1. 2º Bacharelato

3. Contexto histórico  Guerra do Peloponeso

5. Restauración da Democracia (431-404 aC). Moi longa (27 anos)  Guerra do Peloponeso morte de Sócrates (399) Contexto histórico Entre as polis de Esparta e Atenas (perde Atenas) Goberno dos Trinta Tiranos (404-403), imposto por Esparta. Decadencia de Atenas

6. Biografía  Nace en Atenas  Familia aristocrática. Interese por vida política. Coñece a Sócrates.  Decepción política (30 tiranos, democracia mata a Sócrates)  Decide adicarse á filosofía. Empeza a escribir e viaxar “ o de anchas espaldas” Nome orixinal: Aristocles

7. Biografía  388aC (40 anos) Viaxe a Siracusa –en Sicilia-. Influencias pitagóricas. Pon en práctica as súas ideas con Dionisio o Vello  387aC Volve a Atenas. Funda a Academia*  Volve 2 veces a Siracusa (367,366). Novo fracaso con Dionisio o xove “ o de anchas espaldas” Nome orixinal: Aristocles *Academia (nun lugar adicado a Academo). Permanece activa ata o século VI dC

8. Obras  Gardamos moitos dos seus escritos (pero había unha ensinanza oral da que non queda rastro)  As súas obras son DIÁLOGOS . Personaxe central: Sócrates Non amosan un sistema pechado: indagación constante  Conservamos 35 diálogos e 13 cartas  Problema: cronoloxía dos diálogos (emprégase o método estilométrico)

9. 4 períodos dos diálogos  2. Período de TRANSICIÓN (88-85) Contra sofistas e democracia Primeiros bosquexos da Tª das ideas Gorxias (retórica) Menón (virtude) Crátilo (linguaxe)  1. Período de XUVENTUDE ou socrático (93-89) Problemas éticos Apoloxía , Critón (deber), Laques (valentía), Cármides (tempranza), Lisis (amizade), Eutifrón (piedade)

10. 4 períodos dos diálogos  3. Período de MADUREZ (85-70) As obras máis importantes. Mitos platónicos famosos. Teoría das ideas  4. Período de VELLEZ (69-47) 2ª e 3ª viaxes a Sicilia. Diálogos críticos. Revisión dos conceptos anteriores. Sócrates xa non é o protagonista. Teeteto, Sofista, Parménides, Timeo , As leis, Carta VII Banquete (amor) Fedón (alma) República (Xustiza) Fedro (beleza, bondade)

12. 2º Bacharelato

14. Platón non ofrece unha formulación completa en ningún diálogo + nas obras de madurez ( República , Fedón , Fedro ) Exemplifícase, sobre todo, a través do MITO DA CAVERNA Percíbense influencias de Parménides, pitagóricos e tamén de Sócrates Critícaa nas obras de vellez

15. Trata de responder a: ¿Qué é o real? ¿Qué é a realidade? O mundo ordinario, sensible, NON é real… …porque é imperfecto, inestable Ten que ser un MUNDO IDEAL …. …que sexa perfecto, estable Afirma a existencia de ideas como independentes das cousas

16. O MUNDO DAS IDEAS está formado por IDEAS : son realidades inmateriais , absolutas , universais , inmutables Son realidades extramentais Son a esencia das cousas sensibles Son o modelo , prototipo, paradigma… o ideal Canon de Policleto, en escultura Cáptanse pola RAZÓN ou INTELIXENCIA

17. DIFICULTADES respecto ao mundo das ideas (na vellez) ¿Cómo se relacionan as ideas entre si? ¿Cómo está organizado o mundo das ideas? Hai xerarquía ¿Cantas ideas hai? tantas como cousas….. ¿de barro, de suciedade… tamén?

18. É o formado polas COUSAS que captamos polos sentidos. Materiais, concretas, cambiantes Aparencia Copia Relación co mundo das ideas: - Entre os dous mundos hai un “abismo”. Dualismo ontolóxico - Pero, hai relacións. As cousas PARTICIPAN OU IMITAN as ideas

19. Ilustracións mito da caverna

23. REALIDADE COÑECEMENTO Ideas Entidades matemáticas Obxectos sensibles (animais, plantas, cousas) Imaxes (sombras) das cousas A D B E C MUNDO INTELIXIBLE (IDEAS) MUNDO SENSIBLE (COUSAS) CIENCIA ( episteme ) OPINIÓN (doxa ) Razoamento discursivo ( Dianoia ) Intuición intelectual ( Noesis ) DIALÉCTICA MATEMÁTICAS Percepción ( Pistis ) FÍSICA, cosmoloxía Ilusión, imaxinación ( Eikasía ) Aparencia, ilusión

24. ¿Cómo podemos chegar a coñecer a verdade? A) Camiños auxiliares: xeometría, aritmética, música B) DIALÉCTICA (noción complexa) Perfeccionamento da maiéutica Método que segue a alma para purificarse Dous momentos: Ascendente Descendente

25. ¿Cómo podemos chegar a coñecer a verdade? C) REMINISCENCIA ( anámnese = recordo) Coñecer é recordar . Mito de Er (na República ) Só fala dela en diálogos de madurez ( Fedón , Fedro , Menón )

27. CORPO ( soma ) ALMA ( psyche ) unión accidental ( transitoria) DUALISMO ANTROPOLÓXICO Pertence a mundo sensible Material, mutable, mortal Cárcere da alma Só apto para ser mandado (non autónomo) Inmaterial (espiritual), eterna, INMORTAL (mito Er) Pertence a mundo Ideas

28. Posibilita o coñecemento e a ética Principal actividade: coñecemento de ideas Como? alonxándose do sensible (= purificación) Por medio de Matemáticas Dialéctica Reminiscencia … amor platónico

29. En República , Fedro, fai máis complexa a súa concepción da alma 3 FUNCIÓNS ou partes: RACIONAL: (logos, nous). Intelixencia, razón É inmortal e apta para mandar IRASCIBLE: Vontade. Paixóns nobres É mortal e irracional. Refírese ás emocións pola vitoria, gloria e tamén á ira, á cólera. CONCUPISCIBLE: Desexo. Paixóns innobres É mortal. Refírese ao pracer, busca de riquezas MITO DO CARRO ALADO

31. Platón ofrece unha explicación moi diferente á dos atomistas. + en diálogo Timeo (periodo de vellez, crítico) Expón unha narración verosímil (mito) da xénese e conformación do mundo sensible. A explicación é opinión ( doxa ) É o coñecemento da percepción ( pistis )

32. Fala dun demiurgo * que ordena unha masa caótica primixenia seguindo o modelo das ideas, dando lugar ao mundo sensible. * Demiurgo : artesán divino, intelixente, eterno, bo…. pero inferior ás ideas Non crea

33. É o mellor mundo posible É ordenado (ten unha finalidade teleol o xica) É un ser vivo Ten estrutura matemática É esférico Constituído por 4 elementos: Lume: tetraedro Terra: cubo Aire: octaedro Auga: icosaedro Dodecaedro: modelo do universo

35. Valores morais son absolutos ≠ relativismo moral (sofistas) Práctica da VIRTUDE: Búsqueda da sabedoría Purificación da alma Harmonía da alma = cada alma cumpre a súa función: ten como finalidade : COÑECER O BEN EN SI = ACADAR A FELICIDADE Alma irascible: FORTALEZA ou valentía Alma concupiscible: TEMPRANZA ou moderación Alma racional: SABEDORÍA ou prudencia Harmonía = XUSTIZA

37. Presenta un MODELO DE SOCIEDADE PERFECTA Na “República” = politeia = cidadanía, constitución (subtítulo: sobre a xustiza) Ese modelo require individuos perfectos (xustos) [ética] ter en conta que o individuo é un ser social (non illado, non autosuficiente, con necesidade dunha sociedade organizada, División do traballo, División de clases

38. O modelo de sociedade require DIVISIÓN DE CLASES: Alma irascible: fortaleza ou valentía Alma concupiscible: tempranza ou moderación Alma racional: sabedoría ou prudencia Cando prima: Cando prima: Cando prima: GOBERNANTES (FILÓSOFOS) GUERREIROS ou gardiáns PRODUTORES Harmonía = XUSTIZA

39. O modelo de sociedade require EDUCACIÓN Igual para todos (homes e mulleres, ricos e pobres…) 1ª fase (todos): música e exercicios) 2ª fase (só guerreiros): matemáticas 3ª fase (gobernantes): filosofía O modelo de sociedade tamén require ABOLICIÓN DA PROPIEDADE PRIVADA E DA FAMILIA

40. Platón critica as sociedades imperfectas Entende a historia como decadencia (tempo= dexeneración ) Historia formas de goberno (se se deixan dexenerar): Aristocracia Timocracia Oligarquía Democracia Tiranía Para evitar a decadencia é precisa unha lexislación inmutable

42. Harmonía = XUSTIZA Harmonía = XUSTIZA FUNCIÓNS ALMA VIRTUDES CLASES SOCIAIS Racional Sabedoría ou prudencia Gobernantes filósofos Irascible (Ánimo) Fortaleza ou valentía Gardiáns ou guerreiros Concupiscible (Apetito) Tempranza ou moederación Produtores

43. «A caracterización xeral máis segura da tradición filosófica europea consiste nunha serie de notas a pé da obra de Platón.» Alfred N. Whitehead Process and Reality , 1929