Μια εργασία για το μάθημα "Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας" Γ΄Γυμνασίου από τους μαθητές Αθανασίου Αλέξανδρο, Βελλίδη Ιωάννη, Βόλτση Αναστάσιο και Γεωργιάδης Ανδρόνικο. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Αρετή Κάρκου

1. Δξγαζία γηα ην κάζεκα:
Κείκελα Νενειιεληθήο Λνγνηερλίαο Γ΄ Γπκλαζίνπ
ΙΘΑΚΗ Κ.Π.Καβάφη
Οκάδα Δξγαζίαο: Αζαλαζίνπ Αιέμαλδξνο
Βειιίδεο Ισάλλεο
Βόιηζεο Αλαζηάζηνο
Γεσξγηάδεο Αλδξόληθνο
Τπεύζπλε Καζεγήηξηα: Αξεηή Κάξθνπ
Γπκλάζην Κνξεζνύ Καζηνξηάο
Γελάξεο 2013
1

2. ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΟΙΗΣΗ
Κ.Π.ΚΑΒΑΦΗ΢
Ο Κσλζηαληίλνο Καβάθεο γελλήζεθε ζηηο 29 Απξηιίνπ 1863 ζηελ Αιεμάλδξεηα,
όπνπ νη γνλείο ηνπ, εγθαηαζηάζεθαλ εγθαηαιείπνληαο ηελ Κσλζηαληηλνύπνιε ην
1840. Μεηά ην ζάλαην ηνπ παηέξα ηνπ ην 1870 ε νηθνγέλεηα εγθαηαζηάζεθε ζηελ
Αγγιία (Λίβεξπνπι θαη Λνλδίλν) όπνπ έκεηλε κέρξη ην 1876. ΢ηελ Αιεμάλδξεηα ν
Kαβάθεο δηδάρηεθε Αγγιηθά, Γαιιηθά θαη Διιεληθά κε νηθνδηδάζθαιν θαη
ζπκπιήξσζε ηε κόξθσζή ηνπ γηα έλα-δύν ρξόληα ζην Διιεληθό Δθπαηδεπηήξην
ηεο Αιεμάλδξεηαο. Έδεζε επίζεο γηα ηξία ρξόληα, πνπ ήηαλ ηα θξηζηκόηεξα ζηελ
ςπρνδηαλνεηηθή ηνπ δηακόξθσζε, ζηελ Πόιε (1882-84).
Σν 1897 ηαμίδεςε ζην Παξίζη θαη ην 1903 ζηελ Αζήλα, ρσξίο από ηόηε λα
κεηαθηλεζεί από ηελ Αιεμάλδξεηα γηα ηξηάληα νιόθιεξα ρξόληα. Ύζηεξα από
πεξηζηαζηαθέο απαζρνιήζεηο ζε ρξεκαηηζηεξηαθέο επηρεηξήζεηο, απνθάζηζε λα
γίλεη δεκόζηνο ππάιιεινο θαη δηνξίζηεθε ζε ειηθία 59 ρξνλώλ ζην Τπνπξγείν
Γεκνζίσλ Έξγσλ 1922.
2

3. Από ην 1886 άξρηζε λα δεκνζηεύεη πνηήκαηα
επεξεαζκέλα από ηνπο Αζελαίνπο ξνκαληηθνύο πνηεηέο,
ρσξίο λα ηνλ έρεη επεξεάζεη θαζόινπ ε ζηξνθή ηεο
γεληάο ηνπ 80. Από ην 1891, όηαλ εθδίδεη ζε απηνηειέο
θπιιάδην ην πνίεκα Κτίσται, θαη ηδίσο ην 1896, όηαλ
γξάθεη ηα Τείχη, ην πξώην αλαγλσξηζκέλν, εκθαλίδνληαη
ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ ώξηκσλ πνηεκάησλ ηνπ.
Ο Καβάθεο είλαη γλσζηόο γηα ηελ εηξσλεία ηνπ, έλα
κνλαδηθό ζπλδπαζκό ιεθηηθήο θαη δξακαηηθήο εηξσλείαο
. Σν 1932, ν Καβάθεο, άξξσζηνο από θαξθίλν ηνπ
ιάξπγγα, πήγε γηα ζεξαπεία ζηελ Αζήλα, όπνπ
παξέκεηλε αξθεηό δηάζηεκα, εηζπξάηηνληαο κηα
ζεξκόηαηε ζπκπάζεηα από ην πιήζνο ησλ ζαπκαζηώλ
ηνπ. Δπηζηξέθνληαο όκσο ζηελ Αιεμάλδξεηα, ε
θαηάζηαζή ηνπ ρεηξνηέξεςε. Δηζήρζε ζην Ννζνθνκείν
ηεο Διιεληθήο Κνηλόηεηαο, όπνπ θαη πέζαλε ζηηο 29
Απξηιίνπ ηνπ 1933, ηε κέξα πνπ ζπκπιήξσλε 70 ρξόληα
O Kσλζηαληίλνο Kαβάθεο, ζε
δσήο. θσηνγξαθία βγαικέλε ζηελ
Aιεμάλδξεηα, πηζαλώο ην 1890.
3

4. ΙΘΑΚΗ
΢α βγεηο ζηνλ πεγαηκό γηα ηελ Ιζάθε,
λα εύρεζαη λάλαη καθξύο ν δξόκνο,
γεκάηνο πεξηπέηεηεο, γεκάηνο γλώζεηο.
Σνπο Λαηζηξπγόλαο θαη ηνπο Κύθισπαο,
ηνλ ζπκσκέλν Πνζεηδώλα κε θνβάζαη,
ηέηνηα ζηνλ δξόκν ζνπ πνηέ ζνπ δελ ζα βξεηο,
αλ κέλ’ ε ζθέςηο ζνπ πςειή, αλ εθιεθηή
ζπγθίλεζηο ην πλεύκα θαη ην ζώκα ζνπ αγγίδεη.
Σνπο Λαηζηξπγόλαο θαη ηνπο Κύθισπαο,
ηνλ άγξην Πνζεηδώλα δελ ζα ζπλαληήζεηο,
αλ δελ ηνπο θνπβαλείο κεο ζηελ ςπρή ζνπ,
αλ ε ςπρή ζνπ δελ ηνπο ζηήλεη εκπξόο ζνπ
4

5. Να εύρεζαη λάλαη καθξύο ν δξόκνο.
Πνιιά ηα θαινθαηξηλά πξσηά λα είλαη
πνπ κε ηη επραξίζηεζη, κε ηη ραξά
ζα κπαίλεηο ζε ιηκέλαο πξσηνεηδσκέλνπο·
λα ζηακαηήζεηο ζ’ εκπνξεία Φνηληθηθά,
θαη ηεο θαιέο πξαγκάηεηεο λ’ απνθηήζεηο,
ζεληέθηα θαη θνξάιιηα, θερξηκπάξηα θ’ έβελνπο,
θαη εδνληθά κπξσδηθά θάζε ινγήο,
όζν κπνξείο πην άθζνλα εδνληθά κπξσδηθά·
ζε πόιεηο Aηγππηηαθέο πνιιέο λα παο,
λα κάζεηο θαη λα κάζεηο απ’ ηνπο ζπνπδαζκέλνπο.
5

6. Πάληα ζηνλ λνπ ζνπ λάρεηο ηελ Ιζάθε.
Σν θζάζηκνλ εθεί είλ’ ν πξννξηζκόο ζνπ.
Aιιά κε βηάδεηο ην ηαμείδη δηόινπ.
Καιιίηεξα ρξόληα πνιιά λα δηαξθέζεη·
θαη γέξνο πηα λ’ αξάμεηο ζην λεζί,
πινύζηνο κε όζα θέξδηζεο ζηνλ δξόκν,
κε πξνζδνθώληαο πινύηε λα ζε δώζεη ε
Ιζάθε.
Η Ιζάθε ζ’ έδσζε η’ σξαίν ηαμείδη.
Υσξίο απηήλ δελ ζάβγαηλεο ζηνλ δξόκν.
Άιια δελ έρεη λα ζε δώζεη πηα.
Κη αλ πησρηθή ηελ βξεηο, ε Ιζάθε δελ ζε
γέιαζε.
Έηζη ζνθόο πνπ έγηλεο, κε ηόζε πείξα,
ήδε ζα ην θαηάιαβεο ε Ιζάθεο ηη ζεκαίλνπλ.
6

7. Ι΢ΣΟΡΙΚΑ ΢ΣΟΙΥΔΙΑ ΠΟΙΗΜΑΣΟ΢
Σν πνίεκα γξάθηεθε ην 1910 θαη δεκνζηεύηεθε γηα πξώηε θνξά
ην 1911 ΢ηελ έθηε ελόηεηα ν πνηεηήο πξνζπαζεί λα απνηξέςεη
ηνλ απνδέθηε από ηελ απνγνήηεπζε πνπ κπνξεί λα λνηώζεη
όηαλ θηάζεη ζηνλ πξννξηζκό ζη.34. Η πξνζθνξά ηεο Ιζάθεο
είλαη αλεθηίκεηε ζη.35 πινύηε= νη πεξηπέηεηεο θαη νη γλώζεηο ηνπ
ηαμηδηνύ ηαπηίδνληαη κε ηελ ζνθία, ηελ ηθαλόηεηα ηνπ αλζξώπνπ
λα θαηαλνεί ην βαζύηεξν λόεκα ηεο δσήο.
Πεγή έκπλεπζήο ηνπ ν κύζνο ηνπ Οδπζζέα θαη ν πξννξηζκόο
ηνπ ηειεπηαίνπ, ε «Ιζάθε». Η «Ιζάθε» ππνδειώλεη ηελ
πξαγκαηνπνίεζε ελόο ζηόρνπ πνπ έρεη ζέζεη ν άλζξσπνο.
Ση άιιν κπνξεί λα καο πξνζθέξεη ε «Ιζάθε»; Ωο ηέινο, σο
ζθνπόο καο έδσζε όηη κπνξνύζε λα καο δώζεη: καο έδεημε ην
δξόκν θαη καο ώζεζε πξαθηηθά λα ηνλ βαδίζνπκε.
7

8. Η «Ιζάθε» όκσο δελ είλαη κία, αιιά πνιιέο. Ο θαζέλαο, σο
θαίλεηαη, πξννξίδεηαη λα έρεη ηε δηθή ηνπ «Ιζάθε» Σν πνίεκα
αλήθεη ζηα θηινζνθηθά πνηήκαηα ηνπ Καβάθε, αιιά πεξηθιείεη θαη
δηδαθηηθή πξόζεζε. Γελ θξίλεηαη νξζή ε κνλνζήκαληε
θαηεγνξηνπνίεζή ηνπ σο δηδαθηηθνύ πνηήκαηνο από νξηζκέλνπο
εξκελεπηέο. Έρεη ηε κνξθή δηδαθηηθνύ κνλνιόγνπ πνπ κπνξεί λα
δηαβαζηεί θαη σο εζσηεξηθόο κνλόινγνο «εηο εαπηόλ». Σν
πεξηερόκελν αληαλαθιά βίσκα θαη εκπεηξία δσήο δελ είλαη
ζεσξεηηθή θαηαζθεπή πνπ επηρεηξεί έμσζελ λα θαζνξίζεη ηε δσή.
Γηα ην βαζύηεξν λόεκα ηνπ πνηήκαηνο είλαη πξνηηκόηεξν λ'
αθήζνπκε ηνλ ίδην ηνλ πνηεηή λα κηιήζεη... "Σν λόεκα ηνπ
πνηήκαηνο ηνύηνπ είλαη απινύλ θαη ζαθέο. Ο άλζξσπνο εηο ηελ
δσήλ ηνπ επηδηώθεη έλα ζθνπόλ "Ιζάθελ", απνθηά πείξαλ, γλώζεηο
θαη ελίνηε αγαζά αλώηεξα ηνπ ζθνπνύ ηνπ ηδίνπ.
Κάπνηε δε ηελ Ιζάθελ, όηαλ θζάλεη ζην ηέξκα ησλ πξνζπαζεηώλ
ηνπ, ηελ επξίζθεη πησρηθήλ, θαησηέξα ησλ πξνζδνθηώλ ηνπ.
Δληνύηνηο ε Ιζάθε δελ ηνλ γέιαζε.
8

9. ΔΡΜΗΝΔΤΣΙΚΗ ΠΡΟ΢ΔΓΓΙ΢Η
Δομή:
– Πξώηε ελόηεηα (ζη. 1-3): ε ζηάζε δσήο πνπ νθείιεη λα έρεη απηόο
πνπ θάλεη ην ηαμίδη ηεο δσήο.
– Γεύηεξε ελόηεηα (ζη. 4-12): εάλ ππάξρεη ε πςειή ζθέςε θαη ε
εθιεθηή ζπγθίλεζηο είλαη αληηκεησπίζηκνη όινη νη εμσηεξηθνί θίλδπλνη.
– Σξίηε ελόηεηα (ζη.13-23): νη πιηθέο θαη πλεπκαηηθέο απνιαύζεηο πνπ
καο πξνζθέξεη ην ηαμίδη.
– Σέηαξηε ελόηεηα (ζη. 24-30): ην ηαμίδη έρεη ζεκαζία πνπ ρξεηάδεηαη
λα δηαξθέζεη σο ηα γεξάκαηα.
– Πέκπηε ελόηεηα (ζη. 31-33): ε πξνζθνξά ηεο Ιζάθεο.
– Έθηε ελόηεηα (ζη. 34-36): ε βαζύηεξε, ζπκβνιηθή, ζεκαζία ηεο
Ιζάθεο.
9

10. Θέμα: Η ζπζζώξεπζε εκπεηξηώλ θαη γλώζεσλ ζην πιαίζην ηεο
πνξείαο πξνο έλαλ αλώηεξν ζθνπό.
Χώρος: απξνζδηόξηζηνο αλνηρηόο ρώξνο. Ο πνηεηήο ζπλεζίδεη λα
ρξεζηκνπνηεί απηόλ ηνλ απξνζδηόξηζην ρώξν ζηελ πξώηκε
πεξίνδν.
Σν κήλπκα πνπ δίλεη ην πνίεκα είλαη αηζηόδνμν: ε δσή
θαηαμηώλεηαη όηαλ ν άλζξσπνο ζέηεη πςεινύο ζηόρνπο, θαζώο
ζηελ πξνζπάζεηα λα ηνπο εθπιεξώζεη απνθηά ζπλαξπαζηηθέο
εκπεηξίεο θαη άθζνλεο γλώζεηο.
Τεχνική: ΢ην πνίεκα ν Καβάθεο αθνινπζεί ηηο αξρέο ηεο
ζπκβνιηζηηθήο ηερλνηξνπίαο. Γεκηνπξγεί ππνβιεηηθή αηκόζθαηξα
κε παξαζηαηηθέο εηθόλεο. Δπίζεο ρξεζηκνπνηεί ηελ ηερληθή ηνπ
δξακαηηθνύ κνλνιόγνπ κε ηε βνήζεηα ηνπ β' εληθνύ πξνζώπνπ
ησλ ξεκάησλ, ώζηε λα αλαδεηρζεί ν δηδαθηηθόο ραξαθηήξαο ηνπ
πνηήκαηνο.
Γλώσσα: Ιδηόηππε. Γεκνηηθή κε ζηνηρεία αιεμαλδξηλώλ θαη
θσλζηαληηλνππνιίηηθσλ ηδησκάησλ αιιά θαη ζηνηρεία
θαζαξεύνπζαο.
10

11. Δικτυογραυία
http://siamantoura.blogspot.gr ( Φηινινγηθά .Έλα blog γηα
καζεηέο θαη γηα όζνπο αγαπνύλ ηε κάζεζε...!!!)
http://www.kavafis.gr/poems/content.asp?id=81&cat=1
http://el.wikipedia.org/
11