Dokumen ini membincangkan penerapan pendidikan Islam dalam program inklusif bagi murid pendidikan khas, menekankan kepentingan integrasi sosial dan pembelajaran. Ia menerangkan jenis-jenis pendidikan inklusif, objektifnya, serta peranan guru dan institusi pendidikan dalam menyokong pelajar berkeperluan khas. Kesimpulan mencadangkan bahawa pendidikan Islam adalah penting dalam membentuk akhlak baik dan memenuhi keperluan pendidikan murid khas, dan memerlukan sokongan semua pihak untuk pelaksanaannya.

1. PENERAPAN PENDIDIKAN ISLAM DALAM PROGRAM
INKLUSIF & PELAKSANAANNYA TERHADAP MURID
PENDIDIKAN KHAS
SITI FARRAH SOFEA BINTI MOHAMAD SOFFI IEB 150072
SYAZANA BINTI MD YUSOF IEB 150083
SITI NUR SUHANA BINTI AZIZ IEB 150075
SUZITA MADAKILI IEB 150081
NURATIKAH BINTI AHMAD IEB 150060
NORFARAHERMA BINTI RAIBEH IEB 150038
MASTURA BINTI SAPINGI IEB 150021
NUR AISYAH BINTI RUSLAN IEB 150043
AZWINA BINTI JUMAT IEB 150009

2. INKLUSIF
• Perkataan inklusif berasal daripada bahasa Inggeris “inclusive”, yang membawa maksud
termasuk atau merangkumi semua. Ia juga boleh diertikan sebagai “pendidikan umum”, iaitu
setiap orang individu, sama ada normal, pintar-cerdas, atau cacat adalah berhak di beri
peluang pendidikan umum.
• Menurut naim 1997, dalam buku Psikologi Pendidikan, maksud inklusif secara umumnya
adalah mengintegrasikan murid-murid berkeperluan khas ke dalam bilik darjah biasa supaya
mereka berpeluang menikmati segala kemudahan belajar dalam keadaan normal seperti
murid-murid lain tanpa mengira status.

3. BENTUK PENDIDIKAN INKLUSIF
1. Pendidikan Inklusif Sepenuh Masa
• Murid mengikuti semua mata pelajaran di kelas biasa seperti murid biasa.
• Senarai nama murid kekal dalam daftar kelas khas.
• Guru kelas biasa boleh rujuk atau minta bantuan daripada guru pendidikan khas (guru damping)
sekiranya terdapat sebarang masalah sama ada dari segi pembelajaran atau tingkah laku.
• Pelajar pendidikan khas di tahun enam boleh di beri peluang untuk mengambil peperiksaan.

4. …SAMBUNGAN
2. Pendidikan Separa Inklusif
• Murid mengikuti pembelajaran di kelas biasa untuk mata pelajaran tertentu sahaja.
• Waktu selebihnya mengikuti program di kelas biasa.
• Senarai nama murid pada daftar program Pendidikan Khas.
• Guru Pendidikan Khas terlibat sebagai pembimbing atau guru pendamping.
• Ujian mata pelajaran terlibat sama dengan murid biasa.

5. OBJEKTIF PENDIDIKAN INKLUSIF
• Membolehkan kanak-kanak tersebut menyesuaikan diri dalam semua aspek dari
awal.
• Membuktikan bahawa mereka juga mempunyai kemahiran dan kebolehan yang
setanding dengan rakan-rakan yang normal.
• Membolehkan mereka hidup berdikari mengikut kelaziman orang normal.
• Mendapat perhatian dan tanggungjawab ibu bapa dan masyarakat.

6. PENDIDIKAN KHAS
• Program pendidikan khas ialah suatu program yang disediakan di sekolah khas untuk murid-murid
yang bermasalah penglihatan ataupun bermasalah pendengaran. Suatu program percantuman di
sekolah biasa bagi murid-murid yang bermasalah penglihatan, bermasalah pendengaran ataupun
masalah pembelajaran. Suatu program pendidikan inclusive bagi murid-murid pendidikan khas yang
dapat menghadiri kelas biasa bersama-sama dengan murid biasa.
• Menurut Hallahan dan Kauffman (2006): Pendidikan khas merupakan program pendidikan yang
disediakan untuk memenuhi keperluan kanak-kanak berkeperluan khas iaitu program pengajaran
khusus yang direka bentuk untuk memenuhi keperluan pelajar luar biasa.

7. STATISTIK PROGRAM PENDIDIKAN INKLUSIF
MURID BERKEPERLUAN KHAS (MBK)
2015
Jangkaan
peningkatan
2012 2013 2014
10%
20%
30%
7.5%
4048/
53,983
5640/
56,406
11,881/
59,406
18,858/
62,862
Meningkatkan kadar penyertaan murid berkeperluan khas
secara inklusif di sekolah daripada 7.5% kepada 30.0%
menjelang tahun 2015

8. JENIS-JENIS KECACATAN
&
BAHAN BANTU MENGAJAR (BBM)

9. JENIS-JENIS KANAK-KANAK ISTIMEWA
Murid-murid
bermasalah
penglihatan
Murid-
murid
bermasalah
pendengar
an
Murid-murid
bermasalah
pembelajaran
dislexia
Hiperakt
if
(ADHD)
Sindrom
down
autisme
Kerencatan
mental

10. JENIS KECACATAN : PENGLIHATAN
Apakah yang dimaksudkan dengan cacat penglihatan?
• murid-murid yang mengalami masalah yang melibatkan organ penglihatan dan tidak
mempunyai ketajaman penglihatan yang sepatutnya iaitu 6/6 atau 20/20 atau 1.0 yang
dikenali sebagai fraksi Snellen.
Bagaimana situasi ini boleh terjadi?
• situasi ini boleh terjadi apabila penglihatan hilang secara tiba-tiba atau hilang secara
beransur-ansur.
Apakah jenis ketidakupayaan penglihatan?
• Buta, rabun penglihatan, penglihatan terhad, juling.
Apakah punca dan ciri masalah penglihatan?
1)Jangkitan virus dan bakteria 2) kerap membaca sesuatu dalam jarak dekat.

11. …SAMBUNGAN
Apakah bahan bantu mengajar yang boleh digunakan oleh guru?
Bagi murid-murid yang tidak mempunyai penglihatan langsung :-
• Guru mengedarkan nota-nota dalam bentuk Braille
• Perisian penterjemahan Braille(Duxbury) & perisian suara(Jaws)
• Guru menggunakan alat bantu mengajar yang nyata,boleh disentuh,dihidu dan apa-apa yang
dirasakan perlu untuk mengajar mereka.
Bagi murid-murid yang dikategorikan sebagai rabun pula :-
• Guru-guru perlu menyediakan bahan-bahan dalam bentuk cetakan besar,tulisan-tulisan besar
dan alat bantuan atau kanta pembesar bagi memudahkan murid tersebut membaca.

12. JENIS KECACATAN : PENDENGARAN
Definisi :
1) menurut Hallahan & Kauffman (1991) – murid-murid yang tidak dapat mendengar pada satu-
satu tahap intensiti/kekuatan bunyi.
2) menurut Mojuntin Ebin (1997) – murid-murid ini mengalami kelambatan dalam
perkembangan pertuturan dan bahasa.
Apakah punca masalah pendengaran?
1) Sebelum lahir – cth : baka yang disebabkan oleh gen.
: penyakit tertentu seperti rubella.
2) Semasa lahir – cth : masa lahir yang terlalu lama/kesukaran ketika melahirkan.
3) Selepas lahir – cth : murid mengalami penyakit berjangkit yang disebabkan oleh virus dan
bakteria seperti beguk/campak.
: berlakunya kemalangan yang mencederakan bahagian telinga.

13. …SAMBUNGAN
Apakah bahan bantu mengajar yang boleh digunakan?
• Guru-guru perlu belajar dan mengajar murid-murid menggunakan bahasa isyarat
yang merupakan satu kaedah yang menggunakan kod-kod tangan sebagai
simbol atau lambang untuk menghasilkan sesuatu maksud.

14. PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB PIHAK
SEKOLAH
PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB PIHAK SEKOLAH
Guru Besar
 Memastikan warga sekolah peka dan faham tentang Program Pendidikan
Inklusif (PPI)
 Memantau pelaksanaan Program Pendidikan Inklusif (PPI) secara
berkala
Guru Penolong Kanan (GPK) Pentadbiran, GPK HEM dan GPK Kokurikulum
 Membantu merancang dan menyelaras keperluan bahan bantu belajar
serta kebajikan murid
 Menyelaras permohonan Elaun Murid Khas(EMK)
GPK Pendidikan Khas/Penyelaras Program Pendidikan Khas Integrasi(PPKI)
 Mengurus dan merancang MBK di PPKI ke PPI
 Memastikan warga sekolah peka dan faham tentang PPI

15. …SAMBUNGAN
Guru Pendidikan Khas
• Kenalpasti Murid Berkeperluan Khas(MBK) yang berada di kelas arus perdana @ di PPKI
bagi ditempatkan dalam PPI
• Berperanan sebagai guru pendamping MBK semasa PdP
• Berperanan sebagai guru resos dalam menyediakan Bahan Bantu Mengajar(BBM) yang
sesuai untuk MBK
Guru Mata Pelajaran
• Melaksanakan PdP bagi MBK dalam kelas inklusif
• Berbincang dengan guru pendidikan khas untuk membantu meningkatkan PdP MBK
Guru bimbingan Kaunseling
• Memberikan khidmat bimbingan dan kaunseling kepada MBK,ibubapa/Penjaga
• Bekerjasama dengan guru pendidikan khas dalam melaksanakan PPI
Pembantu Pengurusan Murid
• Menghantar dan mengambil MBK yang mengikuti inklusif separa
• Mengurus Keperluan murid di PPI

16. OBJEKTIF PENERAPAN PENDIDIKAN ISLAM
DALAM PROGRAM INKLUSIF
• Untuk melahirkan individu Muslim yang betul-betul faham dan
mengamalkan Islam seperti murid biasa yang mampu memikul
tanggungjawab sebagai hamba dan khalifah itu sendiri.
• Untuk menerapkan nilai-nilai Islam dan pembentukan akhlak dalam
diri murid pendidikan khas.
• Untuk memastikan MBK tidak tersisih serta mendapat pendedahan
tentang Pendidikan Islam.
• Untuk memberikan kefahaman yang jelas tentang Pendidikan Islam
kepada MBK supaya mereka mampu mengaplikasinya dalam
kehidupan seharian.

17. 1. MODUL PDP TILAWAH AL-QURAN
• Model kelas pengajaran & pembelajaran Kaedah Iqra’
• Model Hafazan
• Model Tasmik
-Guru yang mengendalikan aktiviti berikut terdiri daripada guru Pendidikan Islam
dan guru yang mengajar Pendidikan Islam Pendidikan Khas
MODUL-MODUL PDP PENDIDIKAN ISLAM
DALAM PROGRAM INKLUSIF

18. 2. MODUL PDP IBADAH (AMALI SOLAT)
• Model kelas pengajaran dan pembelajaran amali solat (teori&amali)
3. MODUL PDP SIRAH
• Model kelas pengajaran dan pembelajaran BERCERITA
• Model kelas pengajaran dan pembelajaran VIDEO (TMK)
4. MODUL AQIDAH & AKHLAK
• Model kelas pengajaran dan pembelajaran interaksi sosial dan pemprosesan
informasi
…SAMBUNGAN

19. CADANGAN METHOD PENERAPAN
PENDIDIKAN ISLAM DALAM PROGRAM
INKLUSIF
• Memerlukan sokongan penuh dari segi moral dan praktikal bukan sahaja daripada
guru tapi juga daripada pelajar normal
• Membekalkan 2 orang guru iaitu guru PAI dengan guru pendidikan khas di dalam
satu kelas
• Penyediaan BBM yang sesuai dan selaras pelajar oku dan pelajar biasa.

20. KELEBIHAN PROGRAM INKLUSIF
1. DAPAT BERINTERAKSI DENGAN SEMUA PELAJAR NORMAL.
2. MENJADI PLATFORM KEPADA PELAJAR NORMAL UNTUK MENCURAHKAN BAKTI
KEPADA MEREKA DENGAN BERTINDAK SEBAGAI RAKAN PEMBIMBING .
3. MEMUNGKINKAN MURID BERKEPERLUAN KHAS MENGAMBIL BAHAGIAN DALAM
AKTIVITI-AKTIVITI MASYARAKAT SETEMPAT.
4. PENGLIBATAN IBU BAPA DALAM KOMUNITI SEKOLAH.
5. MENYEDIAKAN LEBIH PELUANG KEPADA MURID BERKEPERLUAN KHAS UNTUK
BERDIKARI DAN MEMPEROLEHI PELUANG PEKERJAAN.
6. MURID BERKEPERLUAN KHAS YANG DIINKLUSIFKAN MENUNJUKKAN KEMAJUAN
YANG MEMBERANGSANGKAN DALAM SEMUA ASPEK SEPERTI TINGKAHLAKU,SOSIAL
DAN PENCAPAIAN AKADEMIK.

21. KELEMAHAN @ PERMASALAHAN PROGRAM
INKLUSIF
• Pelajar-pelajar istimewa yang layak terpaksa masuk ke dalam kelas yang sesak bersama dengan pelajar normal.
• Pelajar di sekolah biasa tidak ada pengetahuan tatacara menyesuaikan diri dengan pelajar istimewa.
• Guru tidak berpengalaman mengubahsuai kaedah pengajarannya untuk memenuhi kehendak pelajar istimewa.
• Pelajar-pelajar istimewa akan dilabelkan sebagai slow learner di kelas biasa dan ini akan menambahkan tekanan
terhadap guru untuk menyesuaikan strategi pengajarannya.

22. KAEDAH PENGAJARAN & PEMBELAJARAN
(PDP)Pembelajaran kolaboratif
• Pembelajaran kolaboratif ialah pembelajaran koperatif dengan latihan kemahiran sosial secara
sistematik.
• Pembelajaran koperatif memberi manfaat yang signifikan berbanding dengan pembelajaran individu
atau pembelajaran persaingan di dalam kelas biasa:
• Membuat tugasan bersama-sama, tanggapan dan sikap negatif pelajar dapat dikikis. Perkembangan
intelek dan sosial bukan sahaja kepada pelajar istimewa tetapi juga pelajar normal di sekolah.
• Hubungan di antara pelajar istimewa dan pelajar normal akan bertambah baik.
Tiga perkara yang perlu diberi perhatian untuk menjamin keberkesanan pembelajaran kolaberatif
anrtaranya :
1. Guru perlu memberi insentif kepada pelajar dalam kumpulan
2. Pelajar mestilah akauntabiliti
3. Suasana yang positif

23. …SAMBUNGAN
Kaedah Pembelajaran kolaboratif
 Guru mengajar kelas secara menyeluruh
 Pelajar dibahagikan kepada 4-6 setiap kumpulan dengan pelbagai kebolehan
 Pelajar diberi tugasan dalm kumpulan heterogenus serta berbincang untuk meningkatkan kemahiran sosial
• (pelajar yang lemah dan cacat biberi peluang untuk berinteraksi dan mendapat bimbingan daripada pelajar yang
normal)
• Kajian oleh Fenrick dan Peterson (1984) telah menunjukkan pelajar yang normal telah menunjukkan sikap yang lebih positif
terhadap rakan yang cacat.
• Shaferet. et.al (1984) menjalankan kajian dengan melatih pelajar yang cacat anggota dalam kemahiran berinteraksi sosial
untuk membimbing rakannya yang autistik. Belaiu mendapati ada peningkatan dalam bilangan interaksi sosial dalam kalangan
pelajar yang istimewa sebelum diberi latihan.
• Pembelajaran kolaboratif ialah melalui rakan pembimbing. Projek ini dibahagikan kepada tiga kategori :
 Pelajar normal membimbing pelajar istimewa
• (contoh :cara menunaikan solat)
 Pelajar istimewa membimbing pelajar istimewa yang lebih muda
• (contoh : cara membaca Al-Quran)

24. …SAMBUNGAN
Pelajar istimewa membimbing pelajar normal (peranan songsang)
• (contoh : kaedah menggunakan mesin brille )
• Faedah pembelajaran kolaboratif melalui program rakan pembimbing
• Terdapat banyak faedah pembelajaran kolaboratif yang ada hubungan dengan matlamat
pendidikan inklusif:
 Rakan pembimbimg yang berkebolehan tinggi membimbing rakan pembelajar yang berkebolehan
rendah dapat meningkatkan pencapaian akademik rakan pembelajar dan rakan
pembimbing.(memperkemaskan solat dengan rukun dan cara yang betul)
 Mereka lebih suka diri sendiri dan lebih suka membantu orang lain
 Jalinan hubungan yang lebih baik di antara pelajar
 Mereka lebih suka belajar belajar

25. …SAMBUNGAN
• Garis panduan menjalankan program rakan pembimbing dengan berkesan
 Guru harus mengenal pasti matlamat pembelajaran yang sesuai dengan berpandu kepada 3 kategori
projek pembimbing dalam pembelajaran kolaboratif
 Guru perlu menggunakan strategi ‘analisis tugasan’ untuk mengenal pasti kemahiran asas yang
diperlukan oleh pelajarnya
 Sediakan satu aktiviti untuk pembimbing di mana mereka mempunyai kemahiran untuk
membimbing
 Guru perlu memberi latihan kepada pembimbing tatacara untuk memuji rakan pembelajar
 Guru perlu sediakan satu kaedah pengukuhan positif untuk pelajar-pelajaar istimewa dan pelajar
normal, contohnya memberi ganjaran
 Guru perlu memberi penghargaan atau insentif kepada pembimbing dan pembelajar, contoh sijil
penhargaan

26. …SAMBUNGAN
Pendidikan teknologi komputer dan multimedia untuk pelajar bermasalah
pembelajaran dan tingkah laku
Pelajar istimewa boleh menggunakan mikrokomputer untuk memperoleh maklumat dan
kemahiran di samping dapat berinteraksi secara langsung dengan penggunaan dan perisian.
Guru khas juga turut digalakkan menggunakan pengajaran dengan bantuan komputer.
Penggunaan komputer di sekolah-sekolah dapat dikategorikan kepada empat fungsi :
I. Tutorial
-perisian software bertutorial
II. Latih tubi
-kaedah pengajaran dan penilaian pengurusan dalam komputer (computer-managed
assessment and instruction)
III. Mainan pendidikan (educational game)
-sebutan dan menjelaskan perkataan
-penggunaan animasi dan video dalam komputer dapat menunjukkan demonstrasi
dalam konsep yang kompleks.
IV. Simulasi dan penyelesaian masalah
-ketiadaan air (tayamum)

27. KESIMPULAN
Setelah melakukan beberapa kajian dan penelitian, adalah didapati bahawa penerapan Pendidikan Islam
dalam program inklusif adalah wajar. Bertepatan dengan matlamat pendidikan negara iaitu usaha untuk
melahirkan pelajar yang berakhlak mulia, Pendidikan Islam merupakan antara jalan terbaik untuk
mencapai matlamat tersebut. Pendidikan Islam yang sedia ada hanyalah dalam pendidikan khas sahaja.
Namun begitu, konsep dan matlamatnya boleh diaplikasi dalam program inklusif juga. Justeru itu,
pelaksanaannya haruslah mendapat sokongan yang padu dan penglibatan menyeluruh dari pelbagai
pihak. Memandangkan ianya mempunyai perkaitan dengan masa hadapan dan kemampuan berdikari bagi
setiap individu berkeperluan khas maka adalah sangat penting pelaksanaannya diberi perhatian serius
agar pelajar-pelajar ini dapat turut mencapai kesempurnaan hidup yang lebih baik terutamanya
pemahaman yang mendalam murid berkeperluan khas terhadap Islam itu sendiri. Adalah menjadi
tanggugjawab semua pihak untuk mencapai matlamat ini. Dengan adanya kajian-kajian berkaitan
keberkesanan dan permasalahan yang timbul dalam melaksanakan penerapan ini, diharapkan ianya akan
terus dapat meningkatkan kualiti ilmu dan pengurusannya.