1. Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών - Τεύχος 5: Κλάδος ΠΕ04
ΕΑΙΤΥ - Τομέας Επιμόρφωσης και Κατάρτισης (ΤΕΚ)
Συνοπτική παρουσίαση τίτλων λογισμικού για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών κλάδου ΠΕ04 124
3.3.3 «Φυσική Β΄-Γ΄ Γυμνασίου: Ένα Υπέροχο Ταξίδι στον Κόσμο της
ΦΥΣΙΚΗΣ για τα Παιδιά του Γυμνασίου»
Εισαγωγή
Η «Φυσική Β΄-Γ΄ Γυμνασίου» είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον δραστηριοτήτων με (α)
πολυμεσικό υλικό, (β) προσομοιώσεις, (γ) δοκιμασίες, (δ) παρουσιάσεις διαθεματικές και
άλλες υπερμεσικές εφαρμογές, το οποίο προορίζεται κυρίως για μαθητές Γυμνασίου (για την
υποστήριξη και εμπλουτισμό της διδασκαλίας της Φυσικής Β΄ και Γ΄ Γυμνασίου).
Περιλαμβάνει παρατηρήσεις φαινομένων, εξηγήσεις, προσομοιώσεις πειραμάτων, μεγάλο
αριθμό εικόνων, κινουμένων σχεδίων κ.ά. Περιλαμβάνει επίσης τις βιογραφίες σημαντικών
επιστημόνων, λεξικό όρων, χρήσιμες υπερσυνδέσεις.
Το λογισμικό δημιουργήθηκε από ομάδα Φυσικών της τριτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας
εκπαίδευσης, με έδρα το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ.
Αναπτύχθηκε και αξιολογήθηκε στο πλαίσιο της Δημιουργίας Υποστηρικτικού Υλικού για το
Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και διατίθεται σε CD-ROM, το οποίο περιέχει σε ηλεκτρονική μορφή
εγχειρίδιο χρήσης στα ελληνικά.
Κατηγορία(-ες) στην οποία ανήκει το λογισμικό
Λαμβάνοντας υπόψη τις προσφερόμενες δυνατότητές του, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα
ότι αυτό το λογισμικό ανήκει σε δύο διαφορετικές κατηγορίες, όπως φαίνεται στον πίνακα:
Λογισμικά
Πρακτικής
και Εξάσκη-
σης
Υπερκείμενα
και Ηλεκτρο-
νικά βιβλία
πολυμέσων
Συστήματα
προσομοιώ-
σεων
Ανοικτά πε-
ριβάλλοντα
διερεύνησης
ειδικών θε-
μάτων
Προγραμμα-
τιζόμενα Πε-
ριβάλλοντα
Συστήματα
μοντελοποί-
ησης
Χ Χ
Το λογισμικό αποτελεί τράπεζα αλληλεπιδραστικού υλικού πολυμέσων, κατάλληλα
επιλεγμένων για την εικονοποίηση θεμάτων - διδακτικών ενοτήτων από τη Θερμότητα, τον
Ηλεκτρισμό, την Πίεση στα αέρια και την Πυρηνική Φυσική. Κείμενο, εικόνες, βίντεο,
προσομοιώσεις και εικονικά πειράματα προσεγγίζουν θεματικά, διαθεματικά και
διεπιστημονικά τις ενότητες:
1. Πίεση στα αέρια 2. Τήξη - Πήξη
3. Βρασμός 4. Εξάτμιση
5. Υγροποίηση Συμπύκνωση 6. Η διαστολή του νερού
7. Διάδοση Θερμότητας με Αγωγή 8. Διάδοση Θερμότητας με Μεταφορά
9. Διάδοση Θερμότητας με Ακτινοβολία 10. Ηλέκτριση - Φόρτιση με τριβή
12. Ηλέκτριση-Φόρτιση με επαφή 13. Ηλέκτριση από απόσταση (επαγωγή-
πόλωση)
14. Τι είναι η αντίσταση σε έναν μεταλλικό
αγωγό;
15. Το ηλεκτρικό κύκλωμα
16. Αντιστάτες σε σειρά και παράλληλα 17. Μηχανισμοί ραδιενεργών διασπάσεων
18. Πυρηνική Σχάση - Σύντηξη
Το πολυμεσικό υλικό είναι φωτογραφίες, κινούμενες εικόνες (σε μορφή animated gif ή swf),
προσομοιώσεις, βίντεο, προτάσεις διαθεματικών συνεργατικών εργασιών. Η κατανομή του
είναι δενδρική, δηλαδή από ένα βασικό αρχείο/οθόνη οι σύνδεσμοι απλώνονται σε φακέλους

2. Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών - Τεύχος 5: Κλάδος ΠΕ04
ΕΑΙΤΥ - Τομέας Επιμόρφωσης και Κατάρτισης (ΤΕΚ)
Συνοπτική παρουσίαση τίτλων λογισμικού για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών κλάδου ΠΕ04 125
για το κάθε κεφάλαιο/ενότητα και ο κάθε φάκελος εμπεριέχει σε ξεχωριστούς υποφακέλους
τα αντίστοιχα υποκεφάλαια. Ο χρήστης μπορεί να πλοηγείται τόσο σειριακά όσο και μη
γραμμικά, ανάλογα με την επιλογή του.
Το πολυμεσικό υλικό κάθε θέματος διαρθρώνεται περισσότερο ως τράπεζα «ψηφίδων
υλικού» παρά ως μια «διδακτική σειρά» με κατευθυνόμενη πλοήγηση, ώστε οι εκπαιδευτικοί
να μπορούν εύκολα να τις διαχειρίζονται και να τις εντάσσουν στο μάθημά τους, είτε στην
τάξη είτε ως προτροπή στους μαθητές για ενασχόληση στο σπίτι σύμφωνα και με τις
συστάσεις του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Οι «ψηφίδες υλικού» κάθε θέματος κατανέμονται
σε δύο επάλληλους κύκλους. Στον εσωτερικό κύκλο της διερεύνησης (με ψηφίδες δομημένης
παρατήρησης και ανάδειξης ερωτημάτων, εξηγήσεων σε μακροσκοπικό και μικροσκοπικό
επίπεδο, πειραματισμού, επέκτασης στη μελέτη των παραμέτρων που επηρεάζουν την εξέλιξη
των φαινομένων) και στον εξωτερικό κύκλο «Επιστήμη και Καθημερινή Ζωή» (με ψηφίδες
παραδειγμάτων και εφαρμογών από την καθημερινή ζωή, την τεχνολογία και την ιστορία,
βίντεο, πρόσθετο υλικό με διαθεματική προσέγγιση, βιογραφικά στοιχεία μεγάλων
επιστημόνων και λεξικό ορολογίας).
Συνοδευτικά εγχειρίδια για το διδάσκοντα και το μαθητή
Εγχειρίδιο χρήσης και εγκατάστασης
Το λογισμικό συνοδεύει εγχειρίδιο χρήσης και εγκατάστασης, ενώ το ίδιο κείμενο είναι
ενσωματωμένο και στο λογισμικό. Στην αρχική οθόνη του λογισμικού υπάρχουν αναλυτικές
πληροφορίες για την εγκατάσταση του λογισμικού, καθώς και πληροφορίες για τις απαιτήσεις
του λογισμικού σε σχέση με το hardware.
Παιδαγωγική αξιοποίηση του λογισμικού στη διδακτική πράξη
Το λογισμικό δίνει έμφαση στη διερεύνηση και στην εμπλοκή του μαθητή σε αυθεντικές
δραστηριότητες που αναφέρονται σε γεγονότα της καθημερινής ζωής και εμπειρίας· έτσι
υποστηρίζει τη δημιουργική δραστηριότητα του μαθητή. Λαμβάνει υπόψη τις βασισμένες
στην εμπειρία αναπαραστάσεις του μαθητή για τον πραγματικό κόσμο, επιτρέποντάς του να
τις εξωτερικεύει, ώστε ο ίδιος να ελέγχει την ισχύ τους και να έρχεται αντιμέτωπος με τις
παρανοήσεις του.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί με διαφορετικούς τρόπους:
α) Παρουσίαση ενός θέματος με το βιντεοπροβολέα από τον ίδιο το διδάσκοντα ή από μια
ομάδα μαθητών.
β) Διδασκαλία ενός μαθήματος στο εργαστήριο υπολογιστών με έτοιμα «Σενάρια» και
«Φύλλα Εργασίας». Οι μαθητές εργάζονται σε ομάδες.
γ) Ενασχόληση των μαθητών στο σπίτι με εργασίες (projects) που απαιτούν προσομοιώσεις
φαινομένων και παρουσίασή τους στην τάξη.
Διάχυση του λογισμικού – Υποστήριξη
Το λογισμικό αυτό θα διανεμηθεί με την μορφή του CD σε όλα τα Γυμνάσια της χώρας.
Επίσης, είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου:
http://pi-schools.sch.gr/logismika1/gymnasio/