SlideShare a Scribd company logo
Η «Γκιαούρ-Λιβαδειά » στην Τουρκοκρατία και ο αγώνας για απελευθέρωση
Η Λιβαδειά στην Τουρκοκρατία
Από το 1460 η Λιβαδειά αποτελούσε διοικητικό κέντρο ή αλλιώς καζά1
της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με περίπου 40 χωριά στην ευρύτερη
επαρχία. Το 16ο
αιώνα η πόλη ήταν χάσι2
Οθωμανών αξιωματούχων και
από το 17ο
αιώνα υπήρξε βακούφι3
της Μέκκας ή, κατ’ άλλους, της
Μεδίνας. Το 18ο αιώνα, η πρόσοδος του καζά της Λιβαδειάς αφιερώθηκε
στο Γενί τζαμί του Σκούταρι (στην περιοχή της Κωνσταντινούπολης), που
το είχε ιδρύσει η σύζυγος του σουλτάνου Μεχμέτ Δ΄.
Από το 1390, στο δουκάτο της Αττικοβοιωτίας παρατηρείται μαζική
εγκατάσταση αλβανόφωνων ομάδων γεωργών σε απρόσιτες περιοχές.
Στην πόλη της Λιβαδειάς εγκαταστάθηκαν σχετικά λίγοι Αρβανίτες. Γι’
αυτήν την υπεροχή της πόλης σε Ελληνικό στοιχείο, οι Τούρκοι της δώσανε
το όνομα «Γκιαούρ-Λιβαδειά».
Το 15ο
και 16ο
αιώνα, στους φορολογικούς καταλόγους γίνεται αναφορά
στο ρύζι που καλλιεργούνταν στις όχθες του ποταμού της Έρκυνας «εντός
των ορίων της πόλεως». Το 1/10 της σοδειάς των ορυζοβραγιών ήταν
δεσμευμένο από τη μητέρα του Σουλτάνου. Στην αγορά της πόλης και το
Σταροπάζαρο, που γινόταν στη σημερινή περιοχή της Μητρόπολης,
διακινούνταν επίσης ζώα, σιτηρά, όσπρια, μέλι, κερί, λάδι, μάλλινα
τοπικής κατασκευής (σκουτιά και πατατούκες) ή εισαγόμενα υφαντά,
μεταξωτά, δέρματα, πρινοκόκκι (βαφική ύλη), ξυλεία κ.ά.
1
Η λέξη προέρχεται από την τουρκική γλώσσα και σημαίνει "διοίκηση" και συχνά μεταφράζεται
ως "επαρχία", "υπο-επαρχία
ΤΕΜΕΝΟΣ ΣΤΟ ΣΤΑΡΟΠΑΖΑΡΟ, Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΚΟΥ
ΤΑΜΠΑΧΝΑ
2
Περιοχή της οποίας τους πόρους / προσόδους καρπώνονταν ο σουλτάνος ή
υψηλόβαθμοί Οθωμανοί αξιωματούχοι
3
Κτήμα που έχει δοθεί/αφιερωθεί από τον ιδιοκτήτη του σε μοναστήρι ή ιερό καθίδρυμα.
Εκτός από το Σταροπάζαρο, στην τουρκοκρατία στο χώρο της Ταμπάχνας,
της σημερινής πλατείας Μαγιάκου, υπήρχαν βυρσοδεψεία. Ταμπάκ-χανέ
στα τούρκικα σημαίνει ο τόπος με το βυρσοδεψείο και ταμπάκης λέγοντας
ο βυρσοδέψης.
ΚΑΦΕΝΕΙΟ Η ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΤΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑ, 1887
4
Οι μεντερσέδες ήταν δημόσια μουσουλμανικά ιεροδιδακτήρια και οι σπουδαστές (σοφτάδες) ήταν
οικότροφοι στο τζαμί και παρακολουθούσαν μαθήματα θεολογίας, αραβικής γραμματικής και ιερού
δικαίου.
Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΩΡΑΣ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ
Από το 1676-1805 στην πόλη υπήρχαν 5-6 τζαμιά και 6 εκκλησίες, ενώ από
τις αρχές του 1700 λειτουργούσε ελληνικό σχολείο και 2 μεντερσέδες4
.
Υπήρχε αξιόλογη γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγή, ανεπτυγμένη
βιοτεχνία και έντονη εμπορική κίνηση. Το μεγαλύτερο αξιοθέατο ήταν ο
Πύργος της Ώρας, ένας πύργος με μεγάλο ρολόι, που χάρισε ο Εγγλέζος
Λόρδος Έλγιν στο τοπικό συμβούλιο της πόλης για να του επιτρέψουν να
ξεκινήσει ανασκαφές για το μαντείο του Τροφωνίου.
Το 1668 ο Τούρκος περιηγητής Εβλιά Τσελεπή, που ήρθε στη Λιβαδειά αναφέρει ότι η πόλη είχε 5.000 - 8.000 κατοίκους και παρατηρεί ανάμεσα σε άλλα
ότι
«…είναι χτισμένη σε πετρώδεις τόπους και ρεματιές, …τα όμορφα κορίτσια, με τα ατημέλητα μαλλιά, φορούσαν μεταξωτά ρούχα και γύριζαν με ακάλυπτα
πρόσωπα,… Την πόλη κρατεί ο Βοϊβόνδας με 200 άνδρες. Η κρεμάλα, η πολιτική διοίκηση, τα εγκλήματα, οι ποινές, ανήκουν όλα στο Βοϊβόνδα».
ΛΙΒΑΔΕΙΑ, 19ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ (CIRCA 1800-1809)
Το κάστρο
Το κάστρο της πόλης αξίζει ιδιαίτερη μνεία. Το πρώτο οικοδόμημα
φτιάχτηκε από Φράγκους μετά την Δ΄ Σταυροφορία (1204), όταν η
Λιβαδειά παραχωρήθηκε στον «κύριο των Αθηνών» Όθωνα Δελαρός (de
la Roche). Στο εσωτερικό του κάστρου βρισκόταν ο ναός του Αγίου
Γεωργίου. Την ίδια χρονιά, μετά την ήττα των Φράγκων από τους
Καταλανούς στη μάχη του Κηφισού, οι κάτοικοι παρέδωσαν το κάστρο της
πόλης στους νικητές με αντάλλαγμα την παραχώρηση προνομίων. Το
οικοδόμημα του κάστρου εξελίσσεται. Στο εσωτερικό του φτιάχτηκε το
εκκλησάκι της Αγίας Σοφίας, που είχε ξεχωριστή σημασία για τους
Καταλανούς, γιατί εκεί φυλασσόταν η ιερή κάρα του αγίου Γεωργίου, η
οποία ήταν «κεφαλή, προστάτις και μεσίτρια» των βασιλιάδων του
αραγονικού οίκου.
THE CASTLE OF LIVADIA, HENRI BELLE, 1881
Όταν άρχισε ο απελευθερωτικός αγώνας, ο πληθυσμός της πόλης
ανέρχονταν σε περίπου 10.000 κάτοικους, από τους οποίους τα 8/10 ήταν
Έλληνες και οι υπόλοιποι Τούρκοι, Εβραίοι και Αρβανίτες.
ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΒΑ, 1831
ΖΕΥΓΑΡΙ ΣΤΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑ, 1877
Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΟΥ ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΛΙΒΑΔΕIA W. H. WILLIAM 1812
Το Πασαλίκι της Λιβαδειάς διοικούνταν από τον Καρά Ισμαήλ Αγά,
τοπάρχη, ή Αγιάν(η), ο οποίος μάζευε τους φόρους, και από το τοπικό
συμβούλιο Προκρίτων με Δημογέροντες ή κοτζαμπάσηδες5
. Στην πόλη
Λόγω της οικονομικής ανάπτυξης της Λιβαδειάς, η πόλη αποτελούσε το
κέντρο δράσης της Φιλικής Εταιρείας στη Στερεά από το 1820. Ο
Αθανάσιος Ζαρίφης, απεσταλμένος της Φιλικής Εταιρείας, δημιούργησε
ένα επαναστατικό πυρήνα με τη συμμετοχή των ισχυρών ονομάτων της
πόλης, μεταξύ των οποίων ξεχώριζαν οι πρόκριτοι Ιωάννης Στάμου
Λογοθέτης, ο άρχοντας της Λιβαδειάς, Νικόλαος Νάκος, Ιωάννης Φίλων,
Εμμανουήλ Σπυρίδωνος και Παναγιώτης Λιδωρίκης. Ο Οθωμανός Αγιάν
υποπτεύθηκε τις κινήσεις των Προκρίτων και προσπάθησε να τους
θανατώσει, όμως αυτοί κατάφεραν μέσω δωροδοκιών να τον
αντικαταστήσουν με τον Χασάν Αγά.
Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΑΜΟΥ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ, ΠΡΟΚΡΙΤΟΣ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ
υπήρχε επίσης ένας πρωτόγερος (κλητήρας) για να ειδοποιεί. Κατά το
σούρουπο φώναζε :
‘Ακούτε το, αύριο μη τολμήσει κανείς να πάει σε άλλη δουλειά γιατί θα
κάμομε τούτο και τούτο’.
5
από το τούρκικο kocabaṣı, koca = μέγας, μεγάλος, γέροντας + baṣ = κεφάλι, πρώτος. Σήμερα, η
ονομασία κοτζαμπάσης σημαίνει αυταρχικός, ή αυθαίρετος άνθρωπος.
Η πορεία προς την απελευθέρωση
Οι Έλληνες οπλαρχηγοί της περιοχής Οδυσσέας Ανδρούτσος και
Αθανάσιος Διάκος έμαθαν τα μυστικά της στρατιωτικής τέχνης δίπλα στον
Αλή Πασά, καθώς υπηρετούσαν αρχικά ως Αρματωλοί στην αυλή του στα
Ιωάννινα. Η φιλοδοξία του Αλή Πασά να επεκτείνει τη δύναμη του στη
νότια Ελλάδα, είχε ως αποτέλεσμα να στείλει πρώτα τον Ανδρούτσο, και
αργότερα το Διάκο να αναλάβουν το αρματολίκι της Λιβαδειάς. Ο
δεύτερος ήταν από το 1816 πρωτοπαλίκαρο του πρώτου.
Στα 1770, έγινε γνωστό πως ο Μοριάς ξεσηκώθηκε και ο Ορλώφ με τα
Ρωσικά πλοία ήρθε στις παραλίες του. Η είδηση της επανάστασης στην
Πελοπόννησο σήμανε και την έναρξη των συγκρούσεων στη Λιβαδειά. Οι
Λειβαδίτες, με αρχηγό τον Καλπούζο, επαναστάτησαν, και το πλήρωσαν
πολύ ακριβά. Τούρκοι και Αρβανίτες ξέσπασαν στον άμαχο πληθυσμό.
Έως το 1792 ο καπετάν Οδυσσέας Ανδρούτσος με τα παλικάρια του αρχίζει
να στρατολογεί κατοίκους της περιοχής και μαζί με τον Λειβαδίτη
θαλασσομάχο αγωνιστή Λάμπρο Κατσώνη γίνονται ο φόβος και ο τρόμος
των Τούρκων. Στις 26 Οκτωβρίου 1820, ο 30χρονος Αθανάσιος Διάκος
«παντούρης και καπετάνος» του καζά της Λιβαδειάς, ύψωσε τη σημαία
της Επανάστασης, κηρύχθηκε αρχιστράτηγος της επαρχίας Λιβαδειάς και
άρχισε την αντίσταση κατά των Οθωμανών, οι οποίοι αφού συνέλαβαν 2
προκρίτους ως όμηρους, τον Νάκο και τον Λογοθέτη, ταμπουρώθηκαν στο
Καταλανικό Κάστρο που είχε ισχυρή οχύρωση, στον Πύργο της Ώρας, και
σε άλλα μεγάλα σπίτια της πόλης. Στο κάστρο βρισκόταν ο ναός του Αγίου
Γεωργίου, που επί Οθωμανοκρατίας είχε μετατραπεί σε τζαμί.
Στις 25 του Μάρτη, το πρωτοπαλίκαρο του Διάκου, ο οπλαρχηγός Βασίλης
Μπούσγος, σκότωσε στο Ζεμενό, δύο Τούρκους απεσταλμένους που θα
ενημέρωναν τους Οθωμανούς για τις εξελίξεις.
Στις 27 του Μάρτη κηρύσσεται επίσημα η έναρξη της επανάστασης στο
μοναστήρι του Όσιου Λουκά με τον επίσκοπο Σαλώνων Ησαΐα.
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΟΣΙΟΥ ΛΟΥΚΑ
Στις 29 του Μάρτη ο Αθανάσιος Διάκος εμφανίστηκε απέναντι από το
Κάστρο στο λόφο του Προφήτη Ηλία στο Ζαγαρά. Αντάλλαξε τους ομήρους
με τον αδελφό του Χασάν Αγά που είχαν συλλάβει επαναστάτες στο
Δίστομο. Στις 31 Μαρτίου ο Οθωμανός διοικητής Χασάν Αγά αποφασίζει
να παραδοθεί.
Την 1η
Απριλίου ο Αθανάσιος Διάκος ύψωσε τη σημαία της επανάστασης
στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στη Λιβαδειά όπου διατηρείται και
σήμερα, μαζί με το σταυρό που ορκίστηκαν οι οπλαρχηγοί.
Στην κατανυκτική δοξολογία χοροστάτησαν ο Μητροπολίτης Αθηνών
Διονύσιος και οι επίσκοποι Σαλώνων Ησαΐας και Ταλαντίου Νεόφυτος.
Στην τελετή παρόντες ήταν οι απεσταλμένοι της Φιλικής Εταιρείας,
Αθανάσιος Ζαρίφης και Δήμος Αντωνίου, οι προεστοί της πόλης και
μεγάλο πλήθος απλών αγωνιστών που είχαν συρρεύσει από τις γειτονικές
επαρχίες.
Ο Διάκος ύψωσε την επαναστατική σημαία, που απεικόνιζε τον Άγιο
Γεώργιο να σκοτώνει τον δράκοντα ενώ με κυανό μετάξι είχαν κεντηθεί οι
λέξεις «Ελευθερία ή Θάνατος».
Μετά τη λήξη της τελετής και μέσα στον γενικό ενθουσιασμό
ανακηρύχθηκαν διά βοής από τον λαό προσωρινοί κυβερνήτες της
Ανατολικής Ελλάδας ο Νικόλαος Νάκος, ο Ιωάννης Λογοθέτης και ο
Ιωάννης Φίλωνος, παίρνοντας την ονομασία κόνσολοι.
Οι τρεις κόνσολοι ανέλαβαν τη διοίκηση της πόλης που μέχρι εκείνη τη
στιγμή είχαν οι τρεις ιεράρχες και ο καπετάνιος της Λιβαδειάς.
1821 Απριλίου πρώτη
Ο Αθηνών Διονύσιος
Ο Ταλαντίου Νεόφυτος
Ο Σόλωνος Ησαϊας
Αθανάσης Διάκος
Στις 10 Ιουνίου 1821, ύστερα απ’ τη μάχη της Αλαμάνας και την
αιχμαλωσία και το θάνατο του Διάκου, οι ορδές του Ομέρ-Βρυώνη
λεηλάτησαν την πόλη, κατέστρεψαν κάθε τι Ελληνικό και στο τέλος
έβαλαν φωτιά και την έκαψαν.
Μετά τη μάχη στη γειτονική Πέτρα με αρχηγό τον Δημήτριο Υψηλάντη,
στις 13 Σεπτεμβρίου 1829, ελευθερώθηκε για πάντα και ενώθηκε με την
υπόλοιπη Ελλάδα, (Ρούσσαρης, 1998).
Λιβαδειά, ένα εύρωστο οικονομικό κέντρο του νεοελληνικού κράτους
Οι κάτοικοι που είχαν καταφύγει σε άλλες περιοχές επανήλθαν, το
σχολείο άρχισε πάλι να λειτουργεί και μέχρι το 1841 η Λιβαδειά ήταν ένα
από τα εύρωστα οικονομικά κέντρα του νεοελληνικού κράτους.
Η Κωπαΐδα και το ποτάμι της Έρκυνας συντέλεσαν στην ανάπτυξη της
βιομηχανίας. Η κλωστοϋφαντουργία ήταν ο κύριος κλάδος ανάπτυξης,
αφού η Κωπαΐδα έδινε το βαμβάκι και η Έρκυνα την κινητήρια δύναμη για
τις μηχανές των εργοστασίων. Εκκοκκιστήρια, νηματουργεία, νεροτριβές
και μύλοι επέτρεπαν την παραγωγή μεγάλης ποσότητας νήματος για την
εγχώρια αγορά αλλά και για εξαγωγή.
Έτσι το 1864 η Εθνική Τράπεζα ίδρυσε υποκατάστημα στη Λιβαδειά. Το
1899 ιδρύθηκε και ο Εμπορικός Σύλλογος. Η οικονομική ευρωστία της
πόλης γίνεται φανερή και από τα πολυτελή σπίτια, από τα οποία λίγα
μπορεί να δει κανείς σήμερα στην πόλη. Βεβαίως ο πλούτος της Λιβαδειάς
ήταν περιορισμένος σε μερικές οικογένειες, των οποίων τα ονόματα είναι
γνωστά από την προεπαναστατική περίοδο.
Μέλη των οικογενειών αυτών εμφανίστηκαν και στην πολιτική και
πολιτιστική ζωή της χώρας. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Νικόλαος Μπουφίδης
(1842-1912), βουλευτής, υπουργός Εσωτερικών και πρόεδρος της Βουλής,
πρωτοστάτησε το 1899 στην απόφαση να γίνει η Λιβαδειά πρωτεύουσα
του νομού, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες των Θηβαίων.
ΚΟΥΚΛΕΣ ΜΕ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΣΤΟΛΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΒΟΙΩΤΙΑ
ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΤΟΥ- ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ ‘ΟΙ ΚΟΥΚΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ’ ΜΕ ΦΟΡΕΣΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
ΛΙΒΑΔΕΙΑ
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΑΡΑΧΩΒΑΣ
ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΛΟΥΚΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ
ΛΙΒΑΔΕΙΑ, 1860
ΠΗΓΕΣ
ΑΙΜΙΛΙΑ Λ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΥΡΟΥ-ΧΑΤΖΗΜΑΝΟΛΗ «Η ΛΙΒΑΔΕΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΑ» ΑΘΗΝΑ 1988
ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ ΚΑΙ Η ΕΚΠΟΡΘΗΣΗ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ
Ιωάννης Λογοθέτης
ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΣΤ΄ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 8ου ΔΗΜ.ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟ 1821(200 χρόνια από την Επανάσταση)
Δημήτρης Λάμπρου, Η επανάσταση του 1821 στη Λιβαδειά#1
ΛΙΒΑΔΕΙΑ (1870-1879)
ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΡΑΧΩΒΑΣ

More Related Content

Similar to Η ΓΚΙΑΟΥΡ ΛΙΒΑΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ.pdf

Ταξιδιωτικός οδηγός Ναυπλίου
Ταξιδιωτικός οδηγός ΝαυπλίουΤαξιδιωτικός οδηγός Ναυπλίου
Ταξιδιωτικός οδηγός Ναυπλίου
lykagtri
 
ΔΗΜΟΣ ΕΥΡΥΜΕΝΩΝ 2
ΔΗΜΟΣ ΕΥΡΥΜΕΝΩΝ 2 ΔΗΜΟΣ ΕΥΡΥΜΕΝΩΝ 2
ΔΗΜΟΣ ΕΥΡΥΜΕΝΩΝ 2
eleniel
 
τοπικη ιστορια τελικο
τοπικη ιστορια τελικοτοπικη ιστορια τελικο
τοπικη ιστορια τελικο
stratism
 
προς την άλωση
προς την άλωσηπρος την άλωση
προς την άλωση
Ελένη Ξ
 
δ' σταυροφορια
δ' σταυροφοριαδ' σταυροφορια
δ' σταυροφορια
papackost
 
καστοριά
καστοριάκαστοριά
καστοριά
teo70
 
Ιωάννης Καποδίστριας
Ιωάννης ΚαποδίστριαςΙωάννης Καποδίστριας
Ιωάννης Καποδίστριας
sxoliastis
 
Οι Σεφαραδίτες της Λευκαδας.pptx
Οι Σεφαραδίτες της Λευκαδας.pptxΟι Σεφαραδίτες της Λευκαδας.pptx
Οι Σεφαραδίτες της Λευκαδας.pptx
Antonios Perdikaris
 

Similar to Η ΓΚΙΑΟΥΡ ΛΙΒΑΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ.pdf (20)

Κεφ.10 Εστίες αντίστασεις και αυτονομίας
Κεφ.10 Εστίες αντίστασεις και αυτονομίαςΚεφ.10 Εστίες αντίστασεις και αυτονομίας
Κεφ.10 Εστίες αντίστασεις και αυτονομίας
 
Ταξιδιωτικός οδηγός Ναυπλίου
Ταξιδιωτικός οδηγός ΝαυπλίουΤαξιδιωτικός οδηγός Ναυπλίου
Ταξιδιωτικός οδηγός Ναυπλίου
 
ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ – Η ΘΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΑΠΙΤΣΑ
ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ – Η ΘΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΑΠΙΤΣΑΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ – Η ΘΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΑΠΙΤΣΑ
ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ – Η ΘΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΑΠΙΤΣΑ
 
ΔΗΜΟΣ ΕΥΡΥΜΕΝΩΝ 2
ΔΗΜΟΣ ΕΥΡΥΜΕΝΩΝ 2 ΔΗΜΟΣ ΕΥΡΥΜΕΝΩΝ 2
ΔΗΜΟΣ ΕΥΡΥΜΕΝΩΝ 2
 
τοπικη ιστορια τελικο
τοπικη ιστορια τελικοτοπικη ιστορια τελικο
τοπικη ιστορια τελικο
 
προς την άλωση
προς την άλωσηπρος την άλωση
προς την άλωση
 
Nafplio a historical tour to the town
Nafplio a historical tour to the townNafplio a historical tour to the town
Nafplio a historical tour to the town
 
δ' σταυροφορια
δ' σταυροφοριαδ' σταυροφορια
δ' σταυροφορια
 
Οι αγωνιστές του 1821
Οι αγωνιστές του 1821Οι αγωνιστές του 1821
Οι αγωνιστές του 1821
 
τοπική ιστορία
τοπική ιστορίατοπική ιστορία
τοπική ιστορία
 
καστοριά
καστοριάκαστοριά
καστοριά
 
ναύπλιο
ναύπλιοναύπλιο
ναύπλιο
 
Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ, Πέτρος Λύρος.pdf
Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ, Πέτρος  Λύρος.pdfΗ ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ, Πέτρος  Λύρος.pdf
Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ, Πέτρος Λύρος.pdf
 
ΧΡΥΣΑ ΚΟΚΟΡΙΚΟΥ Δ2 1821 2021 XRYSA.pdf
ΧΡΥΣΑ ΚΟΚΟΡΙΚΟΥ  Δ2 1821 2021 XRYSA.pdfΧΡΥΣΑ ΚΟΚΟΡΙΚΟΥ  Δ2 1821 2021 XRYSA.pdf
ΧΡΥΣΑ ΚΟΚΟΡΙΚΟΥ Δ2 1821 2021 XRYSA.pdf
 
Ιστορία Στ' Τάξη Ενότητα 3η Επανάληψη κεφάλαια 1- 9
Ιστορία Στ' Τάξη Ενότητα 3η Επανάληψη κεφάλαια 1- 9Ιστορία Στ' Τάξη Ενότητα 3η Επανάληψη κεφάλαια 1- 9
Ιστορία Στ' Τάξη Ενότητα 3η Επανάληψη κεφάλαια 1- 9
 
Ιωάννης Καποδίστριας
Ιωάννης ΚαποδίστριαςΙωάννης Καποδίστριας
Ιωάννης Καποδίστριας
 
τοπική ιστορία
τοπική ιστορίατοπική ιστορία
τοπική ιστορία
 
Οι Σεφαραδίτες της Λευκαδας.pptx
Οι Σεφαραδίτες της Λευκαδας.pptxΟι Σεφαραδίτες της Λευκαδας.pptx
Οι Σεφαραδίτες της Λευκαδας.pptx
 
ρηγας βελεστινλης
ρηγας βελεστινλης   ρηγας βελεστινλης
ρηγας βελεστινλης
 
η επανάσταση 1821
η επανάσταση 1821η επανάσταση 1821
η επανάσταση 1821
 

More from Vivi Carouzou

REGENCY _ Fashion for women in Regency Era by Dimitra Karapanou.pptx
REGENCY _ Fashion for women in Regency Era by Dimitra Karapanou.pptxREGENCY _ Fashion for women in Regency Era by Dimitra Karapanou.pptx
REGENCY _ Fashion for women in Regency Era by Dimitra Karapanou.pptx
Vivi Carouzou
 
REGENCY MATCMAKING _FLIRTING _WEDDING
REGENCY MATCMAKING _FLIRTING    _WEDDINGREGENCY MATCMAKING _FLIRTING    _WEDDING
REGENCY MATCMAKING _FLIRTING _WEDDING
Vivi Carouzou
 

More from Vivi Carouzou (20)

rREGENCY-- DEBUTANTS PAST AND PRESENT BY PAPPAS THANOS.pptx
rREGENCY-- DEBUTANTS PAST AND PRESENT BY PAPPAS THANOS.pptxrREGENCY-- DEBUTANTS PAST AND PRESENT BY PAPPAS THANOS.pptx
rREGENCY-- DEBUTANTS PAST AND PRESENT BY PAPPAS THANOS.pptx
 
Plague of London and other illnesses by Prasoulas K.pptx
Plague of London and other illnesses by Prasoulas K.pptxPlague of London and other illnesses by Prasoulas K.pptx
Plague of London and other illnesses by Prasoulas K.pptx
 
REGENCY -- FASHION FOR WOMEN AND MEN IN REGENCY BY LIONTOU.pptx
REGENCY -- FASHION FOR WOMEN AND MEN IN REGENCY BY LIONTOU.pptxREGENCY -- FASHION FOR WOMEN AND MEN IN REGENCY BY LIONTOU.pptx
REGENCY -- FASHION FOR WOMEN AND MEN IN REGENCY BY LIONTOU.pptx
 
REGENCY DOMESTIC & EXOTIC ANIMALS BY KALOVYRNA ELEFTHERIA.docx
REGENCY DOMESTIC & EXOTIC ANIMALS BY KALOVYRNA ELEFTHERIA.docxREGENCY DOMESTIC & EXOTIC ANIMALS BY KALOVYRNA ELEFTHERIA.docx
REGENCY DOMESTIC & EXOTIC ANIMALS BY KALOVYRNA ELEFTHERIA.docx
 
REGENCY LITERATURE by Melissari & Daliani.docx
REGENCY LITERATURE by Melissari & Daliani.docxREGENCY LITERATURE by Melissari & Daliani.docx
REGENCY LITERATURE by Melissari & Daliani.docx
 
REGENCY_ GENDER ROLES IN REGENCY SPANOU _TOLIA.pptx
REGENCY_ GENDER ROLES IN REGENCY SPANOU _TOLIA.pptxREGENCY_ GENDER ROLES IN REGENCY SPANOU _TOLIA.pptx
REGENCY_ GENDER ROLES IN REGENCY SPANOU _TOLIA.pptx
 
REGENCY_ Fashion in regency by Theiakouli K & Gerasimou O.pptx
REGENCY_ Fashion in regency by Theiakouli K & Gerasimou O.pptxREGENCY_ Fashion in regency by Theiakouli K & Gerasimou O.pptx
REGENCY_ Fashion in regency by Theiakouli K & Gerasimou O.pptx
 
REGENCY _ Fashion for women in Regency Era by Dimitra Karapanou.pptx
REGENCY _ Fashion for women in Regency Era by Dimitra Karapanou.pptxREGENCY _ Fashion for women in Regency Era by Dimitra Karapanou.pptx
REGENCY _ Fashion for women in Regency Era by Dimitra Karapanou.pptx
 
REGENCY MATCMAKING _FLIRTING _WEDDING
REGENCY MATCMAKING _FLIRTING    _WEDDINGREGENCY MATCMAKING _FLIRTING    _WEDDING
REGENCY MATCMAKING _FLIRTING _WEDDING
 
REGENCY GEORGIAN ARCHITECTURE BY FAY KRALLI.pptx
REGENCY GEORGIAN ARCHITECTURE BY FAY KRALLI.pptxREGENCY GEORGIAN ARCHITECTURE BY FAY KRALLI.pptx
REGENCY GEORGIAN ARCHITECTURE BY FAY KRALLI.pptx
 
REGENCY MATCMAKING _FLIRTING _WEDDING
REGENCY MATCMAKING _FLIRTING    _WEDDINGREGENCY MATCMAKING _FLIRTING    _WEDDING
REGENCY MATCMAKING _FLIRTING _WEDDING
 
REGENCY FASHION FOR WOMEN BY KOVANI M & KARATZALIS D.docx
REGENCY FASHION FOR WOMEN BY KOVANI M & KARATZALIS D.docxREGENCY FASHION FOR WOMEN BY KOVANI M & KARATZALIS D.docx
REGENCY FASHION FOR WOMEN BY KOVANI M & KARATZALIS D.docx
 
Regency Literature by Helen Karvouni.pdf
Regency Literature by Helen Karvouni.pdfRegency Literature by Helen Karvouni.pdf
Regency Literature by Helen Karvouni.pdf
 
SCIENCE INDUSTRY INVENTIONS IN REGENCY BY STAVLIOTI _ TZAVARA.pptx
SCIENCE INDUSTRY INVENTIONS IN REGENCY BY STAVLIOTI _ TZAVARA.pptxSCIENCE INDUSTRY INVENTIONS IN REGENCY BY STAVLIOTI _ TZAVARA.pptx
SCIENCE INDUSTRY INVENTIONS IN REGENCY BY STAVLIOTI _ TZAVARA.pptx
 
FASHION FOR WOMEN AND MEN IN REGENCY BY MICHA & BOULARI.pptx
FASHION FOR WOMEN AND MEN IN REGENCY BY MICHA & BOULARI.pptxFASHION FOR WOMEN AND MEN IN REGENCY BY MICHA & BOULARI.pptx
FASHION FOR WOMEN AND MEN IN REGENCY BY MICHA & BOULARI.pptx
 
Architecture In The Regency Period by Eleni Siamandoura.pptx
Architecture In The Regency Period by Eleni Siamandoura.pptxArchitecture In The Regency Period by Eleni Siamandoura.pptx
Architecture In The Regency Period by Eleni Siamandoura.pptx
 
ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-_Η-Μονή-του-Οσίου-Λουκά
ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-_Η-Μονή-του-Οσίου-ΛουκάΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-_Η-Μονή-του-Οσίου-Λουκά
ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ-_Η-Μονή-του-Οσίου-Λουκά
 
ΚΥΠΡΟΣ ΕΛΛΑΔΑ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ_ ΣΑΡΑΝΤΑ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΒΑΔΕΙΑ
ΚΥΠΡΟΣ ΕΛΛΑΔΑ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ_ ΣΑΡΑΝΤΑ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΒΑΔΕΙΑΚΥΠΡΟΣ ΕΛΛΑΔΑ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ_ ΣΑΡΑΝΤΑ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΒΑΔΕΙΑ
ΚΥΠΡΟΣ ΕΛΛΑΔΑ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ_ ΣΑΡΑΝΤΑ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΒΑΔΕΙΑ
 
ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ _ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΠΑΡΑΛΛΑΓΈΣ, ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ, ΜΟ...
ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ _ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΠΑΡΑΛΛΑΓΈΣ, ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ, ΜΟ...ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ _ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΠΑΡΑΛΛΑΓΈΣ, ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ, ΜΟ...
ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ _ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΠΑΡΑΛΛΑΓΈΣ, ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ, ΜΟ...
 
ΚΟΡΙΝΝΑ, ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΒΟΙΩΤΙΑ
ΚΟΡΙΝΝΑ, ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΒΟΙΩΤΙΑΚΟΡΙΝΝΑ, ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΒΟΙΩΤΙΑ
ΚΟΡΙΝΝΑ, ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΒΟΙΩΤΙΑ
 

Recently uploaded

一比一原版(CSU毕业证书)查尔斯特大学毕业证成绩单如何办理
一比一原版(CSU毕业证书)查尔斯特大学毕业证成绩单如何办理一比一原版(CSU毕业证书)查尔斯特大学毕业证成绩单如何办理
一比一原版(CSU毕业证书)查尔斯特大学毕业证成绩单如何办理
3zoh0uxr
 

Recently uploaded (20)

panellinies 2024 GEL EKTHESI YPOYRGEIO.pdf
panellinies 2024 GEL EKTHESI YPOYRGEIO.pdfpanellinies 2024 GEL EKTHESI YPOYRGEIO.pdf
panellinies 2024 GEL EKTHESI YPOYRGEIO.pdf
 
Κ. Π. Καβάφης, Όσο μπορείς _ κείμενο & σχόλια_1.pdf
Κ. Π. Καβάφης, Όσο μπορείς _ κείμενο & σχόλια_1.pdfΚ. Π. Καβάφης, Όσο μπορείς _ κείμενο & σχόλια_1.pdf
Κ. Π. Καβάφης, Όσο μπορείς _ κείμενο & σχόλια_1.pdf
 
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΑΛ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2024
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΑΛ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2024ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΑΛ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2024
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΑΛ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2024
 
ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024
ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024
ΥΛΙΚΟ για Σχολική Διαμεσολάβηση Οκτώβριος 2023-Μάιος 2024
 
Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ (1).pdfφύλλα εργασιων
Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ (1).pdfφύλλα εργασιωνΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ (1).pdfφύλλα εργασιων
Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ (1).pdfφύλλα εργασιων
 
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ-ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ-ΓΛΩΣΣΑΣ-2024.pdf
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ-ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ-ΓΛΩΣΣΑΣ-2024.pdfΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ-ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ-ΓΛΩΣΣΑΣ-2024.pdf
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ-ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ-ΓΛΩΣΣΑΣ-2024.pdf
 
Όαση ειρήνης
Όαση                                ειρήνηςΌαση                                ειρήνης
Όαση ειρήνης
 
Ενημέρωση για την Ενδοσχολική Βία και το Άγχος.pptx
Ενημέρωση για την Ενδοσχολική Βία και το Άγχος.pptxΕνημέρωση για την Ενδοσχολική Βία και το Άγχος.pptx
Ενημέρωση για την Ενδοσχολική Βία και το Άγχος.pptx
 
Εκπαιδευτική επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών
Εκπαιδευτική επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο των ΔελφώνΕκπαιδευτική επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών
Εκπαιδευτική επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών
 
05. Λειτουργία συντήρηση Ομαδα Ε ΓΕΛ Νεσοποταμίας.pptx
05. Λειτουργία συντήρηση Ομαδα Ε ΓΕΛ Νεσοποταμίας.pptx05. Λειτουργία συντήρηση Ομαδα Ε ΓΕΛ Νεσοποταμίας.pptx
05. Λειτουργία συντήρηση Ομαδα Ε ΓΕΛ Νεσοποταμίας.pptx
 
ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: Μέθοδος Επίλυσης Συγκρούσεων Συνομιλήκων
ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: Μέθοδος Επίλυσης Συγκρούσεων ΣυνομιλήκωνΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: Μέθοδος Επίλυσης Συγκρούσεων Συνομιλήκων
ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: Μέθοδος Επίλυσης Συγκρούσεων Συνομιλήκων
 
ΞΕΝΙΑ - Εργασίες για Οδύσσεια και Ιλιάδα.pptx
ΞΕΝΙΑ  - Εργασίες για  Οδύσσεια και Ιλιάδα.pptxΞΕΝΙΑ  - Εργασίες για  Οδύσσεια και Ιλιάδα.pptx
ΞΕΝΙΑ - Εργασίες για Οδύσσεια και Ιλιάδα.pptx
 
Επιχειρηματολογία για το Παιδικό Μουσείο
Επιχειρηματολογία για το Παιδικό ΜουσείοΕπιχειρηματολογία για το Παιδικό Μουσείο
Επιχειρηματολογία για το Παιδικό Μουσείο
 
Το θέμα που έπεσε στην Έκθεση στα ΕΠΑΛ και ολα τα θέμα στα Νέα Ελληνικά
Το θέμα που έπεσε στην Έκθεση στα ΕΠΑΛ και ολα τα θέμα στα Νέα ΕλληνικάΤο θέμα που έπεσε στην Έκθεση στα ΕΠΑΛ και ολα τα θέμα στα Νέα Ελληνικά
Το θέμα που έπεσε στην Έκθεση στα ΕΠΑΛ και ολα τα θέμα στα Νέα Ελληνικά
 
Επιστολή στην Πρόεδρο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων
Επιστολή στην Πρόεδρο του Συλλόγου Γονέων και ΚηδεμόνωνΕπιστολή στην Πρόεδρο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων
Επιστολή στην Πρόεδρο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων
 
ΚΑΡΤΕΣ ΑΡΙΘΜΟΙ 1-100.pdf Οργάνωσηκαι στολισμό για Α-Β τάξη
ΚΑΡΤΕΣ ΑΡΙΘΜΟΙ 1-100.pdf Οργάνωσηκαι στολισμό για Α-Β τάξηΚΑΡΤΕΣ ΑΡΙΘΜΟΙ 1-100.pdf Οργάνωσηκαι στολισμό για Α-Β τάξη
ΚΑΡΤΕΣ ΑΡΙΘΜΟΙ 1-100.pdf Οργάνωσηκαι στολισμό για Α-Β τάξη
 
Έκθεση Τεχνολογίας Σχολικό Έτος 2023-24.pptx
Έκθεση Τεχνολογίας Σχολικό Έτος 2023-24.pptxΈκθεση Τεχνολογίας Σχολικό Έτος 2023-24.pptx
Έκθεση Τεχνολογίας Σχολικό Έτος 2023-24.pptx
 
一比一原版(CSU毕业证书)查尔斯特大学毕业证成绩单如何办理
一比一原版(CSU毕业证书)查尔斯特大学毕业证成绩单如何办理一比一原版(CSU毕业证书)查尔斯特大学毕业证成绩单如何办理
一比一原版(CSU毕业证书)查尔斯特大学毕业证成绩单如何办理
 
PANELLINIES 2024 EKTHESI NEA ELLINIKA EPAL
PANELLINIES 2024 EKTHESI NEA ELLINIKA EPALPANELLINIES 2024 EKTHESI NEA ELLINIKA EPAL
PANELLINIES 2024 EKTHESI NEA ELLINIKA EPAL
 
Οι σπόροι του αύριο - Τα παιδιά στο πλευρό της Γης.pptx
Οι σπόροι του αύριο - Τα παιδιά στο πλευρό της Γης.pptxΟι σπόροι του αύριο - Τα παιδιά στο πλευρό της Γης.pptx
Οι σπόροι του αύριο - Τα παιδιά στο πλευρό της Γης.pptx
 

Η ΓΚΙΑΟΥΡ ΛΙΒΑΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ.pdf

  • 1. Η «Γκιαούρ-Λιβαδειά » στην Τουρκοκρατία και ο αγώνας για απελευθέρωση
  • 2. Η Λιβαδειά στην Τουρκοκρατία Από το 1460 η Λιβαδειά αποτελούσε διοικητικό κέντρο ή αλλιώς καζά1 της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με περίπου 40 χωριά στην ευρύτερη επαρχία. Το 16ο αιώνα η πόλη ήταν χάσι2 Οθωμανών αξιωματούχων και από το 17ο αιώνα υπήρξε βακούφι3 της Μέκκας ή, κατ’ άλλους, της Μεδίνας. Το 18ο αιώνα, η πρόσοδος του καζά της Λιβαδειάς αφιερώθηκε στο Γενί τζαμί του Σκούταρι (στην περιοχή της Κωνσταντινούπολης), που το είχε ιδρύσει η σύζυγος του σουλτάνου Μεχμέτ Δ΄. Από το 1390, στο δουκάτο της Αττικοβοιωτίας παρατηρείται μαζική εγκατάσταση αλβανόφωνων ομάδων γεωργών σε απρόσιτες περιοχές. Στην πόλη της Λιβαδειάς εγκαταστάθηκαν σχετικά λίγοι Αρβανίτες. Γι’ αυτήν την υπεροχή της πόλης σε Ελληνικό στοιχείο, οι Τούρκοι της δώσανε το όνομα «Γκιαούρ-Λιβαδειά». Το 15ο και 16ο αιώνα, στους φορολογικούς καταλόγους γίνεται αναφορά στο ρύζι που καλλιεργούνταν στις όχθες του ποταμού της Έρκυνας «εντός των ορίων της πόλεως». Το 1/10 της σοδειάς των ορυζοβραγιών ήταν δεσμευμένο από τη μητέρα του Σουλτάνου. Στην αγορά της πόλης και το Σταροπάζαρο, που γινόταν στη σημερινή περιοχή της Μητρόπολης, διακινούνταν επίσης ζώα, σιτηρά, όσπρια, μέλι, κερί, λάδι, μάλλινα τοπικής κατασκευής (σκουτιά και πατατούκες) ή εισαγόμενα υφαντά, μεταξωτά, δέρματα, πρινοκόκκι (βαφική ύλη), ξυλεία κ.ά. 1 Η λέξη προέρχεται από την τουρκική γλώσσα και σημαίνει "διοίκηση" και συχνά μεταφράζεται ως "επαρχία", "υπο-επαρχία ΤΕΜΕΝΟΣ ΣΤΟ ΣΤΑΡΟΠΑΖΑΡΟ, Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΚΟΥ ΤΑΜΠΑΧΝΑ 2 Περιοχή της οποίας τους πόρους / προσόδους καρπώνονταν ο σουλτάνος ή υψηλόβαθμοί Οθωμανοί αξιωματούχοι 3 Κτήμα που έχει δοθεί/αφιερωθεί από τον ιδιοκτήτη του σε μοναστήρι ή ιερό καθίδρυμα.
  • 3. Εκτός από το Σταροπάζαρο, στην τουρκοκρατία στο χώρο της Ταμπάχνας, της σημερινής πλατείας Μαγιάκου, υπήρχαν βυρσοδεψεία. Ταμπάκ-χανέ στα τούρκικα σημαίνει ο τόπος με το βυρσοδεψείο και ταμπάκης λέγοντας ο βυρσοδέψης. ΚΑΦΕΝΕΙΟ Η ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΤΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑ, 1887 4 Οι μεντερσέδες ήταν δημόσια μουσουλμανικά ιεροδιδακτήρια και οι σπουδαστές (σοφτάδες) ήταν οικότροφοι στο τζαμί και παρακολουθούσαν μαθήματα θεολογίας, αραβικής γραμματικής και ιερού δικαίου. Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΩΡΑΣ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ Από το 1676-1805 στην πόλη υπήρχαν 5-6 τζαμιά και 6 εκκλησίες, ενώ από τις αρχές του 1700 λειτουργούσε ελληνικό σχολείο και 2 μεντερσέδες4 . Υπήρχε αξιόλογη γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγή, ανεπτυγμένη βιοτεχνία και έντονη εμπορική κίνηση. Το μεγαλύτερο αξιοθέατο ήταν ο Πύργος της Ώρας, ένας πύργος με μεγάλο ρολόι, που χάρισε ο Εγγλέζος Λόρδος Έλγιν στο τοπικό συμβούλιο της πόλης για να του επιτρέψουν να ξεκινήσει ανασκαφές για το μαντείο του Τροφωνίου.
  • 4. Το 1668 ο Τούρκος περιηγητής Εβλιά Τσελεπή, που ήρθε στη Λιβαδειά αναφέρει ότι η πόλη είχε 5.000 - 8.000 κατοίκους και παρατηρεί ανάμεσα σε άλλα ότι «…είναι χτισμένη σε πετρώδεις τόπους και ρεματιές, …τα όμορφα κορίτσια, με τα ατημέλητα μαλλιά, φορούσαν μεταξωτά ρούχα και γύριζαν με ακάλυπτα πρόσωπα,… Την πόλη κρατεί ο Βοϊβόνδας με 200 άνδρες. Η κρεμάλα, η πολιτική διοίκηση, τα εγκλήματα, οι ποινές, ανήκουν όλα στο Βοϊβόνδα». ΛΙΒΑΔΕΙΑ, 19ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ (CIRCA 1800-1809)
  • 5. Το κάστρο Το κάστρο της πόλης αξίζει ιδιαίτερη μνεία. Το πρώτο οικοδόμημα φτιάχτηκε από Φράγκους μετά την Δ΄ Σταυροφορία (1204), όταν η Λιβαδειά παραχωρήθηκε στον «κύριο των Αθηνών» Όθωνα Δελαρός (de la Roche). Στο εσωτερικό του κάστρου βρισκόταν ο ναός του Αγίου Γεωργίου. Την ίδια χρονιά, μετά την ήττα των Φράγκων από τους Καταλανούς στη μάχη του Κηφισού, οι κάτοικοι παρέδωσαν το κάστρο της πόλης στους νικητές με αντάλλαγμα την παραχώρηση προνομίων. Το οικοδόμημα του κάστρου εξελίσσεται. Στο εσωτερικό του φτιάχτηκε το εκκλησάκι της Αγίας Σοφίας, που είχε ξεχωριστή σημασία για τους Καταλανούς, γιατί εκεί φυλασσόταν η ιερή κάρα του αγίου Γεωργίου, η οποία ήταν «κεφαλή, προστάτις και μεσίτρια» των βασιλιάδων του αραγονικού οίκου. THE CASTLE OF LIVADIA, HENRI BELLE, 1881
  • 6. Όταν άρχισε ο απελευθερωτικός αγώνας, ο πληθυσμός της πόλης ανέρχονταν σε περίπου 10.000 κάτοικους, από τους οποίους τα 8/10 ήταν Έλληνες και οι υπόλοιποι Τούρκοι, Εβραίοι και Αρβανίτες. ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΒΑ, 1831 ΖΕΥΓΑΡΙ ΣΤΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑ, 1877
  • 7. Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΟΥ ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΛΙΒΑΔΕIA W. H. WILLIAM 1812 Το Πασαλίκι της Λιβαδειάς διοικούνταν από τον Καρά Ισμαήλ Αγά, τοπάρχη, ή Αγιάν(η), ο οποίος μάζευε τους φόρους, και από το τοπικό συμβούλιο Προκρίτων με Δημογέροντες ή κοτζαμπάσηδες5 . Στην πόλη Λόγω της οικονομικής ανάπτυξης της Λιβαδειάς, η πόλη αποτελούσε το κέντρο δράσης της Φιλικής Εταιρείας στη Στερεά από το 1820. Ο Αθανάσιος Ζαρίφης, απεσταλμένος της Φιλικής Εταιρείας, δημιούργησε ένα επαναστατικό πυρήνα με τη συμμετοχή των ισχυρών ονομάτων της πόλης, μεταξύ των οποίων ξεχώριζαν οι πρόκριτοι Ιωάννης Στάμου Λογοθέτης, ο άρχοντας της Λιβαδειάς, Νικόλαος Νάκος, Ιωάννης Φίλων, Εμμανουήλ Σπυρίδωνος και Παναγιώτης Λιδωρίκης. Ο Οθωμανός Αγιάν υποπτεύθηκε τις κινήσεις των Προκρίτων και προσπάθησε να τους θανατώσει, όμως αυτοί κατάφεραν μέσω δωροδοκιών να τον αντικαταστήσουν με τον Χασάν Αγά. Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΑΜΟΥ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ, ΠΡΟΚΡΙΤΟΣ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ υπήρχε επίσης ένας πρωτόγερος (κλητήρας) για να ειδοποιεί. Κατά το σούρουπο φώναζε : ‘Ακούτε το, αύριο μη τολμήσει κανείς να πάει σε άλλη δουλειά γιατί θα κάμομε τούτο και τούτο’. 5 από το τούρκικο kocabaṣı, koca = μέγας, μεγάλος, γέροντας + baṣ = κεφάλι, πρώτος. Σήμερα, η ονομασία κοτζαμπάσης σημαίνει αυταρχικός, ή αυθαίρετος άνθρωπος.
  • 8. Η πορεία προς την απελευθέρωση Οι Έλληνες οπλαρχηγοί της περιοχής Οδυσσέας Ανδρούτσος και Αθανάσιος Διάκος έμαθαν τα μυστικά της στρατιωτικής τέχνης δίπλα στον Αλή Πασά, καθώς υπηρετούσαν αρχικά ως Αρματωλοί στην αυλή του στα Ιωάννινα. Η φιλοδοξία του Αλή Πασά να επεκτείνει τη δύναμη του στη νότια Ελλάδα, είχε ως αποτέλεσμα να στείλει πρώτα τον Ανδρούτσο, και αργότερα το Διάκο να αναλάβουν το αρματολίκι της Λιβαδειάς. Ο δεύτερος ήταν από το 1816 πρωτοπαλίκαρο του πρώτου. Στα 1770, έγινε γνωστό πως ο Μοριάς ξεσηκώθηκε και ο Ορλώφ με τα Ρωσικά πλοία ήρθε στις παραλίες του. Η είδηση της επανάστασης στην Πελοπόννησο σήμανε και την έναρξη των συγκρούσεων στη Λιβαδειά. Οι Λειβαδίτες, με αρχηγό τον Καλπούζο, επαναστάτησαν, και το πλήρωσαν πολύ ακριβά. Τούρκοι και Αρβανίτες ξέσπασαν στον άμαχο πληθυσμό. Έως το 1792 ο καπετάν Οδυσσέας Ανδρούτσος με τα παλικάρια του αρχίζει να στρατολογεί κατοίκους της περιοχής και μαζί με τον Λειβαδίτη θαλασσομάχο αγωνιστή Λάμπρο Κατσώνη γίνονται ο φόβος και ο τρόμος των Τούρκων. Στις 26 Οκτωβρίου 1820, ο 30χρονος Αθανάσιος Διάκος «παντούρης και καπετάνος» του καζά της Λιβαδειάς, ύψωσε τη σημαία της Επανάστασης, κηρύχθηκε αρχιστράτηγος της επαρχίας Λιβαδειάς και άρχισε την αντίσταση κατά των Οθωμανών, οι οποίοι αφού συνέλαβαν 2 προκρίτους ως όμηρους, τον Νάκο και τον Λογοθέτη, ταμπουρώθηκαν στο Καταλανικό Κάστρο που είχε ισχυρή οχύρωση, στον Πύργο της Ώρας, και σε άλλα μεγάλα σπίτια της πόλης. Στο κάστρο βρισκόταν ο ναός του Αγίου Γεωργίου, που επί Οθωμανοκρατίας είχε μετατραπεί σε τζαμί. Στις 25 του Μάρτη, το πρωτοπαλίκαρο του Διάκου, ο οπλαρχηγός Βασίλης Μπούσγος, σκότωσε στο Ζεμενό, δύο Τούρκους απεσταλμένους που θα ενημέρωναν τους Οθωμανούς για τις εξελίξεις. Στις 27 του Μάρτη κηρύσσεται επίσημα η έναρξη της επανάστασης στο μοναστήρι του Όσιου Λουκά με τον επίσκοπο Σαλώνων Ησαΐα. ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΟΣΙΟΥ ΛΟΥΚΑ
  • 9. Στις 29 του Μάρτη ο Αθανάσιος Διάκος εμφανίστηκε απέναντι από το Κάστρο στο λόφο του Προφήτη Ηλία στο Ζαγαρά. Αντάλλαξε τους ομήρους με τον αδελφό του Χασάν Αγά που είχαν συλλάβει επαναστάτες στο Δίστομο. Στις 31 Μαρτίου ο Οθωμανός διοικητής Χασάν Αγά αποφασίζει να παραδοθεί. Την 1η Απριλίου ο Αθανάσιος Διάκος ύψωσε τη σημαία της επανάστασης στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στη Λιβαδειά όπου διατηρείται και σήμερα, μαζί με το σταυρό που ορκίστηκαν οι οπλαρχηγοί. Στην κατανυκτική δοξολογία χοροστάτησαν ο Μητροπολίτης Αθηνών Διονύσιος και οι επίσκοποι Σαλώνων Ησαΐας και Ταλαντίου Νεόφυτος. Στην τελετή παρόντες ήταν οι απεσταλμένοι της Φιλικής Εταιρείας, Αθανάσιος Ζαρίφης και Δήμος Αντωνίου, οι προεστοί της πόλης και μεγάλο πλήθος απλών αγωνιστών που είχαν συρρεύσει από τις γειτονικές επαρχίες. Ο Διάκος ύψωσε την επαναστατική σημαία, που απεικόνιζε τον Άγιο Γεώργιο να σκοτώνει τον δράκοντα ενώ με κυανό μετάξι είχαν κεντηθεί οι λέξεις «Ελευθερία ή Θάνατος». Μετά τη λήξη της τελετής και μέσα στον γενικό ενθουσιασμό ανακηρύχθηκαν διά βοής από τον λαό προσωρινοί κυβερνήτες της Ανατολικής Ελλάδας ο Νικόλαος Νάκος, ο Ιωάννης Λογοθέτης και ο Ιωάννης Φίλωνος, παίρνοντας την ονομασία κόνσολοι. Οι τρεις κόνσολοι ανέλαβαν τη διοίκηση της πόλης που μέχρι εκείνη τη στιγμή είχαν οι τρεις ιεράρχες και ο καπετάνιος της Λιβαδειάς. 1821 Απριλίου πρώτη Ο Αθηνών Διονύσιος Ο Ταλαντίου Νεόφυτος Ο Σόλωνος Ησαϊας Αθανάσης Διάκος
  • 10. Στις 10 Ιουνίου 1821, ύστερα απ’ τη μάχη της Αλαμάνας και την αιχμαλωσία και το θάνατο του Διάκου, οι ορδές του Ομέρ-Βρυώνη λεηλάτησαν την πόλη, κατέστρεψαν κάθε τι Ελληνικό και στο τέλος έβαλαν φωτιά και την έκαψαν. Μετά τη μάχη στη γειτονική Πέτρα με αρχηγό τον Δημήτριο Υψηλάντη, στις 13 Σεπτεμβρίου 1829, ελευθερώθηκε για πάντα και ενώθηκε με την υπόλοιπη Ελλάδα, (Ρούσσαρης, 1998). Λιβαδειά, ένα εύρωστο οικονομικό κέντρο του νεοελληνικού κράτους Οι κάτοικοι που είχαν καταφύγει σε άλλες περιοχές επανήλθαν, το σχολείο άρχισε πάλι να λειτουργεί και μέχρι το 1841 η Λιβαδειά ήταν ένα από τα εύρωστα οικονομικά κέντρα του νεοελληνικού κράτους. Η Κωπαΐδα και το ποτάμι της Έρκυνας συντέλεσαν στην ανάπτυξη της βιομηχανίας. Η κλωστοϋφαντουργία ήταν ο κύριος κλάδος ανάπτυξης, αφού η Κωπαΐδα έδινε το βαμβάκι και η Έρκυνα την κινητήρια δύναμη για τις μηχανές των εργοστασίων. Εκκοκκιστήρια, νηματουργεία, νεροτριβές και μύλοι επέτρεπαν την παραγωγή μεγάλης ποσότητας νήματος για την εγχώρια αγορά αλλά και για εξαγωγή. Έτσι το 1864 η Εθνική Τράπεζα ίδρυσε υποκατάστημα στη Λιβαδειά. Το 1899 ιδρύθηκε και ο Εμπορικός Σύλλογος. Η οικονομική ευρωστία της πόλης γίνεται φανερή και από τα πολυτελή σπίτια, από τα οποία λίγα μπορεί να δει κανείς σήμερα στην πόλη. Βεβαίως ο πλούτος της Λιβαδειάς ήταν περιορισμένος σε μερικές οικογένειες, των οποίων τα ονόματα είναι γνωστά από την προεπαναστατική περίοδο. Μέλη των οικογενειών αυτών εμφανίστηκαν και στην πολιτική και πολιτιστική ζωή της χώρας. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Νικόλαος Μπουφίδης (1842-1912), βουλευτής, υπουργός Εσωτερικών και πρόεδρος της Βουλής, πρωτοστάτησε το 1899 στην απόφαση να γίνει η Λιβαδειά πρωτεύουσα του νομού, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες των Θηβαίων.
  • 11. ΚΟΥΚΛΕΣ ΜΕ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΣΤΟΛΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΒΟΙΩΤΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΤΟΥ- ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ ‘ΟΙ ΚΟΥΚΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ’ ΜΕ ΦΟΡΕΣΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΛΙΒΑΔΕΙΑ
  • 13. ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΛΟΥΚΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ
  • 15. ΠΗΓΕΣ ΑΙΜΙΛΙΑ Λ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΥΡΟΥ-ΧΑΤΖΗΜΑΝΟΛΗ «Η ΛΙΒΑΔΕΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΑ» ΑΘΗΝΑ 1988 ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ ΚΑΙ Η ΕΚΠΟΡΘΗΣΗ ΤΗΣ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ Ιωάννης Λογοθέτης ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΣΤ΄ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 8ου ΔΗΜ.ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟ 1821(200 χρόνια από την Επανάσταση) Δημήτρης Λάμπρου, Η επανάσταση του 1821 στη Λιβαδειά#1 ΛΙΒΑΔΕΙΑ (1870-1879) ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΡΑΧΩΒΑΣ