Krótki przewodnik po prawie autorskim dla nauczycieli

1. Krótki przewodnik dla nauczycieli Prawo autorskie a TI

2. Rola nauczycieli Postęp techniczny kryzys prawa autorskiego Sposób przeciwdziałania łamaniu prawa autorskiego „wychowywanie” Zadanie dla nauczycieli

3. O czym będzie mowa? Przepisy prawne Podstawowe pojęcia Przykładowe problemy szkolne

4. POLSKIE PRZEPISY PRAWNE ZWIĄZANE Z PRAWEM AUTORSKIM - ustawy: Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych - 4.02.1994 r. Ustawa o ochronie baz danych – z 27.07.2001 roku w kształcie z 10.11.2002 Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną – z 18.07.2002, weszła w życie 10.03.2003 Ustawa Prawo własności przemysłowej - 30.06.2000 Ustawa o radiofonii i telewizji - 29.12.1992, z późniejszymi zmianami

5. POLSKIE PRZEPISY PRAWNE ZWIĄZANE Z PRAWEM AUTORSKIM - ustawy: Ustawa Prawo prasowe - 26.01.1984, z późniejszymi zmianami Ustawa o dostępie do informacji publicznej - 6.09.2001 Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów - 15.12.2000 Ustawa o ochronie danych osobowych - 29.08.1997 Ustawa o kinematografii - 16.07.1987 Ustawa o podpisie elektronicznym - 18.09.2000 Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - 16.04.1993 z późniejszymi zmianami

6. POLSKIE PRZEPISY PRAWNE ZWIĄZANE Z PRAWEM AUTORSKIM - inne akty normatywne: Konstytucja RP z dn. 2.04.1997 Kodeks Cywilny (tu szczeg.: roszczenia, współwłasność, umowy o dzieło, przyrzeczenie publiczne) Kodeks postępowania cywilnego Kodeks rodzinny i opiekuńczy Kodeks postępowania karnego Kodeks pracy Kodeks celny Ustawa o zamówieniach publicznych Ustawa Prawo budowlane ustawy podatkowe i inne

7. Podstawowe pojęcia Utwór Przedmiot prawa autorskiego

8. Utwór czyli każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia, sposobu wyrażenia.

9. Przykłady: strona internetowa, praca dyplomowa, program komputerowy, zdjęcie, artykuł, utwór muzyczny, film, książka ...

10. Nie podlegają ochronie pomysły, metody i procedury, będące podstawą algorytmów, znaki i symbole - w tym państwowe oraz dotyczące samorządu terytorialnego, akty normatywne (kodeksy, ustawy, rozporządzenia), proste informacje prasowe...

11. Bazy danych - szczególny przypadek „Twórcze” podlegają wyjątkowej ochronie Dozwolone jest: Zwielokrotnienie dla użytku prywatnego (wyjątek – elektroniczne) korzystanie w celach zilustrowania nauczania lub badań naukowych

12. Utwór jest chroniony Bez rejestracji Bez adnotacji Bez formalności

13. Podmiotem prawa autorskiego może być każda osoba , niezależnie od tego, czy posiada zdolności do czynności prawnych np. małoletni , ubezwłasnowolniony z powodu choroby psychicznej Nie może jedynie samodzielnie dysponować prawami autorskimi.

14. Prawo autorskie przysługuje twórcy , o ile ustawa (o prawie autorskim i prawach pokrewnych) nie stanowi inaczej.

15. Autorskie prawa: Osobiste Majątkowe

16. Autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i nie podlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem,

17. W szczególności chronią prawo do: autorstwa utworu, oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo, nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania, decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności, nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.

18. Autorskie prawa majątkowe Wyrażają się w wyłącznym prawie twórcy do: korzystania i rozporządzania utworem, do wynagrodzenia za korzystanie z utworu przez inne osoby.

19. Przenoszenie praw majątkowych Autorskie prawa maj ą tkowe mog ą przej ś ć na inne osoby w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy.

20. Z utworu może korzystać Lub nim rozporządzać tylko osoba uprawniona: Twórca, Osoba, która nabyła prawa majątkowe, Osoba posiadająca licencję.

21. Ograniczenia monopolu autorskiego Dozwolony użytek prywatny (osobisty) Dozwolony użytek publiczny Nie można: naruszać normalnego korzystania z utworu, godzić w słuszne interesy twórcy.

22. Dozwolony użytek prywatny Bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego

23. Zakres własnego użytku osobistego obejmuje Krąg osób pozostających w związku osobistym (rodzina) W stosunku towarzyskim (koledzy) Warunek - brak korzyści materialnych

24. Uwaga! Tak określany użytek osobisty nie dotyczy programów komputerowych !!!

25. Dozwolony użytek publiczny Prawo przedruku Prawo cytatu Specjalne uprawnienia instytucji o charakterze oświatowym i ośrodków informacyjnych

26. Cytowanie Urywków rozpowszechnionych utworów lub drobne utwory w całości, Dozwolone jest jedynie w utworach stanowiących samoistną całość W zakresie uzasadnionym : wyjaśnianiem, analizą krytyczną, nauczaniem, prawami gatunku twórczości (pastisz, parodia, karykatura)

27. Warunek Podajemy źródła Dozwolony użytek nie może naruszać normalnego korzystania z utworu lub godzić w słuszne interesy twórcy.

28. Specjalne uprawnienia szkół Szkoły mogą w celach dydaktycznych: Korzystać z opublikowanych utworów Sporządzać w tym celu egzemplarze fragmentów opublikowanych utworów

29. Specjalne uprawnienia szkół Szkoły mogą w celach dydaktycznych: Udostępniać nieodpłatnie egzemplarze utworów opublikowanych (biblioteki, gazetki szkolne)

30. Przykładowe problemy szkolne Prace nauczycieli i uczniów Szkolna strona internetowa Gazetka szkolna

31. Prace nauczycieli i uczniów Do wykorzystania na zajęciach w szkole Specjalne uprawnienia szkół Do publikacji Autorskie prawa osobiste

32. Szkolna strona internetowa Rozpowszechnianie Ochrona wizerunku

33. 1.Rozpowszechnianie na stronach WWW Dopóki nie uzyskamy zgody autora na umieszczenie dzieła na stronie WWW, nie mamy prawa tego zrobić. Twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim oraz do wynagrodzenia .

34. Zgoda na rozpowszechnianie Najczęściej wyrażona w formie umowy licencyjnej – może być ustna. Umieszczona bezpośrednio w publikacji.

35. 2. Ochrona wizerunku: Dwa wyjątki: 1) rozpowszechnianie wizerunku osoby znanej, jeśli fotografię wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych 2) osoby stanowiącej jedynie szczegół całości, np. jest ona elementem zgromadzenia, krajobrazu czy imprezy publicznej.

36. Gazetka szkolna Wersja drukowana (bezpłatna) Specjalne uprawnienia szkół Prawo cytatu Wersja internetowa Prawo cytatu

37. Przestrzeganie prawa Znajomość przepisów Ich umiejętna interpretacja Chęć przestrzegania

38. Dziękuję za uwagę Artykuł z rozwinięciem tematu: www.oeiizk.edu.pl Kontakt: [email_address]