Downloaded 24 times
More Related Content
Similar to REHIYON IX.pptx
REHIYON IX.pptx
- 1. Western Mindanao na maskilalang Tangway ng Zamboanga Panitikan ng Rehiyon IX
- 2. 01 Sino/Ano ang bumubuosa Rehiyong ito?
- 3. Ang rehiyong nasakatimugan ng Pilipinas ay ang Rehiyong IX. Ito ay napapaligiran ng mga dagat. Ang dagat Sulu sa Hilaga, Dagat Celebes sa Timog at sa Silangan ay ang lalagiwan ng Misamis Occidental at Lanao del Norte. Ang Zamboanga del Norte, Zamboanga del Sur at Zamboanga Sibugay ang bumubuo ng rehiyong ito. May apat itong lungsod: ang Dapitan, Dipolog, Pagadian at Zamboanga. Ito ay mabundok na rehiyon at sa Zamboanga del Norte matatagpuan ang pinakamataas na bundok Dabiah. Western Mindanao
- 4. ZAMBOANGA “Asia’s LatinCity” Tinawag itong The Asia’s Latin City dahil sa impluwensiya ng mga espanya katulad na lamang ng mga estruktura at gusali, maging ang lingguwaheng sinasalita. Ito rin ang pangatlo sa pinakamalaking lungsod sa Pilipinas. DAPITAN “Shrine City in the Philippines” Dito pinatapon ng apat na taon si Dr. Jose Rizal DIPOLOG “Gateway to Western Mindanao” Kilala sa ligaw na orchid at industriya ng sardinas na nagmula sa masaganang pangingisda mula sa mga baybayin dito. PAGADIAN “Little HongKong of the South” Tinatawag itong Little HongKong of the South dahil sa magaganda nitong tanawin. 90% nito ay ang mga bundok at burol. Western Mindanao
- 5. Western Mindanao Marami samga naninirahan dito ay mga Muslim, Pagano at mga Kristiyano. May ibat ibang pangkat ng Muslim gaya ng Tausog, Subanon, Yakan at Samal na naninirahan sa Basilan. Maraming mga Cebuano ang naninirahan dito kaya’t Cebuano ay isa sa mga diyalektong sinasalita.
- 6. Western Mindanao Mahilig silasa mga musika at mga sayaw sa saliw ng mga gong. Makukulay ang mga kasuotan. May iba’t-ibang wikain tulad ng Badjao, Cebuano, Kalibugan, Tausog, Subanum, Sanduka, Sibuku, Sama at Chabakano.
- 7. Pangkat Etniko SUBANEN Ang mgasubanon ay ang mga katutubong naninirahan sa mabundok na parte ng Zamboang del Sur at Misamis Occidental sa Mindanao. BADJAO Marami sa mga Badjao ang naninirahan sa mga bangkang-bahay. Madalas silang nakikita sa karagatan ng Sulu. TAUSUG Ang mga Tausug o Suluk ay isang pangkat etniko sa Pilipinas at Malaysia.
- 8. Western Mindanao Mataas angkinikita sa pagsasaka sa kalakhan ng rehiyon subalit mababa ang establisimyento. Sa Zamboanga del Sur at Zamboanga del Norte naman ay pagsasaka, paghahayupan at kaunting pangingisda. Hanapbuhay rin dito ang paghuhuli ng mga pawikan o pagong at ang pangongolekta ng mga itlog nito.
- 9. Western Mindanao Kung siningang pag-uusapan, ang Rehiyon IX ay may mga natatanging sayaw tulad ng Sua-Sua, isang sayaw sa pag-iisang dibdib; ang Singkil na sayaw ng isang Prinsesa na pinapayungan habang madamdaming humahakbang sa apat na kawayan. Halos katulad ito ng Tinikling. Ang Koprangkamanis naman ay sayaw panghukuman.
- 10. 02 Sino-Sino ang mga manunulatsa Rehiyong ito?
- 11. Manunulat DESCALLAR, Antonio Isinilang saSindangan, Zamboanga. Ipinanganak noong ika – 15 ng Hunyo 1925. Nag-aral sa isang pampublikong paaralan at nagtapos ng kanyang pag-aaral sa Misamis Occidental Institute at sa Arellano University. Nagwagi siya ng unang gantimpala sa patimpalak ng pagsulat ng tula na ginanap noong 1949. Kauna-unahan niyang tula na naipalimbag sa isang magazine ay ang “Now before the Conqueror”. Ang iba pang mga tula na kanyang nailimbag ay ang “Testamental”, “Prelude”, “The fallen God” at marami pa.
- 12. Manunulat ENRIQUE, Antonio Siya aysumulat ng mga maikling kwento tungkol sa mga Kristiyano at mga Muslim sa Timog na nakatagpo at nakasalamuha niya sa buhay, tungkol sa probinsya, bayan at mga baryong tinirhan at binisita ang tungkol sa mga obserbasyon at mga karanasan.Lumabas sa mga pambansang limbagan ang kanyang tatlumpong maikling kwento at isang akdang isinalin niya sa ibang wika at lumabas sa Korean Magazine Playmate. Pinalimbag ng writers Association of Dumaguete City ang kanyang unang aklat ang “Spot on their wings”.
- 13. Manunulat ENRIQUEZ, Emigdo Alvarez Siyaay isang Pilipino mula pagkapanganak noong taong 1925 at nagsimula siyang magsulat sa edad na 20. Nagtapos siya ng AB Degree sa Unibersidad ng Arellano. Nag-aral siya upang makakuha ng isang Master of Fine Arts Degree in Creative Writing. Ang kanyang mga sikat na akdang “Blood on the Moon”, “A tale of two houses” at “Cachil Kudarat” ay nagwagi ng Palangka Awards. Ilan sa kaniyang mga sikat na akda ay ang maikling kwento, “Ang puting kabayo ni Alih” at nobela, “The Devil Flower”.
- 14. Manunulat JUBAIR, Ibrahim A. Siyaang kauna-unahang fictionist sa Zamboanga na ginamtimplaan ng Presidential Certificate of Merit in Literature for Teaching the Filipino- Muslim sa kanyang panahon. Bukod sa pagiging manunulat ng tula at mamahayag, si Jubair ay isang kolumnista sa isang pahayag sa Zamboanga City at editor ng Cresent Review. Ang aklat ni Jubair ay ipinalimbag hindi lang ng Free Press Pacific Quarterly (South Korea) at ng The Times of Ceylon.
- 15. Manunulat VILLA, Gonzalo Isang manunulatng tula, maikling kuwento at mananalaysay. Una niyang kuwento ang “When Death Struck”. Nagwagi siya sa Pambansang Paligsahan sa pagsulat ng sanaysay (The Role of America in the Rehabilitation of the Philippines -1946). Kabilang sa mga sinulat niyang nagwagi ng gantimpala ay ang Footnote of America at pinalitan niya ng “Death of Illusion”, “Barrio Miracle”, “A voice in Rama”. Itinigil niya ang pagsusulat upang tapusin ang kursong abogasya.
- 16. Manunulat ENRIQUE, Ignacio Alvarez Pinanganaksa Zamboanga City kung saan din niya tinapos ang kanyang pre-college education. Bilang iskolar narating niya ang Uiversity of Madrid. Mula noon sinimulan niyang sulatin ang kanyang nobelang “The House Juan” na hindi naipalimbag. Dalawa sa kanyang maikling kuwento ay nagwagi sa Philippine Free Short Story Contest. “Death of a House”,Ikatlong gantimpala. Noong Pebrero 20,1971 ay ipinalabas sa UE sa Auditorium ang dulang “As between two mirrors” na kanyang isinulat at hinango sa kanyang nobela.
- 17. Manunulat ACAS, Olivia Baguhan palamang sa larangan ng pagsulat ng tula ngunit ang kanyang mga nasulat ay naipalimbag sa pambansang palimbagan. VICENTE, Oredain Sumulat ng tula gamit ang kastila. Siya ang pangunahing mamamahayag sa kastila RODIL, Saturnina Sumulat ng tulang “datu matu” na nag lalarawan sa paghihimagsik ng mga muslim sa sulu, lanao at cotabato mula 1903-1930 laban sa mga amerikano. TUBAN, Rita Sumulat ng “The conquest of North Borneo”. Siya ay tinaguriang prinsesa ng tausug dahil sa kanyang tesis.
- 18. Dance a whitehorse to sleep : stories Surveyors of the Liguasan Marsh The night I cry and other stories Dictadura presidencial, o, parlamentarismo democrático The living and the dead : a novel Subanons The unseen war and other tales from Mindanao Samboangan : the cult of war Cachil Kudarat (Sultan of Mindanao) o Cachil Corrala Labaw, Donggon Three Philippine Epuc The white house of Ali Ilan pa sa mga akda ng mga manunulat Sa Rehiyon IX
- 19. The Green Sanctuary kilalasa dati nitong pamagat na Surveyors of the Liguasan Marsh ni Antonio Enriquez Ang Mindanao ay palaging tinatawag na 'black sheep' ng tatlong malalaking isla sa Pilipinas. Hindi tulad ng Luzon at Visayas, ang Mindanao ay talagang pinangungunahan ng mga Muslim o Moro, sa gayo'y halos pinaghihiwalay ang kanilang kultura mula sa dalawa. Ang pagkakaiba-iba ng kanilang kultura ay sapat na upang bigyan sila ng sariling awtoridad na kilalanin bilang "Bangsamoro", o halos kilala bilang, "Bansa ng mga Moro." Ito ay kalaunan na nakilala bilang Autonomous Region of Muslim Mindanao dahil sa sapat na mga rebelde sa loob ng rehiyon.
- 20. Ang mga salitani Antonio Enriquez ay inilarawan bilang Mindanao-centric, kung saan madalas mayroong pag-ibig, katapatan at maging sa kawalan ng katapatan, tunggalian at kamatayan sa karamihan ng kanyang mga kuwento. Marahil ang dahilan kung bakit niya isinulat ang Green Sanctuary ay dahil gusto niyang ipakita kung gaano talaga kagulo ang nangyari sa Mindanao, lalo na sa pagbuo ng mga rebeldeng grupo. Maaaring gusto rin niyang ipakita ang pananaw ng mga Muslim sa pagiging terorista, na hindi lamang nakikita sa Pilipinas. ni Antonio Enriquez The Green Sanctuary kilala sa dati nitong pamagat na Surveyors of the Liguasan Marsh
- 21. Ang mga gawang may-akda ay naglalaman din ng malalim na pag-unawa na nakikita sa pamamagitan ng paglalarawan ng iba't ibang mga tao, tulad ng mga lalaking natatakot sa ilang mga pamahiin o mga taong may pagmamahal at poot, ambisyon at mapait na alaala. Malakas din ang kulturang makikita sa kwento sa ilalim ng pampulitika at pangkasaysayan, dahil binanggit nito ang ilang mga makasaysayang kaganapan tulad ng pagdating ng mga Espanyol sa Pikit, pagkatapos ay lumipat sa kabilang lungsod. Ipinapakita rin nito ang salungatan sa pagitan ng dalawang relihiyon, tulad ng Kristiyanismo at Islam at kung paano ito pinag-aawayan ng mga tao, na halos naging pangunahing punto ng linya ng kuwento. ni Antonio Enriquez The Green Sanctuary kilala sa dati nitong pamagat na Surveyors of the Liguasan Marsh
- 22. 03 Mga Karunungang Bayan saRehiyon IX
- 23. May ibat ibanganyo ng Panitikan ang rehiyong ito tulad ng mga sumusunod: A. Iringa o Kwentong Bayan Hal. Si-amo ago si bowaya at Manik Boangsi B. Kwentong Subanon C. Alamat ng Yakan D. Kabaraperanga Mga tulang papuri sa bayani ng digmaan E. Panaroon Mga salawikain F. Antoka Bugtong (sa tausog Tigum-tigum) G. Dedao Awit sa pagpapatulog ng bata.
- 24. Awiting Bayan DORI –DORI SINGKIL Dori-dori Singkil Mang Manuel dagil Mang Iskong Koliroy At Mang Juan Bambo INAKU DURINGDING (Awiting Bayan mula sa Zamboanga) Inaku duringding Umaga na yata Nagtitilaukan na Ang manok sa lupa Kaya’t ang sabi ko Sa matanda’t bata Matulog na ngayon Bukas ay gawa
- 25. Salin Kahuykahuy baubid Isangpirasong kahoy na maliit Kahuy batang baubid Na halaman na mayroong maliit na sanga Di’ magtubu ha bid Hindi tumutubo sa burol Subay ha gi’tung tawid Subalit sa gitna ng dagat Bugtong Isang berbal na laro o paligsahan sa talas ng kaisipan. Ang mga Tausog ay tinatawag itong Tagumtigum at Tukod-Tukod, mula sa salitang tukod na ang ibig sabihin ay hulaan. Sagot: Karbahal o Itim na koral
- 26. Salin Tubig ha liyung-liyungTubig sa loob ng butas, walang dahon di’kapakpakan dahon pwedeng mahulog dito Bugtong Sagot: Butung/Niyog Salin Ha lawn pa sin iklug Habang ang itlog ay nasa loob Asal na taga iklug Mayroon na itong buntot Sagot: Bawang
- 27. Kwentong Bayan MANIK BUANGSI Hitiksa pakikipagsapalaran at hiwaga ang bumabalot sa kwentong ito. Puno rin ito ng damdaming makamandag, pagkainggit, kawalan ng tiwala sa kapwa, at kahinaan ng tao. SI-AMO AGO SI BOWAYA Sayaw SUA-SUA Sayaw sa pag-iisang dibdib SINGKIL Sayaw ng isang prinsesa na pinapayungan habang madamdaming humahakbang sa apat na kawayan KOPARANGKAMANIS Sayaw panghukuman
- 28. Alamat IN DUWA BUD( Ang Dalawang Bundok) Alamat ng dalawang bundok na nakatayo sa karagatan sa pagitan ng Zamboanga at Jolo. ANGHEL SA KALANGITAN Alamat kung bakit umuulan Epiko TULALANGAN Ito ay tumatalakay sa kababalaghan at isang ritwal na isinasalaysay na maituturing na sagradong pagdiriwang. DARANGAN Ito ang pinatanyag na epiko ng Mindanao. Tinatawag rin na “Ang kuwentong Ibatungan” Binubuo ng 26 na aklat na may 8 tono na inilimbag sa Unibersidad ng Mindanao
- 29. ANGHEL SA KALANGITAN Alamatkung bakit umuulan Noong unang panahon ang mga tao sa mundo ay nagtataka kung bakit umuulan.Umaga hanggang gabi ay nag-iisip sila, subalit wala ni isa sa kanila ang makapagsabi. Ngunit isang araw, ang kanilang katanungan ay umabot sa Diyos. Sabi ng Bathala.” Gabriyel, magtungo kasa mundo at sabihin mo sa mga tao na umuulan dahil ang mgaanghel ay naliligo. Dahil dito pumunta si Gabriyel, sa mundo ng mga tao at sinabi sa mgatao na umuulan dahil naliligo ang mga anghel. At pagkatapos noon ay bumalik na si Gabriel sa langit.