ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΟΥ ΧΡΥΣΟΥΛΑ. ΓΕΛΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΕΥΟΣΜΟΥ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: 1/12/2011. ΤΜΗΜΑ Β1
ΣΕΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΗΓΗΜΑ ΤΟΥ
ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΘΕΟΤΟΚΗ «Η ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΗΜΑ». ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β΄
ΛΥΚΕΙΟΥ
ΣΤΟΧΟΙ
Να διεγείρει το ενδιαφέρον των μαθητών για τη λογοτεχνία, να συμβάλλει στην
αισθητική απόλαυση και να καλλιεργήσει τη δυνατότητα για δημιουργική ανάγνωση,
δημιουργική συμμετοχή για την παραγωγή έργου και καλλιέργεια της κριτικής
ικανότητας των μαθητών. Ειδικότερα:
Γνωστικοί
- Να εντοπίσουν οι μαθητές τις αφηγηματικές τεχνικές και το ρόλο τους στο διήγημα
αξιοποιώντας προηγούμενες γνώσεις (τύπος αφηγητή, αφηγηματικός χρόνος,
προοικονομία, προσημάνσεις, αντιθέσεις).
- Να εμπεδώσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νατουραλιστικής τεχνοτροπίας.
- Να κατανοήσουν τον κοινωνικό προβληματισμό του έργου όπως προβάλλεται μέσα
από τη σχέση ανθρώπου και κοινωνίας, τη σχέση ανθρώπου και χρήματος, τη θέση
της γυναίκας, τους ανδρικούς και γυναικείους ρόλους και τη διαμόρφωση των
χαρακτήρων ανάλογα με την κοινωνική τους προέλευση.
- Να σκιαγραφήσουν τα βασικά πρόσωπα και τις συγκρούσεις μεταξύ τους και με την
καθημερινή κοινωνική πραγματικότητα καθώς και τον τρόπο με τον οποίο
προοιωνίζονται οι συγκρούσεις αυτές μέσα από τη διαγραφή των ιδιοτήτων των
χαρακτήρων.
- Να κατανοήσουν το δίλημμα της ηρωίδας και τελικά την κοινωνική και ηθική
απελευθέρωση της και το θρίαμβο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας σε αντιδιαστολή
με την υποταγή και την εξαχρείωση.
Τεχνογραμματισμού
- Να εξοικειωθούν με το λογισμικό παρουσιάσεων.
- Να ασκηθούν στην παραγωγή πολυτροπικών κειμένων.
- Να εξοικειωθούν με την πλοήγηση στο διαδίκτυο για τη συλλογή πληροφοριών.
Παιδαγωγικοί
- Να ασκηθούν στη συνεργασία μέσα από τον ενεργό ρόλο τους στην ομάδα
- Να προβληματιστούν σχετικά με τις αξίες πάνω στις οποίες στηρίζεται η ανθρώπινη
αξιοπρέπεια.
- Να καλλιεργήσουν οι μαθητές δεξιότητες όπως η επιλεκτική ανάγνωση του
κειμένου, η συνδυαστική σκέψη, η ανάληψη ρόλων και η άσκηση της
προφορικότητας
ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ
Διαδίκτυο, λογισμικό επεξεργασίας κειμένου, λογισμικό παρουσίασης.
ΔΙΑΡΚΕΙΑ
Τρεις διδακτικές ώρες.
2.
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΑΞΗΣ
Το σενάριοθα υλοποιηθεί στην αίθουσα διδασκαλίας. Οι μαθητές θα χωριστούν σε
τέσσερεις ομάδες των έξι με διαφορετικές αποστολές που θα πραγματοποιηθούν με τη
βοήθεια του υπολογιστή.
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ
Χρειάζονται τέσσερεις υπολογιστές, ασύρματο διαδίκτυο και προβολικό μηχάνημα.
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Το σενάριο θα πραγματοποιηθεί σε τμήμα της Β΄ Λυκείου με 24 μαθητές.
Έχει προηγηθεί η ανάγνωση του κειμένου και η παρουσίαση του συγγραφέα και της εποχής
του. Ο διδάσκων, αφού ρωτήσει για τυχόν απορίες ή προβλήματα στην κατανόηση του
κειμένου, χωρίζει τους μαθητές σε τέσσερεις ομάδες, καθεμιά από τις οποίες αναλαμβάνει
να προσεγγίσει διαφορετικές πτυχές του κειμένου. Στη συνέχεια δίνει στην καθεμιά ένα
φύλλο εργασίας.
Η πρώτη ομάδα είναι οι φιλόλογοι που αναλαμβάνουν να μελετήσουν κυρίως τις
αφηγηματικές τεχνικές και τα νατουραλιστικά στοιχεία του κειμένου .
Η δεύτερη ομάδα είναι οι «χαρακτηρολόγοι» που θα εξετάσουν το χαρακτήρα της Ρήνης
συγκριτικά με αυτόν της σιόρας Επιστήμης αλλά και της Αντιγόνης του Σοφοκλή.
Η τρίτη ομάδα είναι οι κοινωνιολόγοι που θα εντοπίσουν τα κοινωνικά χαρακτηριστικά
της εποχής.
Τέλος, η τέταρτη ομάδα είναι οι λαογράφοι, οι οποίοι καλούνται να ανιχνεύσουν τα
λαογραφικά στοιχεία του κειμένου.
Παράλληλα, όλες οι ομάδες θα πρέπει να αναζητήσουν πληροφορίες και να
δημιουργήσουν διάφορα είδη κειμένων στους υπολογιστές.
Αφού μοιραστούν τα φύλλα εργασίας, ο καθηγητής περνά από κάθε ομάδα, για να δώσει
διευκρινίσεις ή να επιλύσει απορίες.
Οι ομάδες ολοκληρώνουν την έρευνά τους και γράφουν τα πορίσματα τους στη μορφή
που τους ζητήθηκε
Μετά την ολοκλήρωση της ομαδικής εργασίας κάθε ομάδα παρουσιάζει τα πορίσματά της
στην ολομέλεια, ενώ οι υπόλοιπες εκφράζουν απορίες, σχόλια, επιφυλάξεις ή
συμπληρωματικές ιδέες.
3.
ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΟΜΑΔΑ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ
- Αποστολή σας είναι να εντοπίσετε τα ιδιαίτερα στοιχεία της αφήγησης που
εμφανίζονται στο διήγημα αυτό. Συγκεκριμένα, μπορείτε να εξετάσετε τη
γλώσσα του κειμένου, το είδος του αφηγητή, το ρόλο του διαλόγου, τις
προσημάνσεις, τα σημεία που έχουν δραματική ένταση και τα νατουραλιστικά
στοιχεία. Διαβάστε ξανά το διήγημα και σημειώστε χωρία που θα σας
βοηθήσουν στην έρευνά σας.
- Μπορείτε να πλοηγηθείτε στη διαδικτυακή πύλη του ψηφιακού σχολείου και
να αναζητήσετε τους σχετικούς όρους στο λεξικό λογοτεχνικών όρων: http://
digitalschool.minedu.gov.gr (κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ λυκείου,
γενικής παιδείας / Αρχεία μαθήματος / Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων
- Αφού εντοπίσετε τα στοιχεία που σας ζητήθηκαν δημιουργήστε ένα λογισμικό
παρουσίασης με το οποίο θα παρουσιάσετε τα στοιχεία αυτά στους
συμμαθητές σας.
ΟΜΑΔΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΟΛΟΓΩΝ
- Αποστολή σας είναι να διεισδύσετε στο χαρακτήρα της Ρήνης, ειδικά όπως
διαμορφώνεται στην τελευταία σκηνή και να τον συγκρίνετε α)με της σιόρα –
Επιστήμης και β)με της Αντιγόνης. Η σύγκριση με την Αντιγόνη θα βασιστεί
στο μεταφρασμένο απόσπασμα της τραγωδίας του Σοφοκλή που θα βρείτε
στην ιστοσελίδα http://digitalschool.minedu.gov.gr (κείμενα Νεοελληνικής
Λογοτεχνίας Β΄ λυκείου, γενικής παιδείας / βιβλίο εκπαιδευτικού, σελ. 82 -83).
Προσπαθήστε να κατανοήσετε το δίλημμα της ηρωίδας ανάμεσα στον έρωτα
και την ηθική στάση, τη σημασία της επιλογής της και τις ομοιότητες και τις
διαφορές της με τις δύο άλλες γυναίκες.
4.
- Αφού εντοπίσετε ομοιότητες και διαφορές, δημιουργήστε ένα λογισμικό
παρουσίασης με το οποίο θα τις παρουσιάσετε στους συμμαθητές σας.
ΟΜΑΔΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΩΝ
- Αποστολή σας είναι να εντοπίσετε χαρακτηριστικά της κοινωνίας της εποχής
κατά την οποία διαδραματίζεται η ιστορία, όπως παρουσιάζονται στο διήγημα
αυτό. Συλλέγουμε στοιχεία για τις κοινωνικές τάξεις, το πολιτικό σκηνικό,
τους φυλετικούς ρόλους, τη θέση της γυναίκας. Στην έρευνά σας θα σας
βοηθήσουν οι παρακάτω ιστοσελίδες:
http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1999/05/02051999.pdf
http://www.ert-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?
tid=0000008454&tsz=0&act=mInfo
- Αφού ολοκληρώσετε την έρευνά σας, δημιουργήστε ένα πολυτροπικό κείμενο
με τα συμπεράσματά σας και σχετικές εικόνες, το οποίο θα παρουσιάσετε
στους συμμαθητές σας.
ΟΜΑΔΑ ΛΑΟΓΡΑΦΩΝ
- Αποστολή σας είναι να συλλέξετε στοιχεία σχετικά με τον τρόπο ζωής και
την καθημερινότητα των ανθρώπων της εποχής και της κοινωνίας που
παρουσιάζεται στο διήγημα. Προσπαθήστε να εντοπίσετε τις συνήθειες των
ανθρώπων, τον τρόπο ζωής τους, τα ήθη, ακόμη και παροιμίες που υπάρχουν
στο κείμενο και δηλώνουν αντιλήψεις της εποχής.
- Αφού ολοκληρώσετε την έρευνά σας, δημιουργήστε ένα πολυτροπικό κείμενο
με τα συμπεράσματά σας και σχετικές εικόνες, που θα βρείτε στις εικόνες
του Google και στην ιστοσελίδα http://www.corfuhistory.eu/12131/?
id=11932.