Q1 MODYUL
1
Bb. Belle H. Angeles
GAMIT NG PANDIWA
ANO ANG PANDIWA?
Ang pandiwa ay bahagi ng
pananalitang nagsasaad ng kilos o
galaw at nagbibigay –buhay sa
lipon ng mga salita. Ito’y binubuo
ng salitang-ugat at ng isa o higit
pang panlapi.
ANO ANG PANDIWA?
Mga Halimbawa
uminom naglalakbay
gumuguhit magdidiwang
iginawa ikinagalit
GAMIT NG PANDIWA
Ang pandiwa ay ginagamit
sa pagpapahayag ng
aksyon, karanasan at
pangyayari.
1. Gamit bilang Aksiyon
May aksiyon ang pandiwa kapag may aktor
o tagaganap ng aksiyon o kilos.
panlaping: -um, nag-/-mag, ma,
mang-, maki-, mag-an.
Maaaring tao o bagay ang actor.
1. Gamit bilang Aksiyon
Halimbawa:
a. Nagtungo si Pygmalion sa
templo ng Diyosa ng Pag-ibig.
b. Pumayag si Galatea sa
kasal na nais ng
binata.
2. Gamit bilang Karanasan
Nagpapahayag ng karanasan ang
pandiwa kapag may damdamin.
Sa ganitong sitwasyon, may
tagaranas ng damdamin o
saloobin.
2. Gamit bilang Karanasan
Halimbawa:
a. Si Aphrodite ay nalungkot sa
balita tungkol kay Pygmalion.
Karanasan nalungkot
Aktor Aphrodite
2. Gamit bilang Karanasan
Halimbawa
b. Sumimangot si Pygmalion
sa mga babaeng nasa paligid.
Karanasan Sumimangot
Aktor Pygmalion
3. Gamit bilang Pangyayari
Ang pandiwa ay
resulta ng isang
pangyayari.
3. Gamit bilang Pangyayari
Halimbawa:
a. Nagkagulo ang mga tagasunod
sa pagbagsak ng poste.
Pandiwa nagkagulo
Pangyayari pagbagsak ng poste
3. Gamit bilang Pangyayari
Halimbawa
b. Dahil sa pagkahabag sa sarili,
nagdasal siya sa silid..
Pandiwa nagdasal
Pangyayari pagkahabag sa
sarili
Pokus ng
Pandiwa
Pokus ang tawag sa
relasyon ng pandiwa
o salitang kilos sa
simuno o paksa ng
pangungusap.
A.Tagaganap –
Ito ang pokus ng pandiwa
kung ang paksa o simuno
ng pangungusap ang
tagaganap ng kilos ng
pandiwa.
A.Tagaganap –
Sa pokus na ito magagamit sa
pandiwa ang panlaping um, mag,
mang, mag- an, at magsipag- an/han.
Pananda ng pokus o paksa ang
si/sina at ang, magagmit din ang ako,
ka, siya tayo, kami kayo at sila.
Halimbawa:
a. Ang binatang si
Pygmalion ay lumuhod sa
harap ng templo.
B. Layon –
Ito ang pokus ng pandiwa kung
ang layon ay siyang paksa o
binibigyang-diin sa pangungusap.
Ginagamit na panlapi sa pandiwa
ang -in/hin, -an/-han, ma, paki,
ipa at pa.
Halimbawa:
a. Binuksan niya ang
pintuan ng templo
makaraan ang malakas
na ulan.
Halimbawa:
b. Pinitas ng magkapatid
ang mga dahon ng puno
ng avocado.
C.Ganapan –
Ito ang pokus ng pandiwa
kung ang lugar o
pinagganapan ng kilos ang
paksa ng pangungusap.
C.Ganapan –
Ginagamit sa pagpapahayag ng
pokus sa ganapan ang mga
panlaping makadiwang –an/-han,
pag-an/-han, mapag-an/-han,
paki-an/-han, at ma-an/han.
C.Ganapan –
Halimbawa:
a. Ang hardin ang
pinagdausan ng kasal nila
Pygmalion.
C.Ganapan –
Halimbawa:
b. Pinagkunan ni Lenard
ng inuming tubig ang
bukal.
D. Pinaglalaanan o Kalaanan
– Ito ang pokus ng pandiwa kung ang
tao o bagay na nakinabang sa resulta
ng kilos ng pandiwa ang paksa ng
pangungusap. Ginagamit sa pokus na
ito ang mga panlaping makadiwang i-,
ipag-, ma+ipag, ipagpa- .
D. Pinaglalaanan o Kalaanan
Halimbawa:
a. Igagawa ni
Pygmalion ng sisidlan
si Galatea.
D. Pinaglalaanan o Kalaanan
Halimbawa:
b. Bilang regalo,
ipagpapatayo ni Peter ng
bagong bahay ang
kanyang ina.
D. Pinaglalaanan o Kalaanan
Halimbawa:
b. Bilang regalo,
ipagpapatayo ni Peter ng
bagong bahay ang
kanyang ina.
E. Kagamitan –
Ito ang pokus ng pandiwa kung ang
bagay na ginamit upang maisagawa
ang kilos ng pandiwa ang paksa ng
pangungusap. Gumagamit ang pokus
na ito ng mga panlaping ipang-, ma-
+ipang-.
E. Kagamitan –
Halimbawa:
a. Ipinang-ukit ni
Pygmalion sa estatwa
ang paet.
E. Kagamitan –
Halimbawa:
b. Maipanggagamot na
niya sa iniindang sakit
ang mga tuyong ugat ng
halaman.
F. Sanhi–
Ito ang pokus ng pandiwa kung
ang paksa ng pangungusap ang
dahilan o sanhi ng kilos.
Ginagamit sa pokus na ito ang mga
panlaping makadiwang i-, ika-, at
ikapang-.
F. Sanhi –
Halimbawa:
a. Ikinagalit ni Pygmalion
ang paggambala ng mga
babae sa kanya.
Maraming salamat sa
pakikinig!

Q1 M1 Filipino 10 - Pokus ng Pandiwa.pptx

  • 1.
    Q1 MODYUL 1 Bb. BelleH. Angeles GAMIT NG PANDIWA
  • 2.
    ANO ANG PANDIWA? Angpandiwa ay bahagi ng pananalitang nagsasaad ng kilos o galaw at nagbibigay –buhay sa lipon ng mga salita. Ito’y binubuo ng salitang-ugat at ng isa o higit pang panlapi.
  • 3.
    ANO ANG PANDIWA? MgaHalimbawa uminom naglalakbay gumuguhit magdidiwang iginawa ikinagalit
  • 4.
    GAMIT NG PANDIWA Angpandiwa ay ginagamit sa pagpapahayag ng aksyon, karanasan at pangyayari.
  • 5.
    1. Gamit bilangAksiyon May aksiyon ang pandiwa kapag may aktor o tagaganap ng aksiyon o kilos. panlaping: -um, nag-/-mag, ma, mang-, maki-, mag-an. Maaaring tao o bagay ang actor.
  • 6.
    1. Gamit bilangAksiyon Halimbawa: a. Nagtungo si Pygmalion sa templo ng Diyosa ng Pag-ibig. b. Pumayag si Galatea sa kasal na nais ng binata.
  • 7.
    2. Gamit bilangKaranasan Nagpapahayag ng karanasan ang pandiwa kapag may damdamin. Sa ganitong sitwasyon, may tagaranas ng damdamin o saloobin.
  • 8.
    2. Gamit bilangKaranasan Halimbawa: a. Si Aphrodite ay nalungkot sa balita tungkol kay Pygmalion. Karanasan nalungkot Aktor Aphrodite
  • 9.
    2. Gamit bilangKaranasan Halimbawa b. Sumimangot si Pygmalion sa mga babaeng nasa paligid. Karanasan Sumimangot Aktor Pygmalion
  • 10.
    3. Gamit bilangPangyayari Ang pandiwa ay resulta ng isang pangyayari.
  • 11.
    3. Gamit bilangPangyayari Halimbawa: a. Nagkagulo ang mga tagasunod sa pagbagsak ng poste. Pandiwa nagkagulo Pangyayari pagbagsak ng poste
  • 12.
    3. Gamit bilangPangyayari Halimbawa b. Dahil sa pagkahabag sa sarili, nagdasal siya sa silid.. Pandiwa nagdasal Pangyayari pagkahabag sa sarili
  • 13.
  • 14.
    Pokus ang tawagsa relasyon ng pandiwa o salitang kilos sa simuno o paksa ng pangungusap.
  • 15.
    A.Tagaganap – Ito angpokus ng pandiwa kung ang paksa o simuno ng pangungusap ang tagaganap ng kilos ng pandiwa.
  • 16.
    A.Tagaganap – Sa pokusna ito magagamit sa pandiwa ang panlaping um, mag, mang, mag- an, at magsipag- an/han. Pananda ng pokus o paksa ang si/sina at ang, magagmit din ang ako, ka, siya tayo, kami kayo at sila.
  • 17.
    Halimbawa: a. Ang binatangsi Pygmalion ay lumuhod sa harap ng templo.
  • 18.
    B. Layon – Itoang pokus ng pandiwa kung ang layon ay siyang paksa o binibigyang-diin sa pangungusap. Ginagamit na panlapi sa pandiwa ang -in/hin, -an/-han, ma, paki, ipa at pa.
  • 19.
    Halimbawa: a. Binuksan niyaang pintuan ng templo makaraan ang malakas na ulan.
  • 20.
    Halimbawa: b. Pinitas ngmagkapatid ang mga dahon ng puno ng avocado.
  • 21.
    C.Ganapan – Ito angpokus ng pandiwa kung ang lugar o pinagganapan ng kilos ang paksa ng pangungusap.
  • 22.
    C.Ganapan – Ginagamit sapagpapahayag ng pokus sa ganapan ang mga panlaping makadiwang –an/-han, pag-an/-han, mapag-an/-han, paki-an/-han, at ma-an/han.
  • 23.
    C.Ganapan – Halimbawa: a. Anghardin ang pinagdausan ng kasal nila Pygmalion.
  • 24.
    C.Ganapan – Halimbawa: b. Pinagkunanni Lenard ng inuming tubig ang bukal.
  • 25.
    D. Pinaglalaanan oKalaanan – Ito ang pokus ng pandiwa kung ang tao o bagay na nakinabang sa resulta ng kilos ng pandiwa ang paksa ng pangungusap. Ginagamit sa pokus na ito ang mga panlaping makadiwang i-, ipag-, ma+ipag, ipagpa- .
  • 26.
    D. Pinaglalaanan oKalaanan Halimbawa: a. Igagawa ni Pygmalion ng sisidlan si Galatea.
  • 27.
    D. Pinaglalaanan oKalaanan Halimbawa: b. Bilang regalo, ipagpapatayo ni Peter ng bagong bahay ang kanyang ina.
  • 28.
    D. Pinaglalaanan oKalaanan Halimbawa: b. Bilang regalo, ipagpapatayo ni Peter ng bagong bahay ang kanyang ina.
  • 29.
    E. Kagamitan – Itoang pokus ng pandiwa kung ang bagay na ginamit upang maisagawa ang kilos ng pandiwa ang paksa ng pangungusap. Gumagamit ang pokus na ito ng mga panlaping ipang-, ma- +ipang-.
  • 30.
    E. Kagamitan – Halimbawa: a.Ipinang-ukit ni Pygmalion sa estatwa ang paet.
  • 31.
    E. Kagamitan – Halimbawa: b.Maipanggagamot na niya sa iniindang sakit ang mga tuyong ugat ng halaman.
  • 32.
    F. Sanhi– Ito angpokus ng pandiwa kung ang paksa ng pangungusap ang dahilan o sanhi ng kilos. Ginagamit sa pokus na ito ang mga panlaping makadiwang i-, ika-, at ikapang-.
  • 33.
    F. Sanhi – Halimbawa: a.Ikinagalit ni Pygmalion ang paggambala ng mga babae sa kanya.
  • 34.