1. Q“~°= ã¨Oáê^Œ‰õΩÅ∞
„á⁄IIJ_»Ñ¨ ã¨`«º<å~åÜ«∞} ã¨Oáê^Œ‰õΩ_çL`«Î~°O
„Ñ≤Ü«∞"≥∞ÿ# ^Õâ◊=∂!
h=Ù ˆH∆=∞"Õ∞<å?
<Õ#∞ ˆH∆=∞OQÍ ÖË#∞!!
<ÕÅ g∞^Œ #_»Ü«∂_ç`Õ
<å J_»∞QÆ∞ *Ï_»ÅÔH· J<Õfi+¨}
<åºÜ«∞OQÍ =∂Ï¡_ç`Õ
*ˇ·à◊√¡ <Àà◊√¡ `≥~°∞™êÎ~Ú.
'=ã¨O`«— QÍ<åÅ#∞
=ÚHõ¯Å∞ KÕ™êÎ~°∞
JO^Œ∞ˆH J=∞‡ Hõ_»∞ѨÙÖ’<Õ
J^èÀ [QÆ`«∞Î#∞ TÇ≤Ïã¨∞Î#fl
J~Ú<å!
K«O¿Ñâß"£Hõ^• ^Õâ◊=∂!
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ÉÏO|∞ ¿ÑÅ∞Å¡ â◊ÉÏúxH˜ `«e¡ QÆ~°ƒùOÖ’<Õ K«xáÈ~Ú# ÖË#=Ùfi HÀã¨O....
~°K«#Å∞, K«O^•Å∞, q~åàÏÅ∞ ѨOѨ=eû# z~°∞<å=∂
¿ãflǨÏÅ`« ZO.,
WO.<≥O.1–1–305, ÉÏÖÏr HÍÅh,
"≥∂ǨÏ<£#QÆ~ü, H˘`«Î¿Ñò
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£–500 035
#_»∞ã¨∞Î#fl`≥ÅOQÍ}=∂㨠Ѩ„uHõ
#∂~°∞ ѨÓÅ∞ qHõã≤OK«h, "Õ~Ú PÖ’K«#Å∞ ã¨OѶ¨∞i¬OK«h J#fl@∞¡ „Ѩ*Ï#∞‰õÄÅ"≥∞ÿ# aè#fl PÖ’K«#ʼnõΩ
=∂ Ѩ„uHõÖ’ KÀ@∞O@∞Ok. Hõ#∞Hõ D Ѩ„uHõÖ’ =Ú„kOz# Jaè„áêÜ«∂Å∞ ~°K«~Ú`«Å"Õ. ã¨Oáê^ŒHõ
=~åæxH˜ UH©ÉèÏ=O LO_»#=ã¨~°O ÖË^Œ∞.
1#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
W."≥∞~ÚÖò:–nadusthunnatelangana@gmail.com
=∂iÛ 2013
ã¨OѨ٘: 3
ã¨OzHõ: 3
ã¨ÅǨ =∞O_»e
P‰õΩÅ Éèí∂=∞Ü«∞º
Ãã·<£û ã¨∂Ѩ~ü"≥·[~ü(i>ˇÿ~ü¤)SCERT-AP
JÅ¡O <å~åÜ«∞}
Z_ç@~ü–#=∞¿ãÎ `≥ÅOQÍ}
z‰õΩ¯_»∞ „ѨÉèÏHõ~ü
J_»fiˆHò–<åºÜ«∞ ã¨ÅǨ ^•~°∞
ã¨Oáê^ŒHõ =~°æO
_®IIZ.ã≤Öχ<åÜ«∞H±
„HÍOu
"Õ∞<Õ[~ü
ZO. ÉÏÅ∞<åÜ«∞H±
á¶È<£ <≥O.: 8008918475, 9290745490
ã¨Oáê^Œ‰õΩ_»∞
_®IIã≤.HÍjO
Jã≤ÃãìOò „á⁄ÃѶã¨~ü
[~°fleã¨∞ì
ã¨Ç¨ Ü«∞ ã¨Oáê^Œ‰õΩ~åÅ∞
¿ãflǨÏÅ`« ZO.
#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} JH“Oò <≥O|~ü: 62254225854
ZãπaÃÇÏKü, ~åOHÀiî„ÉÏOKü(20350), ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£

2. `≥ÅOQÍ}`˘=fi
1. ã¨Oáê^ŒH©Ü«∞O
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ÉÏO|∞ ¿ÑÅ∞à◊√¡.... H˘xfl 'PÖ’K«#Å∞— 3
2. ÔQãπì Z_ç’iÜ«∞Öò
ZQÆ∞~°ÖËx =∞# âßOu HõáÈ`«O – _®IIl.ÅK«ÛÜ«∞º 4–6
3. #_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO
ѨuÎÔ~·`«∞Å P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ PˆQ^≥#fl_»∞? – a.=$HÀ^Œ~ü 7–8
P`«‡ |e^•<åÅ∞ ™ÈxÜ«∞=∞‡‰õΩ Ѩ@ì"å? – ^•=∞~°Ñ¨e¡ #iûOǨχÔ~_ç¤ 9–10
D "Õ@ J_»q Yx*ÏÅ HÀã¨"Õ∞? – z‰õΩ¯_»∞ „ѨÉèÏHõ~ü 11–13
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ Ô~O_À ~å[^è•x „Ѩuáê^Œ# XHõ ‰õΩ„@ – uѨÊiÎ Ü«∂^ŒÜ«∞º 14–17
„Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ L^Œº=∂Å∞–ZxflHõÅ∞–`≥ÅOQÍ}... – _®Hõì~ü U~°∞H˘O_» #~°ã≤OǨï_»∞ 18–21
~˘©<£QÍ, H˘`«ÎQÍ H˘"˘fi`«∞ÎÅ'_Õ—#∞ „ѨHõ˜OK«∞‰õΩO^•=∂! – [#*ÏfiÅ 22
5. ã≤OQƈ~}˜ ã¨OQÆ`«∞Å∞
ã≤OQƈ~}˜Ö’ ã‘iÜ«∞à◊¡ =∂Ü«∞ – _»Ñ¨C ã¨=∞‡Ü«∞º 23–24
|`«∞‰õΩ _çã≤‡ã¨~ÚºOk – _»Ñ¨C ã¨=∞‡Ü«∞º 25–27
6. ™êÇ≤Ï`«ºO
PÖ’Hõ#O ѨÙã¨ÎHõ ã¨g∞Hõ∆ – PKå~°º l.J~°∞}‰õΩ=∂i 28–29
kHͯ~° ã¨fi~°x<å^ŒO 'á⁄e— ѨÙã¨ÎHõ ã¨g∞Hõ∆ – „HÍOu 30–31
=∂ HÀã¨O =ã¨∞Î#fl"å? Hõq`« – ã≤^≥ÌOH˜ Ü«∂^Œyi 32
XHõ¯>Ë =∂@ Hõq`« – K≥·`«#º „ѨHÍâò 33
áÈ~°∞ K≥Ü«∂ºÖˇ áê@ – q.~å*Ï~åO „ѨHÍâò 36
q^•ºi÷ QÆ~°˚# áê@ – `À@Ѩe¡ Éèí∂=∞#fl 13
„áêq∞ãπ h=Ù J=Ù`å=Ù Hõq`« – [#*ÏfiÅ 21
7. ã¨^Œã¨∞û x"ÕkHõ
`≥ÅOQÍ}#∞ ã¨`«fi~°"Õ∞ U~åÊ@∞KÕÜ«∂e – N^èŒ~ü ^ÕâòáêO_≥ 34–36
qâßÅ ^Œ$HõÊ^äŒO`À... h˜ã¨=∞㨺#∞ Ѩi+¨¯iOK«∞‰õΩO^•O!– áê}˜ („Ѩã¨OQÆáê~î°O) 37–38
L#fl h˜x.... „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "≥·Yi HÍ"åe. – ZO. ~åѶ¨∞"åKåi 39–42
8. Hõ~°Ñ¨„`« ™êÇ≤Ï`«ºO
™ê~°fi„uHõ ã¨"≥∞‡#∞ q[Ü«∞=O`«O KÕÜ«∞O_ç! – `≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѶ¨Oò 43–44
9. á¶êO <≥O.4 – ¿ãìò"≥∞Oò PѶπ F#~ü+≤Ñπ 10
2#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}

3. ã¨Oáê^ŒH©Ü«∞O
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ÉÏO|∞¿ÑÅ∞à◊√¡...H˘xfl'PÖ’K«#Å∞—
Ѷ≤„|=i 21. „ѨѨOK« K«i„`«Ö’ D ~ÀAH˘Hõ „Ѩ`ÕºHõ`« LOk. JO`«~å˚fÜ«∞ =∂`«$ÉèÏëê k<À`«û=O. `«∂~°∞Ê áêH˜™êÎ<£Ö’ "≥∞*Ïsì
=∞`«ã¨∞÷Å∞ =Úã‘¡OÖË. HÍx gà◊¡ =∂`«$ÉèÏ+¨ '|OQÍ¡—. „ѨÉèí∞`«fiO =∂„`«O L~°∂ú#∞ JkèHÍ~° ÉèÏ+¨QÍ „ѨHõ˜OzOk. D x~°‚Ü«∂xfl =ºuˆ~H˜ã¨∂Î 'ÉèÏëê
PO^Àà◊<£— ¿Ñ~°∞`À L^Œº=∞O #_çzOk. ɡOQÍbx áêÅ<å ÉèÏ+¨QÍ J=∞Å∞KÕÜ«∂Åx áÈ~å_®~°∞. D L^Œº=∂xH˜ q^•º~°∞÷Å∞ <åÜ«∞Hõ`«fiO
=Ç≤ÏOKå~°∞. 1952 Ѷ≤„|=i 21# _è®HÍ qâ◊fiq^•ºÅÜ«∞OÖ’x "≥·^Œº HõàÏâßÅ =^ŒÌ áêH˜™êÎ<£ áÈbã¨∞Å∞ q^•º~°∞÷ÅÃÑ· HÍÅ∞ÊÅ∞ [iáê~°∞. D
HÍÅ∞ÊÖ’¡ #Å∞QÆ∞~°∞ q^•º~°∞÷Å∞ J=∞~°∞ÅÜ«∂º~°∞. `«∂~°∞Ê áêH˜™êÎ<£(<Õ˜ |OQÍ¡^Õâò)Ö’ Jyæ~åA‰õΩOk. Ѷ¨e`«OQÍ 1956Ö’ ɡOQÍb ÉèÏ+¨‰õΩ
JkèHÍiHõ Ǩϟ^• ÅaèOzOk. =∞~°}˜Oz# q^•º~°∞÷Š㨇 $u zǨÏflOQÍ 1999 Ѷ≤„|=i 21# Ü«Ú<≥™È¯ Ѷ≤„|=i 21x JO`«~å˚fÜ«∞
=∂`«$ÉèÏëê k<À`«û=OQÍ „ѨHõ˜OzOk. ÉèÏ+¨ HÀã¨O „áê}ÏÖÁ_ç¤# q^•ºi÷ J=∞~°∞Å∞ =Úã‘¡OÖË. JO>Ë x~°ƒO^èŒ L~°∂Ì ÉèÏ+¨#∞ =ºuˆ~H˜Oz#
K«i„`« D „Ѩ[ʼnõΩ LOk.
D ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ PO„^èŒ ™ê~°ã¨fi`« Ѩi+¨`«∞Î(1943Ö’ U~°Ê_ç, L~°∂Ì ÉèÏëê PkèѨ`åºxfl =ºuˆ~H˜ã¨∂Î `≥Å∞QÆ∞ ÉèÏ+¨ J=∞Å∞HÀã¨O `≥ÅOQÍ}Ö’
U~°Ê_ç ѨxKÕã≤# "≥Ú^Œ˜ ã¨Oã¨÷) „áêK«ºHõàÏâßÅ "åi¬HÀ`«û=O [~°∞QÆ∞`«∞Ok. QÀ~°˜ ZOHõ#fl ''QÆb¡ z#flk/QÆsÉ’à◊¡ Hõ^äŒ ÃÑ^ŒÌk/ "åà◊√¡O_Õ Wà◊√¡
H˜e¡H˘@∞ìHõ#fl KåÖÏ z#flq—— J<Õ áê@#∞ qÅHõ∆}"≥∞ÿ# `«# Q˘O`«∞`À P¢~°÷`«QÍ áê_»∞`«∞<åfl_»∞. WO`«Ö’ ÃãÖòá¶È<£Ö’ "≥∞¿ã*ò JÅ~üì =zÛOk.
K«∂¿ãÎ 'kÖò+¨µH±#QÆ~üÖ’ ÉÏO|∞ ¿ÑÅ∞à◊√¡, 20 =∞Ok =∞~°}O, P~ü Ü«¸ ¿ãѶπ?— Jx LOk. ^•^•Ñ¨Ù ã¨ÉèíÖ’ L#fl Ju^äŒ∞ʼnõΩ, q^•º~°∞÷ʼnõΩ D
"≥∞¿ã*ò =zÛ#@∞¡Ok. HõÅ=~°O "≥Ú^ŒÖˇ·Ok. `˘O^Œ~°Ö’<Õ ã¨Éèí#∞ =ÚyOKåO. <Õ#∞ ~å„u 9 QÆO@ʼnõΩ kÖò+¨µH±#QÆ~ü‰õΩ =KåÛ#∞. ¿ÑÅ∞_»∞
^Œ$âߺÅ∞ ÉèíÜ«∞OHõ~°OQÍ L<åfl~Ú. =∂Oã¨O =Ú^ŒÌÅ ^Œ$âߺÅ∞ =∞#ã¨∞û#∞ qHõÅO KÕ™ê~Ú. WO`«HõO>Ë ##∞fl PO^Àà◊# ѨiÛ# q+¨Ü«∞"≥ÚHõ@∞Ok?
^•^•Ñ¨Ù ã¨QÆO H˜Ö’g∞@~ü =~°‰õΩ(QÆ_ç¤ J<åfl~°O KÒ~°™êÎ #∞Oz ™ê~ÚÉÏÉÏ QÆ∞_ç =~°‰õΩ) 20–25 ã¨O=`«û~åÅ =Ü«∞ã¨∞û#fl Ü«Ú=`« ~À_»∞¤ xO_®
xÅ|_ç 'ÉèÏ~°`ü =∂`åH© *ˇ·—, áêH˜™êÎh `˘`«∞ÎÖÏ¡~å, =Úã‘¡O >ˇ„~°iã¨∞ìÖÏ¡~å Hõ|_®ú~ü! J<Õ x<å^•Å∞ KÕã¨∂Î TyáÈ`«∞<åfl~°∞. D [#ã¨O^ÀǨÏOÖ’
a*ˇÑ≤ <Õ`«Å∞ |O_®~°∞ ^Œ`å΄`ÕÜ«∞, H˜+¨<£Ô~_ç¤ #_»∞ã¨∞Î<åfl~°∞. =∞iH˘O^Œ~°∞ á⁄˜ì ÖÏQÆ∞Å`À P~üZãπZãπ HÍ~°ºHõ~°ÎÅ∞ L<åfl~°∞. áÈbã¨∞Å∞ ^ŒQÆæiH˘¿ãÎ
~åà◊¡`À H˘@ìO„_® JO@∂ H˘O^Œ~°∞ Ö’ Q˘O`«∞`À ã≤QÆflÖòû Wã¨∞Î<åfl~°∞. W^ŒO`å QÆ=∞xã¨∞Î#fl <Õ#∞ KåÖÏ PO^Àà◊#‰õΩ QÆ∞~°Ü«∂º#∞. XHõ"Õà◊ Z=Ô~·<å
=Úã‘¡OÅ∞ P Ѩiã¨~åÅÖ’ HõxÑ≤¿ãΠѨiã≤÷u Uq∞˜ Jx `«Å∞K«∞‰õΩO>Ë<Õ ÉèíÜ«∞"Õ∞ã≤Ok. Ü«Ú=`« ~À_»¡ g∞kH˜ ~å=@O PǨ fixOK«^ŒyO^Õ. HÍx
Wk u~ÀQÆ=∞# K≥·`«#ºO "≥·Ñ¨Ù ^•ifã¨∞Î#flO^Œ∞ˆH qëê^ŒO. Ü«Ú=`«Ö’ LO_Õ D P"Õâßxfl, HÀáêxfl áêʼnõΩÅÃÑ· Z‰õΩ¯ÃÑ_ç`Õ KåÖÏ ÉÏQÆ∞O_Õk.
`≥ÅOQÍ}Ö’ "≥~Úº =∞Ok Kå=Ù‰õΩ HÍ~°}"≥∞ÿ# HÍO„ÔQãπ áêsìÃÑ·, ˆHO„^ŒOÃÑ· D x~°ã¨# =ºHõÎO HÍ=@O ÖË^Œ∞. Éè’áêÖòQͺãπ ^Œ∞~°…@#Ö’ "ÕÖÏk
=∞Ok „áê}ÏÅ∞ HÀÖ’ÊÜ«∂~°∞. nxH˜ <å˜ HÍO„ÔQãπ „ѨÉèí∞`«fi"Õ∞ HÍ~°}O. „ѨÉèí∞`«fi „Ѩ*Ï =ºuˆ~Hõ Pi÷Hõ q^è•<åÅ =Å# ZO^Œ~À „áê}ÏÅ∞
HÀÖ’Ê`«∞<åfl~°∞. Pk"åã¨∞ÅÃÑ· Ü«Ú^ŒúO „ѨHõ˜Oz Ãã·#º"Õ∞ „Ѩ[Å#∞ K«O¿Ñã¨∞ÎOk. D ã¨O^Œ~åƒùÅÖ’ Ü«Ú=`« =∞ø#OQÍ LO@∞Ok.
JO>Ë Ü«Ú=`«#∞ =∞`«O PHõi¬Oz#@∞¡QÍ W`«~° ã¨=∞㨺Å∞ PHõi¬OK«@O ÖË^Œ∞. HõkeOK«@O ÖË^Œ∞. D ã≤÷u ã¨=∂*ÏxH˜ #+¨ìO KÕã¨∞ÎOk.
Ü«Ú=`« ã¨=∞㨺 =¸ÖÏÅÖ’H˜ "≥o¡ PÖ’zOK«‰õΩO_® ˆH=ÅO ÉèÏ"À^ÕfiQÍÅÃÑ· P^è•~°Ñ¨_ç ã¨ÊOkOK«@O P~ÀQƺHõ~°O HÍ^Œ∞. Ü«Ú=`«Ö’ `åi¯Hõ
*Ï˝#O ÖËHõáÈ=ÏxH˜ D =∂[O ‰õÄ_® HÍ~°}"Õ∞. g∞_çÜ«∂ XˆH Öˇ·<£ fã¨∞H˘x „Ѩ™ê~°O KÕã¨∞Î#flk. ^Œ~åºÑ¨ÙÎ [~°QÆHõ=ÚO^Õ SZãπS L„QÆ"å^Œ∞Åx,
WO_çÜ«∞<£ =Ú*ÏÇ≤ÏnÌ<£ Jx, XHõ =~°æO „Ѩ[ʼnõΩ ã¨O|OkèOz# ã¨Oã¨÷ŠѨ<Õ#x x~åú~°} KÕã¨∞Î<åfl~°∞. „Ѩ[Å =¸_£#∞ XˆH"≥·Ñ¨Ù =∞o¡ã¨∞Î<åfl~°∞.
¿ÑÅ∞à◊¡Ö’ S^Œ∞QÆ∞~°∞ =Úã‘¡OÅ∞ ‰õÄ_® =∞~°}˜OKå~°∞. D q+¨Ü«∂xfl g∞_çÜ«∂ Ѩ˜ìOK«∞HÀ^Œ∞. ÃÑ·QÍ =∞Hͯ=∞ã‘^Œ∞ ¿ÑÅ∞à◊¡Ö’ QÍÜ«∞Ѩ_ç HÀÅ∞H˘x
Ü«∂^Œ$zÛùHõOQÍ kÖò+¨µH±#QÆ~ü Ѷ¨∞@#Ö’ QÍÜ«∞Ѩ_ç# =Úã‘¡O Ü«Ú=‰õΩ_çÃÑ· J#∞=∂#Ѩ٠K«~°ÛÅ#∞ ÖË=nã≤Ok. D ^èÀ~°}˜ ã¨Ô~·#k HÍ^Œx U
"Õ∞^è•=ÙÅ∞ =∂Ï¡_»@O ÖË^Œ∞. =∂Ï¡_ç`Õ P "Õ∞^è•=ÙÅ#∞ D g∞_çÜ«∂ ѨHõ¯# ÃÑ_»∞`«∞O^Œ<Õ ÉèíÜ«∞O ‰õÄ_® XHõ HÍ~°}O HÍ=K«∞Û. `≥Å∞QÆ∞
ã¨=∂[O WO`« =∞ø#OQÍ LO_»@O =Å# Ü«Ú=`«Ö’ L<å‡^Œ PÖ’K«#Å∞ ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞<åfl~Ú.
W©=Å JѨ˚ÖòQÆ∞~°∞ Lix YO_çã¨∂Î „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å∞ ϺOH±|O_£ JOÉË^Œ¯~ü q„QÆǨÏO =^ŒÌ ^èŒ~åfl KÕ™ê~Ú. D ^èŒ~åflÖ’ =~°=~°~å=Ù ‰õÄ_®
áêÖÁæ<åfl_»∞. ^•i# "≥à◊√Î#fl H˘O^Œ~°∞ qÃÇÏKüÑ≤ HÍ~°ºHõ~°ÎÅ∞ =~°=~°~å=Ù#∞ L^ÕútOz |∂`«∞Å∞ u_»∞`«∂ K«O¿Ñ™êÎ=∞x ɡkiOKå~°∞. J^Õ ~ÀA
PÜ«∞# `≥ÅOQÍ} q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ =∞Ǩ ã¨ÉèíÖ’ LitHõ∆#∞ =ºuˆ~H˜ã¨∂Î =∂Ï¡_ç#O^Œ∞‰õΩ XHõ [~°fleã¨∞ì ÖËz JÉèíºO`«~°O =ºHõÎO KÕ™ê_»∞.
™ê=∂#º „Ѩ[Å∞ J<åfl~°O>Ë J~°÷O KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. HÍh Jxfl Jaè„áêÜ«∂Å∞ qx iáÈ~°∞ì KÕÜ«∞=eû# [~°fleã¨∞ìÖË qK«Hõ∆} ÖˉõΩO_® =º=ǨÏiã¨∞Î<åfl~°O>Ë
D ã¨=∂[ „Ѩܫ∂}O Z@∞"≥·Ñ¨Ù "≥à◊√ÎO^À ã¨∞ÅÉèíOQÍ<Õ J~°÷O KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. =∞#Ö’ ÉèÏ=ã¨"≥∞ÿHõº`« qzÛù#fl=∞=Ù`«∂ L<å‡^Œ ^èÀ~°}˜ ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞O^Œ#ÏxH˜
D ã¨OѶ¨∞@#Å∞ ^•YÖÏ. =~°=~°~å=ÙÃÑ· [iy# D =∂#ã≤Hõ ^•_ç g∞_çÜ«∂Ö’ =zÛOk. HÍx ã¨=∂[O ã¨ÊOkOz#@∞¡ ÖË^Œ∞. „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ"å^Œ∞Å∞,
g∞_çÜ«∂ >ˇÿQÆ~üû, =Úã¨∞QÆ∞Ö’ L#fl Ç≤ÏO^Œ∂`«fi"å^Œ∞Åx Z=Ô~·<å JO>Ë `«Ñ¨C J#fl"åà◊¡^Œ=Ù`«∞O^•?!
=∞#O ÉèÏ"À^ÕfiQÍÅÖ’ H˘@∞ì‰õΩáÈ`«∂ "≥∞ÿ<åsì ã¨=∂[OÖ’ L#fl ã¨=∞㨺ŠQÆ∞iOz PÖ’zOK«‰õΩO_®, Ѩiëê¯~åÅ∞ Hõ#∞H˘#‰õΩO_® D
q^èŒfiO™êxfl PѨQÆÅ=∂? QÆ∞[~å`ü Ѷ¨∞@#Å∞, HÍj‡~ü HõÖ’¡ÅO, ÉÏ„c ã¨=∞㨺 "≥Ú^ŒÖˇ·# ã¨=∞㨺ŠѨ@¡ =∞#O áêl˜"£QÍ ã¨ÊOkOK«‰õΩO_®
"≥∞ÿ<åsì „Ñ¨[ÅÖ’ L#fl JÉèí„^Œ`«#∞ `˘ÅyOK«QÆÅ=∂? "≥∞ÿ<åsìʼnõΩ L^ÀºQÍÅ∞ x~åHõiã¨∞Î#fl ã¨Oã¨÷Å∞ Z<Àfl L<åfl~Ú. "åà◊√¡ D ^Õâ◊ „Ѩ[ÖË#x
ÉèÏq¿ãÎ D q=Hõ∆ ZO^Œ∞‰õΩ? D =¸ÖÏÅ QÆ∞iOz ã¨=∂[O PÖ’zOz#ѨC_Õ U ã¨=∞㨺ÔH·<å Ѩiëê¯~°O ^˘~°∞‰õΩ`«∞Ok. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ¿ÑÅ∞à◊¡Ö’
=∞~°}˜Oz# "å~°O^ŒiH˜ =∂ Ѩ„uHõ `«~°Ñ¨Ù# x"åo JiÊã¨∂Î =¸ÅO QÆ∞iOz PÖ’zOK«=∞x Ü«Ú=`«‰õΩ q[˝Ñ≤Î.
T
3 =∂iÛ, 2013

4. 4#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
ZQÆ∞~°ÖËx=∞#âßOuHõáÈ`«O!!
-_®IIl.ÅK«ÛÜ«∞º
ÔQãπì Z_ç’iÜ«∞Öò
XHõ K≥OѨ H˘_ç`Õ =∞~À K≥OѨ K«∂áêe! JÇ≤ÏO¿ã =∞#
PÜ«Ú^èŒO. „ѨѨOK«OÖ’ âßOu HÍ=ÚHõ ^Õâ◊O ÉèÏ~°`ü XHõ¯>Ë.
=∞#O`« Ö∫H˜Hõ"å^Œ∞Å∞ U ^Õâ◊OÖ’ "≥kH˜<å HÍ#~å~°∞. QÆ`«
P~°∞ ^ŒâßÉÏÌÅ∞QÍ WÖÏO˜ =∂@efl qO@∂<Õ L<åflO. HÍx
[~°∞QÆ∞`«∞#fl `«`«OQÍefl K«∂¿ãÎ D Ѩ^•Å‰õΩ J~°úO ZO`«QÍ
LO^À J=QÆ`«O J=Ù`«∞Ok.
D ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ [iy#, [~°∞QÆ∞`«∞#fl H˘xfl ã¨OѶ¨∞@#efl
K«∂^•ÌO!.......
ÉÏÖò^ä•Hõˆ~k ã¨Ç¨Ï[ =∞~°}O. ™ê#∞Éèí∂u LO_»=K«∞Û!
HÍ^Œ#ÖË=Ú. "≥Ú`«ÎO =ÚOÉÏ~Ú „Ѩ[ÅO`å ã¨O`åѨO
„ѨHõ˜OK«=K«∞Û! XHõ =ºH˜Î g∞^Œ „¿Ñ=∂aè=∂<åÅ∞O_»=K«∞Û.
LO_»Hõ áÈ=K«∞Û! ÉÏÖò^ä•Hõˆ~ ã¨`«fi~°OQÍ HÀÅ∞HÀ"åÅx
=ÚOÉÏ~Ú =Úã‘¡OÅ∞ „áê~°÷#Å∞ KÕ™ê~°∞. WÖÏ „áê~°ú# KÕã≤#
=Úã‘¡OÅO`å ÉÏÖò^ä•Hõˆ~ Jaè=∂#∞Å∞ HÍ~°∞. JÖψQ
ÉÏÖò^ä•Hõˆ~#∞ =ºuˆ~H˜OK«x Ç≤ÏO^Œ∞=ÙÅO`å PÜ«∞#
Jaè=∂#∞Å∞ HÍÖË~°∞. ÉÏb=Ù_£ PÜ«∞#‰õΩ ^•™ÈǨÏ=∞Ok.
kbÑπ‰õΩ=∂~ü‰õΩ áêH˜™êÎ<£ J"å~°∞¤ W¿ãÎ ^ä•Hõˆ~ x~°ã≤OKå_»∞.
Ç≤ÏO^Œ∂ ^Õ=`«efl H˜OK«Ñ¨iKÕ q^èŒOQÍ ZO.ZѶπ.Ǩï¿ãû<£
z„`åÅ#∞ w™ê_»x, PÜ«∞# P~üìQͺÅsx ^èŒfiOã¨O KÕÜ«∞_»"Õ∞
H͉õΩO_®, PÜ«∞# ^Õâßxfl =ke "≥à◊§_®xH˜ t=Ãã·x‰õΩÅ∞
HÍ~°‰õΩÅÜ«∂º~°∞. ^Õ=`å z„`åÅ #QÆfl`«#∞ XHõ¯ Ǩï¿ãû<Õ
ZuÎK«∂ѨÖË^Œ∞. =∞# ѨÙ~å`«# ^Õ"åÅÜ«∞ QÀ_»Å xO_®,
QÀѨÙ~åÅ xO_® =∞#=∂~åkèOKÕ ^Õ=`«Å #QÆflz„`åÖË
L<åfl~Ú. YE~åǨϟ, HÀ}Ï~°¯ÖËHÍ^Œ∞, ^•^•Ñ¨Ù ^Õâ◊OÖ’x U
Ç≤ÏO^Œ∂ ^Õ"åÅÜ«∂xfl K«∂ã≤<å D #QÆfl`«fiO H˘ÁìzÛ#@∞¡
Hõ#Ѩ_»∞`«∞Ok. =∞# Éèˇÿ~°=Ù_»∞, „âß=} ɡÅQ˘ÖÏ xÅ∞"≥`«∞Î
tÅÊO #QÍflÖË! g˜x q=∞i≈OKÕ ™êǨÏã¨O HÍ^Œ∞QÆ^•,
q=∞~°≈<å`«‡Hõ ^Œ$+≤ì`À K«∂ã≤ P#OkOKÕ =∂#ã≤Hõ Ãã·÷~°ºO
‰õÄ_® =∞#‰õΩ ÖË^Œ∞. Wxfl #QÆfl ã¨`åºÅ∞ HÍ^Œx Ǩï¿ãû<£ÃÑ·
^•_ç ˆH=ÅO PÜ«∞# =Úã‘¡O HÍ=_»"Õ∞! x*ÏxH˜ <Õ˜`«~°O
„ѨѨOK« „Ѩã≤kúQÍOz# z„`«HÍ~°∞ÅÖ’ "≥Ú^Œ˜ „âı}˜H˜ K≥Ok#
z„`«HÍ~°∞_»∞ Ǩï¿ãû<£. PÜ«∞xfl ÉèÏ~°fÜ«Ú_çQÍ QÆ∞iÎOK«ÖËx
^Ò~åƒùQƺO =∞#k.
WHõ D =∞^茺# "å~°ÎÖ’¡H˜ ZH˜¯ a*ˇÑ≤ #∞Oz ã¨ÃãÊ#¬<£‰õΩ
QÆ∞Ô~·# a*ˇÑ≤ =∂r ˆHO„^Œ=∞O„u, „Ѩ=ÚY <åºÜ«∞"åk
~å"£∞[~î°‡ÖÏh, „j~å=Ú_»∞ =∞Oz Éèí~°ÎHÍ_»x q=∞i≈OKå_»∞.
PÜ«∞# Ç≤ÏO^Œ∞=Ù HÍ|˜ì |uH˜áÈÜ«∂_»∞, ÖˉõΩO>Ë Ñ¨iã≤úu
ZÖÏ LO_Õ^À!
=ÚOÉÏ~Ú"åã¨∞Å∞, ÉÏe=Ù_£ `«k`«~°∞Å∞ ^ä•Hõˆ~‰õΩ,
t=¿ã#‰õΩ ^•™ÈǨÏO HÍ=_®xH˜ J<ÕHõ HÍ~°}ÏÅ∞<åfl~Ú.
|u‰õΩO>Ë |Å∞™ê‰õΩ u#=K«Ûx, t=¿ã#`À Q˘_»"≥O^Œ∞Hõx
ÉèÏqOz ‰õÄ_® HÍ=K«∞Û! J~Ú#O`« =∂„`å# g~°O`å
t=¿ã# J#∞Ü«∂Ü«ÚÅ∞ HÍ~°∞. Ç≤ÏO^Œ∂ „¿Ñq∞‰õΩÅ∞ HÍ~°∞.
W^Õ J~Ú`Õ =ÚOÉÏ~Ú ÉèÏ~°fÜ«ÚÅO^Œi^Œx ã¨z<£
>ˇO_»∂ů~ü J<Õ"å_»∞ HÍ^Œ∞. <ÕѨ^䌺O U^≥ÿ<å HÍx ^ä•Hõˆ~
=∞~°}O ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ =ÚOÉÏ~Úx =¸ã≤"ÕÜ«∞_»O `«QÆ^Œx,
J=ã¨~°O ÖË^Œx 21 ã¨O=`«û~åÅ ëêÇ‘Ï<£ `«# ¿Ñ¶ãπ|∞H±Ö’
Jaè„áêÜ«∞ Ѩ_»_»O, ^•xfl P"≥∞ ¿ãflÇ≤Ï`«∞~åÅ∞ sx „jx"åã¨<£
ã¨=∞i÷OK«_»O [~°QÆ=K«∞Û! ~å*ϺOQÍxH˜ Ö’|_ç "åi ÉèÏ"åefl
"å~°∞ "≥e|∞KåÛ~°∞ `«Ñ¨Ê, WO^Œ∞Ö’ áÈbã¨∞Å∞ ÉèÏqOz#@∞¡
U =∞`åxfl "å~°∞ H˜OK«Ñ¨~°ÛÖË^Œ∞. L#fl Ѷ¨ÅOQÍ áÈbã¨∞Å∞
295(A) „H˜q∞#Öò „á⁄ã‘[~ü ÃãHõ∆<£ H˜O^Œ Ãã·|~ü <Õ~°OQÍ
JÔ~ã¨∞ì KÕÜ«∞_»O, [_ç˚ P~ü.l.É’~üû 15 ~ÀAÅ A_ç+≤Ü«∞Öò
Hõã¨ì_ç qkèOK«_»O K«HõK«HÍ [iyáÈÜ«∂~Ú. W=hfl J<åÖ’z`«
K«~°ºÅx `≥eã≤<å, ˆH=ÅO t=¿ã# =∞#flefl á⁄O^Œ_®xˆH
áÈbã¨∞Å∞, [_ç˚QÍ~°∞ D `«Ñ¨ÙÊ_»∞ q^è•<åefl J=ÅOaèOKå~°∞.
ëêÇ‘Ï<£ =∂=∞QÍi Ǩ ã≤Ê@Öò#∞ ^èŒfiOã¨O KÕã≤ ^•^•Ñ¨Ù ÅHõ∆Å
~°∂áêÜ«∞Å #ëêìxfl HõeæOKå~°∞. J~Ú<å q^èŒfiO㨉õΩefl JÔ~ã¨∞ì
KÕÜ«∞_®xH˜ áÈbã¨∞Å∞ g∞#"Õ∞âßefl ÖˇH˜¯OKå~°∞. Wn =∞#
Ö∫H˜Hõ"å^Œ =∂~°∞¯ „Ѩ*Ï™êº=∞ºO. W^Õ `«O`«∞, HÍ~°∂ìxã¨∞ì
Jã‘"£∞ „u"ÕkH˜ ‰õÄ_® [~°QÆ_»O QÆ=∞<å~°›O. 2 l ÃãÊ„H±ì"£∞
‰õΩOÉèíHÀ}O #∞Oz, HÀÖòˆQòû^•Hõ [~°∞QÆ∞`«∞#fl Jqhu
q^è•<åefl `«#HÍ~°∂ì#¡Ö’ K«∂Ѩ_»"Õ∞ „u"Õk KÕã≤# `«Ñ≤Ê^ŒO.
t=Ãã·x‰õΩÅÃÑ·, =∞`À<å‡^Œ∞ÅÃÑ·, „ѨÉèí∞`åfiÅÃÑ· WÖÏO˜
HÍ~°∂ì#¡<Õ "Õã≤#O^Œ∞‰õΩ W~åÊù<£ Ǩï¿ã<£ J<Õ (J=ÙòÅ∞H±)
HÍ~°∂ìxã¨∞ì#∞ K«OÑ≤"Õ™ê~°∞.
„Ѩ*Ï„QÆǨ xH˜ QÆ∞Ô~·# `«~åfi`«QÍx „Ѩf™ês áÈbã¨∞Å∞ "≥#H˜¯
`«QÆæ_»OÖË^Œ∞. „a©+¨µ HÍÅO<å˜ áÈbã¨∞ =∞#ã¨Î`«fiO WOHÍ
D ^Õâ◊Ѩ٠áÈbã¨∞ʼnõΩ áÈ=_»OÖË^Œx ÃÑ· ã¨OѶ¨∞@#Å∞ ~°∞A=Ù
KÕã¨∞Î<åfl~Ú. „Ѩ[Å∞ WѨʘH˜ ÉèíÜ«∞Ѩ_Õk Ô~O_Õ Ô~O_»∞
=º=ã¨÷ʼnõΩ. XHõ˜ áÈbã¨∞ =º=ã¨÷ HÍQÍ, =∞~ÀHõ˜
QÆ∂O_®~Ú*ÏxH˜. D Ô~O_»∞ =º=ã¨úÅ∞ ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩʼnõΩ,
áêʼnõΩʼnõΩ, ^èŒ#=O`«∞ʼnõΩ K«∞@ìOQÍ, W"Õq ÖËx"åiH˜
ã≤OǨÏã¨fiѨflOQÍ LO@∞<åfl~Ú. gi ^Œ$+≤ìÖ’ D [#=∞O`å

5. 5 =∂iÛ, 2013
D ^Õâ◊OÖ’ q^Õj áœ~°∞ÖË!
#=O|~ü 26, 2008# [iy# =ÚOÉÏ~Ú =∂~°}
HÍO_»‰õΩ ã¨O|OkèOz# ã¨OѶ¨∞@# "≥Ú`«ÎOQÍ J[‡Öò Hõã¨Éò
K«∞>Ëì uiyOk `«Ñ¨Ê, D ^•~°∞}O "≥#∞Hõ ^•y L#fl ^Õâ◊
JO`«~°OwHõ xѶ¨∂QÆ∂iÛ, áÈbã¨∞ =º=ã¨úQÆ∂iÛ ZHõ¯_®
K«~°Û[~°QÆÖË^Œ∞. WHõ =∂~°}HÍO_»Ö’ K«xáÈ~Ú# q[Üü∞
ã¨ÖÏ㨯~ü Z<£H“O@~ü ÃãÊ+¨eã¨∞ì. =∞Oz Ѩ#∞ʼnõΩ
ÃãÊ+¨eã¨∞ìÅ∞OÏ~°∞QÍx K«OѨ_®xH˜ ÃãÊ+¨eã¨∞ìÅ∞O_»_»O
QÆ=∞<å~°›O. DÜ«∞# =∞~°}O ÉÏ^è•Hõ~°"Õ∞ J~Ú<å, DÜ«∞#
|∞Öˇ¡@¡‰õΩ ZO`«=∞Ok J=∂Ü«∞‰õΩÅ∞ Jã¨∞=ÙÅ∞ÉÏ™ê~À `ÕÅx
JOâ◊"Õ∞! q[Üü∞`À áê@∞QÍ f„="å^Œ =ºuˆ~Hõ ã¨Oã¨ú pѶπ
¿ÇÏ=∞O`ü Hõ~°¯ˆ~, J^Œ#Ѩ٠áÈbã¨∞ Hõg∞+¨#~ü Jâ’H± HÍ"≥∞ì
‰õÄ_® =∞~°}˜OK«_»O ÉÏ^è•Hõ~°"Õ∞! HÍx D =ÚQÆ∞æ~°∞ XˆH
rѨÙÖ’ ZÖÏ „Ѩܫ∂}O KÕ™ê~°<Õk <Õ˜H˜ `ÕÅÖË^Œ∞. D =ÚQÆ∞æ~°∞
J`«∞º#fl`« Ǩϟ^•Ö’ LO_ç, XˆH ™êi, XˆH "åǨÏ#OÖ’
„Ѩܫ∂}˜Oz K«xáÈ=_»O ã≤x=∂Ö’¡ ‰õÄ_® K«∂_»ÖË=Ú. gi
=∞~°}O q^ÕjǨÏã¨ÎO`À<å (Hõã¨Éò), ÖË^• ã¨fi^Õj ǨÏã¨ÎO`À<å
J<Õk ‰õÄ_® JO`«∞Ѩ@ìx q+¨Ü«∞"Õ∞! Dq+¨Ü«∞OQÍ HÍ"≥∞ì
ã¨f=∞}˜ J#∞=∂<åxfl ‰õÄ_® =ºHõΠѨiz#@∞¡ „ѨHõ@#Å∞
=KåÛ~Ú.
QÆ`« <åÅ∞QÆ∞ ã¨O=`«û~åÅ∞QÍ =∞# PÖ’K«#Åhfl Hõã¨Éò
LitHõ∆ K«∞>Ëì uiQÍ~ÚQÍx, ^Õâ◊~å[H©Ü«∞, PiúHõ, ™ê=∂lHõ
JOâßÅK«∞@∂ì ZѨÙÊ_»∞ u~°QÆÖË^Œ∞. =∞`«Ñ¶¨∞~°¬}ʼnõΩ,
ÉÏO|∞^•_»∞ʼnõΩ áêH˜™êÎhÜ«ÚÅ∞, "åi „áÈ^ŒƒùÅO`À lǨÏnÅ∞
KÕ™êÎ~°x WO`«HÍÅO #=∞‡|eH˜# =∞# ™ê=∂lHõ =º=ã¨ú
=∂ÖËQÍO, =∞Hͯ=∞ã‘^Œ∞Å ¿ÑÅ∞à◊§`À =Úã¨∞QÆ∞ `˘Åy
áÈ~ÚOk. x*ÏxH˜ QÆ`«OÖ’<Õ J<ÕHõ Hõg∞+¨#∞¡, ZOÔH·fis
Hõq∞©Å∞ Ç≤ÏO^Œ∂=∞`À<å‡^Œ∞ÅQÆ∂iÛ ÃÇÏK«Ûiã¨∂Î<Õ L<åfl~Ú.
^À+¨µefl QÆ∞iÎã¨∂Î<Õ L<åfl~Ú. ÉÏ„c ‰õÄeÛ"Õ`«‰õΩ, =ÚOÉÏ~Ú
=∂~°}HÍO_»‰õΩ t=¿ã##∞, a*ˇÑ≤x „jHõ$+¨‚Hõg∞˜ `«Ñ¨ÙÊѨ˜ì#
q+¨Ü«∞O `≥eã≤O^Õ (P=ÙòÅ∞H±, _çÃãO|~ü 3, 2012
ã¨OzHõ#∞ K«∂_»==K«∞Û).
Ѷ≤„|=i 9# LifÜ«∞|_ç# JѶ¨˚ÖòQÆ∞~°∞ F =Ú^•ÌÜÕ∞QÍx,
xOk`«∞_»∞QÍ ~°∞A=Ù HÍÖË^Œ∞. ã¨∞„Ñ‘OHÀ~°∞ì D q^èŒOQÍ
"åºMϺxOzOk ‰õÄ_®! P~Ú<å F =Úã‘¡O HÍ=_»O, HÍj‡s
HÍ=_»"Õ∞ „Ѩ^è•#HÍ~°}OQÍ Hõ#Ѩ_»∞`«∞#flk. 㨈~, xOk`«∞_Õ
Jx ÉèÏqOz<å Tif`«‰õΩ =ÚO^Œ∞ `«~åfi`« áê˜OKåeû#
qkè q^è•<åÅ∞ J<ÕHõ J#∞=∂<åʼnõΩ `åq=fi_»"Õ∞ HÍHõ
JO`«~å˚fÜ«∞OQÍ `«ÅkOK«∞‰õΩ<ÕÖÏ L<åfl~Ú. F =~åæxfl
ã¨O`«$Ñ≤ÎѨ~°Û_®xˆH QÆ∞~°∞ Li Jx Ǩ˙º=∞<£ Ô~·òû "åKü ™œ`ü
Uã≤Ü«∂ _≥ÿÔ~Hõì~ü g∞<åH˜∆ QÆOQÆ∂e D ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ „ѨÉèí∞`«fi
K«~°º#∞ `«Ñ¨ÙÊ Ñ¨@ì_»O [iyOk. JÖψQ, J"Õ∞flã≤ì WO@ˆ~fl+¨#Öò
WO_çÜ«∂ „áÈ„QÍ"£∞ _≥ÿÔ~Hõì~ü â◊t‰õΩ=∂~ü "ÕÖÏÖò ‰õÄ_® D
ã¨OѶ¨∞@#x YO_ç~K«_»O [iyOk. [=¸‡ HÍj‡~ü
=ÚYº=∞O„u X=∞~ü J|∞ÌÖÏ¡ ‰õÄ_® QÆ∞~°∞ LiÃÑ· P„QÆǨ xfl
=ºHõΠѨ~°∞ã¨∂Î, D K«~°º`À HÍj‡s Ü«Ú=`«‰õΩ =º=ã¨÷ÃÑ· #=∞‡HõO
áÈ`«∞O^Œx `≥eÑ≤<å_»∞. ã¨fiÜ«∞OQÍ uǨ s *ˇ·Å∞ JkèHÍ~°∞Å∞
Ãã·`«O QÆ∞i LiÃÑ· q㨇ܫ∂xfl „ѨHõ˜OK«_»O QÆ=∞<å~°›O.
J~Ú`Õ D x~°ã¨#QÆàÏÅ∞ D ^Õâ◊OÖ’x XHõ =~åæxH˜
~°∞zOK«HõáÈ=K«∞Û! ÃÑ·QÍ D ã¨OѶ¨∞@#Å ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ "å~°∞
ã¨O`Àëêxfl =ºHõΠѨ~°Û_»O, ÉÏ}Ïã¨OKå#∞ HÍÅÛ_»O, g^èŒ∞Ö’¡
<å@ºO KÕÜ«∞_»O, g∞~îå~Úefl ѨOK«∞HÀ=_»O [iyOk. =∞i
áêH˜™êÎ<£ *ˇÿÖ’¡ =∞~°}tHõ∆#∞ Z^Œ∞~°∞¯O@∞#fl ÉèÏ~°fÜ«Ú_≥ÿ#
ã¨~°Éò l`ü ã≤OQ∑#∞ W^Õ q^èŒOQÍ Lifã≤ â◊"åxfl JѨÊyOK«HõáÈ`Õ
=∞#O q∞#fl‰õΩOÏ=∂? D q+¨Ü«∞OQÍ =∞#"≥∞O^Œ∞‰õΩ
PÖ’zOK«ÖËHõ áÈ`«∞<åflO! Hõ#∞fl‰õΩ Hõ#∞fl, Ѩ#∞fl‰õΩ Ѩ<Õfl
ã¨=∂^è•#"≥∞ÿ`Õ D =∂~°}HÍO_»Å‰õΩ JO`«"≥∞ѨÙÊ_»∞.
ã¨q∞^èŒÖˇÿ`«∞#fl ™ê=∂#∞ºÅ‰õΩ kÔH¯=~°∞? W=hfl ã¨=∂^è•#OÖËx
„Ѩâ◊flÖË!
F =~åæxH˜ F =ºH˜Î ^Õâ◊„^ÀÇ≤Ï HÍ"åK«∞Û! HÍx =∞~À =~åæxH˜
J^Õ =ºH˜Î +¨Ç‘Ï^£QÍ Hõ#Ѩ_»=K«∞Û. „a©+π "åiH˜, <å˜
HÍO„ÔQãπ‰õΩ (QÍOnè`À ã¨Ç¨ ) ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ ^Õâ◊„^ÀÇ≤ÏQÍ<Õ
HõxÑ≤OKå_»∞. HÍx Ju"å^Œ∞ÅO^ŒiH˜ <å_»∞ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑
+¨Ç‘Ï^£QÍ Hõ#Ѩ_»QÍ, <Õ_»∞ Ü«∂=`ü ÉèÏ~°`ü (a*ˇÑ≤`À ã¨Ç¨ )
ÉèíQÆ`üã≤OQ∑#∞ x["≥∞ÿ# ^Õâ◊Éèí‰õΩÎ_çQÍ P~åkèã¨∞Î#flk. JѶ¨˚Öò
QÆ∞~°∞‰õΩ, ÉèíQÆ`üã≤OQ∑‰õΩ áÈeˆHO@x q~°∞K«∞HõѨ_Õ"å~°∞OÏ~°∞.
qaè#fl HÀ}ÏÖ’¡ K«∂¿ãÎQÍx Wk J=QÆ`«O HÍ^Œ∞. =∞# ^Õâ◊ÉèíH˜Î
JO`å áêH˜™êÎ<£#∞ =ºuˆ~H˜OK«_»OÖ’ Hõ#Ѩ_»∞`«∞O^Õ `«Ñ¨Ê,
JO`«~°OyHõ ÉÏ^茺`«Ö’¡ Hõ#Ѩ_»^Œ∞. =∞#‰õΩ x*Ï~ÚfHõ<åfl
^Õâ◊ÉèíˆHÎq∞<åfl! ^Õâßxfl ^ÀK«∞‰õΩ<Õ"å~°∞ ‰õÄ_® *ÏfÜ«∞ Ѩ`«HÍxH˜
ÃãÅ∂ºò H˘˜ì, áêH˜™êÎ<£#∞ =ºuˆ~H˜¿ãÎ F =∞Oz ^Õâ◊Éèí‰õΩÎ_≥·
áÈ`«∞<åfl_»∞. D PÖ’K«#Ö’ =∂~°∞Ê~å#O`« HÍÅO D ^Õâ◊
JO`«~°OwHõ Éèí„^Œ`«‰õΩ ["å|∞^•s`«#O ÖË^Œ∞.
ã¨^•ÌO ǨïÃãû<£, F™ê=∂ a<£ÖÏ_≥<£, HõÅflÖòQÆ_è®Ñ¶‘Å#∞
JO`«"≥ÚOkOz# J"≥∞iHÍ =∞#‰õΩ P^Œ~°≈=∂! =º‰õΩÎÅ
x~°∂‡Å#`À ^ÕâßÅ =∞^茺# ^Ò`«ºO "≥e¡q~°∞ã¨ÎO^Œx ÉèÏq¿ãÎ
1984 Ѷ≤„|=i 11# *ˇÔHZÖòZѶπ =fi=™ê÷ѨHõ <Õ`« =∞Y∞ƒÖò
Éèíò#∞ W^Õ fǨ i *ˇÿÖ’¡ Lif™ê~°∞. UO [iyOk? 2001Ö’
áê~°¡"≥∞O@∞ ÃÑ· ^•_ç PQÆÖË^Œ∞. 2008Ö’ =ÚOÉÏ~Ú
=∂~°}HÍO_» PQÆÖË^Œ∞. <Õ˜ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ^•~°∞}O Hõà◊¡=ÚO^Œ∞
Hõ^•ÖÏ_»∞`«∂<Õ LOk. ã¨OѶ¨∞@#~À*Ë 22=∞Ok ^•~°∞}ÏxH˜
QÆ∞i HÍ=_»O, 100=∞OkH˜ ÃÑ·QÍ Hõ∆`«QÍ„`«∞Å∞ HÍ=_»O

6. 6#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
[iyOk. ™ê=∂#∞ºÖË ã¨q∞^èŒÖˇÿ`«∞O>Ë, =∞# P#O^•xH˜ J~°÷O
Uq∞˜? nxÔH=~°∞ ["å|∞^•i? =ÚO^Œ∞ *Ï„QÆ`«ÎÖËq?
ã¨OѶ¨∞@# `«~åfi`« K«∂¿Ñ ǨÏ_®q_ç q∞QÆ`å ã¨=∞Ü«∂Ö’¡
U"≥∞ÿ`«∞Ok? ÃÑ·QÍ ^•_»∞Å∞ Z=fi~°∞ KÕ™ê~°<Õk `ÕʼnõΩO_®<Õ
F ÖË|∞Öò "Õã≤ F =~°æO "åix JÔ~ã¨∞ì KÕÜ«∞_»O.... Hõ^äŒ
#_çÑ≤OK«_»O..... WÖÏ ZO`« HÍÅO....?
D LitHõ∆Å∞ ‰õÄ_® „H˜q∞#Öò„á⁄ã‘[~ü HÀ_£ J#fi~ÚOz#
^•xx|˜ì [_ô˚Å∞ f~°∞ÊÅ∞ K≥ѨÙ`«∞<åfl~°x, [_ô˚H©, [_ô˚H©
=º`åºã¨O LO_»_»O`À [_ô˚Å =∞#ã¨Î`åfixfl |˜ì WÖÏO˜
f~°∞ÊÅ∞ "≥Å∞=_»∞`«∞<åflÜ«∞<Õ =∞~À q=∞~°≈ ‰õÄ_» LOk. JÖÏ
HÀ~°∞ì‰õΩ HÀ~°∞ì‰õΩ `Õ_® LO_»_»O, H˜Ok HÀ~°∞ì#∞ ÃÑ·HÀ~°∞ì F™êi
ã¨=∞iú¿ãÎ =∞~À™êi =ºuˆ~H˜OK«_»O [~°∞QÆ∞`«∂<Õ L#flk.
Hõ#∞fl‰õΩ Hõ<Õfl Ѩiëê¯~°O HÍ^Œx, ~år"£ ǨÏO`«‰õΩʼnõΩ
`«q∞à◊<å ~å[H©Ü«∂Å∞ LitHõ∆#∞ PѨQÆÅ∞QÆ∞`«∞<åflÜ«∞<Õk
JO^ŒiH˜ `Õeã≤O^Õ. ÃÑ·QÆ „Ñ≤Ü«∂OHõ <Õ~°∞QÍ "≥o§ #oxx
HõÅ=_»O QÆ=∞<å~°›O! D XuÎà◊§`À<Õ =∞„^•ãπ ÃÇ·ÏHÀ~°∞ì âßO`«<£,
=Ú~°æ<£, ÃÑ„s~°=Å<£Å Lix xeÑ≤"Õã≤Ok. („ѨuÉèÏ áê˜Öò
PQÆã¨∞ì 2011Ö’ gi Hõ∆=∂aèHõ∆#∞ u~°ã¨¯iOK«_»O`À, ÃãÃÑìO|~ü
8, 2011#<Õ gix LifÜ«∂e.) JÖψQ ѨO*ÏÉò =∂r
=ÚYº=∞O„u aÜ«∞O`ü ã≤OQ∑#∞ K«OÑ≤# |Åfi`üã≤OQ∑#∞ QÆ`«
=∂iÛ 31#<Õ Lif=∂eû LO_Õ ! ÃÑ·QÍ DÜ«∞# Hõ∆=∂aèHõ∆<Õ
HÀ~°ÖË^Œ∞. HÍx t~À=∞}˜ „Ѩ|O^èŒH± Hõq∞© =ºuˆ~H˜OK«_»O`À
a*ˇÑ≤ ã¨Ç¨ÏHÍ~°O`À ѨO*ÏÉò „ѨÉèí∞`«fiO D Li tHõ∆#∞ ‰õÄ_»
xeÑ≤"Õã≤Ok. JÖÏ Jx g~°O^Œix LifÜ«∂Åx HÍ^Œ∞.
LitHõ∆Å J=∞Å∞ ™ê÷xHõ ~å[H©Ü«∞ʼnõΩ Ö’|_ç, áêÅHõ ѨH∆ÍÅ
„ѨÜ≥∂[<åʼnõΩ Åaú KÕ‰õÄ~°∞Û‰õΩ<Õ q^èŒOQÍ g˜x
H˘#™êyOK«_»O ^•~°∞}O!
WHõ `å*ÏQÍ g~°Ñ¨Ê<£ J#∞K«~°∞Å LitHõ∆#∞ ã¨fiÜ«∞OQÍ
ã¨∞„Ñ‘O HÀ~°∞ì Ѷ≤„|=i 18# P~°∞ <≥ÅÅ =~°‰õΩ "å~Ú^•
"Õã≤Ok. 1993Ö’ D =~°æO ¿ÑeÛ# =∞O^Œ∞ áê`«~°‰õΩ 17
=∞Ok áÈbã¨∞Å∞ W^ŒÌ~°∞ á¶êÔ~ã¨∞ì JkèHÍ~°∞Å`À ã¨Ç¨ 22 =∞Ok
„áê}ÏÅ∞ HÀÅÊQÍ, 2004Ö’ D ã¨OѶ¨∞@#‰õΩ ÉÏ^èŒ∞ºÅ∞QÍ
ÉèÏqã¨∂Î, *Ï˝# „ѨHÍ+π (g~°Ñ¨Ê<£ J#fl), Ãã·=∞<£, g∞¿ãHõ~ü
=∂^ŒÜ«∞º, cÅ"ÕO„^Œ<£Å‰õΩ ™ê÷xHõ HÀ~°∞ì LitHõ∆Å#∞ Y~å~°∞
KÕã≤Ok. g~°∞ ÃÑ@∞ì‰õΩ#fl Hõ∆=∂aèHõ∆#∞ <å˜ J^茺‰õ∆Ω_»∞ HõÖÏO
u~°ã¨¯iOK«QÍ z=iH˜ Ѷ≤„|=i 13 2013# „Ѩ}Éò =ÚYs˚
‰õÄ_® u~°ã¨¯iOK«_»O, LitHõ∆ J=∞Å∞Ö’ n~°…HÍeHõ *ÏѨºO
[iyO^Œx, rq`«Mˇÿ^Œ∞QÍ =∂~åÛÅ<Õ "åi Ps˚x ã¨∞„Ñ‘O HÀ~°∞ì
QÆ∞iÎOz LitHõ∆#∞ "å~Ú^• "Õã≤Ok. ^Õâß^茺‰õ∆ΩÅ∞
u~°ã¨¯iOKå~°x gix LifÜ«∞ ÖËHõáÈÜ«∂~°∞. JÖψQ ^Õâ◊
"åºÑ≤`«OQÍ QÆ`« ^Œâß|ÌHÍÅOQÍ (2001 #∞Oz 2011) 1455
=∞OkH˜ qq^èŒ ~å„ëêìÅÖ’ LitHõ∆Å∞ qkèOz#@∞¡ *ÏfÜ«∞
<Õ~° Ѩiâ’^èŒ# |∂º~À (NCRB) QÆ}ÏOHÍÅ∞ `≥Å∞ѨÙ`«∞<åfl~Ú.
WO^Œ∞Ö’ J`«ºkèHõ LitHõ∆Å∞ L`«Î~ü„Ѩ^Õâò (370), cǨ ~ü
(132), =∞Ǩ ~å„+¨ì (125), Hõ~å‚@Hõ, `«q∞à◊<å_»∞ (95 K˘II),
=∞^茺„Ѩ^Õâò (87), *Ï~°öO_£ (81), ѨtÛ=∞ ɡOQÍÖò (79),
_èçb¡ (71), QÆ∞[~å`ü (57), ~å[™ê÷<£ (38), ˆH~°à◊ (34),
X_çëêû (33), ǨÏ~°º<å (31), J™êûO (21), [=¸‡ HÍj‡~ü,
ѨO*ÏÉò (20K˘II), K«O_ôѶ¨∞~ü (18), L`«Î~åOK«Öò (16) HÍQÍ
PO„^茄Ѩ^Õâò (8), "Õ∞Ѷ¨∂ÅÜ«∞ (6), _»Ü«¸º, _®=∞<£ (4),
=∞}˜Ñ¨Ó~ü, J~°∞}ÏK«Öò „Ѩ^Õâò (3 K˘II), „uѨÙ~°, ѨÙ^Œ∞KÕÛi
(2K˘II), QÀ"å(1) L<åfl~Ú. D âßOuHÍ=ÚHõ ^Õâ◊OÖ’
WO`«QÍ <Õ~° K«i`« ZO^Œ∞‰õΩ ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞#fl^À PÖ’zOKåeû#
J=ã¨~°O Pã¨#fl"≥∞ÿOk. JÖψQ =∞Ç≤Ïà◊ÅÃÑ·,Ѩã≤Ñ≤Å¡ÅÃÑ·(P_»,
=∞QÆ)[~°∞QÆ∞`«∞#fl J`åºKå~åʼnõΩ JO`Õ ÖˉõΩO_® áÈ`«∞#flk.
z=iH˜ áê~î°âßÅŠѨã≤Ñ≤Å¡ÅÃÑ· Láê^蕺ܫÚÖË (K«fÎãπQÆ_è£
HõOˆHi lÖÏ¡ ã¨OѶ¨∞@#) J`«ºKå~åÅ∞ [~°Ñ¨_»O
ã¨~°fi™ê^èŒ~°}"≥∞ÿáÈ~ÚOk. áêÅHõ=~åæÅ „ѨÜ≥∂[<åÅ HÀã¨O
qÅ∞=efl PáêkOK«x q^•º q^è•#O, z„^èŒ"≥∞ÿ# ‰õΩ@∞O|
r=#O, _®Å~°¡ "Õ@ÔH· "≥OѨ~°¡_®_»O "≥~°ã≤ <Õ˜ Jã¨Î=ºã¨Î,
JÉèí„^Œ`« QÆÅ ã¨=∂[O Pq+¨¯iOK«|_»∞`«∞#flk.
ÃÑ·QÍ SHõº~å[º ã¨q∞uÖ’ LitHõ∆Å ~°^Œ∞Ì „_®Ñ¶πìÃÑ· #=O|~ü
20,2012# K«~°Û [iy F˜OQ∑‰õΩ ÃÑ@ìQÍ 110 ^ÕâßÅ∞
ã¨=∞i÷¿ãÎ, =ºuˆ~H˜Oz# 38 ^ÕâßÅ ã¨~°ã¨# ÉèÏ~°`ü xÅ=_»OÖ’x
PO`«~°º"Õ∞O˜? D „Ѩuáê^Œ#ÃÑ· K«~°Û[iy# =∞~°∞<å_Õ
Hõã¨Éò#∞ PQÆ"Õ∞Ѷ¨∂ÅÃÑ· LifÜ«∞_»O Z=i"≥∞ѨÙÊHÀã¨O? JO>Ë
QÆ∞[~å`ü ZxflHõÖ’¡ "≥∂_ôx Z^Œ∞~À¯"åÅO>Ë Hõã¨Éò Li
HÍ„ÔQãπ‰õΩ ã¨Ô~·# PÜ«Ú^èŒOQÍ ÉèÏqOz LO_®e?
㨈~ LitHõ∆ÖË ã¨Ô~·# Ѩiëê¯~åÅh ÉèÏq¿ãÎ- ÉÏ„c=∞ã‘^£
q^èŒfiOã¨O‰õΩ „jHõ$+¨‚ Hõg∞˜KÕ ^À+¨µÅ∞QÍ QÆ∞iÎOK«|_ç# "åi
ã¨OQÆ`ÕO˜? QÀ„^• =∂~°}HÍO_»‰õΩ HÍ~°‰õΩÖˇÿ# "åiH˜ D
tHõ∆#∞ "ÕÜ«∞QÆÅ∞QÆ∞`å=∂? "ÕÜ«∂Åx xÅnÜ«∞QÆÅ∞QÆ∞`å=∂?
ZO^Œ∞HõO>Ë g~°O`å D ^Õâ◊Ѩ٠áœ~°∞Å∞! ÃÑ·QÍ g~°O`å L#fl`«
=~åæʼnõΩ K≥Ok# Ç≤ÏO^Œ∞=ÙÅ∞, ~å[H©Ü«∞ JO_»`À „uâ◊¥ÖÏÅ∞
Ѩ˜ì# ^Õâ◊Éèí‰õΩÎÅ∞ HÍ|˜ì! Pk"åã≤ QÆ} <åÜ«∞‰õΩÖˇ·# #~°HÍã¨∞~°
=^èŒ, HõOã¨∞_ç =^èŒÅ#∞ ѨO_»∞QÆÅ∞QÍ [~°∞ѨىõΩ<Õ =∞#‰õΩ P
ÉèÏ=*ÏÅ *Ï_軺O WOHÍ `˘ÅQÆHõáÈQÍ, =∞iO`«QÍ
ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞#flk. #K«Ûx"åix, y@ìx "åix K«OѨ_»=∞<Õ
~å[H©Ü«∞ hux „ѨtflOK«#O`« HÍÅO D Lif`«Å∞ WÖψQ
H˘#™êQÆ∞`å~Ú. g˜x =ºuˆ~H˜OK«_»O WѨC_»<åfl
"≥Ú^ŒÅ∞ÃÑ_»∞^•O!
T

7. 7 =∂iÛ, 2013
PkÖÏÉÏ^£ lÖÏ¡Ö’ J`«ºkèHõOQÍ Ñ¨O_çOKÕ Ñ¨O@ ѨuÎ.
„Ѩu UÏ Ñ¨uÎ Ô~·`«∞Å∞ ~°∞}ÉèÏ~°O`À P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞
KÕã¨∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. nxH˜ QÆÅ HÍ~°}ÏÅ#∞ `≥Å∞ã¨∞HÀ=eû#
J=ã¨~°O =ÙOk. „Ѩu ã¨O=`«û~°O Ô~·`«∞Å∞ "åi ã¨=∞㨺ÅÃÑ·
L^Œºq∞ã¨∞Î<åfl~°∞. PO^Àà◊#‰õΩ ky#ѨC_»ÖÏ¡ „ѨÉèí∞`åfiÅ∞ HõO˜
`«∞_»∞Ѩ٠K«~°ºÅ`À ã¨iÃÑ_»∞`«∞O>Ë ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞
<å=∞=∂„`«Ñ¨Ù =∞^ŒÌ`«∞ `≥eÑ≤ T~°∞‰õΩO@∞<åfl~Ú. D U_®k
kQÆ∞|_ç JO`«O`« =∂„`«"Õ∞ LOk. ^èŒ~° q+¨Ü«∞OÖ’#∂ Ô~·`«∞Å∞
ZѨʘÖψQ ^ŒQÍѨ_®¤~°∞. ã‘[<£ =Úyã≤ `«=∞ JѨCÅ Öˇ¯Å∞
K«∂ã¨∞‰õΩO@∞#fl ã¨=∞Ü«∞O Wk. JѨCÅ∞ fiáÈ~Ú ZO`À
H˘O`« q∞QÆ∞Å∞`À =Ù#fl Ô~·`«∞Å∞ Ѩ@∞ì=∞x Ѩkâß`«O ‰õÄ_®
=ÙO_»~°∞. ÉÏH© fi`Õ<Õ ÉèÏQƺO J#∞‰õΩ<Õ"å~°∞, JѨC f~°Hõ
PO^Àà◊#Ö’ =Ù#fl"åˆ~ JkèHõO.
lÖÏ¡Ö’ 5.47 "ÕÅ ÃÇÏHÍì~°¡ ™êQÆ∞ qã‘Î~°‚O =ÙO_»QÍ JO^Œ∞Ö’
3.91 "ÕÅ ÃÇÏHÍì~°¡Ö’ ѨuΠѨO_ç™êÎ~°∞. ~å¢+¨ìOÖ’ QÀ^•=i,
„áê}Ç≤Ï`« ÖÏO˜ r=#^Œ∞Å∞ D lÖÏ¡ #∞O_Õ „áê~°OÉèí
=∞=Ù`«∞<åfl "å˜ ^•fi~å lÖÏ¡ Ô~·`åOQÍxH˜ h~°OkOKÕ
„áê*ˇ‰õΩìÅ#∞ PO„^èŒ „ѨÉèí∞`«fiO KÕѨ@ìÖË^Œ∞. ™ê^è£<åÅ, H˘=Ú~°O
cèO, Hõ_≥O ÖÏO˜ =∞^茺`«~°Ç¨ „áê*ˇ‰õΩìÅ∞ Jã¨OѨÓiÎQÍ =ÙO_ç
ÅH∆ͺxH˜ P=∞_» ^Œ∂~°OÖ’ =Ù<åfl~Ú. ~å¢+¨ìOÖ’<Õ Z‰õΩ¯=
=~°¬áê`«O =Ù#fl D lÖÏ¡Ö’ J<ÕHõ K≥~°∞=ÙÅ∞, P#Hõ@ìÅ∞
‰õΩO@Å∞ xi‡OK«_®xH˜ J=HÍâ◊O =Ù<åfl áêʼnõΩÅ∞
Ѩ˜ìOK«∞‰õΩ#fl áêáê# áÈÖË^Œ∞. "å˜ P^è•~°OQÍ „áê*ˇ‰õΩìÅ∞
xi‡¿ãÎ `«‰õΩ¯= Y~°∞Û`À<Õ lÖÏ¡ "≥Ú`«ÎO h~°OkOK«=K«∞Û. ѨuÎ
ѨO_çOKÕ „áêO`åÅÖ’ ™êQÆ∞h˜ ™œHõ~°ºO ^•^•Ñ¨Ù ÖË^Œ∞. H˘kÌ
âß`«"Õ∞ É’~°∞ÉÏ=ÙÅ∞<åfl~Ú. Pk"åã¨∞ŠѨiã≤÷u =∞iO`«
^•~°∞}OQÍ =ÙOk. "åiH˜ É’~°∞¡ "Õã¨∞HÀ=_®xÔH·<å HõÔ~O@∞
™œHõ~°ºO =ÙO_»^Œ∞. =~å¬^è•~° =º=™êÜ«∞"Õ∞ H˘#™êQÆ∞`«∂
=™ÈÎOk. Ѩiq∞`« ™œHõ~°ºO ÖËHõáÈ=_»"Õ∞ Ô~·`«∞Å∞
Z^Œ∞~˘¯O@∞#fl „Ѩ^è•# ã¨=∞㨺. ÉϺO‰õΩÅ∞ WKÕÛ ~°∞}ÏÅ∞
"≥Ú`«ÎO Ô~·`«∞‰õΩ J=ã¨~°"≥∞ÿ# ÃÑ@∞ì|_çÖ’ 20 âß`åxH˜
q∞OK«^Œ∞. ™ê^茺"≥∞ÿ#O`« `«‰õΩ¯= ~°∞}ÏÅ∞ WzÛ ÉϺO‰õΩÅ∞
KÕ`«∞Å∞ ^Œ∞Å∞ѨىõΩO@∞<åfl~Ú. D ã¨O=`«û~°O 920 HÀ@¡
~°∞}ÏÅ∞ W"åfiÅx „ѨÉèí∞`«fiO ÅHõ∆ ºOQÍ x~°‚~ÚOzOk. HÍh
ÉϺO‰õΩÅ∞ 839.17 HÀ@∞¡ WzÛ xˆ~Ìt`« ÅH∆ͺxfl ‰õÄ_®
ѨÓiÎKÕÜ«∞ÖË^Œ∞. q∞QÆ`å ÃÑ@∞ì|_ç HÀã¨O Ô~·`«∞Å∞ ^ŒàÏsÅÃÑ·
P^è•~°Ñ¨_»=eûO^Õ. ^ŒàÏsÅ∞ #QÆ^Œ∞ ~°∂ѨOÖ’ `«‰õΩ¯=QÍ WzÛ
#_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO
ѨuÎÔ~·`«∞ÅP`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞PˆQ^≥#fl_»∞?
–a.=$HÀ^Œ~ü
Z‰õΩ¯=ÉèÏQÆO JѨC#∞ Z~°∞=ÙÅ∞, q`«Î<åÅ∞, ѨÙ~°∞QÆ∞Å =∞O^Œ∞Å
~°∂ѨOÖ’ W™êÎ~°∞. g˜x JkèHõ ^èŒ~°Å‰õΩ ã¨ÃÑ¡ KÕ™êÎ~°∞. U_®kH˜
30 âß`«O =_ô¤. ¿Ñ~°∞ˆH U_®k HÍh =¸_»∞ <åÅ∞QÆ∞ <≥ÅňH
D =_ô¤ AÖˇ· #∞O_ç JHÀì|~ü =~°‰õΩ JѨCe™êÎ~°∞. JHÀì|~ü
#∞O_ç Ô~·`«∞ `«# ѨuÎx ^ŒàÏs K≥Ñ≤Ê# =ºH˜ÎˆH J=∂‡e. P
"åºáêi `«‰õΩ¯= `«∂HõO KÕã≤<å, `«‰õΩ¯= ^èŒ~° Ãјì<å Ô~·`«∞
=∞~˘HõiH˜ J=Ú‡HÀ=_®xH˜ ¿ãfiK«Ûù ÖË^Œ∞. Ô~·`«∞ ѨuÎ Jq∞‡#
„Ѩu™ês ^ŒàÏ~°∞Å∞ J`«x `«Hõ∆} J=ã¨~åÅ HÀã¨O H˘kÌáê˜
_»|∞ƒÅ∞ WzÛ Ñ¨OÑ≤™êÎ~°∞. [#=i =~°‰õΩ ÖˇHõ¯ K«∂Ѩ‰õΩO_®
=¸_»∞ <≥ÅÅ áê@∞ Ô~·`«∞ _»|∞ƒ#∞ `«# "åºáê~°O HÀã¨O
LѨÜ≥∂yOK«∞‰õΩOÏ~°∞. "å˜H˜ =∂„`«O =_ô¤ =ÙO_»^Œ∞. `«=∞
JѨC fi`Õ<Õ ^ŒàÏ~°∞Å∞ uiy JѨCW™êÎ~°∞. ^ŒàÏ~°∞Å∞
JO^Œ~°∂ Éèí∂™êfi=ÚÖË. g~°∞ =º=™êÜ«∞OÖ’ =zÛ# q∞QÆ∞Å∞#∞
Ô~·`åOQÍxfl ^ÀÑ≤_ôKÕ¿ã D "åºáêOÖ’ LѨÜ≥∂y™êÎ~°∞. giH˜
„QÍ=∂Ö’¡ `«=∞ ™ê=∂lHõ ѨÙ<åkx HÍáê_»∞HÀ=_®xH©,
~å[H©Ü«∞ „ѨÜ≥∂[<åÅ∞ <≥~°"Õ~°∞ÛHÀ=_®xH© D "åºáê~°O
LѨÜ≥∂QÆѨ_»∞`«∞Ok. L@∂fl~ü Z*ˇhûÖ’ H˘xfl KÀ@¡ ^ŒàÏ~°∞ÖË
ѨuÎx H˘#_»O, JѨC f~°QÍ q∞ye# _»|∞ƒÅ#∞ uiy
W=fi‰õΩO_® Ô~·`«∞ʼnõΩ J=ã¨~°"≥∞ÿ# ã¨~°∞‰õΩÅ#∞ `«=∞ ëêѨÙÅ
#∞O_Õ ã¨ÃÑ¡ KÕ™êÎ~°∞. `«∂HÍÖ’¡#∂ "≥∂ã¨O [~°∞QÆ∞`«∞Ok.
Pk"åã¨∞Å∞ Ѷ¨∞~å<å ^ÀÑ≤_ôH˜ QÆ∞~°=Ù`«∞#fl PѨ_»O Z=i =Å¡
HÍ=_»O ÖË^Œ∞. lÖÏ¡Ö’ ÉϺO‰õΩ ~°∞}Ïxfl ã¨HÍÅOÖ’ K≥e¡OKÕ
Ô~·`«∞Å∞ 5 âß`«O ‰õÄ_® =ÙO_»~°∞. JO^Œ~°∂ |HÍ~Úh H˜¡Ü«∞~ü
KÕÜ«∞_»O HÀã¨O E<£Ö’ <≥Å =_ô¤H˜ JѨC `≥zÛ K≥e¡™êÎ~°∞.
E<£ <≥ÅÖ’ =_ô¤ "åºáê~°∞Å^Õ Ç¨Ï"å. H˘xflKÀ@¡ ÉϺO‰õΩ
JkèHÍ~°∞ÖË =_ô¤ "åºáê~°∞Å=Ù`«∞<åfl~°∞.
"≥Ú^Œ’¡ c© ѨuÎx Ô~·`«∞Å∞ JkèHõ kQÆ∞|_»∞ÅxKÕÛ =~°OQÍ
ÉèÏqOKå~°∞. WѨC_»∞ Ѩiã≤÷u `å~°∞=∂Ô~·Ok. "å˜`À =zÛ#
Y~°∞ÛÅ∞ `«_çã≤ "≥∂Ѩ_»=Ù`«∞<åfl~Ú. ѨÙ~°∞QÆ∞=∞O^Œ∞Å "å_»HõO
Z‰õΩ¯"≥·Ok. =∞# <ÕʼnõΩ J#∞‰õÄÅ"≥∞ÿ# J<ÕHõ ~°HÍÅ
q`«Î<åÅ#∞ =∞# âߢã¨Î"Õ`«ÎÅ∞ `«Ü«∂~°∞KÕã≤<å "å˜x „ѨÉèí∞`«fiO
`˘H˜¯ÃјìOk. |Ǩïà◊*Ïu HõOÃÑhÅ q`«Î<åʼnõΩ J#∞=∞u
zÛOk. WHõ¯_ç =~°¬áê`«O, <ÕÅ ~°HÍÅ`À ã¨O|O^èŒO ÖËx D
q`«Î<åÅ =Å¡ kQÆ∞|_»∞Å∞ ‰õÄ_® `«yæáÈ`«∞<åfl~Ú. "åºáê~°∞Å∞,
^ŒàÏ~°∞Å∞ "åi ÖÏÉèÏÅ HÀã¨O g˜x Ô~·`«∞ʼnõΩ |Å=O`«OQÍ
JO@_»QÆ∞`«∞<åfl~°∞. ѨuÎ Ô~·`«∞ ZHõ~åxH˜ 30 "ÕÅ ~°∂áêÜ«∞Å∞
Y~°∞Û KÕã¨∞Î<åfl_»∞. J~Ú<å 7–10 H˜fiOÏà◊¡ kQÆ∞|_ç =∂„`«"Õ∞

8. 8#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
=ã¨∞ÎOk. =zÛ# P^•Ü«∞O`À z#fl ã¨#flHÍ~°∞ Ô~·`«∞Å∞ rqOKÕ
Ѩiã≤÷u ÖË^Œ∞. KÕã≤# JѨCÅ∞ f~°=Ù. ã¨iѨ_» Éèí∂q∞ÖËHõ Ô~O_»∞
=¸_»∞ ZHõ~åÅ#∞ H“Å∞‰õΩ fã¨∞H˘x Z=Ùã¨O KÕã¨∞Î#fl "åi
Ѩiã≤÷u HõuÎ g∞^Œ ™ê(=Ú)QÆ∞ÖÏ LOk. P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞
KÕã¨∞‰õΩO@∞#fl "åiÖ’ H“Å∞ Ô~·`«∞Å∞ Z‰õΩ¯= =∞Ok
=ÙO@∞<åfl~°∞. QÆ`Õ_®k J=ã¨~°"≥∞ÿ# Z~°∞=ÙÖ’¡ ã¨QÆO ‰õÄ_®
~å¢+¨ì „ѨÉèí∞`«fiO ã¨~°Ñ¶¨~å KÕÜ«∞ÖË^Œ∞. D „ѨÉèÏ=O ѨO@ÃÑ·
Ѩ_çOk. =zÛ# "å˜x ‰õÄ_® _ôÅ~°∞¡, =º=™êÜ«∂kèHÍ~°∞Å∞
Hõeã≤ ѨHõ¯ ~å„ëêìʼnõΩ `«~°eã¨∞Î<åfl~°∞. Hõ$„u=∞ H˘~°`«#∞ ã¨$+≤ìOz
JkèHõ^èŒ~°‰õΩ J=Ú‡`«∞<åfl~°∞.
=º=™êÜ«∞ L`«Ê`«∞ÎʼnõΩ ^èŒ~°Å∞ x~°‚~ÚOK«_»OÖ’<Õ „ѨÉèí∞`«fi
^ÀÑ≤_ô ã¨fiÉèÏ=O "≥Å¡_»=Ù`«∞Ok. XHõ áêi„âßq∞Hõ"Õ`«Î‰õΩ `«#∞
`«Ü«∂~°∞KÕã≤# ã¨~°∞‰õΩ‰õΩ ^èŒ~° x~°‚~ÚOK«∞‰õΩ<Õ Ç¨Ï‰õΩ¯ LOk.
HÍx Ô~·`«∞‰õΩ ÖË^Œ∞. =º=™êÜ«∞ L`«Ê`«∞ÎʼnõΩ „ѨÉèí∞`«fiO ^èŒ~°
x~°‚~Úã¨∞ÎOk. ã≤ã≤S ѨuÎH˜ H˜fiOÏÅ∞ 3900 ~°∂áêÜ«∞Å∞
x~°‚~ÚOzOk. Wk KåÖÏ ^•~°∞}O. XHõ H˜Ö’ ѨuÎ #∞O_ç
Ѩ<≥flO_»∞ g∞@~°¡ |@ì `«Ü«∂~°=Ù`«∞Ok. g∞@~°∞‰õΩ ~°∂II20
K˘Ñ¨C# K«∂ã≤<å ˆHl ѨuÎ 240 ~°∂áêÜ«∞Å qÅ∞= KÕã¨∞ÎOk.
JO>Ë H˜fiOÏÅ∞ ѨuÎ qÅ∞= 24 "ÕÅ ~°∂áêÜ«∞Å ÃÑ·<Õ
LO@∞Ok. HÍ|˜ì ѨO_çOKÕ Ô~·`«∞‰õΩ Hõhã¨O 10 "ÕÅ
~°∂áêÜ«∞Å∞ W"åfie. Wk H͉õΩ<åfl =º=™êÜ«∞ L`«Ê`«∞ÎÅ ^èŒ~°Å∞
x~°‚~ÚOK«_®xH˜ ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO xÜ«∞q∞Oz# ZO.Zãπ.
™êfiq∞<å^äŒ<£ Hõg∞+¨<£ L`«ÊuÎ Y~°∞Û‰õΩ J^Œ#OQÍ 50 âß`«O
HõeÑ≤ ^èŒ~° x~°‚~ÚOKåÅh ã¨∂zOzOk. nx „ѨHÍ~°O J~Ú<å
„ѨuÎ H˜fiOÏÅ∞‰õΩ 5000 ~°∂áêÜ«∞Å∞ W"åfie. JkèHÍ~°∞Å#∞
Ô~·`åOQÆO ^èŒ~°Å HÀã¨O xÅn¿ãÎ JO`«~å˚fÜ«∞ =∂Ô~¯òÖ’ ^èŒ~°
WO`Õ =ÙO^Œx K≥|∞`å~°∞. =∂Ô~¯ò X_»∞^Œ∞_»∞‰õΩÅ =Å¡ Ô~·`«∞Å∞
#+¨ìáȉõÄ_»^Œ<Õ Hõ^• „ѨÉèí∞`«fiO Hõh㨠=∞^ŒÌ`«∞ ^èŒ~° W=fi_®xH˜
ã≤ã≤Sx U~åÊ@∞KÕã≤Ok. J@∞=O@ѨC_»∞ „ѨÉèí∞`«fi"Õ∞ D
q^èŒOQÍ "åkOK«_»O ZO`« =~°‰õΩ ã¨=∞O[ã¨O. JO`«~å˚fÜ«∞
=∂Ô~¯òÖ’ ÉÏQÍ ˆ~@∞ =Ù#flѨC_Õ „ѨÉèí∞`«fiO ѨuÎx
J=Ú‡`«∞Ok. ÖÏÉèÏÅ∞ ã¨Oáêkã¨∞ÎOk. JO`«~å˚fÜ«∞ =∂Ô~¯ò
¿Ñ~°∞`À Ô~·`«∞ #∞O_ç `«‰õΩ¯= ^èŒ~°‰õΩ H˘x JO`«~å˚fÜ«∞
=∂Ô~¯òÖ’ Jáê~° ÖÏÉèÏÅ∞ á⁄O^Œ∞`«∂ „ѨÉèí∞`«fi"Õ∞ Ô~·`«∞Å
áêe@ ^ÀÑ≤_ô^•~°∞QÍ =∂iOk.
H˘#∞QÀà◊¡Ö’ ‰õÄ_® „ѨÉèí∞`«fi ~°OQÆ ã¨Oã¨÷Å∞ Ô~·`«∞Å Hõ<åfl
^ÀÑ≤_ô ^•~°∞ňH Z‰õΩ¯=QÍ LѨÜ≥∂QÆѨ_»∞`«∞<åfl~Ú. J<ÕHõ
‰õΩO˜™ê‰õΩÅ∞ K«∂Ñ≤ã¨∂Î "å~°OÖ’ =¸_»∞ <åÅ∞QÆ∞ ~ÀAÅ∞
=∂„`«"Õ∞ H˘#∞QÀà◊√¡ KÕѨ_»`å~Ú. HÍh WѨʘ =~°‰õΩ ¢ÃÑ·"Õ@∞
"åi`À ã¨=∂#OQÍ H˘#fl@∞ì JkèHÍ~°∞Å∞ ÖˇHõ¯Å∞
K«∂Ñ≤ã¨∞Î<åfl~°∞. "åã¨Î"åxH˜ g~°∞ H˘#flk JO`å ¢ÃÑ·"Õ@∞
"åºáê~°∞Å #∞O_ç <åã≤~°HõO ѨuÎ. "åºáê~°∞Å∞ W@∞=O˜
ѨuÎx Ô~·`«∞Å #∞O_ç JQÆ∞æ=‰õΩ H˘x JkèHÍ~°∞ʼnõΩ ÅOKåÅ∞
WzÛ ã≤ã≤SH˜ J=Ú‡`å~°∞. J^Õ q^èŒOQÍ =∂Ǩ ~å¢+¨ì #∞O_ç
=KÕÛ Ñ¨uÎx ã≤ã≤S H˘O@∞Ok. Ô~·`«∞Å #∞O_ç Jk H˘#fl ѨuÎ
`«‰õΩ¯"Õ. =∂Ô~¯ò JkèHÍ~°∞Å∞ ‰õÄ_® Ô~·`«∞#∞ ^ÀK«∞HÀ=_»OÖ’
ÉèÏQÆ=∞ø`«∞<åfl~°∞. ¢ÃÑ·"Õò "åºáê~°∞Å∞ `«∂HÍÖ’¡ "≥∂ã¨O
KÕã¨∞Î<åfl~°x 2000 ã¨O=`«û~°OÖ’ âßOu ‰õΩ=∂i HõÖˇHõì~üQÍ
=Ù#flѨC_»∞ „ѨÉèí∞`«fi HÍOÏÅ∞ U~åÊ@∞ KÕâß~°∞. qkèQÍ „ѨÉèí∞`«fi
HÍOÏÖ’¡ `«∂HõO KÕ~ÚOK«∞HÀ"åÅx ^•x<Õ „áê=∂}˜HõOQÍ
ÉèÏqOKåÅx P^ÕâßÅ∞ *ÏsKÕâß~°∞. WѨC_»∞ |O_»∞¡ <Õ~°∞QÍ
¢ÃÑ·"Õò *’<£ÅÖ’H˜ "≥à◊√Î<åfl JkèHÍ~°∞Å∞ K«∂ã≤K«∂_»#@∞ì
=º=ǨÏiã¨∞Î<åfl~°∞. P q^èŒOQÍ ¢ÃÑ·"Õò "åºáê~°∞Å∞ „ѨÉèí∞`åfixH˜
ÃÑãπ ZQ˘æ@ì_»O`Àáê@∞ Ô~·`«∞Å#∞ `«∂HõOÖ’ ^ÀK«∞‰õΩO@∞<åfl~°∞.
„Ѩu ã¨O=`«û~°O Ô~·`«∞Å P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞<åfl~Ú.
QÆ`« U_®k áÈbã¨∞Å iáÈ~°∞ì „Ñ¨HÍ~°O 78 =∞Ok |Å
=#‡~°}ÏxH˜ QÆ∞Ô~·<å~°∞. HÍx "åã¨Î"åxH˜ Wq =O^Œ‰õΩ ÃÑ·<Õ
LOÏ~Ú. D ã¨O=`«û~°O „áê~°OÉèíO #∞O_Õ Ñ¨^Œ∞Å ã¨OYºÖ’
K«xáÈÜ«∂~°∞. K«xáÈ~Ú# Ô~·`«∞ ‰õΩ@∞OÉÏʼnõΩ #+¨ìѨiǨ ~°O
W"åfiÅx ÉÏkè`«∞Å`À `«##∞ HõÅ=_®xH˜ =zÛ# =∂#=
ǨωõΩ¯Å "ÕkHõ <åÜ«∞‰õΩ_»∞ P„`«O Éèí∞[OQÆ~å"£#∞ lÖÏ¡ HõÖˇHõì~ü
Jâ’H± L^ÀºQÆO #∞O_ç ã¨ÃãÊO_£ KÕâß_»∞. JO>Ë ÉÏkè`« Ô~·`«∞
‰õΩ@∞OÉÏŠѨH∆Í# Z=~°∂ =∂Ï¡_»‰õÄ_»^Œ#fl=∂@.
Ô~·`«∞Å∞ `«=∞ ã¨=∞㨺ŠѨiëê¯~°O HÀã¨O áÈ~å_»∞`«∂<Õ
L<åfl~°∞. D PO^Àà◊#Å∞ XHÀ¯™êi q∞e>ˇOòQÍ [~°∞QÆ∞
`«∞<åfl~Ú. U áêsìÅ`À ã¨O|O^èŒO ÖˉõΩO_®<Õ L^Œºq∞ã¨∞Î<åfl~°∞.
D ã¨O=`«û~°O H˘xfl „QÍ=∂Å „Ѩ[Å∞ Z_»¡|O_»¡`À Hõ^Œe=zÛ
HõÖˇHõì~ü HÍ~åºÅÜ«∞O Z^Œ∞@ PO^Àà◊# KÕâß~°∞. ã‘[<£‰õΩ H˘xfl
~ÀAÅ =ÚO^Œ∞ #∞O_ç Jxfl áêsìÅ g∞_çÜ«∂ L^Œº=∞O
„áê~°OÉèí=∞=Ù`«∞Ok. Z=i =O`«∞QÍ "å~°∞ „ÃÑãπg∞@∞¡,
=ÚHõÎã¨i x~°ã¨#Å∞ KÕã≤ KÕ`«∞Å∞ ^Œ∞e¿Ñã¨∞HÀ=_»O P#"å~Úu.
Ô~·`«∞Å D ^Œ∞ã≤÷uH˜ HÍ~°}"≥∞ÿ# D áêsìÅ∞ WO`«Hõ<åfl UO
KÕ™êÎ~Ú. lÖÏ¡Ö’ Ô~·`åOQÍxfl q=ÚH˜Î KÕ¿ã n~°…HÍeHõ ÅHõ∆ ºO`À
ѨxKÕ¿ã ã¨OѶ¨∂Å∞ ÖË=Ù. HÍ|>Ëì Ô~·`«∞Å áÈ~åÏÅ∞
™êÊO>ËxÜ«∞ãπQÍ [iˆQqQÍ<Õ q∞yeáÈ`«∞<åfl~Ú.
JÖÏH͉õÄ_»^ŒO>Ë Ô~·`«∞Å∞ „QÍ=∞ „QÍ=∂} ã¨OѶ¨∂xfl
xi‡OK«∞HÀ"åe. xiú+¨ì"≥∞ÿ# _ç=∂O_»¡`À ã¨OѶ¨∞˜`«OQÍ
=ÚO^Œ∞‰õΩ ™êQÍe. JѨC_Õ Ô~·`åOQÆO `«=∞ ã¨=∞㨺Å
Ѩiëê¯~°O kâ◊QÍ Ñ¨Ù~ÀQÆq∞OK«QÆÅ^Œ∞.
T

9. 9 =∂iÛ, 2013
„Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# kâ◊QÍ k#k#OQÍ „Ѩ[Å∞
L^Œº=∂xfl =∞iO`« =ÚO^Œ∞‰õΩ #_çÑ≤ã¨∞Î<åfl~°∞. Zxfl áÈ~åÏÅ∞
KÕã≤<å `≥ÅOQÍ} ~å=_»O ÖË^Œx WѨʘ =~°‰õΩ 1000 =∞Ok
q^•º~°∞÷Å∞, Ü«Ú=H˜ëÈ~åÅ∞ P`«‡ |e^•#Å∞ KÕã¨∞‰õΩ<åfl~°∞.
_èçb¡Ö’ PdÅѨHõ∆ ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ ˜_çÑ≤, a*ˇÑ≤, ã≤Ñ≤S, ã≤Ñ≤ZO,
HÍO„ÔQãπáêsìÅ∞ `«=∞ Jaè„áêÜ«∂xfl =ºHõÎѨiKå~°∞. `≥ÅOQÍ}‰õΩ
"Õ∞O J_»¤OH˜ HÍ^Œx g∞~°∞ W¿ãÎ "Õ∞O J_»∞¤‰õΩOÏ=∂ g∞ˆ~
Z^À KÕÜ«∞O_ç Jx Hõ~åHõO_çQÍ KÕ¿ÑÊâß~°∞. WO^Œ∞Ö’ HÍO„ÔQãπ
ã‘=∂O„^èŒ „áêO`åxH˜ K≥Ok# ã‘xÜ«∞~ü <åÜ«∞‰õΩÅ∞ QÍ^≥
k"åHõ~üÔ~_ç¤ ã¨"≥∞ÿHõºOQÍ<Õ LO_®Åx K≥áêÊ_»∞. <≥Å ~ÀAÅÖ’
`≥ÅOQÍ}ÃÑ· ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# "≥·Yix „ѨHõ˜™êÎ=∞x ǨϟO=∞O„u
ã¨∞jÖò‰õΩ=∂~ü +≤O_≥ JdÅѨHõ∆O ã¨=∂"Õâ◊O J#O`«~°O
g∞_çÜ«∂ Z^Œ∞@ „ѨHõ˜OKå~°∞. <≥Å ~ÀAÅ =ÚO^Õ ZSã≤ã≤
JkèHÍ~° „Ѩuxkè QÆ∞ÖÏO#c P*Ï^£ ã‘=∂O„^èŒ <Õ`«Å =∂@ʼnõΩ
ÉèË~°™ê~åʼnõΩ `«ÖÁyæ =∞m§ áê`«áê@ áê_®~°∞. QÆ∂ÅO#c
P*Ï^£ =∂ÏÖ’¡ H˘`«Î^Œ#"Õ∞q∞ ÖË^Œ∞. ˆH=ÅO H˘`«Îã‘™êÖ’
áê`« ™ê~° =∂„`«"Õ∞. =∞m§ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ <Õ`«Å`À K«~°ÛÅ∞
ã¨O„ѨkOѨÙÅ∞ [~°∞QÆ∞`åÜ«∞x K≥ѨÊ_»O Ü«∂=`ü `≥ÅOQÍ}
„Ѩ[Å#∞ =∞~À™êi =OzOz#@∞¡ x~°∂Ñ≤`«=∞~ÚOk. =¸_»∞
`«~åÅ∞ JO>Ë <≥„Ǩ˙, WOk~°QÍOnè, ™ÈxÜ«∂QÍOnèÅ =~°‰õΩ
`≥ÅOQÍ} „áêO`åʼnõΩ Jxfl q^è•Å∞QÍ "≥∂ã¨O KÕã¨∞‰õΩO@∂
=KåÛ~°∞. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å PHÍOHõ∆#∞ U<å_»∞ Q“~°qOK«ÖË^Œ∞.
1975Ö’ PѨʘ „ÑŒ^è•x WOk~°QÍOnè U=∞Ô~˚hû „ѨHõ˜Oz
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞HÍ~°∞Å#∞ Ñ≤ìÖÏ¡ HÍeÛ K«OÑ≤# Ѷ¨∞#`«
^ŒH˜¯OK«∞‰õΩOk. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O L"≥fi`«∞Î# ÖËz QÀ^•=i
PÅÅ =Öˇ L~°HõÖËã¨∞ÎOk. Hõ$+¨‚=∞‡ #kÖÏ „Ѩ"åÇ≤Ïã¨∞ÎOk.
ã¨HõÅ[#∞Å ã¨"≥∞‡ 42 ~ÀAÅ∞ L^ÀºQÆ HÍi‡‰õΩÅ∞ ã¨"≥∞‡Ö’
áêÖÁæx L^Œº=∞ K«i„`«Ö’ =∞~°∞ѨÙ~åx Ѷ¨∞@ìO xeáê~°∞. QÆ∞ÖÏO
#c P*Ï^£, ã¨∞jÖò ‰õΩ=∂~ü +≤O_ÕÅ "åºYºÅ∞ ѨÙO_»∞g∞^Œ
HÍ~°OK«e¡#@∞¡QÍ L<åfl~Ú. Ü«ÚÑ≤Z „ѨÉèí∞`«fiO `≥ÅOQÍ}
W=fi^Œ<Õk `≥@`≥Å¡=∞~ÚOk. `≥ÅOQÍ} HÀã¨O `«#^Õ z=i
Kå=Ù HÍ"åÅ#fl^Õ a>ˇH± q^•ºi÷ k<Õ+π `«# ÖËYÖ’ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
D <≥Å 27# XO˜ÃÑ· ÃÑ„’Öò áÈã¨∞‰õΩx HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡
QÆOcè~å"£¿Ñ@ =∞O_»ÅO <åQÆO¿Ñ@ „QÍ=∂xH˜ K≥Ok#
`å_»QÀ# J[Üü∞ 30–01– 2013<å_»∞ ~å„u XO˜H˜
xѨÊO˜OK«∞x *ˇ· `≥ÅOQÍ} JO@∂ KÕã≤# x<å^•Å∞
ã‘=∂O„^èŒ ^ÀÑ≤_ç^•~°∞Å QÆ∞O_≥Ö’¡ QÆ∞ÉËÅ∞¡=∞<åfl~Ú. =º=™êÜ«∞
ÉÏqÖ’ ^Œ∂H˜ J`«‡Ç¨Ï`«º KÕã¨∞‰õΩ<åfl_»∞. ^Õâ◊~å[^è•x _èçb¡Ö’
Ü«∂^Œ=Ô~_ç¤. D |e^•#O _èçb¡ ÃÑ^ŒÌʼnõΩ =∞#ã¨∞û K«eOK«_»O
ÖË^•? `≥ÅOQÍ}Ö’ =O^ŒÖÏk =∞Ok q^•º~°∞÷Å∞, Ü«Ú=`«~°O
J`«‡|e^•<åʼnõΩ ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiOk ÉÏ^茺`« HÍ^•?
™ÈxÜ«∂QÍOnè, QÆ∂ÅO#aP*Ï^£, +‘O_ÕʼnõΩ `«b¡^ŒO„_»∞Å
J~°}º ~À^Œ#Å∞ qxÑ≤OK«_»O ÖË^•. `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ìO =¿ãÎ<Õ
`«=∞ HõëêìÅ∞ áÈ`åÜ«∞x hà◊√§ x^èŒ∞Å∞ L^ÀºQÍÅ∞
^˘~°∞‰õΩ`åÜ«∞x Ptã¨∞Î<åfl~°∞ x~°∞^ÀºQÆ Ü«Ú=fÜ«Ú=‰õΩÅ∞.
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ „H˜Ü«∞jÅHõáê„`« áÈ+≤ã¨∂Î, =ÚO^Œ∞‰õΩ
#_çÑ≤ã¨∞Î<åfl~°∞. XH˘Hõ¯ L^Œº=∞HÍ~°∞xÃÑ· =O^Œ‰õΩÃÑ·QÍ ˆHã¨∞Å∞
#"≥∂^Œ∞KÕã¨∂Î *ˇ·à◊§Ö’¡ x~°ƒOkèã¨∞Î<åfl~°∞. ~å„+¨ìOÔH· Mˇ·nÅ∞
áÈ~°∞ÉÏ@ Ѩ_»∞`«∞<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ} „Ѩ*ÏxHõ=∞O`å „Ñ¨`ÕºHõ
`≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìO HÍ"åÅx ã‘=∂O„^èŒ ^ÀÑ≤_ç^•~°∞Å #∞Oz
q=ÚH˜Î HõÅÊOKåÅx, „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} XHõ¯>Ë Ñ¨iëê¯~°
=∂~°æ=∞x á꺈HrÅ∞, Pi÷Hõ=∞O_»à◊¡ ¿Ñi@ XiyOk Uq∞ÖË^Œx
„Ѩ[Å∞ ÉèÏqã¨∞Î<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O L"≥fi`«∞Î# ÖËã≤#=Ù_»∞
„Ѩu™ês ã‘=∂O„^èŒ ^ÀÑ≤_ç^•~°∞Öˇ·# `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å ~°HÍÎxH˜
~°∞z=∞iy# ÅQÆ_»áê˜ ~å[QÀáêÖò, HÍ=Ói ™êO|t=~å=Ù,
~åÜ«∞áê˜, LO_»=e¡, z~°OrqÅ∞ Jã¨`åºÅ#∞ „ѨKå~°O
KÕÜ«∞@"Õ∞ ѨxQÍ ÃÑ@∞ì‰õΩ<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ}‰õΩ [~°∞QÆ∞`«∞#fl
J<åºÜ«∂xfl Ñ¨Öˇ¡`«∞Î =∂@ ‰õΩ_® „Ѩ™êÎqOK«‰õΩO_® `«=∞=Å¡
Jaè=$kú [iyáÈ~ÚO^ŒO@∂ Q˘Ñ¨ÊÅ∞ H˘_»∞`«∞OÏ~°∞.
ã¨"≥∞ÿHͺO„^èÀº=∞O ˆH=ÅO <åÜ«∞‰õΩÅ∞ =∂„`«"Õ∞ ÖË=nã¨∞Î<åfl~°∞.
XHõ¯ =∂Ö’ K≥áêÊÅO>Ë ã‘=∂O„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞
`≥ÅOQÍ}Ö’ ^ÀK«∞‰õΩ#fl `«=∞ J„Hõ=∂ã¨∞÷Å#∞ HÍáê_»∞
HÀ=_®xˆH J_»∞`«∞#fl <å@HõO. nxx PO„^èŒ „Ѩ[Å∞ ‰õÄ_»
QÆ∞iÎOKå~°∞. _çÃãO|~ü 9 „ѨHõ@#‰õΩ ˆHO„^ŒO Hõ@∞ì|_ç
ÖËHõáÈ~ÚOk. `≥ÅOQÍ} =zÛ#>Ë¡ =zÛ "≥#H˜¯ áÈ~ÚOk.
nxÖ’ ã‘=∂O„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å ‰õΩ„@Å∞ ‰õΩÜ«Ú‰õΩÎÅ∞ L#flq.
<À˜HÍ_çH˜ =zÛ# <À˜=Ú^ŒÌ#∞ QÆ∞OA‰õΩ#fl ã‘=∂O„^èŒ^•~°∞Å∞
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ á⁄_»Q˘@∞ì‰õΩ#fl J=∞~°∞Å `«e¡^ŒO„_»∞Å
Lã¨∞~°∞ `«ye <åâ◊#"≥∞ÿ áÈ`å~°∞. QÀ^•=i #k x*ÏOÉÏ^£,
PkÖÏÉÏ^£, HõsO#QÆ~ü, =~°OQÆÅ∞¡, Y=∞‡O lÖÏ¡Å #∞Oz
„Ѩ=Ç≤ÏOz<å `≥ÅOQÍ} Z_®iQÍ ZO^Œ∞‰õΩOk? `≥ÅOQÍ}
Ñ¨Öˇ¡Å∞ |`«∞‰õΩ^≥~°∞=Ù HÀã¨O á⁄@ìKÕ`«Ñ¨@∞ì‰õΩx =Åã¨Å`À MÏm
P`«‡|e^•#Å∞™ÈxÜ«∞=∞‡‰õΩѨ@ì"å?
–^•=∞~°Ñ¨e¡ #iûOǨχ Ô~_ç¤
#_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO

10. 10#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
J=Ù`«∞<åfl~Ú. Ñ¨Öˇ¡Ö’¡ ѨO@Å∞ ÖË=Ù. Hõ~°∞=Ù `åO_»qã¨∞ÎOk.
|`«HõÖËx yi[#∞Å∞ `«=∞ a_»¤Å#∞ J=Ú‡‰õΩO@∞<åfl~°∞.
ã≤iã≤Å¡ ^Œ∞ÉσHõ „áêO`åÅÖ’ KÕ<Õ`« HÍi‡‰õΩÅ∞ J`«‡Ç¨Ï`«ºÅ‰õΩ
áêÅÊ_»∞`«∞<åfl~°∞. J#fl"≥∂ ~å=∞K«O„^ŒO@∂ Ô~·`«∞Å∞ <Õ_»∞
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£Ö’ J_®¤‰õÄbÅ∞QÍ =∂~å~°∞. "≥∞^ŒH±, =~°OQÆÖò
lÖÏ¡Ö’ Ô~·`«∞Å∞ y@∞ìÉÏ@∞ ^èŒ~° ~åHõ "Õã≤# ѨO@ KÕuH˜~åHõ
Ô~·`«#flÅ∞ Li`åà◊√§ ayOK«∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. h~°∞, q^Œº, "≥·^ŒºO,
L^ÀºQÆO ѨOѨHÍÖ’¡ `≥ÅOQÍ}‰õΩ [~°QÍ~°x P<åºÜ«∞O
[iyOk. XHõ q^èŒOQÍ K≥áêÊÅO>Ë PiúHõ Jã¨=∂#`«Å
=¸ÅOQÍ `≥ÅOQÍ}`À áê@∞ q^Œ~°ƒù, QÆ∂~åöÖÏO_£ „Ѩ`ÕºHõ
~å¢+¨ì L^Œº=∂Å∞ ^Õâ◊ "åºÑ¨ÎOQÍ |ÅѨ_ç<å~Ú. `≥ÅOQÍ}
~å¢+¨ìO WKÕÛ¿ãÎ #HõûÖˇ·@∞¡, =Úã≤¡OÅ∞ |ÅѨ_»`å~°x âßOu
Éèí„^Œ`«Å‰õΩ qѶ¨∂`«O Hõeæ™êÎ~°<Õk ^Œ∞~å‡~°æ"≥∞ÿ# „ѨKå~åxfl
x~°fiÇ≤Ïã¨∞Î<åfl~°∞ ã‘=∂O„^èŒ∞Å∞. WO@e*ˇ<£ûkèHÍ~°∞Å∞. ~å„+¨ì
QÆ=~°fl~ü #~°ã≤OǨÏ<£ `≥ÅOQÍ}‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ x"ÕkHõÅ∞
Wã¨∞Î<åfl~°∞. Jxfl „áêO`åÅ#∞ ã¨=∂#OQÍ K«∂ã≤#@¡~Ú`Õ
„áêOfÜ«∞ L^Œº=∂Å∞ ~å<Õ~å=Ù. „Ѩ[Å #∞Oz =ã¨∞Î#fl
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xfl PѨ@O Z=i`«~°O HÍ^Œ∞. ˆHO„^ŒO
#∞Oz "ÕÖÏk =∞Ok |ÅQÍÅ#∞ kOz <åÅ∞QÆ∞ HÀ@¡ „Ѩ[ÅÃÑ·
|ńѨÜ≥∂QÆO ^•fi~å ÖÏsîÅ∞ `«∞ÏÅ`À L^Œº=∂xfl
P}z"Õ™êÎ#x J#∞HÀ=_»O =Ú~°ö`«fi"Õ∞. Wk „Ѩ[Å QÆ∞O_≥Ö’¡
ǨÏ`«∞ΉõΩáÈ~Ú# `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O. JO^Œ∞ˆH „Ѩ[Å∞ ^ÀÑ≤_ç
#∞Oz q=ÚH˜Î HõeÊOz ã¨fiÜ«∞OѨiáêÅ# HÀ~°∞‰õΩO@∞<åfl~°∞.
`≥ÅOQÍ} ~å„ëêìxfl *ÏѨºOKÕÜ«∞_»O`À HÍO„ÔQãπ, ˜_çÑ≤Å#∞
„Ѩ[Å∞ `«i"Õ∞âß~°∞. ѨÅ∞ LѨ ZxflHõÖ’¡ _çáêl@∞¡ ^ŒHõ¯ÖË^Œ∞.
`≥ÅOQÍ} „ѨÉèíO*<åxfl KåÏ~°∞. WѨʘ^•HÍ `≥ÅOQÍ}
„Ѩ*ÏhHõO âßOuÜ«Ú`«OQÍ<Õ x~°ã¨#Å∞, PO^Àà◊#Å∞
KÕã¨∞Î<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ} ZOÑ≤Å∞, Z"≥∞‡Ö˺Å∞ ^˘OQÆ
~år<å=∂Å∞ KÕã¨∞Î<åfl~°∞ `«Ñ¨Ê x["≥∞ÿ#q HÍ=Ù. WѨʘˆH
`≥ÅOQÍ}"å^Œ∞Å∞ Jã¨Ç¨Ï#O`À L<åfl~°∞. ~år<å=∂Å∞ KÕ¿ãÎ
ã¨iáÈ^Œ∞. „Ѩ[Å`À =∞"Õ∞Hõ"≥∞ÿ ˆH∆„`«™ê÷~ÚÖ’ áêÖÁæ<åe. ˜_çÑ≤
„Ѩ*τѨux^èŒ∞ʼnõΩ K«O„^ŒÉÏ|∞ g∞^Œ L#fl „¿Ñ=∞ `≥ÅOQÍ}
ÃÑ· ÖË^Œ∞. K«O„^ŒÉÏ|∞ áê^ŒÜ«∂„`«#∞ `≥ÅOQÍ}Ö’
J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å J_»∞¤H˘x x~°ã¨# `≥eáê~°∞. K«O„^ŒÉÏ|∞k Ô~O_»∞
Hõà◊§ ã≤^•úO`«O `≥ÅOQÍ} „áêO`« „Ѩ*Ï „Ѩux^èŒ∞ʼnõΩ, ѨÅ∞
~å[H©Ü«∞ áêsìʼnõΩ SHõº`« H˘~°=_çOk. Ü«ÚÑ≤Z `≥ÅOQÍ}
~å„ëêìxfl Wã¨∞ÎO^Œ<Õ #=∞‡HõO ã¨#flyÅ∞¡`ÀOk. `≥ÅOQÍ}
W=fi‰õΩO_® =∞iO`« PÅ㨺O KÕ¿ãÎ =∞ixfl |e^•<åÅ∞ ÃÑiˆQ
J=HÍâ◊O LOk. ˆHO„^ŒO ^ŒQÍ KÕÜ«∞_»O`À ã¨HõÅ[#∞Å∞,
L^ÀºQÆ∞Å∞ =∞~À áÈ~åÏxfl #_»Ñ¨#∞<åfl~°∞. q^•ºi÷ Ü«Ú=[#,
HÍi‡Hõ, Hõ~°¬Hõ <åºÜ«∞"å^Œ∞Å∞ Hõ^Œ<åxH˜ Ãã· JO@∞<åfl~°∞.
_èçb¡ ÃÑ^ŒÌÅ "≥∂™êÅ#∞ „Ѩ*ÏxHÍxH˜ q=iOz =∞# `≥ÅOQÍ}
~å„ëêìxfl ™êkèOKÕ =~°‰õΩ <å˜ `≥ÅOQÍ} ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@
g~°QÍ^èŒÅ∞ ^˘_ç¤H˘=Ú~°Ü«∞º, KåHõe SÅ=∞‡, ã¨∞^•ÌŠǨÏ#‡O`«∞,
áê@Å Ü«∂^Œyi, ‰õΩ~å~°O ~åq∞Ô~_ç¤ `åºQÍÅ ã¨∂ÊùiÎ`À
`≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ìO =KÕÛO`« =~°‰õΩ g~Àz`«OQÍ áÈ~å_ç =∞#
`≥ÅOQÍ}#∞ =∞#O ™êkèOK«∞ HÀ"åÅx Ü«∂=`ü „Ѩ*ÏhHõO
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ Jã¨∞=ÙÅ∞ ÉÏã≤<å J=∞~°g~°∞Å ™êH˜∆QÍ
â◊Ѩ^äŒO KÕã¨∞Î<åfl~°∞. T
Statement about ownership and other particulars of periodical
Nadusthunna Telangana as required to publisher in The First
issue of every year after the last day of February
Form IV(See Rule 8)
1. Place of Publication : Hyderabad
2. Periodicity of its publication : Monthly
3. Printer's name : M.Snehalatha
Whether citizen of India : Indian
Adress : H.No:1-1-305,
Road No.6,
Balaji Colony,
Mohan Nagar,
Kothapet, Hyd-35
4. Publisher's Name : M.Snehalatha
Whether citizen of India : Indian
Adress : H.No:1-1-305,
Road No.6,
Balaji Colony,
Mohan Nagar,
Kothapet, Hyd-35
5. Editor's name : Dr.C.Kaseem
Whether citizen of India : Indian
Adress : H.No:1-1-305,
Road No.6,
Balaji Colony,
Mohan Nagar,
Kothapet, Hyd-35
6. Name and addresses of
individuals who own the
Newspaper : M.Sneha Latha
I, M.Sneha Latha, hereby declare that the particulars given
above are true to the best of my knowledge and belief.
sd/-
Date : 1st March, 2013 (M.Sneha Latha)
Signature of the publisher

11. 11 =∂iÛ, 2013
D"Õ@J_»qYx*ÏÅHÀã¨"Õ∞
–z‰õΩ¯_»∞ „ѨÉèÏHõ~ü
#_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO
Éè∫QÀoHõOQÍ q™êÎ~°"≥∞ÿ# J_»=ÙÅ∞ Hõey Jáê~°"≥∞ÿ# 64
„Ѩ^è•# Yx*ÏÅ∞ Hõeæ# Kè«fÎãπѶ¨∞_£ ~å„+¨ì J_»q 2000 ã¨OIIʼnõΩ
=ÚO^Œ∞ =∞^茺„Ѩ^Õâò`À L=∞‡_ç ~å„+¨ìOQÍ LO_Õk. ™êfi`«O„`«º
J#O`«~°O =∞^茺„Ѩ^Õâò ~å„+¨ìOÖ’x `«∂~°∞Ê„áêO`«"≥∞ÿ#
Kè«fÎãπѶ¨∞_£ Jaè=$kú, ZO_»=∂qQÍ =∂iOk. Ѷ¨e`«OQÍ D
„áêO`«OÖ’x L`«Î~° ^ŒH˜∆} |ã¨Î~ü „áêO`åÅ∞ â◊`åÉÏÌÅ `«~°|_ç
U q^èŒOQÍ q^•º "≥·^Œº Jaè=$kúH˜ <ÀK«∞HÀÖË^Œ∞. ™êfi`«O„`«ºO
J#O`«~°O ‰õÄ_® D Ѩiã≤÷uÖ’ Z@∞=O˜ =∂~°∞ÊÖË^Œ∞.
^•^•Ñ¨Ù 10 #∞O_ç 15ÅHõ∆Å Pk"åã¨∞Å∞ |ã¨Î~ü „áêO`«OÖ’
x=ã≤ã¨∞Î<åfl~°∞. J_»qÖ’ P‰õΩÅ∞, JÅ=ÚÅ∞ ux |`«∞‰õΩ`«∂
r=#O "≥Å¡n¿ã"å~°∞. =º=™êÜ«∞O <Õ~°∞ÛHÀÖËHõ
=i,*Á#fl,ã¨[˚,~åQÆ∞Å∞,‰õÄ~°QÍÜ«∞Å∞ ѨѨÙÊk#∞ã¨∞ÖÏO˜ Hõhã¨
r=#Éèí$uH˜ J=ã¨~°"≥∞ÿ# ^è•<åºÅ∞ ‰õÄ_® ѨO_çOK«ÖËx ã≤÷uÖ’
L#fl Pk"åã≤ „Ѩ*ÏxHÍxfl <å˜ =∞^茺„Ѩ^Õâò „ѨÉèí∞`«fiOHÍx
<Õ˜ Kè«fÎãπѶ¨∞_£ „ѨÉèí∞`åfiO HÍx P^Œ∞HÀÖË^Œ∞. ˆHO„^ŒOÖ’ L#fl
qq^èŒ „ѨÉèí∞`åfiÅ yi[# Jaè=$kú Ѩ^äŒHÍÅ∞ U=∂„`«O D
Pk"åã¨∞Å Jaè=$kú J=∞Å∞‰õΩ <ÀK«∞HÀÖË^Œ∞.
1981 ã¨OII`«~åfi`« L`«Î~° `≥ÅOQÍ} Ö’x ã¨=∂[O Ѩ@¡
x|^Œú`« Hõeæ# H˘O^Œ~°∞ L#fl`« q^•º=O`«∞Å∞ `«=∞ K«^Œ∞=ÙÅ#∞
=^ŒeÃјì Kè«fÎãπѶ¨∞_£ „áêO`åxH˜ "≥o§ QÀ^•=i, „áê}Ç≤Ï`«,
â◊|i, WO„^•=u Ѩi"åǨÏHõ „áêO`åÖ’¡ Jáê~°"≥∞ÿ#
h˜ã¨OѨ^Œ, qâßÅ"≥∞ÿ# Éèí∂ ã¨OѨ^Œ, ^Œ@ì"≥∞ÿ# J_»=ÙÅ∞,
q™êÎ~°"≥∞ÿ# Yx*ÏÅ∞ Hõey# QÆ∞@ìÅ`À xO_»∞‰õΩ#fl D„áêO`«O
Ö’x Pk"åã¨∞Å∞ Hõhã¨O <åÅ∞QÆ∞ "≥∞`«∞‰õΩÅ∞ u#‰õΩO_®
ZO^Œ∞‰õΩO@∞<åfl~À PÖ’zOKå~°∞. =_çÑ≤Å∞¡ u<Õ Pk"åã¨∞Å#∞
P PǨ ~°O #∞O_ç =∂xÊOz =∂#=rq`åxH˜ J=ã¨~°"≥∞ÿ#
Hõh㨠áÈ+¨HõqÅ∞=Å∞ Hõeæ# PǨ ~°O ѨO_çOKÕO^Œ∞‰õΩ ã¨HõÅ
™œHõ~åºÅ#∞ "åiKÕ`«<Õ U~åÊ@∞ KÕã¨∞¯<Õ q^èŒOQÍ `«sÊù^Œ∞ WzÛ
1995 ã¨OII`«~åfi`« JOK«ÅOK«Å∞QÍ ã¨=∞„QÆ"≥∞ÿ#
áÈ+¨HõqÅ∞=Å∞ Hõeæ# Jxfl~°HÍÅ ^è•<åºÅ∞, ‰õÄ~°QÍÜ«∂Å∞,
ѨO_»∞¡, =∂Oã¨Ç¨ ~åxH˜ ã¨O|OkèOz# qq^èŒ
™ê^èŒ∞[O`«∞=ÙÅ#∞ ÃÑOK«∞H˘x Ѩ>ˇì_»#flO u<Õ ™ê÷~ÚH˜
yi[#∞Å#∞ Jaè=$kú KÕ™ê~°∞. D Jaè=$kú "åiH˜ JO^Œ∞`«∞#fl
ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ Kè«fÎãπѶ¨∞_£QÍ ~å„+¨ì U~åÊ@∞Ö’ |ã¨Î~°∞ „áêO`åxfl
[Q∑^ŒÖò ѨÓ~ü, c*ÏѨÓ~ü, <å~åÜ«∞}ѨÓ~ü, ^ŒO`≥"å_»QÍ
qÉèílOz <åÅ∞QÆ∞ lÖÏ¡Å#∞ U~åÊ@∞ KÕ™ê~°∞. <å˜ HÍO„ÔQãπ
„ѨÉèí∞`«fi ǨÏÜ«∂OÖ’<Õ ÉÏÖ’¯ (ÉèÏ~°`ü JÅ∂ºq∞xÜ«∞O
eq∞>ˇ_£) #∞ „ѨÉèí∞`«fi ~°OQÆO #∞O_ç „ÃÑ·"Õ@∞ ~°OQÍxH˜
HÍ~°∞KÒHõQÍ Jq∞‡"Õ™ê~°∞. JѨʘˆH ''ɡ·ÖÏkÖÏ¡—— „áêO`«OÖ’x
W#∞Ѩ~åu Yx*Ïxfl |Ǩïà◊*Ïu ã¨Oã¨÷ J~Ú# Z™êû~ü
HõOÃÑhH˜ W`«~° „áêO`åÅ ZQÆ∞=∞uH˜ Jáê~°"≥∞ÿ# QÆ#∞Å#∞
`«"Õfi™ê~°∞. P J#∞Éèí=O`À D ã¨∞gâßÅ „áêO`«OÖ’ L#fl
W#∞Ѩ ~åu, Yx[O, ~åy, ÉÏÔH·ûò, Ü«Úˆ~xÜ«∞O, "≥∞ÿHÍ,
HÍfi„_£˚ ÖÏO˜ J`«ºO`« qÅ∞"≥·# QÆ#∞Å#∞
J<Õfi+¨}(Exploration) KÕã≤# |Ǩïà◊*Ïu ã¨Oã¨÷ Å∞, ˆHO„^Œ,
~å„+¨ì „ѨÉèí∞`åfiÅ∞ D Jáê~°"≥∞ÿ# J_»qÖ’ L#fl ÖHõ∆ÖÏk
HÀÏ¡ ~°∂áêÜ«∂Å qÅ∞"≥·# D Yx[ ã¨OѨ^Œ#∞
^ÀK«∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ 2000 ã¨OII#∞O_ç "≥Ú^ŒÖˇ·# XѨÊO^•Å∞
(ZO.F.Ü«Ú) Pk"åã¨∞Å áêe@ âßѨ=∞Ü«∂º~Ú.
<å˜#∞O_ç P „áêO`«O#∞O_ç Pk"åã¨∞Å#∞ `«iq∞ H˘˜ì
D Yx[ ã¨OѨ^Œ#∞ ^ÀK«∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ "≥Ú^ŒÖˇ·# ˆHO„^Œ,~å„+¨ì
„ѨÉèí∞`åfiÅ ^•_»∞Å∞ J_»q a_»¤Å#∞ <åâ◊#O KÕã¨∞Î<åfl~Ú.
2000ã¨OIIÖ’ <å˜ HÍO„ÔQãπ „ѨÉèí∞`«fi <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ "≥Ú^ŒÖˇ·#
'âßOu JaèÜ«∂<£— 2004 ã¨OII<å˜H˜ a*ˇÑ≤ „ѨÉèí∞`«fi
<åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ 'ã¨ÖÏfiA_»∞O—QÍ =∂iOk. D ã¨ÖÏfiA_»∞O
¿Ñ~°∞`À "≥Ú^ŒÖˇ·# Pk"åã¨∞Å g∞^Œ ^•_ç "åix qÉèílOz
áêeOKÕ ã≤÷uH˜ KÕ~°∞H˘x JkèHÍ~° a*ˇÑ≤ „ѨuѨHõ∆ HÍO„ÔQãπ
L=∞‡_çQÍ #~°"Õ∞^èŒO ã¨$+≤ìOKå~Ú. D #~° "Õ∞^èŒOÖ’
"ÕÖÏk=∞Ok Pk"åã¨∞Å∞, "åi Ñ¨Öˇ¡Å∞ JyflH˜ PǨ˙u
KÕ™ê~°∞. #=Ü«Ú=‰õΩÅ#∞ z„`«=^èŒ KÕã≤ K«OÑ≤, WO„^•=u
#kÖ’ Ѩ_Õâß~°∞. =∞Ç≤Ïà◊Å#∞ J`«ºO`« áêâ◊qHõOQÍ
J`åºKå~åÅ∞ KÕã≤ `«e¡x, a_»¤Å =ÚO^Œ∞, a_»¤Å#∞ `«O„_»∞Å
=ÚO^Œ∞, JHõ¯K≥Öˇ¡à◊§#∞ J#fl^Œ=ڇŠ=ÚO^Œ∞, J`åºKå~åÅ∞
KÕã≤# D ^Œ∞~å‡~°æ JkèHÍ~°, „ѨuѨHõ∆ ^ŒfiÜ«∞O Ô~O_À„ѨѨOK«
Ü«Ú^ŒúOÖ’ <årÅ∞ ~°+¨º áœ~°∞Åg∞^Œ KÕã≤# ^•_»∞Å `«~°Ç¨ Ö’<Õ
D ^•~°∞}=∂~°}HÍO_»‰õΩ X_çQƘìOk. <å˜ #∞O_ç D

12. 12#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
„áêO`«OÖ’x J_»q #^Œ∞Å∞ „Ѩu~ÀA Pk"åã¨∞Å,
Pk"åã¨∞ʼnõΩ JO_»QÍ xÅ|_ç# L^Œº=∞ <åÜ«∞‰õΩÅ,
HÍ~°ºHõ~°ÎÅ Z„~°˜ ~°HõÎO`À `≥Å¡"å~°∞`«∞#fl^ŒO>Ë Pâ◊Û~°º
áÈ#=ã¨~°O ÖË^Œ∞. J_»qx #=Ú‡H˘x â◊`åÉÏÌÅ `«~°|_ç
rqã¨∞Î#fl D Pk"åã¨∞Å#∞ J_»q#∞O_ç "Õ~°∞KÕã¨∂Î Éèí„^•K«ÅO
#∞O_ç ~åÜ«∞ѨÓ~ü "≥à‹¡ ~°Ç¨Ï^•iH˜ W~°∞"≥·Ñ¨ÙÅ áÈbã¨∞
HͺOѨÙÅ#∞ U~åÊ@∞KÕã≤ "å˜H˜ "≥#∞fl^Œ#∞flQÍ "ÕÖÏk=∞Ok
Pk"åã¨∞Å#∞ D HͺOѨÙÅÖ’ x~°ƒOkèOKå~°∞. J_»q#∞O_ç
D HͺOѨÙʼnõΩ ~åx Pk"åã¨∞Å Ñ¨Öˇ¡Å#∞ `«QÆÅÃÑ@ì_»O`À
áê@∞ ã¨~°fiO ^ÀK«∞H˘x, J~Ú`Õ HͺOѨÙÅÖ’ rqOKåe ÖË^•
D Ö’HõO #∞O_Õ `«~°"Õ∞™êÎO JO@∂ '#~°"Õ∞^èŒO— ã¨$+≤ìOKå~°∞.
J~Ú<å "≥ÚHõ¯"Àx ^è≥·~°ºO`À D <åÅ∞QÆ∞ lÖÏ¡Ö’x Pk"åã≤
„Ѩ[Å∞ J_»q<Õ #=Ú‡H˘x rqã¨∞Î#fl D „Ѩ[Å#∞ ã¨~°fi<åâ◊#O
KÕã≤ "åiH˜ JO_»QÍ L#fl qѨ¡"À^Œº=∂xfl 'Ãã·xHõ ÃÇÏeHͺÑì¨~ü—Å
^•fi~å x~°∂‡eOKÕO^Œ∞‰õΩ 'Ü«ÚxÃѶ·_£ Hõ=∂O_£— ¿Ñ~°∞`À W@∞
PO„^茄Ѩ^Õâò J@∞ =∞Ǩ ~å„+¨ì, WOHÀ"≥·Ñ¨Ù X_çâß ~å„+¨ì
„ѨÉèí∞`åfiÅ ã¨OÜ«ÚHõÎ <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO
=∂x@iOQ∑ KÕã¨∞Î#fl D ^Œ∞~å‡~°æ ^•_»∞Å∞ Pk"åã¨∞Å#∞
JO`«O KÕ¿ãO`«=~°‰õΩ x„^ŒáÈx q^èŒOQÍ ˆ~~ÚO|=à◊√§
„Ѩܫ∞uflã¨∞Î<åfl~Ú. ÅHõ∆ÖÏk Pk"åã¨∞Å∞ WѨʘˆH á⁄@ìKÕ`«
Ѩ@∞ìH˘x WO„^•=u, â◊|i, „áê}Ç≤Ï`«, QÀ^•=i #^Œ∞Å∞
^•˜ PO„^茄Ѩ^Õâò W`«~° „áêO`åʼnõΩ =Å㨠áÈ`«∞<åfl~°∞.
q∞ye# Pk"åã¨∞Å∞ Kå"≥·#, ˆ~"≥·<å J_»qÖ’<Õ JO@∂ D
^Œ∞~å‡~°æ =ÚMÏÅ #∞O_ç `«=∞#∞ `å=Ú ~°H˜∆OK«∞‰õΩO@∂
J_»qx,J_»qÖ’x `«=∞ r=# Éèí$`«∞Å#∞ ~°H˜∆OK«∞‰õΩO@∂
Hõ^Œ∞Å∞`«∞#fl Pk"åã≤ „Ѩ*ÏxHÍxfl J`«ºO`« áêâ◊qHõOQÍ
K«OÑ≤"Õ¿ãO^Œ∞‰õΩ D Ü«ÚxÃѶ·_£ Hõ=∂O_£ <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’
PO„^茄Ѩ^Õâò '„ˆQǨÏ∫O_£û ^ŒàÏÅ∞— D J_»qÖ’H˜ K˘K«∞ÛH˘x
áÈ~Ú Pk"åã≤ rq`åxfl x~°∂‡eã¨∞Î<åfl~Ú.
WѨʘˆH QÆ`« Ô~O_»∞#fl~° ^ŒâßÉÏúÅ∞QÍ PO„^茄Ѩ^ÕâòÖ’x
L`«Î~° `≥ÅOQÍ}, ^ŒH˜∆} `≥ÅOQÍ}, PO„^èŒ X_çâß ã¨iǨÏ^Œ∞Ì
~åÜ«∞Åã‘=∞Ö’ D „ˆQǨÏ∫O_£û ^ŒàÏÅ∞ ã¨$+≤ìOz#
^•~°∞}=∂~°∞} HÍO_»‰õΩ D „áêO`åÅ „Ѩ[Å∞ "åiH˜
<åÜ«∞Hõ`«fiO =Ç≤ÏOz# „Ѩ*ÏL^Œº=∞O J}z"Õ`«‰õΩ
QÆ∞~°~ÚOk. K«ÏìxH˜ Jf`«OQÍ, ~å*ϺOQÆ qÅ∞=ʼnõΩ
Jf`«OQÍ =∂#= ǨωõΩ¯Å‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ g~°∞ ã¨$+≤ìOz#
=∂#= ǨÏ##O Ѷ¨e`«OQÍ <Õ_»∞ D „áêO`åÅ „Ѩ[ʼnõΩ
<åÜ«∞Hõ`«fi"Õ∞ ÖˉõΩO_® áÈ~ÚOk. QÆ`« ^ŒâßÉÌO#fl~°QÍ L`«Î~°
`≥ÅOQÍ}Ö’x Jáê~°"≥∞ÿ# Yx[ ã¨OѨ^Œ ã‘=∂O„^èŒ Éèí∂™êfi=∞º
ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ J„ѨuǨÏ`«OQÍ ^ÀÑ≤_çH˜
QÆ∞iJ=Ù`«∞#flk. D„áêO`«OÖ’ „ѨHõ$ux ^èŒfiOã¨O KÕã¨∂Î "ÕÖÏk
QÆ∞@ìÅ∞ Hõ#∞=∞~°∞QÆ=Ù`«∞<åfl~Ú.
WOHÀ"≥·Ñ¨Ù ^ŒH˜∆} `≥ÅOQÍ} Ö’x #Å¡=∞Å „áêO`«O, D
„áêO`åxH˜ J#∞H˘x L#fl „ѨHÍâ◊O, Hõ~°∂flÅ∞, QÆ∞O@∂~°∞
lÖÏ¡ÅÖ’x J@q „áêO`«OÖ’x K≥OK«∞Å∞ <Õ_»∞ h˜#∞O_ç
KåѨ Ñ≤Å¡Å#∞ "Õ~°∞KÕã≤ QÆ_»¤g∞^Œ Ѩ_Õ¿ãÎ ZÖÏ `«Å¡_çÅ∞¡`åÜ≥∂
P q^èŒOQÍ #Å¡=∞Å¡ J@q „áêO`«OÖ’x "ÕÖÏk K≥OK«∞Å#∞
"≥∞ÿ^•# „áêO`åʼnõΩ fã¨∞H˘x =zÛ HͺOѨÙÅ∞ U~åÊ@∞
KÕÜ«∞_»O =Å# K≥OK«∞Å∞‰õÄ_® KåѨÑ≤Å¡ÅQÍ `«Å¡_çÅ∞¡`«∞<åfl~°∞.
#Å¡=∞Å¡Ö’x J@q „áêO`«=∞O`å "ÕÖÏk K«^Œ~°Ñ¨Ù H˜Ö’g∞@~°∞¡
<å˜ K«O„^ŒÉÏ|∞ „ѨÉèí∞`«fiO "≥Ú#fl˜ ~å[âıY~ü Ô~_ç¤ „ѨÉèí∞`åfiÅ
P^èŒfi~°ºOÖ’ J`«ºO`« qÅ∞"≥·# Yx*ÏÖˇ·# _≥·=∞O_£, áê¡©#O,
~åy,ã‘ã¨O, lOH±, Hͺ_ç=∞"£∞, a㨇`ü ÖÏO˜ Yx*ÏÅ J<Õfi+¨}
H˘~°‰õΩ '_ôc~üû HõOÃÑh, iÜ≥∂©O’— ÖÏO˜ |Ǩïà◊*Ïu
HõOÃÑhʼnõΩ r"À ZO.Zãπ <≥O.20,21,22 `Õn
27–03–2010 ^•fi~å ÅHõ∆ÖÏk ÃÇÏHÍì~°∞¡ bA H˜zÛOk. P
J<Õfi+¨} <Õ_»∞ L#fl`« ™ê÷~ÚH˜ KÕ~°∞‰õΩ#flk. Ѷ¨e`«OQÍ
J_»qÖ’x K≥OK«∞ÅO^Œix „jâ‹·ÅO–ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~°Ç¨Ï^•i
"≥O@ HͺOѨÙÖ’¡H˜ `«~°eOKå~°∞.
=∞~À"≥·Ñ¨Ù qâßYѨ@flO, q[Ü«∞#QÆ~°O, „jH͉õΩà◊O
J_»=ÙÖ’¡ Jáê~°"≥∞ÿ# ÉÏÔH·ûò xÅfiÅ#∞ lO^•Öò, J<£~åH±
~°ãπJÖò Mˇ·=∂ ÖÏO˜ HõOÃÑhʼnõΩ ^•~å^Œ`«ÎO KÕã≤ J_»=ÙÖ’¡
L#fl Pk"åã¨∞ÅO^Œix `«iq∞H˘˜ì J@q ã¨OѨ^Œ#∞
ÃÑ·HõOÃÑhʼnõΩ `åHõ@∞ì ÃÑ>ËìO^Œ∞‰õΩ ZO`À =∂~°} Ǩϟ=∞O
ã¨$+≤ìOKå~°∞. WHõ ~åÜ«∞Åã‘=∞Ö’ =Ú_ç W#∞Ѩ~åu Yx[O
`«# a<åq∞ S# QÍe [<å~°ú<£ Ô~_ç¤ ™È^Œ~°∞ʼnõΩ Hõ@ì ɡ>ËìO^Œ∞‰õΩ
<å˜ "≥·.Zãπ.~å[âıY~ü Ô~_ç¤ „ѨÉèí∞`«fiO âıëêK«ÅO QÆ∞@ìÅg∞^Œ
áêiOz# ~°HõÎO WѨʘH˜ ~å„+¨ì „Ѩ[Å∞ =∞izáÈÖË~°∞. D
^•_»∞Åhfl K«O„^ŒÉÏ|∞–"≥·Zãπ ~å[âıY~ü Ô~_ç¤Å <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’
PO„^茄Ѩ^ÕâòÖ’x „ˆQǨÏ∫O_£û |ÅQÍÅ∞ ã¨$+≤ìOz#"Õ. Ѷ¨e`«OQÍ
PO„^茄Ѩ^ÕâòÖ’x Ñ‘_ç`« „Ѩ[ʼnõΩ JO_»QÍ xÅ|_ç "åi ǨωõΩ¯Å
H˘~°‰õΩ ~årÖËx áÈ~å@OKÕ¿ã <åÜ«∞Hõ`«fi"Õ∞ Hõ~°∞=~ÚºOk.
WѨʘˆH Kè«fÎãπѶ¨∞_£Ö’x JkèHÍ~° a*ˇÑ≤–„ѨuѨHõ∆ HÍO„ÔQãπ
áêsìÅ∞ ‰õΩ=∞‡ÔH·¯ ~°=∞<£ã≤OQ∑–=∞¿ÇÏO„^Œ Hõ~°‡ ^ŒfiÜ«∞O Kè«fÎãπѶ¨∞_£
Pk"åã¨∞Å#∞ x~°∂‡eOKÕO^Œ∞‰õΩ U~åÊ@∞ KÕã≤# âßOu

13. 13 =∂iÛ, 2013
JaèÜ«∂<£– ã¨ÖÏfiA_»∞OÅ „ѨÜ≥∂QÆO ^Õâ◊ ã¨~Àfi#fl`«
<åºÜ«∞™ê÷#O (ã¨∞„Ñ‘OHÀ~°∞ì) J_»∞¤HÀ=_»O`À PO„^茄Ѩ^ÕâòÖ’x
„ˆQǨÏ∫O_£û |ÅQÍÅ ^•fi~å [QÆ^ŒÖò ѨÓ~ü, c*ÏѨÓ~ü,
<å~åÜ«∞}ѨÓ~ü, ^ŒO`Õ"å_» Pk"åã≤ Ñ¨Öˇ¡Å∞ JyflH˜ PǨïu
J=Ù`«∞<åfl~Ú. QÆ`« H˘kÌ ã¨OIIÅ∞QÍ Y=∞‡O lÖÏ¡ zO`«∂~°∞
=∞O_»ÅO U_»∞QÆ∞~åà◊§ Ѩe¡x P^è•~°O KÕã¨∞H˘x Kè«fÎãπѶ¨∞_£
J_»∞=ÙÅÖ’¡ ~å[=∞O„_çx P^è•~°O KÕã¨∞‰õΩx qâßY Ѩ@flO
„jH͉õΩà◊O J_»=ÙÖ’¡ D |ÅQÍÅ∞ ÃÇÏeHͺѨì~ü ^•fi~å
[~°∞ѨÙ`«∞#fl qK«Hõ∆} ~°Ç≤Ï`«"≥∞ÿ# HÍÅ∞ÊÅ=Å¡ Pk"åã¨∞ÅÖ’
=∞Ç≤Ïà◊Å∞, =$^Œ∞úÅ∞, Ñ≤Å¡Å∞ J<Õ `Õ_® ÖˉõΩO_® ZO`À=∞Ok
Jã¨∞=ÙÅ∞ ÉÏ™ê~°∞.
WѨÙÊ_»∞ HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡ HÍÏ~°O, =∞ǨÏ=Ú`åÎ~°O =∞O_»Å
ˆHO„^•Å#∞ P^è•~°O KÕã¨∞H˘x „áê}Ç≤Ï`«, WO„^•=u, QÀ^•=i
Ѩi"åǨÏHõ „áêO`åÅÖ’x QÆ_çÛ~Àe, c*ÏѨÓ~ü, [Q∑^ŒÖòѨÓ~ü
Pk"åã≤ Ñ¨Öˇ¡Ö’¡ ÃÇÏeHͺѨì~ü ^•fi~å ^•_»∞Å∞ x~°fiÇ≤ÏOKÕO^Œ∞‰õΩ
ã≤^Œú"≥∞ÿ# PO„^茄Ѩ^Õâò „ѨÉèí∞`«fiO D ™È=∞"å~°O #∞O_ç
^•_»∞Ö‰õΩ NHÍ~°O K«∞˜ìOk. D q+¨Ü«∞O ÃÇÏeHͺѨì~ü Ö’
UiÜ«∞Öò 㨈~fi x~°fiÇ≤ÏOz# L#fl `åkèHÍ~°∞Å∞ ~åÉ’ÜÕ∞
=∂#= ǨÏ<åxfl (*ˇ<ÀÃã·_£ #∞) ã¨$+≤ì™êÎ=∞x =∞ǨÏ^Õ"£Ñ¨Ó~üÖ’
„ѨHõ˜OKå~°∞. D =∂#= ǨÏ##O J"≥∞iHÍÖ’
Ô~_£WO_çÜ«∞<£û#∞ ǨÏ`«=∂iÛ#@∞¡ áêÅã‘Î# #QÆ~°OÖ’
=Úã≤¡OÅ#∞ TK«HÀ`« HÀã≤#@∞¡, „jÅOHõÖ’x „˜OHÀ=∞Öˇ·Ö’
2009"Õ∞Ö’ `«q∞à◊√Å#∞ TK«HÀ`« HÀã≤#@∞¡ Kè«fÎãπѶ¨∞_£ J_»∞
=ÙÅÖ’ Pk"åã¨∞Å#∞ ‰õÄ_® ÃÇÏeHͺѨì~ü #∞O_ç qK«Hõ∆}Ï
~°Ç≤Ï`« HÍÅ∞ÊÅ∞ [~°Ñ¨_»O ^•fi~å x~°∂‡eOKÕ „Ѩܫ∞`«flO
KÕÜ«∞É’`«∞#flk. D ^•_»∞ÅÖ’ =$^Œ∞úÅ∞ „ã‘ÎÅ∞, Ñ≤Å¡Å∞ J<Õ
`Õ_® ÖˉõΩO_® K«xáÈÜÕ∞ „Ѩ=∂^ŒO L#flk. „jÅOHõÖ’x
á¶êã≤ã¨∞ì Ãã·#ºO Ѷ¨∂`«∞HÍxH˜ |Öˇ·# ÉÏÅK«O„^Œ∞ÖÏ¡QÍ =∞#
ѨHõ¯ <Õ L#fl Pk"åã≤ a_»¤Å∞ ZO^Œ~À |ÅÜÕ∞º J=HÍâ◊O
LOk. D ^•~°∞} =∂~°} HÍO_»#∞ =ÚHõÎ HõO ~î°O`À
=ºuˆ~H˜^•ÌO. |∞kú r=ÙÅ∞QÍ, =∂#= ǨÏ<åxfl =ºuˆ~H˜OKÕ
âßOu HÍ=Ú‰õΩÅ∞QÍ PO„^茄Ѩ^Õâò „ѨÉèí∞`«fiO <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’
ã¨iǨÏ^Œ∞Ì ~å„ëêìÅÖ’ KÕ¿ã ^•_»∞ʼnõΩ =ºuˆ~HõOQÍ,
ã¨OѶ¨∞˜`«OQÍ qâßÅ „Ѩ*ÏxHõO UHõ"≥∞ÿ D Yx*ÏÅ "Õ@‰õΩ
=ºuˆ~HõOQÍ L^Œºq∞OKåe. JѨÙÊ_Õ ZO^Œ~À ÉÏÅK«O„^Œ∞Å#∞
"åi `«e¡^ŒO„_»∞Å#∞, "åi J#fl^Œ=Ú‡Å#∞ HÍáê_ç#
"å~°=∞=Ù`åO. J@∞"≥·Ñ¨Ù áœ~°ã¨=∂[O Hõ^Œ∞Å∞`«∞O^Œx
Pt^•ÌO.
q^•ºi÷QÆ~°˚#
–`À@Ѩe¡ Éèí∂=∞#fl
Ѩšq: L™ê‡xÜ«∂Ö’ L^Œº=∞ ã¨∂ÊùiÎ`À
Ñ≤ezOk q^•ºiú QÆ~°˚#
K«i„`« ѨÙ@ÅÖ’ K≥~°QÆx nÑ≤Î`À
xezOk q^•ºiú QÆ~°˚#
K«~°}O–1:
PkÖÏÉÏ^Œ∞Ö’JyæÑ≤_»∞QÆ∞Öˇ· q^•º~°∞úÅ∞~°∞=ÚÅ∞iq∞O„_»∂
HõsO#QÆ~°∞Ö’ Hõ^Œ#~°OQÆ=Ú# #QÍ~°ÉèËÔ~· "≥∂yO„_»∂
`≥ÅOQÍ}#∞ ™êkèOK«∞@‰õΩ `≥QÆ∞=`À =ÚO^Œ∞‰õΩ ™êyO„_»∂
IIL™ê‡xÜ«∂Ö’II
K«~°}O–2
ã¨fi~å„ëêìxÔH· x*ÏOÉÏ^Œ∞Ö’ – xѨC~°=fiÖˇ· ~°yeO„_»∂
F~°∞QÆÅ∞¡Ö’ Ѷ¨∞’iQÆ@ì – â◊„`«∞=Ù`À ã¨"åÖò *Ëã≤O„_»∂
™êÇ≤Ï`«ºO
áê@
Hõ"å`«∞ *Ëã¨∂Î HõkeO„_»∂– Hõ^Œ# ~°OQÆ=Ú# ^Œ∞OH˜O„_»∂
IIL™ê‡xÜ«∂Ö’II
K«~°}O–3
=∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~°∞Ö’=∞˜ì=∞#∞+¨µÅ∞ =∞~°Ñ¶≤~°OQÆ∞Öˇ·¿ÑeO„_»∂
~°OQÍÔ~_ç¤Ö’ QÆO„_»QÀ_»¤Öˇ· ~°}~°OQÍxÔH HõkeO„_»∂
ã¨"≥∞ÿHõº "å^Œ∞Å ã¨OQÆu ^ÕÅÛ ~°}~°OQÍxÔH HõkeO„_»∂
IIL™ê‡xÜ«∂Ö’II
K«~°}O–4
#Å¡Q˘O_» P Y=∞‡O"Õ∞@∞ì–"Õ∞^Œ‰õΩ lÖÏ¡ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^Œ∞
ѨklÖÏ¡Å∞ UHõ"≥∞ÿ#~Ú–D~°QÀà◊Öˇ·W~°∞ã¨∞HõѨ_»¤~Ú
`≥ÅOQÍ} WHõ =KÕÛ =~°‰õΩ áÈ~°∞g_»#x „Ѩu# |∂x<≥·
IIL™ê‡xÜ«∂Ö’II
T
T

14. 14#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ô~O_À~å[^è•x„Ѩuáê^Œ#XHõ‰õΩ„@
– uѨÊiÎ Ü«∂^ŒÜ«∞º
#_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO
`≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞ JOâßxfl HÍO„ÔQãπ Jkèëêì#O ˆHO„^Œ
„ѨÉèí∞`«fiO f„=OQÍ Ñ¨iQÆ}˜ã¨∞Î#fl^Œx "å~°ÎÅ∞ =zÛ# „Ѩf
ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ _èçb¡Ö’ HÀ™êÎO„^èŒ ~å[H©Ü«∞ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞ "åi
Hõ^ŒeHõÅ∞, ǨÏ_®=Ù_ç Z‰õΩ¯==Ù`å~Ú. Hõ$„u=∞ ã¨"≥∞ÿHõº L^Œº=∞
HÍ~°º„Hõ=∂Å∞ TѨO^Œ∞‰õΩOÏ~Ú. ÅQÆ_»áê˜, HÍ=Ói,
~åÜ«∞áê˜, LO_»=e¡ `«k`«~°∞Å q+¨Ñ¨Ói`« „ѨHõ@#Å∞
"≥Å∞¡"≥`«∞Î`å~Ú. `≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞ JOâßxfl ˆHO„^Œ
<åÜ«∞‰õΩÅ∞ Ѩi+¨¯iOK«‰õΩO_® "å~°∞ Zxfl ~°HÍÅ „Ѩܫ∞`åflÅ∞
K≥Ü«∂ºÖ’ Jxfl KÕ™êÎ~°∞. ã¨∂÷ÅOQÍ K«∂ã≤#ѨÙ_»∞ "åi
„Ѩܫ∞`åflÅ∞ Ô~O_»∞ ~°HÍÅ∞QÍ HõxÊ™êÎ~Ú. XHõ˜ "≥Ú`«ÎOQÍ
`≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ì U~åÊ@∞ „Ѩ„H˜Ü«∞<Õ J_»∞¤HÀ=_»O. Ô~O_Àk
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ #QÆ~åxfl `≥ÅOQÍ}‰õΩ ^ŒHõ¯‰õΩO_® K≥Ü«∞º_»O.
L=∞‡_ç ~å[^è•xQÍ K≥Ü«∂ºÅx, „ˆQ@~ü ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ~å„ëêìxfl
U~åÊ@∞ K≥Ü«∂ºÅx WÏ¡ ~°Hõ~°HÍÅ "å^Œ#Å∞ HÀ™êÎO„^èŒ
~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ KÕã¨∞Î<åfl~°∞. J~Ú`Õ `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞HÍ~°∞Å #∞O_ç D „Ѩܫ∞`åflʼnõΩ f„= „ѨuѶ¨∞@#
~å=_»O`À ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ =º=Ǩ ~åxfl =∞~À"≥·Ñ¨Ù #∞O_ç #~°∞‰õΩ‰õΩ
=KÕÛ „Ѩܫ∞`«flO KÕã¨∞ÎO„_»∞.
WѨC_»∞ HÀ™êÎO„^èŒ H˘`«Î x<å^ŒO ''ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£x ^ÕâßxH˜
Ô~O_À ~å[^è•xQÍ K≥Ü«∂ºe—— D x<å^•xH˜ „¿Ñ~°}
_®IIa.P~ü.JOÉË^Œ¯~ü. ''z#fl~å„ëêìÅ U~åÊ@∞– ÉèÏëê~å„ëêìÅ
U~åÊ@∞—— `«k`«~° JOâßÅÃÑ· _®II JOÉË^Œ¯~ü PÖ’K«#Åx
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O qã¨Î $`«OQÍ K«~°Û‰õΩ ÃјìOk. JOÉË^Œ¯~ü
KÕã≤# âߢã‘ÎÜ«∞ ã¨∂„fHõ~°}Å#∞ qã¨Î $`«OQÍ „Ѩ[Ö’¡H˜ K«~°Û‰õΩ
fã¨∞‰õΩ=KåÛ~°∞. JO^Œ∞Ö’ J`«ºO`« =ÚYº"≥∞ÿ# ã¨∂„fHõ~°}
''XHõ ~å„ëêìxH˜ XHõ ÉèÏ+¨ XHõ ÉèÏ+¨‰õΩ XHõ ~å„+¨ìO J#fl
^•x`À QÆO^Œ~°QÀà◊O K≥Ü«∞º‰õÄ_»^Œ∞ XHõ ÉèÏ+¨‰õΩ XHõ˜Hõ<åfl
Z‰õΩ¯= ~å„ëêìÅ∞ LO_»=K«∞Û—— D ã¨∂„fHõ~°} P^è•~°O KÕã¨∞H˘x
`≥ÅOQÍ} "å^Œ∞Å∞ PO„^茄Ѩ^Õâòx Ô~O_»∞ `≥Å∞QÆ∞ ~å„ëêìÅ∞QÍ
qÉèílOK«=K«Ûx HÀ~°∞`«∞<åfl~°∞. JѨC_»∞ ‰õÄ_® P Ô~O_»∞
~å„ëêìÅ∞ ÉèÏëê ~å„ëêìÅ ã≤^•úO`åxH˜ (D ã≤^•úO`«O
âߢã‘ÎÜ«∞=∂? Jâß„ã‘ÎÜ«∞=∂? J#flk "Õˆ~ K«~°Û) =ºuˆ~HõO
HÍ^Œ∞. Ç≤ÏOn ÉèÏ+¨‰õΩ `˘q∞‡k ~å„ëêìÅ∞#flѨC_»∞, `«q∞à◊O‰õΩ
Ô~O_»∞ (`«q∞à◊<å_»∞, ѨÙ^Œ∞KÕÛi) ~å„ëêìÅ∞#flѨC_»∞ `≥Å∞QÆ∞‰õΩ
Ô~O_»∞ ~å„ëêìÅ∞ ZO^Œ∞‰õΩ LO_»‰õÄ_»^Œ∞? `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìO
^Õâ◊OÖ’x Ѩk¿ÇÏ_»∞ ~å„ëêìÅHõ#fl [<åÉèÏ s`åº, qã‘Î~°‚O s`åº
ÃÑ^ŒÌ ~å¢+¨ìOQÍ LO@∞Ok. _®II JOÉË^Œ¯~ü K≥Ñ≤Ê# XHõ ~å„ëêìxH˜
LO_®eû# JOâßÅhfl `≥ÅOQÍ} ~å„ëêìxH˜ L<åflÜ«∞x
JOÉË^Œ¯~ü PÖ’K«#Åx P^è•~°O KÕã¨∞H˘x ÉèÏ=„ѨKå~°O KÕã≤
HÀ™êÎO„^èŒ ^Œo`«, |Ǩï[# =~åæÅ =∞^ŒÌ`«∞#∞ ‰õÄ_»
QÆ@∞ì‰õΩ#flk. W"åfià◊ =„*Ïxfl =„[O`À<Õ H˘Ü«∂ºÅ#fl ã¨∂„`«O
ã‘=∂O„^èŒ ‰õΩ„@^•~°∞Å∞ J=∞Å∞KÕã¨∞Î<åfl~°∞. U JOÉË^Œ¯~ü
JÖ’K«#Åx `≥ÅOQÍ}"å^Œ∞Å∞ `«=∞ ÉèÏ= „ѨKå~åxH˜
P^è•~°OQÍ KÕã¨∞‰õΩ<åfl~À PÜ«∞<Õfl ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£x `≥ÅOQÍ}
#∞O_ç "Õ~°∞ KÕ¿ã ‰õΩ„@‰õΩ "å_»∞HÀ=_»O "åi ‰õΩ˜Å |∞kúH˜
x^Œ~°≈#O. D „ѨKå~åxH˜ `≥ÅOQÍ} ^Œo`«∞Å #∞O_ç
„áê~°OaèOz "åi =∞^ŒÌ`«∞ ‰õÄ_® L#fl^Œx XHõ JáÈǨÏ#∞
x[=∞x K≥ѨÊ_®xH˜ `≥ÅOQÍ} ^Œo`« ã¨=∂[OÖ’ XHõ
JÅ[_çx ã¨$+≤ìOK«_®xH˜ ÖËHõ ^Œo`« ã¨=∂[O #∞O_ç Hõhã¨O
<åÜ«∞‰õΩÅ∞QÍ K≥ÖÏ=∞}˜Ö’ L#fl =º‰õΩÎÅ#∞ `«=∞ ™êÊ#û~ü+≤ѶπÅ
^•fi~° =∞^ŒÌ`«∞ ‰õÄ_»QÆ@∞ìHÀ=_®xH˜ „Ѩ^è•#OQÍ HÀ™êÎO„^èŒ Hõ=∞‡,
„ÉÏǨχ} J„QƉõΩÅ ‰õΩ„@^•~°∞Å∞ „Ѩܫ∞uflã¨∞Î<åfl~°∞. ^•xÖ’
ÉèÏQÆ"Õ∞ D =∞^茺 ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ =∞ǨÏ#QÆ~° g^èŒ∞ÅÖ’ QÀ_»ÅÃÑ·#
`«=∞ ™êÊ#û~ü+≤Ñπ ^•fi~å ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£#∞ Ô~O_À ~å[^è•xQÍ
K≥Ü«∂ºÅx ~å`«Å#∞ ~å~Úã¨∞Î<åfl~°∞. D ~å`«Å "≥#∞Hõ
HÀ™êÎO„^èŒ „áêO`åxH˜ K≥Ok# Hõ=∞‡, ™ê„=∂[ºHÍOHõ∆ Hõeæ#,
Ô~O_»∞ HõO_»¡ ã≤^•úO`« HõÉ’kè, ¢ÃÑ·"Õ©Hõ~°} ^•fi~å ^Œo`«∞ʼnõΩ
JOÉË^Œ¯~ü i[ˆ~fi+¨<£ Ѷ¨ÖÏÅ#∞ á⁄O^Œ‰õΩO_® ^Œo`«∞Å
#_ç¤q~°QÆQ˘˜ì# „j=∂<£ K«O„^ŒÉÏ|∞, PÜ«∞# QÍi J#∞OQÆ∞
t+¨µº_»∞ =∞Öϯ*òyi áê~°¡"≥∞O@∞ xÜ≥∂[Hõ =~°æOÖ’ ^Œo`«
<åÜ«∞‰õΩ_ç ÔQÅ∞ѨÙ^≥|ƒ`À `«Å ÉÁÑ≤ÊHõ˜ì áÈ~Ú# HÀ™êÎO„^èŒ
„ÉÏǨχ} ‰õΩÅ ã¨∞nè+π ~åOÉÁ@¡ QÍ~°¡ ™êÊ#û~ü ~å`«Å "≥#Hõ
"åi =∞`üÅ|∞#∞ `≥ÅOQÍ} ã¨=∂[O, ^Œo`« ã¨=∂[O J~°÷O
KÕã¨∞‰õΩO@∞Ok. HÍx "åi „Ѩ֒ÉèÏÅ "≥∞ÿHõOÖ’ Ѩ_çáÈ~Ú
^Œo`« <åÜ«∞‰õΩÅ∞QÍ K≥ÖÏ=∞xÖ’ L<åfl=Ú J#∞H˘<≥ =ºH˜Î
‰õÄ_» Jã¨Å∞ ÉÏÉÏ ™êÃÇÏÉò JOÉË^Œ¯~ü U Kåi„`«Hõ
ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£#∞ Ô~O_À ~å[^è•xQÍ K≥Ü«∂ºÅx
„ѨuáêkOKå_»∞. J<Õk ^Œo`« HÀ}OÖ’ H˘O`≥·<å qâı¡tOK«∞
HÀ"åe. ^•x "≥#∞Hõ#∞#fl ‰õΩ„@#∞ J~°÷O KÕã¨∞HÀ"åe. J~Ú`Õ
_®IIÉÏÉÏ ™êÃÇÏÉò JOÉË^Œ¯~ü U Kåi„`«Hõ ã¨O^Œ~°ƒù=ÚÖ’, U

15. 15 =∂iÛ, 2013
^Œ$+≤ìHÀ}OÖ’ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£#∞ Ô~O_À ~å[^è•xQÍ K≥Ü«∂ºÅ#fl_»∞
J<Õk qâı¡+≤OK«∞HÀ=_»O J=ã¨~°O.
^ÕâßxH˜ Ô~O_À ~å[^è•x QÆ∞iOz _®IIJOÉË^Œ¯~ü U=∞#fl_À
"≥Ú^Œ@ Ѩije^•ÌO. ÉÏÉÏ ™êÃÇÏÉò JOÉË^Œ¯~ü ~°K«#Å∞–
„Ѩã¨OQÍÅ∞ ã¨OѨÙ@O–1 Ö’ ÉèÏëê „Ñ¨Ü«ÚHõÎ ~å„ëêìÅÃÑ·
PÖ’K«#Å∞ J#fl KåѨì~üÖ’ Ô~O_À ~å[^è•x P=â◊ºHõ`« ji¬HõÖ’
Ô~O_»= áêº~åÖ’ qâı¡+≤OK«∞H˘x =¸_»=, <åÅæ=, S^Œ=,
áêº~åÖ’¡ PÜ«∞# ["å|∞#∞ „ѨuáêkOz<å_»∞. PÜ«∞#
=∂@Ö’¡<Õ ''=∞#H˜Ñ¨C_»∞ „Ѩ*Ï „ѨÉèí∞`«fiO LOk. „Ѩ*Ï
™œÅÉèíº=∞<Õk =ÚYº"≥∞ÿ# JOâ◊O J~ÚOk. ^ŒH˜∆}Ïk „Ѩ[ʼnõΩ
_èçb¡ ѨÓiÎ J™œHõ~°ºOQÍ LO@∞Ok. ^Œ∂~°ÉèÏ~°=Ú, K«e D
Ô~O_çO˜ =Ö¡ "å~°∞ Z‰õΩ¯=QÍ W|ƒOk Ѩ_»∞`«∞<åfl~°∞. L`«Î~åk
„Ѩ[Å∞ ‰õÄ_® "Õã¨q <≥ÅÖ’¡ W|ƒOk Ѩ_»`å~°∞. J~Ú`Õ
JkèHÍ~° Ñ‘~îåxH˜ ^ŒQÆæ~° HÍ=_»=¸ ~å[^è•xH˜ ã¨g∞ѨOÖ’
LO_»@=¸ =Å¡ "å~°∞ =ºuˆ~Hõ`«#∞ K«∂Ѩ~°∞. PÖ’zOKåeû#
Ô~O_À JOâ◊"Õ∞=∞O>Ë ^ŒH˜∆}Ïk „Ѩ[Å =∞<ÀÉèÏ"åÅ QÆ∞iOz.
=¸_»= JOâ◊O ^Õâ◊ ~°Hõ∆}‰õΩ ã¨O|OkèOz#k. ^Õâ◊~å[^è•x
`«=∞‰õΩ KåÖÏ ^Œ∂~°OÖ’ LO^Œ<Õn? `å=Ú L`«Î~° ÉèÏ~°`«^Õâ◊
„Ѩ[Å KÕ`« áêeOѨ|_»∞`«∞<åfl=∞<Õn, ^ŒH˜∆}Ïk „Ѩ[Å
Jaè„áêÜ«∞OQÍ LOk. WHõ ѨijeOKåeû# =¸_À JOâ◊O
Ju =ÚYº=∞~ÚOk W~°∞QÆ∞á⁄~°∞QÆ∞ ^ÕâßÅ∞ ÉÏOaOQ∑
KÕÜ«∞QÆeˆQ ^Œ∂~°OÖ’ LOk. W~°∞QÆ∞ á⁄~°∞QÆ∞ ^ÕâßÅ`À
âßOuÜ«Ú`«OQÍ LO_ÕO^Œ∞ˆH ÉèÏ~°`«^Õâ◊O „Ѩܫ∞ufl™ÈÎOk.
J~Ú#ѨʘH˜ U^À XHõ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ =∞#O Ü«Ú^•úxfl
Z^Œ∞~À¯=eû# J=ã¨~°O ~å^Œ#∞HÀ=_®xH˜ gÅ∞ ÖË^Œ∞. Ü«Ú^ŒúO
=zÛ#>ˇÂ¡`Õ ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO _èçb¡ =^Œe ÃÑÏìeû=ã¨∞ÎOk. ÉèÏ~°`«
„ѨÉèí∞`«fiO `«~°e "≥Å¡QÆeˆQ@∞=O˜ „áêO`«O Uk ? HõÅHõ`åÎ#∞
J@∞=O˜ „áêO`«OQÍ H˘O^Œ~°∞ J#∞HÀ=K«∞Û HÍx HõÅHõ`åÎ
‰õÄ_» ˜Éˇò #∞O_ç ÉÏO|∞ ^•_»∞ʼnõΩ J=∞_» ^Œ∂~°OÖ’<Õ
LOk. ÉèÏ~°`ü K≥·<åÅ∞ <Õ_»∞ ¿ãflÇ¨Ï ^ÕâßÅ∞QÍ<Õ L#flѨʘH˜x
D ¿ãflǨÏO ZO`«HÍÅO xÅ∞ã¨∞ÎO^Œ<Õk Z=~°∂ HõzÛ`«OQÍ
KÕѨÊÖË~°∞ (ÉèÏ~°`ü K≥·<å Ü«Ú^ŒúO ‰õÄ_® [iyOk.) ÉèÏ~°`ü,
K≥·<åʼnõΩ =∞^茺 ã¨OѶ¨∞~°¬}‰õΩ J=HÍâ◊O ZѨC_»∂LOk.
J@∞=O˜ Ѩiã≤÷`«∞Ö’¡ HõÅHõ`åÎ x~°∞ѨÜ≥∂QÆ=∞=Ù`«∞Ok. ˆHO„^Œ
„ѨÉèí∞`«fiO `«~°e~åQÆÅ ã¨∞~°H˜∆`« „áêO`«OQÍ HõÅHõ`åÎ `«~°∞"å`«
JÖ’zOK« `«yOk ÉÁOÉÏ~Ú, J~Ú`Õ ÉÁOÉÏ~Ú J<Õk ˆ~=Ù
Ѩ@ì}O. =∞# <ÒHÍ^Œà◊O =∞s ^Œ∞~°ƒù~°"≥∞ÿOk. ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO
ÉÁOÉÏ~ÚH˜ =zÛ#@¡~Ú`Õ ^•xx ѨiH˜∆OK«ÖË#O`«
|ÅÇ‘Ï#OQÍ LOk. =∞iHõ ~å[^è•xQÍ PÖ’zOK«QÆeˆQ
„Ѩ^Õâ◊"Õ∞^≥·<å LO^•?
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ J@∞=O˜ „Ѩ^Õâ◊"Õ∞#x <Õ#∞
J#∞‰õΩO@∞<åfl#∞. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£, ÉÁÖÏ¡~°OÅ#∞ HõeÑ≤ pѶπ
Hõg∞+¨#~ü ~å¢+¨ìOQÍ =∂iÛ ^•xx ÉèÏ~°`«^Õâ◊ Ô~O_À
~å[^è•xQÍ KÕÜ«∂e. ÉèÏ~°`«^Õâ◊ ~å[^è•xH˜ HÍ=eû#
J=ã¨~åÅxfl˜h ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ f~°ÛQÆÅ^Œ∞. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ Jxfl
~å„ëêìʼnõΩ ã¨=∂# ^Œ∂~°OÖ’ LOk.(^Œ∂~°Ñ¨˜ìHõ#∞ ‰õÄ_»
K≥áêÊ_»∞)
~°Hõ∆} ^Œ$ëêìº ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`åfixH˜ Éèí„^Œ`«
HõeÊã¨∞ÎOk. ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’x Jxfl „áêO`åÅ #∞O_ç ã¨=∂#
^Œ∂~°OÖ’ LOk. `«=∞ „ѨÉèí∞`«fiO H˘O`« HÍÅO áê@∞ `«=∞`À
LO^Œ#fl ã¨O`«$Ñ≤Îx ‰õÄ_® Jk ^ŒH˜∆}Ïk „Ѩ[ʼnõΩ Wã¨∞ÎOk.
j`åHÍÅOÖ’ ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO _èçb¡Ö’ LO_Õ q∞ye#
HÍÅ=∞O`å Jk ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’ LO_»=K«∞Û. _èçb¡Ö’ L#fl
ã¨^Œ∞áêÜ«∂Åhfl ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£‰õΩ L<åfl~Ú. Jk _èçb¡ Hõ<åfl
"≥∞~°∞ÔQ·# #QÆ~°O ‰õÄ_®. _èçb¡‰õΩ#fl "≥·Éèí"åÅhfl ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£‰õΩ
‰õÄ_® L<åfl~Ú. Éèí=<åÅ∞ JHõ¯_» KÒHõ. Jq x[OQÍ
JO^Œ"≥∞ÿ#q ‰õÄ_®. _èçb¡ Éèí=<åÅ Hõ<åfl Jq L#fl`«"≥∞ÿ#q.
J=hfl WѨC_»∞ J=∞‡HÍxH˜ L<åfl~Ú. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’ WHõ
HÍ=eûO^ŒÖÏ¡ XHõ¯ áê~°¡"≥∞Oò Éèí=#"Õ∞! ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO
^•xx ã¨∞ÅÉèíOQÍ<Õ xi‡OK«∞HÀQÆÅ^Œ∞. ã¨O=`«û~°O á⁄_»∞QÆ∞<å
áê~°¡"≥∞Oò ã¨=∂"Õâ◊"≥∞ÿ ѨxKÕÜ«∞_®xH˜ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ J#∞"≥·#
„Ѩ^Õâ◊O. Jk _èçb¡Ö’ ™ê^ŒºOHÍ^Œ∞. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£#∞ ÉèÏ~°`«^Õâ◊
Ô~O_À ~å[^è•xQÍ KÕÜ«∞_»OÖ’ <åÔH@∞=O˜ JÉèíºO`«~°O
HõxÑ≤OK«_»O ÖË^Œ∞. ~å„ëêìÅ#∞ ѨÙ#~ü =º=ã‘ÎHõiã¨∞Î#fl D
ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ P ѨxKÕÜ«∂e.——
D Jaè„áêÜ«∂xfl _®IIJOÉË^Œ¯~ü 1955= ã¨O=`«û~°OÖ’
~åã≤#@∞¡QÍ ^•x LáÈ^•…`«O ^•fi~å `≥Å∞ã¨∞Î#flk. JO>Ë
JѨʘˆH Ѷ¨[Öò Jb Hõg∞+¨<£ x"ÕkHõ ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`åfixH˜
ã¨=∞iÊOzOk. ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO x"ÕkHõ J=∞Å∞ÃÑ· Hõã¨~°`«∞ÎÅ∞
KÕã¨∞Î#fl ã¨=∞Ü«∞O. ÉèÏ~°`«^Õâ◊O Éèí„^Œ`«, ^Õâ◊ ã¨"≥∞ÿHõº`«#∞
ÃÑOK«_»O P<å_»∞ ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO „áê^è•#º`« Hõeæ#
JOâßÅ∞QÍ ÉèÏqOzOk. _®IIJOÉË^Œ¯~ü D "庙êxfl JO>Ë
^ÕâßxH˜ Ô~O_À ~å[^è•x P=â◊ºHõ`« JOâßxfl L`«Î~åk,
^ŒH˜∆}Ï^Œ∞Å =∞^茺#∞#fl L„kHõÎ`«Å#∞ `˘ÅyOK«_®xH˜ XHõ
=∂~°æOQÍ ÉèÏqOKå_»∞. D "庙êxH˜ =ÚO^Õ ÉèÏëê „Ñ¨Ü«ÚHõÎ
~å„+¨ì ѨÙ#~ü =º=ã‘÷Hõ~°}ÃÑ· ''J^Œ∞ѨÙÅ∞–ã¨=∞`«∞ÖϺÅ
P=â◊ºHõ`«——ÃÑ· JOÉË^Œ¯~ü K«iÛOz L<åfl_»∞. D "åºã¨OÖ’

16. 16#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
ÉèÏëê „Ñ¨Ü«ÚHõÎ ~å¢+¨ì =Úã¨∞QÆ∞Ö’ "≥∞*Ïi© ‰õΩÅã¨∞ÎÅ∞ `«=∞
JkèHÍ~åxfl ^Œ∞ifixÜ≥∂QÆѨ~°K«‰õΩO_® K«∂¿ãO^Œ∞‰õΩ HõzÛ`«OQÍ
H˘xfl J^Œ∞ѨÙÅ∞, ã¨=∞`«∞ÖϺÅ∞ LO_ç f~åÅx _®IIJOÉË^Œ¯~ü
Jaè„áêÜ«∞Ѩ_ç<å_»∞. P „Hõ=∞=ÚÖ’<Õ XHõ ÉèÏ+¨‰õΩ XHõ˜Hõ<åfl
Z‰õΩ¯= ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê~°K«=K«Ûx ã¨∂„fHõiOKå_»∞. z#fl
~å„ëêìÖ’¡<Õ ‰õΩÅ=∞`åʼnõΩ K≥Ok# "≥∞*Ïi©, "≥∞ÿ<åi©Å =∞^茺
ã¨=∞`«∞ź`« ™ê^茺=∞<åfl_»∞. D PÖ’K«# Ѩ~°OѨ~°Ö’<Õ ''L`«Î~°
^ŒH˜∆}áÈ©—— ji¬Hõ`À ~å„ëêìÅ =∞^茺 =ÚYºOQÍ L`«Î~åk,
^ŒH˜∆}Ïk ~å„ëêìÅ =∞^茺 =º`庙êxfl `«yæOK«_®xH˜, ~å„ëêìÅ
=∞^茺 ã¨=∂#`«fiO ™êkèOK«_®xH˜ Ѩiëê¯~åÅ∞ ã¨∂zOKå_»∞.
J`«ºO`« ÃÑ^ŒÌ ~å„ëêìÅ∞QÍ L#fl Ç≤ÏOn ÉèÏëê ~å„ëêìÖˇ·# L`«Î~°
„Ѩ^Õâò, cǨ ~ü, =∞^茺„Ѩ^ÕâòÅ#∞ q_»Q˘@ì=∞<åfl_»∞. D qÉèí[#
=Å# <å˜ ~å[H©Ü«∞ PkèѨ`«ºO `«QÆæ_»"Õ∞ HÍHõ L`«Î~° ^ŒH˜∆}
~å„ëêìŠѶ¨∞~°¬}Å#∞ x"åiOK«=K«Û<åfl_»∞. J~Ú`Õ JOÉË^Œ¯~ü
ã¨∂K«#Å#∞ P<å_»∞ „ѨÉèí∞`«fiO Ѩ˜ìOK«∞HÀHõáÈ~Ú<å P `«~åfi`«
HÍÅOÖ’ PÜ«∂ „áêO`åÅ „Ѩ[Å _ç=∂O_»∞ „ѨHÍ~°O P
=¸_»∞ ~å„ëêìÅ∞ qÉèí[# K≥O^•~Ú. J~Ú`Õ qÉèí[# `«~åfi`«
‰õÄ_® L`«Î~°„Ѩ^Õâò ÃÑ^ŒÌ ~å¢+¨ìOQÍ<Õ q∞ye L#flk. ^•xfl
=∞ixfl z#fl ~å„ëêìÅ∞QÍ qÉèílOK«_®xH˜ |Ǩï[# ã¨=∂*ò
áêsì J^茺‰õ∆Ω~åÅ∞ ‰õΩ=∂i =∂Ü«∂=u „ѨuáêkOzOk. Jk
J=∞Å∞ J~Ú`Õ<Õ _®IIJOÉË^Œ¯~ü ã¨∂K«#Å∞ ѨÓiÎQÍ
J=∞Å~Ú#@∞¡QÍ J=Ù`«∞Ok. D PÖ’K«#Å∞, ã¨∂„fHõ~°}Å∞
Jhfl ‰õÄ_® L`«Î~°, ^ŒH˜∆} ~å„ëêìÅ =∞^茺 Jã¨=∂#`«Å#∞,
Ѷ¨∞~°¬}Å#∞, L„kHõÎ`«Å#∞ ~°∂ѨÙ=∂Ѩ_®xH˜ L^ÕÌtOz#"Õ.
ã¨iQÍæ D ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’<Õ D ^Œ$+≤ìHÀ}OÖ’OKÕ _®IIJOÉË^Œ¯~ü
Ô~O_À ~å[^è•x P=â◊ºHõ`« "庙êxfl ~åã≤ LOÏ_»x
É’^èŒÑ¨_»∞`«∞Ok.
_®IIJOÉË^Œ¯~ü D "åºã¨O ~å¿ã ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ~å„ëêìŠѨÙ#~ü
=º=ã‘÷Hõ~°}‰õΩ ã¨O|OkèOz ^Õâ◊=∞O`å K«iÛã¨∞Î#flk. JOÉË^Œ¯~ü
D K«~°ÛÖ’¡ K«∞~°∞‰õΩQÍ áêÖÁæ<åfl_»∞. Ô~O_À ~å[^è•x
P=â◊ºHõ`«#∞ K«iÛOK«_®xH˜ J^Õ ã¨Ô~·# ã¨=∞Ü«∞=∞x PÜ«∞#
ÉèÏqOKå_»∞. LáÈ^•…`«OÖ’ ^Õâ◊OÖ’ Ô~O_»∞ ~å[^è•#∞Å
™êO„Ѩ^•Ü«∂xfl L@OH˜OKå_»∞. "≥ÚѶ¨∞Öò HÍÅOÖ’
ÉèÏ~°`«^ÕâßxH˜ Ô~O_»∞ ~å[^è•#∞Å∞ XHõ˜ _èçb¡ Ô~O_»∞ N#QÆ~ü
LO_Õq. „a©+π HÍÅOÖ’ ‰õÄ_® Ô~O_»∞ ~å[^è•#∞Å∞ LO_Õq.
HõÅHõ`åÎ, ã≤=∂¡. HõÅHõ`åÎ #∞O_ç _èçb¡H˜ ~å[^è•xx =∂~°∞Û‰õΩ#fl
„a©+π"å~°∞ ã≤=∂¡#∞ "Õã¨q ~å[^è•xQÍ LOK«∞‰õΩ<åfl~°∞.
"≥ÚѶ¨∞ÖòûH˜ N#QÆ~ü „a©+π"åiH˜ ã≤=∂¡ "Õã¨q ~å[^è•xQÍ<Õ
LO_»q `«Ñ¨Ê ~å[H©Ü«∞ J=ã¨~åÅ s`åº HÍ^Œ∞. „a©+π"å~°∞
x„+¨¯q∞Oz# `«~åfi`« ÉèÏ~°`«^ÕâßxH˜ _èçb¡ =∂„`«"Õ∞ ~å[^è•xQÍ
q∞yeáÈ~ÚOk. P<å_»∞#fl ~å[H©Ü«∞ "å`å=~°}OÖ’ ^Õâ◊
~°Hõ∆} „Ѩ^è•<åOâ◊O. _èçb¡ â◊„`«∞ ^ÕâßÅ ^•_çH˜ J#∞"≥·# „áêO`«O.
W~°∞QÆ∞ á⁄~°∞QÆ∞ ^ÕâßÅ∞ ÉÏOaOQ∑ K≥Ü«∞ºQÆeˆQ ^Œ∂~°OÖ’<Õ
LOk. _èçb¡ HõO>Ë ~å[^è•xQÍ Ñ¨ijeOK«QÆeˆQ J=HÍâ◊O L#fl
#QÆ~åÅÖ’ ÉÁOÉÏ~Ú, HõÅHõ`åÎʼnõΩ P ™œÅÉèíºO ÖË^Œ∞.
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ #QÆ~°"Õ∞ J#∞"≥·# #QÆ~°O. ÉèÏ~°`« ^Õâ◊ ~å[^è•xH˜
HÍ=eû# J=ã¨~åÅxflO˜x ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ f~°ÛQÆÅ^Œx,
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ â◊„`«∞^ÕâßÅ ^•_»∞ʼnõΩ JO^Œ#O`« ^Œ∂~°OÖ’ LO_ç
Jxfl ~å„ëêìʼnõΩ ã¨=∂# ^Œ∂~°OÖ’ LOk. _èçb¡Ö’ L#fl
ã¨^Œ∞áêÜ«∂Åhfl Éèí=<åÅ`À ã¨Ç¨ L<åfl~Ú. L`«Î~°, ^ŒH˜∆}ÏkH˜
=∞^茺 L#fl L„kHõÎ`«#∞ ã¨_»eOK«_®xH˜ QÆÅ =∞~À =∂~°æO
Wk. ã¨∂÷ÅOQÍ Ô~O_À ~å[^è•xÃÑ· _®IIJOÉË^Œ¯~ü "≥e|∞zÛ#
Jaè„áêÜ«∂Å∞ Wq.
_®IIJOÉË^Œ¯~üQÍ~°∞ 1955Ö’ D "庙êxfl ~åã≤O_»#fl
q+¨Ü«∂xfl QÆ=∞#OÖ’ LOK«∞H˘x 60 Uà◊¡ ã¨fi`«O„`«º
ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ WѨC_»∞#fl Éè∫uHõ "åã¨ÎqHõ`«Ö’Oz Ô~O_À
~å[^è•x „Ѩuáê^Œ##∞ ѨijeOKåe. _®IIJOÉË^Œ¯~ü D
„Ѩuáê^Œ# KÕã≤Ok „Ѩ^è•#OQÍ ^Õâ◊ Éèí„^Œ`«, L`«Î~°, ^ŒH˜∆}Ïk
~å„ëêìÅ =∞^茺 L„kHõÎ`«Å#∞ ^Œ$+≤ìÖ’ LOK«∞H˘x Jx =∂„`«"Õ∞
ÉèÏqOKåe. ^Õâ◊ Éèí„^Œ`« ^Œ$ëêìº K«∂ã≤#ѨÙ_»∞ áÈ~°∞QÆ∞^ÕâßÅ
#∞O_ç =ÚYºOQÍ áêH˜™êÎ<£, K≥·<åÅ`À Ü«Ú^•úÅ∞ [iy#ѨʘH˜
~å[^è•x _èçb¡ÃÑ·# ÉÏO|∞ ^•_»∞Å∞ [~°∞QÆÖË^Œ∞. WHõ Éèíq+¨º`üÖ’
‰õÄ_® J@∞=O˜ ^•_»∞Å∞ [iˆQ J=HÍâßÅ∞ÖË=Ù. HÍ|˜ì
^ÕâßxH˜ D J~°"≥· UO_»¡ ™êfi`«O„`«O `«~åfi`« Éèí„^Œ`« ^Œ$+≤ìHÀ}O
#∞O_ç ^ÕâßxH˜ Ô~O_À ~å[^è•x LO_®Å#fl ÉèÏ=# ^Õâ◊
„Ѩ[ʼnõΩ HõÅQÆÖË^Œ∞. ^Õâ◊ „Ѩ[Å∞ _èçb¡x *ÏfÜ«∞ ~å[^è•xQÍ
ã¨fiK«ÛùO^ŒOQÍ JOwHõiOKå~°∞. Jã¨Å∞ ^ŒH˜∆}Ïk ~å„ëêìÅ∞
Z‰õΩ¯= ^Œ∂~° ÉèÏ~åxH˜ QÆ∞~°ÜÕ∞º ˆH~°à◊ ~å¢+¨ì „Ѩ[Å∞ QÍx,
`«q∞à◊<å_»∞ „Ѩ[Å∞QÍx ѨÙ^Œ∞KÕÛi ~å¢+¨ì „Ѩ[Å∞QÍx WOHÍ
Z‰õΩ¯= W|ƒOk LO_Õ Hõ<庉õΩ=∂i „áêO`« „Ѩ[Å∞ QÍx
Z=fi~°∞ ‰õÄ_® Ô~O_À ~å[^è•x ^ŒHõ∆}Ïk „áêO`«O HÍ"åÅx
QÍx, ÃÇ·Ï„^ŒÉÏ^£ ^•xH˜ J#∞"≥·# ã¨÷Å=Ú Jx QÍx
„Ѩuáê^Œ#Å∞ ~åÖË^Œ∞. _ç=∂O_»∞ ÖË^Œ∞, áÈ~å@OÖË^Œ∞. WHõ¯_»
_èçb¡Ö’ Jxfl ~å„ëêìʼnõΩ `«=∞ `«=∞ Éèí=<åÅ∞<åfl~Ú. WѨC_»∞
_èçb¡Ö’<Õ <Õ+¨#Öò HͺÑ≤@Öò slÜ«∞<£ ¿Ñi@ XHõ „Ѩ`ÕºHõ
„áêO`«=Ú ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fi „Ѩ`«ºHõ∆ J[=∂~Ú+‘Ö’ L#flk.
„ѨѨOK«OÖ’x ^•^•Ñ¨Ù Jxfl ^ÕâßʼnõΩ _èçb¡Ö’ ~åÜ«∞ÉèÏ~°

17. 17 =∂iÛ, 2013
HÍ~åºÅÜ«∂Å∞ L<åfl~Ú. _èçb¡H˜ ^Õâ◊OÖ’x Jxfl ~å„ëêìÅ
~å[^è•#∞Å`À =ÚYº"≥∞ÿ# Ѩ@ì}ÏÅ`À Ô~·Å∞¡, ~À_»∞¡, q=∂#
„Ѩܫ∂}O WѨC_»∞ ™ê^茺"Õ∞. 1955Ö’ JOÉË^Œ¯~ü TÇ≤ÏOz#
^•_»∞Å ÉèíÜ«∞O _èçb¡H˜ WOÔHO`« =∂„`«O ÖË^Œx `ÕeáÈ~ÚOk.
ÉèÏ~°`«^Õâ◊O ™êkèOK«∞‰õΩ#fl J}∞áê@=O á⁄~°∞QÆ∞ ^ÕâßʼnõΩ
`ÕeÜ«∞Ok HÍ^Œ∞.
_®IIJOÉË^Œ¯~ü ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ Ô~O_À ~å[^è•xQÍ
„ѨuáêkOK«_®xH˜ P<å˜ J#QÍ 1955 <å˜ Ñ¨iã≤÷`«Å∞Å∞
<Õ_»∞ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’ ÖË=Ù. ã¨∞O^Œ~°"≥∞ÿ# Éèí=<åÅ∞ P<å˜q
WѨC_»∞ KåÖÏ=~°‰õΩ „ѨÉèí∞`«fi Pnè#OÖ’ ÖË=Ù. áêºÖˇã¨∞Å∞
Jxfl ¢ÃÑ·"Õ@∞Ѩ~°O J~Ú#q. H˘`«Î Éèí=<åÅ∞ xi‡OK«_®xH˜
`«y# Éèí∂=ÚÅ∞ ÖË=Ù. P<å˜ x*ÏO JO`«óѨÙ~° ™œHõ~åºÅ‰õΩ
J=ã¨~åÅ#∞ f~°Û_®xH˜ HÍ=eû# áê`« ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ lÖÏ¡ <Õ˜
~°OQÍÔ~_ç¤ lÖÏ¡Ö’x x*ÏO 㨈~ÊùMÏãπ Éèí∂=ÚÅ∞ XHõ ÅH∆Í
Ü«∂Éèˇ· "ÕÅ ZHõ~åÅ∞ ‰õΩÅ=$`«∞ÎÅ "åi Pnè#OÖ’ L#fl "ÕÅ
ZHõ~åÅ W<åO Éèí∂=ÚÅ∞, =H±Êù Éèí∂=ÚÅ∞ <Õ_»∞ PO„^èŒ
áêi„âßq∞Hõ"Õ`«ÎÅ∞, ~å[H©Ü«∞ "Õ`«ÎÅ∞ á¶êOǨÏ∫*òÅ ¿Ñ~°∞`À,
iÜ«∞Öò Z¿ãìò "åºáê~°O ¿Ñ~°∞`À P„Hõq∞OK«∞H˘x ‰õÄ~°∞Û<åfl~°∞.
^•xH˜ PO„^èŒ áêʼnõΩÅ∞ =`åÎã¨∞ ѨeH˜O„_»∞. „Ѩã¨∞Î`«O
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Å ¿Ñ^Œ"å_»∞ WÅ∞¡ Hõ@∞ìHÀ=_®xH˜ 50 QÆ*ÏÅ Éèí∂q∞
H˘~°‰õΩ áÈ~å@O KÕã¨∞ÎO>Ë Éèí∂q∞ ^˘~°∞‰õΩ_»∞ ^Õ=Ù_≥~°∞QÆ∞ QÍx
ÖÏsî ^≥|ƒÅ`À ã¨iÃÑ@∞ìHÀ=eû =ã¨∞ÎOk. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ #QÆ~°OÖ’
z#fl =~°¬O Ѩ_ç<åQÍx ~À_»¡ÃÑ·# "åǨÏ<åÅ |^Œ∞Å∞QÍ
Ѩ_»=Å`À „Ѩܫ∂}O KÕ¿ã ^Œ∞ã≤÷u U~°Ê_çOk. PYiH˜ XHõ
=∞x+≤ K«xáÈ`Õ ÉÁO^Œ ÃÑ@ì_»O ‰õÄ_® XHõ ã¨=∞㨺QÍ
=∂iáÈ~ÚOk. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’x <Õ˜ Ѩiã≤÷`«∞Å#∞ K«∂ã≤
_®IIJOÉË^Œ¯~ü |u‰õΩO>Ë Ô~O_À ~å[^è•x „Ѩuáê^Œ##∞
`«#O`«@ `å<Õ q~°q∞OK«∞H˘<Õ Ñ¨iã≤÷u LO_»^Õ"≥∂ JxÑ≤ã¨∞ÎOk.
D J~°"≥· UO_»¡Ö’ ^ŒH˜∆}Ïk ~å„ëêìÅ „Ѩ[Å#∞O_ç
Jã¨Ç¨Ï#O QÍh, ^Œ∂~åÉèÏ~°OÃÑ·<å ZѨC_»∂ aè<åflaè„áêÜ«∂Å∞
=ºHõÎ"≥∞ÿ# ^•YÖÏÅ∞ ÖË=Ù. ^ŒH˜∆} ~å„ëêìÅ #∞O_ç ^ÕâßxH˜
W^ŒÌ~°∞ „Ѩ^è•# =∞O„`«∞Å∞(Ñ≤q #iûOǨ ‡~å=Ù, ^Õ"≥Q“_»)
P~°∞QÆ∞Å∞ ~å¢+¨ìѨ`«∞Å∞(~å^è•Hõ$+¨‚<£, qqyi, hÅO ã¨Or=Ô~_ç¤,
P~ü."≥OHõ„Ï=∞<£, ÔH.P~ü.<å~åÜ«∞}<£, J|∞úÖò HõÖÏO)
J~Ú<å~°∞. ^ŒH˜∆}Ïk ~å¢+¨ì „Ѩ[Å∞ ‰õÄ_® _èçb¡x *ÏfÜ«∞
~å[^è•xQÍ ã¨fiK«ÛùO^ŒOQÍ JOwHõiOKå~°∞. Ô~O_À ~å[^è•x
_ç=∂O_£ÃÑ·# K≥Ñ≤Ê# „ѨHÍ~°O ^ŒH˜∆}Ïk ~å„ëêìÅ „Ѩ[Å #∞O_ç
Z#fl_»∞ qxÑ≤Oz# ^•YÖÏÅ∞ ÖË=Ù.
J~Ú`Õ D _ç=∂O_»∞#∞ ~å`«Å ^•fi~å W©=Å ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£
#QÆ~° g^èŒ∞Å QÀ_»Å g∞^Œ `≥ÅOQÍ} =ºuˆ~‰õΩÅ∞, ã¨"≥∞ÿHõº"å^Œ∞Å
#∞O_ç qxÑ≤OK«_»O ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£#∞ `≥ÅOQÍ}‰õΩ H͉õΩO_®
K≥Ü«∂ºÅ#fl ‰õΩ„@Ö’ ÉèÏQÆ"Õ∞. 1955Ö’<Õ Ô~O_À ~å[^è•x
ã¨=∞㨺 L`«Ê#fl"≥∞ÿ J~°"≥· UO_»¡ `«~åfi`« _èçb¡ ^Õâ◊ *ÏfÜ«∞
~å[^è•xQÍ ^Õâ◊ „Ѩ[Å =∞#∞ã¨∞ûÖ’¡ „ѨѨOK« „Ѩ[Å =∞#ã¨∞ûÖ’¡
ã≤÷~°Ñ¨_çáÈ~Ú# D ã¨=∞Ü«∞OÖ’ HÀ™êÎO„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞
`≥ÅOQÍ}ÃÑ·# Hõ=∞‡ ™ê„=∂[º"å^Œ HÍOHõ∆ Hõeæ# "åi #∞O_ç
"åi ™ê=∞O`«∞Å #∞O_ç, "åi `åÉË^•~°∞Å #∞O_ç =∂„`«"Õ∞
~å=_»O J#∞=∂<åʼnõΩ `åqã¨∞Î#flk. JO^Œ∞<å ÉèÏ~°`«~°`«fl,
~å*ϺOQÆ x~å‡`«, z#fl ~å„ëêìÅ U~åÊ@∞‰õΩ ÉèÏëê ~å„ëêìÅ
qÉèí[#‰õΩ Ãã·^•úOuHõ |ÖÏxflzÛ# _®IIJOÉË^Œ¯~üQÍix D
‰õΩ„@‰õΩ "å_»∞HÀ=_»O "åi ‰õΩuû`« |∞kúH˜ x^Œ~°≈#O. P
‰õΩ„@Ö’ `≥ÅOQÍ} ^Œo`«∞Å#∞ áê=ÙÅ∞QÍ KÕÜ«∂Åx K«∂_»_»O
ã¨Ç≤ÏOK«~åxk. D ‰õΩ„@#∞ KÕkOK«_®xH˜ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£`À ã¨Ç¨
10 lÖÏ¡Å `≥ÅOQÍ}#∞ ™êkèOK«∞ HÀ=_®xH˜ ^Œo`« |Ǩï[#
ã¨=∂[O =ÚO^Œ∞O_ç áÈ~å_®e. `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ìO U~°Ê_ç#
`«~åfi`« ^ÕâßxH˜ Ô~O_À ~å[^è•x J=ã¨~°O U~°Ê_ç`Õ UO
KÕÜ«∂Ö’ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ x~°‚~Ú™êÎ~°∞. JO`«=~°‰õΩ Ô~O_»∞
HõO_»¡ HõÉ’^èŒ∞Å∞, ã¨∞nâò ~åOÉÁ@¡Å∞, "åi `åÉË^•~°∞Å∞ ‰õΩ„@Å∞
‰õΩ`«O„`åʼnõΩ ã¨fiã≤ΠѨeH˜`Õ =∞Ozk. "åi ‰õΩ„@#∞ KÕkèOKÕ
<≥·Ñ¨Ù}ºO `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ʼnõΩ LOk. `«™ê‡`ü *Ï„QÆ`«Î. T
PkÖÏÉÏ^£iáÈ~üì
PkÖÏÉÏ^£ lÖÏ¡ L@∂fl~ü Ѩ@ì}OÖ’ Ѷ≤„|=i 20,
21# ^Õâ◊"åºÑ¨Î ã¨"≥∞‡Ö’ „Ѩ*τѶ¨Oò, ã≤.S.˜.Ü«Ú,
Z.S.ÔH.Ü«∞O.Zãπ P^èŒfi~°ºOÖ’ ™ê÷xHõ S.a. #∞O_ç ~åºb
x~°ºÇ≤ÏOz, J~ü._ç.X. HÍ~åºÅÜ«∞O =ÚO^Œ∞ ^èŒ~åfl
x~°fiÇ≤ÏOz, ™ê÷xHõ J~ü._ç.X.‰õΩ q#uѨ„`«O
ã¨=∞iÊOKå~°∞. D HÍ~°º„Hõ=∞OÖ’ 500 =O^ŒÅ =∞Ok
qq^èŒ ~°OQÍÖ’¡ ѨxKÕã¨∞Î#fl HÍi‡‰õΩÅ∞ áêÖÁæ<åfl~°∞. D
HÍ~庄Hõ=∞OÖ’ `≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѶ¨Oò lÖÏ¡ J^茺‰õ∆ΩÅ∞
ÉÏ}À`ü ~å=∂~å=Ù. ã≤.S.˜.Ü«Ú. <åÜ«∞‰õΩÅ∞ áÈ`«∞Å
â◊O‰õ~ü, Z.S.ÔH.Ü«∞O.ãπ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ =∞~°∞ûHÀÅ u~°∞Ѩu.
=ÚHõÎ, ~°`«fl=∂Å `«k`«~°∞Å∞ áêÖÏæx „Ѩã¨OyOKå~°∞.
`≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѶ¨Oò
PkÖÏÉÏ^£ lÖÏ¡

18. 18#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
„Ѩã¨∞Î`« `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O ZxflHõÅ∞, áÈ~åÏÅ∞
J<Õ Ô~O_»∞ ~°∂áêÅ#∞ ZOK«∞H˘x #_»∞ã¨∞Î#flk. ZxflHõÅÖ’
F_çáÈ~Ú#ѨÙÊ_»∞ `≥ÅOQÍ} "å^ŒO ÖË^Œx, ZxflHõÅÖ’
ÔQez#ѨÙ_»∞ `≥ÅOQÍ} "å^ŒO |ÅOQÍ L#fl^Œx ZxflHõÅ#∞
w@∞~å~ÚQÍ =∞ez H˘xfl áêsìÅ∞ =ÚYºOQÍ ã¨"≥∞ÿHõº"å^Œ∞Å∞
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xfl qâı¡+¨} KÕã¨∞Î<å~°∞. H˘O`«=∞Ok
~°K«~Ú`«Å∞ Ѩ„uHõʼnõΩ "庙êÅ∞ ~å¿ã „Hõ=∞=ÚÖ’ HÍ=K«∞Û,
ÖË^• U^≥ÿ# ˜.q. Kå#ÖòûÖ’ ZxflHõÅÃÑ· qâı¡+¨} KÕ¿ã
„Hõ=∞=ÚÖ’ HÍ=K«∞Û JkèHõ ™ê÷<åÅ∞ ÔQez#ѨÙ_»∞ `≥ÅOQÍ}
"å^ŒO |ÅOQÍ L#fl^Œx, F_çáÈ~Ú#ѨÙÊ_»∞ `≥ÅOQÍ} "å^ŒO
|ÅOQÍ ÖË^Œx HÍ|˜ì „Ѩ[Å∞ `≥ÅOQÍ} ~å„ëêìxfl HÀ~°∞HÀ=_»O
ÖË^Œ<Õ "å^Œ# qxÑ≤ã¨∞Î<åfl~°∞, ~åâß~°∞. =∞iH˘O`«=∞Ok
qâı¡+¨‰õΩÅ∞ áêsìʼnõΩ =zÛ# F@¡ âß`åxfl K«∂Ñ≤ `≥ÅOQÍ}Ö’
‰õÄ_» JO^Œ~°∞ `≥ÅOQÍ}Ï#∞ HÀ~°∞HÀ=_»O ÖË^Œx "åkOKÕ
"åà◊√§ ÖËHõáÈÖË^Œ∞. <å ^Œ$+≤ìÖ’ ZxflHõÅ q+¨Ü«∞OÖ’ qâı¡+¨#Åxfl
Jã¨=∞„QÆ"≥∞ÿ#"Õ!
"åã¨Î"åxH˜ ÉèÏ~°`« ã¨OÜ«ÚHõÎ ~å„ëêìÅÖ’ [iy# „Ѩ`ÕºHõ
~å„ëêìÅ L^Œº=∂Å K«i„`«#∞ QÆ=∞xOz#ѨÙ_»∞ H˘`«Î ~å„ëêìÅ
U~åÊ@∞‰õΩ ZxflHõÅ∞, "å˜Ö’ =zÛ# F@¡âß`«O w@∞~å~Ú
HÍÖË^Œ∞. ZxflHõÅÖ’ ÔQez#ѨÙ_»∞ „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_»ÖË^Œ∞,
ZxflHõÅÖ’ F_çáÈ~Ú#ѨÙ_»∞ H˘`«Î ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_»‰õΩO_®#∞
PQÆÖË^Œ∞. D Ô~O_»∞ JOâßÅ#∞ ÉèÏ~°`« ã¨OÜ«ÚHõÎ ~å„ëêìÅÖ’
#_»∞ã¨∞Î#fl „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ L^Œº=∞ K«i„`«Ö’ QÆ=∞xOK«=K«∞Û.
=¸_»= JOâ◊"Õ∞q∞@O>Ë ÉèÏ~°`«^Õâ◊ „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ L^Œº=∂Å
K«i„`«#∞ QÆ=∞xOz#ѨÙ_»∞ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìO _ç=∂O_£ ™ê=∂#º
™ê÷~ÚÖ’ L#flѨÙÊ_»∞ Hõhã¨O P _ç=∂O_£ XHõ¯™êi ‰õÄ_»
„áê^äŒq∞Hõ ™ê÷~Ú ZxflHõÅ =~°‰õΩ "≥à◊§HõáÈ~Ú#ѨʘH˜x, JO>Ë
ZxflHõÅ`À ã¨O|O^èŒO ÖˉõΩO_®<Õ „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_»¤
K«i„`« ‰õÄ_® Hõ#|_»∞`«∞Ok. ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ
L^Œº=∂Å K«i„`«#∞ QÆ=∞xOz#ѨÙ_»∞ Hõ#|_Õ =∞~˘Hõ
JOâ◊"Õ∞q∞@O>Ë ~å[H©Ü«∞áêsìÅ∞ `«=∞ =∞#∞QÆ_» HÀã¨O,
"å˜Ö’¡x <åÜ«∞‰õΩÅ∞ `«=∞‰õΩ XHõ L#fl`« Ѩ^Œq ~å=_»OÖË^Œ<Õ
JHõ¯ã¨∞`À, JѨʘ =~°‰õΩ „Ѩ[Å PHÍOHõ∆QÍ L#fl _ç=∞O_£#∞
Pã¨~åQÍ fã¨∞H˘x ‰õÄ_» „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ L^Œº=∂Å#∞
#_çáê~°∞. P „áêO`« ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞ P L^Œº=∂xfl ã¨=∞i÷¿ãÎ
Jq ~å„ëêìÅ∞QÍ ‰õÄ_® U~°Ê_®¤~Ú.
ÉèÏ~°`« ã¨OÜ«ÚHõÎ ~å„ëêìÅÖ’ #_çKÕ „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ
L^Œº=∂ÅÃÑ· „Ѩ`ÕºHõOQÍ LO_®eû# J=QÍǨÏ# UO@O>Ë
Jk áê~°¡"≥∞O@s ѨO^ä•Ö’ #_çKÕ Ñ¨zÛ |∂~°˚= L^Œº=∞=∞x,
"å˜Ö’¡H˜ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ K˘~°ÉÏ@∞, U~åÊ@∞ Jx"å~°ºOQÍ
LO@∞O^Œx ^•xx xÜ«∞O„uOK«ÖË=∞x, ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞
~å=_»O`À<Õ L^Œº=∞O f„=`« H˘xfl ã¨O^Œ~åƒùÅÖ’ ÃÑ~°QÆ_»O,
`«QÆæ_»O ÖÏO˜q LOÏÜ«∞<Õk. =∞~˘Hõ JOâ◊O UO@O>Ë
„Ѩ[Å KÕ`«∞Ö’¡<À ÖËHõ qѨ¡= áêsìÅ KÕ`«∞Ö’¡<À D L^Œº=∂Å∞
LO>Ë áê~°¡"≥∞O@s áêsìÅ∞ P _ç=∂O_£‰õΩ ÃÑ^ŒÌQÍ „áê^è•#º`«
x=fi=Ù. JO^Œ∞ˆH P _ç=∂O_£ ™ê÷~Úx |˜ì P L^Œº=∂Å#∞
Jq `«=∞ HõO„’ÖòÖ’H˜ `≥K«∞ÛH˘x P L^Œº=∂Å#∞ #_»Ñ¨_»O,
JO^Œ∞Ö’ „Ѩ[Å áê„`«#∞, „Ѩ*Ï ã¨OѶ¨∂Å áê„`«#∞
gÅ~Ú#O`« "Õ∞~°‰õΩ `«yæOK«_»O ÖË^• `«=∞ HõO„’ÖòÖ’H˜
JxflO˜x `≥K«∞ÛHÀ=_»O D ^Õâ◊OÖ’ #_çz# „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ
L^Œº=∂Å#∞ QÆ=∞xOz#ѨÙ_»∞ J~°÷=∞ÜÕ∞º JOâ◊O.
D „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ L^Œº=∂ÅÖ’ ZxflHõÅÖ’ F_çáÈ~Ú#,
ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ#∞ U~åÊ@∞ KÕã¨∞ÎO^Œ#_®xH˜
ÃÑ^ŒÌ L^ŒÇ¨Ï~°}QÍ PO„^èŒ ~å„+¨ì U~åÊ@∞<Õ K≥ѨÊ=K«∞Û. 1952Ö’
[iy# "≥Ú^Œ˜ [#~°Öò ZxflHõÅÖ’ ÉèÏ~°`« *ÏfÜ«∞ HÍO„ÔQãπ
áêsì PO„^èŒ ~å„+¨ì âßY JѨʘ =~°‰õΩ H˘#™êQÆ∞`«∞#fl L=∞‡_ç
=∞„^•ãπ ~å„+¨ì âßã¨#ã¨Éèí‰õΩ [iy# ZxflHõÅÖ’ `«=∞
JÉèíº~°∞÷Å#∞ xÅɡ˜ì áȘ KÕ~ÚOKÕ „Hõ=∞=ÚÖ’ ''„Ѩ`ÕºHõ PO„^èŒ
~å„+¨ì—— _ç=∂O_»∞#∞ =ÚO^Œ∞ ÃÑ@∞ìH˘x PO„^茄áêO`«O`À
HõÅ∞ѨÙH˘x "≥Ú`«ÎO =∞„^•ãπ ~å„+¨ìOÖ’ 140 ™ê÷<åÅÖ’ <å_»∞
áÈ© KÕã≤Ok. P ™ê÷<åÅÖ’ ÔQez# ™ê÷<åÅ∞ ˆH=ÅO 43
=∂„`«"Õ∞. <å˜ PO„^èŒ „áêO`«OÖ’x „Ѩ`ÕºHõ PO„^èŒ ~å„+¨ì
"å^Œ∞ÅO^Œ~°∞ Ѷ¨∞’~°OQÍ F@q∞ áêÅÜ«∂º~°∞. P<å_»∞ ã¨"≥∞ÿHõº
=∞„^•ãπ ~å„+¨ìO ¿Ñ~°∞`À áÈ©KÕã≤# [ã‘ìãπ áêsì JkèHÍ~°OÖ’H˜
=zÛOk. D Ѷ¨e`«O ^•fi~å =∞#‰õΩ J~°÷=∞ÜÕ∞º^ÕO^ŒO>Ë <å_»∞
=∞„^•ãπ ~å„+¨ìO #∞O_ç PO„^èŒ ÉèÏ+¨ =∂Ï¡_Õ "åix q_»nã≤
„Ѩ`ÕºHõ PO„^èŒ ~å„ëêìxfl U~åÊ@∞ KÕÜ«∂Å<Õ _ç=∂O_»∞#∞ PO„^èŒ
„Ѩ[Å∞ u~°ã¨¯iOKå~°∞. J~Ú# P F_çáÈ~Ú# ~å[H©Ü«∞
<åÜ«∞‰õΩÅ∞ ã≤QÆ∞æѨ_»‰õΩO_® =∞iO`« P _ç=∂O_£ =ÚO^Œ∞‰õΩ
fã¨∞ÔHàϧ~°∞. 1953Ö’ =∞„^•ãπ #∞O_ç q_çáÈ~Ú „Ѩ`ÕºHõ
„Ѩ`ÕºHõ~å„ëêìÅL^Œº=∂Å∞–ZxflHõÅ∞-`≥ÅOQÍ}PHÍOHõ∆
-_®Hõì~ü U~°∞H˘O_» #~°ã≤OǨï_»∞
#_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO

19. 19 =∂iÛ, 2013
~å¢+¨ìOQÍ U~°Ê_®¤~°∞. JÖψQ K«fÎãπѶ¨∞_£, *Ï~°öO_£Å _ç=∂O_£Å
KåÖÏ HÍÅOQÍ LOk. *Ï~°öO_£ L^Œº=∞O Jxfl~°OQÍÅÖ’H˜
K˘K«∞ÛH˘x áÈ~Ú aǨ ~ü ~å„ëêìxfl J`«ÖωõΩ`«ÅO KÕã≤Ok.
„Ѩu ZxflHõÅÖ’ "åi _ç=∂O_£#∞, JHÍOHõ∆#∞ ã¨Ê+¨ìOQÍ
K«∂Ñ≤OKå~°∞. J~Ú# ÉèÏ~°`« áê~°¡"≥∞Oò "åiH˜ ~å„ëêìxfl
U~°Ê~°K«ÖË^Œ∞. ~å„ëêìxfl q_»nÜ«∞‰õΩO_® ÅÅ∂¡„Ѩ™ê^£Ü«∂^Œ"£
„ѨÉèí∞`«fiO KåÖÏ ÉÅOQÍ J_»∞¤‰õΩ#flk. JHõ¯_ç L^Œº=∂xfl
#_çÑ≤# ~å[H©Ü«∞ áêsì J~Ú# *Ï~°öO_£ =ÚH˜Î "≥∂~åÛ
ZxflHõÅÖ’ ÃÑ^ŒÌQÍ „ѨÉèÏ=O K«∂Ѩx ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ÉèÏ~°`«
áê~°¡"≥∞Oò *Ï~°öO_£#∞ U~°ÊizOk. HÍ|˜ì ZxflHõÅ∞ ~å„ëêìÅ
U~åÊ@∞‰õΩ ÉèÏ~°`«^Õâ◊ K«i„`«#∞ Ѩije¿ãÎ w@∞~å~Ú HÍ^Œ∞
Jx J~°÷=∞=Ù`ÀOk.
JÖψQ ÉèÏ~°`«^Õâ◊ ~å*ϺOQÆOÖ’x PiìHõÖò 3 „ѨHÍ~°OQÍ
XHõ ~å„ëêìxfl U~åÊ@∞ KÕÜ«∂ÅO>Ë ÉèÏ~°`« áê~°¡"≥∞O@∞ˆH ѨÓiÎ
JkèHÍ~åÅ∞ L<åfl~Ú. ÉèÏ~°`« áê~°¡"≥∞Oò J=ã¨~°=∞x
ÉèÏqOz# ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ ~å„+¨ì qÉèí[# aÅ∞¡#∞ ã¨^Œ~°∞ L=∞‡_ç
~å„+¨ì JÃãOc¡ P"≥∂^•xfl HÀ~°=K«∞Û, HÀ~°Hõ#∂ áÈ=K«∞Û.
`«=∞ Jaè„áêÜ«∂xfl K≥Ñ≤Ê#O`« =∂„`å# P Jaè„áêÜ«∂Å#∞
ÉèÏ~°`« áê~°¡"≥∞Oò Ѩ˜ìOK«∞HÀHõ#∞ áÈ=K«∞Û. P JÃãOc¡ =∂
~å„ëêìxfl q_»nÜ«∞HõO_ç Jx "≥∞*Ïsì ã¨Éèí∞ºÅ∞ HÀi „Ѩ`ÕºHõ
~å„+¨ì U~åÊ@∞ aÅ∞¡#∞ u~°ã¨¯iOz# ÉèÏ~°`«^Õâ◊ K«i„`«Ö’ „Ѩ`ÕºHõ
~å„ëêìÅ U~åÊ@∞ [~°∞QƉõΩO_® PQÆÖË^Œ∞. XHõ "Õà◊ =∂~å„ëêìxfl
q_»nã≤ H˘`«Î ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê~°K«O_ç Jx HÀi ÉèÏ~°`«
áê~°¡"≥∞O@∞‰õΩ `«# f~å‡<åxfl ѨOÑ≤# ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO
H˘`«Î~å„+¨ìO U~°Ê~°K«x ã¨O^Œ~åƒùÅ∞ L<åfl~Ú. nxH˜ =∞Oz
L^•Ç¨Ï~°} ‰õÄ_» PO„^èŒ ~å„+¨ì"Õ∞. "åã¨Î"åxH˜ „Ѩ`ÕºHõ PO„^èŒ
~å„+¨ìO aÅ∞¡ "åi L=∞‡_ç âßã¨# ã¨Éèí J~Ú# =∞„^•ãπ âßã¨#
ã¨ÉèíÖ’ 1952, 1953ÅÖ’ „Ѩ"Õâ◊ÃÑ_ç`Õ F_çáÈ~ÚOk.
F_çáÈ~Ú#ѨʘH˜x ÉèÏ~°`« áê~°¡"≥∞Oò KÕã≤# aÅ∞¡ ^•fi~å
PO„^èŒ ~å„+¨ìO 1953 JHÀì|~ü 2# =∞„^•ãπ #∞O_ç q_çáÈ~Ú
U~°Ê_»¤k. JÖψQ ã¨=∞HÍb#OQÍ =∂Ü«∂=u „ѨÉèí∞`«fiO =∂
L`«Î~°„Ѩ^Õâò ~å„ëêìxfl q_»nã≤ 3 ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê~°K«O_ç J<Õ
aÅ∞¡ `«=∞ JÃãOc¡Ö’ J`«ºkèHõ "≥∞*Ïsì`À áêãπ KÕã≤ ѨOÑ≤#
WѨʘ=~°‰õΩ ÉèÏ~°`« áê~°¡"≥∞Oò ^•xx Hõhã¨O K«~°Û‰õΩ ‰õÄ_»
ã‘fiHõiOK«ÖË^Œ∞. HÍ|˜ì ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ
U~åÊ@∞#∞ ѨijeOz#ѨÙ_»∞ XHõ âß„ã‘ÎÜ«∞`« Uk ÖË^Œx
J~°÷=∞=Ù`«∞#flk. =ÚYºOQÍ ~å„ëêìÅ U~åÊ@∞‰õΩ P L=∞‡_ç
~å„ëêìÅ JÃãOc¡ f~å‡<åÅ∞ ѨxH˜ ~å=Ù J<Õk.
=∞~À QÆ=∞‡`≥Îÿ# q+¨Ü«∞"Õ∞O@O>Ë ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ U~°Ê_»¤
H˘xfl „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ U~åÊ@∞ J<Õ JOâßxH˜ L^Œº=∂Å∞
‰õÄ_® w@∞~å~Ú HÍ^Œ<Õk. "åã¨Î"åxH˜ L`«Î~åOK«Öò
L^Œº=∂xfl Ѩije¿ãÎ Jk „áê^äŒq∞Hõ ™ê÷~ÚÖ’<Õ LOk. „Ѩ[Å∞
WOHÍ `«=∞HÀ ~å„+¨ìO HÍ"åÅ<Õ _ç=∂O_£#∞ |ÅOQÍ
ã¨Ê+¨ìѨ~°∞K«ÖË^Œ∞. J~Ú# ÉèÏ~°`« áê~°¡"≥∞OòÖ’ |ÅO Hõey#
UeHõ áêsìÅ∞ ^•xx ~å„+¨ìOQÍ U~°Ê~°K«QÆeQÍ~Ú. ˆH~°à◊ ‰õÄ_®
Pq^èŒOQÍ U~°Ê_»¤^Õ. HÍ|˜ì ÉèÏ~°`«^Õâ◊ K«i„`«Ö’
J~°÷=∞ÜÕ∞º^Õ^ŒO>Ë „Ѩ[Å PHÍOHõ∆ |ÅOQÍ L<åfl, ÖËHõáÈ~Ú#,
PÜ«∂ L=∞‡_ç ~å„ëêìÅ f~å‡<åÅ∞ L<åfl, ÖËHõáÈ~Ú# =∞s
=ÚYºOQÍ Jq JÃãOc¡Ö’ F_çáÈ~Ú#, ZxflHõÅÖ’ J<Õ™ê~°∞¡
„Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ì U~åÊ@∞ _ç=∂O_£#∞ Ô~Ѷ¨Ô~O_»OQÍ ÃÑ@∞ìH˘x
ÔQez#, F_çáÈ~Ú# ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ∞
U~°Ê_»ÖË^Œ∞, U~°Ê_»‰õΩO_® PQÆ#∂ÖË^Œ<Õk XHõ Kåi„`«Hõ
#QÆflã¨`«ºO. „ѨÉèí∞`åfiʼnõΩ =¸Å"≥∞ÿ# „Ѩ[Å`À#∞ "åi
_ç=∂O_£Å`À#∞, Hõhã¨O áêʼnõΩÅ∞ áê˜OKåeû#
~å*ϺOQÆO`À#∞, ^•xx HÍáê_»_®xH˜ HõOHõ}O Hõ@∞ì‰õΩ#fl
K«@ìã¨ÉèíÅ`À#∞ ã¨O|O^èŒO ÖˉõΩO_® ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ H˘xfl
„Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_»¤Ü«∞<Õk.
"åã¨Î"åxH˜ ÃÑ· JOâßÅxflO˜H˜ `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞
_ç=∂O_£ Jf`«"≥∞ÿOk KåÖÏ aè#fl"≥∞ÿ# q㨇iOK«~åx JOâßÅ∞
L<åfl~Ú. Kåi„`«Hõ JOâßÅ#∞ Ѩije¿ãÎ ÉèÏ~°`«^ÕâßxH˜
™êfi`«O„`«ºO =KÕÛ<嘈H `≥ÅOQÍ} XHõ ^Õâ◊O. (W©=Å
~å[=∞O„_ç *ˇÿ PO„^èŒ „Ѩ^Õâò ã¨ÉèíÖ’ LO_»=e¡ J~°∞}ü‰õΩ=∂~ü
D q+¨Ü«∞O „Ѩ™êÎqOKå_»∞). ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ [iy# ™êfi`«O„`«º
áÈ~åÏxH˜, „a˜+π áêÅ# `≥ÅOQÍ}`À U ã¨O|O^èŒO ÖË^Œ∞.
<å_»∞ D `≥ÅOQÍ} ^Õâßxfl ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ^Õâ◊O Jx Ñ≤eKÕ
"å~°∞. XHõ ~å*ϺOQÆO, XHõ áê~°¡"≥∞Oò, XHõ „Ѩ^è•#=∞O„u,
XHõ ã¨fi`«O„`« áêʼnõΩ_»∞ L<åfl_»∞. <å<å*Ïu ã¨q∞u #∞O_ç
"≥Ú^ŒÅ∞H˘x SHõº~å[ºã¨q∞u ^•HÍ JO`«~å˚fÜ«∞OQÍ U~°Ê_»¤
Jxfl ã¨Oã¨÷ÅÖ’ <å˜ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ^Õâ◊O XHõ ã¨Éèíº ^Õâ◊O.
107 ^ÕâßÅÖ’ ~åÜ«∞ÉÏ~° HÍ~åºÅÜ«∂Å∞ LO_Õq. (<å_»∞
ÉèÏ~°`«^ÕâßxH˜ ‰õÄ_» Wxfl ~åÜ«∞ÉÏ~° HÍ~åºÅÜ«∂Å∞ ÖË=Ù).
KåÖÏ qz„`«"Õ∞q∞@O>Ë ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ ‰õÄ_» <å˜ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£
^ÕâßxH˜ XHõ ~åÜ«∞ÉÏ~° HÍ~åºÅÜ«∞O LO_Õk. ^•<Õfl P<å_»∞
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ǨÏ∫*ò Jx Ñ≤eKÕ"å~°∞. (D Éèí=#"Õ∞ <Õ_»∞
U.Ñ≤.Éèí=<£QÍ =∂i _èçb¡Ö’ K«xáÈ~Ú# =∞# Ü«∂kÔ~_ç¤ â◊"åxfl
~å‰õΩO_® J_»∞¤‰õΩOk). „ѨѨOK«OÖ’ J`«ºO`« ^èŒ#=O`«
^ÕâßÅÖ’ XHõ˜QÍ JÅ~åiOk. WHõ¯_ç ã¨~°fiã¨OѨ^ŒÅÃÑ·# ^Œ$+≤ì
Ãјì# ÉèÏ~°`« ^Õâ◊Ѩ٠ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞ =ÚYºOQÍ PO„^èŒ

20. 20#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
=Åã¨"å^Œ∞Å∞ D ^Õâ◊OÖ’x áêÅ#Ѩ~°"≥∞ÿ# JOâßÅÖ’ LO_Õ
H˘xfl Ö’áêÅ#∞ Pã¨~åQÍ KÕã¨∞H˘x WHõ¯_ç „Ñ¨[ʼnõΩ =ÚYºOQÍ
=∞^茺`«~°QÆu q^•º=O`«∞ʼnõΩ "å˜x ÃÑ^ŒÌqQÍ KÕã≤ #∂iáÈã≤
L^Œº=∂Å#∞ ÖË=nã≤, "å˜H˜ "åˆ~ <åÜ«∞Hõ`«fiO =Ç≤ÏOz
1947 PQÆ+¨µì 15# ™êfi`«O„`«ºO á⁄Ok# ÉèÏ~°`« áêʼnõΩÅ`À
P <åÜ«∞Hõ`«fiO q∞ÖÏY`≥ÿ, WHõ¯_ç áêʼnõΩÅ`À J@∞
ÉèÏ~°`«^ÕâßH˜x ™êfi`«O„`åºxzÛ# „a˜+π "å~°∞, ÉèÏ~°`«~å*ϺOQÆ
Ѩi+¨`ü KÕã¨∞‰õΩ#fl XѨÊO^•Å#∞ =∞s =ÚYºOQÍ ™êfi`«O„`«ºO
=zÛ# `«~åfi`« [=Ǩ ~üÖÏÖò <≥„Ǩ˙ „ѨÉèí∞`«fiO KÕã¨∞H˘#fl
Ü«∞^ä•`«^äŒ X_»O|_çHõ#∞ LÅ¡OѶ≤∞Oz JO`«~å˚fÜ«∞ <åºÜ«∞
ã¨∂„`åʼnõΩ `«∂@∞¡ á⁄_çz, SHõº~å[º ã¨q∞ux HÍ^Œx D
ã¨fi`«O„`« ^Õâßxfl Ãã·xHõ K«~°º ¿Ñ~°∞`À J`«ºO`« ¿ÇÏÜ«∞OQÍ,
hK«OQÍ WHõ¯_ç „Ñ¨[Å Jaè„áêÜ«∂ʼnõΩ aè#flOQÍ [#~°Öò KÒ^Œi
<åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ ÅHõ∆Å=∞Ok „Ѩ[efl K«OÑ≤, ^ÀÑ≤_ç,
=∂#ÉèíOQÍʼnõΩ áêÅÊ_ç ~°HÍÎxfl U~°∞Å∞ áêiOz, ^Œ∞~å„Hõ=∞}
KÕã≤ ã¨fi`«O„`« ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ^Õâßxfl P„Hõq∞OK«∞H˘x
ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ HõÅ∞ѨÙH˘x 14= ~å„+¨ìOQÍ nxx U~°Ê~°Kå~°∞
ÉèÏ~°`« áêʼnõΩÅ∞. (Hõ=¸ºxã¨∞ìÅ∞ x*ÏO áêÅ#Ö’ HÀÖ’Ê~Ú#
4000 =∞Ok HÍ~°ºHõ~°ÎÖËfl Ѩ^Õ Ñ¨^Õ „Ѩ™êÎq™êÎ~°∞ HÍx ÉèÏ~°`«
Ãã·xHõ K«~°ºÖ’ „áê}ÏÅ∞ HÀÖ’Ê~Ú# ÅHõ∆Å =∞Ok „áê}ÏÅ
K«i„`«#∞, ÉèÏ~°`« Ãã·#ºO ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ^Õâßxfl P„Hõq∞OK«∞‰õΩ<Õ
„Hõ=∞OÖ’ [iÑ≤# JHõ$`åºÅ∞ "å~°∞ „Ѩ™êÎqOK«~°∞). 1948
#∞O_ç 1950 =~°‰õΩ Ãã·xHõ áêÅ#, 1950 #∞O_ç 1952
=~°‰õΩ `å`å¯eHõ =ÚYº=∞O„u "≥Ö’¡_ç áêÅ#, J#O`«~°O
1952Ö’ [#~°Öò ZxflHõÅÖ’ ÔQÅ∞á⁄Ok |∂~°∞æÅ ~å=∞Hõ$ëê‚
~å=Ù áêÅ# „áê~°OÉèí"≥∞ÿ 1956 JHÀì|~ü 31 =~°‰õΩ
H˘#™êyOk.
ÃÑ· JOâßÅ#∞ ѨijeOz#ѨÙ_»∞ `≥ÅOQÍ} ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’
qb#"≥∞ÿ XHõ ~å„+¨ìOQÍ H˘#™êyO^Œ<Õk Hõ#|_»∞`«∞Ok. "≥Ú`«ÎO
ÉèÏ~°`« ã¨OÜ«ÚHõÎ ~å„ëêìÅÖ’ ™êfi`«O„`«ºO =zÛ# <å˜ #∞O_ç
<Õ˜ =~°‰õΩ #∂`«#OQÍ U~°Ê_»¤ U ~å„+¨ì K«i„`«#∞,, L^Œº=∂xfl
K«∂ã≤# D aè#flHÀ}O =∞#‰õΩ Hõ#|_»^Œ∞. J#QÍ L#fl
~å„ëêìxfl áÈQ˘@∞ìHÀ=_»=∞<Õk.
=∞~À JOâ◊O, L^Œº=∞O. D q+¨Ü«∂xH˜ =¿ãÎ 1879
#∞O_ç Ѩ~å~Ú "åi =ÚYºOQÍ PO„^èŒ∞Å∞ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£
^Õâ◊OÖ’H˜ =zÛ L^ÀºQÍÅ∞ á⁄O^Œ_®xfl `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞
ÔQ·~ü =Úb¯ QÀ ÉϺH± ¿Ñ~°∞`À =ºuˆ~H˜ã¨∂Î<Õ L<åfl~°∞.
nxѶ¨e`«"Õ∞ 1919Ö’ =Úb¯ ~°∂Öòû =KåÛ~Ú. 1948Ö’ ÉèÏ~°`«
„ѨÉèí∞`«fi ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ^Õâ◊ ^Œ∞~å„Hõ=∞}#∞ ‰õÄ_® ã¨=∞~°÷=O`«OQÍ
„Ѩ[Å∞ =ºuˆ~H˜Oz Jã¨∞=ÙÅ∞ÉÏ™ê~°∞. =Úb¯ ~°∂Öòû#∞ ÉèÏ~°`«
„ѨÉèí∞`«fiO J=∞Å∞ Ѩ~°∞K«HõáÈ`Õ 1952Ö’ ÔQ·~ü =Úb¯ QÀ ÉϺH±
=¸"£"≥∞Oò KåÖÏ |ÅOQÍ =zÛ 7QÆ∞~°∞ K«xáÈÜ«∂~°∞.
1956Ö’ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å„+¨ìO, PO„^èŒ ~å„+¨ìO qb<åxfl WHõ¯_ç
áêʼnõΩÅ∞ q∞#Ç¨Ï WHõ¯_ç q^•º=O`«∞Å∞ =ºuˆ~H˜ã¨∂Î |Å"≥∞ÿ#
L^Œº=∞"Õ∞ #_çáê~°∞. 1969Ö’ `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìO _ç=∂O_£`À
KåÖÏ |Å"≥∞ÿ# L^Œº=∞"Õ∞ =zÛOk. 369 =∞Ok ÃÑ·|_ç
q^•º~°∞÷Å∞ K«xáÈÜ«∂~°∞. 1996 #∞O_ç =∞m§ L^Œº=∞O f„=
™ê÷~ÚÖ’ <Õ˜ =~°‰õΩ #_»∞ã¨∂Î<Õ L#flk. L^Œº=∞O f„=OQÍ
LO_»@=∞O>Ë „Ѩ[Å PHÍOHõ∆ |ÅOQÍ LO_»@=∞x J~°÷O.
2009 #=O|~ü J#O`«~°O =zÛ# L^Œº=∞ ™ê÷~Úx
K≥ѨÊ=Åã≤# J=ã¨~°=Ú ÖË^Œ#∞‰õΩOÏ!
=∞~À JOâ◊O ZxflHõÅ∞ 1971Ö’ [iy# ZxflHõÖË
`≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì _ç=∂O_£‰õΩ Ô~Ѷ¨Ô~O_»O ZxflHõÅ∞. `«^Œ#O`«~°O
2002 ™ê÷xHõ ã¨Oã¨÷Å ZxflHõÅ∞, 2004Ö’ [iy# ZxflHõÅ
„Ѩ^è•# ZxflHõÅ Z*ˇO_® `≥ÅOQÍ}Ë. 2006Ö’ [iy#
HõsO#QÆ~ü LѨ ZxflHõ#∞ P<å˜ =ÚYº=∞O„u ~å[âıY~üÔ~_ç¤<Õ
ã¨fiÜ«∞OQÍ Ô~Ѷ¨Ô~O_»O „ѨHõ˜Oz r=<£Ô~_ç¤x xÅɡ@ìQÍ, „Ѩ[Å∞
`≥ÅOQÍ}"å^Œ JÉèíºi÷ ÔH.ã≤.P~ü#∞ ÔQeÑ≤Oz#<å_Õ ˆHO„^Œ
„ѨÉèí∞`åfixH˜ `≥ÅOQÍ} _ç=∂O_£ J~°÷=∞~ÚºOk. P<å_»∞
`≥ÅOQÍ} "å^•xfl =ºuˆ~H˜Oz# `≥ÅOQÍ} =∞O„`«∞ÅO^Œ~°∞
2009Ö’ =∞˜ì HõiKå~°∞. 2009Ö’ áêsìÅ x~°‚Ü«∂ÅÖ’ L#fl
Ö’áêÅ =Å¡, á⁄`«∞ÎÅ =Å¡ qѶ¨Å"≥∞ÿ#, P `«^Œ#O`«O [iy#
Jxfl LѨ ZxflHõÅÖ’ `≥ÅOQÍ} "å^Œ"Õ∞ ÔQezOk.
ÃÑ· JOâßÅ#∞ QÆ=∞xOz#ѨÙ_»∞ `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞
_ç=∂O_£‰õΩ HÍ=eã≤# Jxfl „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ L^Œº=∞ áê~å≈fiÅ#∞
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O JkèQÆq∞OzOk. J~Ú# =∞s `≥ÅOQÍ}
ZO^Œ∞‰õΩ PÅ㨺=∞=Ù`«∞#flk? Jx „ѨtflOK«∞‰õΩO>Ë ÉèÏ~°`«
ã¨OÜ«ÚHõÎ~å„ëêìÅÖ’ QÆ`«OÖ’ U~°Ê_»¤ ~å„ëêìÅxflO˜x K«i„`«#∞
Ѩije¿ãÎ P „áêO`«OÖ’ LO_Õ =#~°∞Å∞, "å˜x *ÏfÜ«∞
ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞ʼnõΩ ã¨∞ÅÉèíOQÍ JѨÊ#OQÍ JOkOK«_»O HÀã¨O
ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ H˘`«Î ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_®¤~Ú q∞#Ǩ „Ѩ[Å
PHÍOHõ∆<Õ „Ѩ^è•#O HÍ^Œ<Õk XHõ #QÆfl ã¨`«ºO. XHõ "Õà◊ „Ѩ[Å
PHÍOˆH∆ „Ѩ^è•<åOâ◊O J~Ú`Õ `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìO ZѨÙÊ_À
U~°Ê_®e. JO^Œ∞ˆH „Ѩã¨∞Î`«O L#fl PO„^茄Ѩ^Õâò ~å„+¨ìOÖ’<Õ
PO„^èŒ =Åã¨"å^Œ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞ʼnõΩ *ÏfÜ«∞ ÃÑ@∞ì|_ç
^•~°∞ʼnõΩ HÍ=Åã≤# Jxfl ™œHõ~åºÅ∞ <≥~°"Õ~°∞ `«∞#flѨÙÊ_»∞
J#=ã¨~°OQÍ H˘`«Î ~å„+¨ì"≥∞O^Œ∞‰õΩ J<Õk W"åfià◊ ÉèÏ~°`«
ã¨OÜ«ÚHõÎ ~å„ëêìÅ áêÅHõ ^ŒàÏi, Éèí∂™êfi=∞º ÃÑ@∞ì|_ç^•i

21. 21 =∂iÛ, 2013
=~°æO ÉèÏq™ÈÎOk. P „ѨÜ≥∂[<åÅ#∞ D_Õ~°Û_®xˆH <å_»∞
PO„^èŒ ~å„ëêìxfl, ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å„ëêìxfl qb#O KÕã≤ PO„^èŒ
„Ѩ^Õâò#∞ ÉèÏ~°`« ã¨OÜ«ÚHõÎ ~å„ëêìÅ áêÅHõ „ѨÉèí∞`åfiÅ∞
U~°Ê~°Kå~Ú. JO^Œ∞ˆH L^Œº=∂Å∞, ZxflHõÅ∞ ÉèÏ~°`« ã¨OÜ«ÚHõÎ
~å„ëêìÅÖ’ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ì U~åÊ@∞‰õΩ w@∞ ~å~Ú HÍ^Œ∞.
„Ѩã¨∞Î`«O #_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xH˜ =∞~˘Hõ
=ÚYº J_»¤OH˜ J"≥∞iHÍ, ^•x PkèѨ`«ºOÖ’ #_»∞™ÈÎ#fl
„ѨѨOK« ÉϺOH±, P „ѨѨOK« ÉϺOH±#∞ #_»∞ѨÙ`«∞#fl
=∞bì<Õ+¨#Öò HõOÃÑhÅ∞, "å˜Ö’¡ ¿+~ü ǨϟŤ~üQÍ
„ѨѨOK«OÖ’#∞, ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’#∞ =ÚYºOQÍ
`≥ÅOQÍ} JO`«Ï L#fl =#~°∞ÅÃÑ· PkèѨ`«ºO L#fl
PO„^èŒ =Åã¨"å^ŒO.
ÃÑ· J"≥∞iH͉õΩ, „ѨѨOK«ÉϺOH±‰õΩ, =∞bì<Õ+¨#Öò HõOÃÑhʼnõΩ,
ÉèÏ~°`« ^ŒàÏs ÃÑ@∞ì|_ç^•i ~å[H©Ü«∞ =~åæʼnõΩ, áêsìʼnõΩ
XHõ á⁄e˜HõÖò HõOѨŬ<£#∞(~å[H©Ü«∞ Jx"å~°º`«) `≥ÅOQÍ}
„Ѩ[Å∞ ÉèÏ~°`« ~å[H©Ü«∂ÅÖ’ "å˜H˜ J#∞‰õÄÅOQÍ
„ѨÉèí∞`åfixfl 2014Ö’ JkèHÍ~°OÖ’H˜ fã¨∞‰õΩ~å=_»OÖ’
ã¨$+≤ìOK«QÆÅQÍe. `«^•fi~å `≥ÅOQÍ} ~å„ëêìxfl W¿ãÎ<Õ `«=∞‰õΩ
JkèHÍ~°O, `«=∞ „ѨÜ≥∂[<åʼnõΩ =∞#∞QÆ_» Jx J@∞ J"≥∞iHÍ,
W@∞ ÉèÏ~°`« ÃÑ@∞ì|_ç^•i =~°æO QÆ∞iÎOKåe. J=ã¨~°"≥∞ÿ`Õ
PO„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç ^•i =~°æO PHÍOHõ∆#∞ u~°ã¨¯iOKÕ ™ê÷~ÚÖ’
P HõOѨŬ<£ LO_®e. JO^Œ∞ˆH JѨʘ^•HÍ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å
áÈ~åÏÅ∞ H˘#™êQÍeûO^Õ. „Ѩu ZxflHõ#∞ áÈ~å@
ã¨fi~°∂ѨOQÍ =∂~åÛeûO^Õ. ÉèÏ~°`« ã¨OÜ«ÚHõÎ ~å„ëêìÅÖÏO˜
^ÕâßÅÖ’ Wk `«Ñ¨Ê^Œ∞. WO`«‰õΩ q∞#Ç¨Ï `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì
U~åÊ@∞‰õΩ "Õˆ~ =∂~°æO ÖË^Œ∞. nxx |˜ì J~°÷=∞ÜÕ∞º^Õ^ŒO>Ë
|∂~°˚"å „Ñ¨*Ï™êfi=∞º ^ÕâßÅÖ’ „Ѩ[Å PHÍOHõ∆HõO>Ë
ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å PHÍOHõ∆#∞ <≥~°"Õ~°Û_®xˆH ÉèÏ~°`«
ã¨OÜ«ÚHõÎ~å„ëêìÅ ~å*ϺOQÆO ѨxH˜ =ã¨∞ÎO^Œ<Õk!? g@xflO˜x
HÍÅ^Œxfl Éèíq+¨º`üÖ’ `≥ÅOQÍ} ^Õâ◊ _ç=∂O_£ ~å^Œx Z=fi~°∞
K≥ѨÊQÆÅ~°∞?! ÉèÏ~°`«ã¨OÜ«ÚHõÎ ~å„ëêìÅ∞, ~°ëêº ã¨OÜ«ÚHõÎ
~å„ëêìÅÖÏQÍ q_çáÈ~Ú „Ѩ`ÕºHõ ^ÕâßÅ∞QÍ „Ѩ[Å PHÍOHõ∆#∞
Ѩ˜ìOK«∞HÀHõáÈ`Õ =ÚHõ¯Å∞ HÍ=K«∞Û. Jk Ye™êÎ<£ JO`«
|ÅÇ‘Ï#OQÍ H͉õΩO_®, HÍj‡~ü JO`« |ÅOQÍ =¿ãÎ ^•xH˜
„Ѩ[Å PHÍOHõ∆#∞ ÃÑ_»K≥q# Ãјì, `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å`À
^˘OQÍ@ P_ç# ÉèÏ~°`« áê~°¡"≥∞O>Ë ÉÏ^茺`« =Ç≤ÏOKåe?!
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ WѨÙÊ_»∞ `«=∞ K«i„`« J^茺ܫ∞#OÖ’ L<åfl~°∞!
ÉèÏ~°`« áêʼnõΩÖÏ~å, ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞ÖÏ~å, PO„^èŒ =Åã¨
"å^Œ∞ÖÏ~å `«™ê‡`ü *Ï„QÆ`«Î?! T
™êÇ≤Ï`«ºO
Hõq`«
„áêq∞ãπh=ÙJ=Ù`å=Ù
–[#*ÏfiÅ
^Œ∞ódOK«‰õΩ „ÃѶO_£
hHÀ „áêq∞ãπ KÕ™êÎ!
QÍeH˘iH˜# áê@ =ÚHõ¯Å
~˘>ˇì =ÚHõ¯Å∞ W™êÎ!
#∂`«# =∂#=Ù}˜fl
=∞˜ì ÉÁ=∞‡ KÕã≤ W™êÎ!
„áêq∞ãπ „ÃѶO_£
XHõ „ÃѶO_£ L^Œº=∞ „HÍOu ^Œ~°Ê}jÅ∞_»∞ J~Ú`Õ
~°HõÎ JOH˜`«O ZÖÏ =ÙO@∞O^À ~°∞A=٠Ѩ~°∞™êÎ!
â◊„`«∞=Ù ‰õÄ_® =∞#efl QÆ∞iOz
KÕã¨∞‰õΩ#fl „Ѩ=∂}O x[O KÕã≤ K«∂Ñ≤™êÎ!
^Œ∞ódOK«‰õΩ „ÃѶO_£
`«#HõO@∂ Ug∞ ÖˉõΩO_®
`«#HõO@∂ Ug∞ PÖ’zOK«‰õΩO_®
rq`«O g∞^Œ Ü«Ú^ŒúO "≥∂ã¨∞Î#fl
g~°∞_ç z~°∞#=Ùfi K«∂_»∞
J`«_ç áê^Œ^•iÖ’ ѨÓã¨∞Î#fl
Z„~°=∞O^•~°O K«∂_»∞
J`«_ç `«Å g∞^Œ ZQÆ∞~°∞`«∞#fl
ã‘`åHÀHõzÅHõÅ ã¨=¸Ç¨ÏO K«∂_»∞
„ÃѶO_£...! ^Œ∞óYO =∞#ã¨∞ HõÅ`« `˘ÅyOKåe
=∞x+≤ =∞e#O Hõ_»QÍe
ѨÙh`«"≥∞ÿ# Ñ≤_çH˜à◊¡ #_»HõÅ∞ HõÅ"åe
XHõ ^Œ∞óYO
XHõ JÅÜ≥ÿ∞... XHõ ÔH~°@"≥∞ÿ
h"Õ ã¨=Ú„^ŒO HÍ"åe!
„áêq∞ãπ h=Ù J=Ù`å=Ù
ˆ~Ѩ˜
LëÈ^ŒÜ«∂xH˜
~å„u "ÕQÆ∞K«∞Hõ¯=Ù!T

22. 22#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
™ê=∂lHõ j~°OÖ’ #~åÅ fQÆÅ∞ WOHÍ `≥yáÈÖË^Œh, QÆ∞O_≥
WOHÍ H˘@∞ì‰õΩO@∞O^Œh, H˘"˘fi`«∞ÎÅ "≥Å∞QÆ∞ KÕ`«∞Å∞
K≥ѨC`«∞#flq? Wq KÕ`«∞Å∞ ^Œ∞Å∞ѨÙHÀ=_®xˆH ã¨iѨ_ç`Õ, WÖÏ
Ѷ¨∞@# Ѷ¨∞@#‰õΩ H˘"˘fi`«∞ÎÅ "≥Å∞QÆ∞Å∞, Ѷ¨∞@# pHõ˜Ö’<Õ
=∞ø#OÖ’ "≥ey PiáÈ`«q! ''â◊"åxH˜ JO^Œ"≥∞ÿ# Hõà◊√¡ =Ù#fl@∞¡——
''=∂Ü«∞"≥∞ÿ áÈ`«∞#fl_»=∂‡....—— JO^≥N áê@ iOQ∑ ’<£QÍ
=∂i#@∞¡, <Õ~åÅ∞ Ѷ¨∞’~åÅ∞ ã‘iÜ«∞Öò‰õΩ QÆ∞_»∞¡ JѨÊyOz#@∞¡,
Ç≤ÏO㨠„ѨÉè’^Œ ~°HõÎáê`åÅ Hõ^ä•<åÜ«∞‰õΩÅ ã≤x=∂Å HÀã¨O,
ã‘iÜ«∞Öòû HÀã¨O Z^Œ∞~°∞ K«∂ã¨∞Î#fl@∞¡, ZQÆ|_»∞`«∞#fl@∞¡
J=Ù`«∞Ok!!
Ç≤ÏO㨠nqÖ’x =¸Å ã¨÷OÉÏÅ g∞^Œ =Ù#fl =∂O„u‰õΩ_ç
~°OQÆ∞Å ÉèÏ=*ÏÅ `≥~°Å „Éèí=∞Å∞ `˘eyáÈ#O`« =~°‰õΩ,
*ÏfÜ«∞ JO`«~å˚fÜ«∞ =∂O„u‰õΩ_ç ~°∂áêxfl Ѩã≤Hõì#O`«
=~°‰õΩ, H˘"˘fi`«∞ÎÅ "≥Å∞QÆ∞ =∞g∞‡... _®_ô...'_Õ—ÖψQ, J<ÕHõ
'_Õ—ÖÏ¡ˆQ Wk XHõ H˘"˘fi`«∞ÎÅ '_Õ—QÍ<Õ q∞yeáÈ`«∞Ok.
Ѷ¨∞@#Å HÀã¨O... H˘"˘fi`«∞ÎÅ HÀã¨O... ÉèÏq`«~°O Z^Œ∞~°∞
K«∂ã¨∂Î =ÙO_ÕÖÏ KÕÜ«∞_»"Õ∞ J=Ù`«∞Ok.
UO KÕ^•ÌO! ÉË`åà◊√_ç K≥@∞ì‰õΩ "ÕÖÏ_»∞`«∞#fl â◊"åÅ∞, „Ѩâ◊flÅ,
J<ÕHõ J<ÕHõ „Ѩâ◊flʼnõΩ ã¨=∂^è•<åÅ∞ "≥`«∞HÀ¯=Åã≤O^Õ.
„QÍ=∂Å∞ ZO^Œ∞‰õΩ #QÆ~åÅ∞QÍ =∂~°∞`«∞#fl"À, #QÆ~åÅ∞
ÃÑ^ŒÌ #QÆ~åÅ∞QÍ, #QÆ~°O ^èŒ<å~°}ºOQÍ ZO^Œ∞‰õΩ =∂i
áÈ~ÚO^À, ‰õΩ@∞O|O JO>Ë 1{1´1 J<Õ H˘`«Î ÖˇHõ¯Å
~°OQÆ∞Å „ѨѨOK«OQÍ ZO^Œ∞‰õΩ =∂iO^À, x#fl˜ gkè ~“_ôÅ∞
ZO^Œ∞‰õΩ ~å[H©Ü«∞ =ÚMÏÅ#∞ ѨÙÅ∞=Ú ‰õΩO@∞<åfl~À, x#fl˜
ã≤x=∂ Ç‘Ï~À <Õ_»∞ ZO^Œ∞‰õΩ =∞O„u J=Ù`«∞#fl_À... =Oâ◊
Ѩ~°ºOQÍ ~å*ϺkèHÍ~°O HÀã¨O ÃÑo¡à◊√¡ ‰õÄ_® KÕã¨∞HÀ‰õΩO_®
ZO^Œ∞‰õΩ ~å[ºO HÀã¨O áê‰õΩÖÏ_»∞`«∞<åfl~À, aO„^Œ#fiÅ,
J<åflǨÏ*ψ~, [QÆ<£, „áêOfÜ«∞ Ç‘Ï~ÀÅ∞ ZO^Œ∞‰õΩ
ã¨$+≤ìOK«|_»∞`«∞<åfl~À, JO`«~å˚fÜ«∞ L„QÆ"å^ŒO XHõ *ÏfÜ«∞
áêsì, ^ÕjÜ«∞ Ç≤ÏO^Œ∞ =∞`«"å^ŒO =∞~À XHõ *ÏfÜ«∞ áêsì,
áÈÏáÈ©Å`À J"≥∞iHÍ "≥∞ѨC HÀã¨O ZÖÏ `«Ç¨Ï`«Ç¨Ï
ÖÏ_»∞`«∞<åfl~À J=∞~°∞_»∞ ÉÏÅQÀáêÖò J#fl@∞¡ =∞#
~À©<£QÍ,H˘`«ÎQÍH˘"˘fi`«∞ÎÅ'_Õ—#∞„ѨHõ˜OK«∞‰õΩO^•=∂!
-[#*ÏfiÅ
#_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO
#~°#~åÅÖ’H˜ =∞#‰õΩ `≥eÜ«∞‰õΩO_®<Õ =∞`À<å‡^ŒO
áê‰õΩ`«∞Ok.(q+¨Hõ#ºÅ Kå}‰õΩºÅ∞ Z=~°∞! Z=~À....)
™ê=∂lHõ ‰õΩÅ Hõ@∞ì|_ç, ™êO„Ѩ^•Ü«∞O, Pi÷HõO Jxfl
HõÅHõeÑ≤# =Úã¨∞~°∞‰õΩ `«@∞ìHÀÖËHõ =ÚQÆ∞æ~°∞ JHõ¯K≥Öˇ¡Å∞ #QÆ~°O
#_çÉÁ_»∞¤# Kåi‡<å~ü #∞Oz ^Œ∂H˜ K«zÛ# 6 ѨÙ`«Î_ç ÉÁ=∞‡Å
ѨÓ~°‚=∞‡ÖÏ ~°HõÎ=∞~°HõÅ `«_ç WOHÍ "≥OÏ_»∞`«∂<Õ =ÙO>Ë,
JHõ¯_» XHõ Ç≤ÏO^Œ∞ ^Õ=Ù_»∞ QÆ∞_ç „Ñ¨`«ºHõ∆O HÍ=_»O, t=Ù_»∞,
^Œ~°æ Hõeã≤ =Ù#fl ѨÙ}ºÉèí∂q∞Ö’, ~å=ÚÅ∞, =∞ã‘^Œ∞ Hõeã≤
LO_»ÖËHõáÈ=_»O. J<ÕHõ ™êfi=ÚÅ∞, ÉÏÉÏÅ∞ J=`«iOK«_»O!
Ѩ@∞ì=∞x Ô~O_»∞ Ѩ^Œ∞Å∞ ‰õÄ_® xO_»x Ü«Ú=‰õΩÅ∞ JÜ«∞º=fi
™êfiq∞, t=, PO[<ÕÜ«∞ Éèí‰õΩÎÅ∞QÍ Z#fl_»∞ ÖËx suÖ’ Éèí‰õΩÎÅ∞
‰õÄ_® Jã¨Ç≤ϺOK«∞‰õΩ<Õ f~°∞Ö’ p=∞ÉÏ~°∞Å∞ HÍ=_»O!
ÃÑO@ k|ƒÅÖ’, ѨO@ Éèí∂q∞Ö’, 㨇âß# "å˜HõÖ’ ZHõ¯_»
Ѩ_ç`Õ JHõ¯_» ~å„uH˜ ~å„u ^Õ=`«Å∞, ^Õ=Ùà◊√¡ "≥ÚÖˇ¯`«Î_»O.
ÖϺO_£ =∂Ѷ≤Ü«∂Å∞, ã≤x=∂ =∂Ѷ≤Ü«∂Å∞, ~å[H©Ü«∞
=∂Ѷ≤Ü«∂Å∞, ~ÀA~ÀA‰õΩ ZO^Œ∞‰õΩ ÃÑiyáÈ`«∞#fl@∞¡!
^Õâ◊O "≥Ú`«ÎO g∞^Œ ˆH=ÅO Ѩk ‰õΩ@∞OÉÏÅ =ÚMÏÅ∞
"å~°ã¨`åfiÅ∞. gˆ~ ~å[H©Ü«∞O, ã≤x=∂, g∞_çÜ«∂Å∞ ZO^Œ∞‰õΩ
âßã≤ã¨∞Î#fl@∞¡? XHõ¯™êi H͉õΩ<åfl XHõ¯™êi J~Ú<å „Ñ¨tflOK«∞
‰õΩ<åfl=∂? JxflO˜H˜ ~À©<£ ~ÀÉ’ Ü«∞O„`åÅ"Õ∞<å!
J=∞~°∞Å∞. =∞ǨÏhÜ«ÚÅ∞, "åi `åºQÍʼnõΩ Uq∞
W=fi^ŒÅ∞Û‰õΩ<åflO. ˆ~Ѩ˜ ÉèÏq`«~åxH˜ Uq∞ K≥ѨÊ^ŒÅ∞Û‰õΩ<åflO!
ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, JÅ∂¡i "å~°ã¨`«fiO, ^Õâ◊ÉèíH˜Î ã¨∂ÊùiÎ á⁄Ok#, ^˘_ç¤
H˘=Ú~°Ü«∞º, |O^Œw, Ü«∂^Œyi ã¨∂ÊùiÎ á⁄Ok# =∞~À`«~°O
*Ïi˚Ô~_ç¤, [OáêÅ, ã¨∞~°Ñ¨<Õx gi ã¨∂ÊùiÎ^•`«Å∞QÍ Z=ix
K«∂Ñ≤^•ÌO!
P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞, ÉÏO|∞ Kå=ÙÅ∞, Ü«∂ã≤_£ Kå=ÙÅ∞ J<ÕHõ
Z<Àfl Kå=ÙÅ „Ѩâ◊flʼnõΩ UO ã¨=∂^è•<åÅ∞ "≥`«∞‰õΩ¯O^•O!
J<ÕHõ „H˜q∞#Öòû, Ç≤ÏO㨠Ѷ¨∞@#ʼnõΩ ~À˜<£QÍ H˘`«ÎQÍ
H˘"˘fi`«∞ÎÅ '_Õ—#∞ „ѨHõ˜OK«∞‰õΩO^•=∂!
U"≥∂ „ѨѨOK« ÉË`åà◊√_ç K≥@∞ì g∞^Œ LOk „Ѩâ◊fl!
T

23. 23 =∂iÛ, 2013
ã≤OQƈ~}˜Ö’ã‘iÜ«∞à◊¡=∂Ü«∞
-_»Ñ¨C ã¨=∞Ü«∞º
<≥Å∂¡~°∞ lÖÏ¡ ^Œ∂|‰õΩO@ HõO>Ë =ÚO^Œ∞ ã≤OQƈ~}˜Å
'™ê~å— =ºuˆ~Hõ L^Œº=∞O [iyOk, HÀÖòɡÖòì HÍÅhÅ P_Àà◊¡O`«
~À_»¡g∞kH˜ =zÛ ™ê~å ^Œ∞HÍ}ÏÅ∞ ^èŒfiOã¨O KÕã≤ ѨÓiÎQÍ ™ê~å
x¿+kèOKÕ =~°‰õΩ q„â◊q∞OK«‰õΩO_® áÈ~åÏÅ∞ KÕâß~°∞. WO`«˜
K≥·`«#º =O`«∞Öˇ·# HÀÖòɡÖòì =∞Ç≤Ïà◊Å∞ WѨC_»∞ ©g ã‘iÜ«∞à◊¡
q+¨ =ÅÜ«∞OÖ’ zH˜¯#~°∞. x`«ºO „Ѩ*Ïã¨=∞㨺Šg∞^Œ K«iÛOKÕ
"å~°O`å Ѩq„`«|O^èŒOÖÏO˜ ã‘iÜ«∞à◊¡ QÆ∞iOz „Ѩ™êÎqã¨∞Î#fl~°∞.
#Å∞QÆ∞~°∞ =∞Ç≤Ïà◊Å∞ Hõeã≤# „Ѩf ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’#∂ D
ã‘iÜ«∞à◊¡ Ö’ÖË¡. ™ê„=∂[º"å^Œ q+¨ ã¨O㨯 $u "≥Ú`åÎxH˜
"≥Ú`«ÎOQÍ HÍÅhʼnõΩ JO`å qã¨ÎiOzOk. WOH˘Hõ_≥·`Õ
ã¨<£ _≥·Ô~H±ì JO>Ë g∞~°∞ D ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ã‘iÜ«∞Öò K«∂_»ÏxH˜
^Œ∂~°OQÍ LO>Ë ''iHÍ~ü¤—— KÕã¨∞H˘x `«~°∞"å`« g∞ fiHõ "Õà◊Ö’¡
K«∂ã¨∞HÀ=K«∞Û Jx JOÏ_»∞.
=∞ÖË¡fQƉõΩ ѨOki "ÀÖË ...=∞ã¨Hõ pHõ˜Ö’ "≥<≥flÅ "ÀÖË....
h áê^ŒO g∞^Œ ѨÙ@∞ì=∞K«∞Û<≥· K≥Öˇ¡=∂‡... Jx ~åã≤# QÆ^ŒÌ~°#fl
áê@‰õΩ ZO`« =∂^èŒ∞~°ºO L#fl^À... J#fl K≥Öˇ¡Å |O^è•xH˜
D ã‘iÜ«∞à◊√¡ qѨs`« J~å÷Å∞ ã¨$+≤ìã¨∂Î... `≥ÅOQÍ}
J<åflK≥à‹¡Å∞¡, JHͯ`«=Ú‡à◊√¡, =k<å=∞~°^Œà◊√¡, J<åfl^Œ=Ú‡à◊√¡
J<Õ Ñ¨^•Å#∞ D ã‘iÜ«∞à◊¡Å¡ =„H©HõiOz, ‰õΩ„@Å∞,
‰õΩ`«O„`åÅ∞ JO@QƘì K«∂Ñ≤ã¨Î~°∞.
Z#∞Hõ@ "å_»–"å_»Å `«=∞ `«=∞ x`«º ã¨=∞㨺Å∞
=∂Ï¡_»∞‰õΩ<Õ =∞Ç≤Ïà◊Å∞ D ~ÀA ã‘iÜ«∞à◊¡ HÀã¨O =∂Ï¡_»@O
KåÖÏ ÉÏ^è•Hõ~°OQÍ LOk. XHõ =∞x+≤Ö’x K≥·`«<åºxfl
™ê„=∂[º"å^ŒO xÅ∞=Ù<å ZÏ¡ P=iã¨Îk J<Õk D ã‘iÜ«∞à◊¡
^•fi~å =∞#O K«∂_»=K«∞Û. XHõ =∞x+≤Ö’x PÖ’K«# â◊H˜Îx,
J`«x ™ê=∂lHõ JOK«<å#∞ `«#HõO@∂ XHõ „Ѩ`ÕºHõ =º=Ǩ ~°
â‹·ex JxflO˜x D ã‘iÜ«∞à◊√¡ q∞OQÆ∞`«∞#fl~Ú.
1990 „áêO`«OÖ’ WO˜ =ÚO^Œ ÉÁQÆ∞æá⁄~ÚºÅ∞
JO˜Oz =∞Ç≤Ïà◊ÅO`å XˆH KÀ@ QÆ∞q∞‰õÄ_ç "åi "åi
ã¨=∞㨺Å#∞ JxflO˜x `«=∞ `«=∞ ã¨fiO`« ã¨=∞㨺Å∞QÍ
ÉèÏqOz "å˜H˜ Ѩiëê¯~° =∂~åæÅ∞ K«∂Ñ≤OK«∞‰õΩ#fl ã≤OQƈ~}˜
=∞Ç≤Ïà◊Å∞, D ‰õΩo¡áÈ~Ú# ã‘iÜ«∞à◊¡ =∂Ü«∞Ö’ Ѩ_ç
ѨH˜¯O˜"å~°∞ UO KÕã¨∞Î<åfl~°∞ ÖË^• P WO’¡ ZO`« =∞Ok
LO@~°x J_çy`Õ K≥ѨÊÖËx Ѩiã≤÷u. ѨHõ¯ WO˜ "åiH˜ U^≥·<å
ã¨=∞㨺=¿ãÎ JO^Œ~°∂ XHõ¯˜QÍ xez, "åi "åi Ñ≤Å¡Å
ã¨=∞㨺Å∞ `«e^ŒO„_»∞Å ã¨=∞㨺Å∞ U~å¢`≥·<å 㨈~ ‰õΩÅ, =∞`«
ÉèË^•Å∞ ÖˉõΩO_® ã¨fiO`« J#fl^Œ=Ú‡ÖÏ¡QÍ, JHõ¯K≥Öˇ¡ÖÏ¡QÍ
ã¨=∞㨺Åhfl K«Hõ¯k^Œ∞̉õΩ#fl HÍÖÏh"åã¨∞ÅO`å D ~ÀA
ã‘iÜ«∞à◊¡ =∂Ü«∞ÖѨ_»¤~°∞.
ã¨eHÍÅO =zÛO^ŒO>Ë "å_»ÅÅ¡ J=∞‡ÅHõ¯Å∞ XHõ¯HÍ_»
ÉÁQÆ∞æá⁄~Úº ã¨∞@∂ì ‰õÄ™Èx JHͯ.... g∞ JÅ∞¡_»∞ Ãã·H˜Öò
H˘xÜ«∞º=∞x J_»∞QÆ∞`«O_»@ Hõ^•...! ÃÑO_ç¡Å¡<Õ Jhfl ™ê=∂#∞¡
ÃÑ_çui, =∞à◊¡ Ãã·H˜Öò ZO^Œ∞‰õ_»∞QÆ∞`«O_»∂ Jx JO>Ë J~Ú#
Ѩx*Ë¿ã HÍ_çH˜ WO˜H˜ #_»∞ã¨∞_»∞ ^Œ∂~°"≥∞ÿ`«O^ŒO@. UO
*Ëã¨∞_À Ãã·H˜Öò‰õΩ 15 =O^ŒÅ#fl HÍ"åÖË ZÖò˜ã≤ =KÕÛ<≥Å
=ã¨Î^Œ@ JѨC_»∞ H˘xã¨Î#x WOÏÜ«∞# J#fl_»∞, Jx
~å=∞ã¨Hõ¯^Œ<åÅ =ÚK«Û@∞¡– HõëêìÅ∞– ã¨∞MÏÅ∞– Jhfl Hõeã≤
=∂Ï¡_»∞‰õΩ<Õk.
D ã‘iÜ«∞Å∞¡ ~åHõ=ÚO^Œ∞ Z=iO@¡ UO Ѩ#∞<åfl
"å_»Hõ’ìà◊√¡ JO^Œ~°∂ Hõeã≤ ѨOK«∞‰õΩ<Õk. =∞Oz qÅ∞=Å`À
‰õÄ_ç# |ã‘ÎÅ∞ ã≤OQƈ~}˜Å Hõ#Ѩ_Õk. U<å_≥·`Õ D ã‘iÜ«∞à◊√§
ã≤OQƈ~}˜ "åH˜@¡H˘zÛ#Ü≥∂ P <å˜ #∞Oz Z=i WO@¡
"åàı§. ™êÜ«∞O„`«O J~ÚO^ŒO>Ë WQÆ ˜gÅ =ÚO^Œ@
‰õÄã¨∞#∞_Õ. WO`«‰õΩ =ÚO^Œ∞ ~å„u _»∂º˜H˜áÈÜ≥∂ HÍi‡‰õΩÅ
ÉèÏ~°ºÅ∞ ã¨∞=∂~°∞ ~å„u 11 QÆO@Å^•Hõ "Õ∞ÖÁ¯x LO_ç
HÍi‡‰õΩxfl x„^ŒÖËÑ≤ J`«xH˜ Z^Œ∞~˘zÛ ÉÏ~ÚѨxH˜ ™êQÆ^ÀÖËk.
WѨC_»∞ Ѩiã≤÷u =∂iáÈ~ÚOk. K«„Hõ"åHõO ã‘iÜ«∞Öò
J~ÚáÈ~Ú#OHõ ÖËѨÙ`«. #∞=Ùfi ѨO_»∞HÀáÈ Jx Éèí~°ÎʼnõΩ–
ÉèÏ~°ºÅ∞ K≥|∞`«∞#fl~°∞.
XH˘¯Hõ¯ ã‘iÜ«∞Öò 1000 #∞O_ç 1500 "å~åÅ∞
#_»∞ã¨∞Î#fl~Ú . WQÆ ã‘iÜ«∞à◊¡ J`«ÎÅ#∞ K«∂ã≤ HÀ_»à◊√¡–HÀ_»à◊¡#∞
K«∂ã≤ J`«ÎÅ∞ J_»¤QÀÅ∞ =∂@Å∞ <Õ~°∞û‰õΩ#∞_»∞. Ñ¨Öˇ¡@∂~°¡
#∞O_ç =zÛ# HÍi‡‰õΩx `«e¡ `«O„_çH˜ ZÅ¡=∞‡ Hõ^äÀ–q∞^≥Ì
~å=ÚÅ∞ #Å¡áÈâ◊=∞‡, U_»∞ =∞Öˇ¡Ñ¨ÓÅ∞– =∞Å¡#fl ^Õ=Ùx Ѩã¨∞=Ù
|O_®i Hõ^äÀ–"åo¡O@¡ L#fl _çq_ç ¿Ñ¡Ü«∞~°¡Å¡ UÜ«∞=∞x ZO`«
"≥Ú`«∞ΉõΩ<åfl HÀ_»Å∞– Ñ≤ÅQÆO_»∞¡ Z=~°∞ ÃÑ@ì~°∞. ã‘iÜ«∞Öò
ÃÑ@∞ìH˘x ‰õÄã¨∞O@~°∞ Jk "åà◊¡‰õΩ J~°÷O HÍ^Œ∞. ZO^Œ∞HõO>Ë
ã‘iÜ«∞Öò J<Õk XHõ "å~°O K«∂¿ãÎ Uq∞ J~°÷O HÍ^Œ∞. P
ã‘iÜ«∞à◊¡ ÉèÏ+¨ ‰õÄ_® =∞#k HÍ^Œ∞ HÍ|˜ì WQÆ ÉÁuÎňH Jk
J~°÷O HÍ^Œ∞.
ã≤OQƈ~}˜ ã¨OQÆ`«∞Å∞

24. 24#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
"åòû =∞"£∞–kãπ "åò Ü«∂~ü J<Õ P ‰õΩÑ≤ÊQÆO`«∞Å POQÆ¡
q∞e`« `≥Å∞QÆ∞ D Ñ¨Öˇ¡@∂i =Úã¨e ÃÑ^ŒÌ=∞#∞ã¨∞ʼnõΩ Uq∞
J~°÷O HÍ^Œ∞. H˘_»∞H˜O˜ HÍ_» <å@∞QÆ∞ ~ÀAÅ∞ LO_ç áÈ^•=∞x
=¿ãÎ WO˜ ѨHÀ¯_»∞–WO>ˇ#∞HÀ_»∞–WO’¡_»∞ JO^Œ~°∂
ã‘iÜ«∞à◊¡ g∞^Œ<Õ Ñ¨_Õ. H˘_»∞‰õΩ HÍÖË~°¡(ã≤˜Å) =∞OzQÆ ÉÏ~ÚѨx
*Ëã¨∞‰õΩO@ |`«∞‰õΩ`«O_»∞ Jx J#∞‰õΩO>Ë, =∂#=
ã¨OÉO^è•Å#∞ D ã‘iÜ«∞à◊√¡ J=∂O`«O q∞Oy áêˆ~`«Î#fl~Ú
Jx ÉÏ^èŒÑ¨_»∞`«~°∞. =∞Oz– K≥_»∞ =∂Ï¡_»∞HÀ#∞ =∞#∞ã¨∞ÖË
|Ü«∞˜H˜ =ã¨ÎÖË~°∞. =∂ Ñ¨Öˇ¡@∂~°¡Å¡–ѨxH˜ áÈÜ«∞zÛ#OHõ
Hõ@ìO–ã¨∞YO W™êiOK«∞H˘x ÉÏ^èŒÅ∞–™ê^èŒÅ∞ =∞iã≤áÈÜÕ∞
P@Å∞, áê@Å∞ áê_»∞‰õΩOÏO..! WO`«‰õΩ =ÚO^Œ∞ =∂ Ñ¨Öˇ¡ÅÅ¡
W#∞Ѩ|∂@¡ ã¨Ñ¨C_»∞ L#flѨC_»∞ Z@∞¡O_≥<À WѨC_»∞ D
HÍÖË~°∞ J¡ `«Ü«∂~°~ÚOk.
D k‰õΩ¯=∂e# ã‘iÜ«∞Å¡ HÍ_»∞QÍÅ. W@¡ áÈ~°QÍO_»¡^Œix
Hõ~å|∞ KÕ™êÎ#fl~Ú Jx qKåiOKÕ T~°∞ |Ü«∞Å∞^Õ~°∞`«~°∞
|O^è•Å∞–J#∞ÉO^è•Å#∞ QÍeH˘ke ^èŒ<å~°˚<Õ ^èպܫ∞OQÍ
"å}˜[º „ѨHõ@#Å#∞ PHõi¬OK«_»"Õ∞ ÅHõ∆ ºOQÍ ™êQÆnã≤ ™êQÆnã≤
"ÕÅ ZÑ≤™È_£û #_çÑ≤Oz „Ѩ[ʼnõΩ ã¨fiO`« PÖ’K«# J<Õk
ÖˉõΩO_® KÕã¨∞Î#fl~Ú. =∞K«∞Û‰õΩ H˘xfl ã‘iÜ«∞à◊¡ ¿Ñ~°∞¡ =∞>ˇìÅ
ã¨=fi_ç–"≥ÚQÆeˆ~‰õΩÅ∞–K«O„^Œ=Úd–ÉèÏ~åº=∞}˜–z<åfli
ÃÑo¡‰õÄ`«∞~°∞–=∞#∞ã¨∞– =∞=∞`«–HõÅ"åiHÀ_»Å∞–z#flHÀ_»Å∞
–ÃÇ·Ïã¨∞¯Öò WOHÍ J<ÕHõO.
ÃÑ^ŒÌ Ç‘Ï~ÀÅO Jx K≥ѨC‰õΩ<Õ ã≤x=∂ "å~°∞ ‰õÄ_® D
ã‘iÜ«∞à◊¡ x~å‡}O g∞^Œ<Õ Z‰õΩ¯= ^Œ$+≤ì ÃÑ_»∞`«∞#fl~°∞. `«‰õΩ¯=
Y~°∞Û`À Z‰õΩ¯= ÖÏÉèÏÅ∞ ‰õΩiÑ≤OKÕ ™ê^èŒ#"Õ∞ D |∞e¡`≥~°
(˜ q )ÃÇ·Ïã¨∂¯Öò J<Õ ˜q ã‘iÜ«∞Å¡ P_»Ñ≤šʼnõΩ K«^Œ∞=Ù
J=ã¨~°O ÖË^Œ∞ Jx K«∂Ñ≤ã¨∞Î#fl~°∞. z#fl z#fl Ñ≤Å¡Å`À˜
ÃÑ^ŒÌ ÃÑ^ŒÌ _≥·ÖÏQÆ∞Å∞ K≥Ñ≤Êã¨Î~°∞. D Ѩi}Ï=∂Å∞ Z@∞"≥·Ñ¨Ù
^•i fã¨ÎÜ≥∂ Jx KåÖÏ=∞Ok P"Õ^Œ# K≥O^Œ∞`«∞#fl~°∞. [iy#
K«i„`«#∞–[~°∞QÆ∞`«∞#fl K«i„`«#∞, Hõhã¨O ã¨=∂*ÏxH˜
LѨÜ≥∂QÆѨ_Õ U XHõ¯ JOâ◊O D ã‘iÜ«∞à◊¡Å¡ LO_»^Œ∞.
ã¨=∂*ÏxH˜ HÍ™ÈÎ ‰õÄ™ÈÎ LѨÜ≥∂QÆѨ_Õ ã¨Éˇ˚H±ì giH˜
HõxÑ≤OK«^Œ∞.
Ñ≤zÛ Ñ≤zÛ „¿Ñ=∞Å∞–ѨQÆÅ∞–„ѨfHÍ~åÅ∞ W"Õ D ã‘iÜ«∞à◊¡
Hõ^äŒÅ∞. =∞# ã¨O㨯 $u, ™êO„Ѩ^•Ü«∂Å∞ =∞# Hõà◊Å∞ =∞#
r=# q^è•#O– =∞# PǨ ~°ºO ZHõ¯_» D ã‘iÜ«∞à◊¡ Hõ#Ѩ_»=Ù,
Ys^≥·# HÍ@<£ p~°Å∞ Hõ@∞ìH˘x J`«ÎÅ∞ HÀ_»à◊¡ g∞^Œ PkèѨ`«ºO
KÕ¿ã ã¨xfl"ÕâßÅ∞ H˘#∞flO>Ë, H˘xfl JÉèíO–â◊√ÉèíO `≥eÜ«∞x
Ñ≤ÅQÍO_»¡‰õΩ ‰õΩ„@Å∞–ѨQÆÅ∞ LO_Õ ã¨xfl"ÕâßÅ∞ z„fHõiã¨Î~°∞,
WOHÀ Kèå<≥Öò J~Ú`Õ UHõOQÍ HÀÖòɡÖòìÖ’ QÆ_»ã¨i J`«Î–™ÈQÆã¨i
HÀ_»Å∞ J<Õ HÍ~°º„Hõ=∞O +¨Ø˜OQ∑ UHõ^•˜QÍ <≥Å ~ÀAÅ∞
ã≤OQƈ~}˜Ö’ [iÑ≤Ok. J`«ÎO>Ë `≥ÅOQÍ} J=∞‡`À ã¨=∂#O.
D QÆ_»ã¨i J`«Î JO>Ë Uq∞’ PO„^èŒ ã≤OQƈ~}˜ JkèHÍ~°∞Å
ÉèÏ~°ºÅ∞ H˘O`«=∞Ok Hõeã≤ D |$O^•xfl WHõ¯_çH˜
PǨ fixOKå~°∞. =∞iO`« =∞# ã¨O㨯 $ux q^èŒfiOã¨O KÕ¿ã
q^èŒOQÍ „Ѩ=iÎOKå~Ú, áêѨO ã≤OQƈ~}˜ HÍi‡‰õΩÅ ÉèÏ~°ºÅ∞
J=∂Ü«∞‰õΩÅ∞. ѨÓiÎQÍ P^ŒiOKÕ QÆ∞}O HõÅ"å~°∞. =∞#O
˜qÅ Hõ#Ѩ_»∞`«O Jx J#∞‰õΩ#fl~°∞ QÍh D „áÈ„QÍO "≥#∞Hõ
WO`« ‰õΩ„@ L#fl^Œx "åiH˜ `≥eÜ«∞^Œ∞ Hõ^• ! QÆ∞_ç¤Ö’ "≥∞Å¡ÖÏQÍ
WO^Œ∞Ö’ XHõ |`«∞Hõ=∞‡ ã¨xfl"Õâ◊O z„fHõiOKå~°∞. `≥ÅOQÍ}
HõàÏ~°∂áêÅ∞ XH˘¯Hõ¯˜QÍ JO`«iOzáÈ`«∞#fl „Hõ=∞OÖ’
L^Œº=∞O WO`« L"≥fi`«∞Î# Zyã≤Ѩ_»∞`«∞ã¨fl ã¨=∞Ü«∞OÖ’ =∞#
ÉèÏq`«~åʼnõΩ áÈ~å@ ã¨∂ÊùiÎx– `åºQÆ x~°ux <ÕiÊOKåeû#
=∞#O WÖÏO˜ Ѩ~å~Ú ÉèÏëê–Hõh㨠qÅ∞=Å∞ ÖËx D
ã‘iÜ«∞à◊¡#∞ |Ç≤Ï+¨¯iOKåeû# J=ã¨~°O L#flk.
#Å¡HÀ@∞ "≥#HÍÅ L#fl pHõ˜x, pHõ˜Ö’ KÕã¨∞Î#fl
<åºÜ«∂xfl, <åºÜ«∞O HÀã¨O Q˘O`«∞ ZuÎ# "≥Å∞QÆ∞#∞
K«OѨÙ`«∞#fl ~å[ºO. ~å[ºO #Å¡ K«ÏìÅ _ÕQÆÅ g∞^Œ, Ü«Ú^ŒúO
KÕã≤# L^ŒÜ«∞O K«O„^Œ∞_»∞, ~å„u ã¨∂~°∞º_»∞. Ñ‘_ç`« „Ѩ[Å
QÆ∞O_≥Ö’ âßâ◊fi`« J=∞~°âıY~°∞_»∞, <åºÜ«∞âߢã¨Î HÀq^èŒ∞_»∞,
™ê=∂lHõ âߢã¨Î"Õ`«Î, Q˘Ñ¨Ê PÖ’K«# Éèí∂q∞Ѩل`«∞_»∞
J=∞~°∞_»∞ a. K«O„^ŒâıY~°∞_»∞
.... .... ....
D J=∞~°rq`À JO`« ™êxflÇ≤Ï`«ºO ÖˉõΩ<åfl,
ѨiK«Ü«∞O LOk. J`«x`À Hõ~°KåÅ#O KÕã≤# ã¨O^Œ~åƒùÅ∞
L<åfl~Ú. J<ÕHõ ã¨=∂"ÕâßÅ HõÅ~ÚHõ =ÙOk. JxflO˜Hõ<åfl
J`«_»∞ K«∂Ñ≤# =∂~°æO =ÙOk. ˆ~Ѩ˜ á⁄^Œ∞Ì g∞^Œ J`«_»∞
Zyˆ~ã≤# áê=Ù~°O LOk. áê=Ù~°O g∞^Œ J`«_»∞ =Ú^•Ì_ç#
=Ú„kHõÅ∞ L#flq. ^èŒ~°‡„QÆÇ¨Ï „Ѩ*ÏÜ«Ú^ŒúO g∞^Œ J`«_»∞
KÕã≤# K≥^Œ~°x ã¨O`«HõO LOk.
J=∞~°rq K«O„^ŒâıY~°∞_çH˜ *’Ǩ ~°∞¡! <å Ô~_£ ÃãÅ∂ºòû!!
J=∞~°∞_»∞K«O„^ŒâıY~°∞_çH˜*’Ǩ ~°∞¡!<åÔ~_£ÃãÅ∂ºò!!
–[#*ÏfiÅ
T
x"åo

25. 25 =∂iÛ, 2013
|`«∞‰õΩ _çã≤‡ã¨~ÚºOk
– _»Ñ¨C ã¨=∞‡Ü«∞º
ã≤OQƈ~}˜ ã¨OQÆ`«∞Å∞
|`«∞‰õΩ ÉèÏ~°"≥∞ÿ#ѨÙ_»∞–rq`«O ^Œ∞~°ƒù~°O JxÑ≤ã¨∞ÎOk.
@#∞flÅ H˘kÌ ÉÁQÆ∞æ xOÑ≤`Õ HõOÃÑhH˜ JkèHõ ÖÏÉèÏÅ∞ =ã¨ÎÜ«∞x,
HõOÃÑh =∞#∞QÆ_» KåÖÏ HÍÅO LO@∞O^Œx JO^Œ∞ˆH
HÍi‡‰õΩÅO`å L`«ÊuÎÃÑ· ^Œ$+≤ì ™êiOKåÅx ã≤OQƈ~}˜
JkèHÍ~°∞Å∞ ÉÏ~ÚÅ g∞^Œ „Ѩf~ÀA _ç„ã≤ì|∂+¨<£ ã¨=∞Ü«∞OÖ’
K≥|∞`«<Õ LO@~°∞. P ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ã≤OQƈ~}˜ ã¨Oã¨÷ HõOÃÑh
ÖˇHõ¯Å „ѨHÍ~°O ÖÏãπÖ’ #_»∞ã¨∞ÎOk.
JѨÙÊ_»Ñ¨C_Õ #_»Hõ <Õ~°∞ã¨Î#fl Ñ≤Å¡"åxfl 100 g∞@~°¡ Ѩ~°∞QÆ∞
ѨO^≥OÖ’ áêÖÁæx HõѨC ™êkèOK«=∞O>Ë Jk [iˆQ Ѩ<Õ<å?
`«O„_»∞Å H˘Å∞=ÙÅ∞ H˘_»∞‰õΩÅ H˜zÛ `˘O^Œ~°QÍ JkèHõ L`«ÊuÎ
™êkèOKåÅO>Ë UÖÏ..! J`«ÎQÍiO˜H˘zÛ# H˘`«Î HÀ_»Å∞
Ñ≤ÖÏ¡ ZÏ¡ ÉèíÜ«∞O ÉèíÜ«∞OQÍ H˘`«Î HÍѨÙ~åxH˘ã¨∞ÎO^À..! JѨʘ
=~°‰õΩ K«^Œ∞=Ù,WO˜ˆH Ѩiq∞`«"≥∞ÿ# HÍi‡‰õΩx H˘_»∞‰õΩ "åi
`«O„_ç ÖÏQÍ "≥O@<Õ ÖÏ_ôã¨∞Å∞ xOáêÅflO>Ë xOѨQÆÅ_®.
Z#∞Hõ@ ÃÑ^ŒÌÅ∞ JÅ∞"å@~Ú# H˘kÌ Ñ¨x JÅ∞HõQÆ∞O@k Jx
J<Õk. Ѩk*Ë|∞Å r<£û áêºOò "Õã¨∞H˘x ~À_£g∞^Œ kiy#@∞¡
HÍ^Œ∞.! ÉÏ~Ú Ñ¨x *Ëã¨∞_»O>Ë l.ZO PѶ≤ã¨∞Å, Zã≤ ~°∂OÅÅ¡
‰õÄ™⁄x =∂Ï¡_»∞‰õΩ#fl@∞¡ HÍ^Œ∞ ! "≥∂¿ã’xH˜ `≥Å∞ã¨∞ HÍ=_ç
|~°∞=Ù. ¿Ñ~°∞‰õΩ HÍi‡‰õΩÅ Ñ≤šʼnõΩ ÉÏ~ÚѨ#∞Å∞ Wã¨∞Î#fl=∞x
K≥Ñ≤Ê "åiH˜ ÏÔ~æ@∞¡(ÅH∆ͺÅ∞) x~°‚~Ú¿ãÎ ÉèíÜ«∞O ÉèíÜ«∞OQÍ
ÉÏ~ÚʼnõΩ ky# #∂#∂QÆ∞ g∞™êÅ Ñ≤ÅQÍO_»∞¡ ÅH∆ͺÅ∞
™êkèOK«_»OÖ’ H˘O`« "≥#∞Hõ |_Õ ã¨iH˜ J^Õ J^Œ#∞QÍ
ÉèÏqOz# ã¨Oã¨ú "åiH˜ H“xûeOQ∑ x~°fiÇ≤ÏOz Ѩx D q^èŒOQÍ
KÕÜ«∂Åx ã¨ÅǨ Å∞ W=fi‰õΩO_® ''#∞=Ùfi _çã≤‡ãπ—— Jx Öˇ@~ü
KÕ`«∞Å ÃÑ_ç`Õ _çã≤‡ãπ JO>Ë J~°úO `≥eÜ«∞x P Ñ≤ÅQÍ_»∞
k‰õΩ¯Å∞ K«∂ã¨Î_»∞. WO„H˜"≥∞O@∞¡ „Ѩ"≥∂+¨#∞¡, ã¨ÃãÊO_£,
Kås˚+‘òÅ∞ ã≤OQƈ~}˜Å `≥Å∞ã¨∞. D _çã≤‡ãπ UO^Œx =Ú‰õΩ¯#
"ÕÖËã¨∞‰õΩ<åfl_»∞.
=O^Œ =∞ã¨ì~°∞¡ L^ÀºQÆOÖ’ KÕi# ã¨O=`«û~°OÖ’ LO_®e.
XHõ¯˜ `«‰õΩ¯=QÍ L<åfl WOHÀã¨O=`«û~°O J=HÍâ◊O
W=fi‰õΩO_® HõOÃÑh 1995 #∞O_ç WѨʘ =~°‰õΩ 12 "ÕÅ
=∞Okx _çã≤‡ãπ KÕã≤Ok. áêi„âßq∞Hõ q"å^•Å K«@ìO „ѨHÍ~°O
U HÍi‡‰õΩh _çã≤‡ãπ KÕ¿ã ǨωõΩ¯ ÖË^Œ∞, ã≤OQƈ~}˜ ã¨Oã¨ú `«#‰õΩ
ÖËx JkèHÍ~åxfl HÍi‡‰õΩÅ g∞^Œ ~°∞nÌ _çã≤‡ãπ KÕã¨∂Î áÈ`«∞#flk.
ã≤OQƈ~}˜ HõOÃÑxH˜ L#fl ™êìO_çOQ∑ P~°¤~ü L`«Î~°∞fiÅ∞ 25–25H˜
Ö’|_ç HÍi‡‰õΩÅ#∞ _çã≤‡ãπ KÕã¨∞Î<åfl=∞x K≥|∞`«∞#flk. ™êìO_çOQ∑
P~°¤~ü J<Õk U K«@ì"≥∂ Z=iH˜ `≥eÜ«∞^Œ∞. ™êìO_çOQ∑ P~°¤~ü
QÆ∞iOz J_çy`Õ U JkèHÍiH˜ ѨÓiÎ ã¨=∂Kå~°O `≥eÜ«∞^Œ∞.
_çã≤‡ãπ J~Ú# HÍi‡‰õΩÅ∞ JO`å ÖË|~ü HÀ~°∞ì#∞ P„â◊~Úã¨∞Î#fl~°∞.
ÉÏkè`«∞Å Ñ≤˜+¨<£#∞ WO_»¢ã≤ìÜ«∞Öò _çã¨∂Êò Ü«∂H±ì (S_ç)
1947 K«@ìO H˜O^Œ ã‘fiHõiã¨∞Î#flk. ÖË|~ü HÀ~üìÖ’ Wk
ÃѶ~ÚÅ∂º~ü PѶπ H“xûÖË+¨<£ Jx HÀ~°∞ì ¿Ñ~˘¯O@∞Ok.
J#O`«~°O Wk _≥ãπ¯H˜ =ã¨∞ÎOk. _èçb¡Ö’ _≥ãπ¯ JkèH͈~ pѶπ
ÖË|~ü JkèHÍiQÍ, pѶπ Ãã„ÔH@>ËQÍ =º=Ǩ i™êÎ~°∞. áêi„âßq∞Hõ
q"å^•Å Ü«∂H±ì ÃãHõ∆<£ 10(2) 1947 ^•fi~å D Ñ≤©+¨<£
HÍi‡‰õΩÅ∞ HÀ~°∞ìÖ’ "Õã¨∞Î#fl~°∞ ™êìO_çOQ∑ P~°¤~ü J<Õk Z=~°∞
KÕã≤# K«@ìO. Wk Jã¨Å∞ K«@ì"Õ∞<å J<Õk =∂„`«O P XHõ¯˜
J_»‰õΩ¯ ã≤x=∂. Ul ZO PѶ‘ãπÅ J_çy<å nx ѨÓiÎ
q=~åÅ∞ U=iH˜ `≥eÜ«∞=Ù. ã¨Oã¨ú ˆH=ÅO `«# ™êfi~°÷O HÀã¨O
`«#∞ ~°∂á⁄OkOK«∞‰õΩ#fl K«@ì"Õ∞ Wk.
ã≤OQƈ~}˜ "åfiѨÎOQÍ H˘~˘Êˆ~ò #∞O_ç "≥Ú^ŒÅ∞H˘x
ÉˇÅ¡OѨe¡ =~°‰õΩ 13 _çq[#∞¡ HõÅ∞ѨÙH˘x 1995 #∞O_ç WѨʘ
=~°‰õΩ ^•^•Ñ¨Ù 12 "ÕÅ ÃÑ·zÅ∞‰õΩ _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩÅ∞ L<åfl~°x
K≥|∞`«∞#flk ã≤OQƈ~}˜ HõOÃÑx HÍh JO^Œ∞Ö’ |uH˜L#fl"åi
ã¨OYº ZO`À Z=iH˜ `≥Å∞=^Œ∞. XHõ¯ ѨÓ@ ÉèÏ~åº Ñ≤šʼnõΩ
uO_ç ÃÑ@ìÖËHõ K«xáÈ~Ú# "å~°∞ ZO^Œ~°∞#fl~°∞..? JÜ«∂º
ÉÏ~ÚѨx H˘_»∞‰õΩ KÕ¿ã =ÚO^Œ∞ ã≤OQƈ~}˜Ö’ XHõ XѨÊO^ŒO
LO@k. ÉÏ~ÚѨx ÃÑ^ŒÌH˘_»∞‰õΩ *Ë¿ãÎ q∞ye# `«=Ú‡à◊¡, K≥Öˇ¡Å
ÉÏ^茺`« J`«#∞ fã¨∞HÀ"åe. ZO^Œ∞HõO>Ë `«O„_ç ÉÏ~ÚѨx
J`«xH˜ Wã¨∞Î#fl_»∞ HÍ|˜ì `«O„_ç ‰õΩ@∞O| ÉÏ^茺`« J`«<Õ
"≥∂Ü«∂e. "å~°ã¨`«fiOQÍ `«O„_ç L^ÀºQÆO`À áê@∞QÍ ÉÏ^茺`«Å∞
‰õÄ_® LOÏ~Ú.
`«#∞ `«qfi fÜ«∞=Åã≤# ÉÁQÆ∞æ#∞ Zãπ._ç.ZÖò. Ü«∞O„`åÅ∞
`«qfi f¿ãÎ P ÉÁQÆ∞æ#∞ ã≤OQƈ~}˜ ã≤ Zãπ Ñ≤ ^ŒQÆæ~° "åºQÆ#¡
g∞kH˜ ZH˜¯ ^˘OQÆ`«#OQÍ ÃÇ·Ï>ˇ#¬<£ HõÔ~Oò fQÆÅ∞ `«QÆʼnõΩO_»
~å„u ѨÓ@ Ãã·H˜Öò g∞^Œ "≥o¡ P Hõ˜Hõ pHõ˜Ö’ "åºQÆ#∞¡ ZH˜¯
ã¨OK«∞ÅÅ¡ ÉÁQÆ∞æ xOѨÙH˘x "å_»–"å_»Å ÉÁQÆ∞æ J=Ú‡`«O
Jx uiy J^Õ ÉÁQÆ∞æ#∞ J=Ú‡H˘x J~°H˘~° r=#O
™êyã¨∞Î#fl_»∞.
H˘O`«=∞Ok ã¨∞<åflÅ∞ (QÀ_»‰õΩ ~°OQÆ∞Å∞) "Õã¨∞‰õΩO@∂

26. 26#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
|`«∞‰õΩ<åfl~°∞. =∞iH˘O`« =∞Ok `åQÆ∞_»∞‰õΩ ÉÏxã¨Å=Ù`«∞#fl~°∞.
=∞<åk (~°Ok)`À_»∞ =∞iH˘O`« =∞Ok ã¨zÛáÈ~ÚO„_»∞. WQÆ
D Ѩ<≥flO_»∞ "ÕÅ =∞OkÖ’ |u‰õΩ#fl "å~°O^Œi L^ÀºQÍÅ∞
=∞m¡ WÑ≤Êã¨Î=∞x „Ѩf™ês QÆ∞iÎOѨ٠ZxflHõÅÖ’ ÔQeã≤#
`«~°∞"å`« U *ÏfÜ«∞ ã¨OѶ¨∞O D _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩʼnõΩ "Õ∞Å∞
KÕÜ«∞ÖË^Œ∞. ã¨iHõ^•"å~°∞ q#u Ѩ„`åÅ∞ W"åfi_®xH˜ PѶ‘ã¨∞ʼnõΩ
"≥o`Õ aK«ÛQÍà◊¡ HõO>Ë Ç‘Ï#OQÍ "åix K«∂ã≤# ã¨O^Œ~åƒùÅ∞
J<ÕHõO L#fl~Ú.
ã≤OQƈ~}˜ "åºÑ¨ÎOQÍ 13 UiÜ«∂ÅÖ’ D _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩÅ∞
J<ÕHõs`«∞ÅÖ’ "åi x~°ã¨# `≥eÜ«∞*Ë™ê~°∞.x~°ã¨# `≥eÜ«∞
*ËÜ«∞_®xH˜ Zxfl ~°∂áêÅ∞ L<åflÜ≥∂ ^•^•Ñ¨Ù J=hfl
„Ѩ^Œi≈OKå~°∞. HÍx Ѷ¨e`«O =∂„`«O â◊¥#ºOQÍ<Õ L#flk.
ã≤OQƈ~}˜ HÍÅsãπ HõOÃÑh eq∞>Ë_£Ö’ 1921 #∞O_ç WѨʘ
=~°‰õΩ 43 =∞Ok ã¨Oã¨ú "Õ∞<ÕlOQ∑ _≥·Ô~Hõì~°∞¡QÍ Ñ¨x *Ë™ê~°∞
44 = ã≤JO_£ZO_çQÍ =zÛ# ã¨∞nè~°ú |ÏìKå~°º ‰õÄ_®
áêѨO gi "≥ÚMO K«∂_»ÖË^Œ∞. U *ÏfÜ«∞ ã¨OѶ¨∞O JkèHÍ~°OÖ’
LO>Ë P HÍi‡‰õ ã¨OѶ¨∂ʼnõΩ K≥Ok# H˘O`« =∞OkH˜ ÃÑ·~°gÅ
~°∂ѨOÖ’ 1993 #∞O_ç 2000 ã¨O=`«û~°O =~°‰õΩ 1300
=O^ŒÅ =∞Okx WOÏ~°∂fiÅ∞ KÕã≤ 40 #∞O_ç 50 =~°‰õΩ
S. Z<£.˜.Ü«Ú.ã≤ *ÏfÜ«∞ HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∞O ã≤OQƈ~}˜ qÉèÏQÆO
J^茺Hõ∆_»∞ "≥OHõ„Ï"£ 76 =∞Ok _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩʼnõΩ L^ÀºQÍÅ∞
WÑ≤ÊOKå~°∞. WÏ¡ ZÅHõ∆#¡ =ÚO^Œ∞ U^À KÕã≤#O J#fl@∞¡QÍ
D HÍi‡‰õΩÅ#∞ =∞Éèíº ÃÑ˜ì ˆH=ÅO "åi "åi HÍ~°ºHõ~°ÎʼnõΩ
ÖË^• =∂º=∂ºÅ∞ JOkOz# "åiH˜ =∂„`«"Õ∞ D J=HÍâ◊O
HõeÊOKå~°∞.
D S^Œ∞ *ÏfÜ«∞ HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂ʼnõΩ z`«Îâ◊√kú LO>Ë
D<å˜H˜ "åi |`«∞‰õΩÅ∞ ÉÏQÆ∞Ѩ_Õ˜~Ú. q_çq_çQÍ H˘Ï¡_»∞`Õ
ã¨=∞㨺Å∞ Ѩiëê¯~°O J~Ú`«ÖË=x 13 UiÜ«∂Å "å~°O^Œ~°∂
Hõeã≤ XHõ ã¨OѶ¨∞O U~åÊ@∞ KÕã¨∞‰õΩ#fl~°∞. ^•x¿Ñ~°∞ ''ã≤OQƈ~}˜
_çã≤‡ãπ HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∞O—— ^•xfl |∞„~° ™ê~°Ü«∞º J<Õ _çã≤‡ãπ
HÍi‡‰õΩ_»∞ ™ê÷Ñ≤Oz L^Œºq∞OKå_»∞. ~åq∞O_»¡ ~åÜ«∞=∞Å∞¡
J<ÕÏÜ«∞# nxH˜ J^茺‰õ∆Ω_»∞. WѨC_»∞ LOQÆ∞ u~°∞Ѩu,
|ɡƒ~° ~å*ËO^Œ~ü, QÆ∞OѨÙÅ ™ê~°Ü«∞º J<Õ Ü«Ú=‰õΩÅ∞ =ÚO^Œ∞‰õΩ
fã¨∞‰õΩáÈ`«∞#fl~°∞.
giH˜ `À_»∞QÍ „Ѩ*ÏÜ«Ú^Œú<ÒHõ QÆ^ŒÌ~°#fl JO_»QÍ LO_ç
J<ÕHõ áÈ~åÏÅ∞ KÕâß~°∞. `≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѶ¨Oò(˜Ñ≤ZѶπ)
P^èŒfi~°ºOÖ’ ã≤OQƈ~}˜ HÍ~Àʈ~ò =Ú@ì_çOz "Õ^Œ‰õΩ=∂~ü
ÖÏO˜"å~°∞ gi áÈ~å@OÖ’ „Ѩ`«ºHõ∆OQÍ áêÖÁæx L^Œº=∞
x~å‡}O KÕâß~°∞. J<ÕHõ áÈ~åÏŠѶ¨e`«OQÍ 2012 U„Ñ≤Öò
<≥Å 16= `åsY∞ #∞O_ç 27= `åsY∞ =~°‰õΩ 2249 =∞Ok
_çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩʼnõΩ WO@~°∂fiÅ∞ x~°fiÇ≤ÏOzOk ã≤OQƈ~}˜
ã¨Oã¨÷. =ÚO^Œ∞QÍÅ _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩÅO^ŒiH© L^ÀºQÍÅ∞ Wã¨ÎO
Jx K≥Ñ≤Ê# HõOÃÑh `«~°∞"å`« ÃÇ·ÏѨ=~ü(Z‰õΩ¯= â◊H˜Î) Hõq∞©
"Õã≤ L^ÀºQÆ∞ʼnõΩ WO@~°∂fiº x~°fiÇ≤ÏOzOk. JO^ŒiH© _çã≤‡ãπ
HÍi‡‰õΩʼnõΩ L^ÀºQÍÅ∞ WKÕÛ PÖ’K«# ã≤OQƈ~}˜ ã¨Oã¨÷‰õΩ
L#flѨC_»∞ D Z‰õΩ¯= â◊H˜Î L#fl Hõq∞© ZO^Œ∞‰õΩ? 㨈~
WO@~°∂fiº ã¨=∞Ü«∞O ~åOQÆ<Õ HÍÖòÖˇ@~üû =zÛ# HÍi‡‰õΩ
ÅO`å H˘`«ÎQÆ∂_≥O áÈ`«∞O„_»∞. „Ѩu~ÀA XHõ UiÜ«∂ "åix
Ñ≤ez WO@~°∂fiºÅ∞ KÕã≤Ok HõOÃÑh. WO@~°∂fiºÖ’ J_çy#
„Ѩâ◊flÅ∞ qO>Ë Z=iÔH·<å ^•x L^Õúâ◊ºO Uq∞˜ J<Õk L`«ÎQÆ<Õ
J~°÷O J~Ú`«k. „Ѩâ◊flÅ∞ D q^èŒOQÍ L#fl~Ú.
1. h‰õΩ L^ÀºQÆO ~å^Œx `≥e¿ã WO@~°∂fiº‰õΩ =KåÛ"å?
2. h‰õΩ D =Ü«∞ã¨∞Ö’ ÉÏ~Ú Ñ¨x J=ã¨~°=∂#Ü«∂º?
3. ÉÏQÆ |eã≤ ÉÏ~ÚѨx áÈQ˘@∞ì‰õΩ#fl"å...?
4. h‰õΩ Wã¨Î~°x LiH˘zÛ#"å?
5. h‰õΩ L^ÀºQÆO ~å^Œ∞.
Jx HõzÛ`«OQÍ K≥ѨÊ_»O`À J<ÕHõ=∞Ok WO@~°∂fiºÅ‰õΩ
=zÛ#"å~°O`å f„="≥∞ÿ# x~°∞`åûǨÏO`À "≥#∞kiy#~°∞.
JO^Œ∞Ö’ f„= x~åâ◊ K≥Ok# XHõ HÍi‡‰õΩ_»∞ ''<å ÉèÏ~°º‰õΩ
uO_çÖËHõ, <å‰õΩ ѨÓiÎQÍ =¸_»∞ ѨÓ@Å∞ |∞=fi u#Hõ
=¸_ÕO_»¡~ÚºOk. WQÆ <å‰õΩ ÉÏ~Ú Ñ¨x =∞m¡ =ã¨∞ÎO^Œx
`≥Å∞=OQÆ<Õ ^•x QÆO>ˇÑ¨ÙÃãÎ Jq∞‡ H˜~å~ÚʼnõΩ ÃÑ·ã¨ezÛ
ѨOÑ≤Ok. L^ÀºQÆO ~å^Œx JѶ‘ã¨~°∞¡ K≥Ñ≤ÊO„_»∞. <å
|`«∞ÔHO^Œ∞‰õΩ <å "≥ÚYO <å ÉèÏ~°º‰õΩ ZÏ¡ K«∂ÃÑÏìÖˇ—— J<Õ
ÉÏ^èŒ`À... H˘`«ÎQÆ∂_≥O #∞O_ç ÉˇÅ¡OÃÑe¡ u~°∞QÆ∞ „Ѩܫ∂}OÖ’
=~°OQÆÖò lÖÏ¡ <≥H˘¯O_» Ô~·ÖËfi ¿ãì+¨<£ ^ŒQÆæ~° (ZÅ∞Hõ@∂i
~å[eOQÆ∞) Ô~·Å∞ H˜O^ŒÑ¨_ç „áê}ÏÅ∞ fã¨∞‰õΩ#fl_»∞.
WO`« =∂#ã≤Hõ Ç≤ÏOã¨#∞, JâßOux HÍi‡‰õΩx QÆ∞O_≥ÅÅ¡
xOÑ≤# ÃÇ·ÏѨ=~ü Hõq∞©x ~°^Œ∞ÌKÕã≤ L^ÀºQÍÅ∞ W"åfiÅx Jxfl
*ÏfÜ«∞ HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂Å∞ `«∂..`«∂.. =∞O„`åÅ [ѨO
ѨiîOKå~°∞. H˘O`« =∞Ok _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩÅ~Ú`Õ „ÉÏO_ô ëêѨÙÅÅ¡
¿ãÖòû"≥∞<£ûQÍ, Ô~·ãπq∞Å∞¡Å ^ŒQÆæ~° "åKü"≥∞<£ûQÍ, Jáê~üì"≥∞Oòû
^ŒQÆæ~° Ãã‰õĺi© QÍ~ü¤ûQÍ Ñ¨xKÕã¨∞Î<åfl~°∞. ã≤OQƈ~}˜ HÍi‡‰õΩxfl
#=Ú‡H˘x |`«∞‰õΩ^≥~°∞=Ù HÀã¨O =zÛ# =Å㨠áêʼnõΩx Ô~·ãπ
q∞Å∞¡, „ÉÏO_ôëêѨÙ, Jáê~üì"≥∞Oòû ^ŒQÆæ~° J^Õ HÍi‡‰õΩ_»∞
ѨxKÕã≤ ‰õΩ@∞OÉÏxfl áÈ+≤OK«_»O x[OQÍ ã≤OQƈ~}˜ ã¨Oã¨÷
ã≤QÆ∞æѨ_Õ q+¨Ü«∞O. ã¨Oã¨÷‰õΩ WÖÏO˜=hfl Hõ#Ѩ_»=Ù. Hõ#Ѩ_ç`Õ
Jk ã≤OQƈ~}˜ HÍÅsãπ HõOÃÑh eq∞>ˇ_£(„ѨÉèí∞`«fi ~°OQÆ ã¨Oã¨÷)

27. 27 =∂iÛ, 2013
ZÏ¡ J~Ú`«k. J~°∞O^èŒu J<Õ =∞Ç≤Ïà◊ =∂#=ǨωõΩ¯Å
Hõg∞+¨<£Ö’ XHõ Ñ≤˜+¨<£ "Õã≤Ok. _çã≤‡ãπ KÕã≤# HÍi‡‰õΩÅO^Œix
ã≤OQƈ~}˜ ã¨Oã¨÷ uiy q^èŒ∞Ö’¡H˜ fã¨∞HÀ"åÅx ^•xH˜
ã¨ÊOkOz# =∂#= ǨωõΩ¯Å Hõg∞+¨<£ JO^Œih L^ÀºQÍÖ’¡H˜
fã¨∞HÀ"åÅx K≥Ñ≤ÊOk. D ã¨=∞㨺 ã¨∞„Ñ‘OHÀ~°∞ì =~°‰õΩ "≥o¡<å
ã¨Oã¨÷‰õΩ p=∞‰õΩ˜ì#@¡~Ú<å ÖË^Œ∞.
[~°‡h #∞O_ç kQÆ∞=∞u KÕã¨∞‰õΩ#fl HÀ@¡ ~°∂áêÜ«∞Å
qÅ∞=KÕ¿ã q∞+¨#sH˜ i¿Ñ~°∞ =zÛ ™êOˆHuHõ ֒ѨO`À Jk
ѨxH˜ "≥Ú~å~Ú¿ãÎ... =∞m¡ ^•xfl "≥∞HÍxH±Å#∞ [~°‡h #∞O_ç
fã¨∞‰õΩ=zÛ ^•xHÀ HÀ˜ ~°∂áêÜ«∞Å∞ aÖòÃјì ã≤OQƈ~}˜
ã¨Oã¨÷ i¿Ñ~ü KÕÑ≤ã¨∞ÎOk. =∞i _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩxfl H“xûeOQ∑
KÕã≤ uiy L^ÀºQÆO W¿ãÎ J`«#∞ ã¨Oã¨÷ ѨÙ~ÀQÆaè=$kúH˜
ѨxH˜~å_®... JO>Ë ã≤OQƈ~}˜ ^Œ$+≤ìÖ’ q∞+¨#sH˜ L#fl qÅ∞=
„áê}=Ú#fl =∞x+≤H˜ ÖË^•...! JÏ¡ J~Ú`Õ ã≤OQƈ~}˜ `«#
x<å^ŒO =∂~°∞ÛHÀ"åe...!
XˆH ÅHõ∆ ºO–XˆH QÆ=∞ºO–XˆH ‰õΩ@∞O|OQÍHÍHõ
XˆH ÅHõ∆ ºO–XˆH QÆ=∞ºO–XˆH q∞+¨#sQÍ =∂~°∞ÛHÀ"åe.
HÍi‡‰õΩÅ g∞^Œ ѨxÉèÏ~°O "≥∂Ѩ^ŒÌx ¢¿ãÊ _»ÉσÅ∞(QÆ∞ϯÅ∞)
(ÉÏ¡ã≤ìOQ∑ KÕ¿ã =∞O^Œ∞ QÆ∞O_»∞ ™ê=∂„y) |kb Ѷ≤Å¡~°¡ KÕ`«
"≥∂Ñ≤OK˘^Œ∞Ì. H˘`«ÎQÍ L^ÀºQÆOÖ’ KÕi# HÍi‡‰õΩx g∞^Œ
ѨxÉèÏ~°O "≥∂á⁄^ŒÌx, ã¨Ñ¨ˆ~@∞QÍ ¿ãÊ_»ÉσÅ∞ "≥∂¿ã "åix
[#~°Öò =∞EÌ~üQÍ xÜ«∞q∞OKåÅx ~ÀA 9 ~°∂áêÜ«∞Å 60
ÃÑ·ã¨Å∞ W¿ãÎ ‰õΩ^Œ~°^Œx J_çy#O^Œ∞‰õΩ "Õ∞<Õ*ò"≥∞Oò QÆ∞OѨÙÅ
™ê~°Ü«∞º J<Õ HÍi‡‰õΩxfl HÍã≤¿Ñ@ ÉÏ~Ú "Õ∞<Õ[~ü
ÅH˜∆ ‡<å~åÜ«∞} _çã≤‡ãπ KÕ~ÚOzO_»∞. D ÅH˜∆ ‡<å~åÜ«∞} J<Õ
"Õ∞<Õ[~°∞ HõOÃÑh "Õ∞<Õ[~°¡ g∞˜OQ∑Ö’ „¿ãÊ _»ÉσÅ∞ `Õ=_®xH˜
g∞~°∞ „Ѩ`ÕºHõOQÍ HÍi‡‰õΩxfl xÜ«∞q∞ã¨∞Î<åfl~°∞, =∞#O P
HÍi‡‰õΩxH˜ ѨÓiÎ =∞ã¨ì~ü(r`«O) Hõ©ìÜ«∞=Åã≤ =ã¨∞ÎOk. HÍ|˜ì
HÍi‡‰õΩ_»∞ `«# Ѩx `å#∞ KÕã≤ =∞m¡ D ¢¿ãÊ _»ÉσÅ∞
"≥∂Ü«∂Åx XHõ ~°∂Öò Ãјì HõOÃÑhH˜ ÖÏÉèíO KÕ‰õÄ~°∞™êÎ#x
K≥Ñ≤Ê nxfl =ÚO^Œ∞QÍ <å ÉÏ~Ú(HÍã≤¿Ñ@ ÉÏ¡H±)Ö’<Õ J=∞Å∞
Ѩ~°∞™êÎ#x =∂@ WzÛ<å_»∞. nxH˜ Z^Œ∞~°∞ uiy#
Ü«Ú=‰õΩÅ#∞ [#=i #∞O_ç _çÃãO|~ü =~°‰õΩ g∞‰õΩ =∞ã¨ì~üû
ѨÓiÎQÍ xO_»ÖË^Œx ''_çã≤‡ãπ—— Öˇ@~°∞¡ KÕuÖ’ ÃјìO„_»∞.
ã≤OQƈ~}˜ HõOÃÑh =∞ã¨ì~°¡<Õ"≥∂ [#=i #∞O_ç _çÃãO|~ü =~°‰õΩ
L`«ÊuÎ ÅH∆ͺÅ<Õ"≥∂ =∂~üÛ #∞O_ç =∂~üÛ‰õΩ QÆ}˜ã¨∞ÎOk. "Õ∞<Õ[~ü
g∞^Œ u~°QÆ|_ç#O^Œ∞‰õΩ D QÆ∞OѨÙÅ ™ê~°Ü«∞º J<Õ HÍi‡‰õΩxfl
''_çã≤‡ãπ—— KÕâß~°∞. WÖÏ „Ѩu _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩxH˜ XH˘¯Hõ¯ Hõ^äÕ
LO@k.
N~åOѨÓ~ü‰õΩ K≥Ok# ^Œ~°∞‡Å â◊OHõ~ü J<Õ HÍi‡‰õΩ_»∞
P~ÀQƺO ÉÏQÆÖËHõ ã¨iQÍæ _»∂º©Å∞ KÕÜ«∞HõáÈ`Õ HõOÃÑh J`«xfl
1998Ö’ _çã≤‡ãπ KÕã≤Ok. D ~ÀA P HÍi‡‰õΩ_»∞ ~ÀA "åi
‰õÄeQÍ =∂i, ~ÀA‰õÄb ^˘~°Hõx<å_»∞ Hõ>ˇìÅ∞ J=Ú‡‰õΩO@∂
r=#O ™êyã¨∂Î `«# W^ŒÌ~°∞ Ñ≤Å¡Å#∞ K«kqOK«ÖËHõ `«ÖÏ XHõ
Ѩx K«∂Ñ≤Oz ‰õΩ@∞O|O JO`å ‰õÄbÅ∞QÍ =∂i# Ѩiã≤÷u.
J=∂‡...! ÉÏѨ٠ÉÏ~ÚѨx =∞m¡ =ã¨Î^•...! =∞#O =¸_»∞
ѨÓ@Å∞ HõO„’Å∞ aÜ«∞ºO J~Ú<å ã¨iQÍæ uO=∂ Jx P
Ñ≤Å¡Å∞ „Ѩtfl¿ãÎ `«# HõO_»¡ hà◊√¡ HõO_»¡<Õ ‰õΩ‰õΩ¯H˘x |`«∞‰õΩ
D_»∞ã¨∞Î#flk. Z^ÕÌ_çû# Z=Ùã¨O =∞OzQÆ∞O_»k Jx JO@~°∞.
J@¡<Õ HÍi‡‰õΩx ‰õΩ@∞O|O U_ç¿ãÎ ã≤OQƈ~}˜ ã¨Oã¨÷‰õΩ =∞Ozk
HÍ^Œ∞. HÍi‡‰õΩÅ∞ JO>Ë ã¨Oã¨÷‰õΩ Ñ≤Å¡ÅÖÏO˜"å~°∞ "åi
Ü≥∂QƈH∆=∂Å∞ K«∂_®eû# ÉÏ^茺`« ã≤OQƈ~}˜^Õ.
WѨʘHõ~Ú<å ã≤OQƈ~}˜ ã¨Oã¨÷ `«# "≥ÚO_ç Ѩ@∞ì^ŒÅ#∞
„áêOfÜ«∞ q=Hõ∆#∞ =keÃјì ''_çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩÅO^ŒiH©—— uiy
L^ÀºQÍÅ∞ HõeÊOKåÅx, XHõ"Õà◊ _çã≤‡ãπ J~Ú# HÍi‡‰õΩ_»∞
|uH˜ ÖˉõΩO>Ë P ‰õΩ@∞O|OÖ’ XHõiH˜ L^ÀºQÆO HõeÊOKåÅx,
ÖË^• #+¨ìѨiǨ ~°OQÍ 10 ÅHõ∆Å ~°∂áêÜ«∞Å∞ K≥e¡OKåÅx
_çã≤‡ãπ HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∞O _ç=∂O_£ KÕã¨∞Î#flk.
Éèí~°ÎÅ∞ WHõ =∞=∞‡efl ™êHõ~°x =kÖËã≤# ÉèÏ~°ºÅ∞, `«#
`«O„_ç `«#‰õΩ ÃÑO_ç¡ KÕÜ«∞ÖË_»x Zky# P_»Ñ≤Å¡Å∞, `«#∞
`«# ‰õΩ@∞OÉÏxH˜ <åºÜ«∞O KÕÜ«∞ÖË#x LiH˘Ü«∞ºÖˇH˜¯#
HÍi‡‰õΩÅ∞ WÖÏ „Ѩf ‰õΩ@∞O|O f„="≥∞ÿ# Pi÷Hõ W|ƒO^Œ∞Å`À
HÍÅO "≥à◊¡nã¨∂Î |`«∞‰õΩ#∞ n#OQÍ QÆ_»∞ѨÙ`«∞<åfl~°∞. JQÆ∞æ
u~°∞Ѩu J<Õ _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩ_»∞ x~åǨ ~° nHõ∆‰õΩ ‰õÄ_®
ѨÓ#∞‰õΩ<åfl_»∞. â◊xQÍ~°Ñ¨Ù <å~åÜ«∞}, ÉÁe⋘ì ÉÏѨÙ, áê~°fiu
N^èŒ~ü g~°O`å x[OQÍ =∞$`«∞ºO[Ü«ÚÖË. „áê}O z=i
JOK«∞^•HÍ "≥o¡ |Ü«∞@Ѩ_»¤~°∞.
ã¨Å∂¡i ÅK«Û#fl J<Õ Ô~·`«∞ ™ê÷xHõ N~åOѨÓ~ü UiÜ«∂Ö’
=º=™êÜ«∞O KÕã¨∂Î rqOKÕ"å_»∞. J`«xH˜ L#fl H˘kÌ Éèí∂q∞x
ã≤OQƈ~}˜ ã¨Oã¨÷ QÆ∞OAH˘x h‰õΩ ÉÏ~ÚŠѨx`«ÎO h Éèí∂q∞Å
ÉÏ~Ú Ñ¨_»∞`«∞#fl^Œx #q∞‡Oz J`«x Éèí∂q∞x QÆ∞OAH˘x
J`«xH˜ ZãπP~üÑ≤–2 J<Õ ÉÏ~ÚŠѨx HõeÊOzOk ã≤OQƈ~}˜
HõOÃÑh. J~Ú`Õ J`«x Ѩxx ZÖÏÔQ·<å WzÛ#>Ë¡ WzÛ
HÍ*ËÜ«∂Å<Õ ÅHõ∆ ºO`À HõOÃÑh J`«xfl =∞ã¨ì~°¡ ™ê‰õΩ`À _çã≤‡ãπ
KÕã≤Ok. L#fl Éèí∂q∞ áÈ~Ú, |`«∞‰õΩ^≥~°∞=Ù L^ÀºQÆO áÈ~Ú
P Ô~·`«∞ ‰õΩ@∞O|O ~À_»∞¤ g∞^Œ Ѩ_»¤k. ~À_»¡ ‰õÄ_»à◊¡ ^ŒQÆæ~°
HõO‰õΩÅ∞ HÍeÛ J=Ú‡‰õΩO@∞#fl~°∞. =~°∞‰õΩÅ∞(Hõ=~°∞¡) U~°∞H˘x,
aK«ÛO J_»∞‰õΩ¯O@∂ r=#O ™êyã¨∞Î#fl~°∞.
(`«~°∞"å~Ú 31= ¿ÑrÖ’...)

28. 28#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
„Ѩu `«~°=¸ =~°Î=∂# J=ã¨~åÖ’¡Oz QÆ`åxfl
ѨÙ#ifli‡OK«∞‰õΩO@∂ =∂#= ã¨=∂[ K«i„`« =ÚO^Œ∞‰õΩ
™êyáÈ`«∞Ok. D q^èŒOQÍ H˘#™êQÆÏxH˜ PiúHõ, ™ê=∂lHõ
~å[H©Ü«∞, ™êO㨯 $uHõ, ™êÇ≤Ï`«º ~°OQÍÅÖ’ Ѩ~å=∞~°≈
J=ã¨~°O. ѨÙ#ifl~å‡} Ѩ~å=∞~°≈ Ѩ^äŒOÖ’ ™êy# ~°K«<Õ #Å∂¡i
~°∞H˜‡}˜ QÍi ™êÇ≤Ï`«º "åºã¨ ã¨OѨ٘ Ѩ~å=∞~°≈. D
ã¨OѨ٘֒x Ѩ^≥Ìxq∞k "庙êÅ#∞ PÖ’Hõ#O KÕã≤# q^è•#O
[iîÅ"≥∞ÿ#k.
1967 #∞O_ç 1988 =~°‰õΩ L^Œº=∞ ã¨∂ÊùiÎ`À =zÛ#
™êÇ≤Ï`«ºO ã¨OYºÖ’ `«‰õΩ¯"ÕQÍx ™ê~°OÖ’ |bÜ«∞"≥∞ÿ#k. ed`«
™êÇ≤Ï`åºxH˜ =ÚO^Œ∞ #∞O_ç H˘#™êy# Hõ^äŒ, ™ê=∂#º [#O
Hõ^äŒx `˘H˜¯"Õã≤# ~åAÅ Hõ^äŒ, ã¨=∂[OÖ’ =ã¨∞Î#fl =∂~°∞ÊÅ#∞
PHõoOѨ٠KÕã¨∞‰õΩ#fl Hõ^äŒ, Ѩ_çáÈ`«∞#fl =∞^茺`«~°QÆu qÅ∞=Å∞,
L^Œº=∂Å∞, áÈ~åÏÅ∞ ... WÖÏHõ^ä• ™êÇ≤Ï`åºxfl qâı¡+≤ã¨∂Î
'#HõûŃs "≥Å∞QÆ∞Ö’ `≥Å∞QÆ∞ Hõ^äŒ, #=Å#∞— Ѩ~å=∞i≈OKå~°∞,
Hõ^äŒÅ#∞ HÍÅѨ~°OQÍ ¢ã‘ΠѨ~°OQÍ, „Ѩ„H˜Ü«∂Ѩ~°OQÍ, ™ê=∂lHõ
Ѩ~°OQÍ L^Œº=∞ <ÕѨ^䌺Ѩ~°OQÍ, K«^Œ∞=Ù‰õΩ#fl =∞^茺`«~°QÆu
„Ѩ„H˜Ü«∞QÍ.... ѨÅ∞HÀ}ÏÅÖ’ ^Œi≈OKå~°∞.
Hõ#ºHõ, ѨÓ~°‚=∞‡, ™œ^•q∞h, Hõ=∞ex, |∞K«Û=∞‡,
=∞^èŒ∞~°"å}˜, g∞<åH˜∆, "≥OHõ=∞‡, =∞OA"å}˜ =ºH˜Î`åfiʼnõΩ
QÆ∞~°∞*Ï_» ¢ã‘Î áê„`«Å∞ ™ê=∂lHõ ^Œ~°Ê}O ѨÏì~Ú. ¢ã‘ÎÅ∞
`«=∞#∞ `å=Ú ZÖÏ HÍáê_»∞HÀ"åÅ<Õ HÀ}OÖ’ H˘xfl áê„`«Å∞
JÖ’zOѨ *Ë™êÎ~Ú. ¢ã‘ΠѨÙ~°∞+¨ ã¨O|O^è•Å∞, =∞^茺`«~°QÆu
ã¨O^ÕǨÏr=ÙÅ∞, =∞#ã¨Î`åfiÅ∞, `«b¡ ‰õÄ`«∞à◊§ ã¨O|O^è•Å∞,
‰õΩ@∞O|O, ÃÑo§, Ñ≤Å¡Å ÃÑOѨHõO, ‰õΩÅO, =∂#gÜ«∞
qÅ∞=Å∞, P^Œ~°≈O ã¨=∂[O ã¨OѶ¨∞~°¬}– JxtÛu, Pi÷Hõ
=∂O^ŒºO, JKå~åÅ∞, `«O„_»∞Å „Ѩ"Õ∞Ü«∞O ÖËx Ñ≤Å¡Å
ÃÑOѨHõO, Ѷ¨∞~°¬}, `«Å∞¡Å JÉèí„^Œ`«, =∞#∞+¨µÅ Ѩ@¡ ÉÏ^茺`«,
ã¨Ç¨Ïr=#O =O˜ JOâßÅ#∞ H˘_»=˜QÆO˜ ‰õΩ@∞O|~å=Ù
™êÇ≤Ï`«ºOÖ’ qâı¡+≤Oz K«∂áê~°∞ ~°K«~Ú„u. H˘.‰õΩ. Hõ^äŒÅÖ’,
#=ÅÖ’¡x áê„`«Ö’¡ HõxÑ≤OKÕ ‰õΩǨÏ<å qÅ∞=efl q=∞i≈OKå~°∞.
"≥e"ÕÜ«∞|_ç# =∞#∞+¨µÅÃÑ· Q“~°"åxfl „Ѩ^Œi≈OKå~°∞. Pu‡Hõ
™œO^Œ~°ºO =Å# HÍ^Œx K≥¿ÑÊ ‰õΩ~°∂Ñ≤ #=Å#∞ Ѩ~å=∞i≈ã¨∂Î
JO^ŒO–JO^ŒqÇ‘Ï#`« Ѩ@¡ ã¨=∂[ J=QÍǨÏ# ‰õΩO@∞
Ѩ_çO^Œx QÆ∞iÎOKå~°∞.
=∞Ǩ „Ѩ™ê÷#O ^ŒQÆæˆ~ NNx JOK«<åHõ_»∞`«∞<åfl~°x
=∞~À„Ѩ™ê÷#O =~°‰õΩ J`«x ™ê÷<åxfl QÆ∞iÎOK«@O ÖË^Œx NN
`«# â◊H˜Î#O`å qѨ¡"À^Œº=∂xH˜ JOH˜`«O KÕ™ê_»x ÅHõ∆ º™ê^èŒ#
HÀã¨O ~åã≤#q PK«~°} #∞O_ç Ѩ٘ì#q NN Hõq`«Å∞ Jx
NN ™êÇ≤Ï`åºxfl rq`åxfl ã¨iáÈeÛ =∞~À „Ѩ™ê÷#O
qÅ∞=Å#∞ q"ÕzOKå~°∞. q`«O`«∞ q"åǨ Å∞, =~°Hõ@fl
x¿+^èŒO, QÆi_ôÅ∞, P_»Ñ≤šʼnõΩ K«^Œ∞=Ù ã¨O^茺Å∞ QÆ∞iOz
„Ѩ™êÎqã¨∂Î ~åã≤# Náê^Œ ã¨∞„|=∞}º âߢã≤Î Hõ^äŒÖ’¡ JÉèí∞º^ŒÜ«∞
^Œ$HõÊ^äŒO HõxÑ≤ã¨∞ÎOk. Éèíq+¨º`«∞ÎH˜ H˘`«Î^•~°∞Å∞ HõeÊOK«_»O,
㨺ܫ∞O x~°‚Ü«∞ â◊H˜Îx HõeyOK«@O Náê^Œ ÅHõ∆ ºO. ~°K«~Ú`«
rq`åxH˜, ÅH∆ͺʼnõΩ, ~°K«#ʼnõΩ L#fl ã¨O|O^è•xfl ~°K«~Ú„u
Jxfl "庙êÖ’¡#∞ ã¨=∞~°ú=O`«OQÍ Ñ¨~å=∞i≈OKå~°∞. =∞Oz
K≥_»∞Å#∞ q"ÕzOz K«∂Ñ≤OKå~°∞.
XHõ ¢ã‘Î Z@∞=O˜ „¿Ñ=∞#∞ á⁄O^•Åx HÀ~°∞‰õΩO@∞O^À
K«ÅO "≥∞ÿ^•#O =¸ÅOQÍ J#∞jÅOz Jxfl "≥·Ñ¨ÙÅ #∞O_ç
Ö’áêÅ∞ ÖËx „¿Ñ=∞ =∂#= rq`åÖ’¡ J™ê^茺O Jx K≥Ñ≤Ê
„¿Ñ=∞`«`åÎfixfl q_»=∞~°z K≥áêÊ~°∞. U^À XHõ "Õ∞~°‰õΩ „¿Ñ=∞
ã¨O|O^è•ÅÖ’H˜ =zÛ, `«=∞Ö’ LO_Õ Ö’áêÅ#∞ =∞~˘Hõ~°∞
ã¨ik^ÕÌ "≥·Ñ¨Ù "åi ¿ãflǨÏO H˘#™êQÍe. z#fl z#fl Ö’áêÅ#∞
ã¨ik^Œ∞̉õΩO@∂ XHõi Z^Œ∞QÆ∞^ŒÅ‰õΩ =∞~˘Hõ~°∞ ã¨Ç¨ Ü«∞
Ѩ_»∞`«∂, W^ŒÌi ¿ãfiK«Ûù‰õÄ Z=i P@OHõ=¸ ÖËx`«#O W^ŒÌi
=∞^茺 „¿Ñ=∞ QÍ_è»`«#∞ ÃÑOKÕkQÍ =∞#`À áê@∞ Z^ŒQÍÅx
PtOKå~°∞ ~°K«~Ú„u. ÉÏx㨠=º=ã¨÷ „Ѩu~°∂áêÅ∞QÍ xez#
¢ã‘ÎʼnõΩ ™ê=∂lHõ <åºÜ«∞O KÕÜ«∂Åx ~°K«#Å∞ KÕѨ˜ì# "å~°∞
PÖ’Hõ#O
– JKå~°º l.J~°∞} ‰õΩ=∂i
(ˆHO„nÜ«∞ qâ◊fiq^•ºÅÜ«∞O, `≥Å∞QÆ∞âßY)
™êÇ≤Ï`«ºO
ѨÙã¨ÎHõ ã¨g∞Hõ∆
ѨÙã¨ÎHõO ¿Ñ~°∞: Ѩ~å=∞~°≈
~°K«~Ú`« : #Å∂¡i ~°∞H˜‡}˜
^èŒ~° : 70/–
Jxfl „Ѩ=ÚY ѨÙã¨ÎHõ
ˆHO„^•ÅÖ’ ^˘~°∞‰õΩ`«∞Ok.
á¶È<£ <≥O. 9949133401

29. 29 =∂iÛ, 2013
~åK«H˘O_» qâ◊fi<å^èŒâߢã≤Î. =∞i_ç =∂ÅH˜∆ ‡, É’_çQÍ_ç ÉèÏ~°º,
q=∞Å, =∞<À~°=∞Å#∞ P`«‡qâßfiã¨O, =ºH˜Î`«fiO L#fl áê„`«Å∞QÍ
~°∂Ѩ HõÅÊ# KÕ™ê~°∞. ~å*ϺOQÆ Ü«∞O„`«O ™ê=∂#º
=∂#=Ù_çx ZÖÏ Ñ≤Ñ≤ÊKÕã¨∞ÎO^À ™⁄=Ú‡Å∞ áÈ<åÜ«∞O_ç #=ÅÖ’
~åqâߢã≤Î K«∂Ñ≤OKå~°∞.
Z~°∞HõÅ ‰õΩ@∞O| r=# ã¨O㨯 $ux z„uOz# Ze¡
#=ÅÖ’ HõxÑ≤OKÕ ¢ã‘Î áê„`«Å∞ =∂ÅzÛq∞, áê~Àu, *Ïl,
Ze¡, he, HÀ=∞e, ^Œ∞~°æ. ¢ã‘ΠѨÙ~°∞+¨ ã¨O|O^è•Å K«~°ÛÖ’
P_»k =∞QÆ"å_ç ™⁄`«∞Î. =∞QÆ"å_ç ˆQ^≥, =∞QÆ"å_ç QÆ∞_çÃã =O˜
Jaè„áêÜ«∂ÖË #=ÅO`å HõxÑ≤ã¨∞ÎOk. ‰õΩÅO, Hõ@∞ìÉÏ@∞¡, FeH˜
J=Ú‡_»∞áÈ=_»O XHõ q^èŒ"≥∞ÿ# #+¨ì=∞~Ú`Õ P™ê=ÚÅ
^Ò~°˚<åºÅ‰õΩ |Öˇ· áÈ=@O =∞iH˘O`«. 'ÜÕ∞ ˆ~=Ù ÔHo§<å
=Úà◊§Ñ¨iˆQ— QÍ ¢ã‘Î rq`«O Jx JxÑ≤ã¨∞ÎOk, Pi÷Hõ rq`«OÖ’
™êfi~°úѨ~°∞Å∞ z#fl ‰õΩÖÏÖ’¡#∂ HõxÑ≤™êÎ~°x áê„`«Å ^•fi~å
q"ÕzOKå~°∞. =¸_»∞`«~åÅ∞QÍ ¢ã‘ΠѨÙ~°∞+¨ ã¨O|O^è•ÅÖ’ `Õ_»
ÖË^Œx K«∂Ñ≤ã¨∞ÎOk Ze¡ #=Å. ¢ã‘Î"å^Œ Hõq`å ã¨OHõÅ#O
he"Õ∞Ѷ¨∂Å∞ ѨÅHõiOѨÙÖ’ ~°K«~Ú„u =∞^Œ~ü Ô~·ò QÆ∞iOz
„Ѩ™êÎqOKå~°∞. Hõq`«Å#∞ =ºH˜ÎQÆ`« J#∞Éèí"åÅ #∞O_ç ~å™ê~°∞
HÍx ZHõ¯_® ^•s `≥#∂fl K«∂Ñ≤OK« ÖË^Œ<åfl~°∞ ~°K«~Ú„u.
„QÍg∞}, Ѩ@ì}, L#fl`«,¿Ñ^Œ=~åæÅ ¢ã‘ÎÅ <≥ÖÏ HõÅ∞ѨىõΩ~å"åe?
JO^Œ∞Ö’ L#fl =~°æ „ѨÉèÏ"åÖˇ@∞=O˜q ? ¢ã‘ÎÅÖ’ L#fl D
ÃÇ·Ï~ås¯Å#∞ JkèQÆq∞OKÕ „Ѩܫ∞`«flO K≥Ü«∂ºe. JѨC_»∞
=∂„`«"Õ∞ q=ÚH˜Î ™ê^茺O Jx JO^Œ∞‰õΩ D he"Õ∞Ѷ¨∞O "≥Ú^Œ˜
"≥∞@ìx ÉèÏqOKå~°∞.
1904Ö’ ‰õΩ„Ñ≤<£ ~åã≤# 'Ü«∂=∂ x Ѷ≤ò— x¿+^è•xH˜
QÆ∞~°~ÚºOk. ~°ëêº Ñ¨iã≤÷ux q=iOKÕ D #=ʼnõΩ `≥Å∞QÆ∞
J#∞"å^ŒO =∂Ü«∂ ‰õÄѨO. Ü«∞=∞‰õÄѨOQÍ L#fl Ü«∂=∂Ö’
ǨÏ~îå`«∞ÎQÍ Ãã·xHõ QÆ∞OѨ٠JÅ¡i *Ëã≤ "ÕâߺQÆ$Ǩ Å#∞ `«QÆ∞Å
ɡ˜ìOk. J<åfl=∂~À¯<À"å #_»∞ѨÙ`«∞#fl '„@ÃÑûÖòû— "Õâߺ
QÆ$Ǩ Å#∞ fã¨∞H˘x 'Ü«∂=∂kÑ≤ò—#∞ z„uOKå~°∞.
=ºaèKå~°OÖ’ ÉèÏQÆ™êº"≥∞ÿ# ѨÙ~°∞+¨µ_Õ ã¨=∂[ hu xÜ«∞=∂Å
Hõ@∞ìÉÏ@¡x x~°‚~ÚOKÕ x~°‚Ü«∂kèHÍiQÍ L<åfl_»x q=∞i≈ã¨∂Î
"Õâ◊ºÅ∞ Ѩ_Õ ÉÏ^èŒÅ#∞ Ѩ~å=∞i≈OKå~°∞. ã¨O㨯~°} ^Œ$+≤ì`À
fã¨∞ÔHo§ =∞#∞ã¨∞ =∂~°∞Û‰õΩ#fl "å~°∞<åfl~°∞. Ѩu`«∞ÅO
„Éèí+¨µìÅO... g∞ÖÏO˜ ÃÑ^ŒÌ"åà◊§ =ÖË¡Hõ^• Jx Z^Œ∞~°∞ uiy#
áê„`« HõxÑ≤ã¨∞ÎOk. "ÕâߺQÆ$Ǩ Å∞ =¸`«|_®¤~Ú Jx ~°+¨º<£
™êÇ≤Ï`«ºOÖ’ u~°∞QÆ∞ÖËx Ѩ`åHõ#∞ ZQÆ~°"Õã≤# ‰õΩ„Ñ≤<£ #=ÅÖ’x
"Õâ◊ºÅ rq`åxfl Ѩ~å=∞i≈ã¨∂Î ~°+¨º<£ HÍi‡HÀ^Œº=∞"Õ∞ ÃÑiyOk
HÍx ™êO㨯 $uHõ K≥·`«#ºO JO`«QÍ ÃÑiy#@∞¡QÍ ÖË^Œx
~°K«~Ú„u ÉèÏqOKå~°∞.
ÃÑ<Õfl˜ =∞Å∞ѨÙÅ∞ ^Œo`« |Ǩï[#∞Å J~å@ áÈ~å@
#=Å. ‰õΩÖÏÅ JO`«~° ‰õΩÖÏÅ ã¨OÔHà◊√§ =∞#∞+¨µÅ#∞ ZO`«QÍ
q_»nã≤<å ¿Ñ^ŒÅO`å XHõ¯>ˇÿ# ~ÀA# Z=~°∞ J_»∞¤HÀÖË~°x
K≥Ñ≤Ê |`«∞‰õΩ g∞^Œ Pâ◊ HõeÊOz# #=Å. D_çQÆ, É’Ü«∞,
‰õΩ~°∞=∞ ‰õΩÖÏÅ "åi P^•Ü«∂ÅÃÑ· ^≥|ƒfÜ«∞_»O, Éèí∂™êfi=∞º
ã¨O㨯 $ux ZkiOz [iÑ≤# áÈ~å@O D #=ÅÖ’x =ã¨∞Î=Ù.
~°K«~Ú„u #=ÅÖ’x "≥Úà◊‰õΩ=Å#∞ QÆ∞iÎã¨∂Î ~°K«~Ú`« K≥ѨÊHõ
q_çzÃјì# q+¨Ü«∂Å#∞ ZuÎK«∂áê~°∞. LѨÊ~° <å~åÜ«∞}
Ü«∂^èŒ$zÛùHõOQÍ =∂iáÈ=@O ¢ã‘ÎÅÃÑ· [iy# J`åºKå~åʼnõΩ
u~°QÆ|_ç# [#OÖ’ ¢ã‘ÎÅ∞ ÖË~°x, J#flÅ∞ XHõ¯ L^Œ∞@∞#
„Ѩ`«ºHõ∆ =∞Ü«∂º~°x, PO`«~°OyHõ áÈ~åÏŠѨ@¡ ã¨O|O^èŒO
HÍh, áÈ~åÏÅ#∞ #_çÑ≤#@∞¡ QÍh, ã¨ÅǨ ezÛ#@∞¡QÍh
ZHõ¯_® K«∂ѨÖË^Œx q=∞i≈OKå~°∞. XHõ ^Œâßaú HÍÅѨ٠K«i„`«#∞
JOkã¨∞ÎOn ~åÜ«∞Åã‘=∞ #∞_çHÍ~°O QÆÅ #=Å.
`åÑ‘ ^èŒ~å‡~å=ÙQÍi rq`« ™êÇ≤Ï`åºÅ‰õΩ ^Œ~°Ê}O Ѩ_»∞`«∂
~åã≤# "åºã¨OÖ’ `åÑ‘^èŒ~å‡~å=Ù rq`«O–~°K«#Å∞ J<Õ ã≤^•úO`«
"庙êxfl Ѩ~å=∞i≈OKå~°∞. ^èŒ~å‡~å=Ù J~°ã¨OÖ’KÕi `≥ÅOQÍ}
™êÜ«Ú^èŒ áÈ~åÏxfl ã¨=∞iúã¨∂Î ã¨Oáê^ŒH©Ü«∞ á꺙êÅ∞
~å™ê~°∞. `åÑ‘ ^èŒ~å‡~å=Ù rq`åxfl ~°K«#Å#∞ ˆHO„^ŒO KÕã¨∞H˘x
"å˜=ÚO^Œ∞ "≥#∞HõÅ L^Œº=∞ „ѨÉèÏ"åÅ#∞ qâı¡+≤¿ãÎ
ã¨iáÈÜÕ∞^Œx ~°K«~Ú„u J#∞jÅ#Ö’ ~°K«~Ú`«Å rq`åÅ#∞
q㨇iOz ~°K«#Å#∞ J^茺ܫ∞#O KÕÜ«∞@O ã¨iHÍ^Œ<Õ ÃÇÏK«ÛiHõ
LOk. J<åºÜ«∂xfl ã¨fiÜ«∞OQÍ Z^Œ∞~˘¯O@∂ JxflqÅ∞=Å#∂
„Ѩtflã¨∂Î L^Œºq∞OKÕ "åà◊§ HÀ=Ö’H˜ K≥Ok# Ѩ^Œ‡ ~åã≤#
áê@Å∞ Hõq`«Å∞ "庙êÅ∞ 'P"≥∞ #_çz#O`«"Õ∞~å—. rq`«O
HÀã¨O rq`åxfl WzÛ, Hõ_»∞ѨÙfÑ≤x ѨHõ¯#Ãјì |_»∞QÆ∞
r=ÙÖ’¡`«# a_»¤#∞ K«∂ã¨∞‰õΩOk. ѨÙ~å}OÖ’ ¢ã‘Î áê„`«Å#∞
qâı¡+≤ã¨∂Î â◊O`«#∞_»∞ QÆOQÆÅ |O^èŒO =∂`«$™êfi=∞º Ñ≤`«$™êfi=∞º
=fi=ã¨÷Å "≥·~°∞^茺O, Ñ≤Å¡Å#∞ Hõ<Õ ™ê^èŒ#O ¢ã‘ÎÅx ã¨`«º=ux,
yi[# ¢ã‘ÎÖˇ·# `å@H˜, â◊¥~°Ê}Y =∞<ÀQÆ`åÅ#∞, ~°∞H˜‡}˜,
ã¨`«ºÉèÏ=∞Å Pi÷Hõ ã≤÷u... JÜ«∂ áê„`«Å =ºH˜Î`åfixfl ZÖÏ
„ѨÉèÏq`«O KÕ™êÜ≥∂ q=iOKå~°∞. =#[ `«# P`«‡Hõ^äŒ#∞ J_»q
ѨلuHõ #=ÅÖ’ „ѨHõ˜OKå~°∞. z#flѨC_Õ `«O„_çx
áÈQ˘@∞ìH˘x, `«e¡ ÃÑ>Ëì QÀ~°∞=Ú^ŒÌʼnõΩ <ÀK«∞HÀHõ, Q˘_»∞¤HÍ~°O
`«Ñ¨Ê =∞~À ~°∞z Z~°∞QÆx Ѩ^Œ‡ Ѩã≤`«#OÖ’#∂ "≥·"åÇ≤ÏHõ
rq`«OÖ’#∞ ÉÏ^èŒÅ<Õ ÉèíiOzOk. D #=ÅÖ’ ^Œà◊OÖ’x
"åiH˜ Z^Œ∞~°ÜÕ∞º ã¨=∞㨺Å#∞ q=iOKå~°∞. uO_çuѨÊÅ∞ÖËx,
^•Ç¨ iÎ ^Œà◊ r=#O, ѨÅ∞ ã¨=∞㨺Å#∞ QÆ∞iÎOz, áê~î°‰õΩÅ
(`«~°∞"å~Ú ÉèÏQÆO 31= ¿ÑrÖ’...)

30. 30#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
XHõ „áêO`«OÃÑ· =~°æ–‰õΩÅ-„áêOfÜ«∞ PkèѨ`«ºO
#_»∞ã¨∞Î#flѨÙÊ_»∞ P „áêO`« ™ê=∂lHõ, Pi÷Hõ, ~å[H©Ü«∞,
™êO㨯 $uHÍOâßÅxflO˜ÃÑ· P „ѨÉèÏ=O HõxÑ≤ã¨∞ÎOk.
`≥ÅOQÍ} WѨÙÊ_»∞ JÖÏO˜ PkèѨ`åºxfl Z^Œ∞~˘¯O’Ok.
D =∞˜ìÖ’ Ѩ٘ì ÃÑiy# =∞x+≤H˜ D =∞˜ì ÉèÏ+¨ =∂Ï¡_Õ
ǨωõΩ¯ÖË^Œ∞... P =∂@H˘¿ãÎ D =∞˜ì g∞^Õ Ç¨Ï‰õΩ¯ÖË^Œ∞. P
ǨωõΩ¯ xÅɡ@∞ìHÀ=_»=∞O>Ë... `≥ÅOQÍ} Jã≤÷`åfixfl Kå@_»"Õ∞.
Ô~O_»∞ Jã≤÷`«fi "Õ^Œ#ʼnõΩ Q˘O`«∞QÍ QÍ^≥ "≥OHõ>Ë+π
'á⁄e—(=Úb¯–=¸Å"åã‘ Hõq`«fiO) "≥Å∞=_ç~k. `≥ÅOQÍ}
– ^Œo`« Jã≤÷`åfiÅ P"Õ^Œ##∞ D Hõq`«fiO ZuÎѨ_»∞`ÀOk.
`≥ÅOQÍ} `«O_®¡@... W"åfieìk HÍ^Œ∞... F "≥·Ñ¨Ù „áêOfÜ«∞,
=∞~À"≥·Ñ¨Ù ™êO㨯 $uHõ PkèѨ`åºxfl Z^Œ∞~˘¯O@∞#fl `≥ÅOQÍ}
áÈ~å@ "å~°ã¨`«fiO W"åeìk HÍ^Œ∞. 'K«∞@∞ì =Ú@∞ì ã¨∂~°º¿Ñ@–
#@ì #_»∞=∞ #Å¡Q˘O_», #∞=ÙfiO_Õk ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^Œ∞/ ^•x ѨHõ¯
QÀÅ∞H˘O_»/ QÀÅ∞H˘O_» dÖÏ¡ H˜O^Œ/ h Ѷ¨∞’i Hõ_»∞`«O H˘_»∞HÀ
<≥ÿ*Ï=Ú ã¨~°¯~À_®..— JO@∂ ™êÜ«Ú^èŒ Ô~·`åOQÆ áÈ~åÏxfl
#_çÑ≤# `≥ÅOQÍ}... PáÈ~å@ "å~°ã¨`åfixfl <Õ˜H©
H˘#™êy™ÈÎOk. JÖÏO˜ L^Œº=∞ ˆH∆„`«OÖ’ xÅ|_ç# "å_çH˜
`«#∞=Ù xO_® QÍÜ«∂ÖË. P QÍÜ«∂Å `åÅ∂‰õΩ J#∞Éèí"åÅ
ã¨=∂Ǩ ~°"Õ∞ á⁄e. 'QÆÏìÅ∞– ÃÑ>ˇìÅ∞— Å_ôÅ∞/ z>ˇìÅ∞–
ѨO>ˇÅ∞– áêÜ«∞Å`À/ áÈK«OÃÑe¡ Ѩ@∞ìp~°Å‰õΩ/ "≥∞~°∞ÃÑ·#
=∂ T~À¡/ ~å@flO Pã¨∞Å T¿ã ÖË^Œ∞— JO@∂ |^≥Ì=_»¤k
Hõq`«Ö’ "≥OHõ>Ëâò `≥ÅOQÍ} KÕ<Õ`« |`«∞‰õΩz„`åxfl
Pq+¨¯iOKå_»∞. D Hõq`«fiO K«^Œ∞=Ù`«∞O>Ë... `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞ K≥ÿ`«<åºxfl QÆ∞O_≥ xO_® xOѨىõΩ#fl HõqQÍ QÍ^≥
"≥OHõ>Ëâò HõxÑ≤™êÎ_»∞.
ÉèÏ+¨ Ѩ~å~¸HõiOK«|_»¤Ñ¨ÙÊ_»∞... `«# QÆ∞O_≥ Q˘O`«∞
qxÑ≤OKå_»∞. XHõ „áêO`« ÉèÏ+¨#∞ =∂„`«"Õ∞ „áê=∂}˜HõOQÍ
Kå@∞`«∞#fl ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ `≥ÅOQÍ} ÉèÏ+¨#∞ PiÎ`À
Z`«∞ΉõΩ<åfl_»∞. `≥ÅOQÍ} =∞˜ì ÉèÏ+¨#∞ HõqffiHõiOKå_»∞.
ÉÏOK≥<£ h HÍÖÁ‡HõÎ J#fl [#O W"åà◊ `≥ÅOQÍ} POHÍHõ∆#∞
ZÅ∞ÔQuÎ Kå@∞`«∞<åfl~°∞. L^Œº=∞OÖ’ =ÚO^Œ∞O_ç..
áÈ~å_»∞`«∞<åfl~°∞. JÖÏ.. L^Œº=∞ ˆH∆„`«O #∞Oz "≥OHõ>Ëâò D
Hõq`åfixfl ~åâß_»∞. JO^Œ∞ˆH... kèHͯ~° ã¨fi~° x<å^ŒO D
Hõq`«fiOÖ’ HõxÑ≤ã¨∞ÎOk.
"≥∂ã¨∞‰õΩ uiˆQ Hõq HõxÑ≤™êÎ_»∞.
`˘ÅHõi [Å∞¡ =∞˜ì Ѩi=∞à◊O "≥OHõ>Ëâò Hõq`«fiO.Hõ=∞‡
HõÅfix ™È@/ K≥^ŒÅ∞ Ѩ˜ì# Pã¨O á⁄O˜/ HÍ~°∞`«∂ QÆ∞_çÃã
‰õΩ~°∞ã¨∂Î<Õ LOk/ `«_ç™⁄zÛ# J=∂‡ <å#fl `«ÅO `«_»fi‰õΩO_®/
`«Öˇ ÃãO=ÚÅ#∞ `«~°∞=Ú`«∞O„_»∞/ H˘_»=e eH˜¯`À HÍÅfinã≤/
Hõ_»Ñ¨HÍ_» ZuÎáÈ`« *ÏQÍ~°O *Ëã¨∞ÎO„_»∞ JO@∂... `«# QÆ∞_çÃã
Ü«∂kÖ’... `≥ÅOQÍ} Z˜ì r=ÙÅ =∞˜ì |`«∞‰õΩefl Hõà◊¡‰õΩ
Hõ_»`å_»∞.
'á¶⁄¡i<£ hà◊¡‰õΩ/ ѨOQÆÖò Hõ’ìÖˇ HÍà◊√¡/ qÖ’¡Öˇ <å~Ú#
Z#∞fl/ ÉË>ˇ¡uÎ# PH˜Ö’Öˇ J=∞‡ KÕ`«∞Å∞/ =∞˜ì rq`åʼnõΩ/
Z˜ì Q˘ÏìʼnõΩ ™êH∆ͺÅ∞— JO@∂ '`«~°¯O– `«`«fiO— Hõq`«Ö’
=OHõ~°∞¡ uiy# Z=ÚHõÅ`À `«Å¡_çÅ∞¡`«∞#fl `≥ÅOQÍ}
|`«∞‰õΩz„`åxfl Pq+¨¯iOKå_»∞. '‰õΩO_»á⁄Ü≥∞ºHõ¯ÖË^Œx/ <å
J=fi#fl, Hõ#fl =∂@ʼnõΩ/ ‰õΩÜ«Ú‰õΩ¯=∞#x <å JÜÕ∞º F
ÃѶq∞xã¨∞ì =∂ºxÃѶ™Èì— JO@∂ `≥ÅOQÍ} <ÕÅ g∞^Œ `«`åfixfl
WÑ≤Ê K≥áêÊ_»∞.
xO_»∞QÍ HÍã≤# =i Q˘Å∞ã¨∞
=Oy Éèí∂q∞x =Ú^•Ì_»∞`«∞O>Ë
=Ú^Œ∞Ì =Ú^Œ∞ÌQÍ<Õ LOk
|*Ï~°∞Ö’ ^èŒ~°ÖËHõ
„|`«∞‰õΩ ÉèÏ~°OQÍ<Õ LOk
áÈ~°∞‰õΩ |`«∞‰õΩ`«∞O>Ë
á⁄~ںŠLK«ÛÉ’¿ã@à◊¡ Eã≤
~°HõÎO L_»∞‰õΩ`«∂<Õ LOk
kèHͯ~°ã¨fi~°x<å^ŒO''á⁄e——
–„HÍOu
ѨÙã¨ÎHõO ¿Ñ~°∞: á⁄e
(=Úb¯–=¸Å"åã‘ Hõq`«fiO)
~°K«~Ú`« ¿Ñ~°∞ : QÍ^≥ "≥OHõ>Ëâò
„ѨK«∞~°}: =¸ã‘ ™êÇ≤Ïf
"ÕkHõ
"≥Å: ~°∂.40/–
á¶È<£ <≥O.: 9247377534
™êÇ≤Ï`«ºO
ѨÙã¨ÎHõ ã¨g∞Hõ∆

31. 31 =∂iÛ, 2013
„Ѩâ◊fl Ѩ^Œ∞<≥‰õΩ¯`«∂<Õ LOk
P~°∞#fl~° ^ŒâßÉÏúÅ `≥ÅOQÍ} QÀã¨#∞..."≥OHõ>Ëâò WÖÏ
HõqffiHõiOKå_»∞. z#∞‰õΩ ~åÖË "Õà◊ =∞`≥ίH˜OKÕ =∞˜ì "åã¨#..
D Hõq`«fiOÖ’ HõxÑ≤ã¨∞ÎOk. HÍÅ∞= H˜O^Œ ѨO@Å∞
HÀ„™êÎO„^èŒ"≥·`Õ... É’~°∞ ÉÏ=ÙÅÃÑ· P^è•~°Ñ¨_ç =º=™êÜ«∞O KÕ¿ãk
`≥ÅOQÍ}. WO`« *Ëã≤<å... JѨÙÊÅ∞ P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ ^ŒÑ¨Ê
`≥ÅOQÍ}‰õΩ q∞yeO^Õq∞ ÖË^Œ∞. J#flO ÃÑ>Ëì Ô~·`«#fl‰õΩ Ѩ˜ì#
^Œ∞ã≤÷u Wk. `«ÖÏѨÙ# Ô~O_»∞ r= #^Œ∞Å∞ áê~°∞`«∞O>Ë...
`åQÆ_®xH˜ QÆO>ˇ_»∞ hà◊√¡ ^˘~°Hõx `≥ÅOQÍ} Ô~·`«∞ "Õ^Œ##∞
PiÎ`À HõqffiHõiOKå_»∞.
=¸ã‘ ™êÇ≤Ïf "ÕkHõ „ѨK«∞iOz# 'á⁄e—( =Úb¯–
=¸Å"åã‘ Hõq`«fiO) ѨÙã¨ÎHõO xO_® `≥ÅOQÍ} QÀã¨
HõxÑ≤ã¨∞ÎOk. Ñ¨Öˇ¡ |`«∞‰õΩÅ QÆ∞O_≥ Q˘O`«∞Hõ qxÑ≤ã¨∞ÎOk. D
ѨÙã¨ÎHõOÖ’ =ÚÃÑ·ÊH˜ÃÑ·QÍ Hõq`«Å∞, =¸_»∞ áê@Å∞ L<åfl~Ú.
`≥ÅOQÍ}, ^Œo`«, =∞Ç≤Ïà◊ ã¨=∞㨺ÅxflO˜h "≥OHõ>Ëâò
JHõ∆sHõiOKå_»∞. ¿ãflǨ xfl, ÉÏÖϺxfl, Ǩ ã¨ìÖò rq`åxfl Ãã·`«O
Ü«∂k*Ëã¨∞‰õΩ<åfl_»∞. JHõ¯_»Hõ¯_®.. "åK«ºOÖÏ `Àz# L^Œº=∞
K≥ÿ`«#ºO ã¨∞Êiã¨∞ÎOk. "≥Ú`«ÎOQÍ "≥OHõ>Ëâò Hõq`«fiO kèHͯ~°
ã¨fi~° x<å^ŒO. D Hõq`åfixfl PǨ fix^•ÌO. `≥ÅOQÍ} x<å^•xfl
ZÅ∞ÔQuÎ Kå@∞^•O.
(29= ¿Ñr `«~°∞"å~Ú)
=ÚO^Œ∞ H˘`«Î HÀ}ÏÅ#∞ „ѨHõ˜OKå~°∞ ~°K«~Ú„u. „QÍg∞}
rq`«O #∞O_ç ^Œà◊ rq`«O #∞O_ç Ѩ@ì} rq`«OÖ’x ã¨Î|ú`«‰õΩ
QÆ∞~°~Ú# Ѩ^Œ‡ `åºQÆO "≥#Hõ L#fl =∞ǨÏ`«Î~° Pâ◊Ü«∂xfl
QÆ∞iÎOKåÅOÏ~°∞ ~°∞H˜‡}˜QÍ~°∞. ¢ã‘ÎÅ q=ÚH˜Î „Ѩ^è•#
„áêuѨkHõQÍ L^Œº=∂Å∞ LO_®Åx 1945 PQÆã¨∞ìÖ’ K≥·<å
™ÈqÜ«∞ò ¿ãflÇ¨Ï X_»O|_çHõ HÍÅOÖ’ <≥~°Ñ≤# „ѨÉèÏ=O
HÍ~°}OQÍ |OQÍ~°=∞‡ rq`«OÖ’ [iy# ã¨OѶ¨∞@#Å∞
|OQÍ~°=∞‡ Hõ^äŒÖ’ HõxÑ≤™êÎ~Ú.
™êÇ≤Ï`«ºO rq`åxH˜ J=ã¨~°=∞x, =∞x+≤
JO`«~°OQÍÅ#∞ H∆Íà◊#O KÕã¨∞ÎO^Œx, =∂#= =∞#ã¨Î`åfixfl
PHõoOѨ٠KÕã¨∞HÀ=_®xH˜ ѨxH˜=ã¨∞ÎO^Œx ÉèÏqOKÕ #Å∂¡i
~°∞H˜‡}˜QÆi ™êÇ≤Ï`«º 'Ѩ~å=∞~°≈— zHõ¯x ÉèÏ=<å Ѩ˜=∞‰õΩ
x^Œ~°≈#O.
25 ã¨O=`«û~åÅ HÍÅOÖ’ `≥Å∞QÆ∞ ™êÇ≤Ï`«ºOÖ’
JÉèí∞º^ŒÜ«∞ ÉèÏ=*ÏÅO`À =∂i¯ûã¨∞ì ^Œ$HõÊ^äŒOÖ’ =zÛ#
™êÇ≤Ï`«ºOÖ’ ¢ã‘Î ã¨=∞㨺Å#∞ Ѩ~å=∞i≈ã¨∂Î UHõã¨∂„`«`«#∞
áê˜Oz# f~°∞ Ѩ~å=∞~°≈ "庙êÅÖ’ HõxÑ≤ã¨∞ÎOk.
JÉèí∞º^ŒÜ«∞, qѨ¡= ÉèÏ=*ÏÅOÖ’ #_çz# ™êÇ≤Ï`åºxfl
ѨÅ∞HÀ}ÏÅÖ’ Ѩ~å=∞i≈Oz ~°K«~Ú`«H˜, ™êÇ≤Ï`åºxH˜,
~°K«#ʼnõΩ, ~°K«<å <ÕѨ^䕺xH˜ L#fl ã¨O|O^è•xfl ã¨g∞Hõiã¨∂Î
"åºã¨~°K«# KÕ™ê~°∞. ™êÇ≤Ï`«º J^茺ܫ∞#O ™ê=∂lHõ ~å[H©Ü«∞
Pi÷Hõ ã¨`åºÅ#∞ JOkã¨∞ÎO^Œx ^•xx U q^èŒOQÍ ÉËsA
"ÕÜ«∂Ö’ Ѩ~å=∞~°≈Ö’ „Ѩ^Œi≈OKå~°∞. ™êÇ≤Ï`«º ^Œ~°≈#OÖ’
Å∞ѨÎ"≥∞ÿ# HÀ}ÏÅ#∞ ^Œi≈OѨ*Ë™ê~°∞.
Ѩiâ’^èŒ#‰õΩ H˘`«Î =∂~åæefl J<Õfi+≤OKÕ "åiH˜ H˘`«Î
HÀ}ÏÅ#∞ JOk=fiQÆÅn 'Ѩ~å=∞~°≈—.
(27= ¿Ñr `«~°∞"å~Ú)
=∂#gÜ«∞ HÀ}OÖ’ HõOÃÑh PÖ’K«# KÕã≤ XHõ ‰õΩ@∞O|O
ÃÑ^ŒÌÖÏQÍ H˘_»∞‰õΩ `«Ñ¨CKÕ¿ãÎ `«O„_ç ZÖÏÔQ·`Õ Hõ∆q∞Oz
P„â◊Ü«∞q∞ã¨Î_À... J@¡<Õ HõOÃÑh _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩÅ#O^Œix
`«# a_»¤ÖÏ¡QÍ ÉèÏqOz "åix, "åi ‰õΩ@∞OÉÏefl P^ŒiOKåe.
Éèíq+¨º`ü `«~åʼnõΩ L^ÀºQÆ Éèí„^Œ`« HõeÊOz, `«^•fi~å L`«ÊuÎ
=∂~°æ ^Œ~°≈HÍÅ#∞ ~°∂á⁄OkOK«∞H˘x, ã≤OQƈ~}˜ ÉÁQÆ∞æ P^è•i`«
Ѩi„â◊=∞Å∞ <≥ÅH˘eÊ HõOÃÑh h_»Ö’ "åix K«Å¡QÍ |uˆHÖÏQÍ
K«∂_®e.
W©=ÖË ã≤OQƈ~}˜Ö’ QÆ∞iÎOѨ٠ã¨OѶ¨∞OQÍ ÔQez#
˜alÔHZãπ D _çã≤‡ãπ HÍi‡‰õΩÅ ã¨=∞㨺ŠHÀã¨O =ÚO^Œ∞O_ç
áÈ~å@O KÕÜ«∂Åx D HÍi‡‰õΩÅ∞ HÀ~°∞`«∞#fl~°∞. 5 *ÏfÜ«∞
HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂Å∞ ‰õÄ_® gi ѨH∆Í# JO_»QÍ xÅ|_®e.
ZHõ¯_À PO„^èŒÖ’ `«∞áê<£ =zÛ „Ѩ[Å∞ x~å„â◊Ü«ÚÅ∞ J~Ú`Õ
ã¨ÊOkOKÕ ã≤OQƈ~}˜ HÍi‡‰õΩÅ∞, HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂Å∞ =∞# „áêO`«O
"å_»∞ `À˜ HÍi‡‰õΩ_»∞ |∞=fi‰õΩ ÖËHõ PHõe`À JÅ=∞˜ã¨∞ÎO>Ë
=∞ø#OQÍ K«∂_»@O ã¨iHÍ^Œ∞.
=∂#=`«fiO L#fl HÍi‡‰õΩÅ∞ ‰õÄ_® gi áÈ~åÏxH˜
=∞^ŒÌ`«∞ `≥eÑ≤ "Õ*òÉ’~ü¤ ã¨"≥∞‡Å∞ Z<Àfl HÍi‡‰õΩŠѨH∆Í# xÅ|_ç
=ÚO^Œ∞ #_çz# áÈ~å@ ã¨OѶ¨∂Å∞ ‰õÄ_® gix =∞m¡ L^ÀºQÍÅ
ÉÏ@ Ѩ>ËìÖÏ K«∂_®eû# ÉÏ^茺`« ZO`≥·<å L#flk.
T
T
T

32. 32#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
=∂HÀã¨O=ã¨∞Î#fl"å...?
=∂ HÀã¨O =ã¨∞Î<åfl"å...?
J~Ú`Õ ~å...
*ˇ· PO„^èŒ Ñ¨Ù„`å... ™êfiQÆ`«O
g∞ `˘q∞‡^ÕO_»¡ áêÅ#Ö’
"Õ∞O `«iOz `«#‡Ü«∞O K≥O^ŒÖË^• UO?
Pefi<£, x*ÏO +¨µQÆ~üÅ#∞ J_ç¤H˜ áê=Ùâı~°∞ Jq∞‡`Õ
=∂ |`«∞‰õΩÅ g∞^Œ Hõ˜HõpHõ@∞¡ Hõ=Ú‡HÀÖË^•?
u~°∞QÆ∞ÉÏ@∞ x~°ã¨#Å J}K«ÏxH˜
_»Ü«∞º~ü áêÅ# PQÆã¨∞ì 28
|+‘~üÉÏQ∑ KÒ~°™êÎ#∞
`«∞áêH˜ Q˘ÏìÖ’¡Oz <≥`«∞Î~°∞ zq∞‡
KÕ^Œ∞ =∞~°Hõ K«i„`«#∞ JeˆH
HõÅ"≥∞uÎ# Hõq`«Å g∞k QÆ∞i
QÆà◊"≥∞`ÕÎ HõO~î°ã¨fi~åʼnõΩ L~°∞¡
Ѩ^ŒÇ¨ ~°∞ =ÚHõ¯Å~Ú# áê@ ^ÕǨÏO
Éèí∞=#yi QÆOQÆÉÏ~ÚÅ¡ HõeÃã
^Œ∂ã¨∞Hõ=zÛ# `«∂ÏÅ∞ WOHÍ
"≥<≥fl=ÚHõÅ ÔHÅ∞Hõ<Õ =>Ëì...
ã¨~å¯~ü áê~°^Œ~°≈Hõ`«‰õΩ xOk`«∞Å *Ï_» ^˘~°∞HõHõáêÜÕ∞?
^•`«$`«fi áêÅ# g∞k
J"≥∞iHÍ J^茺Hõ∆ ѨÓ[Ö’
âßÜ«∞â◊‰õΩÎÖÁ_ç¤ aK«ÛQÍÅ¡#∞ ÖÏsÖ’¡ ‰õΩH˜¯`Õ
k‰õΩ¯ÖË<ÀÅ¡#∞ k‰õΩ¯^≥~°∞¡ KÕã≤# Ѷ¨∞#`«
h~°∞ g∞~°∞ „áÈ„QÍO g∞k
h~°∞ g∞ˆ~ =∞Å∞ѨىõΩO˜i
JkèHÍ~°OÅ g∞ˆ~ L^ÀºQÆOÅ g∞ˆ~
HÍO„ÏHõì~°∞¡ g∞ˆ~
h~°∞ ÖËx ѨO@á⁄ÖÏÖ’¡
ã¨~å¯~ü ѨÙ~°∞QÆ∞=∞O^Œ∞ KÕã≤# ǨÏ`«ºÖ’Î
|`«∞‰õΩ Hõhflà◊¡ ÉÏ^èŒÅ∞ =∂~Ú
[#‡Éèí∂q∞ ã¨$+≤ìHõ~åÎ
Hõ^Œ∞Å∞^•O ~°O_ç =∞#O [#‡Éèí∂q∞Hõx
=∂ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£x =^ŒÅHõáÈuq
ã‘=∂O„^èŒ [#‡Éèí∂q∞H˜ HõkeáÈ`«∂
=ã¨∞Î#fl g∞HÀã¨=∞O>Ë "Õ∞"≥∞@¡ #=∂‡ÖË?
g∞ HÀã¨O, g∞ áêsì HÀã¨O, g∞ JkèHÍ~°O HÀã¨O g∞~˘ã¨Î~°∞
=∂ HÀã¨O Z^Œ∞H˘ã¨Î~°∞ ™êg∞
„â◊=∞^•#O ~°∂ѨteÊ
JkèHÍ~°O HÀã¨O POHõ∆Å∞ qkèOK«∞‰õΩ#fl=Ù
áêÅ<å =Ú„kHõÅ HÀã¨O áê‰õΩÖÏ_»∞`«∞#fl=Ù
'g∞ HÀã¨O =ã¨∞Î#fl— =Úã¨∞QÆ∞`À
h HÀã¨O h=Ù „â◊=∞^•#O KÕã¨∞‰õΩO@∞#fl=Ù QÆx
=∂ HÀã¨=∂?
ÉÏ*ÏH˘>ˇì ÉÏѨ`«∞QÍÅ¡#∞ "≥O>Ëã¨∞H˘x
ÉÏc¡H˜ |ã¨∞û Ü«∂„`« KÕã≤Îq
k‰õΩ¯Å∞ K«∂ã¨∞‰õΩO@
=∞~åiî áÈbã¨∞ÅÃÑ· ÃÇ·Ï[OÑπ KÕã≤
ZQÆáÈã¨∞‰õΩO@ L~°∞‰õΩÅ∞ ÃÑ_çuq
ÃÇ·ÏÑπ KÕã¨∞‰õΩO@ g∞_çÜ«∂#∞ ÃÇ·Ï*ÏH± KÕã≤Îx
hà◊√¡ x^èŒ∞Å∞ H˘Å∞=ÙÅ g∞k y~üQÍ¡x Hõq∞©x y~å>Ëã≤Îq
J=∞Å∞ KÕÜ«∞=∞x J_çy#ѨC_»∞
KÕã¨ÎO, K«∂ã¨ÎO, Ѩijeã¨Î=∞x Ǩ g∞Å =~°¬O
=∂Ѩ@¡ h P~å@O P~°∞áêÅ∞¡ PK«~°} ™⁄Å∞¡ Hõ|∞~å¡ÜÕ∞
=OHõ~°∞¡ uiy# á¶È¡~Àã≤ãπ #Å¡Q˘O_»
ã≤Å∞‡|˜ì ÃÑK«∞ÛÅ∂_»∞`«∞#fl W#∞Ѩ|`«∞‰õΩ
h WHõ=∞`«∞efl, W^≥Ìefl WQÆ∞~åxfl K«∂ã≤
™ê=Ù "≥ÚHõO`À UÅ#QÍ ~Úyeã¨Îk
XˆH XHõ¯ HÀiHõ`À XHõ NHÍO`üKåi HÍÅ∞`«∞#fl ~°∂ѨO
Hõ=Ú~°∞"åã¨# Hõ‰õΩ¯‰õΩO@ UO K≥ѨC`«=x Z^Œ∞Ô~·`«k
P=∞~°} nH∆Íã¨∞Ѩ„u Ѩ~°∞ѨÙ
H˘@∞ìHÍ_ç# |Hõ¯Ñ¨Å∞K«˜ H˘r=Ù#O HÀã¨O
XHõ¯@~Ú# [# K≥·`«#º HõOÉèíO
_çÃãO|~ü 9# QÆ∞~°∞ÎKÕã¨Îk
=Åã¨áÈ`«∞#fl =Å¡HÍ_»∞
áêÅ=¸~°∞ =ÅáÈ`«‰õΩ P^è•~°O K«∂ѨÖË^Œh
=ã¨∞Î#fl x#∞fl K«∂ã≤ FHÍ~°O`À =^Œ∞ÌáÈ JO@k
=∂ ~°}O HÍHõfÜ«∞ `À~°}O
É’^茉õΩ_»∞ L^Œº=∞ É’^茉õΩ_»∞
`«~°`«~åÅ ™ê~°kè L^Œº=∂Å "å~°kè
ZuÎ# q^•ºi÷ Ñ≤_çH˜’¡
[Ü«∞â◊OHõ~ü ™ê~ü Hõfiâ◊Û<£ =∂Ô~·¯ P#û~°∞¡ J_»∞QÆ∞`«_»∞
=∂ Ѩ@¡ =OHõ~° |∞kú ZO^Œ∞Hõh?
69 PHÍOHõ∆#∞ áê~°QÆ∞~°∞`«∞ #∞Oz
Hõ~°∞=Ù Hõhflà◊¡#∞ F@¡(QÍ =∞Åz) Hõ`«∞ÎÅ∞QÍ ^Œ∂ã¨∂Î
|∞kú =∂ã≤#`«<åxfl =^ŒÌO@k ã≤kÌ¿Ñ@
–ã≤^≥ÌOH˜ Ü«∂^Œyi
™êÇ≤Ï`«ºO
Hõq`«

33. 33 =∂iÛ, 2013
XHõ¯>Ë=∂@
XHõ¯>Ë F@∞
F>Ëã≤ KÕ`«∞Å∞ÌѨىõΩO>Ë
[~°∞QÆ=Åã≤O^ŒO`å [iˆQ f~°∞`«∞Ok
QÆ∞@ìÅ∞ =∞#q HÍ=Ù, K≥@∞¡ =∞#q HÍ=Ù
ã¨Ç¨Ï[OQÍ Ñ¨Ù@∞ìH˘zÛ# ã¨=Ú„^•Å∞ ‰õÄ_® =∞#q HÍ=Ù
KÕ*Ë`«∞ÖÏ Ñ¨O_çOK«∞‰õΩ#fl ѨOÏ =∞#k HÍ^Œ∞
W+¨ìѨÓiÎQÍ Ô~Hõ¯e~°QÆ ÃÑOK«∞H˘x
áÈ+≤OK«∞‰õΩ#fl ÉèÏ~åºÑ≤šŠѨi"å~°O =∞#k HÍ^Œ∞
=∞#O =∞#O H͉õΩO_® x`«º"Õ∞^À =∞ÉèíºÃÑ@ì_»O
=∞#efl =∞Ô~=~À
=∞#ÔH~°¯ÖËx "åºáê~°OÖ’ HÍ@QÆÅ∞Ê`«~°∞!
Éèí∂q∞ QÆ~°ƒùOÖ’Oz `À_ç
JѨÓ~°fi"≥∞ÿO^Õ^À ^˘i¯`Õ
J~°÷~å„`À JѨ~å„`À
=∞# QÆ∞O_≥efl `«qfi
=∞#ÔH~°¯ÖˉõΩO@<Õ JOQÆ@¡ ÉË~°=∂_»Î~°∞!
WQÆ `≥ÅOQÍ}...
Z<ÕflO_»¡~Ú<å X_»fix ^ŒOQÆx Hõ^äŒ
ÉÏºÖˇò #"Õ∞‡’x¯ ÉÏºÖˇ@O`å |`«∞‰õΩ
#=∞‡<ÀxH˜ ã¨KÕÛO`« Hõ^äŒ
–K≥·`«#º „ѨHÍâò
ã¨zÛO`«~åfi`« |uˆHO`« Z`«
JdÅѨHõ∆ |∂z XHõ>ˇÑ¨C_»∂...
XHõ HÀ~üHõq∞© iǨ ~°ûÖò #_»∞ã¨∞ÎO@k
=ã¨Î^Œx XQÆ_»∞, ~å^Œx XQÆ_»∞
ÖÁe¡ ÖÁe¡Å<Õ Ñ¨_®fi@O`å
Z@∞~å¯Ö’¡ J@∞~°∞¯`«<Õ LO@k
Z=fix =∂@ uÜ«∞º~å^Œ∞ ÃÑ@ì~å^Œ∞
#q∞‡ K≥~Úº KåÑ≤# H˘kÌ¿ãѨ@¡<Õ
Ju Q˘Ñ¨Ê „Ѩ*Ï™êfi=∞ºO
J`«ºO`« `≥eqQÍ =Ú_»∞K«∞‰õΩO@k
<≥ÅO>Ë =ÚѨÊÜ«¸ HÍ^Œ∂ =ÚѨÊÜ≥ÚHõ¯© HÍ^Œ#flO`å
P QÆ}˜`« P*Ï^£ Z=i‰õΩ#flk?
`˘=fiÅ∞ áÈã≤ K≥@∞¡ <å˜ WO_»∞¡ Hõ˜ì K≥~°∞¡áÈã≤
Éèí∂q∞x Ñ≤ã≤H˜ |∞=fi#∞ fã≤ `åà◊√¡ `«Å∞æ¿Ñx
K≥ѨCÅ∞ ‰õΩ˜ì, Q˘~°∞¡ HÍã≤ HÀã≤ =∞^èŒ∞~°OQÍ =∂Oã¨OÖËã≤
|i"å`«Å „ѨѨOKåxH˜ |@ì<Õã≤zÛ
Ѩ٘ì<ÀxH˜ ѨÙ~°∞_»∞*Ëã≤ ã¨zÛ<ÀxH˜
™ê=Ù _»Ñ¨CH˘˜ì
|`«∞‰õΩ xÅ∞=Ù x`åÎ~°O... ÉÏOK≥<£ HÍÖÁ‡‰õΩ¯`å!
ZÏ¡ |`«∞‰õΩ^•=∞O>Ë...
~å*ϺOQÆ"Õ∞ ~åã≤zÛ# *ÏuH˜
ÅH˜∆ ‡O¿Ñ@... ÉÏã¨QÆ∂_» |Ǩï=∂#O!
™êÇ≤Ï`«ºO
Hõq`«
zuH˜# |`«∞‰õΩefl JuˆH "≥∞`«∞‰õΩ
"≥∂™êÅÃÑ· ‰õΩ`«‰õΩ`« L_»∞‰õΩ`«<Õ LO@k
=_çÃãÅ ~åÅ¡ "å~°ã¨`«fiO PkÖÏÉÏ^£
ã¨∞^•ÌŠǨÏ#∞O`«∞ áê@ʼnõΩ ѨÙiqÑ≤Ê#
HõsO#QÆ~ü áÈ~å@ dÖÏ¡
~°OQÆ∞Å∞ =∂ˆ~Û’Å¡#∞ "≥OÏ_Õ ~°OQÍÔ~_ç¤ lÖÏ¡
Tà◊¡#∞ L^Œº=∞ ã¨÷ÖÏÅ∞QÍ =∞eKÕ L™ê‡xÜ«∂ q^Œº
`≥ÅOQÍ} QÆ∞O_≥HÍÜ«∞ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£
g∞ HÀã¨O =ã¨∞Î#fl =Úã¨∞QÆ∞ `≥~°#∞
#_ç|*Ï~°¡ =Úã¨∞QÍѨǨÏ~°}O KÕã¨Î~Ú
F@¡`À `«∂@∞¡ á⁄_»∞ã¨∂Î
=∂ HÀã¨"Õ∞ =ã¨∞Î#fl"å
=∂=∞‰õΩ "≥#∞fláÈ@∞¡ =∂‰õΩ Ѩ#∞fláÈ@∞¡
Jxfl áÈ@∞¡ á⁄_çKÕ’x=x J#∞=∂#=ÚOk
J=∞~°∞Å|e^•<åÅ∞
J_»∞QÆ∞‰õΩ XHõ `«sHõ J_»∞QÆ∞`«∞#fl~Ú
XHõ¯>Ë HÀiHõ HÀ@ ~°HÍÅ∞QÍ =∂~°∞`«∞Ok
„Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ì ™ê^èŒ<Õ x`ÕºHõ =K«#"≥∞ÿOk
Ô~O_»∞ HõO_»¡ ã≤^•úO`«O =∂~°∞ÛH˘x
=∂ HÀã¨O =∂ PHÍOHõ∆Å PHõ$u HÀã¨O ~å...
QÍÜ«∂ÅáêÖˇ·# F@∞¡ QÆ=∞xã¨Î~Ú
áê^ŒÜ«∂„`« HÍ^Œ∞ Hõ^• =ÚxQÍÅ¡ Ü«∂„`« *Ëã≤<å
H˘<åYi¯ ѨO_çá⁄i¡ JOwÅ∞ zOѨىõΩ<åfl
Ѩ~å=∞i≈OK«_»O Hõ+¨ìO
h UeHõÅ HõÅ =∞ã≤¿ÑeHõÅ f~°∞QÆ
"≥ÖËÜ«∞|_»∞`«k h ~Ú+¨ìO
T
T

34. 34#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
`≥ÅOQÍ}#∞ã¨`«fi~°"Õ∞U~°Ê@∞KÕÜ«∂e
~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ ã¨^Œã¨∞ûÖ’ =HõÎÅ∞
17 Ѷ≤„|=i(Pk"å~°O)# Hõ~°∂flÅ∞ Ѩ@ì}OÖ’ ~åÜ«∞Åã‘=∞
q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ, ~åÜ«∞Åã‘=∞ [~°fleã¨∞ìÅ á¶È~°O ã¨OÜ«ÚHõÎ
P^èŒfi~°ºOÖ’ L^ŒÜ«∞O 11 QÆO@Å #∞O_ç ™êÜ«∞O„`«O =~°‰õΩ
Ô~O_»∞ Ãã+¨#∞¡QÍ ã¨^Œã¨∞û [iyOk. D ã¨^Œã¨∞ûÖ’ ~å¢+¨ìOÖ’x
=¸_»∞ „áêO`åÅ #∞O_ç "Õ∞^è•=ÙÅ∞, WO[h~°∞¡ áêÖÁæx
„Ѩã¨OyOKå~°∞. "≥Ú^Œ˜ Ãã+¨<£ '#n[ÖÏŠѨÙ#:ѨOÑ≤}©
–„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "≥·Yi— J#fl JOâ◊OÃÑ·, Ô~O_À Ãã+¨<£Ö’ 'z#fl
~å„ëêìÅ∞–™ê=∂lHõ Pi÷Hõ ~å[H©Ü«∞ „Ѩ*Ï™êfiq∞H©Hõ~°}— J#fl
JOâ◊OÃÑ· K«~°Û [iyOk.
ã¨^Œã¨∞û „áê~°OÉèÏxH˜ =ÚO^Œ∞ ~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å
"ÕkHõ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ áê}˜ ã¨^Œã¨∞û L^ÕúâßÅ#∞ q=iOKå~°∞.
`≥ÅOQÍ} ã¨Ç¨ ^Õâ◊OÖ’ J<ÕHõ „áêO`åÅ∞ „Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ìO
HÀã¨O L^Œºq∞ã¨∞Î<åfl~Ú. JO^Œ∞Ö’ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞
ã¨∞n~°…HÍÅOQÍ „Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ìO HÀã¨O áÈ~å_»∞`«∞<åfl~°∞. z#fl
~å„ëêìÅ∞ „Ѩ*Ï™êfi=∞º |^Œú"≥∞ÿ#=_®xH˜ ¿ÇÏ`«∞|^ŒÌ"≥∞ÿ#
HÍ~°}ÏÅ∞ Zxfl L#fl PkèѨ`«º, „ѨfѶ¨∂`«∞Hõ â◊‰õΩÎÅ∞ ZÏ¡
J_»∞¤HÀQÆÅ"À `≥ÅOQÍ}<Õ L^•Ç¨Ï~°}. ã¨"≥∞ÿHõº"å^ŒO ¿Ñ~°∞`À
HÀ™êÎ áêÅHõ=~åæÅ∞ W`«~° „áêO`åʼnõΩ J<åºÜ«∞O
KÕã¨∞Î#flO^Œ∞=Å# HõoOQÍO„^èŒ, ~åÜ«∞Åã‘=∞ #∞O_ç ‰õÄ_®
„Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìÅ x<å^ŒO =zÛOk. D L^Œº=∂ÅxflO˜H˜
‰õÄ_® HÍQÆ_®=Öˇ ^•i K«∂ѨÙ`«∞#flk `≥ÅOQÍ}. ã¨"≥∞ÿHõº"å^ŒO
XHõ ‰õΩǨ <å L^Œº=∞O. „áêO`åʼnõΩ q_çáÈÜÕ∞ ǨωõΩ¯#flk.
`≥ÅOQÍ}‰õΩ q_çáÈÜÕ∞ ǨωõΩ¯x ~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å
"ÕkHõ QÆ∞iÎã¨∞Î#flk. `≥ÅOQÍ}`Àáê@∞ W`«~° „áêO`åÅ
q_çáÈÜÕ∞ ǨωõΩ¯x ‰õÄ_® ~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ
ã¨=∞i÷ã¨∞Î#flk. PO„^茄Ѩ^Õâò ~å¢+¨ìO qÉèí[#‰õΩ ~°OQÆO ã≤^Œú"≥∞ÿ#
^Õâ◊ #n[ÖÏŠѨÙ#óѨOÑ≤}˜ÃÑ· <åºÜ«∞|^Œú"≥∞ÿ# „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ
K«~°Û [~°QÍe. J^Õq^èŒOQÍ #∂`«# ~å„ëêìÅÖ’ ™ê=∂lHõ,
Pi÷Hõ, ~å[H©Ü«∞, „Ѩ*Ï™êfiq∞H©Hõ~°}ÃÑ· K«~°Û [~°QÍe. JO^Œ∞ˆH
D ã¨^Œã¨∞û#∞ U~åÊ@∞ KÕâß=∞x J<åfl~°∞.
J#O`«~°O ~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ Hõhfi#~ü
™È=∞âıY~°â◊~°‡ J^茺Hõ∆`«# ã¨^Œã¨∞û „áê~°OÉèí=∞~ÚºOk.
#n[ÖÏŠѨÙ#:ѨOÑ≤}©ÃÑ· K«~°Û#∞ „áê~°Oaèã¨∂Î ã¨∞Éσ~åÜ«Ú_»∞
(i>ˇÿ~ü¤ WO[h~°∞, Hõ~°∂flÅ∞) „Ѩã¨Oyã¨∂Î Hõ$ëêì[ÖÏÖË
~åÜ«∞Åã‘=∞ „áê}Ï^è•~°O. PO„^茄Ѩ^Õâò U~åÊ@∞`À NÉÏQ∑
XѨÊO^ŒOÖ’ ~åã¨∞‰õΩ#fl ~å`«Åhfl h˜ =¸@ÖÏQÍ =∂i
~åÜ«∞Åã‘=∞ Hõ~°∞=Ù HÍ@HÍʼnõΩ xÅÜ«∞=∞~ÚºO^Œx J<åfl~°∞.
~å¢+¨ì qÉèí[# [iˆQ@ѨC_»∞ Hõ$ëê‚#n [ÖÏŠѨÙ#:ѨOÑ≤}©ÃÑ·
ã¨=∞„QÆ K«~°Û [~°QÍÅ<åfl~°∞. Hõ$ëê‚ [ÖÏÅÖ’ ~åÜ«∞Åã‘=∞‰õΩ
<åºÜ«∞"≥∞ÿ# "åÏ ^ŒHͯÅ<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ}, HÀ™êÎ „Ѩ[Å∞
áÈuÔ~_ç¤áê_»∞ ^•fi~å ~åÜ«∞Åã‘=∞‰õΩ JO^Œ∞`«∞#fl h˜ÃÑ·
J#∞=∂<åÅ∞, JáÈǨÏÅ∞ `˘ÅyOK«∞ HÀ"åÅ<åfl~°∞. "å˜ÃÑ·
Z=iH˜ Z@∞=O˜ ã¨O^ÕǨ Å∞<åfl ã¨=∂^è•#O K≥ѨÊ_®xH˜
`å=Ú ã≤^Œú"Õ∞#<åfl~°∞. áêÅ=¸~°∞ J^茺ܫ∞#"ÕkHõ <åÜ«∞‰õΩÅ∞
ZO.~åѶ¨∞"åKåi „Ѩã¨Oyã¨∂Î Hõ$ëê‚ #n [ÖÏŠѨÙ#:ѨOÑ≤}˜H˜
ã¨O|OkèOz# K«~°Û QÆ`«OÖ’<Õ qã¨Î $`«OQÍ ÉÏÅQÀáêÖò
K˘~°=`À [iyO^Œ<åfl~°∞. Hõ$ëê‚ [ÖÏÅ#∞ `«=∞ <åºÜ«∞"≥∞ÿ#
"å˜Hõ<åfl `«‰õΩ¯=QÍ Ô~·¿ãiÜ«∞<£ Ô~·òû ¿Ñi@ Hõ$ëê‚ _≥ÖÏì
Ô~·`åOQÆO qxÜ≥∂yã¨∞Î#flk. HÀ™êÎ`À =~°¬áê`«O Z‰õΩ¯=,
Éèí∂QÆ~°ƒù [ÖÏÅ∞ Z‰õΩ¯=. Hõ#∞Hõ LѨi`«Å h˜ qxÜ≥∂QÍxfl
`«yæOK«∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ "å~°∞ ã≤^ŒúѨ_®Å<åfl~°∞. #n [ÖÏÅ
ѨÙ#:ѨOÑ≤}© "≥#∞HõÉÏ@∞`«#O, =~°¬áê`«O, Éèí∂QÆ~°ƒù [ÖÏÅ
JO^Œ∞ÉÏ@∞, <ÕÅÖ’ `Õ=∞x xÅ∞ѨىõΩ<Õ ã¨fiÉèÏ=O `«k`«~°
JOâßÅ∞ „áê^è•#º`å JOâßÅ „áêuѨkHõ# [~°QÍÅ<åfl~°∞.
K«~°ÛÖ’ áêÖÁæO@∂ `≥ÅOQÍ} i>ˇÿ~ü¤ WO[h~°¡ á¶È~°O „Ѩ^è•#
HÍ~°º^Œi≈ N âߺO„Ѩ™ê^£Ô~_ç¤ Hõ$ëê‚Ö’Ü«∞Ö’ L#fl Jxfl
„áêO`åʼnõΩ YsѶπ ѨO@‰õΩ `«Ñ¨Êxã¨iQÍ h~°Ok"åfiÅx, P
`«~åfi`« h~°∞ JO^Œ∞ÉÏ@∞Ö’ LO>Ë ~°c ѨO@‰õΩ ã¨~°∞ÌÉÏ@∞
K≥Ü«∂ºÅ<åfl~°∞. ~åÜ«∞Åã‘=∞ „áê*ˇ‰õΩìÅ#∞ 30 ~ÀAÖ’¡ =~°^Œ
[ÖÏÅ#∞ `«~°eOKÕO^Œ∞‰õΩ ~°∂ѨHõÅÊ# [iy`Õ `≥ÅOQÍ}
„áê*ˇ‰õΩìÅ#∞ =∂„`«O 90 ~ÀAʼnõΩ _ç*ˇ·<£ KÕã≤<å~°x, Wk
J<åºÜ«∞=∞x `≥ÅOQÍ} „áê*ˇ‰õΩìÅx ‰õÄ_® 30 ~ÀAňH
_ç*ˇ·<£ K≥Ü«∂ºÅ<åfl~°∞. QÀ^•=iÖ’ ÉÏc¡ÖψQ Nâ‹·ÅO
[ÖÏâ◊Ü«∞OÖ’ =∞~À [ÖÏâ◊Ü«∞ x~å‡}O K≥Ü«∂ºÅ#fl PÖ’K«#
~åÜ«∞Åã‘=∞ WO[h~°∞¡ =∂#∞HÀ"åÅx ã¨∂zOKå~°∞. J~Ú`Õ
~åÜ«∞Åã‘=∞‰õΩ Hõ$ëê‚*ÏÖÏÖ’¡ <åºÜ«∞OQÍ ^ŒHõ¯=Åã≤# "åÏ
HÀã¨O K«O„^ŒâıY~ü, ~åÜ«∞Åã‘=∞ *ˇZã≤ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ Éèí∂=∞<£,
`≥ÅOQÍ} q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ N^èŒ~ü^ÕâòáêO_Õ
ã¨^Œã¨∞û x"ÕkHõ
–N^èŒ~ü~å=Ù ^ÕâòáêO_Õ

35. 35 =∂iÛ, 2013
#n[ÖÏŠѨÙ#:ѨOÑ≤}©ÃÑ· K«~°ÛÖ’ áêÖÁæ<åfl~°∞. Éè’[# q~å=∞O
J#O`«~°O 'z#fl~å„ëêìÅ∞–™ê=∂lHõ, Pi÷Hõ, ~å[H©Ü«∞
„Ѩ*Ï™êfiq∞H©Hõ~°}— J#fl JOâ◊OÃÑ· Ô~O_À ã¨^Œã¨∞û [iyOk.
K«~°Û#∞ „áê~°Oaèã¨∂Î `≥.q."Õ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ N^èŒ~ü~å=Ù ^ÕâòáêO_Õ
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O W`«~° „áêO`åÅÖ’ ÉèÏqã¨∞Î#fl@∞¡ ~å[H©Ü«∞
x~°∞^ÀºQÆ∞Å ^•fi~å Ô~K«ÛQ˘@ì|_ç# L^Œº=∞O HÍ^Œx, Wk „Ѩ*Ï
L^Œº=∞OQÍ Zky# `«~åfi`«<Õ ~åÜ«∞H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ „Ѩ"Õâ◊O
[iyO^Œx K≥ѨÙ`«∂, 1952 <å<£=Úb¯ L^Œº=∞O "≥Ú^ŒÅ∞H˘x
=~°Î=∂# `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ ^Œâ◊Å#∞, L^Œº=∞ „áêuѨkHõÅ#∞
™È^•Ç¨Ï~°}OQÍ q=iOKå~°∞. WO`«˜ „Ѩ*ÏѨÙ<åk Hõeæ#
L^Œº=∂xfl HÍO„ÔQãπ ZÏ¡ ѨiǨ ã¨=∂_»∞`«∞#flk. HÀ™êÎO„^èŒ
ÃÑ@∞ì|_ç^•s =~åæÅ∞, "åi`À ‰õΩ=∞‡ÔH·¯# ~åÜ«∞Åã‘=∞ Å∞OÃÑ<£
ÃÑ@∞ì|_ç^•s=~åæÅ∞ J_»∞¤‰õΩO@∞#fl f~°∞#∞ q=iOKå~°∞. W`«~°
„áêO`åÅ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å∞ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÃÑ· „ѨÉèí∞`«fi
J}˜z"Õ`«#∞, x~°ƒO^è•xfl YO_çOK«HõáÈ=_»O qKå~°Hõ~°
=∞<åfl~°∞. Hõeû LO_»@=∞<Õ ™ê=∂lHõ qÅ∞=#∞ q_çáÈÜÕ∞
ǨωõΩ¯`À =Ú_çÃÑ@ì_»O Ǩωõ¯#fl ÉèÏ=#ˆH q~°∞^Œú=∞<åfl~°∞.
W@∞=O˜ ‰õΩǨÏ<å, Hõ$„u=∞ ã¨"≥∞ÿHõº L^Œº=∂xfl „Ѩ*Ï™êfi=∞º
"å^Œ∞ÅO^Œ~°∂ =ºuˆ~H˜OKåe. „áêO`åÅ∞ q_çáÈÜÕ∞ ǨωõΩ¯#∞
QÆ∞iÎOz PÜ«∂ „Ѩ*Ï L^Œº=∂Åx ã¨=∞i÷OKåe. P ÉèÏ=#`À<Õ
`å=Ú ~åÜ«∞Åã‘=∞ „Ѩ[Å∞ „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìxfl HÀ~°∞‰õΩO>Ë `å=Ú
ã¨=∞i÷™êÎ=∞x J<åfl~°∞. J~Ú`Õ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O L"≥fi`«∞Î#
ÖËz#ѨC_»ÖÏ¡ ~åÜ«∞Åã‘=∞ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ ~å¢+¨ìO ã¨"≥∞ÿHõºOQÍ
LO>Ë `«=∞‰õΩ JÉèíºO`«~°O ÖË^Œx, `≥ÅOQÍ} q_çáÈ`Õ `«=∞‰õÄ
„Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ìO HÍ"åÅx J#_»O =Å¡ ~åÜ«∞Åã‘=∞ L^Œº=∞OÃÑ·
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[ʼnõΩ J#∞=∂<åÅ∞ HõÅ∞QÆ∞`«∞<åflÜ«∞<åfl~°∞.
JO^Œ∞=Å¡ x*Ï~ÚfQÍ `≥ÅOQÍ} „Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ì L^Œº=∂xfl
~åÜ«∞Åã‘=∞ „Ѩ[Å∞ ã¨=∞i÷¿ãÎ J@∞=O˜ ã¨OѶ‘∞ÉèÏ="Õ∞
~åÜ«∞Åã‘=∞ Ѩ@¡ `≥ÅOQÍ} „ѨHõ˜ã¨∞ÎO^Œx J<åfl~°∞. ^Õâ◊OÖ’
„Ѩ*Ï™êfi=∞º „Ѩ„H˜Ü«∞ "Õà◊¥¡#∞HÀ"åÅO>Ë z#fl ~å„ëêìÅ∞
U~°Ê_®Å<åfl~°∞. z#fl ~å„ëêìÅÖ’<Õ PkèѨ`«º =~åæÅ J}˜z"Õ`«‰õΩ
QÆ∞~°=Ù`«∞#fl ‰õΩÖÏÅ∞, =∞`åÅ „Ѩ[ʼnõΩ <åºÜ«∞O ^Œ‰õΩ¯
`«∞O^Œ<åfl~°∞. #∂`«# ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_ç# `«~åfi`« ™ê=∂lHõ,
Pi÷Hõ, ~å[H©Ü«∞ Jã¨=∂#`«Å‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ L^Œº=∂Å∞
H˘#™êQÆHõ `«Ñ¨Ê^Œ∞. „Ѩ*Ï™êfiq∞H©Hõ~°} x~°O`«~°OQÍ
[~°QÆ=Åã≤# „Ѩ„H˜Ü«∞ J<åfl~°∞.
~åÜ«∞Åã‘=∞ *ˇZã≤ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ N Éèí∂=∞<£ =∂Ï¡_»∞`«∂
`≥ÅOQÍ} ~å„ëêìxfl `«Hõ∆}"Õ∞ U~åÊ@∞ K≥Ü«∂ºÅx ˆHO„^Œ
„ѨÉèí∞`åfixfl _ç=∂O_£ KÕâß~°∞. J^Õ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ~åÜ«∞Åã‘=∞
~å„ëêìxfl ‰õÄ_® U~åÊ@∞ K≥Ü«∂ºÅ<åfl~°∞. `å=Ú PO„^茄Ѩ^Õâò
~å¢+¨ìOÖ’ `≥ÅOQÍ} =∂kiQÍ<Õ J<åºÜ«∂xH˜ QÆ∞i
JÜ«∂º=∞x, "≥∂ã¨áÈÜ«∂=∞x J<åfl~°∞. `«=∞‰õΩ NÉÏQ∑
XѨÊO^ŒO ^•fi~å WzÛ# Ǩ g∞Å#∞ <≥~°"Õ~°Û_»OÖ’ PO„^茄Ѩ^Õâò
áêÅHõ=~åæÅ∞ qѶ¨Å=∞Ü«∂ºÜ«∞x J<åfl~°∞. ~åÜ«∞Åã‘=∞ „Ѩ`ÕºHõ
~å¢+¨ìO L^Œº=∞O `≥ÅOQÍ} _ç=∂O_£Hõ<åfl áê`«^Õ J<åfl~°∞.
PO„^èŒ ~å¢+¨ì U~åÊ@∞ ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ ~åÜ«∞Åã‘=∞ _ç=∂O_£
=ÚO^Œ∞‰õΩ =zÛO^Œx J~Ú`Õ HÀ™êÎO„^èŒ ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ∞
NÉÏQ∑ XѨÊO^ŒO ‰õΩ^Œ∞~°∞ÛH˘x ~åÜ«∞Åã‘=∞ <åÜ«∞Hõ`åfixfl
Ö’|~°∞Û‰õΩ<åfl~°x, J^Õ ÖÁOQÆ∞ÉÏ@∞`«<åxfl "å~°∞ WѨʘH©
„Ѩ^Œi≈ã¨∞Î<åfl~°x =∞O_çѨ_®¤~°∞. ~åÜ«∞Åã‘=∞‰õΩ ~å¢+¨ìOQÍ
H˘#™êˆQO^Œ∞‰õΩ Jxfl =#~°∞Å∞ L<åflÜ«∞x J<åfl~°∞. Jáê~°"≥∞ÿ#
Yx*ÏÅ∞, Z„~°K«O^Œ#O, |OQÍ~°O, Ü«Úˆ~xÜ«∞O ÖÏO˜
Yx*ÏÅ∞#fl „áêO`«=∞<åfl~°∞. „ѨѨOK«OÖ’<Õ Ô~O_À JuÃÑ^ŒÌ
P^•Ü«∞O Hõeæ# ˜˜_ç ~åÜ«∞Åã‘=∞Ö’ LO^Œ<åfl~°∞. XHõ¯
Z„~°K«O^Œ#O ZQÆ∞=∞`«∞Å ^•fi~å<Õ ã‘=∞‰õΩ ™êb<å 10 "ÕÅ
HÀ@¡ P^•Ü«∞O ÅaèOKÕ J=HÍâ◊O LO^Œ<åfl~°∞. ~åÜ«∞Åã‘=∞
~å¢+¨ìOÃÑ· Z=fiiH© J#∞=∂Å∞O_»#=ã¨~°O ÖË^Œx J<åfl~°∞.
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xH˜ "≥Ú^Œ˜ #∞O_ç =∞^ŒÌ`«∞xã¨∞Î#fl
„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ"å^Œ∞Å∞ ~åÜ«∞Åã‘=∞Ö’ L<åfl~°x J<åfl~°∞.
™ê=∂lHõ PO„^èŒ ~å¢+¨ìã¨q∞u <åÜ«∞‰õΩÅ∞ "≥·ÔH =∂Ï¡_»∞`«∂
z#fl ~å„ëêìÅ U~åÊ@∞`À<Õ ^Œo`« |Ǩï[# =~åæʼnõΩ
JkèHÍ~°OÖ’ <åºÜ«∞O [~°∞æ`«∞O^Œ<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ}‰õΩ,
~åÜ«∞Åã‘=∞‰õΩ ~å„ëêìÅ U~åÊ@∞‰õΩ PO„^èŒ „Ѩ[Å =∞^ŒÌ`«∞#∞
„ѨHõ˜OKå~°∞. PO„^茄Ѩ^Õâò ~å¢+¨ìO q_çáÈ`Õ `«=∞ PkèѨ`åºxH˜
QÆO_ç Ѩ_»∞`«∞O^Œx Hõ=∞‡, Ô~_ç¤ ™ê=∂lHõ=~åæÅ∞ ÉèíÜ«∞Ѩ_»∞
`«∞<åflÜ«∞x, JO^Œ∞Hõ<Õ <åºÜ«∞|^ŒÌ"≥∞ÿ# `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ì
U~åÊ@∞#∞ J_»∞¤‰õΩO@∞<åfl~°x J<åfl~°∞. Zxfl J_»¤O‰õΩÅ∞
Z^Œ∞Ô~·<å ™ê=∂lHõ PO„^èŒ~å¢+¨ìO HÀã¨O áÈ~å@O H˘#™êy
™êÎ=∞x J<åfl~°∞. #∂`«# ~å„ëêìÅÖ’ ^Œo`«, |Ǩï[#
J}QÍi# =~åæʼnõΩ UO "Õ∞Å∞ [~°∞QÆÉ’`«∞#fl^À WѨʘflOKÕ
„Ѩ}ÏoHõÅ∞ ~°zOK«∞HÀ"åÅx PÜ«∞# ã¨∂zOKå~°∞.
~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•ºi÷ "ÕkHõ <åÜ«∞‰õΩ_»∞ ÉèÏ㨯~ü =∂Ï¡_»∞`«∂
`≥ÅOQÍ}, ~åÜ«∞Åã‘=∞ ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_ç`Õ `«Hõ∆}O [iˆQ
Ѩi}Ï=∞O „áêOfÜ«∞ ^ÀÑ≤_ç JO`«O HÍ=_»O J<åfl~°∞.
„áêOfÜ«∞ ^ÀÑ≤_ô =Å# ^ÀÑ≤_ôH˜ QÆ∞Ô~·# „áêO`åÅ∞ "≥#∞Hõ|_ç
áÈÜ«∂Ü«∞x J<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ} U~°Ê_ç`Õ ~åÜ«∞Åã‘=∞‰õΩ hà◊√¡
~å=x, ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£Ö’ L^ÀºQÍÅ∞ ~å=x K≥ѨÊ_»O JáÈǨÏ
Jx J<åfl~°∞. ~åÜ«∞Åã‘=∞ =¿ãÎ Ô~_»¡ ~å[ºO =ã¨∞ÎO^Œx,
áêÖˇQÍO_»¡ ~å[ºO =ã¨∞ÎO^Œx ÉèíÜ«∞Ѩ_»∞Î<åfl~°∞. Jk H˘O`«
"Õ∞~°‰õΩ x["Õ∞ J~Ú<å ^Œo`«, |Ǩï[# J}QÍi# =~åæÅ∞

36. 36#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
áÈ~°∞K≥Ü«∂ºÖË
áÈ~°∞ KÕÜü∞, áÈ~°∞ KÕÜü∞, áÈ~°∞ KÕÜ«∂ÖË
„Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ìO HÀã¨O ~°}O KÕÜ«∂ÖË
|e^•<åÅ#∞ ''ÉO^£—— KÕÜ«∂ÖË
|O^Œy=Öˇ =∞#O |ÅOK«∂áêÖË..
'' áÈ~°∞KÕÜü∞——
1. P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ KÕã¨∞H˘O>ˇ ~å¢+¨ìO =ã¨Î^•?
J=∞‡Hõ_»∞Ѩ٠JѨC_»∞ K«Å¡QÆ∞O@^•?
JyæH˜ |Öˇ·, x=ÙáÈ`≥~å,
JO^èŒHÍ~°"Õ∞ h WÅ∞¡ JÜ≥∞º~å
P`«‡ |e^•#O K≥Ü«∞ºÉ’‰õΩ~å
Jaè=∞#∞ºx=Öˇ ''~°}O—— K≥Ü«∞º~å ..
''áÈÔ~KÕÜü∞——
2. Lˆ~ã¨∞H˘x g∞~°∞ Kå==^Œ∞Ì~å
L^Œº=∞"≥∞ TÑ≤iQÍ h=Ù |`«Hõ~å
L„QÆ #~°ã≤OÇ¨Ï J=`å~°"≥∞`«Î~å
L"≥fi`«∞Î# L^Œº=∂xfl #_»áêe~å
HÍà’l =Öˇ h=Ù Hõq`«ÅÖ¡~å
[Ü«∞â◊OHõ~ü =Öˇ =∂@Å∞ K≥ѨÊ~å...
''áÈ~°∞KÕÜü∞——
3. Kå=Ù‰õΩO@∞, Kå=Ù‰õΩO@∞ g∞~°∞áÈ`Õ~å
Hõ#flO"åi Hõ_»∞¿Ñ HÍeáÈÜ≥∞~å
KåHõe SÅ=∞‡ÖÏ H˘OQÆ∞K«∞ÏìÖË
HõOHõ}ÏÅ∞ Hõ@∞ìH˘x Hõke ÖË=ÖË
#Hõ¯ÅѨe¡ ~å=Úx"ÀÖË <å@ºO K≥Ü«∂ºÖË
ǨÏ#∞=∞Ñ¨Ê <åÜ«Úx"ÀÖˇ J^Œ~°Q˘ÏìÖË
„Ѩ`ÕºHõ ''áÈ~°∞——‰õΩ r=O áÈÜ«∂ÖË
~å¢+¨ìO =KÕÛ^•Hõ =∞#O''~°}O—— KÕÜ≥∂ÖË
''áÈ~°∞KÕÜü∞——
‰õÄ_® ÖÏÉèíѨ_®ÎÜ«∞x J<åfl~°∞. PkèѨ`«º â◊‰õΩÎʼnõΩ =ºuˆ~HõOQÍ
WѨC_»∂ áÈ~å_»∞`«∞<åflO. ~åÜ«∞Åã‘=∞ U~°Ê_ç<å áÈ~å_»∞`åO.
HÀ™êÎO„^èŒ ã¨OѨ#fl =~åæÅ ^ÀÑ≤_ç JO`«O HÍ"åÅO>Ë `≥ÅOQÍ},
~åÜ«∞Åã‘=∞ ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_®Å<åfl~°∞. JO^Œ∞‰õΩ W~°∞„áêO`åÅ
„Ѩ[Å∞ ã¨=∞#fiÜ«∞O`À, ™È^Œ~° ÉèÏ=O`À L^Œºq∞OKåÅx
PHÍOH˜∆OKå~°∞. W~°∞„áêO`åÅÖ’ L#fl ^ŒàÏs ~å[H©Ü«∞
<åÜ«∞Hõ`«fiO Ѩ@¡ J„Ѩ=∞`«ÎOQÍ "≥∞ÅQÍÅ<åfl~°∞.
D JOâ◊OÃÑ· K«~°ÛÖ’ _®._ç.#~°û#fl, ™ê=∂lHõ <åºÜ«∞áêsì
„Ѩ^è•# HÍ~°º^Œi≈, JÖÏ¡ÉèíHõ∆ PO„^茄Ѩ^Õâò áœ~°Ç¨Ï‰õΩ¯Å ã¨OѶ¨∞O
<åÜ«∞‰õΩÅ∞ áêÖÁæ<åfl~°∞.
ã¨^Œã¨∞û#∞ =Úyã¨∂Î ã¨ÉèÏ^茺‰õ∆ΩÅ∞ ™È=∞âıY~°â◊~°‡ K«~°ÛÅ∞
ã¨Ç¨Ï$^•ƒù= "å`å=~°}OÖ’ Ѷ¨Å=O`«O J~Ú#O^Œ∞‰õΩ JO^Œsfl
Jaè#OkOKå~°∞. „Ѩ[Å =∞^茺 "≥·+¨=∂ºÅ∞ f„=`«~°O H͉õΩO_®
~å¢+¨ì qÉèí[# [~°QÆ_®xH˜ D ã¨^Œã¨∞û XHõ „Ѩܫ∞`«flO KÕã≤O^Œx,
D K«~°Û#∞ WOHÍ =ÚO^Œ∞‰õΩ fã¨∞‰õΩ"≥à◊`å=∞x PÜ«∞#
K≥áêÊ~°∞. Hõ~°∂flÅ∞ Ѩ@ì}OÖ’x ã≤Åfi~ü Ac¡ HõàÏâßÅ
P_ç’iÜ«∞OÖ’ [iy# ã¨^Œã¨∞û q[Ü«∞=O`«"≥∞ÿOk.
4. P ã¨∞Ãã·_£Ö’ `≥ÅOQÍ} ~åã¨∞ÎO@~°∞
P"Õâ◊O`À P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ‰õΩ ѨÓ#∞‰õΩO@~°∞
J~å÷Ü«Ú+¨µ¬`À Ñ≤@ìÖ’ÖË ~åÅ∞`«∞O@~°∞
J=∞‡<å#fl QÆ∞O_≥Å#∞ ÉÏ^Œ∞‰õΩOÏ~°∞
P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ#∞ P¿ÑÜ«∂e,
P _èçb¡ áêʼnõΩÅ#∞ QÆ^≥Ì kOáêe
q∞Ü«∞º™êÉò=Öˇ g∞ã¨O uáêÊe,
HÀ™êÎO„^èŒ∞Å#∞ z`«HõH˘Ïìe
„Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ìO „Ѩu#É∂<åe
ѨO_»∞QÆ™êÜ«∞#fl=Öˇ ѨO`«O ѨÏìe ..
''áÈ~°∞KÕÜü∞——
5. ã≤OǨÏÖˇ· g∞~°∞QÆi˚OKåe,
HÀ™êÎO„^èŒ^•~°∞Åxfl ~ÀHÀ HÍ"åe
PO„^èÀ_ç Pã¨∞ÎÅ#∞ ^èŒfiOã¨O KÕÜ«∂e
P HÀ™êÎO„^èŒ áêʼnõΩÅ∞ áêiáÈ"åe
ÅOÉÏa ~å=Úx=Öˇ ~å@∞^ÕÖÏe
~å¢+¨ìO =KÕÛ^•Hõ =∞#O ~°QÆ∞Å∞`«∞O_®e
P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ g∞~°∞ PѨÙH˘"åe ..
''áÈ~°∞KÕÜü∞——
6. W™êÎ##fl `≥ÅOQÍ} WÜ«∞ºáêÜ≥∞~å
W[˚`üÖËx _èçb¡ W=∞Y`ü K«∂_»~å
H˘=Ú~°O cèO"≥· h=Ù H˘eq∞ÃÑÏìe
=∞O_ç ‰õΩ~°‡#fl=Öˇ =∞™ê¯ H˘ÏìÖË
ã¨~åfi~Ú áêѨ#fl"≥· _èçb¡ ã¨OQÆu K«∂_®Öˇ
HÍá⁄Å¡ "≥OQÆà◊Ô~_ç¤"≥· Hõ^ŒO `˘HͯÖË ..
''áÈ~°∞KÕÜü∞——
–q. ~å*Ï~åO „ѨHÍâò
™êÇ≤Ï`«ºO
áê@
T
T

37. 37 =∂iÛ, 2013
~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ D ã¨=∂"Õâ◊O U~åÊ@∞
KÕÜ«∞_®xH˜ XHõ |Å"≥∞ÿ# HÍ~°}O LOk. ~åÜ«∞Åã‘=∞
q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ U~åÊ@∞ "≥#Hõ S^•~°∞QÆ∞~°∞ =º‰õΩÎÅ
PÖ’K«#ÖË LO_»=K«∞Û QÍx `≥Å∞QÆ∞ *ÏuH˜ ã¨O|OkèOz Wk
XHõ =ÚYº"≥∞ÿ# Kåi„`«Hõ ã¨O^Œ~°ƒùO. ZO^Œ∞HõO>Ë 1956Ö’
PO„^èŒ ~å„+¨ìOÖ’ U `≥ÅOQÍ} qb#"≥∞ÿO^À P `≥ÅOQÍ}
=∂‰õΩ HÍ"åe. ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£`À ‰õÄ_ç# „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìO HÍ"åe
JO@∂ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ H˘xfl ^ŒâßÉÏúÅ∞QÍ L^Œº=∂Å∞
KÕã¨∞Î<åfl~°∞. D <ÕѨ^䌺OÖ’ q∞ye# „áêO`åÖ’¡ ã¨"≥∞ÿHͺO„^èŒ
"å^ŒO ¿Ñ~°∞`À XHõ ‰õΩǨÏ<å L^Œº=∞O ѨÙ@∞ìH˘zÛOk.
~åÜ«∞Åã‘=∞Ö’#∞, W@∞ HÀ™êÎO„^èŒ, ^ŒH˜∆}ÏO„^èŒÖ’ ‰õÄ_® ã¨"≥∞ÿHõº
"å^ŒO |Ü«∞@H˘zÛOk. ~åÜ«∞Åã‘=∞Ö’x áêÅHõ =~åæÅ∞,
WHõ¯_ç ã¨OѨ#fl =~åæÅ∞ ~åÜ«∞Åã‘=∞ „áêO`«O QÆ∞iOz, WHõ¯_ç
Hõ_»QÆO_»¡ QÆ∞iOz, WHõ¯_ç „Ñ¨[Å HõëêìÅ QÆ∞iOz, ã¨"≥∞ÿHõº
~å„+¨ìOÖ’ W<åflà◊¥§ [iy# =OK«#Å QÆ∞iOz =∂Ï¡_»‰õΩO_®
ã¨"≥∞ÿHõº"å^•xfl qxÑ≤ã¨∂Î =KåÛ~°∞. D "å^Œ# KåÖÏ
^Œ∞~å‡~°æOQÍ LOk. J<åºÜ«∞OQÍ LOk. "≥∂ã¨Ñ¨Ói`«OQÍ#∞,
KåÖÏ J„Ѩ*Ï™êfiq∞HõOQÍ LO^Œ#fl ÉèÏ=# ‰õÄ_® HõeyOk.
~åÜ«∞Åã‘=∞ „Ѩ[Å `«~°Ñ¶¨Ù# |∞kú r=ÙÅ"≥∞ÿ# =∞#O
HõÅQÆ*Ëã¨∞HÀ"åeû# J=ã¨~°O LO^Œ#fl ™ê=∂lHõ ÉÏ^茺`«
=∂=ÚO^Œ∞ xezOk. Hõ~°∂flÅ∞Ö’x S^•~°∞QÆ∞~°∞ =º‰õΩÎÅ`À
áê@∞, q∞ye# ~åÜ«∞Åã‘=∞ =¸_»∞ lÖÏ¡Ö’¡x H˘O`«=∞Ok
=º‰õΩÎÅ#∞ HõÅ∞ѨىõΩx '~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ—
U~åÊ@∞ KÕÜ«∞_»O [iyOk. ~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ
ã¨"≥∞ÿHõº"å^Œ=∞<Õ XHõ „^ÀǨ xH˜ =ºuˆ~HõOQÍ J<ÕHõ „Ѩâ◊flÅ∞
ã¨Okèã¨∂Î =zÛOk. 'ã¨"≥∞ÿHõº„^ÀǨÏO— ¿Ñ~°∞`À XHõ z#fl
ѨÙã¨ÎHÍxfl ‰õÄ_® „Ѩ[Ö’¡H˜ fã¨∞H˘zÛOk. ã¨"≥∞ÿHõº "å^Œ=∞<Õk
XHõ ‰õΩ„@ "å^ŒO... „^ÀÇ¨Ï "å^ŒO... XHõ =OK«# "å^ŒO. D
‰õΩ„@ʼnõΩ =ºuˆ~HõOQÍ XHõ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ `«`åfixfl,
„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ K≥ÿ`«<åºxfl `≥Å∞QÆ∞ „Ѩ[Å∞ J~°÷O KÕã¨∞HÀ"åeû#
J=ã¨~°O LOk. „Ѩ*Ï™êfi=∞ºOÖ’ „áêO`åÅ∞ q_çáÈÜÕ∞ ¿ãfiK«Û
LO@∞Ok. „áêO`åÅ∞QÍ q_çáÈÜÕ∞ ǨωõΩ¯ LO@∞Ok. Éèí∂=∞<£
K≥|∞`«∞#fl@∞¡ 60 Uà◊§ ã¨fi`«O„`« ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ ~å„ëêìÅ
ѨÙ#ifiÉèí[# „Ѩ„H˜Ü«∞ WO`«=~°‰õΩ ѨÓiÎ HÍÖË^Œ∞. Wk ѨÓiÎ
HÍ"åe. HÍ|˜ì `≥Å∞QÆ∞ *Ïu „Ѩ[Å =∞^茺 D qÉèí[# ѨÓiÎ
HÍ"åeû =ÙOk. WÖÏO˜ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "≥·Yi`À ~åÜ«∞Åã‘=∞
q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ LOk. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ Ѩ^ÕѨ^Õ HÀ™êÎ
áêÅHõ =~åæÅ `À˜, HÍO„ÔQãπ áêsì áêʼnõΩÅ `À˜ =OK«#‰õΩ
QÆ∞~°Ü«∂º~°∞. D <ÕѨ^䌺OÖ’ `≥ÅOQÍ} =™ÈÎO^Œx XHõ „ѨHõ¯,
`≥ÅOQÍ} ~å^Œx =∞~À „ѨHõ¯, `≥ÅOQÍ} W¿ãÎ ~åÜ«∞Åã‘=∞
W"åfiÅx XHõ ѨHõ¯, „ˆQ@~ü ~åÜ«∞Åã‘=∞ W"åfiÅx =∞~À„ѨHõ¯,
~åÜ«∞Å `≥ÅOQÍ} W"åfiÅ#fl ‰õΩǨÏ<å "å^•Å∞ qxÑ≤ã¨∞Î<åfl~Ú.
D <ÕѨ^䌺OÖ’ z#fl ~å„ëêìÅ∞ J=â◊ºHõ`« Uq∞˜? ZO^Œ∞‰õΩ
z#fl ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_®eû# J=ã¨~°O LOk? ZO^Œ∞‰õΩ z#fl
~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_®e? P^èŒ∞xHõ ~å[H©Ü«∞ ™ê=∂lHõ =º=ã¨÷Ö’
ZO^Œ∞‰õΩ z#fl ~å„ëêìÅ∞ J<Õq áêÅ<å Ѩ~°OQÍ =ÚO^Œ∞‰õΩ
=KåÛ~Ú. Wq áêÅ<å ã¨O|O^èŒ"≥∞ÿ# q+¨Ü«∞OQÍ =zÛ#"Õ<å?
ÖËHõáÈ`Õ ~å[H©Ü«∞ J~å÷xfl q∞Oz XHõ ™êOѶ≤∞Hõ, ™êO㨯 $uHõ,
Pi÷Hõ, „Ѩ*Ï™êfig∞Hõ~°} U"≥∞ÿ<å LO^•? JO>Ë z#fl ~å„+¨ìO
J<Õk XHõ áêÅ<å Ѩ~°"≥∞ÿ# q+¨Ü«∞"Õ∞ HÍ^Œ∞, XHõ Éè∫oHõ
~å[H©Ü«∞ Ѩ~°"≥∞ÿ#, ™êOѶ≤∞Hõ, ™êO㨯 $uHõ, „Ѩ*Ï ™êfiq∞Hõ
„Ѩ„H˜Ü«∞ XHõ˜ P ã¨=∂[OÖ’ [~°QÍeû LO@∞Ok. HÍ|˜ì
z#fl ~å„ëêìʼnõΩ KåÖÏ qâßÅ"≥∞ÿ# J~°÷O LOk. nxfl ^Œ$+≤ìÖ’
LOK«∞‰õΩx ~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ `≥ÅOQÍ}
~å„ëêìxfl `«Hõ∆}O „ѨHõ˜OKåe... `≥ÅOQÍ}`À áê@∞QÍ
~åÜ«∞Åã‘=∞ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìO „ѨHõ˜OKåÅ#fl XHõ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ
"≥·Yi fã¨∞‰õΩOk. Wk ˆH=ÅO `≥ÅOQÍ}, ~åÜ«∞Åã‘=∞
q"å^Œ"Õ∞ HÍ^Œ∞, HÀ™êÎ „áêO`«O ÖË^• PO„^èŒ „áêO`«O J<Õ
''z#fl~å„ëêìÅ∞–~åÜ«∞Åã‘=∞„Ѩ`ÕºHõ~å¢+¨ìOP=â◊ºHõ`«——ÃÑ·
~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ, ~åÜ«∞Åã‘=∞ [~°fleã¨∞ìÅ ã¨OѶ¨∞O
Hõ~°∂flÖòÖ’ U~åÊ@∞KÕã≤# ~“O_£ >Ë|∞Öò ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ „Ѩã¨OQÍÅ∞....
qâßÅ^Œ$HõÊù^äŒO`À„áêO`åÅ=∞^茺h˜ã¨=∞㨺#∞Ѩi+¨¯iOK«∞‰õΩO^•O!
– áê}˜, ~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ, Hõ~°∂flÅ∞ („Ѩã¨OQÆ "åºã¨O)
ã¨^Œã¨∞û x"ÕkHõ

38. 38#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
KÀ@ ‰õÄ_® J<ÕHõ he h_»Å∞, "≥#Hõ|_ç# „áêO`åÅ∞,
x~å^Œ~°}‰õΩ QÆ∞Ô~·# „áêO`åÅ∞ KåÖÏ<Õ L<åfl~Ú. L`«Î~åO„^èŒ
`≥ÅOQÍ}ÖÏQÍ, ~åÜ«∞Åã‘=∞ÖÏQÍ LO_Õ „áêO`«O, q[Ü«∞
#QÆ~°O J<ÕHõ ~°OQÍÖ’¡ "≥#Hõ|_ç LOk. Ñ≤~îåѨÙ~°O "≥#∞|_ç~k.
áêÅHõѨH∆ÍÅ q=Hõ∆`«‰õΩ Ѩ^ÕѨ^Õ QÆ∞~°=Ù`«∞#fl „áêO`«O. ^ŒH˜∆}
HÀ™êÎ ‰õÄ_® WÖÏO˜ „áêO`«O! QÆ∞O@∂~°∞, Hõ$ëê‚, QÀ^•=i
lÖÏ¡Å ^•+‘ìHÍxfl q∞#Ǩ ~Ú¿ãÎ J`«ºO`« "≥#∞Hõ|_ç# ^Œ∞iƒùHõ∆
„áêO`«O Wk. JÏ¡ˆQ <≥Å∂¡~°∞ #∞Oz H˘O`«, Hõ~°∂flÅ∞ lÖÏ¡
#∞Oz H˘O`« ÉèÏQÆO`À U~åÊ>ˇÿ# „ѨHÍâ◊O lÖÏ¡Ö’ "Õ∞[~ü
„áêO`«q∞k. áêʼnõΩÅ x~°¡H∆ͺxH˜ QÆ∞Ô~·# „áêO`«O! ^Œ∞iƒùH∆ÍxH˜
QÆ∞~°=Ù`«∞#fl „áêO`«O. W"åà◊ z#fl ~å„ëêìÅ∞ J<Õk `≥ÅOQÍ}
#∞Oz =zÛ# XHõ x<å^ŒO HÍ=K«∞Û, K«i„`«Ö’ ZѨÙÊ_À „Ѩ`ÕºHõ
~åÜ«∞Åã‘=∞ x<å^ŒO LOk. ^•xfl uiy JO^Œ∞‰õΩ#flk
~åÜ«∞Åã‘=∞ ~å„+¨ìO HÍ=K«∞Û. U <å˜ÔH·<å ~°∂á⁄O^Œ∞`«∞O^Œ#∞
‰õΩO@∞#fl HõoOQÍO„^èŒ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìO HÍ=K«∞Û. HÀ™êÎÖ’
L#flѨʘH© „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ ǨωõΩ¯Å∞ HÍÅ~åÜ«∞|_ç, x~°¡H∆ͺxH˜
QÆ∞Ô~·, "≥#∞HõÉÏ@∞`À H˘˜ìq∞Ïì_»∞`«∞#fl „ѨHÍâ◊O, ѨÖÏfl_»∞
„áêO`åÅ∞ HÍ=K«∞Û. "≥Ú`åÎxH˜ U „áêO`åÅÔH·<å ǨωõΩ¯Å∞
LOÏ~Ú. P „áêO`åʼnõΩ ~å„ëêìÅ∞QÍ q_çáÈÜÕ∞ ǨωõΩ¯ ‰õÄ_®
JÖÏO˜^Õ?. g˜ x~å‡}O HÀã¨O „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ „Ѩ„H˜Ü«∞
[~°QÍeû# J=ã¨~°O LO@∞O^Œ<Õ J=QÍǨÏ##∞ ÃÑOKåeû
LOk. z#fl ~å„ëêìÅ U~åÊ@∞Ö’ ~åÜ«∞Åã‘=∞ „Ѩ`ÕºHõOQÍ
ZÖÏ U~åÊ@∞ HÍ"åe J#fl PÖ’K«#`À˜, „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ
q^è•#O`À˜ ~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ D ã¨=∂"Õâ◊O
U~åÊ@∞ KÕã≤Ok. Wk ѨÓiÎQÍ ~å[H©ÜÕ∞`«~° „Ѩ*Ï™êfiq∞‰õ
"å^Œ∞Å `À˜, „Ѩ*Ï K≥ÿ`«#ºO L#fl =º‰õΩÎÅ`À x~°fiÇ≤ÏOKåÅx
~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ x~°‚~ÚOz, U~åÊ@∞ KÕã≤Ok.
JO^Œ∞ˆH D ã¨=∂"ÕâßxH˜ L`«Î~åO„^èŒ, =∞^蕺O„^èŒ #∞Oz,
~åÜ«∞Åã‘=∞, `≥ÅOQÍ} #∞Oz q^•º=O`«∞Å#∞, "Õ∞^è•=ÙÅ#∞,
|∞kú r=ÙÅ#∞ PǨ fixOK«_»O [iyOk.
WHõ¯_» Ô~O_»∞ JOâßÅÃÑ· „Ѩ^è•#OQÍ K«iÛOKåÅx
~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ ÉèÏqOzOk. XHõ˜ Hõ$ëê‚
[ÖÏŠѨÙ#ó ѨOÑ≤}˜. JO>Ë z#fl ~å„ëêìÅ J=â◊ºHõ`« J<Õ
JOâ◊OÖ’ JO^Œ~°∞ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞ʼnõΩ UHÍaè„áêÜ«∞O
LO@∞Ok. J~Ú`Õ z#fl ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_Õ „Hõ=∞OÖ’, L=∞‡_ç
„áêO`åÖ’¡ ã¨OѨ^Œ <åºÜ«∞|^ŒÌOQÍ Ñ¨OÑ≤}© [~°QÍeû#
J=ã¨~°O LOk. <åºÜ«∞|^ŒÌOQÍ [iy`Õ<Õ z#fl ~å„ëêìÅ#|_Õ
„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ „Ѩ„H˜Ü«∞‰õΩ ^ÀǨÏ^Œ Ѩ_ç#@∞ìQÍ LO@∞Ok. D
HÀ}OÖ’ K«∂¿ãÎ ^ŒH˜∆} `≥ÅOQÍ}‰õΩ, ~åÜ«∞Åã‘=∞‰õΩ Hõ$ëê‚
[ÖÏÅ q+¨Ü«∞OÖ’ XHõ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "≥·Yi fã¨∞HÀ"åeû#
J=ã¨~°O LOk. JÖψQ QÀ^•=i [ÖÏÅ q+¨Ü«∞OÖ’
`≥ÅOQÍ}‰õΩ, HÀ™êÎ „áêO`åxH˜ =∞^茺 QÀ^•=i [ÖÏÅ
ѨOÑ≤}©Ö’ ‰õÄ_® XHõ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "≥·Yix fã¨∞HÀ"åeû#
J=ã¨~°O LOk. ZO^Œ∞HõO>Ë áÈÅ=~°O J#|_Õ „áê*ˇ‰õΩì =Å¡
`≥ÅOQÍ}‰õΩ #+¨ìO HõeOyOKÕ JOâ◊O XHõ˜ LOk. nxfl
㨈~fi ¿Ñ~°∞`À =ÚO^Œ∞‰õΩ fã¨∞‰õΩx áÈ"åÅ#fl PÖ’K«#Ö’
áêÅHõ =~°æO LOk. D q+¨Ü«∞OÖ’ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å∞
XHõ ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# =ºuˆ~Hõ "≥·Yix Hõey L<åfl~°∞. J~Ú`Õ QÀ^•=i
[ÖÏŠѨOÑ≤}© ¿ÇÏ`«∞|^ŒúOQÍ [~°QÍeû# J=ã¨~°O LOk.
=ÚYºOQÍ `≥ÅOQÍ}‰õΩ HÀ™êÎ „Ѩ[ʼnõΩ =∞^茺 L#fl JOâ◊O.
"≥Ú^Œ˜ JOâ◊O ~å„ëêìŠѨÙ#ifiÉèí# q+¨Ü«∞OÖ’, z#fl ~å„ëêìÅ∞
U~°Ê_Õ „Hõ=∞OÖ’ Hõ$ëê‚, QÀ^•=i [ÖÏŠѨOÑ≤}©Ö’
<åºÜ«∞|^ŒÌ"≥∞ÿ# "≥·Yi Uq∞˜? JÏ¡ˆQ Hõ~°∂flÅ∞ lÖÏ¡ „Ѩ[ʼnõΩ
áêÅ=¸~°∞ „Ѩ[ʼnõΩ KåÖÏ HÍÅOQÍ x~°O`«~åÜ«∞OQÍ
[~°∞QÆ∞`«∞#fl Ps¤Zãπ Ѷ¨∞~°¬}#∞ ZÖÏ x"åiOKåe?
=∞O„`åÅÜ«∞O, Zq∞‡QÆ#∂~°∞ „áêO`åÅ Ô~·`åOQÍxfl áêÅHõ
=~åæÅ∞ Ô~K«ÛQ˘˜ì hà◊√¡ ÖË=x, ¿Ñ^ŒiHõOÖ’ L<åfl~°x
Ps¤Zãπ#∞ ѨQÆ∞ÅQ˘_»∞`«∂ LOÏ~°∞. P ѨHõ¯ #∞Oz
áêÅ=¸~°∞ "å~°∞ =ã¨∂Î =ÙOÏ~°∞. Wk „Ѩu ã¨O=`«û~°O
[~°∞QÆ∞`«∞#fl `«O`«∞. XHõ ã¨OѶ¨∞~°¬}. Ô~O_»∞ lÖÏ¡Ö’¡x áêÅHõ
=~åæÅ∞ D q+¨Ü«∞OÖ’ ‰õΩ=Ú‡ÖÏ_»∞`«∂ LOÏ~Ú. D
q+¨Ü«∞OÖ’ |∞kú r=ÙÅ∞QÍ =∞#O XHõ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "≥·Yi
fã¨∞HÀ"åeû# J=ã¨~°O LOk. JÏ¡ˆQ áÈuÔ~_ç¤áê_»∞
q+¨Ü«∞OÖ’ `≥ÅOQÍ}, W@∞ ~åÜ«∞Åã‘=∞ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å
=∞^茺 ѨÅ∞ J#∞=∂<åÅ∞, JáÈǨÏÅ∞, ÉèíÜ«∂Å∞ L<åfl~Ú.
g˜x =∞#O Ѩi+¨¯iOK«∞HÀ"åeû# J=ã¨~°O LOk. z#fl
~å„ëêìÅ#|_Õ XHõ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ PHÍOHõ∆x =∞#O
JOwHõiOK«_»O–ѨOѨHÍŠѨ@¡ <åºÜ«∞|^ŒúOQÍ LO_»@O
=∞Ozk. ÖËHõáÈ`Õ Ñ¨OѨHÍŠѨ@¡ XHõ ã¨∂„`« |^Œú`«. <åºÜ«∞
|^ŒÌ`« áê˜OK«‰õΩO_® z#fl ~å„ëêìÅ U~åÊ@∞ J<Õk PK«~°}
Ü≥∂QƺOQÍx JOâ◊OQÍ `«Ü«∂Ô~· „Ѩ=∂^ŒHõ~°OQÍ Ñ¨i}q∞OKÕ
J=HÍâ◊=ÚOk.
T

39. 39 =∂iÛ, 2013
~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ WÖÏO˜ K«~åÛ"ÕkHõ#∞
U~åÊ@∞ KÕÜ«∞_»O Jaè#O^ŒhÜ«∞O. z#fl ~å„+¨ìOQÍ U~°Ê_ç
=∞=∞‡efl "Õ∞O áêeOK«∞‰õΩOÏO. =∂ ǨωõΩ¯Å∞ "Õ∞O
J#∞Éèíq™êÎO. =∂ |`«∞‰õΩ "Õ∞O |`«∞‰õΩ`å=∞x JO>Ë HÍ^Œ<Õ
ǨωõΩ¯, JkèHÍ~°O Z=iH© ÖË^Œ∞. „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìOQÍ U~°Ê_ç#ѨÙ_»∞
ZÖÏ |`«∞‰õΩ`å~°∞. ZÖÏ Jaè=$kúx ™êkè™êÎ~°x KåÖÏ
=∞Ok„Ѩtflã¨∞ÎOÏ~°∞. nxH˜ P „Ѩ*Ï K≥ÿ`«#º"Õ∞ ã¨=∂^è•#O
K≥|∞`«∞Ok. „Ѩ[ÖË nxfl KÕã≤ K«∂Ñ≤™êÎ~°∞. QÍe `«~°∞"å`« hàı§
„Ѩ^è•#O. W^Õ JOâ◊O z#fl ~å„ëêìÅ U~åÊ@∞ q+¨Ü«∞OÖ’
ÉèÏ~°`« ^Õâ◊ "åºÑ¨ÎOQÍ XHõ K«~°Û‰õΩ, J<ÕHõ q"å^•Å‰õΩ
HÍ~°}"≥∞ÿOk. D K«~°Û ^Õâ◊"åºÑ¨ÎOQÍ [iˆQO^Œ∞‰õΩ Hõ$ëê‚ #k
|ÅOQÍ `À_»Ê_çOk. `≥ÅOQÍ}Ï L^Œº=∞O Hõ$ëê‚ #k
hà◊§Ö’¡OKÕ Ñ¨Ù@∞ìH˘zÛOk. Wk "åã¨Î=O. Hõ$ëê‚ #k [ÖÏÅ#∞
=∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~üÖ’ K«iÛã¨∞Î#flѨÙÊ_»∞ hà‹§Hõ¯_» L<åflÜü∞... ÖË=Ù
J<åfl~°∞.
<åQÍ~°∞˚# ™êQÆ~ü HõÏì~°∞. ^•x ^•fi~å _≥ÖÏì‰õΩ h~°O^Œ∞`«Üü∞.
JHõ¯_çH˜ hà◊√¡ áÈ=_®xH˜ „jâ‹ÿÅO HõÏì~°∞. „jâ‹ÿÅO #∞Oz
~åÜ«∞Åã‘=∞‰õΩ JO`À WO`À h~°∞ áÈ=_®xH˜ ÔHã≤ HÍÅ∞=
HÀã¨O áÈuÔ~_ç¤áê_»∞ Ô~QÆ∞ºÖË@~ü ÃÑÏì~°∞. =∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~ü
q+¨Ü«∂xH˜ =¿ãÎ XHõ Ps¤Zãπ, E~åÅ LOk. WHõ hà◊§
ѨOÑ≤}© J~ÚáÈ~ÚOk. h˜ ÅÉèíº`« ÖË^Œ∞QÆ#∞Hõ WHõ Z=~°∂
hà◊√§ J_»QÆÏxH˜ gÖË¡^Œx K≥áêÊ~°∞. JO>Ë hà◊§#∞ U
„áêuѨkHõÃÑ· ѨOÑ≤}© KÕâß~°∞? |Kå=`ü „˜|∞º#Öò HÍÅ
Ѩiq∞u =Úyã≤<å WOHÍ Jk K≥Ñ≤Ê# Ѩx ѨÓiÎ HÍÖË^Œ∞
ZO^Œ∞HõO>Ë „a*Ë+π ‰õΩ=∂~ü „˜|∞º#Öò f~°∞Ê J=∞Å∞Ö’H˜
~åÖË^Œ∞ HÍ|˜ì. nxÃÑ· "å^ÀѨ"å^•Å∞ HÀ~°∞ìÖ’
[~°∞QÆ∞`«∞<åfl~Ú. |Kå=`ü „˜|∞º#Öò ‰õÄ_® =∞ǨÏ|∂Éò
#QÆ~ü‰õΩ 62 ˜ZOã‘@ h˜x ˆHÏ~ÚOzOk. 62 ˜ZOã‘Å
h˜Ö’ P~°∞ ˜ZOã‘Å h~°∞ =∂„`«"Õ∞ E~åÅ „áê*ˇ‰õΩì #∞Oz
JO^Œ∞`ÀOk. ÅH∆Í Ô~O_»∞ "ÕÅ ZHõ~åÅHõ∞ ™êQÆ∞h~°∞ JO^•eû
LO_»QÍ H˘kÌ "Õ∞~°ˆH h~°∞ JO^Œ∞`ÀOk. Ps¤Zãπ‰õΩ
ˆHÏÜ«∞Oz# 17.9 ˜ZOã‘ÅÖ’ Hõ~åfl@‰õΩ ˆHÏ~ÚOz#
S^Œ∞ ˜ZOã‘Å h~°∞ q∞#Ǩ ~Ú¿ãÎ q∞ye# h~°∞
=∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~üˆH ~å"åe. HÍh ~å=_»O ÖË^Œ∞. Hõhã¨O 20
"ÕÅ ZHõ~åʼnõΩ ‰õÄ_® h~°∞ JO^Œ_»O ÖË^Œ∞. z=~°‰õΩ =¸_»∞,
<åÅ∞QÆ∞ ˜ZOã‘Å h~°∞ ‰õÄ_® JO^Œ_»OÖË^Œ∞. D hà◊√§ ZHõ¯_çH˜
áÈ`«∞<åflÜ«∞x "Õ∞O K«∂¿ãÎ, `«∞OQÆÉèí„^ŒÖ’ HõÅ∞ã¨∞Î<åflÜü∞...
Hõ$ëê‚Ö’ HõÅ∞ã¨∞Î<åflÜü∞... Hõ$ëê‚ _≥ÖÏì‰õΩ áÈ`«∞<åflÜü∞.. ÔHã≤
ÔH<åÖò‰õΩ áÈ`«∞<åflÜü∞.. nxfl q"å^ŒOQÍ H͉õΩO_®
„Ѩ*Ï™êfiq∞HõOQÍ K«iÛOKåeû# J=ã¨~°O LOk. =∞ǨÏ|∂Éò
#QÆ~ü hà◊√¡ U"≥∞ÿ<åÜ≥∂ `ÕÖÏÛÖËû LOk.
hà‹§Hõ¯_» L<åflÜ«∞#fl „Ѩâ◊fl‰õΩ ã¨=∂^è•#OQÍ L#fl hà◊§<Õ
JO^Œ~°O ѨOK«∞‰õΩO^•O J#fl „Ѩuáê^Œ# KÕâßO. D
_ç=∂O_£#∞ =ÚO^Œ∞‰õΩ `≥KåÛO. WHõ¯_»∞#fl "å~°O^ŒiH©
W=fi_®xH˜ ~˘>ˇì ã¨iáÈ`Õ `«ÖÁ ~˘>ˇì W™êÎO. ÖËHõáÈ`Õ ã¨QÆO
ã¨iáÈ`Õ ã¨QÆO ~˘>Ëì W^•ÌO. Wk H͉õΩO_® H˘O^ŒiH˜ Ô~O_Õã≤,
=¸_Õã≤ ~˘>ˇìÅ∞ WzÛ KÕ`«∞Å∞ JO^Œx "åiH˜, #_»=ÖËx
"åiH˜, <À~°∞ÖËx "åiH˜ ~˘>ˇìÅ∞ ÖË=#_»O ã¨Ô~·# Ѩ^ŒÌu HÍ^Œ∞.
WÖÏO˜ Ѩiã≤÷`«∞Ö’¡<Õ Hõ$ëê‚ [ÖÏŠѨÙ#óѨOÑ≤}© L^Œº=∞O
Jx"å~°ºOQÍ =ÚO^Œ∞‰õΩ=zÛOk. 1995Ö’ JѨʘ
=ÚYº=∞O„u ZhìP~ü hà◊§ÃÑ· K«~°Û KÕã¨∞Î#flѨÙÊ_»∞ Hõ$ëê‚ [ÖÏÅ
ѨOÑ≤}© q+¨Ü«∂xfl Ѩ˜ìOK«∞HÀHõáÈ`Õ XHõ |Ç≤Ï~°OQÆ ÖËY
~åÜ«∂eû =zÛOk. =∂ Z"≥∞‡Ö˺ÅO^Œih xÅɡ˜ì, hà◊§
q+¨Ü«∞"Õ∞ =∂Ï¡_ç, QÆO@‰õΩ ÃÑ·QÍ "åiH˜ Hõh㨠Q“~°=O ‰õÄ_®
W=fi‰õΩO_® xÅɡ>Ëì =∂Ï¡_®_»∞. Z"≥∞‡Ö˺Å∞ Z=~°∞? "åi
QÆ∞}QÆ}ÏÖËq∞˜ J#fl JOâ◊O H͉õΩO_® ZhìP~ü KÕã≤Ok
J==∂#Hõ~°OQÍ LO^Œx P |Ç≤Ï~°OQÆ ÖËYÖ’ ZO_»QÆ@ì_»O
[iyOk. Hõ$ëê‚ h˜ ѨOÑ≤}© <åºÜ«∞|^ŒúOQÍ ÖË^Œ∞. JO^Œ∞ˆH
Ô~O_À q_»`« `≥ÅOQÍ}Ï L^Œº=∂xfl KÕѨ@ì É’`«∞<åfl=∞O@∂
ÖËY ~åâßO. Hõ$ëê‚ [ÖÏŠѨOÑ≤}© q+¨Ü«∞OÖ’#∞OKÕ `≥ÅOQÍ}Ï
_ç=∂O_£ ѨÙ@∞ìH˘zÛOk. =∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~ü xOKÕ D „Ѩâ◊fl
f„=OQÍ =ÚO^Œ∞H˘zÛOk.
WHõ `≥ÅOQÍ}Ï q_çáÈ`Õ ~åÜ«∞Åã‘=∞ Ѩiã≤÷u Uq∞˜?
hà◊§ Ѩiã≤÷u Uq∞˜? hà‹§Hõ¯_» #∞Oz W™êÎ~°∞. ZÖÏ W™êÎ~°∞?
`≥ÅOQÍ}Ï q_çáÈ`Õ _≥ÖÏì Ѩiã≤÷u Uq∞˜? D <ÕѨ^䌺OÖ’
HÀ™êΉõΩ K≥Ok# F <åÜ«∞‰õΩ_»∞ _≥ÖÏì Ѩiã≤÷u Uq∞@x „Ѩtflã¨∂Î,
=¸_À ѨO@‰õΩ h~°∞ ~åHõáÈ`Õ K«Å™êx Nx"åã¨~å=Ù F
"Õ∞^è•q JHõ¯_ç Ô~·`«∞Å∞ K«zÛáÈ`å~°x Ô~K«ÛQ˘_»∞`«∞<åfl~°∞.
`≥ÅOQÍ}Ï q_çáÈ`Õ =∂ˆHO #+¨ìOÖË^Œ∞. =∂ hà◊√§ =∂‰õΩ
HÍ"åÅx _ç=∂O_£ KÕã¨∞Î<åfl~°∞. D ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ XHõ ѨO@‰õΩ
‰õÄ_® hà◊√§ ÖËx "åà◊√¡ UO K«~°Û KÕ™êÎ~°∞? ^Œ∞iƒùHõ∆ „áêO`åÅ∞QÍ
L#fl ~åÜ«∞Åã‘=∞, =∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~ü, #ÖÁæO_» „Ѩ[Å∞,
~°OQÍÔ~_ç¤Ö’x ZQÆ∞= „áêO`«O xOz =¸ã‘ #k h~°∞ Hõ$ëê‚Ö’
L#flh˜xJO^Œ~°O"å_»∞‰õΩ<ՄѨ*Ï™êfiq∞Hõ"≥·YiHÍ"åe
– ZO.~åѶ¨∞"åKåi, áêÅ=¸~°∞ J^茺ܫ∞#"ÕkHõ(„Ѩã¨OQÆ "åºã¨O)
ã¨^Œã¨∞û x"ÕkHõ

40. 40#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
HõÅ∞ã¨∞Î<åfl T~°∞‰õΩ#fl "å~°∞. WѨÙÊ_»∞ UO ѨxKÕ™êÎ~°∞? J<Õ
K«~°ÛÖ’Oz Hõ$ëê‚ [ÖÏŠѨÙ#ó ѨOÑ≤}© L^Œº=∞O
|Ü«∞Å∞^ÕiOk.
JѨÙÊ_»∞ H˘xfl „áêuѨkHõÅ∞ ‰õÄ_® fã¨∞HÀ=_»O [iyOk.
L#fl hà◊§#∞ ZÖÏ Ñ¨OÑ≤}© KÕÜ«∂e? hà◊√§ Éèí∂QÆ~°ƒùOÖ’
L<åflÜü∞.. Éèí∂ QÆ~°ƒùOÖ’H˜ h~°∞ =~°¬O ^•fi~å áÈ`«∞#flk. Éèí∂q∞
Ö’`«∞Ö’¡ L#fl h~°∞ `åQÆ_®xH˜ ѨxH˜~å^Œ∞. ÃÑ· á⁄~°Ö’¡ L#fl"Õ
`åQÆQÆÅO. Éèí∂q∞ ֒Ѩe á⁄~°Ö’¡H˜ h~°∞ áÈ`ÀOk. Éèí∂q∞
LѨi`«ÅOÃÑ· L#fl h˜x JOk¿ãÎ `«Ñ¨Ê `åQÆ_®xH˜ QÍx,
=º=™êÜ«∂xH˜ QÍxH˜ gÅ∞HÍ^Œ∞. P~ÀQƺOQÍ LO_»ÏxH˜,
`åQÆ_®xH˜, uO_çH˜, |@ì‰õΩ, "≥Ú`«ÎOQÍ =∞x+≤ rqOKå_®xH˜
J=ã¨~°"≥∞ÿ# q+¨Ü«∞O QÆ#∞Hõ nxÃÑ· ã‘iÜ«∞ãπQÍ K«iÛOKåeû#
J=ã¨~°O LOk. JO>Ë LѨi`«ÅOÃÑ· L#fl h˜x ZÖÏ
"å_»∞HÀ"åe? "≥Ú`«ÎO ZO`« =∞Ok [<åÉèÏ L<åfl~°∞. Hõ$ëê‚
Ѩi"åǨÏHõ „áêO`«OÖ’ L<åfl~å? ÖË^• J#fl K«~°ÛÅ#∞ HÍã¨Î
ѨHõ¯‰õΩ Ãјì. =∞#∞+¨µÅO^Œ~°∂ `åQÆ_®xH˜ hà◊√§ HÍ"åe,
PǨ ~åxH˜ hà◊√§ HÍ"åe. "≥Ú`«ÎO Jxfl J=ã¨~åʼnõΩ ‰õÄ_®
hà◊√¡ HÍ"åe. uO_ç yO[Å∞ ѨO_ç~KÕO^Œ∞‰õΩ hà◊√§ HÍ"åe.
"≥Ú`åÎxH˜ Jxfl „áêO`åÅ "å~°∞ JO^Œ~°∂ XHõ ѨO@
ѨO_ç~°K«∞HÀ=_®xH˜ ™êQÆ∞ h~°∞ HÍ"åe?
WHõ¯_» qâßÅ ^èŒ$HõÊù^èŒO J=ã¨~°O. <Õ#∞ =¸_»∞ ѨO@Å∞
ѨO_ç~K«∞‰õΩOÏ J#fl ^èÀ~°}˜ H͉õΩO_® JO^Œ~°O XHõ ѨO@#∞
ѨO_ç~K«∞‰õΩO^•O! D `«~°Ç¨ =º=™êÜ«∞O KÕ¿ãO^Œ∞‰õΩ
J=ã¨~°"≥∞ÿ# h˜ ѨOÑ≤}©H˜ U „áêuѨkHõ ÃÑ@∞ìHÀ"åe? XHõ
„áêO`«OÖ’ =~°¬áê`«O Z‰õΩ¯=QÍ LO>Ë =∞~À „áêO`«OÖ’
=~°¬áê`«O KåÖÏ `«‰õΩ¯=QÍ #"≥∂^Œ=Ù`ÀOk. =~°¬áê`«O
Z‰õΩ¯=QÍ L#fl „áêO`åÅ`À áÈe¿ãÎ =~°¬áê`«O `«‰õΩ¯=QÍ L#fl
„áêO`åÖ’¡ =~°¬áê`«O `«‰õΩ¯=QÍ, ™ê^è•~°} ™ê÷~ÚÖ’ ÖË^•
JO`«HõO>Ë `«‰õΩ¯= ™ê÷~ÚÖ’ LO@∞#flk. =~°¬áê`«O `«‰õΩ¯=
L#fl KÀ˜H˜ Z‰õΩ¯= hà◊√§ ѨOKåe. JÖψQ H˘xfl „áêO`åÖ’¡
Éèí∂q∞ `Õ=∞#∞ Z‰õΩ¯=QÍ xÅ∞= LOK«∞‰õΩO@∞Ok. H˘xfl
„áêO`åÖ’¡ Éèí∂q∞ `Õ=∞#∞ ѨÓiÎQÍ HÀÖ’Ê`ÀOk. JO>Ë JHõ¯_»
=º=™êÜ«∞O ѨÓiÎQÍ K«zÛáÈ~Ú LO@∞Ok. WHõ¯_» =∞x+≤
|`«HÍÅO>Ë hà◊√§ Z‰õΩ¯= J=ã¨~°O. JHõ¯_» J=ã¨~°O "Õ∞~°‰õΩ
hà◊√§ Z‰õΩ¯=QÍ W"åfie. "≥Ú`«ÎO 60 Uà◊§ K«i„`«Ö’ U „áêO`«O
"å~°∞ =Åã¨Å∞ áÈÜÕ∞ ^Œ∞ã≤÷uH˜ =KåÛ~À....? PHõe Kå=ÙʼnõΩ,
Jã¨Ç¨Ï[ =∞~°}ÏʼnõΩ QÆ∞~°=Ù`«∞<åfl~À...? ǨÏi`« qѨ¡= ˆHO„k`«
=º=™êÜ«∞O HÍ~°}OQÍ, hà◊§ HÍ~°}OQÍ Z=~°∞ ã¨OH∆ÀÉèíOÖ’H˜
<≥@ì|_®¤~À... ^•xfl U H˘Å|^ŒÌ`À H˘Å∞™êÎ~À P „áêO`åxH˜
‰õÄ_® h˜x P H˘Å=∂<åÅ „ѨHÍ~°O ˆHÏ~ÚOKåe.
PO„^茄Ѩ^ÕâòÖ’ L#fl "≥Ú`«ÎO Éèí∂q∞x, Hõ$ëê‚ Ñ¨i"åǨÏHõ
„áêO`«OÖ’x ÖË^• Hõ$ëê‚ h˜ HÀã¨O Z^Œ∞~°∞ K«∂¿ã Éèí∂q∞H˜
h˜x ÃÑ·# K≥Ñ≤Ê# „Ѩ=∂}ÏÅ „ѨHÍ~°O W=fi=K«∞Û. D
„áêuѨkHõÅ#∞, H˘Å=∂<åÅ#∞ Ѩije¿ãÎ _≥ÖÏì „áêO`«OÖ’
Éèí∂ QÆ~°ƒù[ÖÏÅ∞ Z‰õΩ¯=QÍ L<åfl~Ú. =~°¬áê`«O Z‰õΩ¯=QÍ
LO^Œ#fl q+¨Ü«∞O `≥Å∞™ÈÎOk. JHõ¯_» h˜ ѨOÑ≤}©Ö’ "åÏ
`«yæOK«O_ç. `«yæOKåÅ#fl q+¨Ü«∂xfl QÆ`«OÖ’ ѨÙK«ÛÅѨe¡
ã¨∞O^Œ~°Ü«∞º ÖÏO˜ "å~°∞ K≥áêÊ~°∞. QÆ∞O@∂~°∞ „áêO`åʼnõΩ
h~°∞ `«yæOz ZQÆ∞= „áêO`åʼnõΩ h~°∞ W=fiO_ç Jx
ã¨∂zOKå~°∞.
WHõ¯_» XHõ ÖÏl‰õΩ¯#∞ KåÖÏ ã¨O^Œ~åƒùÖ’¡ ÖË=nã¨∞Î<åfl~°∞.
=∞ǨÏ|∂Éò #QÆ~ü, ~°OQÍÔ~_ç¤ lÖÏ¡Å h˜ K«~°Û =zÛ#ѨÙ_»∞
g∞~°∞ ZQÆ∞=# L<åfl~°∞ HÍ|˜ì hà◊√§ ~å=Ù. hà◊√§ ѨÖÏ¡xH˜
áÈ`å~Ú Hõ^• J#fl ÖÏl‰õΩ¯. ÔHã≤ ÔH<åÖò, _≥ÖÏì „áêO`åÅ∞
ѨÖϡʼnõΩ L<åfl~Ú HÍ|˜ì kQÆ∞=‰õΩ áÈ`«∞<åflÜ«∞x
K≥|∞`«∞<åfl~°∞. WHõ¯_À „Ѩâ◊fl LOk...? Hõ~åfl@Hõ ÃÑ·# LOk
Hõ^•! JHõ¯_» ZHõ¯_≥ÿ<å PÑ≤`Õ kQÆ∞=‰õΩ =™êÎ~Ú HÍ^• Jx.
ZQÆ∞=, kQÆ∞= ÖÏl‰õΩ¯Å∞ ѨHõ¯# ɡ˜ì hà◊√§ JO^ŒiH© Hõhã¨
J=ã¨~°=∞#fl „Ѩ*Ï™êfi=∞º |^ŒÌ"≥∞ÿ# PÖ’K«#, "≥·Yix
J=ÅOaèOKåe. z=~°‰õΩ `≥ÅOQÍ}Ï =∞O„`«∞Å∞ ‰õÄ_® ZQÆ∞=Ù,
kQÆ∞= J<Õ =∂@Å<Õ =∂Ï¡_»∞`å~°∞. =∞ǨÏ|∂Éò #QÆ~ü
<åÜ«∞‰õΩÅ∞ =∞ǨÏ|∂Éò #QÆ~ü‰õΩ ho§=fi=∞x J_»QÆ~°∞ QÍx
Hõ$ëê‚ _≥ÖÏì‰õΩ hi"åfiÅx ˆHO„^Œ [Å=#~°∞Å =∞O„ux Hõeã≤
q[˝Ñ≤Î KÕ™êÎ~°∞. ZO`« ^•~°∞}O. Dq+¨Ü«∂ÅÃÑ· „Ѩ[Å#∞ K≥ÿ`«#º
=O`«∞Å#∞ KÕ¿ã kâ◊QÍ W@∞ ~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ,
J@∞ `≥ÅOQÍ}Ï q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ, W`«~° ã¨Oã¨÷Å∞,
ã¨OѶ¨∂Å∞ ѨxKÕÜ«∂e. U"≥·`Õ „Ѩâ◊flÅ∞ ÖË=nã¨∞Î<åfl~À, P
„Ѩâ◊flÅ∞ XHõ „Ѩ"åǨÏOÖÏQÍ, QÍeÖÏQÍ „Ѩ[Ö’¡H˜ K˘K«∞Û‰õΩ
áÈ=_®xH˜ ZO`« =∞Ok ѨxKÕ™êÎ~°#fl ^•xÃÑ·<Õ D hà◊§ L^Œº=∞
Éèíq+¨º`«∞Î P^è•~°Ñ¨_ç LO@∞Ok.D Éèíq+¨º`ÕÎ hà◊§ L^Œº=∂Å#∞,
hà◊§ ~å[H©Ü«∂Å#∞ x~°‚~ÚOK«É’`«∞#flk.
KåÖÏ ã¨Ê+¨ìOQÍ ~åÜ«∞Åã‘=∞‰õΩ áÈuÔ~_ç¤ áê_Õ P^è•~°O
QÆ#∞Hõ, `≥ÅOQÍ}Ï "å~°∞ áÈuÔ~_ç¤ áê_»∞#∞ =ºuˆ~H˜ã¨∞Î<åfl~°∞
Hõ#∞Hõ „^ÀǨïÅx K≥|∞`«∞<åfl~°∞. áÈuÔ~_ç¤áê_»∞ "≥_»Å∞Ê
q+¨Ü«∞OÖ’<Õ `≥ÅOQÍ}Ï "åiH˜ J#∞=∂<åÅ∞<åfl~Ú.
ÉèíÜ«∂Å∞<åfl~Ú. nx=Å¡ `≥ÅOQÍ}ωõΩ #+¨ìO [~°∞QÆ∞`«∞O^Œ#fl
PO^Àà◊# LOk. _®Hõì~ü "≥·Zãπ ~å[âıY~°Ô~_ç¤ Ç¨ÏÜ«∂OÖ’
áÈuÔ~_ç¤ áê_»∞#∞ "≥_»Å∞Ê KÕÜ«∞Hõ =ÚO^Œ∞ `≥ÅOQÍ}Ï "åÔ~=~°∂
áÈuÔ~_ç¤áê_»∞ QÆ∞iOz WO`« qã¨Î $`«OQÍ =∂Ï¡_»ÖË^Œ∞.
Ps¤Zãπ#∞ ѨQÆ∞Å Q˘_»∞`«∞#flѨÙÊ_»∞, ã¨∞OˆHã¨∞Å#∞
P^èŒ∞hHõiã¨∞Î#fl_»∞ ‰õÄ_® Ps¤Zãπ#∞ ‰õÄ_® P^èŒ∞hHõiOK«=∞x

41. 41 =∂iÛ, 2013
HÀ~å~°∞ `«Ñ¨Ê áÈuÔ~_ç¤áê_»∞ QÆ∞iOz =∂Ï¡_»ÖË^Œ∞. h˜
x~°fiǨÏ}, h˜ ~å[H©Ü«∞ x~°fiǨÏ} ѨHõ∆ áê`«OQÍ L#flѨÙÊ_»∞
^•x QÆ∞iOz =∞#O =∂Ï¡_»∞HÀ"åeû# J=ã¨~°O LOk.
Hõ_»∞Ѩ٠xO_ç# "åà◊√§, PHõe`À L#fl "åà◊√¡,.. Z^ŒÔ~^Œ∞~°∞QÍ
Ѷ¨∞~°¬} Ѩ_»∞`«∞#flѨÙÊ_»∞ PHõe fi# "åˆ~ =ÚO^Œ∞QÍ
„Ѩ*Ï™êfiq∞HõOQÍ =∂Ï¡_®e. _≥ÖÏì "åÔ~=~°∂ JÖÏ =∂Ï¡_Õ
Ѩiã≤÷u ÖË^Œ∞. ã¨"≥∞ÿHõº"å^ŒO J#fl „Ѩf™êi P =∂@ <å‰õΩ
_≥ÖÏì "å^Œ=∞<Õ q#Ѩ_»∞`«∂ LO@∞Ok. ~åÜ«∞Åã‘=∞Ö’,
PO„^èŒÖ’ XHõ =ºuˆ~Hõ`« =∂@ q#|_»∞`ÀOk. áÈÅ=~°O
Hõ@ìO_ç yi[#∞Å#∞ =ÚOK«O_ç Jx. áÈÅ=~°O #∞Oz _≥ÖÏì‰õΩ
W=fiO_ç. <åQÍ~°∞˚# ™êQÆ~ü‰õΩ „jâ‹ÿÅO #∞Oz WKÕÛ h~°∞
~åÜ«∞Åã‘=∞‰õΩ W=fiO_ç JO@∂ H˘O^Œ~°∞ ã¨~°∞ÌÉÏ@∞ hà◊§
~å[H©Ü«∞ Ѩiã≤÷ux fã¨∞H˘KåÛ~°∞ `«Ñ¨Ê „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ Ѩ^ŒÌuÖ’
h˜ x~°fiǨÏ} J<Õk D 63 Uà◊¡Ö’ U<å_»∂ [~°QÆÖË^Œ∞.
WÖÏ ÖËHõáÈ=_»O =Å¡ =∞#=∞O`å #+¨ìáÈÜ«∂O. J#O`«Ñ¨Ù~°O
#∞Oz, =∞ǨÏ|∂Éò #QÆ~ü #∞Oz, ~åÜ«∞Åã‘=∞ W`«~° lÖÏ¡
#∞Oz ѨÖÏfl_»∞ #∞Oz hà◊√§ HÍ"åÅO>Ë J=Ù#∞ gà◊§H˜ hà◊√§
W"åfie Jx =∞^ŒÌ`«∞ `≥e¿Ñ =ºH˜Î „ѨÉèí∞`«fiOÖ’ XHõ¯~°∞ ‰õÄ_®
ÖË_»∞. D Ѩiã≤÷`«∞Ö’¡ Hõ$ëê‚ h˜ ѨOÑ≤}©H˜ Z=~°∂ =ºuˆ~H˜OK«x
q^èŒOQÍ H˘xfl „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ Ѩ^ŒÌ`«∞Å#∞ ã¨∂zã¨∂Î "å˜
J=∞Å∞ áÈ~åÏxH˜ x~°‚Ü«∂Å∞ fã¨∞HÀ"åeû# J=ã¨~°O D
ã¨=∂"ÕâßxH˜ (~åÜ«∞Åã‘=∞ q^•º=O`«∞Å U~åÊ@∞ KÕã≤#
ã¨=∂"ÕâßxH˜) LOk.
WOHÀ K«~°Û ‰õÄ_® WHõ¯_» LOk. =∞ǨÏ|∂Éò #QÆ~ü‰õΩ
Hõ$ëê‚ hà◊√§ HÍ"åÅ#flѨÙÊ_»∞ K«O„^ŒÉÏ|∞ <åÜ«∞_»∞ PŇ˜ì
=ÖË¡ hà◊√§ ~å=_»O ÖË^Œ∞. JHõ¯_» PѨ٠KÕã¨∞Î<åfl~°∞. Jx K≥|∞`«∂
=KåÛ~°∞. W^Õ x[=∞x "Õ∞O ‰õÄ_® PŇ˜ì Hõ@ì‰õÄ_»^Œx
=ºuˆ~H˜OKåO. Hõ~°Ñ¨„`åÅ∞ "ÕâßO. L^Œº=∂xfl fã¨∞H˘KåÛO.
HÍh "åã¨Î"åÅ#∞ ѨijeOKåHõ JŇ˜ì Jã¨Å∞ ã¨=∞㨺 HÍ^Œx
`ÕeOk. "åiH˜ ˆHÏ~ÚOz# hà◊§ P^è•~°OQÍ<Õ PŇ˜ì
Hõ@∞ì‰õΩ<åfl~°∞ `«Ñ¨Ê J_»∞¤Hõ@ìQÍ HÍ^Œ#fl q+¨Ü«∞O `ÕeOk. Hõ$ëê‚
#n[ÖÏÅ ã¨=∞㨺Š#∞Oz h˜ x~°fiǨÏ}‰õΩ ã¨O|OkèOz
Hõ$ëê‚ WOÑ≤¡"≥∞O>Ë+¨<£ É’~°∞¤ XHõ˜ =zÛOk. D É’~°∞¤#∞
‰õÄ_® ~å[H©Ü«∂Å∞ âßã≤™êÎÜ«∞#fl J#∞=∂#O LOk.
ZO^Œ∞HõO>Ë áÈuÔ~_ç¤áê_»∞ ˆQ@∞¡ =¸ã≤ =ÙO>Ë #O^•ºÅ ZOÑ‘
Zã‘Ê"≥· Ô~_ç¤ =zÛ P ˆQ@¡#∞ ZuÎ"Õã≤ h~°∞ áêi™êÎ_»∞. PÖψQ
Ps¤Zãπ ˆQ@¡#∞ ÉÏO|∞Å`À ѨQÆ∞Å Q˘˜ì =∞~À <åÜ«∞‰õΩ_»∞
ɡ·Ô~_ç¤ ~å[âıY~üÔ~_ç¤ hà◊√§ =^Œ∞Å∞‰õΩOÏ_»∞. g˜ÃÑ· „ѨÉèí∞`«fi
xÜ«∞O„`«} Ug∞ LO^Œ_»∞. <åÜ«∞‰õΩÅ∞ WHõ¯_ç "åix Ô~K«ÛQ˘˜ì
"åiH˜ #zÛ#@∞¡ =º=ǨÏiOz "≥Ú`«ÎO h˜ x~°fiǨÏ}
=º=Ǩ ~åxfl q"å^•ã¨Ê^ŒO KÕ™êÎ~°∞. „áêO`åÅ =∞^茺
"≥·+¨=∂ºÅ#∞, =ºuˆ~Hõ`«#∞ ÃÑOK«∞`å~°∞. „|∂@Öò áêe˜H±û
Hõ$ëê‚ WOÑ≤¡"≥∞O>Ë+¨<£ É’~°∞¤#∞ U =∂„`«O MÏ`«~°∞ KÕÜ«∞=Ù.
ˆH=ÅO „Ѩ*Ï K≥ÿ`«#º"Õ∞ nxfl HÍáê_»∞`«∞O^Œx =∂ „ѨQÍ_è»
qâßfiã¨O.
W=hfl KåÖÏ ã¨∞xfl`«"≥∞ÿ# q+¨Ü«∂Å∞. PÖ’K«#`À,
ã¨OÜ«∞=∞#O`À g˜x Ѩi+¨¯iOK«∞HÀ"åe `«Ñ¨Ê L^ÕfiQÆO`À
ZO`«=∂„`«O HÍ^Œ∞. Ps¤Zãπ q+¨Ü«∞OÖ’ ‰õÄ_® W^Õ [iyOk.
=∞#‰õΩ `≥eÜ«∞‰õΩO_®<Õ L^ÕfiQÍxH˜ Ö’#=Ù`«∞<åflO. ~å[H©Ü«∞
Ѷ¨∞~°¬} "å`å=~°}OÖ’ =∞#O ‰õÄ_® ÉèÏQÆ™êfi=ÚÅ=∞
=Ù`«∞<åflO. HÍh <≥=∞‡kQÍ PÖ’z¿ãÎ q+¨Ü«∂Å∞ É’^èŒÑ¨_»`å~Ú.
''#∞=Ùfi ÉÏQÆ∞O_®"åѨÊ...—— Jx PáêºÜ«∞OQÍ Ñ¨ÅHõiOK«∞‰õΩ<Õ
Ô~O_»∞ „áêO`åÅ Ô~·`«∞Å∞ Ps¤Zãπ q+¨Ü«∞OÖ’ ZO^Œ∞‰õΩ Hõ`«∞ÎÅ∞
Ѩ@∞ì‰õΩx áÈÏ¡_»∞‰õΩO@∞<åfl~°∞? Jx P"Õ^Œ# HõÅ∞QÆ∞`«∞Ok.
WÖÏ [~°QƉõΩO_® =∞#O K«∂ã¨∞HÀÖË=∂? WÖÏ Ñ¶¨∞~°¬}
"å`å=~°}O ÖˉõΩO_® hà◊§#∞ ѨOÑ≤}© KÕã¨∞HÀÖË=∂? D
Ô~O_»∞ „áêO`åÅ Ô~·`«∞Å∞ |`«∞‰õΩ áÈ~å@OÖ’ XHõ „áêO`åxˆH
=Å㨠áÈ~Ú Ñ¨xKÕã¨∞‰õΩOÏ~°∞. HÍh h˜ q+¨Ü«∂xH˜ =KÕÛ
ã¨iH˜ â◊„`«∞=ÙÖÏ¡QÍ `«Ü«∂~°Ü«∂º~°∞. hà◊§Ö’ hàı§ áê~åe.
JÖÏ H͉õΩO_® ~°HõÎO áêˆ~ Ѩiã≤÷u ~å‰õΩO_® K«∂ã¨∞HÀ"åeû#
ÉÏ^茺`« „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞ÅÃÑ· LOk. Wk <≥ÿuHõ"≥∞ÿ#,
„áê^äŒq∞Hõ"≥∞ÿ# ÉÏ^茺`«QÍ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å∞ QÆ∞iÎOKåe.
Hõ$ëê‚[ÖÏÖ’¡ QÆ`«OÖ’ ˆHÏ~ÚOz# 811{50 ˜ZOã‘Å
hà◊√¡, H˘`«ÎQÍ „a*Ë+π Hõq∞© ˆHÏ~ÚOz# 190 ˜ZOã‘Å
hà◊√§ "≥Ú`«ÎO ^•^•Ñ¨Ù 1100 ˜ZOã‘Å hà◊§x J#∞‰õΩO>Ë..
~å„+¨ìOÖ’ "≥Ú`«ÎO Hõ$ëê‚ hà◊√§ áê~°=Åã≤# Éèí∂ÉèÏQÆO ZO`«?
Hõ$ëê‚ Ñ¨i"åǨÏHõ „áêO`«OÖ’ =~°¬áê`«O Z‰õΩ¯"å? ÖËHõ
`«∞OQÆÉèí„^Œ Ѩi"åǨÏHõ „áêO`«OÖ’ Z‰õΩ¯"å? h˜ ÅÉèíº`« ZO`«?
J<Õ ÖˇHõ¯Å *’eH˜ "≥o`Õ |∞kú r=ÙÖˇÿ`Õ qx JÖ’z™êÎ~°∞.
WO[h~°¡~Ú`Õ J#∞Éèí=O`À K≥|∞`å~°∞. L#fl Ñ≤_çÔH_»∞ hà◊§Ö’
JO^ŒiH© XHõ K«∞Hõ¯ HÍ"åe. D hàı¡ "≥Ú`«ÎO `åQÆ_®xH˜ HÍ"åe.
Éèí∂q∞H˜ ‰õÄ_® HÍ"åe. D "≥Ú`«ÎO h˜x Jxfl „áêO`åʼnõΩ
J<ÕHõ „áêuѨkHõÅ∞, H˘Å=∂<åÅ P^è•~°OQÍ Z=iH© #+¨ìO
[~°QÆx q^èŒOQÍ, Hõ+¨ìO ~åx q^èŒOQÍ „Ѩ*Ï™êfi=∞º Ѩ^ŒúuÖ’
ѨOÑ≤}© KÕÜ«∂eû# J=ã¨~°O LOk. JO`ÕHÍ^Œ∞ |∞kú r=ÙÅ∞,
"Õ∞^è•=ÙÅ∞, „Ѩ*Ï ã¨OѶ¨∂Å∞ Jxfl „áêO`åÅÖ’x "åi "åi
„áêO`« h˜ ã¨=∞㨺ÖË HÍ^Œ∞ q∞ye# „áêO`« h˜ ã¨=∞㨺ÅÃÑ·
‰õÄ_® ã¨ÊOkOKåe. Ps¤Zãπ‰õΩ ZO^Œ∞‰õΩ h~°∞ ~å=_»OÖË^Œ∞.
P#O`«Ñ¨Ù~°O‰õΩ ZO^Œ∞‰õΩ h~°∞ "≥à◊¡_»OÖË^Œx Ô~O_»∞ „áêO`åÅ
"å~°∞ ¿ãflÇ¨Ï Ñ¨Ó~°fiHõOQÍ K«iÛOK«∞‰õΩO>Ë, h˜ ã¨=∞㨺Å∞ L#fl
„áêO`åÅ =∞^茺 Ô~K«ÛQ˘@ì|_Õ ^èÀ~°}˜ LO_»^Œ∞. W^Õ ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’
áêÅHõ =~åæÅ∞ XO@i J=Ù`å~Ú. ~åÜ«∞Åã‘=∞`À K«~°Û

42. 42#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
[~°QÍe. _≥ÖÏì`À K«~°Û [~°QÍÅ#fl XHõ _≥ÿÖÏQ∑#∞ W©=Å
qxÑ≤ã¨∞Î<åfl~°∞. D „Hõ=∞OÖ’ D _≥ÿÖÏQ∑ JO>Ë XHõ
„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ PHÍOHõ∆ [#OÖ’H˜ "≥àÏ¡e. JÜ«∂ „áêO`åÅ
„Ѩ[ʼnõΩ J~°÷=∞ÜÕ∞ºÖÏ KÕÜ«∂e.
áêeOKÕ"å_»∞ XO@iHÍ"åe. „Ѩ[Å∞ SHõºO HÍ"åe. Zxfl
~å„ëêìÅ∞QÍ qÉèílOKåÅx HÀ~°∞`«∞<åfl~À Jxfl ~å„ëêìÅ∞ U~åÊ@∞
KÕÜ«∂e."åix "å~°∞ áêeOK«∞HÀ"åe. PÃÑ· D „Ѩuáê^Œ#Å#∞
ZÖÏ J=∞Å∞ KÕã¨∞‰õΩOÏ~À K«∂_®e.
WHõ ÃÑ^ŒÌ i[~åfiÜ«∞~°¡ ã¨=∞㨺 ‰õÄ_® LOk. Ps¤Zãπ H˜O^Œ,
ÔHã≤ ÔH<åÖò H˜O^Œ z#fl „áê[‰õΩìÅ∞ Hõ@∞ìHÀ"åÅ#fl „Ѩuáê^Œ#
‰õÄ_® LOk. x*ÏxH˜ ÃÑ^ŒÌ i[~åfiÜ«∞~°¡ =Å¡ =ÚOѨÙ, W`«~°
ã¨=∞㨺Å∞<åfl~Ú. XHõ „áêO`åxH˜ ˆHÏ~ÚOz# h˜`À z#fl
h˜ áê~°∞^ŒÅ ~°OQÍxfl Jaè=$kú Ѩ~°K«_»O ^•fi~å
qxÜ≥∂QÆOÖ’H˜ `Õ=_»O. z#flh˜ áê~°∞^ŒÅ ~°OQÍxfl ZÖÏ
Jaè=$kú KÕÜ«∂Å#flk ‰õÄ_® KåÖÏ =ÚYº"≥∞ÿ# JOâ◊O. "≥∞ÿ#~ü
WiˆQ+¨<£ q^è•#O =Å¡ ÃÑ^ŒÌ Z`«∞Î# #+¨ìO [iyO^Œx `≥ÅOQÍ}Ï
„áêO`« WO[h~°∞¡ J<ÕHõ ã¨O^Œ~åƒùÖ’¡ K≥|∞`«∂ LOÏ~°∞. "Õ∞[~ü
WiˆQ+¨<£ JO>Ë ÉèÏs „áê*ˇ‰õΩìÅ∞. "≥∞ÿ#~ü WiˆQ+¨<£ JO>Ë
K≥~°∞=ÙÅ∞, ‰õΩO@Å#fl x~°fiK«#O K≥|∞`«∞<åfl~°∞. HÍh ''"Õ∞[~ü
WiˆQ+¨<£ JO>Ë ^Õx H˜O^Œ Z‰õΩ¯=™êQÆ∞ J=Ù`«∞O^À Jk.
"≥∞ÿ#~ü WiˆQ+¨<£ JO>Ë ^Õx H˜O^Œ `«‰õΩ¯= ™êQÆ∞ J=Ù`«∞O^À
Jk. ''J~Ú`Õ `≥ÅOQÍ}Ö’ K≥~°∞=ÙÅ∞, ‰õΩO@Å∞, ÉÏ=ÙÅ H˜O^Õ
Z‰õΩ¯=™êQÆ∞ J=Ù`«∞Ok. W^Õ `≥ÅOQÍ}‰õΩ "Õ∞[~ü WiˆQ+¨<£.——
HÍh J~å÷Å∞ =∂iÛ áêʼnõΩÅ∞ "≥∞ÿ#~ü WiˆQ+¨<£Ö’x K≥~°∞=ÙʼnõΩ,
‰õΩO@ʼnõΩ, HÍÅ∞=ÙʼnõΩ x^èŒ∞Å∞ =∞OE~°∞ KÕÜ«∞‰õΩO_®
x~°¡Hõ∆ ºO KÕâß~°∞. nx=Å¡ Jq Jaè=$kú K≥O^ŒÖË^Œ∞. L#fl
h˜x áêiOKÀ ÖËHõ ZuÎ áÈ`«Å ^•fi~å<À K≥~°∞=ÙÅ#∞,
‰õΩO@Å#∞ xOÑ≤ PÃÑ· Ph˜x ™êQÆ∞, `åQÆ∞ h˜ J=ã¨~åʼnõΩ
qxÜ≥∂yOK«∞‰õΩO>Ë Jxfl J=ã¨~åÅ∞ f~°∞`å~Ú. z=~°‰õΩ
ZQÆ∞= „áêO`åÅ "åiH˜ ‰õÄ_® J=ã¨~°"≥∞ÿ# h~°∞
JO^Œ∞ÉÏ@∞Ö’H˜ =ã¨∞ÎOk. h˜ áê~°HõO ÖËHõáÈ=_»O =Å¡ Éèí∂q∞
֒Ѩe á⁄~°Ö’¡x h˜x [#O `åQÆ_»O =Å¡ „Ѩ[Å∞ P<å~ÀQƺO
áêÅ=Ù`«∞<åfl~°∞. W^Õ Ñ¨iã≤÷u JO`«Ï LOk. =∞ǨÏ|∂Éò
#QÆ~ü lÖÏ¡Ö’ 㨈~fi KÕ¿ãÎ D KÕ^Œ∞ "åã¨Î"åÅ∞ |Ü«∞@Ѩ_®¤~Ú.
D q+¨Ü«∂Å#∞ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å∞ ã‘iÜ«∞ãπQÍ
PÖ’zOKåÅx HÀ~°∞`«∞<åflO.
Hõ$ëê‚ #n [ÖÏÅ#∞ "≥#HõÉÏ@∞ `«#O, Éèí∂q∞Ö’ `Õ=∞
ÖËHõáÈ=_»O, =~°¬áê`«O `«‰õΩ¯= LO_»@O, [<åÉèÏ,
™êQÆ∞Ü≥∂Qƺ"≥∞ÿ# Éèí∂q∞ qã‘Î~°‚O =O˜ JOâßÅ „áêuѨkHõ#
ѨOÑ≤}© KÕÜ«∂e. D q^èŒOQÍ Ñ¨OÑ≤}© KÕ¿ãÎ Hõ$ëê‚ #n
Ѩi"åǨÏO H˜O^Œ Zxfl ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_ç<å W|ƒOk LO_»^Œ∞.
~å„ëêìÅ =∞^茺 h˜ ѨOÑ≤}© [~°∞QÆ∞`«∞Ok. uiy ~å„+¨ìOÖ’x
„áêO`åÅ =∞^茺 ‰õÄ_® h˜ ѨOÑ≤}© [~°∞QÆ∞`«∞Ok.
~åÜ«∞Åã‘=∞Ö’ qxÑ≤ã¨∞Î#fl „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ì JOâ◊O =ÚO^Œ∞‰õΩ
áÈ"åÅx PHÍH˜∆ã¨∂Î, D `«~°Ç¨ Ö’ h˜ q"å^•Å#∞
Ѩi+¨¯iOK«∞‰õΩO>Ë Hõ$ëê‚ #k #∞Oz ~åÜ«∞Åã‘=∞ hà◊√§ ZO`«
J=ã¨~°"≥∂ P "Õ∞~°‰õΩ fã¨∞HÀ=_®xH˜ gÅ∞=ÙO@∞Ok.
`≥ÅOQÍ}Ï, ~åÜ«∞Åã‘=∞Å =∞^茺 ZÖÏO˜ JáÈǨÏʼnõΩ, [Å
q"å^•Å‰õΩ `å=ÙÖˉõΩO_® =ÙO@∞Ok. W`«~°„`å ã¨=∞㨺Å#∞
‰õÄ_® „Ѩ*Ï™êfiq∞HõOQÍ Ñ¨i+¨¯iOK«∞‰õΩx Z=i ~å„+¨ìOÖ’
"å~°∞ Ǩ ~ÚQÍ rqOKÕ Ñ¨iã≤÷`«∞Å∞ U~°Ê_»`å~Ú.
HÀ™êÎ <åÜ«∞‰õΩÅ#∞ =∞#O Ѩ˜ìOK«∞HÀ=_»O ÖË^Œ∞.
~åÜ«∞Åã‘=∞ Q˘O`«∞#∞ <˘H˜¯ ÃÑ_»∞`«∞<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ}
~åÜ«∞Åã‘=∞ "åã¨∞Å∞ H˘Ï¡_»∞HÀ=_»O q∞#Ǩ HÀ™êÎ
^•+‘ìHÍÅÃÑ·#, ‰õΩ„@ÅÃÑ·# =∂Ï¡_»@O ÖË^Œ∞. `≥ÅOQÍ}Ï,
~åÜ«∞Åã‘=∞ „áêO`åÅ∞ ÉÏQÆ∞Ѩ_®¤Ü«∂? K«i„`«#∞ u~°ˆQã≤ K«∂¿ãÎ
=∞#‰õΩ J~°÷=∞=Ù`«∞Ok. ~åÜ«∞Åã‘=∞ „áêO`«OÖ’ Zxfl
i[~åfiÜ«∞~°∞¡ HõÏì~°∞? `≥ÅOQÍ}Ï „áêO`«OÖ’ Zxfl
i[~åfiÜ«∞~°∞¡ HõÏì~°∞? D Ô~O_»∞ „áêO`åÖ’¡ ZO`« =∞Ok
Ô~·`«∞Å∞ P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ KÕã¨∞‰õΩ<åfl~°∞? ZO`« =∞Ok PHõe
Kå=ÙʼnõΩ |ÅÜ«∂º~À QÆ}ÏOHÍÅ∞ K«∂_»O_ç. z#fl „áê*ˇ‰õΩì
q+¨Ü«∞"≥∞ÿ H˘Ï¡_»∞`«∂O>Ë `≥ÅOQÍ}Ï "åix, ~åÜ«∞Åã‘=∞
"åix QÆ∂O_®Å∞QÍ, ~“_ôÅ∞QÍ z„fHõiã¨∞Î<åfl~°∞. DÔ~O_»∞
„áêO`åÅ∞ H˘Ï¡_»∞`«∂O>Ë =∞^茺֒ HÀ™êÎ áêʼnõΩÅ∞ `«=∞
Ѩxx K«_ôK«Ñ¨ÙÊ_»∞ ÖˉõΩO_® KÕã¨∞‰õΩáÈ`«∞<åfl~°∞. nxfl Z=~°∂
Ѩ˜ìOK«∞HÀ=_»OÖË^Œ∞. Ѩk =∞OkH˜ J#flOÃÑ>Ëì Ô~·`«∞
ã¨=∞㨺Å#∞ '~å[H©Ü«∞O— KÕã¨∞Î<åfl~°∞. Ps¤Zãπ q+¨Ü«∞OÖ’ W^Õ
[iyOk. Wk KåÖÏ J<åºÜ«∞O. ^Œ∞~å‡~°æ"≥∞ÿ# Ѩiã≤÷u. KåÖÏ
ÉÏ^èŒ HõeyOKÕ, PO^Àà◊# HõeyOKÕ q+¨Ü«∞O. `≥ÅOQÍ}Ï,
~åÜ«∞Åã‘=∞ „áêO`åÅ "å~°∞ HÀ™êÎ ‰õΩ„@Å QÆ∞iOz
K«iÛOK«‰õΩO_® =∞#‰õΩ =∞#O =∂Ï¡_»∞HÀ=_»O ã¨Ô~·Ok HÍ^Œ∞.
z#fl~å„ëêìÅ U~åÊ@∞ ZO`À J=ã¨~°O. JO`ÕHÍ^Œ∞ #∂`«#
lÖÏ¡Å U~åÊ@∞ ‰õÄ_® JO`Õ J=ã¨~°O. `≥ÅOQÍ}Ï W¿ãÎ
~åÜ«∞Åã‘=∞ W"åfiÅx ÖˉõΩO>Ë ~åÜ«∞Åã‘=∞ W¿ãÎ PO„^è•
W"åfiÅ<Õ "å^Œ# HÍkѨÙÊ_»∞. D `«~°Ç¨ L^Œº=∂xfl JO^Œ~°∞
Éèí∞*ÏÅÔH`«∞ÎH˘x ™êkèOKåe. Hõeã≤ L#flѨÙÊ_Õ z#flz#fl
ã¨=∞㨺‰õΩ ‰õÄ_® Hõ`«∞ÎÅ∞ ^Œ∂ã¨∞Î<åflO. HÀ™êÎ J<åºÜ«∂Å#∞
ZkiOKÕO^Œ∞‰õΩ `≥ÅOQÍ}Ï, ~åÜ«∞Åã‘=∞ "åã¨∞Å∞ Hõeã≤ áÈ~

43. 43 =∂iÛ, 2013
™ê~°fi„uHõã¨"≥∞‡#∞q[Ü«∞=O`«OKÕÜ«∞O_ç!
„Ñ≤Ü«∞"≥∞ÿ# `≥ÅOQÍ}Ï „ѨÉèí∞`«fi, ¢ÃÑ·"Õ@∞, ã¨OѶ¨∞˜`«, Jã¨OѶ¨∞˜`« ~°OQÆ HÍi‡‰õΩÖÏ~å!
qâßÅ „Ѩ[ÖÏ~å!
Ѷ≤„|=i 20, 21 `ÕnÖ’¡ ÉèÏ~°`«^Õâ◊ HÍi‡Hõ =~°æO ^Õâ◊ "åºÑ≤`« ã¨"≥∞‡ `«ÅÃјìOk. ''*ÏfÜ«∞ HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂Å∞ ã¨OÜ«ÚHõÎOQÍ
D ã¨"≥∞‡‰õΩ Ñ≤Å∞ѨÙxKåÛ~Ú. ã¨"≥∞‡ <À©ã¨∞ WzÛ# Ô~O_»∞ <≥ÅÅ `«~åfi`« ˆHO„^Œ =∞O„u =∞e¡HÍ~°∞˚# Yˆ~æ QÆ`« |∞^èŒ"å~°O
HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂Å <åÜ«∞‰õΩÅ#∞ K«~°ÛʼnõΩ Ñ≤eÑ≤Oz ã¨"≥∞‡ ~°^Œ∞ÌKÕã¨∞HÀ=∞x HÀ~å_»∞. `«y#O`« ã¨=∞Ü«∞O WzÛ#O^Œ∞#, „ѨÉèí∞`«fiO
ã¨HÍÅOÖ’ ã¨ÊOkOK«#O^Œ∞# ã¨"≥∞‡ "å~Ú^• ™ê^茺O HÍ^Œx HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂Å∞ QƘìQÍ xÅ|_®¤~Ú. W©=ÖË „Ѩ^è•#=∞O„u
‰õÄ_® ã¨"≥∞‡ "å~Ú^• "ÕÜ«∞=∞x Ñ≤Å∞ѨÙxKåÛ~°∞. Ü«ÚÑ≤Z–1, 2 Å HÍÅOÖ’ „Ѩux`«ºO HÍi‡Hõ =ºuˆ~Hõ, „Ѩ*Ï =ºuˆ~Hõ
q^è•<åÅ∞ J=ÅOaèã¨∞Î#fl „ѨÉèí∞`åfiÅ∞ HõO˜`«∞_»∞ѨÙQÍ ã¨=∞㨺Å∞ Ѩi+¨¯i™êÎ=Ú ã¨"≥∞‡ ~°^Œ∞ÌKÕã¨∞HÀO_»x HÀ~°_»O Ǩ ™êºã¨Ê^ŒOQÍ
LOk. ^•^•Ñ¨ÙQÍ D ã¨=∞㨺ÅÃÑ·<Õ QÆ`« 2012 Ѷ≤„|=i 28# W"Õ HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂Å∞ XHõ~ÀA ^Õâ◊"åºÑ¨Î ã¨"≥∞‡ [iáê~Ú. QÆ`«
<åÅ∞QÆ∞ ã¨O=`«û~åÅ∞QÍ ÃÑO_çOQ∑Ö’ L#fl <åºÜ«∞"≥∞ÿ# Hõh㨠HÀÔ~¯Å ™ê^èŒ#ÔH· D ã¨"≥∞‡ KÕѨ@ì=Åã≤ =zÛO^Œx, YzÛ`«"≥∞ÿ#
Ǩ g∞Å∞, r"ÀÅ∞, XѨÊO^•Å∞ ÖˉõΩO_® ã¨"≥∞‡ "å~Ú^• "ÕÜ«∞ÖË=∞x HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂Å∞ QƘìQÍ |^Œ∞eKåÛ~Ú. ^Õâ◊ "åºÑ¨ÎOQÍ
12 HÀ@¡=∞Ok ã¨OѶ¨∞˜`«, Jã¨OѶ¨∞˜`«~°OQÆ HÍi‡‰õΩÅ∞, ÉϺOH˜OQ∑, W#∂ûÔ~<£û~°OQÆ L^ÀºQÆ∞Å∞ áêÖÁæ<Õ D ã¨"≥∞‡‰õΩ `≥ÅOQÍ}
„Ѩ*τѶ¨Oò ã¨OѨÓ~°‚OQÍ =∞^ŒÌ`«∞ `≥eÜ«∞*Ëã¨∞ÎOk. „Ѩ*Ï „Ѷ¨OòÖ’ ÉèÏQÆ™êfi=∞º ã¨OѶ¨∂Å∞QÍ L#fl Psìã‘, ZÅ„H˜ìã≤©, ã≤OQƈ~}˜
L^ÀºQÆ∞Å∞ ѨÓiΙê÷~ÚÖ’ áêÖÁæx ã¨"≥∞‡#∞ q[Ü«∞=O`«O KÕÜ«∂eûOkQÍ ~åRHõq∞© q[˝Ñ≤Î KÕã¨∞Î#flk. ^Õâ◊ "åºÑ¨ÎOQÍ [~°∞QÆ#∞#fl
D ã¨"≥∞‡ ѨÓ~åfiѨ~åÅ#∞ Ѩije¿ãÎ ZO^Œ∞‰õΩ D ã¨"≥∞‡#∞ `«ÅÃÑÏì~À, 12 HÀ@¡=∞Ok Ô~O_»∞~ÀAÅ∞ J#QÍ 24 HÀ@¡
Ѩxk<åÅ∞ #+¨ìO JÜÕ∞ºO^Œ∞‰õΩ ã≤^ŒúѨ_ç# D ã¨"≥∞‡=Å# ™êkèOz#^Õq∞˜? J<Õ q=~åÅ∞ `≥Å∞ã¨∞HÀ=@O ã¨O^Œ~Àƒùz`«OQÍ
LO@∞Ok. HÍi‡Hõ =~°æO =ÚO^Œ∞‰õΩ `≥zÛ# _ç=∂O_»∞¡– JkèHõ ^èŒ~°Å `«yæOѨÙ, PǨ ~° Éèí„^Œ`«ÃÑ· Qͺ~°O© HõeÊOKåÅx,
"≥∞~°∞ÔQ·# Hõh㨠"Õ`«<åÅ∞(10,000ʼnõΩ) `«QÆæ‰õΩO_®, HÍO„ωõΩì HÍi‡Hõ =º=ã¨÷ ~°^Œ∞ÌHÀã¨O, ã¨=∂# ѨxH˜ ã¨=∂# "Õ`«<åÅ∞,
Jã¨OѶ¨∞˜`«~°OQÆ HÍi‡‰õΩÅ ™ê=∂lHõ Éèí„^Œ`«, „áêq_≥O@∞ Ѷ¨O_£ ÃÑ· 12 âß`«O =_ô¤, „QÍ@∞ºq© Ѩi=∂}O ÃÑOѨÙ^ŒÅ`Àáê@∞
„QÍ@∞ºq©ÃÑ· ã‘eOQ∑#∞ ~°^Œ∞Ì KÕÜ«∞_»O, =∞Ç≤ÏàÏ HÍi‡‰õΩʼnõΩ Ѩx ã¨÷ÅOÖ’ ~°Hõ∆} K«~°ºÅ∞ KÕѨÏìÅx, r`åÅ∞ K≥e¡OѨÙÖ’
eOQÆ q=Hõ∆ ~°^Œ∞Ì HÀ~°∞`«∞<åfl~°∞. JÖψQ „Ѩ^è•#OQÍ „ѨÉèí∞`«fi~°OQÆ ã¨Oã¨÷Å#∞O_ç ÃÑ@∞ì|_»∞Å LѨã¨OǨÏ~°} xeÑ≤"Õ`«, ^Œo`«,
Pk"åã‘, "≥∞ÿ<åsì HÍi‡Hõ =~åæÅѨ@¡ q=Hõ∆ ~°^Œ∞ÌHÀã¨O, Éèí∂¿ãHõ~°} xeÑ≤"Õ`«, Ѩ~åº=~°} Ѩi~°Hõ∆} `«k`«~° _ç=∂O_»∞¡ D
ã¨"≥∞‡ ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ =ÚO^Œ∞‰õΩ =KåÛ~Ú. 45 ~ÀAÖ’¡ Ü«¸xÜ«∞#¡ il„¿ãì+¨<£ KÕÜ«∂Å<Õk XHõ „áê^äŒq∞Hõ ǨωõΩ¯ J=∞Å∞HÀã¨O
KÕ¿ã _ç=∂O_£QÍ LOk.
QÆ`« Ô~O_»∞ ^ŒâßÉÏúÅ∞QÍ (ZÖòÑ≤l) ã¨~°mHõ~°}, „ÃÑ·"Õ©Hõ~°}, „ѨѨOpHõ~°} J=∞Å=Ù`«∂, Ô~O_»= ^Œâ◊ Pi÷Hõ „^Œ=º
ã¨O㨯~°}Å∞ ‰õÄ_® f„=™ê÷~ÚÖ’ J=∞Å∞KÕã¨∞Î#fl ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ ^Õâ◊OÖ’ HÍi‡‰õΩÅ |`«∞‰õΩÅ∞ k#^Œ# QÆO_»OQÍ =∂i#q.
`«~°∞QÆ∞`«∞#fl x["Õ`«<åÅ`À HÍi‡‰õΩÅ „|`«∞‰õΩÅ∞ x`«ºO ‰õΩzOK«∞‰õΩáÈ`«∞<åfl~Ú. ^Œ∞~°ƒù~° rq`åÅ∞ QÆ_»∞ѨÙ`«∞#fl Jã¨OѶ¨∞˜`«~°OQÆ,
HÍO„ωõΩì HÍi‡‰õΩÅ∞ z#fl z#fl HÍ~°}ÏÅs`庉õÄ_® L^ÀºQÍÅ∞ HÀÖ’Ê`«∞O_»_»O=Å¡ P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ‰õΩ áêÅÊ_»∞`«∞<åfl~°∞.
"åà◊§H˜ HÍi‡Hõ=~°æO ã¨OÜ«ÚHõÎOQÍ, ã¨OѶ¨∞˜`«OQÍ D ã¨"≥∞‡ Ñ≤Å∞ѨÙx=fi_»O Ãã·÷~åºxfl Hõeyã¨∞ÎOk.
|Ǩïà◊*Ï`«∞Å HõOÃÑhÅ ÃÑ@∞ì|_»∞Å∞ qK«ÛÅq_çQÍ K˘~°|_»‰õΩO_® LO_®ÅO>Ë „ѨÉèí∞`«fi~°OQÆ ã¨Oã¨÷Å#∞O_ç ÃÑ@∞ì|_»∞Å
LѨã¨OǨÏ~°} [~°QƉõΩO_® LO_®ÅO>Ë ˆHO„^ŒO "≥O@<Õ =~°Öò¤ „>Ë_£ P~°æ<≥·*Ë+¨<£ (_»|∞¡º˜X) #∞O_ç ÉèÏ~°`ü |Ü«∞@‰õΩ
~å"åÅ<Õ _ç=∂O_£ KÕ¿ãÎ ÉÏQÆ∞O_Õk. JÖψQ ÉϺOH˜OQ∑, W#∂ûÔ~<£û, Ü«¸x=iû© q^Œº, Ѩ„uHÍ~°OQÆOÖ’ „ÃÑ·"Õ©Hõ~°}‰õΩ
=ºuˆ~HõOQÍ _ç=∂O_£ KÕã≤ áÈ~å_»_»O J=ã¨~°O. ÃÑ· Jxfl ~°HÍÅ Pi÷Hõ ™ê=∂lHõ ã¨=∞㨺ʼnõΩ ÉèÏ~°`ü `«# ™ê~°fiÉè∫=∞`åfixfl
=^Œ∞Å∞‰õΩO@∂ ÃÑ@∞ì|_»∞Å#∞ PǨ fixOK«_»O z=iH˜ i>ˇÿÖò ~°OQÆOÖ’ ‰õÄ_® q^Õj â◊‰õΩÎʼnõΩ J=HÍâ◊O HõeÊOK«_®xfl
HÍi‡Hõ=~°æO ~å[H©Ü«∞OQÍ<Õ áÈ~å_®eû# J=ã¨~°O LOk. HÍi‡Hõ ã¨OˆH∆=∞O, Pi÷Hõ „ѨÜ≥∂[<åʼnõΩ `À_»∞ ~å[H©Ü«∞Ѩ~°"≥∞ÿ#,
™êfi=ÅO|#Ѩ~°"≥∞ÿ# _ç=∂O_»∞¡, ^Õâ◊OÖ’ =∞$Qƺ=∞ø`«∞#fl Hõh㨠áœ~° „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ ǨωõΩ¯ÅѨ@¡‰õÄ_® _ç=∂O_»∞¡ KÕã≤
™êkèOK«∞HÀ=_»O HÍi‡Hõ =~°æ ÅHõ∆ ºOQÍ LO_®e.
ÉèÏ~°`«^Õâ◊ HÍi‡Hõ =~åæxH˜ ~å[H©Ü«∞ _ç=∂O_»¡ÃÑ· ã¨"≥∞‡ KÕã≤# ã¨∞n~°… J#∞Éèí"åÅ∞<åfl~Ú. =O^Õ=∂`«~°O L^Œº=∞O
Hõ~°Ñ¨„`« ™êÇ≤Ï`«ºO

44. 44#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ ÉÏÅQÆOQÍ^èŒ~ü uÅH± JÔ~ã¨∞ì#∞ x~°ã≤ã¨∂Î =ÚOÉÏ~Ú HÍi‡‰õΩÅ∞ ™ê~°fi„uHõ ã¨"≥∞‡ KÕѨÏì~°∞. ˆHã¨∞ #_»∞ã¨∞Î#flxfl
~ÀAÅ∞ ™êfi`«O„`«ºO =∂ [#‡Ç¨Ï‰õΩ¯ JO@∂ HÀ~°∞ìK«∞@∂ì x<å^•eã¨∂Î ã¨"≥∞‡#∞ q[Ü«∞=O`«O KÕã≤# K«i„`« LOk. ^Õâ◊OÖ’
D<å_»∞ ~å[H©Ü«∞ ǨωõΩ¯ÅHÀã¨O áÈ~å_ç#"åà◊¡‰õΩ =∞~°}tHõ∆Å∞, Ü«∂=r˚= HÍ~åQÍ~° tHõ∆Å∞ J=∞Å=Ù`«∞<åfl~Ú. J~Ú<å
HÍi‡‰õΩÅ ã¨ÊO^Œ# JO`«O`«=∂„`«"Õ∞. QÆ`«OÖ’ ~“Å~îü K«Ïì<≥flkiã¨∂Î HÍi‡Hõ=~°æO ^Õâ◊"åºÑ¨Î ã¨"≥∞‡ KÕѨ˜ìOk. _è®HÍ,
=Ús˚^•ÉÏ^£ÅÖ’ Eòq∞Å∞¡ HÍi‡‰õΩÅ∞ 14 ~ÀAÅ∞ Ѩ#∞Å∞ |O^£Ãјì x~°ã¨# `≥eáê~°∞. [eÜ«∞<£"åÖÏÉÏQ∑ L^ŒO`«O
ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ ^Õâ◊"åºÑ¨ÎOQÍ HÍi‡‰õΩÅ∞ ã¨"≥∞‡KÕã≤ ã¨OѶ‘∞ÉèÏ=O „Ѩ^Œi≈OKå~°∞. Ô~O_»= „ѨѨOK« Ü«Ú^Œú „áê~°OÉèÏxH˜ x~°ã¨#QÍ
^Õâ◊OÖ’ HÍO„ÔQãπ =∞O„u=~åæÅ∞ ~år<å=∂ KÕÜ«∞QÍ =∞^ŒÌ`«∞QÍ ^Õâ◊ HÍi‡Hõ=~°æO x~°=kèHõ ™ê~°fi„uHõ ã¨"≥∞‡KÕã≤ `«# JO`«~å˚fÜ«∞
ÉÏ^茺`«#∞ <≥~°"ÕiÛOk. W©=Å `≥ÅOQÍ} „áêO`«OÖ’ „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} ~å[H©Ü«∞ _ç=∂O_£ ÃÑ· 42 ~ÀAÅ∞ x~°=kèHõ ã¨"≥∞‡
KÕã≤ `«=∞ K≥·`«<åºxfl „Ѩ^Œi≈OKå~°∞.
JdÅÉèÏ~°`« HÍi‡Hõã¨OѶ¨∂Å∞ JѨC_»Ñ¨C_»∞ 1 ÖË^• 2 ~ÀAÅ ’ÔH<£ ¢ã¨ì~ÚH±‰õΩ Ñ≤Å∞ѨÙxã¨∂Î LOÏ~Ú. WO^Œ∞Ö’
Pi÷Hõ"å^Œ _ç=∂O_Õ¡ „Ѩ^è•#OQÍ KÀ@∞KÕã¨∞‰õΩOÏ~Ú `«Ñ¨Ê ~å[H©Ü«∞ _ç=∂O_»∞¡ [`«KÕã≤# Ѩiã≤÷u Hõ#|_»_»OÖË^Œ∞. "å=∞ѨHõ∆
áêsìÅ#|_Õ iq[xã¨∞ì áêsìÅ∞ `«=∞ F@∞ÉϺO‰õΩ#∞ ã¨∞ã≤÷~°O KÕã¨∞HÀ=_®xH˜ WÖÏO˜ Ñ≤Å∞ѨÙÅ`À HÍi‡‰õΩÅ#∞ J„Ѩ=∞`«ÎO
KÕã¨∂ÎOÏ~Ú `«Ñ¨Ê "å˜H˜ ^Õâ◊OÖ’ XHõ „Ѩ`åº=∂flÜ«∞ ~å[H©Ü«∞ â◊H˜Îx, qѨ¡= áÈ~å@ â◊‰õΩÎÅ#∞ `«Ü«∂~°∞KÕã≤ ^Õâßxfl
™ê„=∂[º"å^Œ, |Ǩïà◊*Ï`«∞Å HõOÃÑhÅ Hõ|O^èŒ Ç¨Ï™êÎÅ∞flO_ç QÍx |_® É∂~°∞˚"å, Éèí∂™êfi=∞º, |∂º~À„Hõ˜H±
ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å#∞O_ç q=ÚH˜Î KÕÜ«∂ÅxQÍx, HÀÏ¡k=∞Ok „Ѩ[efl K≥·`«#ºO KÕã≤ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ ™È+¨eã¨∞ì ~å[ºO ™ê÷Ñ≤OKåÅ<Õ
HÀiHõQÍx, Pã¨H˜ÎQÍx ÖËHõáÈ=_»O QÆ=∞xOK«QÆÅ∞æ`åO. ^Õâ◊ =#~°∞Å∞ `«~°eáÈ`«∂ LO>Ë K«∂ã¨∂Î L#fl^•x`À<Õ `«=∞ LxH˜x
HÍáê_»∞H˘<Õ k"åàÏHÀ~°∞ ~å[H©Ü«∞ ѨO^䕉õΩ „ѨfHõÅ∞QÍ D HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂Å∞ ѨxKÕÜ«∞_»O K«∂ã¨∞Î<åflO.
cǨ ~ü, *Ï~°öO_£, Kè«fÎãπѶ¨∞_£, =∞^茺„Ѩ^Õâò, Xi™êû ~å„ëêìŠѨikèÖ’ =O^ŒÖÏk Z"£∞XÜ«ÚÅ`À XѨÊO^•Å∞ ‰õΩ^Œ∞~°∞ÛH˘x
ÅHõ∆Å HÀ@∞¡ qÅ∞=KÕ¿ã Yx[ ã¨OѨ^Œ#∞ q^ÕâßʼnõΩ `«~°eOK«_®xfl J_»∞¤H˘<Õ _ç=∂O_£ ÃÑ>Ëì ™êǨÏã¨O KÕÜ«∂eû# HÍi‡Hõ
ã¨OѶ¨∂Å∞, Hõhã¨O J_»∞¤‰õΩO@∞#fl ™ê÷xHõ Pk"åã¨∞ÅÃÑ· [~°∞QÆ∞`«∞#fl ^Œ=∞#HÍO_»#∞ ‰õÄ_® YO_çOK«_»OÖË^Œ∞. „w<£ ǨÏOò
¿Ñ~° „Ѩ[ÅÃÑ· Ü«Ú^•úxfl „ѨHõ˜Oz# ˆHO„^•xH˜ =ºuˆ~HõOQÍ Ãã·<åºxfl LѨã¨OǨÏiOKåÅ<Õ _ç=∂O_£ ÃÑ@ì_»O ã¨=∞O[ã¨OQÍ
LO@∞O^Œx HÍi‡Hõ=~°æO <åÜ«∞Hõ`åfiÅ#∞ xÅnÜ«∂eû LOk. â◊`å|úO „H˜`«"Õ∞ ~å[H©Ü«∞ _ç=∂O_»¡ÃÑ· ã¨ÊOkOz# ÉèÏ~°`«
HÍi‡Hõ=~°æO <Õ_»∞ [~°∞QÆ∞`«∞#fl Pi÷Hõ =#~°∞Å ^ÀÑ≤_ôѨ@¡ =∞$Qƺ=∞ø`«∞#fl ™ê~°fiÉè∫=∞`«fiOѨ@¡ ã¨ÊOkOK«_»OÖË^ŒO>Ë ––Hõ=¸ºxã¨∞ì
HÍi‡Hõ <åÜ«∞‰õΩÅ, ã¨OѶ¨∂Å q^è•<åÅ=ÖË¡#x ã¨Ê+¨ì=∞=Ù`«∞#flk. WHõ=ÚO^Œ~Ú<å „w<£ ǨÏOò‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ _»|∞¡º˜X
#∞O_ç "≥·^˘ÅQÍÅ<Õ ~å[H©Ü«∞ ã¨fiÉèÏ=O HõÅ _ç=∂O_»¡#∞ KÕiÛ HÍi‡‰õΩÅ#∞ ~å[H©Ü«∞ K≥·`«#ºO kâ◊QÍ #_çÑ≤OK«_»O J=ã¨~°=∞x
HÍi‡Hõ ã¨OѶ¨∂ʼnõΩ `≥ÅOQÍ} „Ѩ*Ï „Ѷ¨O@∞ ¿ãflǨÏѨÓ~°fiHõOQÍ ã¨∂K«# KÕã¨∞Î#flk. WÖÏO˜ ã¨"≥∞‡Å∞ HÍi‡Hõ=~°æ K≥·`«<åºxH˜
Kåi„`«HõOQÍ „Ѩ=ÚYáê„`« =Ç≤Ïã¨∞Î<åfl~Ú. H©ÅHõ~°OQÆOÖ’ QÆŠѨi„â◊=∞Å∞, ~°"å}Ï `«k`«~° ~°OQÍÅ∞ „ѨÉèí∞`åfiʼnõΩ ã¨Ç¨ Ü«∞
x~åHõ~°} KÕã¨∂Î HÍi‡Hõ =~°æ L^Œº=∞ x~å‡}ÏxH˜, áÈ~åÏʼnõΩ, JOu=∞OQÍ „Ѩ*Ï áÈ~åÏʼnõΩ ã¨Ç¨ÏHÍ~°OQÍ Ñ¨xKÕã¨∞ÎOÏ~Ú.
Pi÷HõѨ~°"≥∞ÿ#, =$uÎѨ~°"≥∞ÿ# _ç=∂O_»¡ÃÑ· P^è•~°Ñ¨_ç ™êˆQ ã¨"≥∞‡Ö’¡ ~å[H©Ü«∞ K≥·`«#ºO HõeyOK«_»O XHõ =ÚYº"≥∞ÿ# JOâ◊OQÍ
ѨiQÆ}˜OKåe. „Ѩ[ÅO^Œifl áÈ~åÏʼnõΩ ã¨=∂Ü«∞`«ÎO KÕÜ«∞ÏxH˜, ^ÀÑ≤_ô =º=ã¨÷#∞ x~°∂‡ÅO KÕÜ«∞_»OÖ’ ^èŒ$_è»OQÍ xÅ|_»_®xH˜
D ã¨"≥∞‡Å∞ iǨ ~°ûÖòûQÍ Ñ¨xKÕ™êÎ~Ú. ã¨"≥∞‡Å∞ ã¨"≥∞‡ÅHÀã¨O H͉õΩO_® =º=ã¨÷ =∂~°∞Ê kâ◊QÍ [iˆQ áÈ~åÏʼnõΩ <åOk
ѨÅHõ=eû LO@∞Ok. ^Õâ◊"åºÑ¨Î ã¨"≥∞‡Å ^•fi~å Pi÷Hõ, =$uÎѨ~° _ç=∂O_»¡ ™ê^èŒ#`Àáê@∞ ÃÑiˆQ ~å[H©Ü«∞ K≥·`«#ºO ^Õâ◊OÖ’x
– qaè#fl *Ï`«∞Å, =∞`åÅ, =~åæÅ ã¨O㨯 $`«∞Å ã¨=∞㨺ŠѨiëê¯~°OHÀã¨O LѨÜ≥∂QÆѨ_»∞`«∞Ok. JOu=∞OQÍ HÍi‡Hõ=~°æO
~å*ϺkèHÍ~° ™ê^èŒ#, „Ѩ*Ï™êfi=∞º, ™È+¨eã¨∞ì =º=ã¨÷Å ™ê÷Ѩ#"≥·Ñ¨Ù L^Œº=∂Å kâ◊#∞ =∞o§OKÕ ÅHõ∆ ºO HÀã¨O ѨxKÕÜ«∂e.
JÖÏO˜ K≥·`«#ºO U"Õ∞~°‰õΩ =$kúK≥OkO^Œ<Õ^Õ D ã¨"≥∞‡Å q[Ü«∂xH˜ w@∞~å~ÚQÍ LO@∞Ok. `≥ÅOQÍ}ÏÖ’x ã¨=∞ã¨Î HÍi‡Hõ
=~°æO D ã¨"≥∞‡Ö’ áêÖÁæx 4 HÀ@¡=∞Ok `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å`Àáê@∞, 125 HÀ@¡=∞Ok ^Õâ◊ „Ѩ[ʼnõΩ q=ÚH˜Î =∂~åæxfl
K«∂Ѩ_®xH˜ D ã¨"≥∞‡Å#∞ LѨÜ≥∂yOK«∞HÀ"åÅx q[˝Ñ≤Î.
~åR HÍ~°º=~°æO,~åR HÍ~°º=~°æO,~åR HÍ~°º=~°æO,~åR HÍ~°º=~°æO,~åR HÍ~°º=~°æO,
`≥ÅOQÍ} „Ѩ*Ï „Ѷ¨Oò(TPF)