1. Q“~°= ã¨Oáê^Œ‰õΩÅ∞
„á⁄IIJ_»Ñ¨ ã¨`«º<å~åÜ«∞}
ã¨ÅǨ =∞O_»e
P‰õΩÅ Éèí∂=∞Ü«∞º
Ãã·<£û ã¨∂Ѩ~ü"≥·[~ü(i>ˇÿ~ü¤)SCERT-AP
JÅ¡O <å~åÜ«∞}
Z_ç@~ü–#=∞¿ãÎ `≥ÅOQÍ}
z‰õΩ¯_»∞ „ѨÉèÏHõ~ü
J_»fiˆHò–<åºÜ«∞ ã¨ÅǨ ^•~°∞
ã¨Oáê^Œ‰õΩ_»∞
_®IIã≤.HÍjO
ã¨Oáê^ŒHõ =~°æO
_®IIZ.ã≤Öχ<åÜ«∞H±
¿ãflǨÏÅ`« ZO.
„HÍOu
"Õ∞<Õ[~ü
ZO.ÉÏÅ∞ <åÜ«∞H±
á¶È<£ <≥O.: 8008918475, 9290745490
ã¨Oáê^Œ‰õΩxL`«Î~°O
<Õ#∞ J`«xfl K«∂™ê#∞
QÆ∞|∞~°∞ g∞™êÅ∞
=∞Oz HõO_»Ñ¨Ù+≤ì
"≥K«Ûx Hõ~°ã¨Ê~°≈
~åq∞Ô~_ç¤ J<åfl_»∞
W`«_»∞ Hõà◊Hõ¯ 'J#fl— Jx.
Hõ∆}HÍÅO *ÏiáÈ~ÚOk
"≥#H˜¯ uiyK«∂¿ãÎ
J`«_»∞ ÉÏ+¨Ê"åÜ«ÚQÀàÏxfl q∞OQÆ∞`«∞<åfl_»∞
áÈbã¨∞Å`À Ǩϟ~åǨϟs áÈ~å_»∞`«∞<åfl_»∞
^Œ$â◊ºO =∂i`Õ...
W~°"≥· S^Œ∞~ÀAÅ∞ =∞$`«∞º=Ù`À áÈ~å@O
HÀ™êÎO„^èŒ áêʼnõΩÅ ™êH˜∆QÍ
J`«_»∞ J=∞~°∞_»Ü«∂º_»∞
JyfltYÖ’ =∞O_»∞`«∞#fl
QÆ∞_ç ~ålÔ~_ç¤ J=∞~üÃÇ·Ï
~°K«#Å∞, K«O^•Å∞, q~åàÏÅ∞ ѨOѨ=eû# z~°∞<å=∂
¿ãflǨÏÅ`« ZO.,
WO.<≥O.1–1–305, ÉÏÖÏr HÍÅh,
"≥∂ǨÏ<£#QÆ~ü, H˘`«Î¿Ñò
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£–500 035
#_»∞ã¨∞Î#fl`≥ÅOQÍ}=∂㨠Ѩ„uHõ
JHÀì|~ü 2012
ã¨OѨ٘: 2
ã¨OzHõ: 10
#∂~°∞ ѨÓÅ∞ qHõã≤OK«h, "Õ~Ú PÖ’K«#Å∞ ã¨OѶ¨∞i¬OK«h J#fl@∞¡ „Ѩ*Ï#∞‰õÄÅ"≥∞ÿ# aè#fl PÖ’K«#ʼnõΩ
=∂ Ѩ„uHõÖ’ KÀ@∞O@∞Ok. Hõ#∞Hõ D Ѩ„uHõÖ’ =Ú„kOz# Jaè„áêÜ«∂Å∞ ~°K«~Ú`«Å"Õ. ã¨Oáê^ŒHõ
=~åæxH˜ UH©ÉèÏ=O LO_»#=ã¨~°O ÖË^Œ∞.
[~°fleã¨∞ì
Jã≤ÃãìOò „á⁄ÃѶã¨~ü
[~°fleã¨∞ì
1#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
W."≥∞~ÚÖò:–nadusthunnatelangana@gmail.com

2. `≥ÅOQÍ}`˘=fi
1. ã¨Oáê^ŒH©Ü«∞O
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ–QÆ∞uÎH˘O_» [#ã¨O^ÀǨÏO 3
2. ÔQãπì Z_ç’iÜ«∞Öò
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ „Ѩ[Å q[Ü«∞O P‰õΩÅ Éèí∂=∞Ü«∞º 4–5
3. `≥ÅOQÍ}=∂~üÛ
`≥ÅOQÍ} JxtÛuH˜ ™êfi~°÷ ~å[H©Ü«∞"å^Œ∞Å^Õ ÉÏ^茺`« Z. #iûOǨχÔ~_ç¤ 6–10
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ JO`«=∂..! P~°OÉèí=∂..!!– _®. l. ÅK«ÛÜ«∞º 11–18
`≥ÅOQÍ} á⁄e˜HõÖò *ˇZã≤`À `«™ê‡`ü *Ï„QÆ`«Î! z‰õΩ¯_»∞ „ѨÉèÏHõ~ü 19–22
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å PHÍOHõ∆ Hõ"å`«∞... x~°ƒO^èŒO ^Õg„Ѩ™ê^£ 23–24
=∂~üÛ `«~åfi`«..? Ö’ÔH J~°}º 25
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[Ö’¡ K≥·`«#ºO xOÑ≤# =∂~üÛ! ~åOÔ~_ç¤ 26–29
Pk=∞ yi[# P"Õ^Œ# `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ P„`«O Éèí∞[OQÆ~å=Ù 30–31
POHõ∆Å<≥kiOz# PHÍOHõ∆ „HÍOu 32–33
Z=~°∞ â◊„`«∞=ÙÅ∞? ѨÙ~°∞ëÈ`«ÎO Ô~_ç¤ 34–35
4. ™êÇ≤Ï`«ºO
'g~°∞ÖÏ~å =O^Œ#O— J=∞~°∞Å <≥`«∞Θ ã¨O`«HõO ã¨g∞Hõ∆ ã≤^≥ÌOH˜ Ü«∂^Œyi 36–38
á⁄^Œ(#=Å) ã¨g∞Hõ∆ QÍ^≥ "≥OHõ>Ëâò 39
Hõ#Ѩ_»x ã¨OÔHà◊√¡ Hõq`« L^ŒÜ«∞q∞„`« 40
5. x~°ƒO^èŒO
NHõ$+¨‚ Hõq∞© ‰õΩ„@Ö’ ÉèÏQÆ"Õ∞ Hõ$+¨‚ JÔ~ã¨∞ì ÔHÜ«Ú Ñ¨iâ’^èŒHõ q^•º~°∞÷Å∞ 41–42
6. U*ˇhû
U*ˇhû s㨈~fi HÀã¨O Hõeã≤ L^Œºq∞^•ÌO ÅH˜∆‡Ñ¨u =∞OK≥Å 43–44
2#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}

3. ã¨Oáê^ŒH©Ü«∞O
`≥ÅOQÍ}=∂~üÛ...QÆ∞uÎH˘O_»[#ã¨O^ÀǨÏO
K«i„`«Ö’ H˘xfl "≥∞ÿÅ∞ ~åà◊√¡ LOÏ~Ú. Jq QÆ`åxfl JkQÆq∞Oz Éèíq+¨º`ü#∞ xi‡™êÎ~Ú. K«i„`« x~å‡}"Õ∞ Éèíq+¨º`üÃÑ·
Pâ◊#∞ Hõeæã¨∞ÎOk. H˘xfl ã¨O^Œ~åƒùÅ∞ pHõ˜x peÛ"Õ™êÎ~Ú. H˘xfl ã¨OѶ¨∞@#Å∞ K«i„`«#∞ ѨÙ#~ü xi‡™êÎ~Ú. HÀ˜ `å~°Å
HÍOu ѨÙO[OÖÏ pHõ˜x "≥eæ™êÎ~Ú. <≥`«∞Î~°∞ HÍi# `˘=fiÖ’<Õ =∞Öˇ¡Å#∞ ѨÓ~Ú™êÎ~Ú. Hõhfl˜ KåiHõÅÖ’ #=Ùfi#∞
ѨO_ç™êÎ~Ú. K≥=∞@‰õΩ „ѨuѶ¨ÅO HõÅ¡OÖ’ ~åtQÍ HõxÑ≤ã¨∞ÎOk. P~å@ áÈ~åÏʼnõΩ H˘xfl ǨωõΩ¯Å∞ JHõ∆~åÖˇ· „Ѩ=Ç≤Ï™êÎ~Ú.
=∞`«Î_ç ^Œ∞q∞H˜ JÅ∞QÆ∞ `«#∞flH˘x áêi#@∞¡ „Ѩ[ W#∞Ѩ=Úà◊¡ HõOK≥#∞ qã≤iH˘_»∞`«∞Ok. ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú QÀàÏÅ#∞ X_çã≤
Ѩ@∞ìH˘x â◊„`«∞=Ù ta~°OÃÑ·H˜ qã¨~°QÆÅ~°∞. h˜ QÆ∞à◊¡#∞ J=∂O`«O q∞OˆQÜ«∞QÆÅ~°∞.
ã¨iQÍæ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ WÏ¡O˜ K«i„`«#∞ ã¨$+≤ìOz# XHõ ã¨O^Œ~°ƒùO. ÃãÃÑìO|~ü 30, 2012# `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ XHõ
K«i„`«#∞ ã¨$+≤ìOKå~°∞. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ ZѨC_≥·<å `«=∞ K«i„`«#∞ `å"Õ∞ =∂~°∞Û‰õΩOÏ~°∞. „ѨѨOK« K«i„`«H˘Hõ #=¸<åQÍ
=∂~°∞`«∞OÏ~°∞. `≥ÅOQÍ} ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@O(1946–51) „ѨѨOK« K«i„`«Ö’ XHõ JѨÓ~°fiѶ¨∞@ìO. <åQÆe ZuÎ# Ô~·`«∞
`«∞áêH˜ Ѩ@ì@O „ѨѨOK« K«i„`«Ö’ "≥Ú^Œ˜ PK«~°}. ã≤iã≤Å¡, [y`åºÅ Ô~·`åOQÆ áÈ~åÏÅ∞ WOHÀ #∂`«# J^蕺ܫ∞O.
=~°OQÆÖò Ô~·`«∞ ‰õÄb =∞Ǩ ã¨ÉèíÅ∞ Éèí∂q∞ Dx#@∞¡ [iQÍ~Ú. 2009 _çÃãO|~ü <å˜ „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} [#O *Ï`«~° WOHÀ
K«i„`«. 2010 [#=i 3# L™ê‡xÜ«∂ Ü«¸x=iû© P~üìû HõàÏâßÅ =^ŒÌ ÅHõ∆ÖÏk q^•º~°∞÷Å`À [iy# q^•ºi÷ QÆ~°˚#
q^•ºi÷ L^Œº=∂Å K«i„`«Ö’ =∞~À JѨÓ~°fiѶ¨∞@ìO. W"åfià◊ [iy# `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ WOHÀ K«i„`«#∞ ã¨$+≤ìOzOk.
D ^Œâß|úOÖ’ J_»áê^Œ_»Ñ¨ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ Ãјì# ã¨ÉèíÅ∞ `≥ÅOQÍ}Ö’ KåÖÏ<Õ [iQÍ~Ú. [<åÅ `«~°eOѨ٠‰õÄ_®
ÉÏQÍ<Õ LOk. HÍHõáÈ`Õ ã¨HõÅ ™œHõ~åºÅ∞ ã¨=∞‰õÄiÛ `«~°ÅOz# [<åÖË Z‰õΩ¯=. `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ JÏ¡HÍ^Œ∞. x~°fiÇ≤ÏOzOk
~å[H©Ü«∞ *ËUã≤. xiú+¨ì"≥∞ÿ# x~å‡}O ÖËx ã¨Oã¨÷. ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# áÈ~å@ ~°∂áêÅ∞ ÖËx qq^èŒ áêsìÅ, ã¨Oã¨÷Å, =º‰õΩÎÅ HõÅ~ÚHõ.
JÏ¡O˜ ã¨Oã¨÷ WzÛ# Ñ≤Å∞ѨىõΩ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ÅO^Œ~°∞ ã¨ÊOkOKå~°∞. Z=~°∞ Ñ≤Å∞ѨÙxKåÛ~°x HÍ^Œ∞, WzÛ# Ñ≤Å∞ѨÙ
`≥ÅOQÍ} HÀã¨"≥∞ÿ`Õ ÅHõ∆ÖÏkQÍ ã¨fiK«ÛùO^ŒOQÍ Hõ^Œe=KåÛ~°∞. Wk `≥ÅOQÍ} |ÅO. =º‰õΩÎÅ, â◊‰õΩÎÅ, ã¨Oã¨÷Å, áêsìÅ |ÅO
HÍ^Œ∞. Hõ#∞Hõ<Õ <≥ÔH¡ãπ ~À_£ ^•~°∞Åhfl [#O`À xO_çáÈÜ«∂~Ú. „ѨÉèí∞`«fiO ZO`« x~°ƒOkèOz<å „Ñ¨[Å∞ `Àã¨∞H˘x =KåÛ~°∞.
^•~°∞Åhfl =zÛáÈÜÕ∞ "åà◊¡`À xO_çáÈÜ«∂~Ú. "ÕkHõ "≥#∞Hõ "≥·Ñ¨Ù #∞Oz [ŠѶ≤~°OQÆ∞Å∞, ~°|ƒ~°∞ |∞Öˇ¡@∞¡, ÉÏ+¨Ê"åÜ«ÚQÀàÏÅ∞
^Œ∂ã¨∞H˘ã¨∞Î<åfl Z^Œ∞~°∞xÅÉ_®¤ˆ~ `«Ñ¨Ê áêiáÈÖË^Œ∞. Ѩk J_»∞QÆ∞Å ^Œ∂~°OÖ’ `«∞áê‰õΩÅ∞ QÆi˚ã¨∞ÎO>Ë ÉèíÜ«∞Ѩ_»‰õΩO_®,
=zÛ# ÅHõ∆ ºO HÀã¨O xÅ|_Õ „Ѩ[Å∞ H˘xfl KÀ@¡<Õ HõxÊ™êÎ~°∞. JÏ¡O˜ J~°∞^≥·# <ÕÅ `≥ÅOQÍ}.
WO`«˜ x|ƒ~åxfl „Ѩ[Å∞ „Ѩ^Œi≈¿ãÎ ã¨Éèí#∞ ã¨iQÍæ x~°fiÇ≤ÏOK«∞HÀÖËx „Hõ=∞tHõ∆}Ï ~åÇ≤Ï`«ºO <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ HõxÊOzOk.
Ô~O_»∞ QÆO@Å ã¨=∞Ü«∂xfl =$^è• KÕ™ê~°∞. =zÛ# „Ѩ[Å∞ qã¨∞QÆ∞K≥Ok JO`Õ `˘O^Œ~°QÍ ~À_»¡#∞ MÏmKÕã≤ "≥o¡áÈÜ«∂~°∞.
kâß, xˆ~úâ◊O ÖˉõΩO_® HÍ~°º„Hõ=∞O [iyOk. Hõhã¨O ÅHõ∆ º„ѨHõ@# KÕ¿ã XHõ¯ „Ѩã¨OQÆO ‰õÄ_® ÖˉõΩO_® =Úyã≤Ok.
„ѨHõ˜Oz# Éèíq+¨º`ü HÍ~°º„Hõ=∞OÖ’ ‰õÄ_® ã¨Ê+¨ì`« ÖˉõΩO_® áÈ~ÚOk. „ѨÉèí∞`«fiO =∂@ `«Ñ≤Ê x~°ƒO^èŒO „ѨÜ≥∂yOz#ѨÙ_»∞,
âßOuÜ«Ú`«OQÍ Hõhã¨O 24 QÆO@Å∞ „Ѩ[Å∞ ‰õÄ~°∞Û<ÕÖÏ K≥·`«#ºO KÕã≤ LO>Ë _èçb¡ ã¨ÊO^Œ# WOHÀÖÏ LO_Õk. Hõhã¨O
`≥ÅOQÍ} QÆ∞iOz WO`« ¿ÇÏà◊#QÍ _èçb¡ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ =∂Ï¡_Õ"åà◊√¡ HÍ^Œ∞. ‰õΩO_»áÈ`« =~°¬OÖ’ `«_çã≤ ‰õÄ_® Jxfl "ÕÅ
=∞Ok Hõ^ŒÅ‰õΩO_® J~°÷~å„u =~°‰õΩ L<åfl~°O>Ë „Ѩ[Å z`«Îâ◊√kú ZO`« Q˘Ñ¨ÊQÍ LO^À J~°÷O KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. HÀ™êÎO„^èŒ
g∞_çÜ«∂ JO@∞#fl^Œx HÍ^Œ∞, =∞#efl =∞#O ã¨fiq=∞~°≈ KÕã¨∞H˘#HõáÈ`Õ JO`å ÉÏ<Õ LO^Œ#∞‰õΩO>Ë L^Œº=∂xH˜ #+¨ìO
[~°∞QÆ∞`«∞Ok. `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ ^•fi~å =∞#O á⁄Ok# J#∞‰õÄÅ, J##∞‰õÄÅ JOâßÅ#∞ ^Œ$+≤ìÖ’ LOK«∞‰õΩO>Ë Éèíq+¨º`ü
^•i ã¨∞QÆ=∞=∞=Ù`«∞Ok.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ `«~°e=ã¨∞Î#fl „Ѩ[Å#∞ K«∂¿ãÎ <å‰õΩ "≥O@<Õ 2004Ö’ <å˜ Ñ‘Ñ¨ÙÖòû"å~ü áêsì x~°fiÇ≤ÏOz#
QÆ∞uÎH˘O_» ã¨Éèí QÆ∞~°∞ÎH˘zÛOk. Z>ˇÂ¡`Õ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ =¸_»∞ QÆO@Å áê@∞ XHõ ^•iQÆ∞O_® =ã¨∂Î<Õ L<åfl~°∞, =∞~À
^•i QÆ∞O_® áÈ`«∂<Õ L<åfl~°∞. QÆ∞uÎH˘O_» ã¨Éèí‰õΩ U_»∞ QÆO@Å áê@∞ Wã¨∞Hõ"Õ¿ãÎ ~åÅ#O`« =∞Ok =ã¨∂ÎáÈ`«∂<Õ L<åfl~°∞.
8 H˜.g∞. "Õ∞~° HÍe#_»Hõ ^•iÖ’ Hõ$ëê‚#k HÍÅfi#∞ ^•@∞`«∂ =KåÛ~°∞. `≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ K≥=∞@ "åã¨<˘KÕÛ =∞#∞+¨µÅ∞
K«∂^•Ì=∞<åfl HõeÊOK«ÖË^Œ∞. "≥Ú`«ÎO =∞^茺`«~°QÆu, ZQÆ∞= =∞^茺`«~°QÆu =KåÛ~°∞. HÍh QÆ∞uÎH˘O_» ã¨Éèí‰õΩ Ô~·`«∞Å∞, ‰õÄbÅ∞,
HÍi‡‰õΩÅ∞ `«~°e=KåÛ~°∞. J^˘Hõ =∞˜ì=∞#∞+¨µÅ [#ã¨O^ÀǨÏO. KåÖÏ „Hõ=∞tHõ∆}`À áêsì <åÜ«∞Hõ`«fiO =KÕÛ=~°‰õΩ =¸_»∞
QÆO@Å áê@∞ ÅHõ∆ÖÏk „Ѩ[Å∞ Z^Œ∞~°∞K«∂™ê~°∞. `«~åfi`« <åÅ∞QÆ∞ QÆO@Å∞ ã¨Éèí [iyOk. ã¨Éèí =Úyã≤O^Œx áêsì <åÜ«∞Hõ`«fiO
„ѨHõ˜OKåˆH „Ѩ[Å∞ HõkÖÏ~°∞. WO`«˜ „Hõ=∞tHõ∆}#∞ „Ѩ^Œi≈Oz# QÆ∞uÎH˘O_» ã¨Éèí #_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xH˘Hõ
P^Œ~°≈O HÍ"åe. T
3 JHÀì|~ü, 2012

4. 4#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
–P‰õΩÅ Éèí∂=∞Ü«∞º
J^茺‰õ∆Ω_»∞, `≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѶ¨Oò
ÔQãπì Z_ç’iÜ«∞Öò
`≥ÅOQÍ}=∂~üÛ „Ѩ[Åq[Ü«∞O
W©=Å ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ <≥ÔH¡ãπ ~À_£ÃÑ· `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ
q[Ü«∞=O`«"≥∞ÿOk. ã¨"≥∞ÿHͺO„^èŒ â◊‰õΩÎÅ∞, ã‘=∂O„^èŒ =Åã¨
áêʼnõΩÅ∞ Zxfl ‰õΩ„@Å∞ Ѩxfl<å, peHõÅ∞ ÃÑ>Ëì „Ñ¨Ü«∞`«flO
KÕã≤<å `≥ÅOQÍ}"å^Œ∞Å SHõº`«#∞ ^≥|ƒfÜ«∞
ÖËHõáÈÜ«∂~°∞. L^Œº=∞O ã¨OѶ¨∞˜`«=∞ÜÕ∞º kâ◊QÍ
Ѩܫ∞#O „áê~°OÉèí"≥∞ÿOk. „ѨÉèí∞`«fiO qkèOz#
x~°ƒO^è•xfl, J}z"Õ`«#∞ `≥ÅOQÍ} Ü≥∂^èŒ∞Å∞
[Ü«∞„Ѩ^ŒOQÍ ZkiOz =∂~üÛÖ’ Hõ^ŒO`˘Hͯ~°∞. =∂~üÛ‰õΩ
J#∞=∞u XHõ „ѨǨÏã¨#=∞~ÚOk. kQƃO^èŒ#OQÍ
=∂~°∞`«∞O^Œ#fl ÉèíÜ«∞O`À 4 QÆO@ÖË J#∞=∞uOKå~°∞.
„Ѩ^Œ~°≈#HÍ~°∞Å kQƃO^èŒ#O ѨHõ¯#ÃÑ_ç`Õ „ѨÉèí∞`«fi"Õ∞
L^Œº=∞OÃÑ· #Å∞"≥·Ñ¨ÙÖÏ kQƃO^èŒ#O qkèOzO^•
J#fl@∞¡QÍ =∂iOk. <≥ÔH¡ãπ~À_£Ö’ J~°H˜Ö’g∞@~°∞
=∂„`«"Õ∞ J#∞=∞uOKå=∞#fl „ѨÉèí∞`«fiO L^Œº=∞
<åÜ«∞‰õΩÅO`å Ѩ@∞ì|@ì_»O`À ''[ÅqǨ ~°O—— =ke
q∞QÆ`å „áêO`«=∞O`å =∂~üÛ‰õΩ J#∞=∞uOK«_»O
[iyOk HÍx XˆH „Ѩ"Õâ◊^•fi~°O x|O^èŒ#`À
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£‰õΩ ~å¢+¨ìO #Å∞=¸ÅÅ #∞O_ç =KÕÛ"åà◊¡‰õΩ
|∞^ŒúÉèí=<£ KÕ~°_»O Hõ<åHõ+¨ì=∞~ÚOk. #QÆ~°OÖ’
J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å ÉÏiˆH_»∞¡ ^Œ~°≈#q∞KåÛ~Ú. 27, 28, 29
`ÕnÅ #∞O_Õ #QÆ~°OÖ’ ™È^•Å∞, PHõã≤‡Hõ `«xvÅ∞
#QÆ~°"åã¨∞ʼnõΩ Ü«Ú^Œúã¨=∞Ü«∞OÖ’ qkèOKÕ Hõ~°∂Êùº#∞
`«ÅÑ≤OzOk.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£Ö’ ѨÅ∞KÀ@¡ #∞O_ç
„áê~°OÉèí=∞~ÚOk. Kåi‡<å~ü, WOk~åáê~ü¯, QÆ<£áê~ü¯
ã¨∂÷ѨO, ã≤H˜O„^•ÉÏ^£ J=∞~°∞Å ã¨∂÷ѨO, Mˇ·~°`åÉÏ^£
ÃѶ¡ F=~ü, S=∂H±û käÜÕ∞@~ü WÖÏ J<ÕHõKÀ@¡ #∞O_ç
Tˆ~yOѨÙÅ∞ L^ŒÜ«∞O 11 QÆO@Å #∞O_Õ „áê~°OÉèíO
HÍ=_»O 1969 [#=i–=∂~üÛ, U„Ñ≤Öò =∂™êÖ’¡ [iy#
Tˆ~yOѨÙ, „Ѩ^Œ~°≈#Å#∞ QÆ∞~°∞ΉõΩ`≥KåÛ~Ú.
Tˆ~yOѨÙÅ#∞ J#∞=∞uOz# „ѨÉèí∞`«fi"Õ∞–áÈbã¨∞ÖË
J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å PѨ_»O J<≥·uHõ K«~°ºQÍHõ =∞ˆ~O HÍQÆÅ^À
Ue#"åˆ~ ÃãÅq"åfie. =∂~üÛ‰õΩ J#∞=∞uOKåO HÍh
Tˆ~yOѨÙʼnõΩ HÍ^ŒOÏ~°∞. „Hõ=∞Ѩ^ŒúuÖ’ =~°∞ã¨Å∞QÍ
x<å^•Å`À <≥ÔH¡ãπ~À_£ KÕ~°∞HÀ=_®xH˜ Tˆ~yOѨ٠ÖÏO˜
„Hõ=∞tHõ∆} QÆÅ ~åºbÅ∞ =∂„`«"Õ∞ „Ѩ[Å#∞ „Ѩ^Œ~°≈#
ã¨÷ÖÏxH˜ KÕ~°∞™êÎ~Ú. P =∂„`«O WOy`«O ‰õÄ_® „ÏѶ≤H±,
ã≤qÖò áÈbã¨∞ʼnõΩ ÖËHõáÈ=_»O `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ŠѨ@¡
ã‘=∂O„^èŒ áêʼnõΩÅ x~°¡Hõ∆ º^èÀ~°}˜x `≥eÜ«∞*Ëã¨∞Î#flk.
lÖÏ¡Å #∞O_ç =KÕÛ"åix ZHõ¯_çHõHõ¯_» PѨ_»O [iyOk.
P ~ÀA 47 Ô~·à◊√¡ #_»Ñ¨ÖË^Œ∞. ã≤©Ö’ Hõhã¨O
ZOZO©Zãπ Ô~·à◊¡#∞ ‰õÄ_® |O^£ KÕÜ«∞_»O K«∂¿ãÎ J+¨ì
kQƃO^èŒ#O JO>Ë W^Õ<å Jx Pâ◊Û~°ºO "Õã≤Ok.
ÃÑ„’Å∞, _ôlÖò |O‰õΩÅ∞ =¸ã≤"Õ~ÚOzO„_»∞.
ã≤©|ã¨∞ûÅ∞ u~°QÆ hÜ«∞ÖË^Œ∞. ~°"å}Ï =º=ã¨÷#∞ ѨÓiÎQÍ
ã¨ÎOaèOѨ*Ëã≤# ã‘=∂O„^èŒ =Å㨠áêʼnõΩʼnõΩ ÅHõ∆ÖÏkQÍ
ã≤©H˜ =ÚO^Õ KÕ~°∞‰õΩ#fl `≥ÅOQÍ}„Ѩ[Å PHÍOHõ∆Å∞K«∂ã≤
=ÚK≥Û=∞@Å∞ ѨÏì~Ú. ã‘=∂O„^èŒ „ѨÉèí∞`«fiO g∞_çÜ«∂#∞
ѨÓiÎQÍ xÜ«∞O„uOzOk. ©#∂ºãπ, ÃÇÏKüZO©q `«Ñ¨Ê
W`«~° ©gÅ∞ ã¨Ç¨ÏHõiOK«ÖË^Œ∞. <≥ò=i¯OQ∑ ã≤ã¨ìO
ѨxKÕÜ«∞ÖË^Œ∞. ÃãÖòá¶È<£û#∞ ѨxKÕÜ«∞‰õΩO_® *Ï=∞~üû
Ãјì#@∞¡ ã¨=∂Kå~°O. Ü«Ú^Œú~°OQÍxfl `«ÅÑ≤OKÕ q^èŒOQÍ
ÃÇÏeHÍѨì~°¡KÕ xѶ¨∂ ¿Ñ~° H“¡_£ ã‘_çOQ∑ KÕã≤ ~å„u 7:30
QÆO@Å =~°ˆH "≥Ú^Œ˜™êi ÉèÏs=~å¬xfl „ѨÉèí∞`«fiO
‰õΩiÑ≤OzOk. =~°¬O `«~°∞"å`« "ÕkHõÃÑ· ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú
QÀàÏÅ∞ „ѨÜ≥∂QÆO Z_»`≥iÑ≤ ÖˉõΩO_® ™êyOk. ã¨ÉèÏ
„áê~°OÉèíO #∞O_Õ #Å∞"≥·Ñ¨ÙÖÏ ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú „ѨÜ≥∂QÆO
[~°∞QÆ∞`«∂<Õ LOk. QÆ_»∞=Ù =Úyã≤# QÀàÏÅ (((((Expired)))))
„ѨÜ≥∂QÆO`À qѨs`«OQÍ =∞O@Å∞ „Ѩ^Œ~°≈‰õΩÅ#∞
ÉÏkèOKå~Ú. <åÜ«∞‰õΩʼnõΩ QÆ∞iÃјì "ÕkHõÃÑ·H˜ ѨÅ∞=∂~°∞¡
ÉèÏ+¨Ê"åÜ«Ú=Ù „ѨÜ≥∂yOKå~°∞. JѨʘH˜ „Ѩ^Œ~°≈‰õΩÅ∞
Hõ^ŒÅHõáÈ=_»O`À =∞~À™êi ÃÇÏeHÍѨì~°∞¡ =~°¬O
‰õΩiÑ≤OKå~Ú. 12 QÆO@Å =~°‰õΩ =∂~üÛ =Úyã≤#ѨʘH©

5. 5 JHÀì|~ü, 2012
Hõhã¨O JHÀì|~°∞ 1= `Õn q^Õj „Ѩux^èŒ∞ʼnõΩ ™êfiQÆ`«O
ѨÅHõ_®xH˜ q^ÕâßÅ „Ѩux^èŒ∞ʼnõΩ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O
QÆ∞iOz q=iOK«_®xH˜ gÅ∞QÍ `≥Å¡"åˆ~ =~°‰õΩ ‰õÄ~˘Û<Õ
J=HÍâ◊O HõeÊOK«ÖËHõ áÈ~Ú#ѨʘH˜ `≥ÅOQÍ} ã≤Êiò#∞
=Å㨠áêʼnõΩÅ∞ U=∂„`«O ^≥|ƒfÜ«∞ÖËHõáÈ=_»O`À
„ѨÉèí∞`«fi =~åæÅ∞ x~åâ◊‰õΩ QÆ∞iHÍQÍ `≥ÅOQÍ}
„Ѩ*ÏhHõOÖ’ ã¨iH˘`«Î L^Œº=∞ã¨∂ÊùiÎ ÃÑiyO^Œ#_»OÖ’
ZÖÏO˜ ã¨O^ÕǨÏO ÖË^Œ∞. ã¨HõÅ[#∞Å ã¨"≥∞‡, H˜fiò
`≥ÅOQÍ} „áÈ„QÍ=ÚÅ `«~åfi`« JO`«˜ L`åûǨ xfl
xOѨ@"Õ∞HÍHõ =∞~À™êi L^Œº=∞â◊‰õΩÎÅ SHõº`«#∞
„Ѩ^Œi≈OK«_»O L^Œº=∞ Ѩ^äŒQÆ=∞#OÖ’ XHõ "≥∞ÿÅ∞~å~Ú.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ L^Œº=∂xfl DlѨÙì `«~°Ç¨
(`≥„Ç‘Ï~ü¿ã¯fi~ü) L^Œº=∞OQÍ #_»∞ѨÙ^•=∞x L^Œº=∞â◊‰õΩÎÅ∞
PHÍOH˜∆OKå~Ú. D PHÍOHõ∆#∞ ^≥|ƒfÜ«∞_®xH˜
"≥Ú^Œ˜#∞O_ç ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ „Ѩܫ∞uflOz qѶ¨Å"≥∞ÿ
`«Ñ¨Êxã¨i Ѩiã≤÷`«∞Ö’¡ L^Œº=∞OÖ’ Hõeã≤~å=_»O
QÆ=∞xOK«^Œy# JOâ◊=Ú. ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ JO_»
ÖˉõΩO_®, "åi =#~°∞Å∞ ÖˉõΩO_® L^Œº=∂xfl
#_»Ñ¨ÖË=∞<Õ <åÜ«∞Hõ`«fiѨ٠Jâߢã‘ÎÜ«∞ PÖ’K«#Å#∞ D
ã¨OѶ¨∞@# ѨÏѨOK«Å∞ KÕã≤Ok. *ËUã≤Å∞, L^Œº=∞
ã¨Oã¨÷Å∞, „Ѷ¨OòÅ∞, q^•º~°∞÷Å∞, HÍi‡‰õΩÅ <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’
™êy# D L^Œº=∞O "≥Ú^Œ˜™êi ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ,
áêsìÅ „Ѩ`«ºHõ∆ <åÜ«∞Hõ`åfixfl ѨHõ¯‰õΩ<≥˜ìOk. ©P~üZãπ
ÖÏO˜q L^Œº=∞ ã¨Oã¨÷Åx K≥ѨC‰õΩO@∂<Õ =∂~üÛ HÍx,
L^Œº=∞O HÍx J=ã¨~°O ÖË^Œx „Ѩ[Ö’¡ QÆO^Œ~°QÀà◊O
ã¨$+≤ìOKÕ „Ѩܫ∞`«flO KÕã≤<å z=iH˜ „Ѩ*ÏHÍOHõ∆Å =ÚO^Œ∞
`«Å=Oz L^Œº=∞OÖ’ KÕ~°=eû =zÛOk. "åà◊¡
ÖÏc~ÚOQ∑`À `≥ÅOQÍ} ~å^Œx ѨÅ∞=∂~°∞¡ ~°∞A=~Ú<å
ˆHO„^ŒO, HÍO„ÔQãπ K«∂~°∞Ѩ@∞ì‰õΩ "ÕàÏ_»¤O =∂#HõáÈ=_»O
`≥ÅOQÍ} <åÜ«∞‰õΩÅ k"åàÏHÀ~°∞`«<åxH˜ „Ѩ`«ºHõ∆
L^•Ç¨Ï~°}. HÍO„ÔQãπ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ – =∞O„`«∞Å∞ =∂~üÛ‰õΩ
J#∞=∞u WÑ≤ÊOK«_»"Õ∞ Q˘Ñ¨Ê J#∞‰õΩ<åfl~°∞. HÍx
H˜~°}ü‰õΩ=∂~üÔ~_ç¤ „ѨÉèí∞`«fiO ÃÑ>Ëì POHõ∆Å#∞
J_»∞¤HÀÖËHõáÈÜ«∂~°∞. „ѨÉèí∞`«fiO x~°‚Ü«∂Ö’¡ `≥ÅOQÍ}
=∞O„`«∞Å =∂@ʼnõΩ U=∂„`«O qÅ∞=ÖË^Œx `≥eã≤<å
‰õΩsÛÅ∞ =^ŒÅ_®xH˜ ã≤^ŒúѨ_»_»O ÖË^Œ∞. HÍO„ÔQãπ ZOÑ‘Å∞
L^Œº=∞OÖ’H˜ ~å‰õΩO_® JÔ~ã¨∞ì KÕ~ÚOK«∞H˘x |OnÅ∞QÍ
=∂i HÍÅO QÆ_»Ñ¨_»O „Ѩ[ŠѨ@¡ "åi x|^Œú`«‰õΩ `å*Ï
x^Œ~°≈#O. `≥ÅOQÍ} <åÜ«∞‰õΩʼnõΩ „Ѩ[ŠѨ@¡ QÍh,
ã¨=∞㨺ŠѨ@¡QÍh, „Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ì ™ê^èŒ# Ѩ@¡ QÍh
U=∂„`«O Ѩ˜ìOѨ٠ÖË^Œx ã¨Ê+¨ì=∞~ÚOk. JÖψQ
~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ ã¨Ç¨ÏHÍ~°O, <åÜ«∞Hõ`«fiO ÖˉõΩ<åfl
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ L^Œº=∞â◊‰õΩÎÅ <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’
áÈ~åÏxfl =ÚO^Œ∞‰õΩ fã¨∞ÔHà◊¡QÆÅ~°<Õ qâßfiã¨O HõeyOk.
Wk =∞Oz Ѩi}Ï=∞O. JÖψQ ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ∞
`«Ñ¨Êxã¨Ô~· L^Œº=∞â◊‰õΩÎÅ P^èŒfi~°ºOÖ’ L^Œº=∞OÖ’H˜
~å"åeû =zÛOk. Wk ‰õÄ_® XHõ =∞Oz Ѩi}Ï=∞O.
JÖψQ QÆ`«OÖ’ Hõ<åfl Ѩ˜+¨ìOQÍ qq^èŒ *ËUã≤Å∞,
„Ѷ¨OòÅ∞, ã¨Oã¨÷Å∞, ã¨OѶ¨∂Å∞ „Ѩ[Å =∞^茺 SHõº`«
X#QÆ∂~°_»O XHõ =∞Oz Ѩi}Ï=∞O. 30/9/2012#
[iy# D =∂~üÛ XHõ iǨ ~°ûÖòQÍ Ñ¨iQÆ}˜Oz WÖÏO˜
=∂~üÛÅ∞, kQƃO^èŒ<åÅ∞ x~°O`«~°OQÍ ™êyOK«_»O
^•fi~å<Õ `≥ÅOQÍ}#∞ ™êkèOK«∞HÀQÆÅ=Ú. `≥ÅOQÍ}
=∂~üÛ q[Ü«∞=O`«O HÍ=_»O `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xH˜
H˘`«Îã¨∂ÊùiÎx HõeyOzOk.
=∞m¡ ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ∞, áêsìÅ∞ =ÚO^Œ∞ ÉèÏQÍxH˜
~å=_®xH˜ L^Œº=∞ Hõ=∂O_£#∞ `«=∞ KÕ`«∞Ö’¡H˜
fã¨∞HÀ=_®xH˜ „Ѩܫ∞`«flO KÕã¨∞Î<åfl~°∞. L^Œº=∞ â◊‰õΩÎÅ∞
~å[H©Ü«∞ áêsìÅ =∞^茺 H˘O^Œ~°∞ ~år ‰õΩkˆ~Û „Ѩܫ∞`«flO
KÕã¨∞Î<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ} ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ, <åÜ«∞‰õΩÅ
^ŒàÏs ^èÀ~°}∞Å∞ QÆ`« J~°úâ◊`å|úOQÍ K«∂ã¨∂Î =ã¨∞Î<åfl=Ú.
HÍ|˜ì L^Œº=∞â◊‰õΩÎÖ Hõ=∂O_£Ö’ LO_»_»O <Õ˜ L^Œº=∞
P=â◊ºHõ`«QÍ =ÚO^Œ∞‰õΩ =zÛOk. áêsìÅ∞ ZxflHõÅ "≥·Ñ¨Ù
K«∂™êÎ~Ú. „Ѩ[Å#∞ pÅ∞Û`å~Ú. L^Œº=∂Å∞ „Ѩ[Å#∞
SHõºO KÕ™êÎ~Ú. „Ѩ[Å∞, L^Œº=∞â◊‰õΩÎʼnõΩ ZxflHõÅ∞, ã‘@∞¡,
F@¡`À ã¨O|O^èŒO LO_»^Œ∞ HÍ|˜ì x*Ï~ÚfQÍ
`≥ÅOQÍ} ™êkèOKÕ^•HÍ L^Œº=∂xfl #_»Ñ¨QÆÅ∞QÆ∞`å~°∞.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ ã¨=∞‰õÄi# SHõº`«#∞
HÍáê_»∞‰õΩO@∂ L^Œº=∞â◊‰õΩÎÅ#∞ ã¨OѶ¨∞˜`« Ѩ~°∞Û‰õΩO@∂
~å[H©Ü«∞ áêsìÅ#∞ ѨHõ¯#ÃÑ_»∂Î `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# kâ◊QÍ
J„ѨuǨÏ`«OQÍ =ÚO^Œ∞ˆH, =Ú#∞=ÚO^Œ∞ˆH ™êyáÈ^•O.
T

6. 6#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
`≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì ™ê^èŒ<À^Œº=∞O P~°∞ ^ŒâßÉÏÌÅÃÑ·|_ç
#Å∞QÆ∞`ÀOk. PO„^茄Ѩ^Õâò ~å„+¨ì U~åÊ@∞ ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’<Õ
`≥ÅOQÍ}Ö’ |Å"≥∞ÿ# â◊H˜Î L=∞‡_ç ~å„+¨ì U~åÊ@∞x
=ºuˆ~H˜OzOk. 1956 #=O|~°∞ 1# PO„^茄Ѩ^Õâò ~å„+¨ì
U~åÊ@∞ [iy# =∞~°∞Hõ∆}O #∞O_Õ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å
J#∞=∂<åÅ∞ "≥Ú^ŒÅÜ«∂º~Ú. q=Hõ∆H˜, J<åºÜ«∂ÅH˜,
J„Hõ=∂ÅH˜, =#~°∞Å^ÀÑ≤_ôH˜ `≥ÅOQÍ} QÆ∞~°~ÚOk. 1969Ö’
L"≥fi`«∞Î# Zyã≤Ѩ_»¤ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O ~å[H©Ü«∞ <Õ`«Å
„Ѩ"Õ∞Ü«∞O ÖˉõΩO_®<Õ f„= Ѩi}Ï=∂Å ™ê÷~ÚH˜ KÕiOk.
JѨʘ L^ÀºQÆ∞Å∞, q^•ºi÷ <Õ`«Å∞ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’
`«=∞^≥·# ѨO^ä•Ö’<Õ ™êQÍ~°∞. L^Œº=∞O H©ÅHõ ã≤÷uH˜ KÕ~°∞‰õΩ#fl
^Œâ◊Ö’ =∞„i K≥<åflÔ~_ç¤ `«k`«~°∞Å∞ L^Œº=∞OÖ’ „Ѩ"ÕtOz
L^Œº=∞ „Hõ=∞OÖ’ U~°Ê_»¤ '`≥ÅOQÍ} „Ѩ*Ï ã¨q∞u— áêsìh
HÍO„ÔQãπÖ’ qb#O KÕã≤ ~å[H©Ü«∞ „ѨÜ≥∂[#O á⁄O^•~°∞.
HÍh `≥ÅOQÍ}‰õΩ f~°x „^ÀǨÏO KÕâß~°∞. L^Œº=∞OÖ’ 369
=∞Ok „áê}ÏÅ∞ HÀÖ’ÊÜ«∂~°∞. JѨʘ ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ
Hõ„~° ÃÑ`«Î#O, KÕã≤# „^ÀǨÏO WѨʘH© `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞
HÍ~°∞ʼnõΩ QÆ∞~°∞Î LO@∞O^Œ#∞‰õΩOÏ. ZѨC_≥·`Õ L^Œº=∂Å∞
"åºáê~° ã¨~°‰õΩÅ∞ J=Ù`åÜ≥∂, áÈ~°∞ÉÏ@ ^•i`«Ñ¨C`«∞O^À,
JѨC_Õ „Ѩ[Å =∞#ã¨∞û z=Ù‰õΩ¯=∞O@∞Ok. JѨC_Õ
<åÜ«∞Hõ`«fiO Ѩ@¡ #=∞‡HõO HÀÖ’Ê~Ú, <≥·~åâ◊ºO`À
P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ‰õΩ ѨÓ#∞‰õΩOÏ~°∞. `≥ÅOQÍ}Ö’ J^Õ
[~°∞QÆ∞`«∞#flk. 800ÃÑ·QÍ P`å‡~°Ê} KÕã¨∞‰õΩ<åfl =∞#
<åÜ«∞‰õΩʼnõΩ Ѩ^Œ=ÙÅ g∞^Œ, _»|∞ƒ g∞^Œ =∞=∞HÍ~°O
Kå=_»OÖË^Œ∞. WO`« ™êfi~°÷ѨÓi`«, J=HÍâ◊"å^Œ, „^ÀǨÏѨÓi`«
~å[H©Ü«∞ <Õ`«Å∞ LO_»_»O `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ʼnõΩ âßѨOQÍ
Ѩi}q∞OzOk. U L^Œº=∞"≥∞ÿ<å „Ñ¨[Å PHÍOHõ∆ʼnõΩ
J#∞QÆ∞}OQÍ<Õ ~°∂ѨÙk^Œ∞̉õΩO@∞Ok. „Ѩ*Ï L^Œº=∂Å#∞
K«∞ÅHõ#KÕã≤ =∞^茺֒<Õ L^Œº=∂xfl ^•i =∞o¡Oz, <Õ`«Å∞
`«=∞^•i `å=Ú K«∂ã¨∞‰õΩO>Ë Jk q„^ÀǨÏ"Õ∞ J=Ù`«∞Ok.
P <Õ`«Å‰õΩ JO`«‰õΩ =ÚO^Œ∞ ZO`«˜ Ѷ¨∞#K«i„`« L<åfl z=iH˜
"å~°∞ K«i„`«Ö’ =∂Ü«∞x =∞K«ÛÅ∞QÍ<Õ q∞ye áÈ`å~°∞.
1996 #∞O_ç `≥ÅOQÍ} =∞e ^Œâ◊ L^Œº=∞O „áê~°OÉèí"≥∞ÿ
2009 #=O|~ü 29# ÔH.K«O„^ŒâıY~ü~å=Ù P=∞~°} nHõ∆`À
f„= ™ê÷~ÚH˜ KÕiOk. q^•º~°∞÷Å∞, L^ÀºQÆ∞Å∞, HõàÏHÍ~°∞Å∞,
_®Hõì~°∞¡, [~°fleã¨∞ìÅ∞, „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å∞, ‰õΩÅã¨OѶ¨∂Å∞
*ËUã≤Å∞QÍ U~°Ê_ç g^èŒ∞ÅÔHHͯ~°∞. ˆHO„^ŒO 2009 _çâ◊O|~ü
9# '`≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞— „Ѩ„H˜Ü«∞ „áê~°OÉèíO J=Ù`«∞O^Œx
„ѨHõ˜OK«Hõ `«Ñ¨ÊÖË^Œ∞. J~Ú`Õ ã‘=∂O„^èŒ „Ѩ*τѨux^èŒ∞Å∞
ÅQÆ_»áê˜, HÍ=Ói, ~åÜ«∞áê˜, rg, z~°Orq, K«O„^ŒÉÏ|∞,
Z„~°O <åÜ«Ú_»∞, Ѩܫ∂º=ÙÅ ˆHâ◊"£Å <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’
~år<å=∞Å∞ KÕã≤, Hõ$„u=∞ L^Œº=∞O #_çÑ≤, Jkè
<åÜ«∞Hõ`åfixH˜ _»|∞ƒÅ∞ KÕ~°"Õã≤, ~å„+¨ìO qÉèí[# [iy`Õ
=∞`«HõÖ’¡ÖÏÅ∞ =™êÎÜ«∞x, #HõûÖˇ·@∞¡ |ÅѨ_»`å~°x ѨÙHÍ~°∞¡
Ѩ٘ìOz ˆHO„^ŒO `å#∞ _çâ◊O|~ü 9 # KÕã≤# „ѨHõ@# #∞O_ç
"≥#∞kiy _çâ◊O|~ü 23# KÕã≤# =∞~À „ѨHõ@#Ö’
ã¨O„ѨkOѨÙÅ ^•fi~å<Õ `≥ÅOQÍ}, JO^Œ∞‰õΩ =ÚO^Œ∞QÍ
~å„+¨ìOÖ’ âßOu <≥ÅH˘<åÅx „ѨHõ˜OzOk. nx`À Hõ^äŒ
=∞m¡ "≥Ú^Œ˜H˘zÛOk. `≥ÅOQÍ}Ö’ „Ѩ*Ï L^Œº=∞O
f„==∞~ÚOk. W^Õ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ 2010 [#=iÖ’ ˆHO„^Œ
ǨϟO=∞O„u z^ŒO|~°O JdÅѨHõ∆ ã¨=∂"Õâ◊O x~°fiÇ≤ÏOKå~°∞.
~å„+¨ìOÖ’ âßOu <≥ÅH˘Å∞Ê`å=∞x Jxfl áêsìÅ`À Ѩ„uHõ
„ѨHõ@# KÕ~ÚOKå~°∞. áê~°¡"≥∞O@s =º=ã¨÷Ö’ U ã¨=∞㨺
J~Ú<å K«~°ÛÅ ^•fi~å Ѩi+¨¯iOK«∞HÀ=_»O ™êO„Ѩ^•Ü«∞=∞x
z^ŒO|~°O „ѨɒkèOKå_»∞. ©P~üZãπ`À ã¨Ç¨ Jhfl áêsìÅ∞
JOwHõiOKå~Ú. ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ L^Œº=∞O #∞O_ç
XHõ¯~˘Hõ¯~°∞QÍ "≥·^˘eQÍ~°∞. ~å[H©Ü«∞ *ËUã≤ |ÅÇ‘Ï#Ѩ_çOk.
Ñ‘*ËUã≤ ©P~üZãπ *Ë|∞ ã¨Oã¨÷QÍ =∂iOk. Ѩ~°º=™ê#OQÍ
U~°Ê_çO^Õ N Hõ$+¨‚ Hõq∞©. ^•x ^ŒQÆ∞Öσr x"ÕkHõ =∞#
"≥∞iyO^Õ.
N Hõ$+¨‚ Hõq∞© x"ÕkHõ =zÛ Ô~O_»∞ ã¨O=`«û~åÅ∞
HÍ=ã¨∞Î<åfl ˆHO„^ŒOÖ’ LÅ∞‰õΩ ѨÅ∞‰õΩ ÖË^Œ∞. `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#ˆH
Ѩ٘ì# ©P~üZãπ ~å[H©Ü«∞OQÍ `«# |ÖÏxfl ÃÑOK«∞‰õΩ<Õ Ñ¨xÖ’
x=∞QÆfl"≥∞ÿOk. `≥KÕÛn"Õ∞"Õ∞, WKÕÛn"Õ∞"Õ∞ J#fl HÍO„ÔQãπ „Ѩ[Å
#∞O_ç ^Œ∂~°"≥∞ÿOk. ã‘=∂O„^èŒ, `≥ÅOQÍ}, Ô~O_»∂ Ô~O_»∞
Hõà◊√¡ J#fl K«O„^ŒÉÏ|∞‰õΩ Ô~O_»∞ „áêO`åÅÖ’ pè`å¯~°"Õ∞
q∞yeOk. D <ÕѨ^䌺OÖ’<Õ q∞eÜ«∞<£=∂~üÛ, ã¨Ç¨ Ü«∞
x~åHõ~°}, 42 ~ÀAÅ ã¨HõÅ[#∞Å ã¨"≥∞‡ ^•fi~å P„QÆǨ xfl,
x~°ã¨##∞ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ `≥eÜ«∞*Ëâß~°∞. J~Ú<å ˆHO„^Œ
„ѨÉèí∞`«fiO ã¨ÊOkOK«ÖË^Œ∞. HÍO„ÔQãπ Z"≥∞‡Ö˺Å∞ KÕ=K«zÛ
`≥ÅOQÍ}JxtÛuH˜™êfi~°÷~å[H©Ü«∞"å^Œ∞Å^ÕÉÏ^茺`«
– Z. #iûOǨ ‡Ô~_ç¤
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ

7. 7 JHÀì|~ü, 2012
™êfi~°÷zO`«#`À =∞O„u Ѩ^Œ=ÙÅ "Õ@Ö’ Ѩ_ç`Õ, ZOÑ‘Å∞
=∂„`«O |_≥˚ò ã¨=∂"ÕâßÅ∞ =ÚyÜ«∂Åx, S^Œ∞ ~å„ëêìÅ
ZxflHõÅ∞ =ÚyÜ«∂Åx, ™ÈxÜ«∂ J"≥∞iHÍ #∞O_ç uiy
~å"åÅx, ~å„+¨ìѨu ZxflHõÅ∞ HÍQÍ<Õ#x, P `«~åfi`«
LѨ~å„+¨ìѨu ZxflHõÅ∞ JO@∂ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å ã¨Ç¨Ï<åxH˜
ѨsHõ∆ ÃÑÏì~°∞. D <ÕѨ^䌺OÖ’ L^Œº=∞O ^•fi~å ˆHO„^Œ, ~å„+¨ì
„ѨÉèí∞`åfiÅ "≥∞_»Å∞ =OK«_®xH˜ áê~°¡"≥∞O@∞Ö’ `≥ÅOQÍ}
~å„+¨ì U~åÊ@∞ aÅ∞¡ ÃÑ>ËìÖÏ =uÎ_ç fã¨∞‰õΩ~å=_®xH˜ EÖˇ·Ö’<Õ
'ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ =∂~üÛ— Ñ≤Å∞ѨÙxzÛ# *ËUã≤ ÃãÃÑìO|~ü 30 `Õkx
x~°‚~ÚOz qã¨Î $`« „ѨKå~°O KÕã≤Ok. ѨÅ∞ lÖÏ¡Ö’¡ Hõ"å`«∞Å∞
[iQÍ~Ú. „Ѩ[Å #∞O_ç ã¨ÊO^Œ# ÉÏQÍ =zÛOk. *ËUã≤
"≥Å∞ѨŠL#fl L^Œº=∞ ã¨Oã¨÷Å∞ 'ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ =∂~üÛ—#∞
|ÅѨiKå~Ú. J~Ú`Õ ©P~üZãπ =∂~üÛ#∞ "≥Ú^Œ@
ã¨=∞i÷OK«ÖË^Œ∞. `≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞ ã≤QÆflÖòû =KåÛHõ
L^Œº=∞"≥∞O^Œ∞Hõx *ËUã≤H˜ Z^Œ∞~°∞ ã¨"åàò qã≤iOk. ˆHã‘P~ü
_èçb¡ "≥àϧ_»∞, K«~°ÛÅ∞ [iáê_»∞ HÍx Ѷ¨e`«O ~åÖË^Œ∞. z=i
xq∞+¨OÖ’ ©P~üZãπ <Õ`« ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ =∂~üÛ J#∞‰õÄÅ
„ѨHõ@# KÕÜ«∞_»O H˘ã¨"≥∞~°∞ѨÙ. HÀ^ŒO_»~å"£∞ Ѩ@¡ ˆHã‘P~ü‰õΩ
q∞eÜ«∞<£ =∂~üÛ #∞O_Õ P„QÆǨÏO, Jã¨Ç¨Ï#O "≥Ú^ŒÖˇ·Ok.
=∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~ü =∞^茺O`«~° ZxflHõÅ `«~åfi`« `å~å™ê÷~ÚH˜
KÕiOk. WHõ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ =∂~üÛ `«^Œ#O`«~°O P„QÆǨÏO
Hõ@ìÅ∞`≥y „Ѩ=Ç≤Ï™ÈÎOk.
ÃãÃÑìO|~ü 30 # ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ =∂~üÛ x~°fiÇ≤ÏOKåÅx *ËUã≤
x~°‚~ÚOzOk. z=i Hõ∆}O =~°‰õΩ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ =∂~üÛ‰õΩ
„ѨÉèí∞`«fiO J#∞=∞u W=fiÖË^Œ∞. =∞O„`«∞Å K˘~°=`À Ѩiq∞`«∞Å
=∞^茺 „ѨÉèí∞`«fiO J#∞=∞u WzÛOk. áÈbã¨∞Å∞ =∂„`«O
J_»∞QÆ_»∞QÆ∞# JÉèíºO`«~åÅ∞ K≥áêÊ~°∞, J_»¤O‰õΩÅ∞ HõeÊOKå~°∞.
=ÚO^Œã¨∞Î JÔ~ã¨∞ìÅ∞, ɡ·O_À=~°∞¡, "åǨÏ<åÅ∞ ã‘A KÕÜ«∞_»O,
Ô~·à◊¡ ~°^Œ∞Ì, ^•~°∞Å∞ =¸ã≤"ÕÜ«∞_»OÖÏO˜ K«~°ºÅ‰õΩ áêÅÊ_®¤~°∞.
J~Ú<å '™êQÆ~°Ç¨ ~°O— P^ŒºO`«O L„kHõÎ`«, L`«¯O~î°`«Å =∞^茺
™êyOk. POHõ∆Å#∞ JkèQÆq∞Oz ÃÑ^ŒÌ ã¨OYºÖ’ [#O
`«~°e=KåÛ~°∞. L™ê‡xÜ«∂ =∞~À™êi Ü«Ú^ŒúÉèí∂q∞QÍ
=∂iOk. q^•º~°∞÷ÅÃÑ· ÖÏsîKås˚, ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú=Ù, ~°|ƒ~°∞
`«∂ÏÅ∞ „ѨÜ≥∂yOKå~°∞. HÍO„ÔQã¨∞ ZOÑ‘Å∞ JÔ~ã¨∞ì
JÜ«∂º~°∞. `≥ÅOQÍ} =∞O„`«∞Å∞ ~år<å=∂ KÕÜ«∂eû#
ã¨=∞Ü«∞O Pã¨#fl"≥∞ÿO^Œx *Ï<åÔ~_ç¤ K≥áêÊ~°∞. '™êQÆ~°Ç¨ ~°O—
Ö’ [~°∞QÆQÆ∂_»xk U"≥∞ÿ<å [iy`Õ `«# Ѩ^ŒqH˜ ~år<å=∞
KÕ™êÎ#x ^•"≥∂^Œ~° ~å[ #iûOÇ¨Ï K≥áêÊ~°∞. "≥Ú`«ÎO g∞^Œ
<≥ÔH¡ãπ ~À_»∞¤ÃÑ· '™êQÆ~°Ç¨ ~°O— [Ü«∞„Ѩ^Œ"≥∞ÿOk. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£
`≥ÅOQÍ} x<å^•Å`À ǨϟÔ~uÎOk. „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}ÃÑ·
„ѨÉèí∞`«fiO `«# q^è•# x~°‚Ü«∂xfl ZO^Œ∞‰õΩ „ѨHõ˜OK«ÖË^Œx
*ËUã≤ <Õ`«Å∞ „ѨtflOKå~°∞. „ѨÉèí∞`«fi "≥∂ã¨Ñ¨Ói`« q^è•<åÅ
=ÖË¡ `≥ÅOQÍ}Ö’ P`«‡|e^•<åÅ∞ [~°∞QÆ∞`«∞<åflÜ«∞<åfl~°∞.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ J#∞=∞u WzÛ x~°ƒO^èŒO qkèOK«_»O
Ѩ@¡ ã¨~°fi„`å x~°ã¨#Å∞ "≥Å∞¡"≥`åÎ~Ú. D =∂~üÛ‰õΩ ~å[H©Ü«∞
áêsìÅ∞ [#ã¨g∞Hõ~°}‰õΩ „Ѩܫ∞uflOK«ÖË^Œ∞. =∂@Å`À
ã¨iѨÙK«∞Û‰õΩ<åflÜ«∞#flk "åã¨Î=O.
WO`«HÍÅO #∞Oz `≥ÅOQÍ}ÃÑ· `«fi~°Ö’ XHõ x~°‚Ü«∞O
fã¨∞‰õΩOÏ=∞x K≥|∞`«∂ =zÛ# =Ü«∞ÖÏ~ü ~°q, QÆ∞ÖÏO
#c P*Ï^£ ÖÏO˜ "å~°∞ WѨC_»∞ JO^Œ∞‰õΩ aè#flOQÍ
=∂Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞. XHõ"≥·Ñ¨Ù ˆHã‘P~ü`À =¸_»∞, <åÅ∞QÆ∞™ê~°∞¡
K«~°ÛÅ∞ [iÑ≤# =Ü«∞ÖÏ~ü ~°q, H˘kÌ ~ÀAÅ „H˜`«O ZHõ¯_»∞Ok
`≥ÅOQÍ} JO@∂ "åºMϺxOz JO^Œih HõOQÆ∞ uxÑ≤OKå~°∞.
nxÃÑ· © HÍO„ÔQãπ <Õ`«ÅO`å ÉèíQÆ∞æ=∞O>Ë ˆHã‘P~ü =∂„`«O
=∞ø#O =Ç≤ÏOKå~°∞. WHõ ~å„+¨ì =º=Ǩ ~åÅ W<£Kèåi˚ QÆ∞ÖÏO
#c P*Ï^£ WOHÀ Ѩšq JO^Œ∞‰õΩ<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ}ÃÑ·
x~°‚Ü«∞O JO`« ã¨∞Å∞"Õq∞HÍ^Œ∞, UHÍaè„áêÜ«∞ ™ê^èŒ#,
JdÅѨHõ∆ ã¨=∂"Õâ◊O JO@∂ =∂@ =∂~åÛ~°∞. Jã¨Å∞
`≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OÖ’ UHÍaè„áêÜ«∞ ™ê^èŒ<Õ J=ã¨~°O ÖË^Œx
ã‘xÜ«∞~ü <Õ`« q. ǨÏ#∞=∞O`«~å=Ù W©=Å J<åfl~°∞. [<å~°ú<£
kfi"Õk, =∞hâò u"ås ÖÏO˜ "å~°∞ WѨʒ¡ x~°‚Ü«∞O =KÕÛ
J=HÍâ◊"Õ∞ ÖË^Œx |Ç≤Ï~°OQÆOQÍ<Õ Ñ¨Å∞ ã¨O^Œ~åƒùÅÖ’
„ѨHõ˜OKå~°∞. `≥ÅOQÍ} `≥KÕÛn, WKÕÛn `å"Õ∞ Jx XHõ"≥·Ñ¨Ù
D „áêO`« HÍO„ÔQãπ ZOÑ‘Å∞, W`«~° <Õ`«Å∞ K≥|∞`«∞O>Ë,
_èçb¡Ö’x P áêsì ÃÑ^ŒÌÅ∞ XH˘¯Hõ¯~°∞ XHÀ¯ ~°HõOQÍ
=∂Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ}ÃÑ· `«fi~°Ö’ x~°‚Ü«∞O LO@∞O^Œx,
©P~üZãπ Jkè<Õ`« ˆHã‘P~ü`À `«=∞ <åÜ«∞‰õΩÅ ã¨O„ѨkOѨÙÅ∞
H˘#™êQÆ∞`«∞<åflÜ«∞x, |Ǩïâß D <≥ÅÖ’<Õ „ѨHõ@#
~å=K«∞Û#x ~å[ºã¨Éèí ã¨Éèí∞º_»∞ áêÖÏfi~Ú QÀ=~°ú<£Ô~_ç¤ XHõ"≥·Ñ¨Ù
=∂Ï¡_»∞`«∞O>Ë, q∞ye# <Õ`«Å∞ WOHÍ K«~°ÛÖË [~°QÆÖË^Œx
HÍ=Ói, ÅQÆ_»áê˜, ~åÜ«∞áê˜ "≥Ú^ŒÖˇÏì~°∞. ÃãÃÑìO|~ü
z=i <å˜H˜ `≥ÅOQÍ}ÃÑ· „ѨHõ@# =ã¨∞ÎO^Œx ˆHã‘P~ü K≥a`Õ,
x*Ï=∂ÉÏ^£ ZOÑ‘ =∞^èŒ∞ Ü«∂+‘¯ P =∂@#∞ YO_çOKå~°∞.
Jã¨Å∞ `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OÖ’ HÍO„ÔQãπ Jkè<åÜ«∞Hõ`«fiO
=∞#ã¨∞Ö’ U=ÚO^À Z=iH© `≥eÜ«∞x Ѩiã≤÷u U~°Ê_çOk.
Jkè<Õ„u ™ÈxÜ«∂ QÍOnè D q+¨Ü«∞OÖ’ f„=OQÍ
PÖ’zã¨∞Î<åfl~°x, JO^Œi`À ã¨O„ѨkOѨÙÅ∞ [~°∞ѨÙ`«∞<åfl~°x

8. 8#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
H˘kÌ~ÀAÅ „H˜`«O "å~°ÎÅ∞ =KåÛ~Ú. P"≥∞ J"≥∞iHÍ Ñ¨~°º@#
=ÚyOK«∞‰õΩ =zÛ# `«~åfi`« XHõ HõzÛ`«"≥∞ÿ# x~°‚Ü«∞O
fã¨∞‰õΩO@∞O^Œx áêsì =~åæÖË K≥|∞`«∂ =KåÛ~Ú. ™ÈxÜ«∂
uiy =zÛ<å, ˆHã‘P~ü áêuHõ ~ÀAÅ∞ _èçb¡Ö’ =∞HÍO "Õã≤<å
XHõ¯™êi J~Ú<å PÜ«∞##∞ Ñ≤eÑ≤Oz =∂Ï¡_»ÖË^Œ∞.
=Ü«∞ÖÏ~ü ~°q K≥·<å Ѩ~°º@# =ÚyOK«∞‰õΩ =zÛ# `«~åfi`«
x~°‚Ü«∞O LO@∞O^Œ<åfl~°∞. Jn J„_»ãπ ÖˉõΩO_® áÈ~ÚOk.
ˆHO„^Œ ǨϟO=∞O„u ã¨∞jÖò ‰õΩ=∂~ü +≤O_Õ „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}ÃÑ·
WOHÍ =ÚO^Œ∞‰õΩ "≥à◊§ÖË=∞OÏ_»∞. =∞# =ÚYº =∞O„u Z<£.
H˜~°}ü ‰õΩ=∂~ü Ô~_ç¤ ~å[H©Ü«∞ HÀ}OÖ’ `≥ÅOQÍ}#∞
K«∂_»ÖË=∞OÏ_»∞. áê~°¡"≥∞OòÖ’ `≥ÅOQÍ} aÅ∞¡ÃÑ_ç`Õ
Ô~O_»∞ã‘@∞¡ =∂„`«"Õ∞ Hõey L#fl "≥·ZãπP~ü HÍO„ÔQãπ áêsìH˜
`≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìO WKÕÛâ◊H˜ÎQÍx, J_»∞¤‰õΩ<Õ â◊H˜ÎQÍx ÖË^Œx
<≥Å∂¡~°∞ ZOÑ≤ "Õ∞Hõáê˜ ~å["≥∂ǨÏ<£ Ô~_ç¤ J<åfl~°∞. ZOSZO
<Õ`« ~åÜ«∞Å`≥ÅOQÍ} =∂ Jaè=∞`«=∞OÏ~°∞. HÍO„ÔQã¨∞
=∞O„`«∞Å∞ ^•#O <åˆQO^Œ~ü, =ÚMË+πQ“_£ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£
ˆHO„^Œáêe`« „áêO`«O KÕÜ«∂ÅOÏ~°∞. ã¨OQÍÔ~_ç¤ Z"≥∞‡Ö˺
[QÍæÔ~_ç¤ `≥ÅOQÍ} HõO>Ë KÕ"≥à◊§ – „áê}Ç≤Ï`« =ÚYº=∞OÏ_»∞.
K«O„^ŒÉÏ|∞ W©=Å ˆHO„^•xH˜ ѨOÑ≤# ÖËYÖ’ ã¨Ê+¨ì`«
ÖË^Œ∞. 9 Uà◊√¡ =ÚYº=∞O„uQÍ, 9 Uà◊√¡ „ѨuѨHõ∆ <åÜ«∞‰õΩxQÍ
ѨxKÕã≤# PÜ«∞#‰õΩ '`≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞— ‰õΩ `≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O
áêsì Hõ@∞ì|_ç LO^Œx K≥ѨÊHõ JdÅѨHõ∆ Hõq∞© ã¨=∂"Õâ◊O
U~åÊ@∞ KÕÜ«∞=∞x HÀ~°_»O PÜ«∞# "≥∂ã¨HÍi `«<åxH˜
x^Œ~°≈#O. D q+¨Ü«∞OÖ’ `«# áêsì Jaè„áêÜ«∞O `≥ÅOQÍ}
„Ѩ[ʼnõΩ K≥áêÊe. HÍx JdÅѨH∆ÍxH˜ HÍ^Œx ã‘Ñ‘ZO HÍ~°º^Œi≈
~åѶ¨∞=ÙÅ∞ "åºMϺxOK«_»O QÆ=∞<å~°›O. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞
Dã¨_çOK«∞‰õΩO@∞<åfl `≥ÅOQÍ} „ѨÜ≥∂[#O HõO>Ë WѨʘH©
K«O„^ŒÉÏ|∞ „ѨÜ≥∂[<åxˆH „áê^è•#º`« W=fi_»O `≥ÅOQÍ}
`≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O áêsì Z"≥∞‡Ö˺ŠP`«‡=OK«#‰õΩ Ѩ~åHÍ+¨ì. ˆHO„^ŒO
`≥ÅOQÍ} ã¨=∞㨺ÃÑ· <å@HÍÅ#∞ Hõ˜ìÃјì x~°‚Ü«∞O
„ѨHõ˜OKåÅx ˆHO„^Œ"Õ∞ xÜ«∞q∞Oz# [ã≤ìãπ N Hõ$+¨‚ ‰õÄ_»
¿Ñ~˘¯#_»O qâı+¨O. JO`ÕQ͉õΩO_® ˆHO„^ŒO K≥Ñ≤Ê#>Ë¡ `å#∞
x"ÕkHõ WKåÛ#x K≥|∞`«∂ `«=∞ Hõq∞© ã¨Ô~·# ã≤á¶ê~°∞û
KÕÜ«∞#O^Œ∞=Å¡<Õ x~°‚Ü«∞O fã¨∞HÀÖËHõ áÈ`«∞#fl@∞¡ K≥|∞`«∞#fl
=∂@Ö’¡ "åã¨Î=O ÖË^Œx PÜ«∞# `ÕeÛáêˆ~âß~°∞.
`≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OÖ’ HÍO„ÔQãπ áêsì <åÜ«∞Hõ`«fiO
ѨÓ@HÀ~°HõOQÍ =∂Ï¡_»∞`«∞O_»@O`À <Õ`«Å∞, HÍ~°ºHõ~°ÎÖ’¡
JÜ≥∂=∞Ü«∞O ÃÑiyáÈ~ÚOk. `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OÖ’
[<åxH˜ Uq∞K≥ѨCHÀ"åÖ’ `≥eÜ«∞Hõ QÆO^Œ~°QÀà◊OÖ’
Ѩ_çáÈÜ«∂=∞x H˘O^Œ~°∞ <Õ`«Å∞ "åºMϺxOKå~°∞. XHõ "≥·Ñ¨Ù
ã‘=∂O„^èŒ „áêO`« <Õ`«Å∞ ã¨"≥∞ÿHõºQÍ#O PÖÏÑ≤ã¨∂Î _èçb¡Ö’
ÖÏc~ÚOQ∑ KÕã¨∞ÎO>Ë `≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞ Jã¨Å∞ [~°∞QÆ∞`«∞O^À
[~°QÆ^À `≥eÜ«∞x ã≤÷u U~°Ê_çO^Œx, D „áêO`« <åÜ«∞‰õΩÅ∞
_èçb¡ "≥o§ Z=ix HõÅ∞ã¨∞Î<åfl~À ‰õÄ_® `≥eÜ«∞@O ÖË^Œx
HÍO„ÔQãπ <åÜ«∞‰õΩÖË JO@∞<åfl~°∞. =∞~À"≥·Ñ¨Ù L^Œº=∞HÍ~°∞Å∞
Hõh㨠„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ qÅ∞=Å#∞, ã¨O㨯 $ux XO@
Ѩ˜ìOK«∞HÀ=_»OÖË^Œ∞. XHõ "≥·Ñ¨Ù PkèѨ`«ºO, =∞~À"≥·Ñ¨Ù QÆ∞iÎOѨÙ
H˘~°‰õΩ P~å@O ÃÑiyOk. Ѷ¨e`«OQÍ L^Œº=∂Å∞ „Ѩ[Å
=∞#flÅ#∞ á⁄O^ŒÖËHõáÈ`«∞<åfl~Ú. `≥ÅOQÍ} U~°Ê_ç`Õ WÖÏO˜
â◊‰õΩÎÅ∞ ZÖÏO˜ ~å[H©Ü«∞ ã¨O㨯 $uH˜ „Ѩux^èŒ∞Å∞QÍ
q∞QÆ∞Å∞`å~À J#fl ÉèíÜ«∞O HõÅ∞QÆ∞`ÀOk. g~°∞ á¶êã≤ã¨∞ì
â◊‰õΩÎÅ∞QÍ =∂ˆ~ „Ѩ=∂^ŒO ‰õÄ_» ÖËHõáÈÖË^Œ∞. JO^Œ∞=Å#
|kúr=ÙÅ∞ L^Œº=∞OÖ’ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å`å=~°}ÏxH˜,
„Ѩ*Ï`«O„`« qÅ∞=ŠѨi~°Hõ∆}‰õΩ K˘~°= fã¨∞HÀ"åeû LOk.
aè#fl „ѨHõ@#Å∞, "åºMϺ<åÅ∞ KÕã≤ „Ѩ[Å#∞ QÆO^Œ~°QÀà◊
Ѩiz „Éèí=∞ʼnõΩ QÆ∞iKÕ¿ã q^è•#O HÍO„ÔQã¨∞k. `≥ÅOQÍ}ÃÑ·
ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fi =ºuˆ~Hõ "≥·Yi ˆHO„^Œ ǨϟO=∞O„u ã¨∞jʼnõΩ=∂~ü
+≤O_Õ `å*Ï „ѨHõ@#`À =∞~À™êi `Õ@`≥Å¡"≥∞ÿOk. `≥ÅOQÍ}
ã¨=∞㨺ÃÑ· JdÅѨHõ∆ ã¨=∂"Õâ◊O x~°fiÇ≤ÏOKÕ q+¨Ü«∞"≥∞ÿ WOHÍ
x~°‚Ü«∞O fã¨∞HÀÖË^Œx „ѨHõ˜OKå_»∞. z#fl ~å„ëêìÖU~åÊ@∞
=Å¡ #Hõûe[O ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞O^Œx ÃãÅqzÛ `≥ÅOQÍ}‰õΩ =ºuˆ~Hõ
ã¨OˆH`åÅ∞ ѨOáê_»∞. #HõûÖˇ·ò L^Œº=∂xH˜ =¸ÖÏÅ∞ D
^Õâ◊ ™ê=∂lHõ, Pi÷Hõ =º=ã¨÷Ö’ =Ù<åfl~Ú. ^ÀÑ≤_ç, Ñ‘_»Hõ
=º=ã¨÷ áÈÜÕ∞=~°‰õΩ ^Õâ◊=∞O`«Ï #HõûÖò ã¨=∞㨺 LO@∞Ok.
~å„ëêìÅ Ãã·A‰õÄ #Hõûe*ÏxH˜ ã¨O|O^èŒO ÖË^Œ∞. `≥ÅOQÍ}
W=fi‰õΩO_® LO_ÕO^Œ∞‰õΩ ˆHO„^ŒO ™ê‰õΩefl "≥`«∞‰õΩ¯O@∞#flk.
JO^Œ∞ˆH #Hõûe*Ïxfl Éèí∂`«OQÍ z„uOz `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì
_ç=∂O_£‰õΩ H“O@~üQÍ xÅɡ_»∞`«∞#flk. `≥ÅOQÍ}
„Ѩ[ÖPHÍOHõ∆ʼnõΩ =ºuˆ~HõOQÍ =º=ǨÏi™ÈÎOk.
HÍO„ÔQãπ <Õ`«Å`À `«# `˘e q_»`« K«~°ÛÅ∞ Ѷ¨Å=O`«OQÍ
[iQÍÜ«∞x ©P~üZãπ Jkè<Õ`« ˆHã‘P~ü _èçb¡ #∞Oz KÕã≤#
„ѨHõ@# ™ê~åOâ◊O ^Œ∞~°∂ǨϺOQÍ LOk. L„kHõÎOQÍ [iy#
`≥ÅOQÍ}Ï =∂~üÛ Ñ¶¨∞@#Å∞, ^•x Ѩ@¡ áÈbã¨∞Å∞, „ѨÉèí∞`«fiO
=º=ǨÏiOz# f~°∞, JѨʘHõѨC_»∞ ~å„+¨ì qÉèí[#‰õΩ J#∞‰õÄÅ
"å`å=~°}O ÖË^ŒO@∂ ˆHO„^Œ =∞O„u QÆ∞ÖÏO ã¨c P*Ï^£,
=ÚYº=∞O„u H˜~°}ü ‰õΩ=∂~ü Ô~_ç¤`À ã¨Ç¨ áêÅHõ ѨHõ∆ <Õ`«Å∞
„ѨHõ@#Å∞ KÕâß~°∞. P `«~åfi`« ‰õÄ_® ˆHã‘P~ü JO`å
J#∞‰õÄÅOQÍ LO^Œx K≥ѨÊ_»OÖ’ QÆÅ PO`«~°ºO Uq∞’

9. 9 JHÀì|~ü, 2012
JO`«∞Ѩ@ì_»O ÖË^Œ∞. WÖÏO˜ q+¨Ü«∂Ö’¡ Z=iH© `≥eÜ«∞x
~°Ç¨Ï™êºÅ∞ LO_»@O ‰õΩ^Œ~°x Ѩx. Jã¨Å∞ ÃãÃÑìO|~ü
z=iHõÖÏ¡ „ѨHõ@# =ã¨∞ÎO^Œ#fl PÜ«∞# z=i q_»`« K«~°ÛÅ∞
[~°QÍeû LO^Œx K≥ѨÊ_»=∞O>Ë `«# QÆ_»∞=ÙÅ∞ <≥~°"Õ~°ÖË^Œx
K≥ѨÊHõ<Õ K≥ѨÊ_»O. H˘`«ÎQÍ WѨC_»∞ =∞~À <≥Å QÆ_»∞=Ù
ÃÑOK«∞`«∂ „ѨHõ@# KÕã≤<å Z=~°∂ f„=OQÍ fã¨∞HÀ~°∞.
`≥ÅOQÍ} „áêO`« =∞O„`«∞Å∞, ZOÑ‘Å∞ ~å[H©Ü«∞ „ѨǨÏã¨<åÅ∞
™êyã¨∂Î Jã¨O`«$Ñ≤Î "≥e|∞K«∞Û`«∞#fl "Õ∞~°ÔH·<å ˆHã‘P~ü‰õΩ
HÍO„ÔQã¨∞ Jkèëêì#OÃÑ· Jã¨O`«$Ñ≤Î ÖËHõáÈ=_»O qz„`«"Õ∞!
HÍO„ÔQãπ`À =ӺǨ `«‡Hõ |O^èŒO |ÅOQÍ LO^Œ<Õ nxfl |˜ì
J~°÷=∞=Ù`«∞Ok. *ËUã≤H˜, ©P~üZãπ‰õΩ ^Œ∂~°O ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞#fl^Œ#fl
Hõ^äŒ<åʼnõΩ |ÅO KÕ‰õĈ~Û Ñ¶¨∞@#Å∞ H˘xfl [iQÍ~Ú. _èçb¡
#∞Oz uiy ~åQÍ<Õ "≥∞^ŒH± lÖÏ¡ [QÆ^Õ"£Ñ¨Ó~ü =∞O_»ÅO
t"å~ü "≥OHõÏѨÓ~üÖ’x `«# á¶êOǨÏ∫ãπÖ’ ˆHã‘P~ü JHÀì|~ü
6# L^ÀºQÆ ã¨OѶ¨∂Å <åÜ«∞‰õΩÅ`À, „Ѩ*ÏѨO^ä• <Õ`«Å`À,
`«# J#∞‰õÄÅ "Õ∞^è•=ÙÅ`À ã¨∞n~°…OQÍ K«~°ÛÅ∞ [iáê~°∞.
D ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ HÀ^ŒO_»~å"£∞ÃÑ· Jã¨Ç¨Ï<åxfl, P„QÆǨ xfl,
Jã¨O`«$Ñ≤Îx =ºHõÎOKÕã≤#@∞¡ "å~°ÎÅ∞ =KåÛ~Ú. J^Õ
ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ JHÀì|~ü 15 Ö’QÍ JdÅѨHõ∆ ã¨=∂"Õâ◊O
[~°∞QÆ∞`«∞O^Œx, <≥ÖÏY~°∞Ö’QÍ „ѨHõ@# ~å‰õΩO>Ë Ü«Ú^ŒúO
„ѨHõ˜^•Ì=∞<åfl~°∞. J~Ú`Õ ~å[H©Ü«∞OQÍ f„="≥∞ÿ# `Õ_®Å∞
QÆÅ ã‘Ñ‘S, #∂º _≥"≥∂„Hõã‘Å∞ ‰õÄ_® *ËUã≤ Ѩ`åHõOÃÑ· U
"Õ∞~°‰õΩ HõÅã≤ ѨxKÕ™êÎÜ«∞<Õk "Õz K«∂_®ÖËû LO@∞Ok.
Jkè<Õ`« HõÅfi‰õΩO@¡ K«O„^ŒâıY~°~å=Ù `≥ÅOQÍ}ÃÑ· =∞~À
™êi QÆ_»∞=Ù „ѨHõ˜OKå~°∞. _èçb¡H˜ "≥à◊¡Hõ =ÚO^Œ∞ ÃãÃÑìO|~ü
30 Ö’QÍ ˆHO„^ŒO #∞O_ç `≥ÅOQÍ} „ѨHõ@# =ã¨∞ÎO^Œx
K≥|∞`«∂ =zÛ# ˆHã‘P~ü _èçb¡ #∞O_ç uiy =KåÛHõ =∂@
=∂~åÛ~°∞. q[Ü«∞^Œâ◊q∞H˜ q[Ü≥∂`«û"åÅ∞ KÕã¨∞‰õΩO^•=∞x,
^Œã¨~å ã¨O|∞~åÖ’¡ =Úxy `ÕÅ∞^•=∞x PÜ«∞# áêsì, ©
*ÏH± <Õ`«Å‰õΩ "≥Å¡_çOzOk. XHõ ѨHõ¯ ˆHã‘P~ü _≥_£Öˇ·#¡ÃÑ·
_≥_£Öˇ·#∞¡ qkèã¨∞ÎO>Ë =∞~À ѨHõ¯ L^ÀºQÆ ã¨OѶ¨∂Å <Õ`«Å∞,
*ÏH± „Ѩ*Ï ã¨OѶ¨∂Å∞ =∂„`«O Z=Ô~xfl _≥_£Öˇ·#∞¡ Ãјì<å
`≥ÅOQÍ}ÃÑ· ˆH∆„`«™ê÷~ÚÖ’ L^Œºq∞Oz ˆHO„^ŒO "≥∞_»Å∞ =OK«Hõ
`«Ñ¨Ê^ŒO@∞<åfl~°∞. ˆH=ÅO _≥_£Öˇ·#∞¡ qkèOz q„âßOu
fã¨∞‰õΩO>Ë J_»∞QÆ∞ =ÚO^Œ∞‰õΩ Hõ^ŒÅ^ŒO@∞<åfl~°∞ HÀ^ŒO_»~å"£∞.
=∞~À ™êi `å*ÏQÍ q[Ü«∞^Œâ◊q∞ JO@∂ _≥_£Öˇ·#∞¡ qkèOz
á¶êO ǨÏ∫ãπÖ’ q„âßOu fã¨∞‰õΩO@∞#fl ˆHã‘P~ü f~°∞ÃÑ·<å
J@∞ `≥ÅOQÍ} "å^Œ∞Å∞, W@∞ áêsì „âı}∞Ö’¡ QÆO^Œ~°QÀà◊O
<≥ÅH˘Ok.
W^Õ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ~å¢+‘ìÜ«∞ Ö’H±^Œàò <Õ`« Jl`üã≤OQ∑
`≥ÅOQÍ}Ö’ P~üZb¤ áêsì U~åÊ@∞ KÕÜ«∞_»O Pâß=∂+‘QÍ
H˘˜ìáêˆ~¿ã q+¨Ü«∞"Õ∞q∞ HÍ^Œ∞. ZHõ¯_À L`«Î~°„Ѩ^Õâò‰õΩ K≥Ok#
=ºH˜Î, JO^Œ∞Ö’#∂ ~å[H©Ü«∂Ö’¡ Ѩ_çÖËã¨∂Î L#fl =ºH˜Î.
`≥ÅOQÍ}Ö’ `«#HõO@∂ =~°æ=¸ ÖË^Œ∞, PÜ«∞##∞
Éèí∞*ÏxÔH`«∞ΉõΩ<Õ áêsì#∂ ÖË^Œ∞. WÖÏO˜ =ºH˜Î ZO^Œ∞H˘KåÛ~°∞?
=ӺǨÏO Uq∞˜? J#fl ã¨O^ÕǨ Å∞ ã¨~°fi„`å qxÊã¨∞Î<åfl~Ú.
©P~üZãπ Jkè<Õ`« ˆHã‘P~ü‰õΩ K≥H± K≥¿ÑÊ =ӺǨÏOÖ’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ
`≥ÅOQÍ} P~üZb¤ áêsì U~åÊ@∞ J~ÚO^Œ#fl Jaè„áêÜ«∂Å∞
=ºHõÎO J=Ù`«∞<åfl~Ú. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O H©ÅHõ^Œâ◊Ö’ L#fl
ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ©P~üZb¤ U~åÊ@∞ =ӺǨ `«‡Hõ"Õ∞. ˆHO„^ŒOÖ’x
Ü«¸Ñ‘U „ѨÉèí∞`«fiOÖ’ ÉèÏQÆ™êfiq∞QÍ L#fl P~üZb¤ Jkè<Õ`«
Jl`üã≤OQ∑ TÇ≤ÏOK«x suÖ’ ©P~üZb¤x U~åÊ@∞ KÕâß~°#fl
„ѨKå~°O [~°∞QÆ∞`ÀOk. ©P~üZb¤ J^茺‰õ∆Ω~åeQÍ
xÜ«∞q∞`«∞~åÖˇ·# HõÑ≤Å"å~Ú WOk~° âßã¨# =∞O_»e ã¨Éèí∞º_»∞
HõÑ≤Å"å~Ú kbÑπ ‰õΩ=∂~ü ã¨f=∞}˜ HÍ=@O qâı+¨O.
ˆHã‘P~ü`À f„="≥∞ÿ# qÉèË^•Å∞#fl kbÑπ`À K«iÛOz# Jl`ü
ã≤OQ∑ PÜ«∞# ã¨f=∞}˜x J^茺‰õ∆Ω~åeQÍ xÜ«∞q∞OKå~°O>Ë
ˆH=ÅO ˆHã‘P~ü‰õΩ =∂„`«"Õ∞ „Ѩ`åº=∂flÜ«∞=∂? ÖËHõ HÍO„ÔQãπ‰õΩ
„Ѩ`åº=∂flÜ«∞=∂? Jã¨Å∞ HÍO„ˆQ¿ã D ‰õΩ„@ ѨxflO^•?
J<Õ ã¨O^ÕǨ Å∞ HõÅ∞QÆ∞`«∞<åfl~Ú. `≥ÅOQÍ} „áêO`« HÍO„ÔQãπ
ZOÑ‘Å∞ Ãã·`«O ™êfiQÆuã¨∞Î<åfl~°∞. Jl`ü ã≤OQ∑#∞ © HÍO„ÔQãπ
ZOÑ‘Å`À áê@∞ *ÏH± K≥·~°‡<£ HÀ^ŒO_»~åq∞Ô~_ç¤, L^ÀºQÆ
ã¨OѶ¨∂Å <Õ`« Nx"åãπ Q“_£ ‰õÄ_® HõÅ∞ã¨∞HÀ=@O qâı+¨O.
ˆHã‘P~ü L^Œº=∞ ѨO^ä• q_»=_»O "≥∂*Ïi© `≥ÅOQÍ}
„âı}∞ʼnõΩ #K«Û_»O ÖË^Œ∞. H©ÅHõ"≥∞ÿ# ^Œâ◊Ö’ _èçb¡Ö’ u+¨ì"ÕÜ«∞_»O
J<ÕHõ J#∞=∂<åʼnõΩ T`«q∞™ÈÎOk. HÍO„ÔQãπ`À PÜ«∞#
‰õΩ=∞‡Hõ¯Ü«∂º~°x, áêsìx qb#O KÕ¿ãO^Œ∞‰õΩ ~åÜ«∞ÉÏ~°O
#_»∞ѨÙ`«∞<åfl~°<Õ „ѨKå~°O TѨO^Œ∞‰õΩOk. nO`À q^•ºi÷,
L^ÀºQÆ ã¨OѶ¨∂Å∞ ˆHã‘P~ü‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ Ñ¨xKÕÜ«∂Å<Õ
PÖ’K«#Ö’ L<åfl~Ú. HÍO„ÔQãπ `≥ÅOQÍ} <Õ`«Å∞ ‰õÄ_®
ˆHã‘P~ü q∞#Ǩ WOÔH=i =ÖÏ¡ `«=∞ LxH˜H˜ W|ƒOk ÖË^Œx
ÉèÏqã¨∞Î<åfl~Ú. ~å[H©Ü«∞ *ËUã≤ Ãã·`«O ˆHã‘P~ü PkèѨ`«ºO`À
=ÚO^Œ∞ÔHà◊¡_»O Hõ+¨ì=∞x ÉèÏq™ÈÎOk. D „Hõ=∞OÖ’ P~üZb¤
<Õ`«$`«fiOÖ’ H˘`«Î "ÕkHõ#∞ U~åÊ@∞ KÕã¨∞HÀ=_»O, ^•x Q˘_»∞QÆ∞
H˜O^Œ‰õΩ ~å=_»O, HÍ~åºK«~°}#∞ J=∞Å∞ KÕÜ«∞_»O =ӺǨ `«‡HõO
HÍ=K«∞Û. nx=Å¡ ZÖÏO˜ Z`«∞ÎQÆ_»Å∞ ÖˉõΩO_®<Õ ˆHã‘P~ü#∞
ѨHõ¯#ɡ@ì=K«Ûx `≥ÅOQÍ} HÍO„ÔQã¨∞ <Õ`«Å∞ JOK«<å
"Õã¨∞Î<åfl~°∞.

10. 10#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO `≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞ÃÑ· ^Œã¨~åÖ’QÍ
„ѨHõ@# KÕã¨∞ÎO^Œx, q[Ü≥∂`«û"åʼnõΩ JO^Œ~°∂ ã≤^ŒúOQÍ
LO_®Åx ©P~üZãπ Jkè<Õ`« ˆHã‘P~ü XHõ"≥·Ñ¨Ù PâßÉèÏ=O
=ºHõÎO KÕã¨∞ÎO_»QÍ, `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ =∞^ŒÌ`«∞^•~°∞_≥·# ˆHO„^Œ
=∞O„u, ~å„+‘ìÜ«∞ Ö’H±^Œàò Jkè<Õ`« Jl`üã≤OQ∑ `≥ÅOQÍ}
~å„+¨ìO ZѨC_»∞ U~åÊ@∞ J=Ù`«∞O^À `å#∞ YzÛ`«OQÍ
K≥ѨÊÖË#x "åºMϺxOK«_»O`À `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞HÍ~°∞Ö’¡,
„Ѩ[Ö’¡ QÆO^Œ~°QÀà◊ Ѩiã≤÷u U~°Ê_çOk. ™ÈxÜ«∂ =∂Ï¡_»^Œ∞,
=∞<À‡Ç¨Ï<£ =∂Ï¡_»_»∞, Z=i =∂@Å∞ ™êkèHÍ~°"≥∂ J~°÷OQÍx
Ѩiã≤÷u. Jã¨Å∞ `≥ÅOQÍ} =ã¨∞ÎO^•? ~å^•? `≥ÅOQÍ}
=zÛO^•Hõ K≥@∞ì ¿Ñ~°∞ K≥ѨCH˘x HÍÜ«∞Å=Ú‡‰õΩ<Õ ~å[H©Ü«∞
^ŒàÏsʼnõΩ F@∞¡ Uã¨∂ÎáÈ=eûO^Õ<å? `≥ÅOQÍ} ~å^Œ#fl
=∂@Å∞ q#QÍ<Õ Ü«Ú=`« P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ‰õΩ áêÅÊ_»∞`ÀOk.
D ~å[H©Ü«∞ ǨÏ`«ºÅ∞ Z<åflà◊√¡ H˘#™êQÆ∞`å~Ú? nxH˜
`≥~°"ÕÜ«∂ÅO>Ë ~å[H©Ü«∂ʼnõΩ Jf`«OQÍ qâßÅ „Ѩ*Ï SHõº
"ÕkHõ ^•fi~å L^Œºq∞Oz ˆHO„^Œ, ~å¢+¨ì „ѨÉèí∞`åfiÅ#∞
ã¨ÎOaèOѨ*Ë¿ãÎ `«Ñ¨Ê `≥ÅOQÍ} ~å^Œ∞.
QÆ`« =¸_»∞ UO_»¡Ö’ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ `≥~°ÃÑ·H˜ *ËUã‘Å∞,
ѨÅ∞ L^Œº=∞ "ÕkHõÅ∞ ^Œ∂ã¨∞H˘KåÛ~Ú. aè#fl â◊‰õΩÎÅ
ã¨=∂Ǩ ~°OQÍ =Ù#fl D *ËUã‘Å∞, L^Œº=∞ "ÕkHõÅ∞ `≥ÅOQÍ}
„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ áÈ~åÏxH˜ =¸Åã¨ÎOÉèÏÅ∞QÍ, L^Œº=∞
x~°fiǨÏ}Ï ã¨Oã¨÷Å∞QÍ ZkQÍ~Ú. q#∂`«fl"≥∞ÿ# Ѩ^Œú`«∞Ö’¡
"≥·q^茺 Éèíi`«OQÍ PO^Àà◊<å HÍ~°º„Hõ=∂Å#∞ #_çÑ≤
L^Œº=∂xH˜ TѨÙxKåÛ~Ú. „Ѩ^è•#OQÍ q^Œ∞º`ü, P~ü©ã≤,
ã≤OQƈ~}˜ HÍi‡‰õΩÅ∞, q^•º~°∞÷Å∞, ÖÏÜ«∞~°∞¡, [~°fleã¨∞ìÅ∞,
HõàÏHÍ~°∞Å∞, L^ÀºQÆ∞Å∞, Láê^蕺ܫÚÅ∞ ã¨O=`«û~åÅáê@∞
™êˆQ ^èŒ~åflÅ#∞Oz ã¨HõÅ[#∞Åã¨"≥∞‡ ^•HÍ Z<Àfl L^Œº=∞
~°∂áêÅ∞ „Ѩ^è•# ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ =∞^ŒÌ`«∞ ÖˉõΩ<åfl
=ÚO^Œ∞H˘KåÛ~Ú. QÆ`« =¸_»∞ ã¨O=`«û~åÅ∞QÍ [~°∞QÆ∞`«∞#fl
L^Œº=∂xfl QÆ=∞x¿ãÎ „Ѩ^è•# =Ú^•Ì~ÚQÍ ˆHO„^Œ, ~å„+¨ì
„ѨÉèí∞`åfiÅ∞ HõxÊ™êÎ~Ú. =∞# ~å„+¨ìOÖ’ L#fl „Ѩ*τѨux^èŒ∞Å∞,
~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ `«=∞ „áê|ÖϺxfl HÍáê_»∞HÀ=_®xH˜,
ÃÑOK«∞HÀ=_®xH˜, Ѩ^Œ=ÙÅ∞ HÍáê_»∞HÀ=_®xH˜, Pã¨∞ÎÅ∞
ã¨OáêkOK«∞HÀ=_®xH˜ `åѨ„`«Ü«∞ Ѩ_»∞`«∞<åfl~Ú. HÍx
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å PHÍOHõ∆ J~Ú# `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞‰õΩ
z`«Îâ◊√kú`À „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å∞ L^Œº=∂Å∞ xi‡Oz L^Œºq∞ã¨∞ÎO>Ë
"å˜x h~°∞ QÍ~°Û_®xH˜, ѨHõ¯^•i Ѩ˜ìOK«_®xH˜ KÕÜ«∞x
„Ѩܫ∞`«flO ÖË^Œ∞. SHõº`«, L^Œº=∞O, ~å=}HÍ+¨ìO, JyflQÆ∞O_»O
JO@∂ Ѩ„uHÍ „ѨHõ@#Å „¿ÑÖÏѨ#Å∞ `«Ñ¨Ê Jq x~°fiÇ≤ÏOz#
L^Œº=∂Å∞ ÖË=Ù. JO^Œ~°∞ XHõ "ÕkHõ ÃÑ·H˜ ~åÖËHõ áÈ`«∞<åfl~°∞.
`«=∞ LxH˜ HÀã¨O, Pi÷Hõ ~å[H©Ü«∞ „ѨÜ≥∂[<åÅHÀã¨O
SHõº`«#∞ HÍOH˜∆OK«_»OÖË^Œ∞. ÃÑ·QÍ Ñ¨~°ã¨Ê~°O q=∞i≈OK«∞
‰õΩO@∂ [~°∞QÆ∞`«∞#fl L^Œº=∂Å#∞ ‰õÄ_® q=∞i≈ã¨∞Î<åfl~°∞.
Ѩ^Œ=ÙÅÃÑ· L#fl =∞=∞HÍ~°O „Ѩ[Å PHÍOHõ∆ÅÃÑ· ÖË^Œ#flk
JHõ∆~° ã¨`«ºO. „Ѩ*Ï L^Œº=∞O =∂„`«"Õ∞ ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ
Tyã¨ÖÏ@#∞, _˘Å¡`«<åxfl, ^ŒQÍHÀ~°∞`«<åxfl xÜ«∞O„uOK«
QÆÅ^Œ#flk Kåi„`«Hõ ã¨`«ºO. JO^Œ∞=Å# áêsìʼnõΩ Jf`«OQÍ
„Ѩ[Å∞ ã¨OѶ¨∞˜`« Ѩ_ç L^Œºq∞¿ãÎ<Õ `≥ÅOQÍ}
™ê^茺=∞=Ù`«∞Ok. áêÅHõ =~åæʼnõΩ =ºuˆ~HõOQÍ „Ѩ[Å SHõº`«
<Õ˜ `«Hõ∆} J=ã¨~°O. JO^Œ∞‰õΩ Ѩ^Œ=ÙÅ HÍOHõ∆ÖËx "Õ∞^è•=ÙÅ∞
ѨÓ#∞HÀ"åeû# Kåi„`«Hõ ã¨O^Œ~°ƒùO Wk.
<Õ_»∞ ˆHO„^ŒOÖ’ HÍO„ÔQãπ áêsì f„="≥∞ÿ# ã¨OH∆ÀÉèíOÖ’
L#flk. Z`«∞ÎÅ∞ ÃÑ·Ü≥∞`«∞ÎÅ∞ "Õã¨∞‰õΩO@∂ ‰õΩO˜ ™ê‰õΩÅ`À
#_»∞™ÈÎOk. HÀ@¡H˜ HÀ@¡ ‰õΩOÉèíHÀ}ÏÅ∞ XHõ˜H˜ q∞Oz
=∞~˘Hõ˜ "≥Å∞=_»∞`«∞<åfl~Ú. qq^èŒ ~å„ëêìÖ’¡ [iy# ZxflHõÖ’¡
QÍh, =ÚYºOQÍ PO„^茄Ѩ^ÕâòÖ’ Ѷ¨∞’~åuѶ¨∞’~°OQÍ
F_çáÈ`«∞#flk. `≥ÅOQÍ}Ö’ HÍO„ÔQã¨∞ áêsìH˜ _çáêl>Ë¡
QÆÅ¡O`«~Ú áÈ`«∞#flq. ™ÈxÜ«∂ JÅ∞¡_»∞ "å„^•ÃÑ· P~ÀѨ}Å∞
HÍO„ÔQãπ#∞ LH˜¯iaH˜¯i KÕã¨∞Î<åfl~Ú. ™ÈxÜ«∞=∞‡‰õΩ `«#H˘_»∞‰õΩ
~åǨïÖò ^ÕâßxH˜ „Ѩ^è•xHÍ"åÅ#fl HÀiHõ LOk. W#∞=Ú
K«ÖÏ¡~°Hõ =ÚO^Õ J#∞‰õÄÅOQÍ =∞ÅK«∞HÀ"åe. JO^Œ∞ˆH
WѨC_»∞ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ HÍO„ÔQãπ Ñ‘Hõ Ѩ@∞ìH˘x `≥ÅOQÍ}
~Úã¨Î"å? K«ã¨Î"å? Jx _ç=∂O_£ KÕÜ«∂e. L^Œºq∞OKåe.
HÍO„ÔQãπ áêsì `≥ÅOQÍ} ™ê#∞‰õÄÅ=∂@Å#∞ QÆ∞Ñ≤Ê™ÈÎOk
`«Ñ¨Ê x*Ï~ÚfQÍ HÍ^Œ∞. JO^Œ∞ˆH ~å„+¨ìOÖ’, ˆHO„^ŒOÖ’
HÍO„ÔQã¨∞ „ѨÉèí∞`åfixfl "≥∞_»Å∞ =Oz `≥ÅOQÍ}ÃÑ·
áê~°¡"≥∞O@∞Ö’ aÅ∞¡ „Ѩ"Õâ◊ÃјìOK«∞HÀ"åe. ÖÏc~ÚOQÆ∞Å∞,
ZxflHõÅ∞, F@∞¡, ã‘@¡`À `≥ÅOQÍ} ~å^Œx, `≥yOz HÀÏ¡_ç`Õ<Õ
`≥ÅOQÍ} ™êkèOK«∞‰õΩOÏ=∞x, JO^Œ∞‰õΩ qâßÅ SHõº"ÕkHõ
P=â◊ºHõ=∞x `≥ÅOQÍ} „Ѩ*Ï „Ѷ¨Oò "≥Ú^Œ˜ #∞Oz
K≥|∞`ÀOk. P kâ◊Ö’ „Ѩ*Ï ã¨OѶ¨∂Å∞, ‰õΩÅã¨OѶ¨∂Å∞,
=$uÎã¨OѶ¨∂Å∞, L^ÀºQÆ ã¨OѶ¨∂Å∞, q^•ºi÷ ã¨OѶ¨∂Å∞, =∞Ç≤ÏàÏ
ã¨OѶ¨∂Å∞, ^Œo`« ã¨OѶ¨∂Å∞, Pk"åã‘ ã¨OѶ¨∂Å∞, HõàÏHÍ~°∞Å∞,
~°K«~Ú`«Å∞, "≥∞ÿ<åsìÅ∞ `«=∞‰õΩQÆÅ áêsìÅ J#∞|O^è•Å#∞
ѨHõ¯# Ãјì SHõºã¨OѶ¨∞@# xi‡Oz L^Œºq∞OK«_»O `«Hõ∆}
Kåi„`«Hõ Hõ~°Î=ºO.
T

11. 11 JHÀì|~ü, 2012
Ü«Ú^Œú~°OQÆOÖ’ ÔQÅ=_®xH˜ Hõ`«∞ÎÅ∞, HõÏ~°∞ÖÁHõ¯>Ë
ã¨iáÈ=Ù. Ü«Ú^ŒÌOÖ’ áêÖÁæ<Õ "åi =∂#ã≤Hõ ã≤÷u KåÖÏ
=ÚYºO. HÍx Ü«Ú^•úxfl #_ç¿Ñ"åi =∂#ã≤Hõ ã≤÷`Õ ã¨iQÍ
ÖËHõáÈ`Õ, ÔQeKÕ"å~°∞ ‰õÄ_® F_çáÈ`å~°∞. Ü«Ú^ŒúOÖ’ q~å=∞O
F Ü«Ú^Œú`«O„`«O HÍ=K«∞Û. HÍx q~å=∂ÖË Ü«Ú^Œú`«O„`«OQÍ
=∂i`Õ â◊„`«∞=Ù |Ö’¿Ñ`«=∞=Ù`å_»∞. ã¨iQÍæ `≥ÅOQÍ}
™ê^èŒ#Ö’ Pk#∞Oz, =∞s =ÚYºOQÍ QÆ`« ^Œâß|ÌHÍÅOQÍ
[~°∞QÆ∞`«∞#flk W^Õ. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O |ÖÏxfl ѨÙOA‰õΩ#fl
„Ѩf™êi L^Œº=∂xfl h~°∞QÍ~°Û_®xH˜, ^•i =∞o¡OK«_®xH˜,
ÖË^• ã¨∞áêÎ=ã¨÷Ö’H˜ <≥@ì_®xH˜ HÍ=eû#xfl Z`«∞ÎQÆ_»Å∞,
‰õΩ`«O„`åÅ∞ H˘#™êQÆ∞`«∂<Õ L<åfl~Ú. |Ü«∞˜ â◊„`«∞=ÙHõ<åfl,
JO`«~°æ`« â◊„`«∞=Ù Ju „Ѩ=∂^ŒHõ~°=∞x `≥eã≤<å, P â◊„`«∞=Ù<Õ
#q∞‡ Ü«Ú^ŒúOÖ’ áêÖÁæ#_»O`À QÆ=∞#O, QÆ=∞ºO ÖˉõΩO_®
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O XHõ_»∞QÆ∞ =ÚO^Œ∞‰õΩ, Ô~O_»_»∞QÆ∞Å∞ "≥#H˜¯
áÈ`«∞#flk. WÖÏO˜ `«Ñ¨C_»∞ q^è•<åŠѶ¨e`«OQÍ<Õ L^Œº=∞O
TѨO^Œ∞‰õΩ#flѨC_»ÖÏ¡ P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ ѨÙ#~å=$`«O J=Ù`«∂<Õ
L<åfl~Ú. L^Œº=∞ q^è•<åÖ’¡x `«Ñ¨C_»∞ ^èÀ~°}∞Å#∞
qâı¡+≤OK«∞HÀ‰õΩO_®, ã‘fiÜ«∞ `«Ñ≤Ê^•Å#∞ HõÑ≤Ê Ñ¨ÙK«∞ÛHÀ=_®xÔH·
PO„^è• ~å[H©Ü«∞ ÖÏcx xOkOK«_»O Ѩiáê>ˇÿOk.
QÆ`« ã¨O=`«û~°O ÃãÃÑìO|~üÖ’ ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡ q~°=∞}
`«~åfi`« `≥ÅOQÍ}"å^ŒO h~°∞QÍiO^Œx, qq^èŒ *ËUã‘Å∞
h~°ã≤OKåÜ«∞x, uiy ^Œi^•Ñ¨ÙÖ’¡ ã¨"≥∞‡=∂@ Z`«ÎÖË~°x
ÉèÏqOz# "åiH˜, "åºMϺxOz# "åiH˜ '`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ—
(Hõ"å`«∞) K«∞~°HõÖËfl JO˜OzOk. L^ÀºQÆ∞Å∞ ã¨"≥∞‡KÕã≤
JÅã≤áÈÜ«∂~°x, q~å=∞O HÍ"åÅx ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡‰õΩ
=∞OQÆà◊O áê_ç# *ËUã‘ <åÜ«∞Hõ`åfixˆH '=∂~üÛ— ÃãQÆ#∞
`«yeOzOk. ѨÓiÎQÍ ÖÏc~ÚOQÆ∞#∞, ZxflHõefl #=Ú‡‰õΩ#fl
`≥~å㨉õΩ L^Œº=∞O `«# KÕuÖ’#∞Oz KÕ*ÏiO^Œx
`ÕeáÈ~ÚOk. `«=∞ <åÜ«∞‰õΩxfl `≥ÅOQÍ} Ü«Ú<≥·>ˇ_£ „Ѷ¨Oò
<åÜ«∞‰õΩ~åÅ∞ q=∞Å =∂~üÛ "ÕkHõÃÑ· #∞Oz Ѷ¨∂@∞QÍ
q=∞i≈OK«QÍ, *ËUã‘ K≥·~°‡<£ Ǩϟ^•Ö’ HÀ^ŒO_»~åO
J_»∞¤HÀÖË^Œx, ÖË^• YO_çOK«ÖË^Œ<Õ F ‰õΩO˜ ™ê‰õΩ`À =∂~üÛ
#∞Oz J~åúO`«~°OQÍ `≥~å㨠q~°q∞OK«∞H˘x "≥#∞u~°QÆ_»O
`≥~å㨠J=HÍâ◊"å^Œ ~å[H©Ü«∂ʼnõΩ Ѩ~åHÍ+¨ª. XHõ"Õà◊
x[OQÍ<Õ q=∞Å `«Ñ¨C_»∞ P~ÀѨ} KÕã≤O^Œx ÉèÏqOz#>ˇÿ¡`Õ,
J^Õ "ÕkHõÃÑ· #∞Oz, ˆHã‘P~ü KÕã¨∞Î#fl _èçb¡ ÖÏc~ÚOQ∑ QÆ∂iÛ
[<åxH˜ q=iOKåeûOk. ÖË^• `«~åfi`« [iˆQ *ËUã‘ Hõq∞©
ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ „Ѩ™êÎqOKåeûOk. Hõh㨠~å[H©Ü«∞ =∞~åº^Œ#∞
áê˜OK«‰õΩO_®<Õ `≥~å㨠*ËUã‘Ö’ q"å^•xH˜ `≥~° ÖËÑ≤Ok.
^Õ=Ù_≥·<å 㨈~ 'K«iÛ— (church) ^•fi~å<Õ =∂Ï¡_®Å<Õ K«iÛ
huÖÏQÍ, U^≥·<å `≥~åã¨<Õ K≥Ü«∂ºÅx, `«=∞ <åÜ«∞‰õΩ_»∞
=∂„`«"Õ∞ U^≥·<å =∂Ï¡_®Å<Õ `≥~å㨠^ŒfiO^Œfi hu =∞#ã¨Î`åfixfl
`≥eÜ«∞*Ëã¨∞Î#flk.
Hõke# p=∞Å ^ŒO_»∞ :
TÇ≤ÏOz# ^•xHõ<åfl J`«ºkèHõ ã¨OYºÖ’ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ
(Hõ"å`«∞)‰õΩ qq^èŒ *ËUã‘Å H˜O^Œ, „Ѩ*Ï ã¨OѶ¨∂Å *ˇO_®Å
H˜O^Œ, qq^èŒ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ <åÜ«∞Hõ`åfi# p=∞Å^ŒO_»∞ÖÏ
Hõke# `≥ÅOQÍ} Ü«Ú=‰õΩÅ∞, q^•º~°∞÷Å∞, „Ѩ[Å∞,
Pk"åã¨∞Å∞, q^•º=O`«∞Å∞, ÖÏÜ«∞~°∞¡, _®Hõì~°∞¡, qq^èŒ ~°OQÍÅ
L^ÀºQÆ∞Å∞, "Õ∞^è•=ÙÅ∞, ~°K«~Ú`«Å∞, HõàÏHÍ~°∞Å∞ x[OQÍ<Õ
©P~üZãπ#∞, c*ËÑ‘x, ã≤Ñ≤Sx, #∂º_≥"≥∂„Hõã‘x "≥Ú`«ÎOQÍ
*ËUã‘Å#∞, HÍO„ÔQãπx Pâ◊Û~°ºÑ¨iÛOk. _èçb¡Ö’ L#fl ˆHã‘P~ü
ZѨʘHõѨC_»∞ '=∂~üÛ— Ѩiã≤÷ux QÆ∞iÎOz QÍ|~åѨ_ç
LOÏ_»∞. Ѷ¨e`«OQÍ<Õ JHÀì|~ü 2# HÀ^ŒO_»~åOKÕ
|Å=O`«OQÍ 'ÖÏc~ÚOQÆ∞ ‰õÄ_® J=ã¨~°=∞x— F „ѨHõ@##∞
ÉÏѨÙѶ¨∂ò =^ŒÌ WÑ≤ÊOKå~°∞. ˆHã‘P~üÃÑ· q=∞Å KÕã≤#
P~ÀѨ}Hõ<åfl, `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ ©P~üZãπ „Ѩ"Õ∞Ü«∞O
ÃÑ^ŒÌQÍ ÖˉõΩ<åfl [#O Hõ^ŒÅ_»O ©P~üZãπ‰õΩ ~°∞zOK«ÖË^Œx
`ÕeáÈ~ÚOk. =∂~üÛ‰õΩ =ÚO^Œ∞ JO`« ã‘iÜ«∞ãπQÍ
Ѩ˜ìOK«∞HÀx *ËUã‘ <åÜ«∞Hõ`åfixH˜ ã¨ÉèÏ„áêOQÆ}OÖ’ [<åxfl
K«∂ã≤ Pâ◊Û~°ºáÈ"åeû =zÛOk. xs‚`« ã¨=∞Ü«∂xH˜ =ÚO^Õ
qq^èŒ „áêO`åÅ #∞Oz, qq^èŒ *ˇO_®ÅH˜O^Œ, ã¨OѶ¨∂Å H˜O^Œ
PÏáê@Å`À Hõke# `≥ÅOQÍ} ^ŒO_»∞‰õΩ J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å
áÈbã¨∞Å∞ J_»∞¤HõeyOz<å, ÉÏiˆH_»¡#∞ Ãјì<å, =Úà◊¡ HõOK≥efl
KèÕkOz, ÖÏsî^≥|ƒefl HÍ^Œx, ÉèÏ+¨Ê"åÜ«Ú=Ù#∞ „ѨÜ≥∂yOz<å
Ǩï¿ãû<£™êQÆ~åxfl z#fl|∞KÕÛÖÏ '™êQÆ~° =∂#= Ǩ ~°OQÍ—
=∂~°_»O `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ XHõ JѨÓ~°fi Ѷ¨∞@ìO.
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ ã¨∂ÊùiÎH˜ W^˘Hõ x^Œ~°≈#O.
`≥ÅOQÍ}=∂~üÛJO`«=∂?P~°OÉèí=∂??
– _®. l. ÅK«ÛÜ«∞º
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ

12. 12#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
‰õΩÜ«Ú‰õΩÎÅ∞ – ‰õΩ`«O„`åÅ∞ :
WO`«QÍ ã¨ÊO^Œ#`À L#fl `≥ÅOQÍ} „Ѩ*ÏhHÍxH˜
K«∞HͯxQÍ xez, L^Œº=∂xfl #_»áêeû# ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÖË
tYO_ç áê„`«#∞ áÈ+≤OK«_»O `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ Pk#∞Oz
[~°∞QÆ∞`«∂<Õ L#flk. L^Œº=∞ áêsìQÍ Pq~°ƒùqOzO^Œx
K≥ѨÙ`«∞#fl `≥~å㨠Pk#∞Oz PkèѨ`«º ^èÀ~°}˜`À
=º=ǨÏiOK«_»O, L^Œº=∞O `«# KÕu#∞Oz *ÏiáÈ`«∞O^Œx
„QÆÇ≤ÏOK«QÍ<Õ L^Œº=∂xfl QÍ_ç `«Ñ≤ÊOz ^•i =∞o§OK«_»O
[~°∞QÆ∞`«∂<Õ L#flk. QÆ`« ã¨O=`«û~°O Ѷ≤„|=iÖ’ [iy#
ã¨Ç¨ Ü«∞ x~åHõ~°}, =∂iÛÖ’ [iy# 'q∞eÜ«∞<£ =∂~üÛ—,
P`«~åfi`« PQÆã¨∞ì #∞Oz „áê~°OÉèí"≥∞ÿ# ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡Å
ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ "Õã≤# Z`«∞ÎQÆ_»ÖËfl D™êi ‰õÄ_® ©P~üZãπ
"ÕÜ«∞_»O [iyOk. ^•^•Ñ¨Ù ã¨O=`«û~°HÍÅO q~å=∞O `«~åfi`«
KÕѨ˜ì# L^Œº=∂xH˜ ™ê~°^茺O =Ç≤ÏOKåeû# `≥~åã¨
<åÜ«∞‰õΩ_»∞ ˆHã‘P~ü =∞O`«<åÅ <≥ѨO`À ÃãÃÑìO|~ü 5#<Õ
_èçb¡H˜ K≥ˆH¯Ü«∞_»O, HÍO„ÔQãπ <åÜ«∞Hõ`«fiO PǨ fixOzO^Œx,
HÀ~ü Hõq∞© ã¨∞=ÚYOQÍ LO^Œx, ~À_£=∂ºÑπ „ѨHõ˜OK«_®xH˜
HÍO„ÔQãπ ã≤^ŒÌ"≥∞ÿO^Œ<Õ `«k`«~° `«Ñ¨C_»∞ ã¨OˆH`åÅ#∞ _èçb¡#∞Oz
ѨOÑ≤OK«_»O „áê~°OaèOKå~°∞. W^ŒO`å `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ#∞
h~°∞QÍ~°Û_®xˆH#x U=∂„`«O ~å[H©Ü«∞ J=QÍǨÏ# L<åfl
J~°÷=∞ÜÕ∞º JOâ◊O! `å#∞ P*Ï˝Ñ≤OK«‰õΩO_® U L^Œº=∞O
#_»=‰õÄ_»^Œx, #_»=^Œ<Õ F kèHͯ~°ã¨fi~°O ZѨC_»∂ ˆHã‘P~üÖ’
ã¨∂Êùiã¨∂Î<Õ LO@∞Ok. nxH˜ J#∞QÆ∞}OQÍ PÜ«∞#
J#∞K«~°QÆ}O =º=ǨÏiã¨∂Î<Õ LO@∞Ok. J~Ú<å `≥ÅOQÍ}
=∂~üÛ PQÆHõáÈQÍ, JO^Œi PÖ’K«#efl `å~°∞=∂~°∞KÕã≤ Hõ^ŒO
`˘Hõ¯_»O QÆ=∞<å~°›O.
"≥Ú^Œ˜#∞Oz "≥∂ã¨Ñ¨Ói`« ~å[H©Ü«∂efl #_ç¿Ñ HÍO„ÔQãπ
D™êi‰õÄ_® `«# Z`«∞ÎQÆ_»efl "Õã≤Ok. W@∞ ~åROÖ’ =∂~üÛ‰õΩ
J#∞=∞ux=fi‰õΩO_®, J_»∞¤‰õΩO@∂<Õ =∞~À"≥·Ñ¨Ù ^•"≥∂^Œ~°
~å[#iûOǨÏ#∞, *Ï<åÔ~_ç¤x, ˆHâ◊=~å=Ù#∞ =∂~üÛ#∞ "å~Ú^•
"Õ~ÚOKÕÖÏ *ËUã‘`À ~åÜ«∞ÉÏ~°O #_»áêÅx ÃãÃÑìO|~ü 28#
=ÚYº=∞O„u HÀ~°_»O, Ѩiã≤÷ux "å~°∞ JOK«<å "Õã≤, `«=∞`À
P Ѩx HÍ^Œx KÕ`«∞Å∞ ZuÎ"ÕÜ«∞_»O QÆ=∞<å~°›O. qz„`«"≥∞ÿ#
q+¨Ü«∞"Õ∞=∞O>Ë, _èçb¡Ö’ L#fl ˆHã‘P~ü<Õ =∂~üÛ#∞ "å~Ú^•
"Õ~ÚOK«_®xH˜ HÍO„ÔQãπ "å_»∞HÀ"åÅx K«∂_»_»O! ã¨fiÜ«∞OQÍ
"åÜ«∞ÖÏ~ü ~°q, P™ê¯~ü ÃѶ~åflO_≥*òÅ∞ r="≥·q^茺 ã¨^Œã¨∞û
^Œ$ëêìº, QÆ}Ë+π x=∞[˚#O ^Œ$ëêìº =∂~üÛ#∞ "å~Ú^•
"Õ~ÚOKåÅx ˆHã‘P~üÃÑ· XuÎ_ç `Õ=_»O [iyOk. 2014Ö’
[iˆQ ZxflHõÖ’¡ ©P~üZãπ „Ѩ^è•# Éèí∂q∞Hõ áÈ+≤ã¨∞ÎO^Œx,
qq^èŒ *ËUã‘Å <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ L#fl H˘O^Œ~°∞ =ÚYº
<åÜ«∞‰õΩÅ∞ `≥~å㨠#∞Oz ÖË^• HÍO„ÔQãπ`À qb#"≥∞ÿ# `«~åfi`«
H˘xfl ã‘@¡#∞ Pt™êÎ~°x, ^•xfl ™ê‰õΩQÍ fã¨∞H˘x =∂~üÛ#∞
ˆHã‘P~ü "å~Ú^• "Õ~ÚOK«QÆÅ_»<Õ nè=∂#∞ "å~°∞ Hõey
L<åfl~°<Õ Hõ^äŒ<åÅ∞ Ѩ„uHõÖ’¡ ~å=_»O D ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ
QÆ=∞xOKåe.
Ju `≥eqѨ~°∞_≥·# ˆHã‘P~ü _èçb¡ Z`«∞ÎQÆ_»‰õΩ `«ÖÁQÍæ_®
ÖË^• J<Õk `≥eÜ«∞^Œ∞. HÍx `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ
q[Ü«∞=O`åxÔH· PÜ«∞#QÍx, `≥~åã¨QÍx ÃÑ^ŒÌQÍ
Ѩ˜ìOK«∞HÀHõáÈ=_»O QÆ=∞<å~°›O. áÈ`Õ, =∂~üÛ#∞ =^ŒÌ<Õ
™êǨÏã¨O =∂„`«O PÜ«∞# KÕÜ«∞ÖËHõáÈÜ«∂_»∞. =∂~üÛ ~°^Œ∞̉õΩ
U=∂„`«O „Ѩܫ∞uflOz<å, ˆHã‘P~ü W"Õ∞*ò =∞iO`« ^≥|ƒu<Õ
„Ѩ=∂^ŒO LO^Œ<Õ q+¨Ü«∞O PÜ«∞# „QÆÇ≤ÏOz LOÏ_»∞.
JO^Œ∞ˆH <˘Ñ≤ÊOK«Hõ, `«Ñ≤ÊOK«∞H˘x _èçb¡Ö’ =∞HÍO "Õã≤
#˜OKå_»∞ ˆHã‘P~ü. ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡ `«~åfi`« =zÛ#
=∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~ü, Ѩ~°HÍÅ ZxflHõÖ’¡ `≥~å㨠Ѩ~°∞=Ù
áÈ"åeûO^•xHõ<åfl Z‰õΩ¯=<Õ áÈ~ÚOk. J~Ú<å ˆHã‘P~ü
Ô~O_»∞ ÏÔ~æ@¡#∞ ™êkèOKå_»∞. XHõ˜ c*ËÑ‘x ^Œ∂~°O KÕÜ«∞_»O
HÍQÍ, Ô~O_Àk *ËUã‘x `≥~å㨉õΩ J#∞‰õÄÅOQÍ
=∂~°∞ÛHÀ=@O. Pq^èŒOQÍ Ñ¨~°HÍÅ ZxflHõÅ `«~åfi`« *ËUã‘
`≥~å㨉õΩ J#∞‰õÄÅOQÍ =∂i# #∞Oz, HÀ^ŒO_»~åO, W`«~°
*ËUã‘ ÉèÏQÆ™êfi=∞º ѨH∆ÍÅ #∞Oz q=∞~°≈efl Z^Œ∞~˘¯O@∂<Õ
L<åfl_»∞. P q=∞~°≈Å #∞Oz `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ`À
HÀÅ∞‰õΩO^•=∞x ÉèÏq¿ãÎ, uiy `≥~å㨠HÀ^ŒO_»~åO <À~°∞#∞
<˘HͯeûO^•xHõ<åfl Z‰õΩ¯=<Õ <˘H˜¯Ok. g˜ Ѷ¨e`«OQÍ<Õ
_èçb¡#∞Oz uiy=zÛ# ˆHã‘P~ü `«# á¶êOǨÏ∫ãπÖ’ JHÀì|~ü
6# U~åÊ@∞ KÕã≤# ã¨=∂"ÕâßxH˜ HÀ^ŒO_»~åO#∞,
Nx"åãπQ“_£#∞ =∞#ã¨∂ÊùiÎQÍ<Õ ^Œ∂~°=ÚOz, =∂~üÛÖ’
[iy# `«Ñ¨Cefl |∂`«^ŒÌOÖ’Ãјì K«∂_»_®xH˜ „Ѩܫ∞uflOKå_»∞.
nx Ѩi}Ï=∞O Éèíq+¨º`«∞ÎÖ’ ZÖÏ LO@∞O^À K«∂_®e.
W^ŒO`å ‰õÄ_® =∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~ü, Ѩ~°HÍÅ ZxflHõÖ’¡
áÈ~Ú# Ѩ~°∞=Ù#∞ xÅɡ@∞ìHÀ=_®xH˜, *ËUã‘x xsfi~°ºO
KÕÜ«∞_®xÔH· KÕã¨∞Î#fl K«~°ºÖÏ¡QÍ<Õ L<åfl~Ú. g@xflO˜#∞Oz
|Ü«∞@Ѩ_»_®xH˜ ©P~üZãπ‰õΩ QÆ`« ã¨O=`«û~° HÍÅOQÍ Un
Hõeã≤~å=_»O ÖË^Œ∞. q^•º~°∞÷Å "åi¬Hõ ѨsHõ∆Å `«~åfi`«
=O^Œ~ÀAÅ L^Œº=∞ HÍ~åºK«~°}#∞ „ѨHõ˜™êÎ##fl ©P~üZãπ
U HÍ~°º„Hõ=∂xH˜ ~°∂ѨHõÅÊ# KÕÜ«∞ÖË^Œ∞. =∞^茺֒ =zÛ#

13. 13 JHÀì|~ü, 2012
~åRѨu ZxflHõefl qxÜ≥∂yOK«∞HÀ"åÅx K«∂ã≤<å, [QÆ<£
=~°æO „Ѩ}ÉòˆH F@∞ "Õ™êÎ=∞x „ѨHõ˜OK«_»O, J@∞ `«$}=¸Öò
z=iH˜ „Ѩ}ÉòˆH "≥ÚQÆ∞æ K«∂Ѩ_»O`À `≥~å㨠J=ã¨~°O ~åRѨu
ZxflHõÅ ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ HÍO„ÔQãπ‰õΩ ÃÑ^ŒÌQÍ J=ã¨~°O ÖˉõΩO_®
áÈ~ÚOk. P `«~åfi`« =zÛ# =~å¬HÍÅѨ٠JÃãOc¡, áê~°¡"≥∞Oò
ã¨=∂"ÕâßÅ∞ ‰õÄ_® `≥~å㨉õΩ Hõeã≤ ~åÖË^Œ∞.
`≥ÅOQÍ} T¿ãÖËx _èçb¡ ~å[H©Ü«∂Å∞ :
2009Ö’ Ô~O_»= ^Œá¶ê ZxflÔH·# Ü«ÚÑ≤U „ѨÉèí∞`«fiO
‰õΩOÉèíHÀ}ÏÖ’¡ Ѩ^ÕѨ^Õ W~°∞HÀ¯=_»O`À áê@∞QÍ, JO`«~°æ`«
‰õΩ=Ú‡ÖÏ@Ö’¡ z‰õΩ¯HÀ=_»O`À Jã¨Å∞ `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞O
QÆ∞iOzQÍx PÖ’zOKÕ Ñ¨iã≤÷`«∞ÖË ÖˉõΩO_® áÈÜ«∂~Ú.
W^Õ„Hõ=∞OÖ’ q^Õj „Ѩ`«ºHõ∆ ÃÑ@∞ì|_»∞Å∞, ÉÁQÆ∞æ ‰õΩOÉèíHÀ}ÏÅ∞,
_ôlÖò ^èŒ~°Å ÃÑOѨÙ, Qͺãπ ã≤eO_»~°¡ ã¨aû_ôç `«k`«~° ã¨=∞㨺Å∞
ˆHO„^•xH˜ Li`å_»∞ÖÏ =∂~°∞`«∞O>Ë _èçb¡Ö’ ˆHã‘P~ü#∞
Ѩ˜ìOK«∞‰õΩ#fl "åÔ~=~°∞ ÖË~°<Õk "åã¨Î=O. ''ˆHã‘P~ü`À K«~°ÛÖÏ
Jã¨ÖÏÜ«∞xfl Z=~°∞ Ñ≤eKå~°∞?—— ÖÏO˜ „ѨHõ@#Å∞ ~å=_»O
[iyOk. P*Ï^£ J~Ú`Õ, J^Õ UHÍaè„áêÜ«∞ =∞O„`å<Õfl
[Ñ≤OKå_»∞. ǨϟO=∞O„u +≤O_Õ, áê`« iHÍ~°∞¤<Õ uiy
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£Ö’ "≥∂yOzáÈÜ«∂_»∞. "åÜ«∞ÖÏ~ü ~°q `≥ÅOQÍ}
W=fi_»O ™ê^茺OHÍ^Œ<Õ „ѨHõ˜OKå_»∞. WO^Œ∞Ö’ HÍO„ÔQãπ Ü≥ÚHõ¯
^ŒfiO^Œfi hu ÖËHõáÈÖË^Œ∞. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O
TѨO^Œ∞‰õΩ#flѨC_»ÖÏ¡ `≥ÅOQÍ}‰õΩ ™ê#∞‰õÄÅOQÍ,
=ºuˆ~HõOQÍ =∂Ï¡_»_»O "≥Ú^Œ˜#∞Oz [~°∞QÆ∞`«∂<Õ L#flk.
J@∞ PO„^è• ÖÏc ‰õÄ_® ǨÏ_®=Ù_çѨ_ç _èçb¡Ö’ =∞HÍO
"ÕÜ«∞_»O, PO„^è•„áêO`«OÖ’ ã¨"≥∞ÿHͺO„^èŒ L^Œº=∞O Ѩ„uHõÖ’¡
Hõ#Ѩ_»_»O K«HõK«HÍ [iyáÈÜ«∂~Ú. ˆHã‘P~ü#∞ WÖÏ
=∞ÉèíºÃÑ_ç`Õ, `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ "å~Ú^• Ѩ_»_»"≥∂, xsfi~°ºO
HÍ=_»"≥∂ [~°QÆ=K«Ûx HÍO„ÔQãπ Z`«∞ÎQÆ_» ‰õÄ_®
J~Ú=ÙO@∞Ok.
ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡ ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ WÖÏO˜ ‰õΩÜ«Ú‰õΩÎÖËfl
_èçb¡ #_çÑ≤OzOk. L^Œº=∞O [iy# HÍÅ=∞O`å _èçb¡Ö’
`≥ÅOQÍ}ÃÑ· ǨÏ_®=Ù_ç [iyOk. L^Œº=∞O ã¨^Œ∞Ì=∞#QÍ<Õ
''JÉ˃—— JÖÏO˜ K«~°ÛÖËq [~°QÆÖË^Œx |∞HÍ~ÚOzOk.
D™êi‰õÄ_® JÖÏO˜ Z`«∞ÎQÆ_»ÖËfl ѨxflOk ‰õÄ_® ÃãÃÑìO|~ü
17# W@∞ `≥ÅOQÍ}Ö’ q"≥∂K«#, q„^ÀǨÏ, q[Ü≥∂`«û=
k#O ¿Ñ~°∞# qq^èŒ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ `«=∞`«=∞ ~å[H©Ü«∞
ÅaÌHÀã¨O `åѨ„`«Ü«∞Ѩ_»QÍ, J@∞ _èçb¡Ö’ HÀ~üHõq∞©
ã¨=∂"Õâ◊O U~åÊ>ˇÿ#@∞¡, ã¨fiÜ«∞OQÍ ™ÈxÜ«∂,
=∞<£"≥∂ǨÏ<£ã≤OQ∑Å∞ P ã¨=∂"ÕâßxH˜ Ǩ [Ô~· `≥ÅOQÍ}
JOâ◊OÃÑ· ã¨∞n~°… K«~°Û [iÑ≤ „ѨHõ@# KÕ™êÎ~°x Hõ^äŒ<åÅ∞,
TǨÏQÍ<åÅ∞ =KåÛ~Ú. ÃÑ·QÍ ©P~üZãπ#∞ HÍO„ÔQãπÖ’ qb#O
KÕÜ«∂Å<Õ XѨÊO^ŒO ‰õÄ_® K«~°Û‰õΩ =zÛO^Œx, P <ÕѨ^䌺OÖ’<Õ
`≥ÅOQÍ} „Ѩ„H˜Ü«∞ „ѨHõ@# "≥Å∞=_»∞`«∞O^Œx =∞ÉèíºÃÑÏì~°∞.
WO^Œ∞Ö’x "åã¨Î"åÅ∞ XHõ¯ ˆHã‘P~ü‰õΩ, HÍO„ÔQãπ‰õΩ `«Ñ¨Ê
=∞Ô~=iH˜ `≥eÜ«∞^Œ∞. ÃÑ·QÍ `«$}=¸Öò HÍO„ÔQãπ WzÛ# ëêH±#∞
K«iÛOK«_®xH˜, =∞<£"≥∂ǨÏ<£ Jã¨=∞~°ú áêÅ#‰õΩ ("å+≤OQ∑@<£
áÈã¨∞ì Ѩ„uHõ „ѨHÍ~°O) =∞^ŒÌ`«∞ `≥ÅѨ_®xˆH HÀ~üHõq∞©
ã¨=∂"Õâ◊O U~åÊ>ˇÿO^Œ<Õk `«~åfi`« `≥eã≤# "åã¨Î=O.
~åR Tã¨~°"≥e¡ ~å[H©Ü«∂Å∞ :
W^Õ„Hõ=∞OÖ’ L^Œº=∂xfl h~°∞Q͈~Û Ñ¨i}Ï=∂Å∞ J<ÕHõO
KÀ@∞ KÕã¨∞‰õΩ<åfl~Ú. ~å„ëêìxH˜ K≥Ok# 13=∞Ok `≥ÅOQÍ}
=∞O„`«∞Å∞ (^•#O, =ÚˆH+πÅ∞ `«Ñ¨Ê) ÃãÃÑìO|~ü 17#
™ÈxÜ«∂‰õΩ `≥ÅOQÍ}#∞ W"åfiÅ<Õ F Js˚x ѨOÑ≤OK«_»O
[iyOk. ^•x HÍÑ‘x „Ѩ^è•#=∞O„uH˜, P*Ï^£‰õΩ, "åÜ«∞ÖÏ~ü
~°qH˜, Ü«Ú=<åÜ«∞‰õΩ_≥·# ~åǨïÖò‰õΩ ‰õÄ_® ѨOÑ≤OK«_»O
[iyOk. |Ǩïâ◊ g~°O^Œ~°∞ P ÖËYÃÑ· ZÖÏ ã¨ÊOkOKå~À,
ã¨ÊOkOK«‰õΩO>Ë =∞O„`«∞Å P`«‡Q“~°=O Uq^èŒOQÍ
=∞O@QÆeã≤O^À áêѨO =∞# `≥ÅOQÍ} =∞O„`«∞ʼnõΩ Ѩ˜ì#@∞¡
ÖË^Œ∞. WѨʘˆH `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OQÍ Hõà◊√§ ɡ·~°∞¡ QÆq∞‡#
K«O„^ŒÉÏ|∞ ÃãÃÑìO|~ü 24# `≥ÅOQÍ}ÃÑ· JdÅѨHõ∆ ã¨=∂"Õâ◊O
ÃÑÏìÅx F #~°‡QÆ~°ƒù ÖËY#∞ ~åã≤ ѨOÑ≤OK«_»O [iyOk.
D ÖËY ~åÜ«∞_®xH˜ „Ѩ^è•# HÍ~°}O PÜ«∞#
'g∞HÀã¨O–=ã¨∞Î<åfl— áê^ŒÜ«∂„`« ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ<Õ J<Õk JO^ŒiH˜
`≥eã≤Ok. W^Õ Z`«∞ÎQÆ_»efl QÆ`«OÖ’ [QÆ<£ ‰õÄ_® "ÕÜ«∞_»O
[iyOk. P ÖËY `≥ÅOQÍ}‰õΩ U^À X~°QÆɡ_»∞`«∞O^Œx
ÉèÏqOz# ɡ·Ô~_ç¤, „Ѩg}üÔ~_ç¤Å∞ "åi J=HÍâ◊"å^Œ
~å[H©Ü«∂Å#∞ ~å[H©Ü«∞O KÕÜ«∞_»O Pâ◊Û~åºxH˜ HõeyOzOk.
WHõ z=i J„ã¨ÎOQÍ ÃãÃÑìO|~ü 29# qâßYÖ’ ÉÁ`«û
ã¨`«º<å~åÜ«∞} =∂Ï¡_»∞`«∂, `≥Å∞QÆ∞ =∂Ï¡_Õ "åiH˜ Ô~O_»∞
~å„ëêìÅ∞O>Ë `«¿ÑÊOx F „ѨHõ@# *Ïs KÕ™ê_»∞. HÍx J^Õ
ÉèÏ=O`À _èçb¡ Jkèëêì<åxH˜ XHõ ÖËY~å¿ã ™êǨÏã¨O PÜ«∞#
KÕÜ«∞ÖËHõáÈÜ«∂_»∞. J~Ú<å PO„^è• `«=Ú‡à◊√¡ ÉÁ`«ûQÍi k+≤ì
ÉÁ=∞‡efl `«QÆÅɡ˜ì, =∞iO`« „ѨKå~åxfl HõeyOKå~°∞.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ <Õ~°∞QÍ áêÖÁæ#ÖËHõ, „Éèí+¨µìÅ∞QÍ
q∞yeáÈ=_»O W+¨ìOÖËHõ, J@∞ HÍO„ÔQãπ, W@∞ ©_ôÑ‘ ~°H˜ÎHõ>Ëì
~å[H©Ü«∂efl #_çÑ≤Ok. ©_ôÑ‘ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ =∞^ŒÌ`«∞

14. 14#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
„ѨHõ˜Oz#@∞¡ „ѨHõ˜Oz, XHõ¯_»O>Ë XHõ¯ HÍ~°ºHõ~°Î#∞
ã¨g∞HõiOK«ÖË^Œ∞. ÃÑ·QÍ `≥ÅOQÍ} `≥Å∞QÆ∞ Z"≥∞‡Ö˺Å∞
JÃãOc¡x J_®¤QÍ =∂~°∞ÛH˘x ɡ·~îå~ÚOѨ٠KÕ¿ãÎ, `å"Õ∞q∞
`«‰õΩ¯= u#ÖË^Œx HÍO„ÔQãπ ZOÑ‘Å∞ H˜~°}ü‰õΩ=∂~üÔ~_ç¤ HͺOѨÙ
HÍ~åºÅÜ«∂xfl "ÕkHõQÍ KÕã¨∞HÀ=_»O, JÔ~ã¨∞ì <å@HÍxfl
P_»_»O JO^Œix Pâ◊Û~°ºÑ¨izOk. ÃÑ·QÍ QÆ∞=∞‡_çHÍÜ«∞Å
^˘OQÆ JO>Ë Éèí∞*ÏÅ∞ `«_»∞=Ú‰õΩ#fl@∞¡, "åi `«Ñ¨C_»∞ Ѩ^Œúux
"åˆ~ K«iÛOK«∞HÀ=_»O QÆ=∞<å~°›O. áÈh JÔ~ã¨∞ì `«~åfi`«
q_»∞^ŒÖˇ·# "å~°∞ Hõhã¨O <≥ÔH¡ãπ~À_£ "≥·Ñ¨Ù ~å‰õΩO_® uiy
HͺOѨ٠HÍ~åºÅÜ«∂xH˜ "≥à◊¡_»OÖ’x L^Œº=∞ã¨∂ÊùiÎ ZO`À
`≥eã≤Ok. WHõ `≥ÅOQÍ} Z"≥∞‡Ö˺Å∞, =∞O„`«∞Å∞ W@∞
H˜~°}ü‰õΩ=∂~üÔ~_ç¤H˜, _èçb¡ Jkèëêì<åxH˜ ZO`« q^èÕÜ«∞`«#∞
„ѨHõ˜OKå~À JO`«Hõ<åfl Z‰õΩ¯=QÍ „ѨHõ˜OK«_»O "åi
`≥ÅOQÍ} "å^•xfl `≥eÜ«∞*Ëã¨∞Î#flk. `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OQÍ
"åi^≥ѨC_»∞ |$ǨÏ#flÅ áê„`«<Õ. XHõ"≥·Ñ¨Ù `≥ÅOQÍ} "å^Œ∞Å∞QÍ
K≥ÖÏ=∞}˜ J=Ù`«∂<Õ, =∞~À"≥·Ñ¨Ù =∞O„`«∞Å∞QÍ H˘#™êQÆ_»O
L^Œº=∂xH˜ ÅOQÆ~ü "ÕÜ«∂Å#∞HÀ=_»O `«Ñ¨Ê =∞~ÀHõ˜ HÍ^Œ∞.
ÃÑ·QÍ =ÚYº=∞O„ux XÑ≤ÊOz =∂~üÛ‰õΩ `å"Õ∞ J#∞=∞u
WÑ≤ÊOKå=∞x, x["≥∞ÿ# `≥ÅOQÍ}"å^Œ∞ÅO `å"Õ∞#x
|∞HÍ~ÚOK«_»O `«Ñ¨Ê, =∂~üÛ‰õΩ J#∞=∞u W=fi‰õΩO_® ÖËx
ã≤÷u U~°Ê_çO^Œ<Õ q+¨Ü«∂xfl g~°O`å QÆ∞iÎOKÕ JÖÏ KÕ™ê~°<Õk
JO^ŒiH˜ `≥eã≤O^Õ. WHõ *Ï<åÔ~_ç¤k J^Õ ^èÀ~°}˜. JO`å
`å<Õ#x, ~år<å=∂‰õΩ `å<≥ѨC_»∞ ã≤^ŒúÌ"Õ∞#x, J~Ú<å
~år<å=∂ KÕÜ«∂Åx J_»QÆ_®xH˜ *ËUã‘ Z=~°x Z^Œ∞~°∞
„Ѩâ◊flÅ∞ "Õã¨∂Î<Õ LOÏ_»∞. Z=~°_çy`Õ ~år<å=∂ KÕ™êÎ~À,
ZѨC_»∞ KÕ™êÎ~À *Ï<åÔ~_礈H `≥eÜ«∂e.
`≥ÅOQÍ} lÖÏ¡Ö’¡ Hõ"å`«∞ ÃãQÆÅ∞ :
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ#∞ ã¨"Õ∞q∞~å H˘#™êQÆx=fi^ŒÌ<Õ „ѨÉèí∞`«fi
Ѩ@∞ì^ŒÅ XHõ"≥·Ñ¨Ù, ZÖÏÔQ·<å =∂~üÛ#∞ x~°fiÇ≤ÏOKåÅ<Õ
Ѩ@∞ì^ŒÅ`À qq^èŒ „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å∞, ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞, L^ÀºQÆ
ã¨OѶ¨∂Å *ËUã‘Å∞ =∞~À"≥·Ñ¨Ù Ѩ@∞ì^ŒÅ`À LO_»_»O `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞OÖ’ K≥ѨCHÀ`«QÆæ JOâ◊O. D Ѩ@∞ì^ŒÅ`À>Ë qq^èŒ
lÖÏ¡Ö’¡ =∂~üÛ‰õΩ =∞^ŒÌ`«∞QÍ ~åºbÅ#∞, Hõ"å`«∞Å#∞
[~°Ñ¨_»O`À „ѨÉèí∞`«fiOÖ’ QÆ∞|∞Å∞ ‰õÄ_® "≥Ú^ŒÖˇ·Ok. ÃãÃÑìO|~ü
16 <å˜ HõsO#QÆ~ü 'Ï~üÛ— TÇ≤ÏOz#^•xHõ<åfl
q[Ü«∞=O`«O HÍ=_»O`À HÍO„ÔQãπ Hõ<åfl `≥~å㨈H Z‰õΩ¯=
PO^Àà◊##∞ HõeyOzOk. L^Œº=∞O `«#KÕu #∞Oz
KÕ*ÏiáÈ`«∞O^Œx „QÆÇ≤ÏOz# ˆHã‘P~ü _èçb¡Ö’ K«„HõO
uѨC`«∞#fl@∞¡ „ѨHõ@#Å∞ ~å=_»O "≥Ú^ŒÖˇ·Ok. HõsO#QÆ~ü
[#ã¨O^ÀǨÏxfl K«∂ã≤ QÍ|~åѨ_ç# „ѨÉèí∞`«fiO ZÖÏÔQ·<å
30<å˜ =∂~üÛ#∞ "å~Ú^• "Õ~ÚOKåÅx ÉèÏqOz, QÆ∞yæà◊¡
N^èŒ~°ÉÏ|∞#∞^ÕÌtOz Náê^Œ~å=Ù „Ѩ™êÎ=##∞ (`«O„_çH˜ Ѩ˜ì#
QÆ`Õ) HÀ^ŒO_»~åO `Õ=_»O`À, P =∂efl J=HÍâ◊OQÍ,
PÜ«Ú^èŒOQÍ HÍO„ÔQãπ ZOÑ‘Å∞, Z"≥∞‡Ö˺Å∞ fã¨∞H˘x
HÀ^ŒO_»~åOÃÑ· q~°∞K«∞‰õΩѨ_»_»O [iyOk. HõsO#QÆ~üÖ’
PÜ«∞#ÃÑ· ÃãÃÑìO|~ü 17# ã¨∞"≥∂’ ˆHã¨∞ ‰õÄ_® #"≥∂^Œ∞
J~ÚOk. P `«~åfi`« [iy# qq^èŒ lÖÏ¡Å ~åºbÅ∞, Hõ"å`«∞Å∞
q[Ü«∞=O`«O HÍ=_»O`À „ѨÉèí∞`«fiO JÔ~ã¨∞ìŠѨ~åfixfl
"≥Ú^ŒÅ∞ÃјìOk.
D <ÕѨ^䌺OÖ’<Õ ÃãÃÑìO|~ü 24# HÍã¨∞ „|Ǩ ‡#O^ŒÔ~_ç¤
q„QÆǨ xfl ^èŒfiOã¨O KÕã≤O^Œ<Õ P~ÀѨ}ÃÑ· @Ѷπ (©Ü«¸ZѶπ)
<åÜ«∞‰õΩ~åÖˇ·# q=∞Å#∞ JÔ~ã¨∞ì KÕã≤ K«OK«ÖòQÆ∂_» *ˇ·Å∞‰õΩ
`«~°eOK«_»O, „Ѩ*Ï„QÆǨ xfl K«∂ã≤ J^Õ ™êÜ«∞O„`«O ɡ~ÚÖòÃÑ·
P"≥∞#∞ q_»∞^ŒÅ KÕÜ«∞_»O [iyOk. ÃãÃÑìO|~ü 28# HÀ~°∞@¡
Z"≥∞‡Ö˺ ÔH. q^•º™êQÆ~°~å=Ù#∞ x*Ï=∂ÉÏ^£ lÖÏ¡ a‰õÄfl~üÖ’
JÔ~ã¨∞ì KÕã≤ HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡ ZÖÏ¡Ô~_礿Ñ@ áÈbãπ¿ãì+¨<£‰õΩ
`«~°eOK«_»O [iyOk. `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ J#∞=∞u
W"åfiÅ<Õ _ç=∂O_£`À =ÚYº=∞O„ux PÜ«∞# HͺOѨÙ
HÍ~åºÅÜ«∞OÖ’ ÃãÃÑìO|~ü 27# HõÅ=_®xH˜ =zÛ#,
`≥ÅOQÍ} HÀã¨O P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ‰õΩ áêÅÊ_ç# ‰õΩ@∞OÉÏʼnõΩ
K≥Ok# ^•^•Ñ¨Ù 20 =∞Ok =∞Ç≤Ïà◊efl, Ñ≤Å¡efl ѨO*QÆ∞ì
áÈbã¨∞Å∞ JÔ~ã¨∞ì KÕã≤ =ÚO^Œ∞ ã¨Or=Ô~_ç¤#QÆ~ü áÈbã¨∞
¿ãì+¨<£Ö’, `«~åfi`« |O*Ï~åÇ≤ÏÖòû áÈbã¨∞ ¿ãì+¨<£Ö’
x~°ƒOkèOK«_»O [iyOk.
W^Õ Ñ¨iã≤÷u `≥ÅOQÍ} lÖÏ¡Ö’¡ H˘#™êyOk.
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£Ö’ áê~åq∞Å@s |ÅQÍefl kOѨ_»O "≥Ú^ŒÖˇ·Ok.
Ѩiã≤÷`«∞Å∞ KÕ*Ï~°_»O`À „ѨÉèí∞`åfixH˜ k‰õΩ¯`ÀK«x ã≤÷u
U~°Ê_çOk. JO^Œ∞ˆH áÈbã¨∞ ÉÏã¨∞ÅKÕ =∂@Å `«∂ÏÅ#∞
„ѨÜ≥∂yOzOk. Z˜ì Ѩiã≤÷uÖ’ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ
J#∞=∞uKÕÛk ÖË^Œx _ôrÑ‘ k<Õ+πÔ~_ç¤, #QÆ~° áÈbã¨∞ Hõg∞+¨#~ü
J#∞~åQ∑ â◊~°‡ Ѩ^ÕѨ^Õ „ѨHõ˜OK«_»O „áê~°OaèOKå~°∞. J~Ú<å
lÖÏ¡Ö’¡ <≥QÆ_»∞ =∞iO`« ~åAHÀ=_»O`À Ѩiã≤÷ux
JOK«<å"Õã≤# _ôrÑ‘ '=∂~üÛ— "ÕkHõ#∞ =∂~°∞ÛHÀ"åÅx,
ã≤H˜O^Œ~åÉÏ^£ Ѩˆ~_£„Q“O_£Ö’QÍx, LѨÊÖò ¿ãì_çÜ«∞OÖ’QÍx
[~°∞ѨÙHÀ"åÅx ã¨∂zã¨∂Î<Õ, Ju„Hõq∞¿ãÎ L‰õΩ¯áê^ŒO "≥∂Ѩ_»O
`«Ñ¨Ê^Œx *ËUã‘H˜ ÃÇÏK«ÛiHõ#∞ ‰õÄ_® *Ïs KÕ™ê_»∞. ~åR

15. 15 JHÀì|~ü, 2012
„ѨÉèí∞`«fiO, ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO, áÈbã¨∞Å∞, L„`ÕÊ~°HÍÅ∞QÍ Ñ¨xKÕ¿ã
HÍ=Ói, ~åÜ«∞áê˜, ÅQÆ_»áê˜, ©rÅ ã¨Ç¨ÏHÍ~°O`À
`≥ÅOQÍ}Ö’ Hõh㨠„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å`å=~°}Ïxfl ‰õÄ_®
ÖˉõΩO_® KÕ™ê~°∞. DlѨÙì, @∞x+≤Ü«∂ ÖÏO˜ ~åK«iHõ ^ÕâßÖ’¡
„Ѩ[ʼnõΩ#fl ǨωõΩ¯ÖÏ¡O˜q ‰õÄ_®, „Ѩ*Ï™êfi=∞º ^Õâ◊OÖ’
á⁄O^Œ‰õΩO_® K«∂™ê~°∞.
WO`« ^Œ=∞#HÍO_» [~°∞QÆ∞`«∞O>Ë, L^Œº=∞áêsì ~°^䌙ê~°kè
_èçb¡Ö’ =∞O`«<åÅ =∞`«Å|∞Å ¿Ñ~°∞# Ѷ≤_ÕÅ∞ "å~ÚOKå_»O>Ë
PÜ«∞# `åºQÆx~°u, L^Œº=∞ã¨∂ÊùiÎ ZO`À `≥eÜ«∞^Œ∞QÍx,
Z`«∞ÎQÆ_»Å∞ =∂„`«O JO^ŒiH˜ `≥eã≤áÈÜ«∂~Ú. q+¨Ü«∞O
KÕ~Ú*ÏiáÈ`«∞O^Œx „QÆÇ≤ÏOz# `≥~å㨠<åÜ«∞Hõ`«fiO ˆHã‘P~ü#∞
ZÖÏÔQ·<å `≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ áêÖÁæ<ÕÖÏ K«∂_®Åx
„Ѩܫ∞uflOz<å ã¨Ñ¶¨ÅO HÍÖËHõáÈ~ÚOk. z=iH˜ ÃãÃÑìO|~ü
21# =∞~°}˜Oz# H˘O_® ÅHõ∆ ‡}üÉÏѨÓrx K«∂_»_®xH˜ ‰õÄ_®
ˆHã‘P~ü W+¨ìѨ_»ÖË^ŒO>Ë =∂~üÛ‰õΩ ZÖÏO˜ ã¨OˆH`åefl PÜ«∞#
ѨOÑ≤OKå_À J~°÷O KÕã¨∞HÀ"åe.
©*ËUã‘ ™êǨϙȿÑ`« x~°‚Ü«∞O :
=∞~À"≥·Ñ¨Ù `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ#∞ "å~Ú^• "Õã¨∞HÀ"åÅO>Ë,
ÃãÃÑìO|~ü 27֒Ѩ٠`≥ÅOQÍ}ÃÑ· „ѨHõ@# KÕÜ«∂Åx *ËUã‘
+¨~°`«∞#∞ ÃјìOk. z=iH˜ ÉèÏQƺ#QÆ~ü QÆ}Ë+π L`«û= Hõq∞©
x~åfiǨωõΩÅ`À ‰õÄ_® `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ#∞ "å~Ú^•
"Õã¨∞HÀ"åÅ<Õ XuÎ_çx *ËUã‘ÃÑ· HõeyOzOk ‰õÄ_®. uiy
*ËUã‘, _≥_£Öˇ·<£#∞ ÃãÃÑìO|~ü 29H˜ =∂iÛ Z˜ì Ѩiã≤÷uÖ’
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ#∞ P¿ÑkÖË^Œx, „Ѩ[Å PHÍOHõ∆Å#∞
Kå˜K≥¿ÑÊ =∂~üÛ‰õΩ ZÖÏO˜ J#∞=∞u J=ã¨~°O ÖË^Œx,
=∂~üÛ qkèQÍ ÏºOH±|O_£ÃÑ·#<Õ x~°fiÇ≤Ï™êÎ=∞x *ËUã‘ ã‘ìiOQ∑
Hõq∞© ÃãÃÑìO|~ü 24# F Kåi„`«Hõ x~°‚Ü«∂xfl „ѨHõ˜OzOk.
`≥ÅOQÍ} =∞O„`«∞Å∞ ã¨Ç¨ÏHõiOKåÅx, Hõke ~å"åÅx Ñ≤Å∞ѨÙ
xzÛOk. x~°ƒO^èŒHÍO_»#∞ H˘#™êy¿ãÎ "≥∞~°∞Ѩ٠ã¨"≥∞‡ KÕ™êÎ=∞x
L^ÀºQÆ *ËUã‘ ÃÇÏK«ÛiOzOk.
z=iH˜ ã¨z"åÅÜ«∂xfl kQƃO^èŒO KÕã¨∂Î, #=O|~ü ^•HÍ
144= ÃãHõ∆<£#∞ qkèã¨∂Î, ã¨z"åÅÜ«∞O ֒ѨÅ, |Ü«∞@
„Ѩ^Œ~°≈#Å#∞, x<å^•efl KÕѨ@ì~å^Œx áÈbã¨∞Å∞ POHõ∆Å∞
qkèOz ÉϺ#~üÅ#∞ U~åÊ@∞ KÕ™ê~°∞.
~åRѨuH˜ „Ѩ=ÚY∞Å ÖËY :
`≥ÅOQÍ} „áêO`åxH˜ K≥Ok# 20=∞Ok „Ѩ=ÚY∞Å∞,
qq^èŒ ~°OQÍʼnõΩ K≥Ok# ™ê=∂lHõ HÍ~°ºHõ~°ÎÅ∞ PO„^茄Ѩ^Õâò
"≥∞ÿ<åi© Hõg∞+¨<£ =∂r K≥·~°‡<£ =∞ǨÏ|∂Éò PÅOMÏ<£
<Õ`«$`«fiOÖ’ ÃãÃÑìO|~ü 24# Mˇ·~°`åÉÏ^£ „ÃÑãπHõ¡ÉòÖ’
ã¨=∂"Õâ◊"≥∞ÿ, `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ [~°QÆÉ’ÜÕ∞
Ѩi}Ï=∂efl JOK«<å"Õã≤ =∂~üÛ‰õΩ „Ѩ*Ï™êfi=∞º|^ŒúOQÍ
J#∞=∞u W"åfiÅx 'ã≤qÖò ™⁄Ãã·©— ¿Ñ~°∞# ~åRѨuH˜ F
ÖËY#∞ ~åÜ«∞_»O ‰õÄ_® [iyOk. Dq^èŒOQÍ =∂~üÛ‰õΩ Jxfl
=~åæÅ „Ѩ[Å#∞Oz, "Õ∞^è•=ÙÅ #∞Oz =∞^ŒÌ`«∞ ÅaèOK«_»O`À
=∂~üÛ‰õΩ ã¨<åflǨ Å∞ =∞iO`« =Ú=∞‡~°=∞Ü«∂º~Ú. *ËUã‘Ö’x
qq^èŒ ÉèÏQÆ™êfi=∞º ã¨OѶ¨∂Å∞ lÖÏ¡Å "åsQÍ ÉÏ^茺`«efl
ѨOK«∞H˘x [<åxfl `«~°e ~å"åÅx, WO˜H˘Hõ¯~°∞ K˘Ñ¨C#
*ˇO_® Ѩ@∞ìH˘x ~å"åÅx HÀ~°_»O [iyOk.
~°}~°OQÆ"≥∞ÿ# L™ê‡xÜ«∂ qâ◊fiq^•ºÅÜ«∞O :
ÃãÃÑìO|~ü 17# „áê~°OÉèí"≥∞ÿ# q^•º~°∞÷Å x~°ã¨#
HÍ~°º„Hõ=∂Å∞, áÈbã¨∞Å x~°ƒO^èŒHÍO_»`À ÃãÃÑìO|~ü 30 ^•HÍ
H˘#™êyOk. ÃãÃÑìO|~ü 27# `«ÅÃјì# q^•ºi÷ Hõ"å`«∞#∞
áÈbã¨∞Å∞ J_»∞¤HÀ=_»O`À L™ê‡xÜ«∂ ~°}~°OQÆOQÍ =∂iOk.
áÈbã¨∞Å∞ ÖÏsîKås˚, ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú=Ù „ѨÜ≥∂QÍÅ∞ x`«ºHõ$`«ºO
HÍQÍ, q^•º~°∞÷Å∞ ~åà◊√¡ ~°∞=fi_»O =∂=¸Öˇ·áÈ~ÚOk. „Ѩf
L^Œº=∞ ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ L™ê‡xÜ«∂#∞ F HÍ<£ÃãO„>Ë>ˇ_£
HͺOÑπQÍ =∂~°Û_»O Ѩiáê>ˇÿOk. JÔ~ã¨∞ìÅ∞ ™ê^è•~°}"≥∞ÿ
áÈÜ«∂~Ú. D q+¨Ü«∂efl ã‘iÜ«∞ãπQÍ Ñ¨iQÆ}˜OKÕ ~å[H©Ü«∞
áêsìÅ∞ ÖˉõΩO_® áÈÜ«∂~Ú. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ áêsìÅ∞
‰õÄ_® q^•º~°∞÷ÅÃÑ· [~°∞QÆ∞`«∞#fl ^Œ=∞#HÍO_»ÃÑ·# j`«Hõ#∞fl<Õ
„Ѩ^Œi≈OKå~Ú. Kå"À ˆ~"À q^•º~°∞÷ÖË `ÕÅ∞ÛHÀ=_»O
Ѩiáê>ˇÿOk. x[OQÍ `≥ÅOQÍ} JO@∂ U~°Ê_ç`Õ
"≥Ú@ì"≥Ú^Œ@QÍ Åaúá⁄O^Õk ~å[H©Ü«∞ áêsìÖË. `≥ÅOQÍ}
U~åÊ@∞ `«~åfi`« qkèq^è•<åÅ∞ ã¨iQÍ LO>Ë yO>Ë JѨC_»∞
q^•º~°∞÷Å∞ U"≥∞ÿ<å Ѷ¨e`åefl J#∞Éèíq™êÎ~°∞. J~Ú<å
`åºQÆ^èŒ#∞Å∞QÍ q^•º~°∞÷Å∞, Ü«Ú=‰õΩÅ∞ "≥Ú^Œ˜#∞Oz
q∞yeáÈ`«∂<Õ L<åfl~°∞. =∞~À"≥·Ñ¨Ù J=HÍâ◊"å^Œ q^•º~°∞÷Å∞
H˘O^Œ~°∞ <åÜ«∞‰õΩÅ ~°∂ѨOÖ’ ~å[H©Ü«∂ŠѨOK«#KÕi
L^Œº=∞O ¿Ñ~°∞`À ã¨~°fiã¨∞MÏefl J#∞Éèíqã¨∂Î<Õ L<åfl~°∞.
W@∞=O˜ ~å[H©Ü«∂Å∞ <å˜ =∞e¡HÍ~°∞˚<£`À<Õ
"≥Ú^ŒÅÜ«∂º~Ú. q^•º~°∞÷efl ã¨q∞^èŒÅ∞QÍ "å_»∞HÀ=_»O
P#"å~ÚfQÍ =∂iOk. JO^Œ∞ˆH L^Œº=∞O q^•º~°∞÷Å
KÕ`«∞Ö’¡H˜ áȉõΩO_® Jxfl ~å[H©Ü«∞áêsìÅ∞ *Ï„QÆ`«Î Ѩ_»∞`«∂<Õ
L<åfl~Ú.
z=iH˜ q^•ºi÷ Hõ"å`«∞#∞ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ ÉèÏQÆOQÍ

16. 16#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
ÃãÃÑìO|~ü 30 #<Õ x~°fiÇ≤Ï™êÎ=∞x q^•ºi÷ *ËUã‘ „ѨHõ˜OKåeû
=zÛOk. J~Ú<å P~ÀA ‰õÄ_® q^•º~°∞÷efl HͺOѨãπ #∞Oz
Hõ^ŒÅ‰õΩO_® x~°ƒOkèOz áÈbã¨∞Å∞ ^Œ=∞#HÍO_»#∞
™êyOKå~°∞. '=∂~üÛ— [iy# XHõ¯ ~À*Ë 138 ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú
QÀàÏÅ#∞ „ѨÜ≥∂yOKå~°O>Ë, Ѩiã≤÷u ZO`« ^•~°∞}OQÍ
kQÆ*ÏiO^À J~°÷O KÕã¨∞HÀ=K«∞Û! P QÀàÏÅ∞ ‰õÄ_® "å_®eû#
`Õk (ZH±ûÃÑ·~ü)^•˜#=x, KåÖÏ=∞Ok q^•º~°∞÷ʼnõΩ Hõà◊√§
ѨÓiÎQÍ Éˇ·~°∞¡ Hõ=∞‡_»O`À Ǩ ã≤ÊÖòûÖ’ KÕ~åÛeû =zÛOk.
HͺOѨãπ‰õΩ P#∞H˘x L#fl *Ï"≥∞ÿ L™ê‡xÜ«∂ áê~î°âßÅ
q^•º~°∞÷Å∞ ‰õÄ_®, P ˜Ü«∞~ü Qͺãπ‰õΩ LH˜¯iaH˜¯iH˜
QÆ∞iHÍ=_»O`À "åix JO|∞Öˇ<£ûÖ’ Ǩ ã≤Ê@Öò‰õΩ `«~°eOK«_»O
[iyOk.
WÖÏ L™ê‡xÜ«∂ q^•º~°∞÷Å∞ Hõ"å`«∞#∞ KÕÜ«∞ÖËHõ, W@∞
=∂~üÛÖ’ áêÖÁæ#ÖËHõ áÈbã¨∞, ~åR „ѨÉèí∞`«fi J„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ
q^è•<åʼnõΩ |eHÍ"åeû =zÛOk.
z=i x=Ú+¨OÖ’ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ
+¨~°`«∞Å`À ‰õÄ_ç# J#∞=∞u :
L™ê‡xÜ«∂`À áê@∞ q∞QÆ`å `≥ÅOQÍ} lÖÏ¡Ö’x
qâ◊fiq^•ºÅÜ«∂Ö’¡, W`«~° HõàÏâßÅÖ’¡ q^•º~°∞÷Å∞ x~°ã¨#
„Ѩ^Œ~°≈#efl KÕѨ@ì_»O, ~åºbÅ∞ x~°fiÇ≤ÏOK«_»O, J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å
áÈbã¨∞Å∞ J_»∞¤Hõ@ì "ÕÜ«∞_»O`À `≥ÅOQÍ} Ü«∂=`«∞Î F
Ü«Ú^ŒúˆH∆„`«OQÍ =∂iáÈ~ÚOk. Ѩiã≤÷`«∞Å∞ ~ÀA~ÀA‰õΩ
q+¨q∞OK«_»O, Ü«∂=`ü `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ ã¨#fl^ŒÌO
HÍ=_»O`À, =∂~üÛÖ’ =∂"À~Úã¨∞ìÅ∞ K˘~°|_Õ ("åˆ~^À
q^ÕjÜ«ÚÅ∞ K˘~°ÉÏ@∞ KÕã≤#@∞¡QÍ „Éèíq∞Oz) „Ѩ=∂^ŒO
LO^Œx áÈbã¨∞Å∞ QÀɡÖòû „ѨKå~°O "≥Ú^ŒÅ∞ Ãјì z=i^•HÍ
J#∞=∞ux x~åHõiOz<å, L^Œº=∞ ã¨∂ÊùiÎH˜ ÖÁOy# HÍO„ÔQãπ
=∞O„`«∞Å∞ H˜~°}ü‰õΩ=∂~üÔ~_ç¤ÃÑ· XuÎ_çx ÃÑOKå~°∞. z=iH˜
ǨϟO=∞O„u ã¨a`åÔ~_ç¤ ‰õÄ_® =ÚYº=∞O„ux XÑ≤Ê™êÎ#x
Ǩ q∞ WKÕÛ Ñ¨iã≤÷uH˜ =zÛOk. Pq^èŒOQÍ ÃãÃÑìO|~ü 28#
„ѨÉèí∞`«fiO +¨~°`«∞Å`À ‰õÄ_ç# J#∞=∞ux Wã¨∂Î <≥ÔH¡ãπ~À_£
ÃÑ·#, Jn ёѨÙÖòû áê¡*Ï, ã¨Or=Ü«∞º áê~ü¯ =∞^茺# `≥ÅOQÍ}
=∂~üÛ#∞ ˆH=ÅO <åÅ∞QÆ∞ QÆO@ÖË (™êÜ«∞O„`«O 3#∞Oz ~å„u
7=~°‰õΩ) x~°fiÇ≤ÏOK«∞HÀ"åÅx, ZÖÏO˜ J#∂ǨϺ
ã¨OѶ¨∞@#Å∞, q^èŒfiO™êÅ∞ [iy<å ѨÓiÎ ÉÏ^茺`« *ËUã‘
=Ç≤ÏOKåÅx +¨~°`«∞efl qkèã¨∂Î, ed`«Ñ¨Ói`« Ǩ g∞Å#∞
fã¨∞HÀx ~åR „ѨÉèí∞`«fiO J#∞=∞ux=fi_»O, J^À ǨωõΩ¯QÍ
QÆ∞iÎOK«‰õΩO_®, `≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞ˆH J#∞=∞uOz#@∞¡QÍ
~åR „ѨÉèí∞`«fiO, `≥ÅOQÍ} HÍO„ÔQãπ =∞O„`«∞Å∞, =ÚYºOQÍ
*Ï<åÔ~_ç¤ ÉèÏqOK«_»O QÆ=∞<å~°›O.
z=iH˜ L^Œº=∂Å∞, x~°ã¨#Å∞ KÕÜ«∞_®xH˜ ‰õÄ_®
J#∞=∞`«∞efl `≥K«∞ÛHÀ"åeû# ^Œ∞ã≤÷u `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ÅH˜
~å=_»O â’K«hÜ«∞O. J~Ú<å =∞#^À „Ѩ*Ï™êfi=∞º ^Õâ◊OQÍ
„Éèíq∞ã¨∂Î<Õ L<åflO.
`≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#ÔH· x["≥∞ÿ# L^Œº=∞HÍ~°∞Å∞ :
"≥Ú^Œ˜#∞Oz `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ kfiáê„`åaè#Ü«∞O
áÈ+≤OKÕ"å~°∞, L^Œº=∂xH˜ "≥Ú`«ÎOQÍ ^Œ∂~°OQÍ LO_Õ"å~°∞,
L^Œº=∂xfl Éèí∞[㨯O^•ÅÃÑ· "≥∂ã¨∂Î Hõ^ŒO`˘‰õΩ¯`«∞#fl"å~°∞
LO@∞<åfl~°∞. D =¸_»= ~°HõO "åˆ~ JѨC_»∞, WѨC_»∞
L^Œº=∂xfl #_»∞ѨÙ`«∂ Hõ+¨ì#ëêìÅ#∞ K«qK«∂ã¨∂Î<Õ L<åfl~°∞.
WHõ Ô~O_»= ~°HõO "åi`À ZѨC_»∞ ã¨=∞㨺 LO_»^Œ∞. D
=~°æOÖ’ J`«ºkè‰õΩÅ∞ `«@ã¨÷ "å^Œ∞ÖË! L^Œº=∞O [iy`Õ
ã¨O`À+≤OK«_»O, K«iÛOK«_»O KÕã¨∂Î, L^Œº=∞O Py<å ÃÑ^ŒÌQÍ
Ѩ˜ìOK«∞HÀ~°∞. L^Œº=∞OÖ’ ã¨fiÜ«∞OQÍ áêÖÁæ#~°∞. HÍx ѨHͯ
J=HÍâ◊"å^Œ∞Å∞ "≥Ú^Œ˜ =~°æO "åˆ~! g~°∞ QÀ_»g∞k "å@O
„Ѩ^Œi≈™êÎ~°∞. L^Œº=∞O f„=~°∂ѨOÖ’ LO>Ë, `å"Õ∞ x["≥∞ÿ#
L^Œº=∞HÍ~°∞Å∞QÍ, "å~°ã¨∞Å∞QÍ K«ÖÏ=∞}˜ J=Ù`«∂,
<åÜ«∞Hõ`«fiO =Ç≤ÏOK«_®xH˜ ‰õΩÜ«Ú‰õΩÎÅ∞ Ѩ#∞fl`å~°∞. P
q^èŒOQÍ <åÜ«∞Hõ`åfiefl ‰õÄ_® KÕlH˜¯OK«∞HÀx, L^Œº=∂xfl
QÍ_ç `«Ñ≤ÊOz, ™êfi~°÷ „ѨÜ≥∂[<åʼnõΩ LѨÜ≥∂yOK«∞‰õΩOÏ~°∞.
L^Œº=∞OÖ’ Hõeã≤ ~åHõáÈ`Õ „Ѩ*Ï„QÆǨ xfl K«qK«∂_®eû
=ã¨∞ÎO^Œx ÉèÏqã¨∂Î, L^Œº=∞OÖ’ H˘#™êQÆ∞`«∞#fl@∞¡ #˜ã¨∂Î
LOÏ~°∞. WO^Œ∞Ö’ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ "å~°∞, =$uÎ
ã¨OѶ¨∂Å"å~°∞, „Ѩ*Ï ã¨OѶ¨∂Å"å~°∞, H˘xfl=~åæÅ L^ÀºQÆ∞Å∞
L<åfl~°∞. =ÚYºOQÍ L^ÀºQÆ, Láê^蕺ܫ∞ =~åæÖ’¡x áêÅHõ
ѨH∆ÍʼnõΩ `˘`«∞ÎÅ∞QÍ =º=ǨÏiOKÕ"å~°∞ D =∞O^ŒÖ’ Z‰õΩ¯=QÍ
LO@∞<åfl~°∞. L^Œº=∂xH˜ `«∂@∞¡ á⁄_çz h~°∞QÍ~°Û_»OÖ’
g~°∞ ã≤^ŒúǨÏã¨∞ÎÅ∞.
ÃãÃÑìO|~ü 30 <å˜ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ D "≥Ú^Œ˜~°HõO
=∞O^Œ Z‰õ¯_® Hõ#Ѩ_»ÖË^Œ∞. HÍ|˜ì =¸_»= ~°HõO
L^Œº=∞HÍ~°∞Å∞ WÖÏO˜ =∞O^Œ#∞ F HõO@ HõxÃÑ_»∞`«∂
LO_®e. gi KÕuÖ’H˜ <åÜ«∞Hõ`«fiO áȉõΩO_® *Ï„QÆ`«Î Ѩ_®e.
ã¨fiÜ«∞OQÍ <åÜ«∞Hõ`«fi ÉÏ^茺`«efl ã‘fiHõiOz, ÖË^• ÖÏH˘¯x
L^Œº=∂xfl ã‘iÜ«∞ãπQÍ #_»áêe. Dq^èŒOQÍ F
ã¨=∞~°÷=O`«"≥∞ÿ# <åÜ«∞Hõ`«fi"Õ∞ ÅHõ∆ º ™ê^èŒ##Ω ™êkèOK«QÆÅ^Œx
QÆ∞iÎOz, x~°∂Ñ≤OKåe. gi <åÜ«∞Hõ`«fi ™ê=∞~å÷ºxfl |˜ì

17. 17 JHÀì|~ü, 2012
Ô~O_À ~°HõO"å~°∞ L^Œº=∞OÖ’ Hõke=KÕÛ J=HÍâ◊O LO@∞Ok.
Dq^èŒOQÍ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ L^ÀºQÆ, Láê^蕺ܫ∞,
HÍi‡Hõ (P~ü©ã‘, ã≤OQƈ~}˜ `«k`«~°) q^•ºi÷, "Õ∞^è•q,
~°K«~Ú`«ÅÖ’x „H˜Ü«∂jÅ =º‰õΩÎÅ∞ =∂„`«"Õ∞ =∞^ŒÌ`«∞ `≥eÑ≤,
ã¨fiÜ«∞OQÍ áêÖÁæ#_»O [iyOk. JÖψQ yi[#∞Å∞, "å=∞ѨHõ∆
~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ (ã‘Ñ‘ZO `«Ñ¨Ê) ã¨fiK«ÛùO^ŒOQÍ áêÖÁæx
=∂~üÛ#∞ q[Ü«∞=O`«O KÕÜ«∞_»O [iyOk. [O@#QÆ~åÖ’¡x
^•^•Ñ¨Ù 190 ã≤x=∂ kèÜÕ∞@~°∞¡ (7 =∞bìÃÑ¡H±û Ǩ Öòû`À HõeÑ≤)
=∂~üÛ‰õΩ =∞^ŒÌ`«∞ xzÛ, |O^£#Ω áê˜OKå~Ú. QÆ`« ã¨HõÅ
[#∞Å ã¨"≥∞‡HÍÅOÖ’ ‰õÄ_® `≥ÅOQÍ} Ö’x ^•^•Ñ¨Ù 450
ã≤x=∂ Ǩ Å∞¡ Ô~O_»∞ ~ÀAÅ∞ |O^£#∞ áê˜Oz =∞^ŒÌ`«∞
`≥ÅѨ_»O QÆ=∞<å~°›O.
D q^èŒOQÍ ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡‰õΩ ÅaèOz# =∞^ŒÌ`«∞
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ ÅaèOK«‰õΩ<åfl p=∞Å^ŒO_»∞ÖÏ `≥ÅOQÍ}
"åºÑ≤`«OQÍ L^Œº=∞HÍ~°∞Å∞ Hõke =∂~üÛ#∞
TÇ≤ÏOz#^•xHõ<åfl Z‰õΩ¯=QÍ q[Ü«∞=O`«O KÕÜ«∞_»O
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å L^Œº=∞ã¨∂ÊùiÎH˜ x^Œ~°≈#O.
z=i Ѷ¨∞@ìO :
z=i^•HÍ L`«¯O~î° <≥ÅH˘#_»O`À ~åºb [~°∞QÆ∞`«∞O^•
ÖË^• J<Õ J#∞=∂#O JO^Œix "ÕkèOzOk. J~Ú<å
áÈbã¨∞Å`Àáê@∞QÍ *ËUã‘ x~åfiǨωõΩÅ∞, ÉèÏQÆ™êfi=∞º
~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ Pâ◊Û~åºxH˜ QÆ∞Ô~·<å~Ú. H˘xfl ~å[H©Ü«∞
áêsìÅ∞ [#O Ǩ [~°∞HÍ=_®xfl ri‚OK«∞HÀÖËHõ, =∂~üÛx
xsfi~°ºO KÕ¿ã ‰õΩ„@efl „áê~°OaèOKå~Ú. JO^Œ∞ˆH J@∞
HÍO„ÔQãπ ZOÑ‘Å∞ =ÚO^Œ∞QÍ K≥Ñ≤Ê#@∞¡ =∂~üÛÖ’ áêÖÁæ#Hõ,
ã‘ZO HͺOѨ٠HÍ~åºÅÜ«∂xH˜ =∞HÍO =∂~åÛ~°∞. WHõ
=∞O„`«∞Öˇ·`Õ =ÚYO Kå>Ë™ê~°∞. ©_ôÑ‘ JÃãOc¡ =ÚO^Œ~° F
^èŒ~åfl#∞ KÕѨ˜ì g∞_çÜ«∂Ö’ HõxÑ≤OKÕÖÏ `åѨ„`«Ü«∞ Ѩ_çOk.
H˘O`«"Õ∞~°‰õΩ HÍ~°ºHõ~°Îefl HõkeOz# `≥~åã¨, `«# ~å[H©Ü«∞
Z`«∞ÎQÆ_»`À, ˆHã‘P~ü#∞ q=∞Å q=∞i≈OzO^Œ<Õ ™ê‰õΩ`À
=∞^茺֒#∞OKÕ x„+¨¯q∞OzOk.
=zÛ# [<åxfl K«∂ã≤# *ËUã‘ x"≥fi~°áÈ~Ú 2011
Ѷ≤„|=iÖ’ DlѶ¨Ùì `≥„Ç‘Ï~ü Ã㯠fi~üÖ’ [iy# [#O
ɡ·~îå~ÚOѨÙÖÏ =∂~üÛ#∞ ɡ·~îå~ÚOѨ٠HÍ~°º„Hõ=∞OQÍ =∂~åÛÅx
JѨʘHõѨC_»∞ ã¨ÉèÏ"ÕkHõÃÑ· #∞Oz Ñ≤Å∞Ѩ٠xzÛOk. WzÛ#
QÆ_»∞=Ù =ÚyÜ«∞_»O`À>Ë [<åxfl `«~°=∂Åx áÈbã¨∞Å∞
"å@~üˆH<£Å#∞ „ѨÜ≥∂yOK«_»O „áê~°OaèOKå~°∞. "ÕkHõ "≥·Ñ¨Ù#
ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú=Ù#∞ „ѨÜ≥∂yOK«_»O KÕ™ê~°∞. JѨʘˆH Ô~O_»∞
g∞_çÜ«∂ "åǨÏ<åʼnõΩ H˘O`«=∞Ok xѨÊO˜OK«_»O [iyOk.
^•x =∞O@Å∞ Zyã≤Ѩ_ç<å, áÈbã¨∞Å∞ ÖÏsîÅ#∞
~°≠oÑ≤Oz<å, ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú=Ù „ѨÜ≥∂yOz<å [#O
Hõ^ŒÅHõáÈ=_®xfl K«∂ã≤ áÈbã¨∞Å∞ H˘O`« "≥#H˜¯ `«QÍæeû
=zÛOk.
WÖÏO˜ J#∞‰õÄÅ, „Ѩu‰õÄŠѨiã≤÷`«∞Å∞ `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∂xH˜ H˘`ÕÎq∞ HÍHõáÈ~Ú<å, *ËUã‘ =ӺǨÏ~°K«#
ѨHõ_»ƒOkQÍ ÖËHõáÈ~ÚOk. x~°O`«~° ɡ·~îå~ÚOѨÙ, kQƃO^èŒ
HÍ~°º„Hõ=∂Å∞ F „Ѩ}ÏoHÍ|^ŒúOQÍ [~°QÍe. JÖÏO˜
„Ѩ}ÏoHõefl *ËUã‘ ~°∂á⁄OkOK«ÖËHõ áÈ~ÚOk. lÖÏ¡Å "åsQÍ
[<åxfl HõkeOz#ѨC_Õ D „Ѩ}ÏoHõ LO_®eûOk. "≥Ú`«ÎO
[<åxfl F =∞Ǩ ã¨Éèí‰õΩ Ñ≤ez#@∞ì Ñ≤ez, J=ã¨~°"≥∞ÿ`Õ JHõ¯_Õ
LO_»_®xH˜ ã≤^Œú"≥∞ÿ ~å"åÅx =∂„`«O Ñ≤Å∞ѨÙx=fi_»O`À
KåÖÏ=∞Ok P q+¨Ü«∂xfl ÃÑ^ŒÌQÍ Ñ¨˜ìOK«∞HÀÖË^Œ∞. XHõ¯
`≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѶ¨Oò =∂„`«O `«# HͺO¿Ñ<£Ö’ =∂~üÛ#∞
ɡ·~îå~ÚOѨÙQÍ, x~°ƒO^èŒOQÍ =∂~åÛÅx, JO^Œ∞‰õΩ ã≤^ŒúѨ_Õ,
Z=i J=ã¨~åÅ#∞ "åˆ~ f~°∞ÛH˘<ÕÖÏ ã≤^ŒúѨ_ç ~å"åÅx
ã¨Ê+¨ìOQÍ `≥eÜ«∞*Ëã≤Ok.
x~°=kèHõ ɡ·~îå~ÚOѨ٠[~°áêÅO>Ë, [<åxfl =ÚO^Õ
ã¨Oã≤^Œ∞úefl KÕÜ«∞_»O`À áê@∞QÍ, Jxfl „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂efl,
q^•ºi÷ L^ÀºQÆ ã¨OѶ¨∂efl ã¨=∂Ü«∞`«ÎO KÕã≤ J<ÕHõ
ã¨=¸Ç¨ Å∞QÍ qÉèílOz, „Ѩu ã¨=¸Ç¨ xH˜ <åÜ«∞Hõ`åfixfl
JѨÊ*ˇÑ≤Ê, XHÀ¯~ÀA H˘xfl ã¨=¸Ç¨ Å∞ kQƃO^èŒOÖ’ áêÖÁæx
ɡ·~îå~ÚOKÕÖÏ Z`«∞ÎQÆ_»Å`À, Z_»`≥iÑ≤ ÖˉõΩO_®,
x~°O`«~åÜ«∞OQÍ L^Œº=∂xfl #_»áêe. „Ѩ^è•# <åÜ«∞Hõ`åfixfl
‰õÄ_® áÈbã¨∞Å∞ JÔ~ã¨∞ì KÕ¿ãÎ „Ѩ`åº=∂flÜ«∞ <åÜ«∞Hõ`åfixfl
=ÚO^Õ x~°‚~ÚOz, L^Œº=∞O H˘#™êˆQÖÏ K«∂_®e.
kQƃO^è•xH˜ ~°=∞‡x Ñ≤Å=_»O `«Ñ¨Ê, ZÖÏO˜ =ӺǨ `«‡Hõ
q^è•<åÅ∞ ÖËHõáÈ~Ú<å, [<åÅ∞ Hõ^ŒÅ‰õΩO_®, =zÛ#, =ã¨∞Î#fl
[<åʼnõΩ PÜ«∂ „áêO`åÖ’¡ ѨÙeǨϟ~° á⁄Ï¡efl, h˜x ã¨~°Ñ¶¨~å
KÕÜ«∞_»O Jaè#O^ŒhÜ«∞O. x~°‡ÖòÖ’ yi[# ã¨OѶ¨∂Å∞
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£‰õΩ `«~°e# [<åʼnõΩ ã¨^Œ∞Ìefl, ~˘>ˇìefl, QÆ@Hõ#∞
WzÛ =∞s ѨOÑ≤OK«_»O `«=∞ L^Œº=∞ã¨∂ÊùiÎx P q^èŒOQÍ
Kå@∞HÀ=_»O ǨÏ~°¬hÜ«∞O.
WÖÏO˜ J#∞Éèí"åÅ∞ ^Õâ◊ „Ѩ[ʼnõΩ H˘`ÕÎg∞HÍ^Œ∞.
~å[™ê÷<£Ö’ QÆ∞[˚~°∞¡ `«=∞ =~åæxfl Zã‘ì *Ïa`åÖ’ KÕ~åÛÅx
J<ÕHõ=∂~°∞¡, J<ÕHõ ^Œá¶êÅ∞QÍ Ô~·Å∞ѨÏìÅÃÑ· =O^ŒÖÏk

18. 18#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
„QÍ=∂Ö’¡ kQƃO^èŒO KÕ™ê~°∞. J~Ú`Õ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xH˜
[_çã≤ H͉õΩ<åfl, L^Œº=∂xfl qzÛù#flO KÕÜ«∞_®xÔH· Ô~·ÖËfiâßY<Õ
„ѨÉèí∞`«fi P^ÕâßÅ`À "≥Ú`«ÎOQÍ Ô~·à◊§#∞ ~°^Œ∞Ì KÕÜ«∞_»O `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞HÍÅOÖ’ =∂=¸Öˇ·áÈ~ÚOk. D™êi ‰õÄ_® W^Õ
`«O`«∞#∞ Ô~·ÖËfiâßY „Ѩ^Œi≈Oz, [O@ #QÆ~åÅÖ’, K«∞@∞ìѨHõ¯Å
uiˆQ ZOZO˜Zãπ Ô~·à◊§`À áê@∞QÍ, ã¨|~°ƒ<£ Ô~·à◊§#∞ ~°^Œ∞ÌKÕã≤
[<åxfl ~å‰õΩO_® *Ï„QÆ`«Î Ѩ_çOk. Ç≤ÏÖò H“xûÖò „áêO`åxfl
lÖÏ¡QÍ =∂~åÛÅx QÆ`« 40 ã¨O=`«û~åÅ∞QÍ KÕã¨∞Î#fl
L^Œº=∂xH˜ =∞}˜Ñ¨Ó~ü „ѨÉèí∞`«fiO ã¨ÊOkOK«HõáÈ=_»O`À
WOá¶êÖò‰õΩ J#∞ã¨O^è•#"≥∞ÿ# Ô~O_»∞ *ÏfÜ«∞ ~°Ç¨Ï^•~°∞efl
=¸_»∞ <≥ÅÅáê@∞ kQƃO^èŒO KÕã≤ x`åº=ã¨~° =ã¨∞Î=ÙÖËfl
~å[^è•x „Ѩ[ʼnõΩ JO^Œ‰õΩO_® ‰õÄH©Å∞ KÕ™ê~°∞. WÖÏO˜
L^ÕÌâ◊O`À>Ë `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O H˘#™êQÆ∞`«∞<åfl, W`«~°
L^Œº=∞ Ѩ^Œú`«∞Å QÆ∂iÛ ZÖÏO˜ QÆ∞}áê~îåefl `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞ <åÜ«∞Hõ`«fiO ã‘fiHõiOK«_»O ÖË^Œ∞. giH˜
Ö’áê~ÚHÍi`«#O, ™êfi~°÷ zO`«#<Õ `«Ñ¨Ê, `≥ÅOQÍ}
ÅHõ∆ º™ê^èŒ# Ѩ@¡ z`«Îâ◊√kú ÖˉõΩO_® áÈ~ÚOk. D ™êfi~°÷
zO`«# Ѷ¨e`«OQÍ<Õ =∞e`«~°O L^Œº=∞OÖ’ 800 =∞OkH˜
ÃÑ·QÍ q^•º~°∞÷Å∞ „áê}Ïefl fã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. nxH˜ #∞=ÙfiO>ˇ
#∞=fix xOkOK«∞HÀ=_»O `«Ñ¨Ê x*Ï~Úf`À ‰õÄ_ç#
L^Œº=∂xH˜ ~°∂ѨHõÅÊ# KÕÜ«∞ÖËHõ áÈ`«∞<åfl~°∞. JO^Œ∞ˆH
L™ê‡xÜ«∂ q^•ºi÷ *ËUã‘, ~å[H©Ü«∞ *ËUã‘`À Hõeã≤
ѨxKÕÜ«∞#x `ÕeÛ K≥Ñ≤Ê, =∂~üÛÖ’ áêÖÁæ#Hõ ã¨fi`«O„`«OQÍ<Õ
q^•ºi÷ Hõ"å`«∞‰õΩ Ñ≤Å∞ѨÙx=fi_»O [iyOk.
z#fl ÅHõ∆ ºO – ÉèÏs =¸ÅºO :
x*ÏxH˜ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# J<Õk F z#fl ÅHõ∆ ºO. HÍx
QÆ`« <åÅ∞QÆ∞ ^ŒâßÉÏÌÅ∞QÍ Ü«Ú=‰õΩÅ∞ ÉèÏs =¸ÖϺxfl
K≥e¡ã¨∂Î<Õ L<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ} ã¨=∞㨺‰õΩ `≥ÅOQÍ} U~åÊ>Ë
UÔH·Hõ =∂~°æ=∞<Õ F `«Ñ¨C_»∞ x<å^ŒO Ü«Ú=`«#∞ `«Ñ¨C_»∞
x~°‚Ü«∂Å∞ fã¨∞‰õΩ<ÕÖÏ KÕã¨∞Î#flk. `≥ÅOQÍ}‰õΩ#fl
ã¨=∞㨺֒ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# XHõ JOâ◊OQÍ „Ѩ™êÎqã¨∂Î
L^Œº=∂xfl KÕ¿ãÎ, Ü«Ú=`« WO`«QÍ #+¨ìáÈÜÕ∞kHÍ^Œ∞. U
L^Œº=∞O K«qK«∂_»#O`« „áê}#ëêìxfl `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O
K«qK«∂_»_»O `≥ÅOQÍ} ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ `«Ñ¨C_»∞
q^è•<åÖË „Ѩ^è•# HÍ~°}O. x[OQÍ<Õ `≥ÅOQÍ} U~°Ê_ç`Õ,
F ~å[H©Ü«∞ Ѩiëê¯~°O [~°QÆ=K«∞Û! D „áêO`«O "åˆ~
JÃãOc¡H˜, áê~°¡"≥∞O@∞‰õΩ (WHõ¯_» ã≤÷~°x"åã¨O U~°Ê~°∞Û‰õΩ#fl
PO„^èŒ „áêO`«O "åi`À Hõeã≤) áÈ=K«∞Û! =ÚYºOQÍ, `≥ÅOQÍ}
=ºˆHÎ =ÚYº=∞O„u HÍ=K«∞Û! WHõ¯_ç "åiH˜, ÖË^• "åi
`åÉË^•~°¡‰õΩ HÍO„ωõΩìÅ∞ ^ŒHõ¯=K«∞Û! =¿ãÎ WHõ¯_ç
Ü«Ú=`«`Àáê@∞QÍ, WHõ¯_Õ Ñ¨Ù˜ìÃÑiy# PO„^èŒ"åi Ñ≤šʼnõΩ
„ѨÉèí∞`«fi~°OQÆOÖ’ H˘xfl L^ÀºQÍÅ∞ ^˘~°Hõ=K«∞Û! ™êQÆ∞h˜
ã¨=∞㨺Å∞ H˘O`«"Õ∞~°‰õΩ Ѩi+¨¯iOK«|_»=K«∞Û! q^Œ∞º`ü ã¨=∞㨺
ZÖÏ LO@∞O^À, q^•º~°OQÆO Uq^èŒOQÍ #_»Ñ¨|_»∞`«∞O^À,
™ê=∂lHõ <åºÜ«∞O, yi[#, =∞Ç≤Ïà◊Å ã¨=∞㨺Å∞ ZÖÏ
Ѩi+¨¯iOK«|_»∞`åÜ≥∂, qq^èŒ =$`«∞ÎÅ∞ uiy ѨÓ~°fi"≥·Éèí=O
PáêkOK«∞‰õΩOÏÜ≥∂, ÖË^À `≥eÜ«∞^Œ∞. WÖÏO˜
<Õuc~°HÍÜ«∞ ÖÏO˜ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#ÔH· Ü«Ú=`«, q^•º~°∞÷Å∞
WO`« `åºQÍxH˜ X_çQÆ@ì_»O, D `åºQÍÅÃÑ· ~å[H©Ü«∞"å^Œ∞Å∞
x~°O`«~° ~å[H©Ü«∂Å∞ KÕã¨∞HÀ=_»O, D q+¨Ü«∂efl qâı¡+≤Oz
q^•º~°∞÷ÅH˜, Ü«Ú=`«H˜ K≥áêÊeû# Láê^蕺ܫ∞, "Õ∞^è•q=~°æO
q∞#fl‰õΩO_»_»O `≥ÅOQÍ} KÕã¨∞‰õΩ#fl, KÕã¨∞‰õΩO@∞#fl =∞~À
`«Ñ≤Ê^ŒO. WÖÏO˜ `«Ñ≤Ê^•xfl ã‘fiÜ«∞ q=∞~°≈ KÕã¨∞HÀ‰õΩO_®,
L^Œº=∂xfl ã‘[#ÖòQÍ #_çÑ≤`Õ Ñ¶¨e`åÅ∞ WÖψQ LOÏ~Ú.
`≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# F ã¨∞n~°… ã¨fiѨflOÖÏQÍ<Õ LO@∞Ok.
HÍ|˜ì, WѨʘÔH·<å L^Œº=∞ ã¨fi~°∂áêefl =∂~°∞ÛHÀ"åe.
'=∞O„`«∞ÖË ÏÔ~æò— Jx x#kOz# *ËUã‘ P ÅHõ∆ ºOQÍ
L^Œºq∞OKåe. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ =Úã¨∞QÆ∞Ö’ ^˘OQÍÏ_Õ
â◊‰õΩÎefl, =º‰õΩÎefl QÆ∞iÎOz ZO_»QÆÏìe. XHõ¯ HÍO„ÔQãπ J<Õ
H͉õΩO_® Ü«∂=`ü `≥ÅOQÍ} ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ, HÍ~°ºHõ~°ÎÅ,
ã¨~°ÊOK«∞Å, =∞O_»Å, lÖÏ¡ Ѩi+¨`ü J^茺‰õ∆ΩÅ, Z"≥∞‡Ö˺Å,
Z"≥∞‡bûÅ, ZOÑ‘Å, <åq∞<Õ>ˇ_£ ã¨Éèí∞ºÅ WO_»¡ =ÚO^Œ∞
ɡ·~îå~ÚOz, x~°=kèHõOQÍ kQƃO^èŒO KÕÜ«∂e. "≥Ú`«ÎOQÍ
~å[H©Ü«∞ HÍ~°ºHõ~°ÎÅ∞ x~°ÌfiO^ŒfiOQÍ Ñ¨^Œ=ÙʼnõΩ, áêsì
ã¨Éèíº`åfixH˜ ~år<å=∂ KÕÜ«∂e. KÕ¿ãÖÏ XuÎ_ç `Õ"åe.
Dq^èŒOQÍ Jxfl ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ "å~°∞ ~år<å=∂ KÕ¿ã
~å[H©Ü«∞ÖËq∞x `≥ÅOQÍ} "≥Ú`«ÎOQÍ HõeÊOKåe. `≥ÅOQÍ}
U~°Ê_Õ^•HÍ ZxflHõÖ’¡ U ~å[H©Ü«∞ áêsì áêÖÁæ#‰õΩO_® XuÎ_ç
`Õ"åe. JѨC_Õ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ *ËUã‘ K≥ѨCKÕ`«∞Ö’¡
LOÏ~Ú. _èçb¡ Ñ‘~î°O Hõke, `≥ÅOQÍ} QÆb¡H˜ =ã¨∞ÎOk. QÆb¡x
=ke _èçb¡H˜ "≥à◊§_»O, ^Õ|iOK«_»O PyáÈ`«∞Ok. JѨC_Õ
`≥ÅOQÍ} ™êHÍ~°O [~°∞QÆ∞`«∞Ok. JO`ÕQÍx L^Œº=∞O
KÕã≤#>Ë¡ KÕã≤, =∞^茺=∞^茺# "å~Ú^• "Õ¿ãÎ, uiy _èçb¡
q=∂#"≥∞H˜¯`Õ `≥ÅOQÍ} 2014Ö’ HÍ^Œ∞Hõ^•, rq`« HÍÅOÖ’
U~°Ê_»^Œ∞. JO^Œ∞ˆH =∂~üÛ#∞ JO`«OQÍ H͉õΩO_® P~°OÉèíOQÍ
ÉèÏqOz L^Œº=∞ ~°∂áêefl uiy x~°‚~ÚOK«∞HÀ"åe.
T

19. 19 JHÀì|~ü, 2012
ÃãÃÑìO|~ü 30# `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ q[Ü«∞=O`«O
`«~åfi`« á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ WHõ #∞O_ç
`≥ÅOQÍ} =∞O„`«∞ÖË `«=∞ ÏÔ~æò Jx „ѨHõ˜Oz, P
=∞~°∞<å_Õ Ô~˜ìOz# L`åûǨÏO`À `≥ÅOQÍ} HÍO„ÔQãπ
<åÜ«∞‰õΩÅ#∞, áê~°¡"≥∞O@∞ ã¨Éèí∞ºÅ#∞ Hõeã≤ L^Œº=∞O
KÕ™êÎ=∞h, Hõeã≤=KÕÛ „Ѩu"åix HõÅ∞ѨىõΩOÏ=∞x
„ѨHõ˜OKå~°∞. Hõeã≤=KÕÛ „Ѩu"å~°∞ JO>Ë `≥ÅOQÍ}
„Ѩ[ÅÖ’ XHõiQÍ LO_ç `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞ H˘~°‰õΩ
z`«Îâ◊√kú`À, `«=∞ â◊H˜Î "Õ∞~°‰õΩ áÈ~å_Õ â◊‰õΩÎÅ∞QÍ L#fl
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞â◊‰õΩÎÅ∞ HÍ"åe`«Ñ¨Ê, `≥ÅOQÍ}
HÍO„ÔQãπ áêsì áê~°¡"≥∞O@∞ ã¨Éèí∞ºÅ∞ HÍ^Œ∞. =∂~üÛH˜
„ѨÉèí∞`«fiO J#∞=∞u W=fiHõáÈ=_»O =Å# `≥ÅOQÍ}
HÍO„ÔQãπ áêsì áê~°¡"≥∞O@∞ ã¨Éèí∞ºÅ∞ „ѨÉèí∞`«fiO`À =∂Ï¡_ç
J#∞=∞u WÑ≤ÊOKåˆ~ `«Ñ¨Ê L^Œº=∞OÖ’ "å~°∞
x*Ï~ÚfQÍ áêÖÁæ#_»O ÖË^Œ∞. WO^Œ∞‰õΩ QÆ`« =¸_»∞
ã¨O=`«û~åÅ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ K«i„`Õ =∞# Hõà◊§ =ÚO^Œ∞
JQÆ∞Ѩ_»∞`«∞Ok. "åã¨Î=OQÍ QÆ`« <åÅ∞QÆ∞ ^ŒâßÉÏÌÅ∞QÍ
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ `«=∞ ~å„+¨ì U~åÊ@∞ H˘~°‰õΩ `«=∞‰õΩ
`Àz# q^èŒOQÍ áÈ~å_»∞`«∂<Õ L<åfl~°∞. áÈ~å@O
LÃÑÊ#ÖÏ Zyã≤Ѩ_»¤Ñ¨ÙÊ_»∞ ^•xH˜ ÉèíÜ«∞Ѩ_ç ~å[H©Ü«∞
áêsìÅ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ L^Œº=∞OÖ’H˜ *Á~°|_ç `å=Ú ‰õÄ_®
L^Œº=∞OÖ’ x*Ï~ÚfQÍ áêÖÁæO@∞#fl@∞¡ #˜ã¨∂Î
L^Œº=∂xH˜ „^ÀǨÏO KÕã¨∂Î, h~°∞QÍ~°∞ã¨∞Î<åfl~°∞.
1969 Ö’ q^•º~°∞÷ÖË KÀ^ŒHõ â◊H˜ÎQÍ L^Œº=∞O
L"≥fi`«∞Î# L^èŒ$`«O JÜÕ∞º ã¨=∞Ü«∂xH˜ HÍO„ÔQãπ áêsì
#∞O_ç _®IIK≥<åflÔ~_ç¤ <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’x XHõ =~°æO P áêsì
#∞O_ç |Ü«∞@‰õΩ =zÛ '`≥ÅOQÍ} „Ѩ*Ï ã¨q∞u— ¿Ñ~°∞`À
L^Œº=∞OÖ’H˜ K˘~°|_ç ^•^•Ñ¨Ù <åÅ∞QÆ∞=O^ŒÅ =∞Ok
q^•º~°∞÷Å∞ Jã¨∞=ÙÅ∞ ÉÏã≤# `«~åfi`« `«=∞ ~å[H©Ü«∞
„ѨÜ≥∂[#O H˘~°‰õΩ L^Œº=∂xfl ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO HÍà◊¡
=ÚO^Œ∞ `åHõ@∞ì Ãјì `å=Ú <åÜ«∞Hõ`«fiO =Ç≤Ïã¨∞Î#fl
áêsìx HÍO„ÔQãπ áêsìÖ’ HõeÑ≤"Õâß~°∞. P `«~åfi`«
q^•º~°∞÷Å `åºQÍŠѨÙ<å^Œ∞Å g∞^Œ JkèHÍ~åxfl
ã¨OáêkOKå~°∞. D „^ÀǨ xfl `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞
ri‚OK«∞HÀÖËHõ, Ѩ_»∞`«∂ ÖËã¨∂Î ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ#∞
#=∞‡‰õΩO_® L^Œº=∂xfl H˘#™êyã¨∂Î<Õ L<åfl~°∞.
~å[H©Ü«∞ áêsìÅ „Ѩ"Õ∞Ü«∞O, ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ
J=HÍâ◊"å^Œ Z`«∞ÎQÆ_»Å∞, `«=∞ Jã≤Î`«fiO H˘~°‰õΩ U
™ê÷~ÚÔH·<å ky*ψ~ ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ ^Œ∞~å‡~°æ
„Ѩ=~°Î#‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ Ñ¨xKÕã¨∂Î<Õ `≥ÅOQÍ} qâßÅ
„Ѩ[Å∞ UHÀ#∞‡YOQÍ áÈ~å_ÕO^Œ∞‰õΩ x~°O`«~°O Hõ$+≤
KÕã¨∞Î<åfl~°∞. WO^Œ∞Ö’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ #=O|~°∞29, 2009
<å_»∞ x~åǨ ~° nHõ∆ "≥Ú^ŒÅ∞Ãјì# ˆHã‘P~ü P =∞~°∞㨘
~À*Ë nHõ∆#∞ q~°q∞Oz<å, q^•º~°∞÷ÖË KÀ^ŒHõâ◊H˜ÎQÍ,
„Ѩ[Å∞, „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å∞ `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞
H˘~°‰õΩ =∞_»=∞uѨÊx áÈ~å@O "≥Ú^ŒÅ∞ÃÑÏì~°∞. D
áÈ~å@O "≥Ú^ŒÅ∞HÍQÍ<Õ ˆHã‘P~ü `«# `«Ñ¨ÙÊ#∞ `≥Å∞ã¨∞H˘x
=∞m§ x~åǨ ~°nHõ∆#∞ H˘#™êyOKå~°∞. <å_»∞
`≥ÅOQÍ}Ö’x q^•º~°∞÷Å∞, Ü«Ú=‰õΩÅ∞, L^ÀºQÆ∞Å∞,
HÍi‡‰õΩÅ∞, Ô~·`åOQÆO <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ `≥ÅOQÍ} ã¨HõÅ
„Ѩ[Å∞ ÃÑ^ŒÌZ`«∞Î# áÈ~å@O KÕã≤ `≥ÅOQÍ} „áêO`åxfl
„ѨѨOK«OÖ’<Õ XHõ L^Œº=∞ „áêO`«OQÍ ZÅ∞ÔQuÎ KåÏ~°∞.
D áÈ~åÏxH˜ [_çã≤# ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO _çÃãO|~ü9,
2009# J~°ú~å„u ''`≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞ „Ѩ„H˜Ü«∞ÃÑ·
„ѨHõ@#—— KÕã≤Ok.
HÍx P „ѨHõ@# KÕã≤ 24QÆOII QÆ_»=Hõ=ÚO^Õ `≥ÅO
QÍ}#∞ S^Œ∞ ^ŒâßÉÏÌÅ∞QÍ ^ÀK«∞‰õΩO@∞#fl ã‘=∂O„^èŒ
Éèí∂™êfi=∞º ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞ ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ
=Úã¨∞QÆ∞Ö’ LO_ç áêsìʼnõΩ Jf`«OQÍ ~år<å=∂ KÕã≤
ã‘=∂O„^èŒ „áêO`«OÖ’ Hõ$„u=∞ L^Œº=∂xfl ã¨$+≤ìOz
_çÃãO|~ü 23 <å˜H˜ `≥ÅOQÍ} „ѨHõ@##∞ "≥#‰õΩ¯
fã¨∞‰õΩ<ÕÖÏ KÕâß~°∞. P =∞~°∞<å_Õ(_çÃãO|~ü24)
`≥ÅOQÍ} „áêO`« „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å∞, „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ
"å^Œ∞Å∞, qq^èŒ *ËUã≤ <åÜ«∞‰õΩÅ∞, JkèHÍ~° áêsì`À
Hõeã≤ qq^èŒ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ HõÅ~ÚHõ`À U~°Ê_ç#
'`≥ÅOQÍ} ~å[H©Ü«∞, „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å SHõºHÍ~åºK«~°}
`≥ÅOQÍ}á⁄e˜HõÖò*ËUã≤`À`«™ê‡`ü*Ï„QÆ`«Î!!
–z‰õΩ¯_»∞ „ѨÉèÏHõ~ü
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ

20. 20#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Hõq∞©— (`≥ÅOQÍ} á⁄e˜HõÖò, „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å *ËUã≤)
L"≥fi`«∞Î# ZQÆ∞ã¨∞Î#fl L^Œº=∞ L^èŒ$ux ѨO_»∞QÆÅ, ѨÉσÅ
¿Ñ~°∞g∞^Œ h~°∞QÍiÛOk. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ÅO^Œ~°∂ ˆHO„^Œ,
~å¢+¨ì „ѨÉèí∞`åfiʼnõΩ =ºuˆ~HõOQÍ `«=∞ PHÍOHõ∆#∞ <≥~°"Õ~°∞Û
‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ ~À_»¡g∞kH˜, Ô~·Å∞ ѨÏìÅg∞kH˜ ~å=_»O`À
áê@∞ `≥ÅOQÍ}Ö’x ã¨HõÅ „ѨÉèí∞`«fi =º=ã¨÷Å#∞
ã¨ÎOaèOѨ*Ë™ê~°∞. D áÈ~å@O WÖψQ H˘#™êy`Õ „Ѩ*Ï
L^Œº=∞O `«=∞ KÕ`«∞Ö’¡ LO_»^Œ<Õ JHõ¯ã¨∞`À áÈ~åÏxfl
JkèHÍ~°, „ѨuѨHõ∆ áêsì (`≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O) ÉèÏQÆ™êfi=∞ºO
Hõey# `≥ÅOQÍ} á⁄e˜HõÖò „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å *ËUã≤
~ÀA~ÀAH˜ h~°∞QÍiÛOk.
ã‘=∂O„^Œ Éèí∂™êfi=∞º ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞, ˆHO„^Œ
„ѨÉèí∞`«fiO P_ç# <å@HõOÖ’ ÉèÏQÆOQÍ [#=i5, 2010#
'JdÅѨHõ∆ ã¨=∂"Õâ◊O—Ö’ `≥ÅOQÍ}‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ
‰õΩ„@Ѩ<åfl~°∞. D ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ `≥ÅOQÍ} „Ѩ*Ï
ã¨OѶ¨∂Å, á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ „Ѩ`«ºHõ∆OQÍ áêÖÁæ#‰õΩ<åfl,
_èçb¡Ö’<Õ `å=Ú‰õÄ_® LO_ç, Ѩ~ÀHõ∆OQÍ D ã¨=∂"Õâ◊OÖ’
áêÖÁæ#fl `≥ÅOQÍ} ~å[H©Ü«∞ áêsìʼnõΩ "≥#∞fl^Œ#∞flQÍ
xeKå~Ú.P ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ [iy# ‰õΩ„@ Ѷ¨e`«OQÍ<Õ
„jHõ$+¨‚ Hõq∞©, JdÅѨHõ∆ ã¨=∂"Õâ◊O, K«~°ÛÅ`À <Õ˜H©
`≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞‰õΩ „Ѩ^è•#OQÍ ~å[H©Ü«∞
áêsìÅ∞ J_»¤O‰õΩÅ∞ ã¨$+≤ìã¨∂Î<Õ L<åfl~Ú. „j Hõ$+¨‚ Hõq∞©x
É∂@HõѨ٠Hõq∞©QÍ ¿Ñ~˘¯O@∂ P Hõq∞©x
|Ç≤Ï+¨¯iOKåÅ#fl „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å, „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å
J=QÍǨÏ#‰õΩ q~°∞^ŒúOQÍ =º=ǨÏiã¨∂Î, ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ
J=QÍǨÏ#‰õΩ J#∞QÆ∞}OQÍ #_»∞ã¨∂Î, „Ѩ[Å
Jaè„áêÜ«∂xfl á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ Q“~°qOK«ÖË^Œ∞. <å_Õ
D Hõq∞© ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fi, ã‘=∂O„^èŒ Éèí∂™êfi=∞º
ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å =∂#ã¨Ñ¨Ù„uHõ QÍ Jaè=i‚Oz D 'Hõ
q∞©x =∞~À Ãã·=∞<£ Hõg∞+¨<£— QÍ ¿Ñ~˘¯O@∂ `≥ÅOQÍ}
„áêO`«OÖ’ D Hõq∞© Ѩ~°º˜OK«=^ŒÌx Ñ≤Å∞ѨÙx=fiQÍ
`«=∞ Jã≤Î`«fiO H˘~°‰õΩ Ô~O_»∞<åÅ∞HõÅ ^èÀ~°}˜`À ~å[H©Ü«∞
áêsìʼnõΩ =`åÎã¨∞ ѨÅ∞‰õΩ`«∂ qâßÅâ◊‰õΩÎÅ SHõº L^Œº=∞O
^•fi~å<Õ `≥ÅOQÍ} ™êkèOK«QÆÅ=∞<Õ ã¨∂ÊùiÎH˜ `≥ÅOQÍ}
á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ `«∂@∞¡ á⁄_»∞ã¨∂Î JkèHÍ~°, „ѨuѨHõ∆
áêsìÅ`À Hõeã≤ #_çzOk. [ã≤ìãπ „j Hõ$+¨‚ W©=Å `å#∞
KÕã≤# „ѨHõ@# ^•fi~å ÃÑ· q+¨Ü«∂xfl KåÖÏ ã¨Ê+¨ì
ѨiKå_»∞. D Hõq∞© ˆH=ÅO ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fi x~°‚Ü«∂xH˜
J#∞QÆ∞}OQÍ<Õ x"ÕkHõ `«Ü«∂~°∞KÕã≤#@∞¡ =∞~À™êi
ã¨Ê+¨ìO J~ÚºOk.
`≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѨux^èŒ∞ÅO^Œ~°∞ áêsìÅ`À ã¨O|O^èŒO
ÖˉõΩO_® ~år<å=∂ KÕã≤, „Ѩ[ÅÖ’ =∞"Õ∞Hõ"≥∞ÿ `≥ÅOQÍ}
~å„+¨ì U~åÊ@∞‰õΩ áÈ~å_®Å<Õ '„Ѩ[Å _ç=∂O_£—‰õΩ `«∂@∞¡
á⁄_»∞ã¨∂Î ~år<å=∂ KÕã≤# HÍO„ÔQãπ, `≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O,
ã≤.Ñ≤.S., ã≤.Ñ≤.ZO., „Ѩ*τѨux^èŒ∞Å∞ ã‘ÊHõ~°¡KÕ `«=∞
~år<å=∂Å#∞ `Àã≤ѨÙKÕÛÖÏ KÕâß~°∞. L^Œº=∞O
k#k<åxH˜ K«ÖÏ¡~°∞`«∞O_»QÍ JkèHÍ~°, „ѨuѨHõ∆ áêsìÅ∞
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xH˜ „^ÀǨÏO KÕã¨∂Î `«=∞ ã¨Ç¨Ï[
ã¨fiÉèÏ="≥∞ÿ# 'JkèHÍ~°"Õ∞ Ѩ~°=∂=kè— "≥·Ñ¨Ù "≥o§áÈÜ«∂~°∞.
P `«~åfi`« `≥~åã¨, a*ˇÑ≤, #∂º_≥"≥∂„Hõã≤Å`À Hõeã≤ W`«~°
„Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å#∞ HõÅ∞ѨÙH˘x L^Œº=∞O "≥·Ñ¨Ù J_»∞QÆ∞ÖËã≤#
*ËUã≤ „ѨuáÈ~å@ HÍ~°º„Hõ=∞OÖ’ `≥ÅOQÍ} qâßÅ
L^Œº=∞â◊‰õΩÎÅ∞ Hõke<å, "å˜x ã¨OѶ¨∞˜`«Ñ¨iz L^Œº=∞O
L^èŒ$`«O KÕã≤ ÅHõ∆ º™ê^èŒ# "≥·Ñ¨Ù Ѩܫ∞xOK«hÜ«∞ÖË^Œ∞.
D ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ#∞ #=∞‡=^ŒÌx, QÆ`« <åÅ∞QÆ∞
^ŒâßÉÏÌÅ „H˜`«O KÕã≤# „^ÀǨÏ"Õ∞ =∞~À™êi ѨÙ#~å=$`«O
KÕ¿ãO^Œ∞‰õΩ, `«=∞ ~å[H©Ü«∞, JkèHÍ~° Jã≤Î`«fiO
HÍáê_»∞‰õΩ<ÕO^Œ∞ˆH L^Œº=∞OÖ’ KÕ~°∞`«∞<åfl~°x <å˜
#∞O_ç „Ñ¨[Å∞, „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å∞, „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å∞
ZO`«QÍ á⁄e˜HõÖò *ËUã≤H˜ x~å‡}Ï`«‡Hõ ã¨ÅǨ ezÛ<å
P <åÜ«∞Hõ`«fiO "å˜x QÆ∞_ç¤QÍ u~°ã¨¯iOzOk. Ѷ¨e`«OQÍ
`≥~åã¨, c*ËÑ≤ ÖÏO˜ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ ™⁄O`«
„ѨÜ≥∂[<åÖˇ·# ~år<å=∂Å∞, =∞m§ ZxflHõÖ’¡ áêÖÁæx
JkèHÍ~°O ^ŒH˜¯OK«∞HÀ=_»O "≥·Ñ¨Ù "å~°∞ Ѩܫ∞xã¨∞ÎO>Ë
~å[H©Ü«∞ *ËUã≤ ‰õÄ_® JO^Œ∞Ö’ Jx"å~°ºOQÍ
ÉèÏQÆ™êfi=∞ºO HÍ=eû=zÛOk. WOH˘Hõ "≥·Ñ¨Ù `≥ÅOQÍ}
~å„+¨ì U~åÊ@∞ "≥#H˜¯áÈ~ÚO^Œ<Õ ÉèÏ=O`À `≥ÅOQÍ}
=Ú^Œ∞Ìa_»¤Å∞ =O^ŒÖÏkQÍ P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ‰õΩ áêÅÊ_»∞`«∞O>Ë
ˆHO„^Œ, ~å„+¨ì „ѨÉèí∞`åfiʼnõΩ =ºuˆ~HõOQÍ ~årÖËx áÈ~å@O
KÕã¨∂Î D L^Œº=∞OÖ’ qâßÅ â◊‰õΩÎÅ#∞ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ
ã¨∂ÊùiÎ`À HõÅ∞ѨىõΩx Ѷ¨e`«O ™êkèOKåeû# `«~°∞}OÖ’
`«# XO>ˇ^Œ∞Ì áÈHõ_», ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ ã¨ÅǨ Å "Õ∞~°‰õΩ
L^Œº=∂xfl JOK≥ÅOK≥Å∞QÍ #_çÑ≤Oz<å Ѷ¨e`«O
™êkèOK«ÖËHõáÈ~ÚOk.

21. 21 JHÀì|~ü, 2012
ã¨Ç¨ Ü«∞ x~åHõ~°}, ~å™êÎ~ÀHÀ, Ô~·Öò~ÀHÀ, q∞eÜ«∞<£
=∂~üÛ, ã¨HõÅ[#∞Å ã¨"≥∞‡ ÖÏO˜ áÈ~åÏÅÖ’ +¨â◊aâ◊Å∞
=∞~°z L^Œº=∂xH˜ JO_»QÍ xez# „Ѩ[Å∞,
„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å∞, L^ÀºQÆã¨∞ÎÅ∞, HÍi‡‰õΩÅ∞
HÀ~°∞‰õΩ#fl q^èŒOQÍ `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞ [iˆQ =~°‰õΩ
L^Œº=∂xfl H˘#™êyOKåeûOk áÈ~Ú ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ
Jaè„áêÜ«∞O "Õ∞~°‰õΩ L^Œº=∂Å#∞ =∞^茺O`«~°OQÍ<Õ
PÑ≤"Õã≤ L^Œº=∂xfl h~°∞Q͈~Ûã≤Ok. L^ÀºQÆã¨∞ÎÅ ã¨Ç¨ Ü«∞
x~åHõ~°}#∞ =∞ǨÏ`«Î~° L^Œº=∞OQÍ =∞Åz `≥ÅOQÍ}
qâßÅ „Ѩ[Å∞ D L^Œº=∞OÖ’ áêÖÁæ<Õ@@∞¡ KÕÜ«∂eû#
*ËUã≤ J@∞"≥·Ñ¨Ù Ѩܫ∞xOK«‰õΩO_®, ã¨Ç¨ Ü«∞ x~åHõ~°}
ˆH=ÅO L^ÀºQÆã¨∞ÎÅ`À<Õ H˘#™êyOK«_»O =Å#
L^ÀºQÆã¨∞ÎÖ’¡ Jã¨Ç¨Ï#O "≥Ú^ŒÖˇ·Ok. "åi Jã¨Ç¨Ï<åxfl
K«ÖÏ¡ˆ~ÛOKÕO^Œ∞‰õΩ ã¨Ç¨ Ü«∞ x~åHõ~°}#∞ q~°q∞OKÕ
ã¨=∞Ü«∞OÖ’ `≥ÅOQÍ} „áêO`«OÖ’ Ѩ٘ìÃÑiy `≥ÅOQÍ}
~å„+¨ì U~åÊ@∞ Ѩ@¡ '#~°#~å# =ºuˆ~Hõ`«— ‰õÄ_»QÆ@∞ì‰õΩ#fl
`≥ÅOQÍ} „áêO`« ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩ_»∂, HÍO„ÔQã¨∞
áêsìH˜ K≥Ok# "≥∞^ŒH± ZOZÖòZ [QÍæÔ~_ç¤, =∞O„u
~å[#iûOÇ¨Ï <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ ã¨Ç¨ Ü«∞x~åHõ~°}#∞
q~°q∞OѨ*Ëã≤Ok. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£#∞ K«∞@∞ì=Ú˜ì ˆHO„^ŒO
"≥∞_»Å∞ =Oz `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞ aÅ∞¡#∞
áê~°¡"≥∞O@∞Ö’ Ãјì^•Ì=∞<Õ áÈ~å@ ~°∂áêxfl J#∞=∞u
W=fi_»O ÖË^Œ<Õ <≥ѨO`À ˆH=ÅO ϺO‰õΩ|O_»∞ˆH
Ѩiq∞`«O KÕã¨∞‰õΩx L^Œº=∞O q[Ü«∞=O`«O J~ÚºO^Œ<Õ
ã¨O`«$Ñ≤Î`À 'q∞eÜ«∞<£ =∂~üÛ—#∞ =ÚyOzOk.Jã¨Å∞
ã¨"≥∞‡#∞ "≥Ú^ŒÅ∞ ÃÑ>Ëì@ѨÙÊ_Õ ~°Hõ~°HÍÅ `ÕnÅ∞ „ѨHõ˜Oz
`≥ÅOQÍ} L^ÀºQÆã¨∞ÎÅ#∞, HÍi‡‰õΩÅ#∞, q^•º~°∞÷Å#∞
QÆO^Œ~°QÀàÏxH˜ QÆ∞iKÕã≤# á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ Z@ìˆHʼnõΩ
ÃãÃÑìO|~°∞13, 2011# ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡#∞
„áê~°OaèOzOk. ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡Ö’ `≥ÅOQÍ}
„áêO`«OÖ’x ã¨HõÅ HÍi‡‰õΩÅ∞, L^ÀºQÆã¨∞ÎÅ∞,
Láê^蕺ܫÚÅ∞, q^•º~°∞÷Å∞ =ÚYºOQÍ ã≤OQƈ~}˜, Psìã≤
HÍi‡‰õΩÅ∞ ã¨"≥∞‡Ö’ <≥ÅÅ `«~°|_ç áêÖÁæO@∞O_»QÍ, ã¨HõÅ
„Ѩ[Å`À áê@∞ L^Œº=∂xH˜ "≥<≥fl=ÚHõ J~Ú#
Ô~·`åOQÍxfl, Jã¨OѶ¨∞˜`« HÍi‡Hõ ~°OQÍxfl ã¨HõÅ [#∞Å
ã¨"≥∞‡‰õΩ "≥#∞fl ^Œ#∞flQÍ xÅѨ_»OÖ’ qѶ¨ÅO HÍ=_»O`À
áê@∞, L`«Î~°, ^ŒH˜∆} ÉèÏ~°`« ^ÕâßÅ#∞ Hõe¿Ñ `≥ÅOQÍ}
Ô~·ÖËfi HÍi‡‰õΩÅ#∞, L^ÀºQÆã¨∞ÎÅ#∞ ã¨"≥∞‡ KÕ~ÚOK«_»OÖ’
qѶ¨ÅOHÍ=_»O, ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡ =Å¡ Ѷ¨e`«O
~åHõáÈ=_®xH˜ HÍ~°}=∞~ÚºOk. =ÚYºOQÍ ã¨"≥∞‡
L^èŒ$`«OQÍ H˘#™êQÆ∞`«∞O_»QÍ ã≤OQƈ~}˜ ÉÁQÆ∞æ xÅfiÅ∞
ѨÓiÎQÍ `«yæáÈ`«∞O_»QÍ, `≥ÅOQÍ}Ö’ Psìã‘ |ã¨∞ûÅ∞
#_»=Hõ, „ѨÉèí∞`«fi =º=ã¨÷ ѨÓiÎQÍ kQƃO^èŒO J=Ù`«∞#fl
ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO ky=zÛ ~å„+¨ì U~åÊ@∞
QÆ∂iÛ XHõ H©ÅHõ x~°‚Ü«∞O fã¨∞‰õΩ<Õ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ JѨʘˆH
_èçb¡H˜ áÈ~Ú ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO`À K«~°ÛÖ’¡ áêÖÁæ#fl
~å[H©Ü«∞ áêsìÅ ã¨ÅǨ "Õ∞~°‰õΩ ã¨"≥∞‡#∞ q~°q∞OK«_»O
[iyOk. D ã¨"≥∞‡#∞ q~°q∞OK«=^ŒÌx Ѷ¨e`«O =KÕÛO`«
=~°‰õΩ `≥ÅOQÍ} L^ÀºQÆã¨∞ÎÅ∞, HÍi‡‰õΩÅ∞, q^•º~°∞÷Å`À
áê@∞ Láê^蕺ܫÚÅ∞ JO‰õΩiî`« nHõ∆`À H˘#™êyã¨∞Î#fl
ã¨HõÅ[#∞Å ã¨"≥∞‡#∞ PѨ=^ŒÌx D ã¨"≥∞‡Ö’
ÉèÏQÆ™êfi=ÚÖˇ·# „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å∞, „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ"å^Œ∞Å∞
HÀi<å, "åi=∂@#∞ x~°úfiO^ŒfiOQÍ u~°ã¨¯iOz ã¨"≥∞‡#∞
q~°q∞OzOk. P `«~åfi`« =∞m§ q∞eÜ«∞<£ =∂~üÛ
`«~°Ç¨ Ö’<Õ 'ÃãÃÑìO|~ü30 =∂~üÛ— x ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’
(r="≥·q^茺 ã¨^Œã¨∞û [~°∞QÆ∞`«∞#fl ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’) HÀ˜
=∞Okx ã¨g∞HõiOz `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞#∞ ˆHO„^ŒO
„ѨHõ˜OKÕ q^èŒOQÍ áÈ~å@O KÕã¨∂Î r="≥·q^茺 ã¨^Œã¨∞û#∞
J_»∞¤‰õΩO^•=∞x Ñ≤Å∞ѨÙxzÛ, f~å ÃãÃÑìO|~ü
"≥Ú^Œ˜"å~°O #∞O_Õ D =∂~üÛx h~°∞H͈~ÛO^Œ∞‰õΩ
*ËUã≤Ö’ ÉèÏQÆ"≥∞ÿ# `≥~å㨠=∞iÜ«Ú HÍO„ÔQãπ áêsì
=∞~À™êi 'K«~°ÛÅ∞— J<Õ <å@Hõ=∂_ç ÃãÃÑìO|~°∞
<≥ÖÏY~°∞Ö’ ~å„+¨ì U~åÊ@∞ „ѨHõ@# =ã¨∞ÎO^Œx L^Œº=∂xfl
h~°∞ HÍiÛOk. nxx f„=OQÍ =ºuˆ~H˜Oz L^Œº=∂xfl
=ÚO^Œ∞‰õΩ fã¨∞‰õΩáÈ"åeû# *ËUã≤ XHõ"≥·Ñ¨Ù K«~°ÛÅ∞ –
Ô~O_À"≥·Ñ¨Ù L^Œº=∞O J<Õ x<å^ŒO`À `≥ÅOQÍ} qâßÅ
„Ѩ*Ï áÈ~å@ â◊H˜Îx h~°∞Q͈~Û „Ѩܫ∞`«flO KÕã≤Ok.=∂~üÛH˜
J#∞=∞u W=fix „ѨÉèí∞`åfixH˜ =ºuˆ~HõOQÍ qâßÅ
â◊‰õΩÎÅ#∞ ‰õÄ_»QÆ˜ì ˆHO„^Œ, ~å„+¨ì „ѨÉèí∞`åfiʼnõΩ =ºuˆ~HõOQÍ
=∞_»=∞uѨÊx áÈ~å@O KÕÜ«∂eû# `«~°∞}OÖ’
`≥ÅOQÍ} Ö’x L^Œº=∞â◊‰õΩÎÅxfl UHõ"≥∞ÿ D áÈ~åÏxfl
L^èŒ$`«OQÍ #_çÑ≤^•Ì=∞#∞‰õΩO@∞#fl `«~°∞}OÖ’<Õ =∞m¡
`≥ÅOQÍ} HÍO„ÔQãπ ZOÑ‘Å∞, =∞O„`«∞Å#∞ L^Œº=∞OÖ’H˜
fã¨∞‰õΩ=ã¨∞Î#fl@∞¡ „ѨHõ˜Oz ˆH=ÅO <≥ÔH¡ãπ ~À_»∞¤‰õΩ

22. 22#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
=∂~üÛx Ѩiq∞`«O KÕã≤ „ѨÉèí∞`«fiO`À 4QÆOIIÅ J#∞=∞u
WzÛ#@∞¡ „ѨHõ˜OѨ*Ëã≤ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å#∞ ZHõ¯_çHõHõ¯_»
x~°ƒùOkèOz Q˘_»¡#∞ ÉÏk#@∞¡ ÉÏk# HÍO„ÔQãπ
„ѨÉèí∞`«fiOÖ’, áêsìÖ’ ÉèÏQÆ™êfi=ÚÖˇ·# ZOÑ‘Å∞
L^Œº=∞OÖ’ Hõeã≤ =KÕÛ â◊‰õΩÎÅ∞QÍ á⁄e˜HõÖò *ËUã≤
„ѨHõ˜OK«_»O, `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞ [iˆQO`«=~°‰õΩ
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^Œ∞#∞ ˆHO„^ŒO KÕã¨∞‰õΩx =∂~üÛx
H˘#™êy™êÎ=∞#fl *ËUã≤ „ѨHõ@#‰õΩ q~°∞^ŒúOQÍ, ~°Hõ~°HÍÅ
Ѩi}Ï=∂Å`À ˆH=ÅO |Ç≤Ï~°OQÆ ã¨ÉèíˆH Ѩiq∞`«O KÕã≤
~å„u 12QÆOIIÅ=~°ˆH '`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ— =Úyã≤#@∞¡QÍ
„ѨHõ˜OzOk. W#∞=Ú#∞ Z„~°QÍ HÍeÛ#ѨÙÊ_Õ HÍ=eû#
=ã¨∞Î=Ù#∞ `«Ü«∂~°∞KÕã¨∞‰õΩ<Õ q^èŒOQÍ<Õ L"≥fi`«∞Î#
H˘#™êQÆ∞`«∞#fl L^Œº=∂xfl =∞iO`« L^èŒ$uH˜ fã¨∞HõáÈ~Ú
Ѷ¨e`«O ~å|ÏìeûOk. HÍx JO^Œ∞‰õΩ q~°∞^ŒúOQÍ
L"≥fi`«∞Î# Hõke# „Ѩ[ʼnõΩ <Õ_»∞ Z@∞=O˜ áÈ~å@
~°∂ѨO ÖˉõΩO_® ã¨Î|∞úQÍ LO_®eû# Ѩiã≤÷ux ~å[H©Ü«∞
*ËUã≤ HõeÊOzOk. WOHÀ"≥·Ñ¨Ù Z=iH˜ =ºuˆ~HõOQÍ<≥·`Õ
áÈ~å_®eûO^À, Z=i<≥·`Õ Ñ¨^Œ=ÙʼnõΩ ~år<å=∂
KÕ~ÚOKÕ `«~°Ç¨ Ö’ áÈ~å@O H˘#™êyOKå eûOkáÈ~Ú
P áêsì <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’<Õ HõÅã≤ =KÕÛ â◊‰õΩÎÅ∞ L<åfl~°x
"åix HõÅ∞™êÎ=∞x, "åix ‰õÄ_® L^Œº=∞OÖ’H˜
fã¨∞‰õΩ=™êÎ=∞x á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ „ѨHõ˜OzOk. `«#
k"åÖÏHÀ~°∞`«#O`À U ˆHO„^Œ,~å„+¨ì „ѨÉèí∞`åfiÖˇ·`Õ
`≥ÅOQÍ} =#~°∞Å#∞ ã‘=∂O„^èŒ Éèí∂™êfi=∞º ÃÑ@∞ì|_ç
^•~°∞ʼnõΩ ^ÀzÃÑÏìÜ≥∂, `≥ÅOQÍ} a_»¤Å#∞ <å_»∞
4=O^ŒÅ∞, <Õ_»∞ 8 =O^ŒÅ =∞Okx á⁄@ì#
ÃÑ@∞ì‰õΩ<åflÜ≥∂, QÆ`« =¸_»∞ ã¨O=`«û~åÅ #∞O_ç
JkèHÍ~° ^•Ç¨ÏO`À `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ
PHÍOHõ∆‰õΩ J#∞QÆ∞}OQÍ `«=∞Ѩ^Œ=ÙʼnõΩ ~år<å=∞
KÕÜ«∞‰õΩO_® ˆHO„^ŒOÖ’ „ѨÉèí∞`åfixfl, (Jqâßfiã¨
ã¨=∞Ü«∞OÖ’) HÍáê_ç P áêsì ã¨Éèí∞ºÅ∞QÍ, <åÜ«∞‰õΩÅ∞QÍ
H˘#™êQÆ∞`«∞#fl ZOÑ‘Å#∞ L^Œº=∞OÖ’ Hõeã≤ =KÕÛ
â◊‰õΩÎÅ∞QÍ á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ „ѨHõ˜OK«_»O qKå~°Hõ~°O.
U =∞O„`«∞Å<≥·`Õ ÏÔ~æò KÕã¨∞H˘x L^Œº=∞O
H˘#™êyOKåÅx =∂~üÛ ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ „ѨHõ˜Oz#
á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ „ѨHõ@# <åÅ∞QÆ∞ ~ÀAÖˇ·`Õ Jk ‰õÄ_®
Hõ#∞=∞~°∞ÔQ· ~å„+¨ì „ѨÉèí∞`«fiOÖ’ ÉèÏQÆ™êfi=∞ºOQÍ `≥ÅOQÍ}
=#~°∞Å#∞ ã‘=∂O„^èŒ∞Å∞ ^ÀK«∞HÀ=_»OÖ’ `«=∞ „H˜Ü«∂jÅ
áê„`« Hõeæ L#fl, `≥ÅOQÍ} „áêO`« „Ѩ[Å#∞ Ô~O_»=
„âı}˜ áœ~°∞Å∞QÍ K«∂ã¨∂Î "ÕÖÏk J„Hõ=∞ ˆHã¨∞Å∞ #"≥∂^Œ∞
KÕã¨∂Î, q^•º~°∞÷Å#∞ Ѩâ◊√=ÙÅ#∞ ÉÏk#@∞¡ ÉÏ^Œ∞`«∞#fl
=∞O„`«∞Å#∞, Jqâßfi㨠ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ~å„+¨ì „ѨÉèí∞`åfixH˜
"≥#∞fl^Œ#∞flQÍ xÅ|_ç# Z"≥∞‡Ö˺Å#∞ ‰õÄ_® Hõeã≤ =KÕÛ
â◊‰õΩÎÅ∞QÍ á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ „ѨHõ˜Oz<å Pâ◊Û~°ºO ÖË^Œ∞.
=∞x+≤ '™ê=∂lHõ Jã≤Î`«fi"Õ∞ ™ê=∂lHõ K≥·`«<åºxH˜
^•ifã≤#@∞¡— á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ Jã≤Î`«fi"Õ∞ ~å[H©Ü«∞
áêsìÅ Jã≤Î`«fiOQÍ =∂i JkèHÍ~°, „ѨuѨHõ∆ `Õ_®ÖˉõΩO_®,
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ J#∞‰õÄÅ, =ºuˆ~Hõ â◊‰õΩÎÅ q+¨Ü«∞OÖ’
ã¨=∞„QÆ J=QÍǨÏ# ÖˉõΩO_® Hõ^Œ∞Å∞`«∞#fl "åi`À Hõeã≤<å
Pâ◊Û~°º Ѩ_»=Åã≤# J=ã¨~°O ÖË^Œ∞. P Ѩiã≤÷uH˜ <Õ_»∞
á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ =zÛOk. JO^Œ∞Ö’ ÉèÏQÆ"Õ∞ HÍO„ÔQãπ
ZOÑ‘Å#∞ ‰õÄ_® L^Œº=∞OÖ’ ÉèÏQÆ™êfi=∞ºO KÕ™êÎ=∞x
á⁄e˜HõÖò *ËUã≤ „ѨHõ˜OK«_®xfl K«∂_®e. JO^Œ∞Ö’
ÉèÏQÆOQÍ<Õ ÃãÃÑìO|~°∞Ö’ ˆHã‘P~ü ˆHO„^ŒO `≥ÅOQÍ}
„ѨHõ˜ã¨∞ÎO^Œx Ñ≤@ìÅ^˘~° =∂@Å∞ =∂Ï¡_®~°∞. ˆHO„^Œ
„ѨÉèí∞`«fiO Hõ^Œ∞Å∞`«∞O^Œx, `≥ÅOQÍ}‰õΩ J#∞‰õÄÅOQÍ
_èçb¡Ö’ "å`å=~°}O LO^Œx JHÀì|~°∞Ö’ á⁄e˜HõÖò
*ËUã≤ ‰õÄ_® „ѨHõ˜OzOk. D Ѩi}Ï=∂Å∞ YzÛ`«OQÍ
`≥ÅOQÍ} „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ PHÍOHõ∆ʼnõΩ, áÈ~å@ ã¨∂ÊùiÎH˜
q~°∞^Œú"Õ∞. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ÖÏ~å WѨʘÔH·<å á⁄e˜HõÖò
*ËUã≤`À `«™ê‡`ü *Ï„QÆ`«Î! `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å „ѨÜ≥∂[#"Õ∞
UÔH·Hõ ÖHõ∆ ºOQÍ, `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å ã¨∞n~°…HÍÅ PHÍOÔH∆Â#
`≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞ H˘~°‰õΩ ã¨iÜ≥ÿ∞#
=ӺǨÏO–Z`«∞ÎQÆ_»Å∞ J#∞ã¨iã¨∂Î qâßÅ „Ѩ[Å SHõº`«#∞
ÃÑOá⁄OkOKÕ "åi <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ [iˆQ ' `≥ÅOQÍ}
"åºÑ¨Î =∞_»=∞ uѨÊx áÈ~å@"Õ∞— (_çÃãO|~ü9,
2009<å˜) `≥ÅOQÍ} J=∞~°∞Å, „Ѩ[Åã¨fiѨfl"≥∞ÿ#
`≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞#∞ ™êkèã¨∞ÎOk. J@∞"≥·Ñ¨Ù
„Ѩ[ÅO^Œ~°∞ HõkÖË ã¨=∞Ü«∞O Pã¨#fl"≥∞ÿOk. P kâ◊QÍ
Hõ^Œ∞Å∞^•O, ˆHO„^ŒO "≥∞_»Å∞ =Oz ~å„+¨ì U~åÊ@∞#∞
™êkè^•ÌO, J=∞~°∞Å HõÅÅ#∞ <≥~°"Õ~°∞^•ÌO.
T

23. 23 JHÀì|~ü, 2012
`≥ÅOQÍ} *ËUã≤ =¸_»∞ <≥ÅÅ „H˜`«O E<£
z=i"å~°OÖ’ ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å
PHÍOHõ∆ÅѨ@¡ J#∞ã¨iã¨∞Î#fl q^è•<åʼnõΩ =ºuˆ~HõOQÍ
L^Œº=∞ HÍ~åºK«~°} „ѨHõ˜OKåÅx x~°‚~ÚOzOk.
JO^Œ∞Ö’ ÉèÏQÆOQÍ 3 <≥ÅÅ∞ qã¨Î$`« „ѨKå~°O KÕÜ«∂Åx,
D„Hõ=∞OÖ’ ÃãÃÑìO|~ü 30# ''Kè«Ö’ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£——
HÍ~°º„Hõ=∞O x~°fiÇ≤ÏOz ÅHõ∆ÖÏk =∞Ok`À kQƃ^èŒO KÕã≤
ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiOÃÑ· XuÎ_ç fã¨∞‰õ~å"åÅx x~°‚~ÚOzOk.
„ѨHõ@# ~åQÍ<Õ Jxfl ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ Wk =∂=¸Å∞
„ѨHõ@#QÍ ÉèÏqOKåˆ~ `«Ñ¨Ê ÃãÃÑìO|~ü 30#
Pq+¨¯ $`«=∞ÜÕ∞º z„`«Ñ¨Ïxfl TÇ≤ÏOK«ÖËHõáÈÜ«∂~°∞.
*ËUã≤ ÉèÏQÆ™êfi=∞º ã¨OѶ¨∂Åxfl `«=∞ Hͺ_»~ü#∞ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£
`«~°eOK«_®xH˜ ã¨#fl^ŒúO KÕÜ«∂Åx uiy „ѨKå~°
HÍ~°º„Hõ=∞O "≥Ú^ŒÅ∞ ÃјìOk. XHõ <≥Åáê@∞ (EÖˇ· <≥Å)
„ѨKå~°O =∂=¸Å∞QÍ<Õ H˘#™êyOk. PQÆã¨∞ì "≥Ú^Œ˜
"å~°O #∞O_ç L^èŒ$`«"≥∞ÿOk. =ÚYºOQÍ "≥Ú^Œ˜#∞O_ç
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ H©ÅHõ Éèí∂q∞Hõ áÈ+≤ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Zh˚"À ã¨OѶ¨∞O Kè«Ö’ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£‰õΩ 50 "ÕÅ L^ÀºQÆ∞Å#∞
`«~°eOKåÅ<Õ ÅHõ∆ ºO`À PQÆã¨∞ì "≥Ú^Œ˜"å~°O #∞O_ç
„ѨKå~° HÍ~°º„Hõ=∞O "≥Ú^ŒÅ∞ÃјìOk. ^•^•Ñ¨Ù 40H˜ ÃÑ·QÍ
|Ç≤Ï~°OQÆ ã¨ÉèíÅ∞, 28 ~åºbÅ∞, 64 _çáê~üì"≥∞O@¡
ã¨=∂"ÕâßÅ∞ [iÑ≤ ÅHõ∆=∞Ok L^ÀºQÆ∞Å#∞ ã¨g∞HõiOz
Kè«Ö’ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ HÍ~°º„Hõ=∂xH˜ `«~°eOK«_®xH˜ „ѨKå~°
Ü«∂„`« KÕѨ˜ìOk. D <ÕѨ^䌺OÖ’ `≥ÅOQÍ} Zh˚"À
J^茺‰õ∆ΩÅ∞ ÔH.™êfiq∞Q“_£ i>ˇÿ~ü"≥∞Oò HÍ=_»O`À i>ˇÿÔ~‡Oò
ã¨ÉèíÅx `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ ã¨ÉèíÅ∞QÍ =∂~åÛÅx Zh˚"À
ˆHO„^Œ ã¨OѶ¨∞O x~°‚~ÚOK«_»O`À, Jaè#O^Œ# ã¨ÉèíÅ
ã¨fi~°∂ѨO =∂iáÈ~Ú, =∞m¡ JHÀì|~ü 2009 „Ѷ‘ *’<£
L^Œº=∞ "å`å=~°}O L^ÀºQÆ∞ÅÖ’ "≥Ú^ŒÖˇ·Ok. Jxfl
lÖÏ¡ÅÖ’ x~°fiÇ≤ÏOz# q∞h Hõ"å`«∞ÅÖ’ L^ÀºQÆ∞Å∞
ÃÑ^ŒÌZ`«∞Î# áêÖÁæ<åfl~°∞. KÕ"≥à◊¡ (~°OQÍÔ~_ç¤) ÖÏO˜
=∂=¸Å∞ Ѩ@ì}OÖ’ [iy# ã¨ÉèíÖ’ "ÕÖÏk =∞Ok
L^ÀºQÆ∞Å∞ áêÖÁæ#_»O `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å PHÍOHõ∆ÅѨ@¡
L^ÀºQÆ∞Å =∞<ÀÉèÏ"åÅ∞, áÈ~å@O Ѩ@¡ ã¨Oã≤^Œú`«
`≥eÜ«∞*Ëã≤Ok. Y=∞‡O, =∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~ü, "≥∞^ŒH±,
ã¨OQÍÔ~_ç¤, ã≤kÌ¿Ñ@, HõsO#QÆ~ü, #Å¡Q˘O_», ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£,
~°OQÍÔ~_ç¤, x*Ï=∂ÉÏ^£, PkÖÏÉÏ^£ lÖÏ¡Å Zh˚"À
<Õ`«ÅO`å Jxfl `åÅ∞HÍÅ∞ / =∞O_»ÖÏÅ∞ Ѩ~°º˜Oz Kè«Ö’
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ HÍ~°º„Hõ=∞O, L^Œº=∞ HÍ~°º„Hõ=∞O H˘#™êQÍ~Ú.
D <ÕѨ^䌺OÖ’ ~å[H©Ü«∞áêsìÅ∞ „Ѩ[Å #∞O_ç
ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞#fl L^Œº=∞ HÍ~åºK«~°}‰õΩ ~°yeáÈÜ«∂~Ú.
ZÖÏÔQ·<å `≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ „Ѩ[Å∞ áêÖÁæOÏ~°x J~°÷"≥∞ÿ
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ =∞^ŒÌ`«∞ „ѨHõ˜ã¨∂Î „ѨHõ@#Å∞ W=fi_»O
lÖÏ¡Ö’ P~°OÉèí"≥∞ÿOk. „ѨÉèí∞`«fiO ã¨Éèí‰õΩ J#∞=∞u
WKÕÛkÖË^Œx x~°ÌfiO^ŒOQÍ „ѨHõ˜OK«_»O`À HÍ~°º„Hõ=∂ÅÖ’
Ѩ@∞ì^ŒÅ =∞iO`« ÃÑiyOk. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£, HõsO#QÆ~ü,
ã¨OQÍÔ~_ç¤, #Å¡Q˘O_», Y=∞‡O Hõ"å`«∞Å `«~°∞"å`«
„ѨÉèí∞`«fiOÖ’ Hõ^ŒeHõ "≥Ú^ŒÖˇ·Ok. `≥ÅOQÍ} =∞O„`«∞ÅÃÑ·
HÍ~°º„Hõ=∂Å #∞O_ç XuÎ_ç ÃÑiyOk. nx`À ã¨Éèí‰õΩ
J#∞=∞u W"åfiÅx =ÚYº=∞O„uÃÑ· XuÎ_ç `≥zÛ, *ËUã≤
<åÜ«∞‰õΩÅ∞ =∞iÜ«Ú „á⁄II ǨÏ~°QÀáêÖò, _®II QÀáêÅH˜+¨<£,
K«∞Hͯ ~å=∞Ü«∞º, Z"≥∞‡bû =∞^茺=iÎ`«fiO`À 5QÆOIIÅ áê@∞
ã¨∞n~°… K«~°ÛÅ J#O`«~°O ϺOH±|O_£ÃÑ· Ѩi‡+¨<£
W=fiÖË=∞x `ÕÖËÛã≤, Ѩˆ~_£„Q“O_£Ö’ ã¨=∂"Õâ◊O
x~°fiÇ≤ÏOK«∞HÀ=∞x ã¨∂zOzOk. JO^Œ∞‰õΩ *ËUã≤ P„QÆǨÏO
=ºHõÎO KÕã≤Ok. z=~°‰õΩ <≥ÔH¡ãπ~À_£Ö’ J#∞=∞uOK«_®xH˜
x~°‚Ü«∞O „ѨHõ˜OzOk. D ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ ã¨=∂"Õâ◊O
âßOuÜ«Ú`«OQÍ [~°Ñ¨_®xH˜ Jxfl K«~°ºÅ∞ fã¨∞‰õΩOÏ=∞x
=∞^茺=~°∞ÎÅ #∞O_ç *ËUã≤ K≥·Ô~‡<£ HÀ^ŒO_»~åO #∞O_ç ÖËY
~°∂ѨOÖ’ W=∞‡x J_çyOk. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ ÅHõ∆ ºO
Ç≤ÏO㨠HÍ^Œx, âßOuÜ«Ú`«OQÍ, ~å*ϺOQÆ|^ŒúOQÍ [iˆQ
L^Œº=∞O Jx, JO^Œ∞‰õΩ "Õ∞O UÖÏO˜ „ѨHõ@#ÔH·<å ã≤^ŒÌO
Jx *ËUã≤ „ѨHõ˜OK«_»O`À „ѨÉèí∞`«fiO J#∞=∞u WzÛOk.
©P~üZãπ, ã‘Ñ‘S, c*ËÑ≤ âßã¨#ã¨Éèí <Õ`«Å∞ ‰õÄ_® K«~°ÛÅÖ’
áêÖÁæx „ѨÉèí∞`«fiOÃÑ· f„="≥∞ÿ# XuÎ_ç `Õ=_»O =Å¡
x|O^èŒ#Å`À ‰õÄ_ç# J#∞=∞u W=fi#∞#fl@∞¡
„ѨHõ˜OzOk. nx`À `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ÅÖ’ „ѨÉèí∞`«fiO`À
áÈ~å_ç J#∞=∞u ™êkèOK«∞‰õΩ#fl=∞<Õ ÉèÏ=# "≥Ú^ŒÖˇ·
`≥ÅOQÍ}„Ѩ[ÅPHÍOHõ∆Hõ"å`«∞–x~°ƒO^èŒO
– ^Õg„Ѩ™ê^£(TNGO J^茺‰õ∆ΩÅ∞)
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ

24. 24#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
ã¨=∂"ÕâßʼnõΩ ¿ãfiK«ÛùQÍ ~å=K«Ûx J#∞‰õΩ<åfl~°∞. HÍx
„ѨÉèí∞`«fiO ã¨Éèí‰õΩ Ѩi‡+¨<£ WzÛ#@∞¡ g∞_çÜ«∂‰õΩ
„ѨHõ˜OzOk `«Ñ¨Ê, JkèHÍ~°∞ʼnõΩ ZÖÏO˜ P^ÕâßÅ∞
W=fiHõáÈ=_»O =Å# JÔ~ã¨∞ìÅ∞, ɡ·O_À=~°¡ Ѩ~°fiO
H˘#™êyOk. Jxfl lÖÏ¡ÅÖ’ `≥ÅOQÍ} "å^Œ∞Å#∞ JÔ~ã¨∞ì
KÕÜ«∞@O "≥Ú^ŒÖˇ·Ok. =ÚYºOQÍ L^ÀºQÆ ã¨OѶ¨∂Å <Õ`«Å#∞
Hõ@ì_ç KÕ¿ã „Hõ=∞OÖ’ ÉèÏQÆOQÍ ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡ HÍÅOÖ’
L#fl ˆHã¨∞Åxfl u~°QÆ^À_ç ã¨=∞#∞¡ WzÛ áÈbã¨∞¿ãì+¨<£‰õΩ
~°=∞‡x "ÕkèOѨÙÅ∞ "≥Ú^ŒÅ∞ÃÑÏì~°∞. Wxfl J=~À^è•Å =∞^茺
xÅ|_ç#O^Œ∞‰õΩ ZO`« Ô~K«ÛQ˘˜ì<å Ç≤ÏO™ê`«‡Hõ
ã¨OѶ¨∞@#ʼnõΩ áêÅÊ_»#O^Œ∞‰õΩ `≥ÅOQÍ}"å^Œ∞Å#∞
Jaè#OkOKåeûOk. ™êQÆ~°Ç¨ ~°O =^ŒÌ ÉèÏs Ç≤ÏOã¨
[~°QÍÅx, ÉèÏ+¨Ê"åÜ«ÚQÀàÏÅ∞ ^•"å#ÅOÖÏ "åºÑ≤Oz
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’ U^À [~°QÍÅx ^•xfl Pã¨~åQÍ KÕã¨∞H˘x
`≥ÅOQÍ} "å^•xfl ѨÓiÎQÍ J}KåÅx ‰õΩ„@ ‰õÄ_®
[iyOk. HÍx `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ „Ѩ[ÅÖ’ Q˘Ñ¨Ê
qâßfi™êxfl HõeyOzOk. `≥ÅOQÍ}"å^ŒO Hõ#∞=∞~°∞ÔQ·O^Œx
HõÅÅ∞ QÆO@∞#fl "åà◊¡O^ŒiH˜ K≥OѨ ÃÑ@∞ìÖÏQÆ ˆHO„^•xH˜
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å SHõº`«#∞ =∞~À™êi ã¨OˆH`åÅ∞
ѨOÑ≤OK«QÆeyOk.
„Ѩ[Å áÈ~åÏÅ#∞ J}K«_»OÖ’ áêʼnõΩÅ∞ ZÖÏ
JÅ"å@∞Ѩ_®¤~À x~°ƒO^è•Å#∞, ÉÏiˆH_»¡#∞, ɡ·O_À=~°¡#∞,
ÖÏsîKèås˚Å#∞, JÔ~ã¨∞ìÅ#∞ Z^Œ∞~˘¯x J#∞‰õΩ#fl ÅHõ∆ ºO
™êkèOK«_®xH˜ x~°ƒO^è•Å∞ J_»¤O ~å=x „Ѩ[ÅO`å Hõ"å`«∞
„áêO`åxH˜ ~å=_»O `≥ÅOQÍ} áÈ~å@ "å~°ã¨`«fiO
H˘#™êyOѨ٠=∂„`«"Õ∞. Ѩk lÖÏ¡ÅÖ’ "ÕÖÏk=∞Okx
JÔ~ã¨∞ì KÕ™ê~°∞. J~Ú# [# „Ѩ"åǨÏO PQÆÖË^Œ∞. Jxfl
Hõ^ŒeHõʼnõΩ ã‘Ê_£„ÉËHõ~°¡ÖÏQÍ ÉÏiˆH_»∞¡ Ãјì PÑ≤ `«xvÅ
¿Ñ~° QÆO@Å `«~°|_ç J„Hõ=∞OQÍ x~°ƒOkèOz<å K≥^Œ~°x
ã¨OHõÅÊO`À ã¨|ƒO_» =~å‚Å∞ ™êQÆ~°Ç¨ ~åxH˜
KÕ~°∞‰õΩ<åfl~Ú. ™êQÆ~°Ç¨ ~°O ^ŒQÆæ~° [iy# ã¨Éèí XHõ Kåi„`«Hõ
ã¨ÉèíQÍ Pq+¨¯ $`«"≥∞ÿOk. XHõ"≥·Ñ¨Ù ÉèÏ+¨Ê"åÜ«ÚQÀàÏÅ∞,
=∞~À"≥·Ñ¨Ù L^Œº=∞ <Õ`«Å „Ѩã¨OQÍÅ∞, Hõ"å`«∞Å∞–WÏ¡O˜
~ÀAÅ∞ =∞m§ Éèíq+¨º`«∞ÎÖ’ ‰õÄ_® ~åQÆÅ=<Õ #=∞‡HõO
ã¨aè‰õΩÖ’¡ HõeyOk. "ÕkHõ =^ŒÌ 42 ~“O_»¡ ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú
QÀàÏÅ∞ „ѨÜ≥∂yOKå~°∞. Jxfl *ˇO_®Å∞ =ke `≥ÅOQÍ}
*ˇO_® Ѩ@∞ìH˘<ÕO^Œ∞‰õΩ [#O ã≤^ŒúOQÍ L<åfl~°x
™êQÆ~°f~°O ÉÏ@ K≥Ñ≤ÊOk. `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#HÀã¨O
JO^Œ~°∂ Hõeã≤ áÈ~å_®Å<Õ XHõ _≥·Ô~Hõ∆<£ =∂~üÛ =∞#
=ÚO^Œ∞‰õΩ `≥zÛOk. P kâ◊QÍ<Õ J_»∞QÆ∞ÖË^•ÌO.
L^ÀºQÆ∞Å∞ 1969 #∞O_ç `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ ã¨O^Œ~°ƒùO
=zÛ#ѨC_»ÖÏ¡ „Ѩ[Å`À Hõeã≤ áÈ~å_»_»O XHõ
"å~°ã¨`«fiOÖÏQÍ =∂iOk. 1969Ö’ 38 ~ÀAÅ∞ ã¨"≥∞‡
KÕã≤ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ K«i„`«Ö’ XHõ H©ÅHõ =∞Å∞ѨÙQÍ
=∂iOk. HÍx ~å[H©Ü«∞ L^Œº=∞ <åÜ«∞Hõ`«fiO áêʼnõΩÅ
=^ŒÌ "≥∂HõiÅ¡_»O`À =∞m§ L^Œº=∞ ÉÏ@ Ѩ@ì_®xH˜
ZO`ÀHÍÅO Ѩ˜ìOk. 1996Ö’ „áê~°OÉèí"≥∞ÿ# =∞e^Œâ◊
L^Œº=∞O L^ÀºQÆ∞ÅÖ’ H˘`«Î qâßfi™êxfl HõeyOzOk.
nx`À ©Zh˚"À ã¨OѶ¨∞O qã¨Î $`«OQÍ L^ÀºQÆ∞ÅÖ’
ÉèÏ="åºÑ≤Î KÕÜ«∞_»O =Å# 2009Ö’ „Ѷ‘*’<£ L^Œº=∞O
Zyã≤Ѩ_ç `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OQÍ =∂iOk. D „Hõ=∞OÖ’
[iy# ã¨Ç¨ Ü«∞ x~åHõ~°}, ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡, L^ÀºQÆ∞Å
SHõº`«#∞ =∞~À™êi „ѨѨOKåxH˜ Kå˜ K≥áêÊ~Ú.
L^Œº=∞OÖ’ Z^Œ∞~˘¯#fl J#∞Éèí"åÅ#∞, QÆ∞}áê~îåÅ#∞,
P`«‡q=∞~°≈ KÕã¨∞H˘x, q[Ü«∂Å#∞ Éèíq+¨º`ü áÈ~åÏÅ
ã¨∂ÊùiÎQÍ xÅ∞ѨÙH˘x L^Œº=∞ x~å‡}O KÕã¨∞HÀ"åeû#
ã¨O^Œ~°ƒùO. `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ WzÛ# ã¨∂ÊùiÎ`À `≥ÅOQÍ}
™ê^èŒ#HÀã¨O L^Œºq∞^•ÌO.
„Ѩ=ÚY ~°K«~Ú„u =∞Ǩ âıfi`å^Õq (88) =∂~üÛ [iy#
f~°∞#∞ q∞„`«∞Å`À q=iOz#ѨC_»∞ „Ѩ[Å∞#flKÀ@,
„Ѩ*ÏáÈ~åÏÅ∞ L#flKÀ@ <Õ#∞OÏ#∞. <å ǨÏ$^ŒÜ«∞
ã¨ÊO^Œ#Å`À LOÏ#∞ Jx Ñ≤_çH˜e ZuÎ J<åfl~°∞.
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ ZѨC_»∂ áÈ~å@ „Ѩ[ÖË, ZѨC_»∂
L^Œº=∞HÍ~°∞ÖË, JO^Œ∞ˆH <å‰õΩ `≥ÅOQÍ} JO>Ë „¿Ñ=∞
J#_»O =∂~üÛÃÑ· „Ѩ*Ï™êfi=∂ºxfl, „Ѩ*Ï L^Œº=∂Åx
PǨ fixOKÕ "Õ∞^è•=ÙÅ Jaè„áêÜ«∞OQÍ ÉèÏqOK˘K«∞Û. W@¡
ZO`À=∞Ok =∂~üÛ „áêOQÆ}OÖ’ "ÕÖÏk=∞Ok
„Ѩ*Ï™êfi=∂ºxfl PHÍOH˜∆Oz „Ѩ*Ï áÈ~åÏÅÖ’ L#fl
JO^Œ~°∂ ~å=_»O =∂~üÛ „Ѩ`ÕºHõ`«. „Ѩ*Ï áÈ~åÏʼnõΩ
"Õ∞=∞O`å JO_»QÍ LOÏ=∞x HÍ~åºK«~°}Ö’ Hõeã≤=zÛ#
JO^ŒiH˜ =O^Œ<åÅ∞.
Wxfl <ÕѨ^䕺Š=∞^茺 *ËUã≤ ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ#, PK«~°}©Ü«∞"≥∞ÿ#,
JO^ŒiH˜ P"≥∂^Œ"≥∞ÿ# HÍ~åºK«~°}`À =ÚO^Œ∞‰õΩ
#_»"åeû# ÉÏ^茺`«#∞ =∞iO`« ÃÑOzOk. P kâ◊QÍ
JO^Œ~°∂ Hõ^ŒÖÏÅx HÀ~°∞‰õΩO^•O. T

25. 25 JHÀì|~ü, 2012
HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡ ã¨∞ÖÏÎ<åÉÏ^£Ö’ „áê~°OÉèí"≥∞ÿ#
`≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# nHõ∆ ÃãÃÑìO|~ü z=i "å~°O <å˜H˜
"≥~Úº ~ÀAÅ∞ ѨÓiÎ KÕã¨∞‰õΩOk. D ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ "åix
Jaè#OkOK«_®xH˜ "≥o§# =∂ q∞„`«=∞O_»eH˜ JHõ¯_ç "å~°∞
ZO`À „â◊^ŒúQÍ KÕã¨∞Î#fl nHõ∆ ™ê#∞Éèí∂ux HõeyOzOk.
âßOuÜ«Ú`«OQÍ ZO`À ™ê=∞~°ã¨ºÑ¨Ó~°fiHõOQÍ `≥ÅOQÍ}
Ü«∂=`ü „Ѩ*ÏhHõO WÖÏ `«=∞ PHÍOHõ∆#∞ `≥Å∞ѨÙ`«∂
=ã¨∞ÎO>Ë +≤O_Õ ÖÏO˜ "åà◊√¡ WOˆH^À =∂Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞.
=∞i +≤O_Õ =∂@ÅÖ’x ã≤÷uQÆ`«∞ÅO`« ^Œ∂~°O
HÍHõáÈ~Ú<å `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ `«~åfi`«<≥·<å XHõ áÈ~å@
ѨO^ä•#∞ „áê~°Oaè¿ãÎ ZÖÏ LO@∞O^Œ<Õ K«~°Û KåÖÏ KÀ@¡
„áê~°OÉèí"≥∞ÿOk. `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ `«~åfi`« Ѩiã≤÷`«∞Å∞ ZÖÏ
LO_»É’`«∞<åflÜ«∞<Õ K«~°Û =zÛ#ѨÙ_»∞ J<ÕHõ=∞Ok
ѨOK«∞‰õΩ#fl Jaè„áêÜ«∞"Õ∞q∞@O>Ë =∂~üÛ `«~åfi`«<≥·<å
`≥ÅOQÍ} „ѨHõ@# KÕÜ«∞HõáÈ`Õ WHõ áÈ~å@O
„áê~°OaèOKåeûO^Õ#x. WO`«=~°‰õÄ [iy#q U^À XHõ
~°∂ѨOÖ’ áÈ~åÏÖË J~Ú<å JÖÏO˜ ™êѶπìHÀ~ü
Ѩ^ŒÌ`«∞Å`À `≥ÅOQÍ} =KÕÛ "å`å=~°}O Hõ#|_»@O ÖË^Œx
‰õÄ_® "åi Jaè„áêÜ«∞O. +≤O_Õ, P*Ï^£, #~°ã≤OǨÏ<£Å
=∂@Å#∞ "åà◊√¡ L^•Ç¨Ï~°}Å∞QÍ K«∂Ñ≤OKå~°∞ ‰õÄ_®.
~å[H©Ü«∞ *ËUã‘ „Ѩ^è•#OQÍ q∞`«"å^Œ =∂~°æOÖ’
áÈ`«∞#fl ã¨Oã¨÷. `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#‰õΩ áê~°¡"≥∞O@∞Ö’ aÅ∞¡
`«Ñ¨Ê "Õˆ~ QÆ`«ºO`«~°O ÖË^Œx #q∞‡#, #=Ú‡`«∞#fl ã¨Oã¨÷.
x*ÏxH˜ =ºH˜ÎQÆ`«OQÍ HÀ^ŒO_»~åO „Ѩ*Ï™êfi=∞ºOÖ’x
Ѩ^ŒÌ`«∞Å ^•fi~å ã¨=∞㨺ʼnõΩ ã¨OѨÓ~°‚ Ѩiëê¯~åÅ∞
Åaè™êÎÜ«∞<Õ „Éèí=∞Ö’ XHõ ~å[huâß„ã¨Î PKå~°∞ºxQÍ
LOÏ_»O>Ë #=∞‡ÖË#∞ QÍh XHõ ã¨Oã¨÷#∞ #_çÑ≤ã¨∞Î#fl
=ºH˜ÎQÍ J`«#∞ P Ѩiq∞ux U~°Ê~°K«∞HÀ=_®xfl =∂„`«O
J~°÷O KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. J~Ú`Õ P ã¨Oã¨÷ z=iH˜ ©P~üZãπÖ’x
Ö’áêÅ#∞ ‰õÄ_® x~°ƒùÜ«∞OQÍ „ѨHõ˜OK«QÆÅ ^è≥·~°ºO`À
=º=ǨÏiã¨∞Î#flѨÙ_»∞ áÈ~å@ =∂~°æO J#∞‰õΩO@∞#fl
Ǩ ~ü¤HÀ~ü ~°∂ѨOÖ’ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#ÔH· #_»∞O
HõÏìeûO^Õ#x KåÖÏ=∞Ok ÉèÏqã¨∞Î#fl q+¨Ü«∞O. q∞eÜ«∞<£
=∂~üÛÖ’ [iy# q„QÆǨ Å ‰õÄeÛ"Õ`« `≥ÅOQÍ} "åºÑ¨ÎOQÍ
ZO`« K«Å#O fã¨∞‰õΩ =zÛOn, „Ѩ[Å∞ ZO`«QÍ P K«~°º‰õΩ
=∞^ŒÌuKåÛ~À "åà◊√¡ L^•Ç¨Ï~°}QÍ K«∂Ñ≤OKå~°∞. ˆH=ÅO
XHõ¯ K«~°º`À<Õ JÖÏO˜ ã¨ÊO^Œ# =¿ãÎ ^•<Õfl âßâ◊fi`«
Ѩ^ŒúuQÍ fã¨∞‰õΩO>Ë ZÖÏ LO@∞O^À TÇ≤ÏOK«O_»x
„ѨtflOKå~°∞. ‰õΩH©Å∞ „Ѩ`ÕºHõ lÖÏ¡HÀã¨O ~À_»∞¡ `«=fi_»O,
„ѨÉèí∞`«fi HÍ~åºÅÜ«∂Å#∞ =Ú@ì_çOK«_»O =O˜ K«~°ºÅ∞
KÕÜ«∞_»O ^•fi~å<Õ Hõ^• "åà◊¡ ã¨=∞㨺 ^Õâ◊"åºÑ¨ÎOQÍ K«~°Û‰õΩ
=zÛ ˆHO„^•xfl H˘O`«HÍÅ"≥∞ÿ<å PÖ’zOѨKÕã≤Ok. ã¨HõÅ
[#∞Å ã¨"≥∞‡ Jxfl ~ÀAÅ∞ [iy<å Ô~·à◊√¡ PѨ_»O, |ã¨∞ûÅ∞
xeÑ≤"ÕÜ«∞_»O =O˜ K«~°ºÅ`À<Õ ã¨=∞㨺 JO^Œi ^Œ$+≤ìh
PHõi¬OK«QÆeyOk. x~åǨ ~° nHõ∆Å∞, P=∞~°}nHõ∆Å∞ U
Ѷ¨e`åhfl W=fiÉ’=x W~À"£∞ +¨i‡Å nHõ∆ x~°∂Ñ≤ã¨∞ÎO>Ë
JÖÏ KÕã≤# "åiÃÑ· P`«‡Ç¨Ï`«º‰õΩ áêÅÊ_®¤~°<Õ JaèÜ≥∂QÆO
"≥∂ѨÙ`å~°x `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞HÍÅOÖ’ Ãјì# J<ÕHõ
ˆHã¨∞ÅÖ’ |Ü«∞@Ѩ_ç L#flk. JO>Ë `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O
"Õ~˘Hõ ~°∂ѨO fã¨∞‰õΩO>Ë J}˜z"Õ™êÎ~°<Õ Jaè„áêÜ«∞O
LO_»=K«∞Û, Jk x["Õ∞ HÍ=K«∞Û QÍh L#fl ~°∂ѨOÖ’
LO>Ë ‰õÄ_® JÖψQ J}˜z"Õ™êÎ~°x, ˆHã¨∞Å∞ ÃÑ_»`å~°x,
ÉèíÜ«∞„ÉèÏO`«∞ʼnõΩ QÆ∞iKÕ™êÎ~°x `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’
Hõ#|_»∞`«∂<Õ LOk. D Ѩ„uHõ ã¨Oáê^Œ‰õΩ_»∞ HÍjO,
„Ѩ*τѶ¨Oò J^茺‰õ∆Ω_»∞ P‰õΩÅ Éèí∂=∞Ü«∞º, QÆO˜
„Ѩ™ê^ŒOÅ g∞^Œ Ãјì# ˆHã¨∞ ‰õÄ_® W^Õ q+¨Ü«∂xfl
K«∂ѨÙ`«∞#flk. JO>Ë XHõ „Ѩ*Ï L^Œº=∞O Jk
q∞`«"å^Œ"≥∞ÿ#^≥·<å, Ju"å^Œ"≥∞ÿ#^≥·<å ^•xfl „ѨÉèí∞`åfiÅ∞
J}K«_®xˆH K«∂™êÎÜ«∞<Õ HÀ}OÖ’ J~°÷O KÕã¨∞‰õΩO>Ë<Õ
ˆ~Ѩ˜ J_»∞QÆ∞ "≥·Ñ¨Ù PÖ’zOK«QÆÅ∞QÆ∞`åO. x*ÏxH˜ 1969
L^Œº=∞"≥∞ÿ<å, D =¸_Õà◊¡ L^Œº=∞"≥∞ÿ<å „QÍ=∞™ê÷~Ú #∞Oz
„Ѩ[Å#∞ HõkeOK«_®xH˜ „Ѩ^è•# HÍ~°}ÏÅ∞ P
L^Œº=∂ÅÖ’x q∞e>ˇOò K«~°ºÖË. „Ѩ[Å∞ q∞e>ˇxûx
P„â◊~ÚOz# „Ѩu™êi "åi „ѨuK«~°ºÖË L^Œº=∂xfl
xÅɡÏì~Ú. 1969 L^Œº=∞O `«~åfi`« P ÉèÏ=*ÏÖÏxfl
xOѨىõΩ#fl "åà◊√¡ #HõûÖò|i ѨO^ä•Ö’H˜ "≥o§ W"åfieì
ÉèÏ~°`«^Õâ◊ qѨ¡"À^Œº=∂xfl ÉÏ^茺`åÜ«Ú`«OQÍ ZÖÏ
(`«~°∞"å~Ú 29= ¿ÑrÖ’...)
=∂~üÛ`«~åfi`«..?
– ZÖò.J~°}º
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ

26. 26#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
ã¨=∞‡Hõ¯ f~°÷OQÍ =∂i# ™êQÆ~°Ç¨ ~°O `≥ÅOQÍ}/
x<å^•Å`À ǨϟÔ~uÎ# ÉèÏQƺ#QÆ~°O/ `≥ÅOQÍ}
~°Ç¨Ï^•~°∞Åhfl `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å`À p=∞Å ÉÏ~°ÖÏ¡
=∂i# "≥·#O!
ÃãÃÑìO|~ü =ÚÃÑ·Ê Kåi„`å`«‡Hõ k#O. „ÃѶOz qѨ¡"åxfl
`«ÅÑ≤Oz# L^Œº=∞O. DlѶ¨Ùì `«~°Ç¨ L^Œº=∞O. Jâı+¨
`≥ÅOQÍ} [#"åÇ≤Ïx Lã≤Å∞¡ ѨÙ@ì Ѩye
|Ü«∞˜H˘zÛ#@∞ì p=∞Å∞ ÉÏ~°∞Å∞ Hõ˜ì#_çz#@∞ì
~°Ç¨Ï^•~°∞Å∞ „QÍ=∂Å∞, Ñ¨Öˇ¡Å∞, Ѩ@ì}ÏÅ∞ áÈbã¨∞
x~åƒO^è•Å`À L‰õΩ¯ ã¨OÔHà◊§`À |OkèOz<å JÔ~ã¨∞ìÅ#∞,
ɡkiOѨÙÅ#∞ ɡ·O_À=~°¡#∞ `«Å^Œxfl ã‘=∂O„^èŒ áêʼnõΩÅ
Ãјì|_ç^•~°∞Å ‰õΩ„@Å#∞ x~°ƒO^è•Å#∞ ÉèíQÆflO KÕã≤
|Ü«∞ÖˇÖÏ¡~°∞. `≥ÅOQÍ} [# „ѨÉèíO[#O `«=∞ 60 Uà◊¡
HõÅ ™êHÍ~åxH˜ `≥ÅOQÍ} ÅHõ∆ º™ê^èŒ#‰õΩ „áê}OÉ’~Ú#
Ѩ@∞ì=^ŒÅ=∞x `«=∞ rq`« ^èպܫ∂xfl, Pâ◊Ü«∂xfl
ÅH∆ͺxfl, PHÍOHõ∆#∞ "≥e|∞zÛ# ~ÀAQÍ `≥ÅOQÍ}
„Ѩ[Å∞ ÃãÃÑìO|~ü 30x K«i„`«Ö’ ã¨∞=~°‚Hõ∆~åÅ`À
edOKÕq^èŒOQÍ xeÑ≤<å~°∞. 3 <≥ÅÅ =ÚO^Œ∞ =∂~üÛ‰õΩ
Ñ≤Å∞Ñ≤zÛ# *ˇZã≤ K≥·~°‡<£ HÀ^ŒO_»~åO `≥ÅOQÍ}
"åºÑ¨ÎOQÍ HÍÅ∞H˜ |ÅѨO Hõ@∞ìH˘x ZO^Œifl HõÅ∞"åÖ’
JO^Œifl HõÅ∞=@O [iyO^À ÖË^À HÍx JO^Œ~°∞ `«=∞
=∞^ŒÌ`«∞#∞ `≥Å∞ѨÙ`«∞ =∂~üÛÖ’ áêÖÁæ#@O "≥#∞Hõ *ˇZã≤
Hõ$+≤ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å nHõ∆, Ѩ@∞ì^ŒÅ ^•y LO^Œ#flk
ã¨`«ºO.
qâßY ã¨O„^ŒOÖÏ =∂i# #ÔH¡ãπ~À_»∞¤ ™êQÆ~°Ç¨ ~åxfl
K«∂ã≤# „ѨuXHõ¯~°∞ =∞|∞ƒ DxO^• ZOk, Wã¨∞ˆHÃãÎ
~åÅx =∞Ok ZÁ¡zÛ<å~°∞ WO`« x~°ƒO^èŒHÍO_» =∞^茺
Jx ã‘=∂O„^èŒ áêʼnõΩÅ∞ ÖˇHõ¯Å∞ "Õã¨∂Î HÀ@Å∞ c@Å∞
"åi# ~åAÖÏ¡, QÆ_ôÅ∞ ^èŒfiOã¨"≥∞ÿ# Éèí∂™êfi=∞º ÃÑ`«ÎO^•i
^˘~°ÖÏ¡, HõÅ∞¡ `åy# HÀ`«∞ÖÏ¡ =∂iáÈ~Ú# =∂@
"åã¨Î=O.
K«i„`«Ö’ WO`« ÉèíÜ«∞Ѩ_»¤ „ѨÉèí∞`«fiO ZHõ¯_» ÖË^Œ∞.
JÃãOc¡H˜ `åà◊O "Õ~ÚOz# pHõ˜ áêÅ# ã≤.ZO. HͺOÑπ
HÍ~åºÅÜ«∞OÖ’<Õ `«##∞ `å#∞ x~°ƒOkèOK«∞‰õΩ#fl ~ÀA.
`≥ÅOQÍ}„Ѩ[Ö’¡K≥·`«#ºOxOÑ≤#=∂~üÛ!
`ÕÅ∞ ‰õΩ˜ì# HÀuÖÏ ÅQÆ_»áê˜ J~°∞ѨÙÅ∞. x[OQÍ
ÅQÆ_»áê˜ 18,000 =∞O^Œ#flk x["Õ∞. ã‘=∂O„^Œ∞Å∞
18,000 =∞Ok=zÛ `≥ÅOQÍ}‰õΩ `«=∞ =∞^ŒÌ`«∞
`≥eÑ≤O„_»∞. 20,000 =∞Ok ã‘=∂O„^èŒ áÈbã¨∞Å∞
™êQÆ~°Ç¨ ~åxfl K«∞@∂ì xÅ|_ç `À=Å#∞ =¸ã≤ ~°|ƒ~°∞
|∞Öˇ¡@∞¡, ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú QÀàÏÅ∞ „ѨÜ≥∂yã¨∂Î
qHõÏ@ìǨ ã¨O KÕã≤# =∂@ "åã¨Î=O. g∞ `«∞áê‰õΩÅ∞
ÉÏ~Ú<≥@∞¡ ÖÏsîÅ∞ ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú=Ù QÀàÏÅ∞, `«∂ÏʼnõΩ
ÉèíÜ«∞Ѩ_Õâ◊‰õΩÎÅ∞ `≥ÅOQÍ}Ö’ ÖË=x `≥Å∞ã¨∞‰õΩ#fl~°∞.
ÅQÆ_»áê© h ÖˇHõ¯ g∞ ã‘=∂O„^èŒ Ç¨ [~°∞ ÖˇHõ¯. h QÆ∞iOz
ZO`« `«‰õΩ¯= =∂Ï¡_ç`Õ JO`« =∞Oz^Œx <å ÉèÏ=#.
ÅHõ∆ÖÏk =∞Ok ~åHõ#∞ QÆ=∞xOz# ã‘=∂O„^èŒ
g∞_çÜ«∂ ã¨Ç≤Ï`«O ^•zÃÑ@ìÖËHõáÈ~ÚOk. *ÏfÜ«∞
g∞_çÜ«∂ `≥ÅOQÍ} Kå#Öò ^ŒfiO^ŒhuH˜ J_»∞¤Hõ@ì "Õã≤Ok.
''Ѩ„uH˘Hõ¯@∞#fl Ѩk"ÕÅ Ãã·#ºO|∞—— J#fl <å~°¡"åi =∂@
=Ú=∂‡˜H˜ x["≥∞ÿOk `≥ÅOQÍ}Ö’.
#=∞¿ãÎ `≥ÅOQÍ} k# Ѩ„uHõ, ã‘=∂O„^èŒ Ñ¨„uHõÅ
"≥∞_»Å∞ =Oz `≥ÅOQÍ} J#∞‰õÄÅ ~å`«Å∞
~å~ÚOK«∞`«∞Ok. "≥Å∞QÆ∞xKÕÛ náêÅ∞ HÍ"åeû#
Ѩ„uHõÅ∞ HÍÖËÛ HÍQÆ_®Å∞ HÍ=^ŒÌ#fl áêÅQÆ∞q∞‡ ™ê~Ú<å^ä£
HÀi# q^èŒOQÍ #_»∞"åeû# J=ã¨~°O =zÛOk.
`≥ÅOQÍ} áÈ~å@O, `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Ö’¡ K≥·`«#ºO
L^Œº=∞ ã¨∂ÊùiÎ xOѨ@"Õ∞ H͉õΩO_®, ã‘=∂O„^èŒ áêʼnõΩÅ
ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å "≥∞_»Å∞ =Oz L^Œº=∂xH˜ =∞^ŒÌ`«∞
`≥e¿Ñ~°HõOQÍ "åã¨Î"åÅ#∞ ^•Ü«∞ÖËx~°HõOQÍ Ñ¨iã≤÷`«∞Å#∞
`≥zÛÃјì LH˜¯iaH˜¯i KÕã¨∞ÎOk. `≥ÅOQÍ} Ѩ@¡
™ê#∞‰õÄÅ "≥·Yi`À L#fl ã‘=∂O„^èŒ "Õ∞^è•=ÙÅ∞,
™ê=∂lHõ ã¨Ê $ǨÏ`À ѨxKÕ¿ã q^•ºi÷ Ü«Ú=‰õΩÅ∞,
"Õ∞^è•=ÙÅ#∞ ã¨OѶ¨∞˜`«, Jã¨OѶ¨∞˜`«~°OQÆ HÍi‡‰õΩÅ#∞,
L^ÀºQÆ, Láê^蕺ܫ∞, ~°K«~Ú`«Å∞, HõàÏHÍ~°∞Å∞ ZO^Œ~À
<åºÜ«∞"≥∞ÿ# `≥ÅOQÍ} áÈ~åÏxH˜ `«=∞ =∞^ŒÌ`«∞#∞
`≥e¿Ñ~°HõOQÍ "åà◊§ ǨÏ$^ŒÜ«∂Å#∞ HõkeOzOk.
Ѩ^Œ=ÙÅ HÀã¨O, JkèHÍ~°O HÀã¨O, Pã¨∞ÎÅ HÀã¨O
q^èŒfiOã¨O ã¨$+≤ìã¨∂Î „Ѩ[Ö’¡ qÉèË^•Å∞ ã¨$+≤ìã¨∂Î `«=∞
– ~åOÔ~_ç¤
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ

27. 27 JHÀì|~ü, 2012
~å[H©Ü«∞ Ѩ|ƒO QÆ_»∞ѨÙHÀK«∂ã¨∞Î#fl K«O„^ŒÉÏ|∞, [QÆ<£,
z~°Orq, ÅQÆ_»áê˜, HÍ=Ói, H˜~°}ü‰õΩ=∂~üÔ~_ç¤,
ã¨∞|ƒ~åq∞Ô~_ç¤, ~å"≥∂r ÖÏO˜ ‰õΩÜ«Ú‰õΩÎÅÖË¡ <Õ`«Å
ÉèíO_®~åxfl `≥Å∞ã¨∞H˘x |@ì|Ü«∞Å∞ KÕã¨∂Î `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞ ã¨∂ÊùiÎ H˘xÜ«∂_Õ ã‘=∂O„^èŒ ™ê=∂lHõ
HÍ~°ºHõ~°ÎʼnõΩ „Ѩ[ʼnõΩ `≥ÅOQÍ} ã¨=∂[O ~°∞}Ѩ_ç
LO@∞Ok.
PkÖÏÉÏ^£ lÖÏ¡ áÈ~åÏÅ dÖÏ¡. U áÈ~åOÖ’<≥·<å
lÖÏ¡ Ü«Ú=H˜â’~åÅ∞ `åºQÆO`À, nHõ∆`À Ѩ@∞ì^ŒÅ`À
áêÖÁæ#fl g~°∞Å K«i„`« PkÖÏÉÏ^£k. „a©+π Ãã·<åºxfl
QÆOQÆ"≥„~°∞ÖˇuÎOz QÆ_»QÆ_» =xH˜Oz ÔQkq∞H˘˜ì
LiHõO|"≥∞H˜¯ ^Õâ◊O HÀã¨O „áê}q∞zÛ# ~åOrQÀO_»∞
Ѩ٘ì#<ÕÅ. [Öò–[OQÆÖò–[g∞<£ H˘~°‰õΩ <≥·*ÏO#∞
ÃÑ·*Ï=¸_»nã≤ =}˜H˜Oz# QÀO_»∞ g~°∞_»∞ H˘=Ú~°O
cèO#∞ Hõ#fl<ÕÅ. Éèí∂q∞ Éèí∞H˜Î q=ÚH˜Î áÈ~°∞Ö’ Xiy#
WO„^Œ"≥e¡ QÀO_»∞ g~°∞Å ~°HõÎO`À `«_çã≤# <ÕÅ. L`«Î~°
`≥ÅOQÍ} Ô~·`åOQÆ áÈ~å@OÖ’ <ÕÅ H˘iy#
ZO^Œ~Àg~°∞Å ~°HõÎO`À `«_çã≤# <ÕÅ. áê~ѨÙã¨ÎHõOÖ’
JÅ∂¡i ã‘`å~å=∞~åA áê~î°O ~åÜ«∞=∞O>Ë 13 UO_»¡
=Ü«∞ã¨∞ûÖ’ q^•ºi÷QÍ Pã≤á¶êÉÏ^£Ö’ 1940Ö’ H˘=Ú~°O
cèO â◊"åxfl K«∂ã≤ K«eOz# ™ê=∞Å ã¨^•t= ѨO`«∞Å∞
~åÃãÎ H˘=Ú~°O cèO QÆ∞iOz ~å™êÎ ZO^Œ~À ~åã≤#
ã‘`å ~å=∞~åA QÆ∞iOz <Õ<≥O^Œ∞‰õΩ ~åÜ«∂e. <å lÖÏ¡
QÀO_»∞ g~°∞_ç QÆ∞iOz ZO^Œ∞‰õΩ áê~î°O LO_»^ŒÌx H˘Ï¡_ç
™êkèOz# =∞Ǩ hÜ«Ú_»∞ ™ê=∞Å ã¨^•t=#∞ Hõ#fl<ÕÅ.
<≥·*ÏO‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ áÈ~å_ç# g~°∞Å∞ *ˇ·Å∞áêÖˇ·`Õ
Ãã·H˜Å∞ÃÑ· "≥o¡ ã¨∞~°=~°O, ~åq<å~åÜ«∞}Ô~_ç¤, *ˇ·#
=∞Å¡Ü«∞º QÆ∞ѨÎ, =˜ìHÀ@, =ÚMÏÌO ÖÏO˜ ZO^Œ~À
"åkOK«ÏxH˜ ÉèíÜ«∞Ѩ_»¤~ÀAÖ’¡ Ü«Ú=H˜â’~°OQÍ Jhfl
`å<≥· Lz`«OQÍ "åkOz ÔQeÑ≤Oz# Ü«Ú=H˜â’~°O
H˘O_®ÅHõ∆ ‡}ü ÉÏѨÓrH˜ [#‡xzÛ# <ÕÅ. 97 Uà◊¡
=Ü«∞ã¨∞ûÖ’ `≥ÅOQÍ} H˘~°‰õΩ 1969Ö’ =∞O„u Ѩ^Œqx
=ke `≥ÅOQÍ} áÈ~°∞Ö’ ky `«# ѨÓiÎ =∞^ŒÌ`«∞
`≥eÑ≤<À_»∞, =ÚYº=∞O„u Ѩ^ŒqH˜ J=HÍâ◊O =zÛ<å
`≥ÅOQÍ} ~åR PHÍOHõ∆#∞ ÅH∆ͺxfl ^èպܫ∂xfl
=∞~°∞=‰õΩO_® [O`«~ü=∞O`«~ü =^ŒÌ 97 Uà◊¡ =Ü«∞ã¨∞ûÖ’
x~åǨ ~°nHõ∆ KÕã≤# H˘O_®ÅHõ∆ ‡}ü ÉÏѨÓr `≥ÅOQÍ}
H˘~°‰õΩ Z<Àfl `åºQÍÅ#∞ ѨÓ#∞‰õΩ<åfl_»∞. ˜P~üZãπ
ѨÙ@ìHõ‰õΩ =∞^ŒÌ`«∞xzÛ `«# rq`« ^Œ$â◊º"≥∞ÿ# [Å^Œ$âߺxfl
`≥ÅOQÍ} ~åR ã¨q∞uH˜ WzÛ JkèHÍ~° áêsì P„QÆǨÏxH˜
QÆ∞Ô~· ^•xH˜ ^Œ∂~°"≥∞ÿ [Å^Œ$â◊ºO #∞O_ç "≥Å¡Q˘@ì|_ç<å
`≥ÅOQÍ} áÈ~åÏxH˜ ^Œ∂~°O HÍÖË^Œ∞. z=i âßfiã¨
L#flO`« =~°‰õΩ `≥ÅOQÍ}#∞ ã¨fiÑ≤flOz# Ü≥∂^èŒ∞_»∞
ÉÏѨÓr. PÜ«∞# QÆ∞iOz K≥¿ÑÊ™ê÷~Ú WO`«HõO>Ë <å‰õΩ
`≥eÜ«∞^Œ∞. PÜ«∞# =ÚO^Œ∞ <Õ Ug∞HÍ<Àxfl. J^Õ QÆ_»¤ÃÑ·
Ѩ٘ì# HÀ^ŒO_»~åO *ˇZã≤ ÉÏ^茺`«Å∞ KÕѨ@ì@O
Ü«∂^èŒ$zÛHõ"≥∞ÿ# Kåi„`«Hõ Ѩi}Ï=∞OQÍ=K«∞Û. PkÖÏÉÏ^£
lÖÏ¡ =∂~°∞=¸Å <≥<≥flÅ =∞O_»ÅO *’QÍѨÓ~ü =Ú^Œ∞Ìa_»¤
HÀ^ŒO_»~åO ™ê=∞Å ã¨^•t= „QÍ=∂xH˜ (`≥#∞QÆ∞ Ñ¨Öˇ¡)H˜
15H˜.g∞. ^Œ∂~°"Õ∞.
HÀ^ŒO_»~åO „Ѩ[Å PHÍOHõ∆#∞ áêʼnõΩʼnõΩ
`≥eÜ«∞*Ëã¨∂Î =ÚO^Œ∞ÔHà◊√Î#fl_»#flk #QÆfl ã¨`«ºO.
HÀ^ŒO_»~åO `«# rq`«OÖ’ x~å_»O|~°`«, hux*Ï~Úf,
„Hõ=∞tHõ∆} „Ѩ*ÏÇ≤Ï`«O HÀi ѨxKÕÜ«∞@O =Å¡
„Ѩ[Åa_»¤QÍ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å =∞^ŒÌ`«∞#∞
á⁄O^Œ∞`«∞<åfl_»∞. ZO^Œ∞ Zxfl ‰õΩÜ«Ú‰õΩÎÅ∞ KÕã≤#
Zxfl~°HÍÅ XuÎà◊√¡ =zÛ<å J^Œ~°Hõ ɡ^Œ~°Hõ
`˘O^Œ~°Ñ¨_»‰õΩO_® L~°Hõ‰õΩO_® "≥#∞Hõ_»∞ˆQÜ«∞‰õΩO_®
`«#^ŒO@∂ #_»`«#∞ H˘#™êyã¨∞Î#fl f~°∞ JO^Œi
=∞#fl#ÅO^Œ∞H˘#ÏxH˜ HÍ~°}OQÍ K≥ѨÊ=K«∞Û.
Z=Ô~xfl K«"å‰õΩÅ∞ J"å‰õΩÅ∞ ¿ÑeÛ# #~°‡QÆ~°ƒùOQÍ
ã¨∞xfl`«"≥∞ÿ#, =∞$^Œ∞"≥·# =∂@Å`À "åà◊§#∞
=∞O^ŒeOK«ÖË^Œ∞. ["å|∞ WKÕÛ"å~°∞HÍ^Œ∞. x[OQÍ
=Ú^•=ǨÏOQÍ JOwHõiOK«=K«∞Û.
KÕuÖ’ *ˇO_®, ã¨OHõÅ ã¨kÌ Ñ¨@∞ìH˘x ~å"åÅx
Ñ≤Å∞Ñ≤=fi@O x[OQÍ ã¨∂ÊùiÎ^•Ü«∞HõO. PkÖÏÉÏ^£ lÖÏ¡
"åã¨∞Å∞ L`«Î~° `≥ÅOQÍ} Ô~·`åOQÆ áÈ~åÏÅ`À ZѨC_»∞
ã¨kÌ Ze¡áêÜ«∞HÍ~°O, *Á#fl~˘>ˇìÅ∞, Z„~°*ˇO_»#∞
Ѩ@∞ìH˘x ZHõ¯_çÔH·<å Ñ≤eÑ≤¿ãÎ "≥o§#~ÀAÅ∞ <å q^•ºi÷
rq`«OÖ’ ã¨~°fi™ê^è•~°}O. áê`« *Ï˝Ñ¨HÍÅ`À ZO^Œ~À
=∂ lÖÏ¡ "åã¨∞Å∞ ɡ*Ï˚~°∞, L@∂fl~°∞ ÖÏO˜ =∂~°∞=¸Å
„áêO`åÅ #∞O_ç x~°ƒO^è•Å#∞, =Úà◊§HõOK≥Å#∞
^•@∞`«∂ =∂~üÛ‰õΩ KÕi `«=∞ `≥ÅOQÍ} PHÍOHõ∆#∞
„ѨѨOKåxH˜ Kå˜<å~°∞. áêÅHõ „ѨÉèí∞`«fiO ÖÏsîKås˚Å∞,
ÉÏ+¨Ê"åÜ«ÚQÀàÏÅ∞ „ѨÜ≥∂yOz<å JÔ~ã¨∞ì KÕã≤#
"ÕÖÏk=∞Okx ɡ·O_À=~ü KÕã≤ ¿ãì+¨#¡Ö’ x~°ƒOkèOz

28. 28#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Z=~°∞ „`Àz<å „`À=Ö’ "å~°∞ "≥à◊¡@O =ÖË¡ =∂~üÛ
q[Ü«∞=O`«=∞~ÚOk.
ã¨Å¡~å=∞#fl J<Õ Ü«Ú=‰õΩ_»∞ 2001 #∞Oz `≥ÅOQÍ}
~åRO H˘~°‰õΩ Z=~°∞ Ñ≤ez<å =ÚO^Œ∞O_Õ"å_»∞
HÀ^ŒO_»~åO „QÍ=∞O ѨHõ¯<Õ L#fl K≥#∂fl~°∞"åã≤. x~°∞¿Ñ^Œ
Ô~·`«∞‰õΩO@∞O|O. Ô~O_≥Hõ~åÅ á⁄ÅO J=∞‡*Ëã¨∞H˘x
rѨىõΩ `≥ÅOQÍ} ~åRO Ѩ@O ˜P~üZãπ *ˇO_® HÍ~°∞
ÉÁ=∞‡ "Õ~ÚOz QÆ`« 10 ã¨O=`«û~åÅ∞QÍ xifi~å=∞OQÍ
u~°∞QÆ∞`«∞#fl =ºH˜Î. PÜ«∞##∞ 3 ~ÀAÅ =ÚO^Õ
áÈbã¨∞Å∞ ɡ·O_À=~ü KÕã≤<å `«Ñ≤ÊOK«∞H˘x Ô~·ÖˇH˜¯
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ KÕiO_»∞. ''Jxfl ÃÑ·ã¨Å∞ÖË=ÙHõx =zÛ#
J~°qO^ŒÔ~_ç¤ ™ê~ü WÅ∞¡ ^˘iH˜Ok. |∞=fi ^˘iH˜Ok. 3
~ÀAÅ #∞O_ç D<Õfl L#fl J#fl ~å=∞#fl |∞ÔH¯_»∞ |∞=fi
uxáÈ"≥ JO>Ë J~°qO^ŒÔ~_ç¤ ™ê~ü JO_çzÛO_Õ Wq
WOÔH=iHõ#fl ÃÑ@∞ì =∞<Àà◊§Hõx K≥Ñ≤Ê `«# HÍOHõ∆#∞
`≥eÜ«∞*Ëã≤O_»∞.
`≥ÅOQÍ}Ö’ L#fl „Ѩ*Ï ã¨OѶ¨∂Åxfl `«=∞â◊H˜Î =OK«#
ÖˉõΩO_® =∂~üÛ q[Ü«∞=O`åxH˜ Hõ$+≤ KÕÜ«∞@O
[iyOk. ˜P~üZãπÖ’ ǨÏs+π~å=Ù „Ѩ`ÕºHõ PHõ~°¬}QÍ
xÅ=@O „Ѩ[Å`À HõÅã≤~å=@O J`«x L^Œº=∞ ã¨∂ÊùiÎH˜
x^Œ~°≈#O. "ÕkHõ ÃÑ·# #Å∞QÆ∞~°∞ HõàÏHÍ~°∞Å#∞ Ѩ@∞ìH˘zÛ
`«# P@áê@#∞ qxÑ≤OKÕ XHõ HõàÏ|$O^ŒO =∂@Å∞
[<åxfl HõkeOz# "åà◊§ÃÑ· ¿ÑÅ@O ÉÏ^è•Hõ~°O.
`≥ÅOQÍ} ~åR U~åÊ@∞Ö’ `«# QÆàÏxfl ZuÎѨ˜ì#
Ѩ^•‡=u ÖÏO˜ "åà◊√§ LO_»QÍ ''g∞~°∞—— ÖˉõΩ<åfl JHõ¯_»
UO PˆQkÖË^Œ∞. =∂~üÛ‰õΩ =zÛ# ˜P~üZãπ "åà◊§#∞
H˜OK«Ñ¨iÛ# =º‰õΩÎÅ∞ `«=∞ â◊H˜Î ZO`À `≥Å∞ã¨∞H˘x
=∂Ï¡_ç`Õ ÉÏQÆ∞O_Õk.
*ˇZÖò J™Èã≤ÜÕ∞+¨<£ ~åR J^茺‰õ∆Ω_»∞ HõuÎ
"≥OHõ@™êfiq∞ J<Õ XHõ *ˇZã≤ ~åR ÉÏ^èŒ∞ºxfl J~°∞}À^ŒÜ«∞
™êO㨯 $uHõ ã¨Oã¨÷ =∞O_»e ã¨Éèí∞ºÅ∞ Jã¨ÉèíºOQÍ u@ì_»O
##∞fl KåÖÏ ÉÏkèOzOk. XHõ *ˇZã≤ ~åR ÉÏ^èŒ∞ºxfl
JÖÏ J#@O =∞OzkQÍ^Œ∞ Jx <Õ#∞ JO>Ë P =∞Ç≤Ïà◊
P_Õ=_≥·`ÕOk Q˘@ìOQÍ_»∞ <åˆHO^Œ@. <Õ#∞ J~°∞}À^ŒÜ«∞
HõàÏ=∞O_»e ~åR Láê^蕺‰õ∆Ω~åÅ#x QÆ~°fiOQÍ,
^Œ∞~°∞ã¨∞QÍ K≥ѨÊ@O K«∂¿ãÎ J~°∞}À^ŒÜ«∞ HõàÏ=∞O_»e
ÖˉõΩO_® `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O ÖË^• JxÑ≤OzOk. *ˇZã≤
WѨʘÔH·<å PÖ’zOz LO>Ë QÆ^ŒÌ~ü#∞ K«∂ã≤ <Õ~°∞ÛH˘=∞‡x,
`≥ÅOQÍ} =Ú^Œ∞Ìa_»¤ QÀ^•=iYx Ѩ^Œ‡#∞ K«∂ã≤
<Õ~°∞ÛH˘O_»x J~°∞}À^ŒÜ«∞ HõàÏHÍ~°∞Å#∞ ã¨∞u"≥∞`«ÎOQÍ
=∞O^ŒeOKåeû =ÙOk. g∞ áÈ~åÏÅ∞, g∞ |e^•<åÅ∞,
g∞ `åºQÍÅ∞ JO^ŒiH˜ `≥Å∞ã¨∞ HÍx =∂HõO>Ë
`≥ÅOQÍ}áÈ~°∞Ö’ g∞ˆ~O fãπ=∂~ü¯<£Å∞ HÍ^Œx
`≥Å∞ã¨∞HÀ"åÅx K≥áêÊe. `≥ÅOQÍ} ~åR™ê^èŒ# HÀã¨O
XHõ „Ѷ¨Oò#∞ U~åÊ@∞ KÕÜ«∞ÏxH˜ XHõ¯© HÍÖËHõ "Õ~°∞
‰õΩOѨ˜ Ãјì# gà◊√§ ~åROÖ’ ZHõ¯_® LxH˜ ÖˉõΩO_®
áÈ~Ú<å *ËUã≤ PǨ fixOzOk. J~Ú<å *ˇZã≤
ÉèÏQÆ™êfi=∞º ѨHõ∆O J~Ú# ˜P~üZãπ#∞ q=∞i≈OK«_»O
g∞ J<≥·uHõ`«‰õΩ x^Œ~°≈#O. JO`ÕH͉õΩO_® ™êQÆ~°Ç¨ ~åxH˜
XHõ „Ѩ`ÕºHõâ’Éèí#∞ HõeÊOz# „Ѩ*ÏѨHõ∆áêu S^Œ∞ "ÕÅ
=∞Ok`À Hõeã≤ J_»∞QÆ∞ÖËã¨∂Î =zÛ# L^Œº=∞ ã¨∂s_»∞
ǨÏs+π~å=Ù#∞ q=∞i¬OKÕ Ç¨Ï‰õΩ¯ Z=iH˜ ÖË^Œ∞. ǨÏi+π~å=Ù
xQÆifi, x~å_»O|~°∞_»∞, L^Œº=∞ <≥ÅÉÏÅ∞_»∞. ÔHã≤P~ü‰õΩ
_èçe¡Ö’ ÖÏc~ÚOQ∑ J=ã¨~°=∂ Jx J<ÕHõO>Ë =ÚO^Œ∞
ÖÏc~ÚOQ∑ ÖˉõΩO_® `≥ÅOQÍ} `≥ã¨Î=∞x *ˇZã≤ QÍx
ÔHã≤P~üQÍx ZѨC_≥·<å „Ñ¨Hõ˜Oz<å~å L^Œº=∞O J#fl
g∞^Õ ZxflHõÅ g∞˜OQ∑Ö’¡ áê@Å∞ áê_ç# ã¨O^Œ~åƒùÅ∞#flq
HÍx ÖÏc~ÚOQ∑ ^•fi~å `≥ÅOQÍ} `≥™êÎ=∞#fl ÔHã≤P~ü
_èçe¡ "≥à◊§@O ÖÏc~ÚOQ∑ KÕÜ«∞@O J`«x qkè. K≥Ñ≤Ê#
=∂@‰õΩ Hõ@∞ì|_ç PѨx KÕã≤O_»∞ QÍx "Õˆ~~°HõOQÍ HÍ^Œ∞.
L^Œº=∞O ^•fi~å `≥ÅOQÍ} J#fl"åà◊√¡ L^Œº=∂Å∞
g_ç ZxflHõÅ áêsìÅ K«∞@∞ì u~°QÆ@O „Ѩ[Å∞
QÆ=∞xã¨∞Î<åfl~°∞."ÕÖˇuÎ K«∂ѨÙ`«∞<åfl~°∞.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ `≥ÅOQÍ} "å^Œ∞ÅO^Œifl XHõ¯˜
KÕÜ«∞QÆeyOk. XHõ¯ HÍO„ÔQãπ, ã≤Ñ≤Ü«∞O, `≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O
"åà◊§#∞ `«Ñ¨Ê. W"åfià◊ =∞#O â◊„`«∞=ÙÅ Éèí~°`«O ѨÏìe.
„^ÀǨïÅ#∞ `«iq∞H˘Ïìe. „^ÀǨïÖˇ=~°∞? ^˘OQÆÖˇ=~°∞?
J#flk =∂~üÛ ^•fi~å ã¨Ê+¨ì=∞~ÚºOk. =∂~üÛ
q[Ü«∞=O`åxH˜ *ˇZã≤H˜ Jxfl ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞,
L^Œº=∞áêsìÅ∞, ‰õΩÅ=$uÎ, =∞`«, q^•ºi÷, Ü«Ú=Hõ,
Láê^蕺ܫ∞, L^ÀºQÆ, HõàÏHÍ~°∞Å, ~°K«~Ú`«Å, QÍÜ«∞‰õΩÅ,
*ˇZã≤Å∞ `«=∞ ã¨OѨÓ~°‚ =∞^ŒÌ`«∞ `≥ÅѨ@O x[OQÍ
ǨÏ~°¬hÜ«∞O.
U `≥ÅOQÍ} g∞˜OQ∑Ö’<≥·<å „Ñ¨`ÕºHõ™ê÷#O á⁄Ok#
=º‰õΩÎÅ∞ `«=∞‰õΩ#fl qÅ∞=Hõ<åfl Z‰õΩ¯= `≥eqHõ<åfl Z‰õΩ¯=

29. 29 JHÀì|~ü, 2012
L^Œº=∞ ã¨∂ÊùiÎHõ<åfl Z‰õΩ¯= Q“~°"åxfl á⁄Ok W"åfiÅ
L#fl`«OQÍ K«∂_»@O`À Jeæ"≥à◊§@O Ǩϙêºã¨Ê^ŒO.
â’K«hÜ«∞O.
x#∞fl h=Ù `≥Å∞ã¨∞HÀ"åeû# q+¨Ü«∞O „QÆÇ≤ÏOK«∞ Un
U"≥∞ÿ<å D â◊‰õΩÎÅxfl *ˇZã≤ ã¨=Ú„^ŒOÖ’ "å#
z#∞‰õΩÖÏO˜q.
*ˇZã≤ "Õã≤# Z`«∞ÎQÆ_» ã¨Ñ¶¨Å"≥∞ÿOk. „Ѩ[Å JO_»#∞
‰õÄ_»QƘìOk. U=∂„`«O "≥#∞Hõ_»∞QÆ∞ "ÕÜ«∞‰õΩO_®
=ÚO^Œ∞‰õΩ "≥à◊¥Î `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#‰õΩ `«#=O`«∞ Hõ$+≤x
K͆Ƕe.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ ~å‰õΩO_® q^•ºi÷ *ˇZã≤x
J_»∞¤‰õΩ#fl áÈbã¨∞Å f~°∞ K«∂¿ãÎ ã¨fiO`«QÆ_»¤ÃÑ·<Õ
HÍOnj‰õΩÖÏ¡QÍ |`«∞‰õΩ`«∞<åfl =∞xÑ≤ã¨∞ÎOk. ÉèÏ=„ѨHõ@#
¿ãfiK«Ûù ÖˉõΩO_® KÕã≤# áÈbã¨∞Å K«~°ºÅ#∞
PO„^è•áêʼnõΩÅ ‰õΩ„Å#∞, ^Ò~å˚<åºxfl =ÚHõÎHõO~î°O`À
YO_çã¨∂Î áê~åq∞Å@s |ÅQÍÅ#∞ FÜ«Ú #∞O_ç
|Ü«∞@‰õΩ ѨOáêe. Ç≤ÏOã¨#∞ „¿Ñˆ~Ñ≤ã¨∂Î
ÉÏ+¨Ê"åÜ«ÚQÀàÏÅ∞ „ѨÜ≥∂yã¨∂Î q^•º~°∞÷ÅÃÑ·
~°|ƒ~ü|∞Öˇ¡@∞¡ ~å*ϺOQÆO HõeÊOz# ǨωõΩ¯Å#∞
HÍÅ~åÜ«∞@"Õ∞ J=Ù`«∞Ok. nxx `≥ÅOQÍ} áœ~°
ã¨=∂[O x^ŒÌfiO^ŒOQÍ YO_çã¨∞ÎOk. q^•º~°∞÷Å
L^Œº=∞ã¨∂ÊùiÎH˜ *Ë*ËÅ∞ ѨÅ∞‰õΩ`«∞Ok. WO`« x~°ƒO^èŒOÖ’
ã¨Ç≤Ï`«O q^•º~°∞÷Å∞ =∂~üÛÖ’ áêÖÁæx `«=∞ L^Œº=∞
ã¨∂ÊùiÎx `≥eÜ«∞*ËÜ«∞@O x[OQÍ Ç¨Ï~°¬hÜ«∞O.
J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å JÔ~ã¨∞ìÅ∞, =Úà◊§HõOK≥Å∞ Z^Œ∞Ô~·<å `«=∞‰õΩ
^˘iH˜# "å˜`À =∂~üÛ‰õΩ Ǩ [Ô~· `«=∞ `≥ÅOQÍ} ~åR
ǨωõΩ¯#∞ [#‡Ç¨Ï‰õΩ¯QÍ „ѨÉèí∞`åfixH˜, „ѨѨOKåxH˜ Kå˜#
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[ʼnõΩ `≥ÅOQÍ} =O^Œ<åÅ∞. `≥ÅOQÍ}
H˘~°‰õΩ x~°O`«~°O x#kã¨∂Î ‰õΩsÛ =^ŒÅ‰õΩO_® „Ѩ[Å#∞
=∞ÉèíºÃÑ_»∞`«∞#fl `≥ÅOQÍ} ZOёʼnõΩ „Ѩ`ÕºHõ =O^Œ<åÅ∞.
g∞~°∞ ‰õΩsÛÅ`À ѨÙ@ìÖË^Œ∞ g∞~°∞ =∞m§ 2014 =~°‰õΩ
‰õΩsÛ=^ŒÅx `≥ÅOQÍ} áÈ~°∞#∞ „Ѩ[Å∞ QÆ=∞xã¨∞Î<åfl~°∞.
''„Ѩ[ÖË K«i„`« x~å‡`«Å∞—— g∞^•QÆ∞_»∞=¸`«Å∞
QÆ=∞xOKÕ „Ѩ[Å∞ g∞‰õΩ ZѨʘÔH·<å |∞kúK≥ѨÊHõ
=∂#~°∞.ZxflHõÅѨC_»∞ Jaè=$kú F_ç# "≥O@<Õ `≥ÅOQÍ}
JO@∂ „Ѩ[Å#∞ =∞ÉèíºÃÑ@ì_»O g∞~°∞ =∂#∞HÀ‰õΩO>Ë
`«y# =¸ÅºO K≥e¡OK«Hõ `«Ñ¨Ê^Œ∞. áÈbãπ K«~°ºÅ#∞
YO_çã¨∂Î ÖÏÜ«∞~°∞¡, _®Hõì~°∞¡ ZO`À g~Àz`«OQÍ
L^Œºq∞ã¨∂Î<Õ, L^Œº=∞OÖ’ `«ye# ^≥|ƒÅ‰õΩ "≥·^Œ∞ºÅ∞
"≥·^ŒºO KÕ¿ãÎ, ˆHã¨∞Ö’¡ W~°∞‰õΩ¯#fl "åà◊§#∞ ÖÏÜ«∞~°∞¡ ɡ~ÚÅ∞
`Õ=_»O x[OQÍ L^Œº=∞ã¨∂ÊùiÎH˜, SHõº`«‰õΩ, ÉÏ^茺`«‰õΩ
x^Œ~°≈#O. WO`«=∞Ok `≥ÅOQÍ} a_»¤ÖÏ áÈ~°∞
TiˆHáÈ^Œ∞. `≥ÅOQÍ} PQÆ^Œ∞.
(25= ¿Ñr `«~°∞"å~Ú)
"≥∂ã¨∞Î<åfl~À =∞#O K«∂ã¨∂Î<Õ L<åflO. ^Õâ◊O "≥Ú`åÎxˆH
XHõ „Ѩ`åº=∂flÜ«∞ ÉèÏ=*ÏÖÏxfl JOkã¨∞Î#fl "å~°ã¨`«fiO
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O #∞OKÕ =zÛOk. W^ŒO`å 1969
L^Œº=∞O q∞`«"å^Œ L^Œº=∞OQÍ L<åfl ^•x֒Ѩe JO`«~°æ`«
"å`å=~°}O XHõ q∞e>ˇOò ÉèÏ=*ÏÖÏxfl `«Ü«∂~°∞
KÕã¨∞HÀ=_»"Õ∞. JÖÏO˜ Ѩiã≤÷`«∞ÖË ã¨iQÍæ WѨʘ
L^Œº=∞OÖ’ LO_®Åx KåÖÏ=∞Ok HÀ~°∞‰õΩO@∞<åfl~°∞.
J}˜z"Õ™êÎ~°∞ Hõ#∞Hõ Ju"å^Œ =∂~°æOÖ’H˜ "≥à◊§=^ŒÌx *ËUã‘
Hõ#∞Hõ J#∞‰õΩO>Ë Hõhã¨O JO`«~°æ`«OQÍ<≥·<å P `«~°Ç¨
ÉèÏ=*ÏÖÏxfl HÍ~°ºHõ~°ÎʼnõΩ, „Ѩ[ʼnõΩ JOkOKåeû
LO^Õ"≥∂ PÖ’zOKåe. x*ÏxH˜ *ËU㑉õΩ#fl Ѩiq∞`«∞Å
^Œ$ëêìº Jk Hõ+¨ì ™ê^茺"Õ∞<Õ"≥∂ *ËUã‘x ã¨=∞i÷ã¨∞Î#fl
J<ÕHõ=∞Ok "Õ∞^è•=ÙÅ∞ `«ÅK«∞‰õΩO>Ë J^Õ=∞O`« Hõ+¨ì"≥∞ÿ#
ѨxHÍ^Œ∞. *ËUã‘ ˆ~Ѩ٠JOkOK«É’ÜÕ∞ `«~°O U^À XHõ
xÜ≥∂[Hõ=~°æ Z"≥∞‡Ö˺QÍ<À, =∞O„uQÍ<À =∂~°∞Ê
K≥O^Œ‰õΩO_® ^Õâ◊ q=ÚH˜ÎQÍqOKÕ qѨ¡= "å~°ã¨`åfixfl
JOkOKåeû# ÉÏ^茺`« QÆ∞iOz PÖ’zOKåe.
W^ŒO`å XHõ PÖ’K«# =∂„`«"Õ∞. *ËUã‘ D =∂~°æOÖ’H˜
"≥o§<å "≥à◊§HõáÈ~Ú<å, ã¨Oã¨÷Ö’#∂, „Ѩ[ÅÖ’#∂ D
PÖ’K«#‰õΩ ã¨O|OkèOz# XHõ K«~°Û#∞ „áê~°Oaè¿ãÎ Jk
„Ѩ*Ïaè„áêÜ«∂Å#∞ `≥Å∞ã¨∞‰õΩ<Õ K«~°ºQÍ =Ú#∞‡O^Œ∞
HÍ~åºK«~°}‰õΩ XHõ Éèí∂q∞Hõ#∞ JOkOK«=K«∞Û. L^Œº=∞O,
áÈ~åÏÅ q+¨Ü«∞OÖ’ „Ѩ[Å ^Œ$HÀ¯}O ZÖÏ LO^À K«~°Û
^•fi~å |Ü«∞@Ѩ_Õ J=HÍâ◊=ÚOk. „Ѩ[Å∞, „Ѩ*Ïaè„áêÜ«∞O
D PÖ’K«##∞ =ºuˆ~H˜Oz<å Ѷ¨~åfiÖË^Œ∞ HÍh Hõhã¨O
H˘O^ŒiÖ’<≥·<å Hõey# WÖÏO˜ PÖ’K«#ʼnõΩ *ËUã‘
„áê~°OaèOK«É’ÜÕ∞ K«~°ÛÖ’ ã¨Ô~·# ã¨=∂^è•#O, =∂~°æO
ÅaèOK«=K«∞Û. `˘O^Œ~À¡<Õ D K«~°Û#∞ Pt^•ÌO.
T
T

30. 30#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
`≥ÅOQÍ} ÃãÃÑìO|~ü 30 =∂~üÛ <å_»∞ ~å[^è•xÖ’
`≥ÅOQÍ} f~°∞Ê LO@∞O^Œx `≥ÅOQÍ} "å^Œ∞ÅO^Œ~°∞
XHõ¯>ˇÿ<å~°∞. Ô~O_»∞#fl~° ã¨OIIÅ áÈ~å@ ™êǨϙêxfl
„Ѩ^Œi≈ã¨∞Î<åfl~°∞. |∞kÌr=ÙÅ∞ „Ѩu `≥ÅOQÍ} "åk ~å[^è•xH˜
"≥Å∞¡K«∞<åfl~°∞, J_»q a_»¤Å∞ Pk"åã¨∞Å∞ ‰õÄ_» U<å_»∞
~å[^è•x K«∂_»x "å~°∞, `≥ÅOQÍ} áÈ~°∞Ö’ Ô~O_»∞#fl~°
ã¨OII~åÅ #∞O_ç q~å=∞O ÖˉõΩO_» LO@∂ `«=∞ =O`«∞QÍ
=∂~üÛ ÃãÃÑìO|~ü 30H˜ XHõ ~ÀA =ÚO^Œ∞QÍ<Õ KÕ~å~°∞. "åi
PǨ ~° JÅ"å>ˇÿ# ã¨kÌ *Á#fl ~˘>ˇì, Ze¡áêÜ«∞, #∞=ÙfiÅ HÍ~°O
=∞Hõ¯ ¿ÑÖÏÅ∞, ã¨`«∞ÎÑ≤O_ç, =¸@Hõ˜ì [|ƒ‰õΩ `«QÆÖËã≤ ‰õΩ_ç
KÕux ÃÑ·H˜ ZuÎ *ˇ· `≥ÅOQÍ} JO@∞ L`åûǨÏO`À
J=∂Ü«∞HõOQÍ J#flO ‰õÄ~° HõeÑ≤# q^èŒOQÍ =∞<À^è≥·~åºÅ#∞
HõeÑ≤ J=∂Ü«∞Hõ K«∂ѨÙÅ`À Uq∞ [~°∞QÆ∞<À Uq∞ KÕÜ«Ú^Œ∞~À
`≥eÜ«∞x r=ÙÅ∞ =Úã≤=Úã≤ #=ÙfiÅ`À *ˇ· `≥ÅOQÍ}
x<å^•Å∞ KÕã¨∂Î |Ü«∞Å∞^Õi<å~°∞. g~°∞ W`«~°∞Å ã¨Ç¨ÏHÍ~°O
ÖˉõΩO_® Ѩ@ì}ÏʼnõΩ ~åÖË~°∞. P~ÀA ‰õÄ_» W`«~°∞Å
ã¨Ç¨ÏHÍ~°O`À =∂~üÛ ~å[^è•xH˜ =ÚO^Œ∞‰õΩ ™êy<å~°∞.
D yi[#∞ʼnõΩ `≥eã≤#k XHõ¯>Ë `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#. D
`≥ÅOQÍ} =Å# ÖÏÉèí#ëêìÅ∞ giH˜ J=ã¨~°O ÖË^Œ∞. giH˜
`≥eû#k áÈ~å@O. D áÈ~å@OÖ’ K«^Œ∞=Ù‰õΩ#fl"å~°∞, KåÅ
`≥eû# "å~°∞ L<åfl~°∞ Hõ^•! ÉèÏq`«~åxH˜ U^≥·# =∞Oz =∂~°æO,
=∞Oz [~°∞QÆ∞`«^Õ"≥∂! =∞# `≥ÅOQÍ} =∞#‰õΩ =¿ãÎ D =Åã¨
^ÀÑ≤_ç^•~°∞Å∞áÈ`Õ =∞#k =∞#O K«∂ã¨∞HÀ=K«∞Û#∞ Hõ^•!
JO@∞ HõkÖÏ~°∞ PkÖÏÉÏ^Œ∞ Pk"åã¨∞Å∞. QÆ`« Ô~O_»∞#fl~°
ã¨OIIÅ #∞O_ç JO`«‰õΩ =ÚO^Œ∞ ZѨʘ #∞OKÀ yi[#
QÆ∂_»QÆ∂_®# `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O LOk. WѨC_»∞ Jk
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^Œ∞ ~å[^è•xH˜, _èçe¡H˜ =∂iO^Œ@! =∞#O ‰õÄ_»
áÈ^ŒO =∞#‰õΩ UO ÉèíÜ«∞OÖË^Œ∞ ÃÑ^ŒÌ K«^Œ∞=ÙÅ∞ K«kq# "å~°∞
L<åfl~°∞ JO@∞ gˆ~ HÍ^Œ∞ =∞# áêʼnõΩÅ∞ Z"≥∞‡Ö˺, ZOÑ‘Å∞
L<åfl~°∞ g~°O^Œ~°∞ Hõeã≤ `≥ÅOQÍ} J_»∞QÆ∞K«∞<åfl~°@ Jk
q<åe WÖÏO˜ ÃÑ^ŒÌŠѨOKå~Úu ã¨Éèí KåÅ `«‰õΩ¯=
ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ WÖÏO˜ ã¨ÉèíÅ∞ =™êÎ~Ú HÍ|˜ì WÖÏO˜ ã¨Éèí‰õΩ
áÈ~Ú =¿ãÎ (Jk ‰õÄ_» ~å[^è•xÖ’#@) [#‡^èŒ#º=∞=Ù`«∞Ok.
ZO^Œ∞HõO>Ë =∞# ÉèÏq`«~° Ñ≤šʼnõΩ ^•i K«∂¿Ñ ѨOKå~Úu
Pk=∞yi[#P"Õ^Œ#`≥ÅOQÍ}=∂~üÛ
ã¨Éèí#@. ã¨|ƒO_» =~å‚Å =∞#∞+¨µÅ∞ Jxfl =~åæÅ „Ѩ[Å∞
JO>Ë ã≤OǨ Å∞, ѨÙÅ∞Å∞, #Hõ¯Å∞ =∞iÜ«Ú lOHõÅ∞, ‰õΩO^ÕÅ∞¡,
P=ÙÅ∞, "Õ∞HõÅ∞, Q˘„Ô~Å∞ WOHÍ QÆ^ŒÌÅ∞, H͉õΩÅ∞, QÆ∞=fiÅ∞,
QÀÔ~OHõÅ∞, HÀ~ÚÖÏÅ∞, HÀÅ∞¡ ÖÏO˜ Jxfl =~åæÅ =∞#∞+¨µÅ∞
=∞iÜ«Ú `≥ÅOQÍ} "å^Œ∞Å∞ Hõeã≤ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’ =∂~üÛ
¿Ñ~°∞`À Ãјì# ѨOKå~Úu ã¨Éèí Wk ÃÑ^ŒÌ ѨOKå~Ú`«@
JO^Œ∞ˆH =∞#O q<åe~å! WÖÏO˜ "å~°∞ =∞# Pk"åã¨∞Å
QÆ∞iOz ‰õÄ_® =∂Ï¡_»`åˆ~"≥∂! `≥ÅOQÍ} `≥™êΈ~"≥∂! ZÖÏ
`≥™êÎ~À! ~°O_ç qO^•O. "åi ~°OQÆ∞Å∞, ~°∂áêÅ∞, ~°∞K«∞Å∞,
HÀiHõÅ∞, =∂iÛ<å~°O@ Jx J=∂Ü«∞HõOQÍ PÖ’zã¨∂Î
XHõi<˘Hõ~°∞ ѨÅ∞Hõiã¨∂Î =∂Ï¡_»∞`«∞ PkÖÏÉÏ^£ Ô~·ÖËfi¿ãì+¨<£Ö’
Ô~·Å∞ ZH˜¯ ÃãÃÑìO|~ü 30 L^ŒÜ«∞O 6QÆO@ʼnõΩ ~å[^è•x
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ <åOѨe¡ ¿ãì+¨<£Ö’ ky<å~°∞. `≥zÛ# ã¨kÌ HÍ~°O
~˘>ˇìÅ∞ u<Õ@ѨC_»∞ XHõ JѨã¨Hõ#OÖÏ áÈbã¨∞Å∞ =zÛ,
á⁄O_ç JO@∞ "åi KÕuÖ’x ÖÏ©Å∞ ÖËáê~°∞. JHõ¯_ç #∞O_ç
HÍe #_»Hõ# ã¨O^Œ∞Å QÆ∞O_» XHõ |∞kÌ=∞O`«∞x ã¨Ç¨ Ü«∞=Ú`À
H˘O`«^Œ∂~°O =K≥Ûã¨iH˜, QÆ∞OѨÙÅ∞ QÆ∞OѨÙÅ∞QÍ Q˘„Ô~=∞O^ŒÖ’
`À_≥à◊√§ Ѩ_»¤@∞ìQÍ zÅ¡O HõÅ¡O ѨiÔQ`åÎ~°∞. Jk K«∂ã≤
"Õ∞=Ú Pyuq∞ Uq∞ [iyO^À J~°÷O HÍÖË^Œ∞. |∞kÌrqx
J_çyuq∞, `≥ÅOQÍ} ã¨Éèí‰õΩ WÖÏ "≥à◊§=^Œ∞Ì J<åfl@~° `«iq∞
H˘˜ì<å~°∞@ Jx K≥Ñ≤Ê<å~°∞. g∞~°∞ ‰õÄ_» "≥Å¡O_ç q∞=∞‡efl
‰õÄ_» H˘_»∞`å~°∞ J<åfl~°∞. "Õ∞O WHõ¯_ç =~°‰õΩ =zÛ<åO H˘˜ì#
Ѩ~°fiÖË^Œ∞ `≥ÅOQÍ} ã¨Éèí K«∂¿ã áÈ`åO Jx Ѩ@∞ì^ŒÅ`À
=∞iH˘O`« ^Œ∂~°O #_»∞ã¨∂Î =ã¨∞Î<åflO. áÈbã¨∞Å QÆ∞OѨÙ
HõxÑ≤OzOk. áÈbã¨∞Å QÆ∞OѨ٠#∞O_ç XHõ~°∞ =∂ "≥·Ñ¨Ù
T~°∞‰õΩ`«∂ =zÛ UÜü∞! ZHõ¯_ç #∞O_ç =ã¨∞Î<åfl~°∞. "Õ∞=Ú
PkÖÏÉÏ^Œ∞ #∞O_ç =ã¨∞Î<åflO. WHõ¯_ç #∞O_ç =^Œ∞Ì J@¡ áÈO„_ç
(`«Ñ¨C =∂~°æO) Jx QÆ^ŒÌiã¨∞Î K≥Ñ≤Ê<å_»∞. H˘O`«^Œ∂~°O
#_»∞ã¨∞ÎáÈ~Ú WOHõ XHõix `≥Å∞ûH˘O>Ë, D ^•i KåÖÏ
^Œ∂~°O g∞~°∞ D ~ÀA g∞ ã¨Éèí‰õΩ JO^Œ~°∞. P |∞kÌ=∞O`«∞_»∞
=∞~À ^ŒQÆæ~° ^•i K≥Ñ≤Ê<å_»∞ P^•i "≥O@áÈ`Õ XHõ ã¨OkÖ’
áÈbã¨∞Å QÆ∞OѨ٠=∞e¡ Hõeû#k. áÈbã¨∞Å#∞ K«∂ã≤ =∂‰õΩ
J#∞=∂#O =zÛOk. J_çq á⁄^ŒÌO`« uiy`Õ JÅã≤áÈx
–P„`«O Éèí∞[OQÆ~å=Ù
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ

31. 31 JHÀì|~ü, 2012
"åÅ¡=Ú, HÍx WHõ¯_» "≥O@<Õ JÅã≤áÈ~Ú h~°ã¨O =zÛ#k.
XHõ ^ŒQÆæ~° JO^Œ~°O ‰õÄ~°∞ÛO_ç K«∞@ì, c_ôÅ∞ `åQÆ∞`«∞<åfl=Ú.
Z=~À XHõ~°∞ QÆ∞~°∞Î `≥eÜ«∞x =ºH˜Î =zÛ WHõ¯_» K«∞ìÅ∞,
c_ôÅ∞ `åQÆ~å^Œ∞, áÈbã¨∞Å∞ K«∂¿ãÎ q∞=Ú‡Å#∞ *ˇ·Å∞‰õΩ
ѨOѨÙ`å~°∞ JO>Ë =∂‰õΩ ÉèíÜ«∞O "Õã≤Ok. XHõ ZHõ¯_» PQÆ=^Œ∞Ì
=∞#O =zÛ# Ѩx `≥ÅOQÍ} ã¨Éèí =^ŒÌ‰õΩ áÈ^ŒO áêO„_ç
"åà◊√§ =∞#"åà◊√§ JHõ¯_» Z=~°∞ U=∞#~°∞ áÈ^ŒO Ѩ^ŒO_ç~å
JO@∞ HõkÖÏ=Ú.
XHõ HÀã¨∞ ^Œ∂~°O #_çz<å=Ú ^Œ∂~°OÖ’ =∞Ok
HõxÑ≤ã¨∞Î<åfl~°∞ J^Õ #ˆH¡+π ~À_»∞¤ ^ŒQÆæ~°‰õΩ áÈ~Ú K«∂¿ã ã¨iH˜
KåÖ [#O =zÛ<å~°∞. ''Lã≤Hõ "Õ¿ãÎ ~åÅ#O`« [#O—— "Õ∞=Ú
‰õÄ_» P [#OÖ’ Hõeã≤<åO ã¨Éèí [iˆQ "≥·Ñ¨Ù "≥à◊√§K«∞<åflO
JO^ŒiÖ’ Hõeã≤<åO WHõ ^è≥·~°ºO =zÛ#k *ˇ· `≥ÅOQÍ} *ˇ·*ˇ·
`≥ÅOQÍ} JO@∞ x<å^•Å∞ KÕã¨∞Î #_»∞ã¨∞Î<åflO. XHõ¯™êiQÍ
''P=ÙÅ =∞O^ŒÖ’ ѨÙe Ѩ_»¤@∞ìQÍ—— ɡki ZHõ¯_ç "å~°∞ JHõ¯_çH˜
ѨiÔQ`«∞ÎK«∞<åfl~°∞. "Õ∞=Ú ‰õÄ_» P^Œ~°ÉÏ^Œ~°QÍ
`«Ñ≤ÊáÈ`å"Õ∞"≥∂! JO@∞ XHõix XHõ~°∞ J#∞ã¨iã¨∞Î (XˆH~°OQÆ∞
~°∞=∂ÅÅ`À =zÛ#O `«Ñ≤ÊáÈ~Ú# QÆ∞~°∞ΠѨ@ì_®xH˜) XHõ
ѨHõ¯‰õΩ xÖ’Ûx K«∂ã¨∞Î qO@∞<åflO. U^À XHõ á⁄QÆ HõxÊOz#k
Jk H˘O`« ¿ãѨ˜H˜ HõO_»¡ =∞O@, =Ú‰õΩ¯ =∞O@ HõO_»∞¡
`«∞_»∞ã¨∞Î P =∞O@`À H˘O`« ^Œ∂~°O ѨHõ¯‰õΩ [iy#O uiy
=∞e¡ H˘O`« ¿ãѨ˜H˜ áÈbã¨∞Å∞ KåÖ=∞Ok =zÛ "åà◊§ r|∞ÃÑ·
#∞O_ç á⁄QÆÅ∞ QƉõΩ¯`«∞ `«∞áê‰õΩÅ∞ ¿ÑÅÛ_»O =∂‰õΩ Pâ◊Û~°ºO
HõeæOz#k. ^•xx Pâ◊Û~°ºOQÍ K«∂ã¨∞Î#flO. P á⁄QÆ`À
`«∞áê‰õΩÅ∞ ÃÑ·H˜ á⁄~Ú#@∞¡ â◊ÉÏÌÅ∞ _è®O, _è®O. JO@∞<åfl~Ú.
D ã¨OѶ¨∞@# K«∂¿ãÎ =∂‰õΩ ѨÓifi‰õΩÅ∞ K≥Ñ≤Ê#@∞¡QÍ ‰õΩO~°O
cèO Ü«∂kH˜ =zÛ<å_»∞. P<å_»∞ ‰õΩO~°O cè=Ú#∞ <≥·*ÏO
áÈbã¨∞Å∞ K«∞@∞ì =Ú˜ì `«∞áê‰õΩÅ`À HÍÅ∞Û`Õ cè=Ú
=∞O„`åʼnõΩ WÏ¡<Õ `«∞áêH˜ QÆ∞O_»¡xfl á⁄QÆ J~Ú h~°∞
J~Ú<åÜ«∞@ WѨC_»∞ ‰õÄ_» WHõ¯_» Q˘Ñ¨Ê ‰õΩO~°O cè=ÚÖÏO˜
"å_»∞ L#fl@∞ì<åfl_»∞ JO^Œ∞ˆH `«∞áêH˜ QÀbÅxfl á⁄QÆ
J~ÚáÈ`«∞#fl~Ú. ÖËHõáÈ`Õ ZO`À=∞Ok K«zÛáÈÜ≥∞"å~°∞.
=∞#ˆHO ÉèíÜ«∞O ÖË^Œ∞ JO@∞ J=∂Ü«∞HõOQÍ "åiH˜ "åˆ~
QÆ∞}QÆ∞} =∂Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞. JO`«Ö’ =∞~˘Hõ™êi `«∞áêH˜
ã¨|ÌO qxÑ≤OzOk =∞~ÀHõ˜ ‰õÄ_» JÖψQ ¿Ñe#k J~Ú#
Uq∞ HÍÖË^Œ∞. `«∞áêH˜ ã¨ÉÏÌÅ∞ q#=ã¨∞Î<åfl~Ú, ˆHHõÅ∞, ÖÁe¡
q#=ã¨∞ÎOk. JO`«Ö’<Õ =∂ „ѨHõ¯# QÀe =zÛ Ñ¨_ç#k Jk
á⁄QÆ QƉõΩ¯`«∞Ok. HõO_»¡ =∞O@, Q˘O`«∞, =Ú‰õΩ¯ =∞O@, D
=∞O@‰õΩ WHõ K«∂_»∞ Uq∞ HõxÑ≤OK«ÖË^Œ∞ Z@∞Ѩ_ç`Õ J@∞
zÅ¡O HõÅ¡O "Õ∞=Ú JO^Œ~°O q_çáÈ~Ú<å=Ú. =∂ QÆ∞OѨÙ
#∞O_ç W^ŒÌiH˜ ^≥|ƒÅ∞ `«ye<å~Ú. Jq UO ^≥|ƒÖ’ "åiH˜
`≥eÜ«∞^Œ∞. "ÕÔ~=ºH˜Î =zÛ D ^≥|ƒÅ∞ HÍ^Œ∞ ~°|ƒ~°∞ `«∞áêH˜
QÆ∞O_»∞¡ WÖψQ ^Œ^Œ∞ÌÅ∞, `ÀÅ∞ ѨÅ∞QÆ∞`«k. Wq `«∞áêH˜ ~°|ƒ~°∞
^≥|ƒÅ∞ Jx =∞i=∞i YzÛ`«OQÍ K≥Ñ≤Ê<å_»∞. P„`«O Åã¨∞‡,
*ˇ·`«∞‰õΩ W^ŒÌiH˜ ~°|ƒ~°∞ QÀbÅ ^≥|ƒÅ∞ u<åfl~°∞. "Õ∞=Ú
J#∞‰õΩ#flk Z=~À HõO„ˆH@∞ z#fl ~åà◊§`À H˘˜ì<å~°∞
J#‰õΩ<åflO. HÍx Jk `«∞áêH˜ ^≥|ƒÖÏ! ''áÈbã¨∞Ö’¡ =∞o§
`«∞áêH˜ ~°|ƒ~°∞ QÀmÅ`À H˘@∞ì`å~°∞ g∞~°∞ ¿ãìl =ÚO^Œ∞‰õΩ
áÈ~Ú ‰õÄ~ÀÛO_ç "≥#∞Hõ LO>Ë WÖψQ KÕ™êÎ~°∞ áÈb™⁄Å∞¡
J˜ìQÍ<Õ H˘@∞ì`å~°∞—— Jx XHõ |∞kÌrq K≥ÃÑÊã¨iH˜ "Õ∞=Ú
¿ãìl =ÚO^Œ∞‰õΩ =zÛ ‰õÄ~˘ÛO˜q∞. áÈb™ÈÅ∞ yzÛ HõÜ«∞ºO
ÃÑ@∞ìK«∞<åfl~°x "åik "åˆ~ =∂Ï¡_çi.
''`≥ÅOQÍ} áÈ~å@ ã¨Éèí—— ¿ãìl g∞^Œ L#fl ÃÑ^ŒÌÅ∞
=∂Ï¡_Õ^Õ =∂Ï¡_»∞K«∞<åfl~°∞ `≥Å¡"≥O„@∞HõÅ ÃÑ^ŒÌÜ«∞#
(HÀ^ŒO_»~åO) JO^ŒiH˜ ^è≥·~°ºO K≥ѨCK«∞, âßOux
áê˜OK«O_»x Z=~°∞ |Ü«∞Ѩ_»=^ŒÌx, áÈbã¨∞ K«~°ºÅ#∞
u@∞ìK«∞<åfl_»∞. =∞# ã‘ZO#∞ `≥ÅOQÍ} =∞O„`«∞Å#∞
u@∞ìK«∞#fl_»∞. PÜ«∞# `«~°∞"å`« áê@ÅO>Ë áê@ÖË >ˇÿO
`≥eÜ«∞ÖË^Œ∞. `«~°∞"å`« XHõ JHõ¯ (q=∞ÅHõ¯) WHõ¯_ç `≥ÅOQÍ}
~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ#∞ L^ÕútOz D „Ѩ[Å#∞ K«∂_»O_ç
JO@∞ "ÕÅ∞ K«∂ѨÙ`«∂, =∞# áêʼnõΩÅ#∞ `≥ÅOQÍ}
=∞O„`«∞Å#∞ ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ#∞ _èçb¡Ö’ L#fl"åix u˜ì#
u@∞ì u@ì‰õΩO_» á⁄Å∞¡ á⁄Å∞¡ u˜ì#k. QÆ^ŒÌ~°#fl áê@
=∂@Å`Àx u˜ì<å_»∞. QÆ^ŒÌ~°#fl =∂‰õΩ `≥Å∞ã¨∞. PÜ«∞#
áê@Å∞ PÜ«∞# q∞˜OQÆ∞Å∞ KåÖ™ê~°∞¡ q#flO. PÜ«∞#
=∞=∞‡efl QÆ∞iÎOK«_»∞. XHõ™êi =zÛ#ѨÙ_»∞ "Õ∞=Ú *ˇ·#∂~°∞,
L@∂fl~üÖ’ Hõeã≤<å=Ú. "Õ∞=Ú QÆ∞iΙêÎO. JO`«˜`À =~°¬O
L~°∞=ÚÅ`À ÃÑ^ŒÌ =~°¬O =zÛ#k. =∞# ÃÑ^ŒÌ"åà◊√§ D =~°¬OÖ’
‰õÄ_» JO^Œ~°O WHõ¯_»<Õ ~å„u JO`« LO_®e J<åfl~°∞. HÍx
=∂‰õΩ „Ѩܫ∂}O >ˇÿO J~ÚOk. `«_çã≤ =Ú^ŒÌ~Ú<å=Ú. WHõ
â◊s~°O ã¨Ç¨ HõiOK«ÖË^Œ∞. ~å„u 8QÆOIIʼnõΩ uiy Ѩܫ∞#O.
D ã¨OѶ¨∞@#O`« XHõ HõÅQÍ =∞kÖ’ `ÀÅ∞ã¨∞Î [iy#
ã¨OѶ¨∞@#Åxfl =∞Oz J#∞Éèí∂ux HõeæOz#k. W^Õ =∂kiQÍ
ѨÓ~°fiO [iy# ã¨OѶ¨∞@#ÅxflO˜x *’_çã¨∞Î *˝Ñ≤ÎH˜ `≥ã¨∞Î
K«iÛã¨∂ΠѨܫ∞#O ™êy#k. =∂~üÛ =Úyã≤#k.
T

32. 32#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ "å=∞ѨHõ∆ f„="å^Œ∞Å∞ K˘~°|_®¤~°x
~å„+¨ì _ôrÑ‘ J#∞~åQ∑ â◊~°‡ „ѨHõ@# K«∂âßHõ... `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞O Ѩ@¡ „ѨÉèí∞`«fi "≥·Yi UO’ KåÖÏ ã¨Ê+¨ìOQÍ J~°úO
KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. ÃãÃÑìO|~ü 30 '=∂~üÛ—Ö’ `≥ÅOQÍ} "å^Œ∞Å∞
Ç≤ÏO™ê`«‡Hõ ã¨OѶ¨∞@#ʼnõΩ áêÅÊ_®¤~°x, ã¨=∞Ü«∞O ^•˜<å
ã¨Éèí =ÚyOK«‰õΩO_® =∂@ `«áêÊ~°x PÜ«∞# g∞_çÜ«∂=ÚO^Œ∞
"≥Å¡_ç~°Kå~°∞. x["Õ∞... =∂@ `«Ñ¨Ê_»O QÆ∞iOz
=∂Ï¡_»∞HÀ"åeûO^Õ. Z=~°∞ =∂@ `«áêÊ~À... YzÛ`«OQÍ
=∂Ï¡_»∞HÀ=eûO^Õ. `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ J#∞=∞u WzÛ
J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å J"åO`«~åÅ∞ HõeÊOz# „ѨÉèí∞`«fiO =∂@
`«Ñ≤Ê#@¡<å? ÖËHõ WzÛ# =∂@ xÅɡ@∞ìHÀ"åÅx x#kOz#
`≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ =∂@ `«Ñ≤Ê#Ï¡? XHõ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ
_ç=∂O_£#∞ J}z"Õ¿ãO^Œ∞‰õΩ... `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ#∞
x~°fiÇ≤ÏOK«‰õΩO_® J_»∞¤‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ ã¨~°fiq^è•ÖÏ Ü«∞uflOz#
ã¨~å¯~°∞ =∂@`«Ñ≤Ê#Ï¡? ÖËHõ =∂ „Ѩâ◊flʼnõΩ ã¨=∂^è•#O
K≥ѨÊO_»x J_çy# „Ѩ[Å∞ =∂@`«Ñ≤Ê#Ï¡? =∂Ï¡_»∞
HÀ=eûO^Õ.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ áêÖÁæ#fl L^ÀºQÆ∞ÅÃÑ·, L^Œº=∞
<Õ`«ÅÃÑ· ˆHã¨∞Å∞ |<å~ÚOz# áÈbã¨∞ʼnõΩ =∂~üÛÖ’ "å=∞ѨHõ∆
f„="å^Œ∞Å∞ (=∂"À~Úã¨∞ìÅ∞) HõxÑ≤OK«_»OÖ’ Pâ◊Û~°ºO ÖË^Œ∞.
ZO^Œ∞HõO>Ë „ѨtflOKÕ „Ѩu"å_»∂ =∂"À~Ú¿ãì Hõ#∞Hõ.
`≥ÅOQÍ}Ö’x <åÅ∞QÆ∞#fl~° HÀ@¡ =∞Ok =∂"À~Úã¨∞ìÖÏ¡ˆQ
HõxÑ≤™êÎ~°∞. JO^Œ∞ˆH... qѨ¡"À^Œº=∞ J}z"Õ`«‰õΩ „ѨÜ≥∂yOz#
Jxfl J„™êÎÅ#∞ WѨÙÊ_»∞ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÃÑ·
„ѨÜ≥∂yã¨∞Î<åfl~°∞. J„Hõ=∞ ˆHã¨∞Å∞, J~°ú~å„u ^•_»∞Å∞, J„Hõ=∞
ˆHã¨∞Å∞, UˆH 47Å∞ Jhfl qѨ¡"À^Œº=∂xH˜ ZÖÏ
z~°Ñ¨iz`«"≥∂... `≥ÅOQÍ} <ÕʼnõÄ JO`Õ Ñ¨iK«Ü«∞O.
J~Ú<å... `≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ =∂"À~Úã¨∞ìÅ∞ LO_ç LO>Ë...
"åiH˜ â◊„`«∞=Ù Z=~°<Õ JOâ◊OѨ@¡ KåÖÏ ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# J=QÍǨÏ#
LOk. XHõ"Õà◊ "åà◊√¡ U^≥ÿ<å q^èŒfiOã¨O KÕÜ«∂Å#∞‰õΩO>Ë....
áÈbã¨∞Å∞ K≥|∞`«∞#fl "å˜`À PˆQ"å~°∞ HÍ^Õ"≥∂.... Jk
áÈbã¨∞ʼnõÄ `≥Å∞ã¨∞. J~Ú<å... `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xfl
J}z"Õ¿ãO^Œ∞‰õΩ áÈbã¨∞Å∞, „ѨÉèí∞`«fiO =∂"À~Úã¨∞ìÅ<Õ
™ê‰õΩ#∞ ZOK«∞‰õΩ<åfl~Ú. ~å¢+¨ìOÖ’ =∂"À~Úã¨∞ìÅ Hõ^ŒeHõÅ∞
ÖË=x K≥ѨÙʉõΩ<Õ „ѨÉèí∞`«fi"Õ∞ WѨÙÊ_çÖÏO˜ „ѨHõ@#Å∞ KÕÜ«∞_»O
q_»∂¤~°OQÍ LOk. Uk U"≥∞ÿ<å.. =∂~üÛ `≥ÅOQÍ} PHÍOHõ∆#∞
=∞~À=∂~°∞ „ѨѨOKåxH˜ ZÅ∞ÔQuÎ Kå˜O^Œ<Õ K≥áêÊe.
=Å㨠áêʼnõΩÅ ^ÀÑ≤_ô Ñ‘_»##∞ Zkiã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
<ÕÅ J}z"Õ`«#∞ Éèíiã¨∂Î U<å_»∂ ÖË^Œ∞. x`«ºO u~°∞QÆ∞ÉèÏ@∞
*ˇO_® ZQƈ~ã¨∂Î<Õ LOk. Jk x*ÏO =ºuˆ~Hõ áÈ~å@O
#∞Oz... „Ѩ*Ï Ü«Ú^ŒúO =~°‰õÄ qã¨ÎiOzOk. [y`åºÅ #∞Oz
[OQÆÖò =∞ǨÏÖò =~°‰õÄ `≥ÅOQÍ} áÈ~å@ Ѩi=∞àÏÅ#∞
"≥^Œ[e¡Ok. <≥ÿ*ÏO x~°O‰õΩâ◊ áêÅ##∞ xÅ∞=Ù<å áê`Õã≤..
Éèí∂™êfi=∞º ^ÀÑ≤_ôÃÑ· ^ŒO_≥uÎ# `≥ÅOQÍ} =Å㨠áêʼnõΩÅ
‰õΩ„@Å#∞ x`«ºO „ѨuѶ¨∞˜ã¨∂Î<Õ LOk. ~å[H©Ü«∂kèHÍ~°O`À<Õ
`«=∞ <ÕÅ g∞^Œ, `«=∞ =#~°∞Å g∞^Œ `«=∞ ǨωõΩ¯
xÅ|_»∞`«∞O^Œ<Õ J=QÍǨÏ#`À =ÚO^Œ∞‰õΩ Hõ^Œ∞Å∞`ÀOk.
„Ѩ*ÏaèëêìxH˜ =ºuˆ~HõOQÍ U~°Ê_ç# PO„^èŒ~å„+¨ìO #∞Oz
"Õ~°∞|_ç „Ñ¨`ÕºHõ ~å„+¨ìOÖ’ `«=∞ ǨωõΩ¯efl ^ŒH˜¯OK«∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ
`≥ÅOQÍ} áÈ~å@O KÕ™ÈÎOk. 1952, 1969, 1996, 2009
WÖÏ =∞m¡ =∞m¡ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìx<å^•xfl ZÅ∞ÔQuÎ Kå@∞`«∂<Õ
LOk. =#~°∞ÅÃÑ·, JkèHÍ~°OÃÑ· PkèѨ`åºxfl KÕ*Ï~°∞Û
HÀ=_®xH˜ W+¨ìѨ_»x áêʼnõΩÅ∞ x`«º x~°ƒùO^•Å#∞ J=∞Å∞
KÕã¨∂Î L^Œº=∂xfl <≥`«∞Î>Ë~°¡Ö’ =ÚOK≥`åÎ~°∞. J~Ú<å...
J}z"Õ`«‰õΩ „Ѩ[ÖË<å_»∂ "≥~°=ÖË^Œ∞. ^ŒâßÉÏúÅ L^Œº=∞O
x`«º#∂`«#OQÍ Ñ¨i}u<˘O^Œ∞`«∂<Õ LOk. JÖÏ... 2009Ö’
"≥Ú^ŒÖˇÿ# =∞e^Œâ◊ L^Œº=∞O ÅHõ∆ º ™ê^èŒ#‰õΩ KÕ~°∞"≥·<å...
HÀ™êÎO„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å, ~å[H©Ü«∞<Õ`«Å ‰õΩ„@Å`À
J_»∞¤Hõ@ìѨ_ç~°k. JO^Œ∞ˆH =Å㨠ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å ‰õΩ„@Å#∞
KÕkèOz `≥ÅOQÍ} ~å„ëêìxfl ™êkèOK«∞‰õΩ<Õ ÅHõ∆ ºO`À...
`≥ÅOQÍ} ã¨HõÅ ~°OQÍÅ∞... ã¨=∞ã¨Î „Ѩ[Å∞ ã¨OѶ¨∞˜`«
áÈ~åÏxH˜ ã≤^Œú=∞Ü«∂º~°∞. P „Hõ=∞OÖ’<Õ '`≥ÅOQÍ}
=∂~üÛ—#∞ K«∂_®eû LOk.
2009 _çÃãO|~ü 29# ˆHO„^Œ ǨϟO=∞O„u `≥ÅOQÍ}
~å¢+¨ì U~åÊ@∞ „Ѩ„H˜Ü«∞#∞ „áê~°Oaè™êÎ=∞x „ѨHõ˜Oz, WzÛ#
=∂@ `«Ñ≤Ê "≥#H˜¯ `«yæ# <ÕѨ^䌺OÖ’ ã¨~å¯~°∞ "≥∞_»Å∞
=OKÕO^Œ∞‰õΩ `≥ÅOQÍ} qaè#fl áÈ~å@ ~°∂áêefl ZOK«∞‰õΩOk.
q∞eÜ«∞<£ =∂~üÛ, Kè«Ö’ JÃãOc¡, ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡ WÖÏ...
POHõ∆Å<≥kiOz#PHÍOHõ∆
- „HÍOu
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ

33. 33 JHÀì|~ü, 2012
Z<Àfl ™ê~°∞¡ Q˘O`«∞ zOK«∞‰õΩ<åfl K«eOK«x ã¨~å¯~°∞ K≥=Ù_»∞
=kÖËÖÏ `≥ÅOQÍ} x<å^•xfl qxÑ≤OKÕO^Œ∞ˆH 'ÃãÃÑìO|~ü
30 `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ—‰õΩ *ËUã‘ Ñ≤Å∞ѨÙxzÛOk. ã¨Ç¨Ï[OQÍ<Õ
q^•º~°∞÷Å∞, L^ÀºQÆ∞Å∞, J_»fiˆH@∞¡, =∞Ç≤Ïà◊Å∞, _®Hõì~°∞¡ Jxfl
~°OQÍÅ „Ѩ[Å∞ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ =∞^ŒÌ`«∞ ѨeHÍ~°∞.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ‰õΩ XHõ ~ÀA `«~°∞"å`« ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£Ö’
SHõº~å[º ã¨q∞u r="≥·q^茺 ã¨^Œã¨∞û x~°fiÇ≤Ïã¨∞ÎO_»_»O`À...
„ѨÉèí∞`«fiOÖ’ =}∞‰õΩ "≥Ú^ŒÖˇÿOk. Uk U"≥∞ÿ<å... `≥ÅOQÍ}
=∂~üÛ‰õΩ J#∞=∞uOK«‰õÄ_»^Œx x~°‚~ÚOK«‰õΩOk. ÃãÃÑìO|~ü
29 =~°‰õΩ ‰õÄ_® ǨϟO=∞O„u, _ôrÑ‘ =∂~üÛ‰õΩ J#∞=∞u
ÖË^Œx K≥|∞`«∂<Õ =KåÛ~°∞. "å~°O ~ÀAÅ =ÚO^Œ∞ #∞OKÕ
lÖÏ¡Ö’¡ `≥ÅOQÍ} "å^Œ∞Å JÔ~ã¨∞ìÅ∞ „áê~°OÉèí=∞Ü«∂º~Ú.
z=i Hõ∆}OÖ’ HÍO„ÔQãπ =∞O„`«∞Å K˘~°=`À ÃãÃÑìO|~ü 30#
=∞^蕺ǨÏflO 3QÆO@Å #∞Oz 7QÆO@Å =~°‰õΩ <≥ÔH¡ãπ ~À_£
#∞Oz ã¨Or=Ü«∞º áê~°∞¯ =∂~°æOÖ’ =∂~üÛ
x~°fiÇ≤ÏOK«∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ „ѨÉèí∞`«fiO J#∞=∞uOzOk.
Jã¨Å∞ ã¨=∞㨺 WHõ¯_Õ "≥Ú^ŒÖˇÿOk. q∞eÜ«∞<£ =∂~üÛ‰õΩ
J#∞=∞uOz# „ѨÉèí∞`«fiO lÖÏ¡Å #∞Oz ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£‰õΩ
|Ü«∞Å∞^Õi# `≥ÅOQÍ} „Ѩ[efl ZHõ¯_çHõHõ¯_» J_»∞¤H˘x JÔ~ã¨∞ì
KÕã≤Ok. L™ê‡xÜ«∂ q^•º~°∞÷Å#∞ Ü«¸x=iû© #∞Oz
|Ü«∞@‰õΩ ~å‰õΩO_® =Úà◊¡HõOK≥Å∞ "Õã≤, `«∞áê‰õΩÅ#∞
QÆ∞iÃјìOk. J~Ú<å... áÈbã¨∞Å#∞ „ѨuѶ¨∞˜Oz ÉÏiˆH_»∞¡
|^ŒÌÅ∞H˘@∞ìH˘x q^•º~°∞÷Å∞ ™êQÆ~°f~åxH˜ KÕ~°∞‰õΩ<åfl~°∞.
=∞~À"≥·Ñ¨Ù #QÆ~°O #Å∞k‰õΩ¯ÖÏ "≥∂ǨÏiOz# áÈbã¨∞ |ÅQÍÅ∞
ZÖòc#QÆ~ü, LѨÊÖò, ã≤H˜O„^•ÉÏ^£, Mˇÿ~°`åÉÏ^£, e|sì,
<≥ÔH¡ãπ~À_£...WÖÏ „Ѩu KÀÏ L^Œº=∞HÍ~°∞ÅÃÑ· `«=∞ „Ѩ`åáêxfl
K«∂Ñ≤OKå~°∞. ÖÏsîÅ∞, ˜Ü«∞~üQͺãπ „ѨÜ≥∂yOz =∂~üÛ#∞
J_»∞¤‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ Ü«∞uflOKå~°∞. J~Ú<å... `≥ÅOQÍ} PHÍOˆH∆
ÔQezOk. ™êÜ«∞O„`åxH˜ ã¨∞=∂~°∞ 5ÅHõ∆Å =∞Ok
™êQÆ~°f~åxH˜ KÕ~°∞‰õΩ<åfl~°∞. J=∞#∞uKåÛ=∞O@∂<Õ
J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å POHõ∆Å∞ qkèOz# ã¨~å¯~°∞ =∂@ `«Ñ≤Ê#Ï¡?
ÖËHõ POHõ∆Å<≥kiOz# „Ѩ[Å∞ =∂@`«Ñ≤Ê#Ï¡? „ѨÉèí∞`«fi"Õ∞
ã¨=∂^è•#O K≥áêÊe.
áÈbã¨∞Å, „ѨÉèí∞`«fiO =ӺǨÏO ɡ_çã≤H˘˜ìOk.
<≥`«∞Î~°∞zOk<å... ZuÎ# *ˇO_® kOK«‰õΩO_® `≥ÅOQÍ}
x<å^ŒO qxÑ≤Oz# „Ѩ[Å =ÚO^Œ∞ ã¨~å¯~°∞ ‰õΩ„@Å∞
z#fl|∞K«∞Û‰õΩ<åfl~Ú. F"≥·Ñ¨Ù *’~°∞# =~°¬O... =∞~À"≥·Ñ¨Ù
áÈbã¨∞Å ^•_ç JxflO˜x ÖˇHõ¯KÕÜ«∞x ÅHõ∆ÖÏk [#O
™êQÆ~°f~°OÖ’ ã¨=∂"Õâ◊=∞Ü«∂º~°∞. WѨÙÊ_»∞ ã¨~å¯~°∞ =O`«∞...
`≥ÅOQÍ# „Ѩ[ʼnõΩ „Ѩâ◊flʼnõΩ ã¨=∂^è•#O K≥áêÊeû#
ã¨O^Œ~°ƒùO. ["å|∞^•s`«#O #∞Oz `«Ñ≤ÊOK«∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ
ã¨ÉèÏã¨÷ÅO#∞Oz „Ѩ[efl K≥^Œ~°Q˘>ËìO^Œ∞‰õΩ Ü«∞uflOzOk.
JO^Œ∞ˆH ã¨Éèí#∞ ÉèíQÆflO KÕ¿ãO^Œ∞‰õΩ áÈbã¨∞Å∞ "å@~ü ÔH#<£Å#∞
„ѨÜ≥∂yOKå~°∞. J~Ú<å... Ѷ¨e`«OÖË^Œ∞. '„ѨÉèí∞`«fiO ã¨ÊOkOKÕ
=~°‰õΩ WHõ¯_Õ ‰õÄ~°∞ÛO^•O— JO@∂ HÀ^ŒO_»~åO
„ѨHõ˜OK«_»O`À JO^ŒiÖ’... F L^ÕfiQÆO.. x*ÏxH˜ =∂~üÛ
L^Õúâ◊ºO J^Õ Hõ#∞Hõ.
`≥ÅOQÍ} PHÍOHõ∆ ZO`« |bÜ«∞"≥∞ÿO^À Kå˜ K≥¿ÑÊ
ã¨O^Œ~°ƒù=∞k. XHõ <åºÜ«∞"≥∞ÿ# _ç=∂O_£ HÀã¨O c*ËÑ‘ #∞Oz
"å=∞ѨH∆ÍÅ =~°‰õΩ (©_ôÑ‘, HÍO„ÔQãπ, ã‘Ñ‘ZO q∞#Ǩ )
JxfláêsìÅ∞ XHõ¯`å˜ÃÑ·H˜ =zÛ# ã¨O^Œ~°ƒùO. Ǩϟ~åǨϟi
áÈ~°∞Ö’ ÔQez =zÛ# `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ ã¨~å¯~°∞ "≥∞_»Å∞
=OKÕ^•Hõ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ g_Õk ÖË^Œx cè+≤‡OK«∞‰õΩ ‰õÄ~°∞ÛOk.
<åÜ«∞Hõ`«fiO WѨÙÊ_»∞ P „Ѩ[#∞ xÅɡ@∞ìHÀ=Åã≤# ã¨O^Œ~°ƒùO.
ÃãÃÑìO|~ü 30 J~°ú~å„u =~°‰õÄ *’~°∞# =~°¬O ‰õΩ~°∞ã¨∞Î<åfl
™êQÆ~°f~°O g_»x „Ѩ[Å K«∂¿ãÎ `«=∞ ÅHõ∆ ºO Ѩ@¡ x|^Œú`«
J~°ú=∞=Ù`«∞Ok. JO^Œ∞ˆH L^Œº=∞O Ѩi}u K≥O^Œ∞`«∞#fl „Hõ=∞O
J<åfl#∞. _è»b¡ K«∞@∂ì uiy`Õ `≥ÅOQÍ} ~å^Œx „Ѩ[ʼnõΩ
J~°÷"≥∞ÿOk. JO^Œ∞ˆH ~å[^è•xx =Ú@ì_ç¿ãÎ<Õ _è»b¡
Hõke=ã¨∞ÎO^Œx `≥eã≤=zÛOk. JÖÏO˜ ã¨O^Œ~°ƒù"Õ∞
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ. HÍx... <åÜ«∞Hõ`«fiO P J=HÍâßxfl
KÕ*Ï~°∞Û‰õΩOk. „Ѩu‰õÄÅ "å`å=~°}O ¿Ñi@ L^Œº=∞O
"å~Ú^• "Õã≤Ok. =∞~À =∂~üÛ`À =∞m¡ ~å[^è•xx
=Ú@ì_ç™êÎ=∞O@∂ =∂~üÛ‰õΩ =ÚyOѨ٠ѨeH˜Ok.
JO`«˜`À J~ÚáÈÖË^Œ∞. qѶ¨Å „Ѩܫ∞`«flO KÕã≤ =∂~üÛ#∞
PѨÖËHõáÈ~Ú# áÈbã¨∞ʼnõΩ WѨÙÊ_»∞ H˘`«Î J„ã¨ÎO ^˘iH˜Ok.
ã¨=∞Ü«∞O q∞Oz<å ã¨Éèí x~°fiÇ≤ÏOKå~°O@∂, q^èŒfiO™êʼnõΩ
áêÅÊ_®¤~°O@∂ L^Œº=∞HÍ~°∞ÅÃÑ·, q^•º~°∞÷ÅÃÑ·, *ËUã‘ <Õ`«ÅÃÑ·
ˆHã¨∞Å∞ |<å~ÚOKå~°∞. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xfl J}z
"Õ¿ãO^Œ∞‰õΩ „jHõ$+¨‚ Hõq∞© LѨ^ÕtOz# ^ŒO_®xfl
„ѨÜ≥∂yã¨∞Î<åfl~°∞. JO^Œ∞ˆH =∂@ `«áêÊ~°O@∂.. Z^Œ∞~°∞^•_çH˜
kQÆ∞`«∞<åfl~°∞. x~°ƒùO^•Å∞ `≥ÅOQÍ} QÆ_»¤‰õΩ, `≥ÅOQÍ} a_»¤‰õΩ
H˘`«Î HÍ^Œ∞. J}z"Õ`«#∞ kHõ¯iOK«_»O Ü«Ú^Œú~°OQÆOÖ’
J_»∞QÆ∞ÃÑÏìHõ "≥#∞kiˆQk ÖË^Œ∞. '`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ— P~°OÉèíO
=∂„`«"Õ∞. D ã¨∂ÊùiÎ`À `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìO ™êkèOKÕ^•HÍ D
ÖÏOQ∑ =∂~üÛ #_»∞ã¨∞ÎOk. T

34. 34#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
¿Ñ¶ãπ|∞H±Ö’ áÈãπì KÕã≤# F á¶⁄’#∞ K«∂ã≤ ã¨ÊOkOz#
q∞„`«∞_˘Hõ~°∞... L^Œº=∞O Ѩ@¡ <≥y˜"£ Ãã<£û „H˜ÜÕ∞ò KÕ¿ãÖÏ
LOk–D á¶⁄’#∞ ¿Ñ¶ãπ|∞H± #∞Oz `˘ÅyOK«QÆÅ=Ù JO@∂
"≥∞¿ã*ò ÃÑÏì~°∞. JѨʘˆH F ~ÀA QÆ_çzOk. =∞~åfl˜H˜
=∞~À "≥∞¿ã*ò. WHõ D ™êi P á¶⁄’#∞ Hõ=~ü W"Õ∞*ò
™ê÷#O #∞Oz `˘ÅyOK«Hõ `«Ñ¨ÊÖË^Œ∞. D Ö’QÍ P á¶⁄’ÃÑ·
ѨÅ∞=Ùi HÍ"≥∞Oòû. x*ÏxH˜ "å˜ Ñ¨@¡ ÃÑ^ŒÌQÍ
ã¨ÊOkOKåeû# J=ã¨~°O ÖˉõΩ<åfl... HõxÑ≤ã¨∞Î#fl ^Œ$âߺxfl
=ke ^•xH˜ U^À U^À ÉèÏëêºÅ∞ K≥¿ÑÊ „Ѩܫ∞`«flO KÕâß~°x
=∂„`«O K≥ѨÊ^ŒÅ∞K«∞‰õΩ<åfl~°∞(XHõ¯i^ŒÌ~°∞). WO`«‰õÄ P
á¶⁄’Ö’ U=ÚO^À K≥ѨÊÖË^Œ∞ Hõ^Œ∂... F =ºH˜Î(`≥ÅOQÍ}
HÍ~°ºHõ~°Î) g∞_çÜ«∂ Ѩ~°û<£ÃÑ· Hõ„~°`À ^•_ç KÕ¿ãO^Œ∞‰õΩ
Ü«∞uflã¨∞Î#fl ^Œ$â◊ºO. P á¶⁄’Ö’ L#fl ^Œ$â◊ºO XHõ q+¨Ü«∂xfl
`≥eÜ«∞*Ë™ÈÎOk. HÍx P ^Œ$âߺxfl K«∂ã≤# "å~°∞... Z=iH˜
`Àz#@∞¡ "å~°∞ =∂Ï¡_»∞‰õΩOÏ~°∞. HÍx... P á¶⁄’Ö’
XHõ "åã¨Î=O XHõ@∞O@∞Ok. WѨÙÊ_»∞ P "åã¨Î"åxfl
=∂Ï¡_»_®xH˜ Z=iH© W+¨ìO ÖË^Œ∞. =∂Ï¡_ç`Õ ZHõ¯_» Z=iH˜
HõO@yOѨÙQÍ =∂~°`å"≥∂#<Õ â◊OHõ. ÃÑ·# L^ŒÇ¨ÏiOz#
á¶⁄’#∞ ˆH=ÅO ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ<Õ K≥áêÊ#∞. HÍx WÖÏO˜
Z<Àfl "åã¨Î"åefl =∂Ï¡_»∞HÀ=_®xH˜ =∞#Ö’ =∞#O
"≥#HÍ_»∞`«∞<åflO. J^Õ x|^Œú`«‰õΩ x^Œ~°≈#=∞#∞‰õΩO@∞<åflO.
ÃãÃÑìO|~ü 30 # UO [iyOk? `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ
q[Ü«∞=O`«"≥∞ÿOk. JO`å K≥ѨÙʉõΩO@∞#fl ã¨=∂^è•#O Wk.
q[Ü«∞=O`«O "≥#HÍÅ „Ѩ[Å g~Àz`« ™êǨϙêxfl QÆ∞iOz
‰õÄ_® =∂Ï¡_»∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. J=Ù#∞... „Ѩ[Å∞
J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å Z^Œ∞Ô~·# J_»¤O‰õΩefl KÕkèOK«∞H˘x
'™êQÆ~°Ç¨ ~°O—Ö’ áêÖÁæ<åfl~°∞. HÍx J^Õ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ *ËUã‘
Ǩ g∞ WzÛ#@∞¡ '™êQÆ~° Ǩ ~°O— ZÖÏO˜ Ç≤ÏO㨉õΩ
`å=ÙÖˉõΩO_®, „ѨâßO`«OQÍ<Õ [iyO^•? D „Ѩâ◊fl‰õΩ
ã¨=∂^è•#O "≥`«∞HÀ¯=eû# J=ã¨~°O LOk. *ËUã‘
K≥Ñ≤Ê#^•xH˜ aè#fl"≥∞ÿ# "å`å=~°}O =∂~üÛÖ’ HõxÑ≤OzOk
x[O. JO^Œ∞‰õΩ ™êQÆ~° Ǩ ~°O =ÚyOѨ٠ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ
HÀ^ŒO_»~åO =∂Ï¡_ç# =∂@ÖË WO^Œ∞‰õΩ x^Œ~°≈#O.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ ÃÑ^ŒÌ Z`«∞Î# Ç≤ÏO㨠[iyOk.
=∂~üÛx J_»∞¤‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ „ѨÉèí∞`«fiO "ÕÅ ã¨OYºÖ’
áê~åq∞Å@s |ÅQÍÅ#∞ kOÑ≤... J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å
J_»∞¤Hõ@ìÅ∞ "Õã≤Ok. ÖÏsî, `«∂ÏÅ∞ „ѨÜ≥∂yOzOk.
J~Ú<å... JOu=∞ q[Ü«∞O „Ѩ[Å^Õ J~ÚºOk. WHõ¯_Õ
=∞#O q㨇iã¨∞Î#fl Jã¨Å∞ q+¨Ü«∂xfl QÆ∞iOz
=∂Ï¡_»∞HÀ"åe. `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ KÕѨ˜ì# L^ÕÌâ◊ºO *ËUã‘H˜,
„Ѩ[ʼnõΩ KåÖÏ ã¨Ê+¨ìOQÍ `≥Å∞ã¨∞. L^Œº=∞O Ѩi}u
K≥O^Œ∞`«∞#fl ^Œâ◊Ö’ L^Œº=∞ ã¨fiÉèÏ=– ã¨fi~°∂áêÅ∞ KåÖÏ
ã¨Ê+¨ìOQÍ xHõzÛQÍ LOÏ~Ú. `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞
q+¨Ü«∞OÖ’ ˆHO„^ŒOÃÑ· XuÎ_ç `≥KÕÛO^Œ∞‰õΩ „Ѩ[Å∞ D áÈ~å@
~°∂áêxfl ZOK«∞‰õΩ<åfl~°∞. ^•xfl ѨHõ¯^À= Ѩ˜ìOKÕÜ«∞`«flO
„Ѩܫ∞`«fl ѨÓ~°fiHõOQÍ [iyO^Œx J~°ú=∞=Ù`«∞Ok.
<åÜ«∞Hõ`«fiO =∞^茺 ã¨Ê~°úÅ HÍ~°}OQÍ<À... `«=∞
~å[H©Ü«∞ LxH˜x HÍáê_»∞HÀ"åÅ<À... H˘kÌ=∞Ok
L^ÕÌâ◊ºÑ¨Ó~°fiHõOQÍ<Õ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ~ÀA q^èŒfiO™êxH˜
áêÅÊ_®¤~°∞. <≥ÔH¡ãπ ~À_£Ö’ ѨÅ∞ g∞_çÜ«∂ "åǨÏ<åÅ#∞
^èŒfiã¨O KÕâß~°∞. áê„uˆHÜ«ÚÅ#∞ QÍÜ«∞ѨiKå~°∞. x*ÏxH˜
Hõ@ìÅ∞ `≥OK«∞‰õΩ#fl P„QÆǨÏO`À JѨʘHõѨÙÊ_»∞ „Ѩ[Å∞
fã¨∞‰õΩ<Õ x~°‚Ü«∂Å#∞ J~°úO KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. JÖÏO˜
ã¨OѶ¨∞@<Õ q∞eÜ«∞<£ =∂~üÛ ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ 'q„QÆǨ Å
q^èŒfiO™êxH˜— ^•ifã≤Ok. „Ѩ}ÏoHÍ|^ŒÌOQÍ
(L^ÕÌâ◊ºÑ¨Ó~°fiHõOQÍ) U^≥ÿ<å KÕÜ«∂eû =¿ãÎ Jk L^Œº=∞
ã¨fiÉèÏ=–ã¨fi~°∂áêʼnõΩ q~°∞^Œú"≥∞ÿOk H͉õÄ_»^Œ∞. ZO^Œ∞HõO>Ë
P „ѨÉèÏ=O "≥Ú`«ÎO L^Œº=∞OÃÑ· LO@∞Ok Hõ#∞Hõ. JO^Œ∞ˆH
qK«Hõ∆} J=ã¨~°=∞=ÙO`«∞Ok. HÍx `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ
ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ [iy# ã¨OѶ¨∞@#Ö’¡ P qK«Hõ∆} H˘~°=_ç~k.
PO„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞ÅÃÑ·, g∞_çÜ«∂ Pã¨∞÷ÅÃÑ· [iˆQ
^•_»∞Å#∞ '`≥ÅOQÍ} =ºuˆ~‰õΩÅÃÑ· P„QÆǨÏO—QÍ J~°úO
KÕã¨∞‰õΩ<åfl... [~°fleã¨∞ìÅÃÑ· [iy# ^•_çx JÖÏ J~°úO
KÕã¨∞HÀÖË=Ú. ZO^Œ∞HõO>Ë L^Œº=∂xH˜ â◊„`«∞=Ù Z=~°<Õ
ã¨Ê+¨ì`« LO@∞Ok. Ü«∂[=∂<åºefl g∞_çÜ«∂QÍ K«∂_»_»O,
[~°fleã¨∞ìÅ#∞ Ü«∂[=∂<åºÅ∞QÍ K«∂_»_»O JÅ"å>ˇÿ# "åiH˜
Z=~°∞â◊„`«∞=ÙÅ∞?
-ѨÙ~°∞ëÈ`«ÎO Ô~_ç¤
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ

35. 35 JHÀì|~ü, 2012
D ã¨Ê+¨ì`« H˘~°=_ç~°k HÍÉ’Å∞. x*Ïx HÀ™êÎO„^èŒ,
~åÜ«∞Åã‘=∞ „Ѩ[Å∞ =∞#‰õΩ â◊„`«∞=ÙÅ∞ HÍ^Œ∞. `≥ÅOQÍ}
=#~°∞Å#∞ H˘Å¡Q˘_»∞`«∞#fl |_® ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞, JO^Œ∞‰õΩ
ã¨Ç¨ÏHõiã¨∞Î#fl ~å[H©Ü«∞â◊‰õΩΊѨ@¡ =∞# =ºuˆ~Hõ`«. HÍx
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛÖ’ â◊„`«∞=ÙÅ#∞ =ke q∞„`«∞ÅÃÑ· ^•_ç
KÕâß~°∞.
`≥ÅOQÍ} =∂~üÛ ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ U g∞_çÜ«∂ „Ѩux^èŒ∞ÅÃÑ·
^•_ç [iyO^À J^Õ g∞_çÜ«∂ „Ѩux^èŒ∞Å∞ 2009 #∞Oz
#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ „Ѩ[ŠѨH∆Í# xÅ|_ç
áÈbã¨∞Å Hõ~°¯+¨`åfixH˜ |Öˇÿ# "å~°∞. ~å[ºO ^Œ$+≤ìÖ’
L^Œº=∞HÍ~°∞Å∞QÍ =Ú„^Œ"Õ~ÚOK«∞‰õΩ#fl"å~°∞. x*ÏxH˜
"åà◊¡O`å... U g∞_çÜ«∂ ã¨Oã¨÷Ö’ ѨxKÕã¨∞Î<åfl~°<Õ ^•xHõO>Ë
"åà◊√¡ L^Œº=∂xH˜ q∞„`«∞Å<Õ q+¨Ü«∂xfl
QÆ∞iÎOK«ÖËHõáÈÜ«∂~°∞. g∞_çÜ«∂Ö’ Hõ^äŒ<åÅ∞,á¶⁄’Å
P^è•~°OQÍ L^Œº=∞HÍ~°∞ÅÃÑ· áÈbã¨∞Å∞ ˆHã¨∞Å∞
|<å~Úã¨∞Î<åfl~°∞ Hõ#∞Hõ... g∞_çÜ«∂ÃÑ· 'D P„QÆǨÏO— JO@∂
=∂Ï¡_Õ"å~°∂ L<åfl~°∞. x*ÏxH˜ g∞_çÜ«∂ L^Œº=∞O
q+¨Ü«∞OÖ’ KåÖÏ ™ê~°∞¡ ã¨OÜ«∞=∞#O áê˜ã¨∞ÎO_»_®xfl
QÆ=∞xOK«=K«∞Û. L^Œº=∂xH˜ #+¨ìO KÕ‰õÄ~°∞Û`«∞O^Œ#∞‰õΩ#fl
KåÖÏ q+¨Ü«∂Å#∞, z„`åÅ#∞ g∞_çÜ«∂ `«#‰õΩ `å<Õ Ãã<åû~ü
qkèOK«∞‰õΩO@∞Ok. D "åã¨Î"åŠѨ@¡ ‰õÄ_® J=QÍǨÏ#
J=ã¨~°O. WHõ áÈ`Õ [~°fleã¨∞ìÅ∞... g∞_çÜ«∂...
Ü«∂[=∂<åºÅ∞ XHõ˜ HÍ^Œ∞. "å˜x J~°úO KÕã¨∞‰õΩ#flѨÙÊ_Õ
=∞#O KÕã¨∞Î#fl `«Ñ¨CXѨCÅ#∞ QÆ∞iÎOK«QÆÅ∞QÆ∞`åO.
"åã¨Î"åxH˜ `«=∞ ~å[H©Ü«∞ „áê|ÖϺxfl Kå@∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ
„Ѩ^è•#OQÍ K≥áêÊÅO>Ë ©P~üZãπ D K«~°ºÅ‰õΩ áêÅÊ_ç~°^Œ#fl
q+¨Ü«∞O KåÖÏ ã¨Ê+¨ìOQÍ J~°ú"≥∞ÿOk. WÖÏO˜ J"åOK«hÜ«∞
^À~°}∞Å∞ L^Œº=∂xfl=∞iO`« kQÆ*Ï~°∞Û`åÜ«∞x QÆ∞iÎOKåeû
LOk. D q+¨Ü«∂Å#∞ QÆ∞iOz =∂Ï¡_»_»O Z=iH©
W+¨ìOÖË^Œ∞. ZO^Œ∞HõO>Ë... Wk L^Œº=∞OÖ’ JO`«~°æ`«
ã¨=∞㨺efl â◊„`«∞=Ù J#∞‰õÄÅOQÍ =∂~°∞Û‰õΩOÏ_»x.
ÅHõ∆ ºO"≥·Ñ¨Ù J_»∞QÆ∞ÖËã¨∞Î#fl L^Œº=∞O `«á⁄ÊѨCefl
ã¨g∞H˜∆OK«∞HÀ=eû# J=ã¨~°=ÚOk. HÍx P =∂@ JO>Ë...
JÖÏ J#fl"åà◊√¡ `≥ÅOQÍ} =ºuˆ~‰õΩÅ=Ù`å~°∞. JO^Œ∞ˆH
JO`å =∞ø#O =Ç≤Ïã¨∞Î<åfl~°∞. WѨÙÊ_»∞ L^Œº=∞OÖ’ JѨã¨=º
^À~°}∞ÅÃÑ· =∂Ï¡_»HõáÈ`Õ... =∞#"Õ∞ L^Œº=∂xH˜ #+¨ìO
KÕã≤# "åà◊¡=∞=Ù`å=∞x JO^Œ~°∂ QÆ∞iÎOKåe.
áê@‰õΩx L`«Î~°O
''QÀ_» g∞k Ñ≤zÛ "≥ÚHõ¯
^•x `«Å |~°∞=Ù,
HÍ_» ã¨#flO,
"Õ~°∞ â◊¥#ºO——
''H˘O_»Ö’¡ "≥^Œ∞~°∞ "≥ÚÅHõ
^•x <åÅ∞Hõ |Ǩï Ѩ^Œ∞#∞,
K«~°‡O ^Œà◊ã¨i,
Ö’# É’Å∞——
''#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}—— x[O =∂Ï¡_»∞`«∞Ok. x[O x+¨µª~°O?
ZѨʘÔH·<å x*Ï~Úf xÅ|_»∞`«∞Ok. QÍOnè, ÉèíQÆ`üã≤OQ∑
K≥Ñ≤Ê#@∞¡QÍ<Õ... HõOK≥ J~ÚÅ=∞‡, =∞Å∞¡ ã¨fi~å[ºO =∞Ô~O^Œ~À
„QÍ=∞ ã¨fi~å*Ϻxfl HÍáê_»∞`«∂ ''#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}——#∞ ~°K«#Å
^•fi~å #_çÑ≤ã¨∞Î#fl Hõ=ÙʼnõΩ Hõ=~Ú„`«∞ʼnõΩ *ˇ· `≥ÅOQÍ}
K≥ѨC‰õΩO@∂ Ѩ^•Å â◊ÉÏÌÅ #∞O_ç |∞Öˇ¡ò =~å¬xfl ‰õΩiÑ≤ã¨∞Î, `«#
~°K«#Å`À H˘`«ÎHÀ}Ïxfl Pq+¨¯iã¨∞Î#fl ã¨Oáê^Œ‰õΩ_»∞ _®.ã≤.HÍjOH˜
^茌#º"å^•Å∞.
''=∂ˆ~''<å—— ã¨=∂[O—— q. "≥OHõ>Ë+π, ÃÇÏKüã≤Ü«¸. `«# "åºã¨O
^•fi~å „QÍ=∂xfl „QÍ=∞ã‘=∞x `å`«x, ‰õΩHõ¯x, K«∞@ìx, PHõe ˆHHõefl,
PHõe `«@∞ìHÀÖËHõ Ѩ@ì}ÏʼnõΩ =Åã¨áÈ~Ú# Ñ¨Öˇ¡"åã¨∞efl, „¿Ñ=∞
PáêºÜ«∞`«efl „QÍ=∞ã‘=∞ ѨÅHõiOѨÙÅ∞, ã¨~å¯i H˘Å∞=`«Î^•? Z˜ì
Hõ@ìO áÈ`«^•? ÖÏsî^≥|ƒÅ∞ áÈ`«Ü«∂? =∞#"åàı¡ ZO^Œ∞‰õΩ
K«zÛáÈ`«∞#fl~°∞? HÍ~°‰õΩÅ∞ Z=~°∞? Jxfl˜H© ã¨=∂^è•#O =∞#
"≥∞^Œ_Õ. =∞# "Õ∞^äŒ#∞ Ѩ^Œ∞#∞Ãјì =ÚO^Œ∞‰õΩ #_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}#∞
#_çÑ≤OK«_»O `«Ñ¨Êxã¨i. K«Hõ¯˜ "åºã¨O ^•fi~å `«# ã¨O^Õâßxfl
`≥eÜ«∞*ˇÑ≤Ê# q∞„`«∞xH˜ ^èŒ#º"å^•Å∞. ''=∞# <åÅ∞Hõg∞^Œ PO„^èÀx
â◊ÉÏúÅ∞ Ѩ~°∞QÆ∞Å∞ ÃÑ_»∞`«∞#fl~Ú. "å˜x P¿Ñ^•ÌO. ''=∞#O J#flO
uO@∞O>Ë Ñ¨~å~Ú Hõ_»∞ѨÙxO_Õ@@∞¡ PѨˆ~+¨<£ KÕã¨∞‰õΩ#fl~°∞. PHõex
„Ѩtfl^•ÌO...?
~å=Ú ~åã≤# ''<å `≥ÅOQÍ}—— Hõq`« KåÖÏ ÉÏQÆ∞Ok.
PO„^èŒ∞Åk Pã¨∞ÎÅ áÈ~°∞. `≥ÅOQÍ}Ö’ <≥=∞e #$`«ºO x`«ºO
"åÜ«Ú QÆ∞O_»"Õ∞! PO„^èŒ∞Å QÆ∞O_≥Ö’¡ HÀ~ÚÅÅ QÍ#O Ãã·`«O
ã¨∞_çQÆ∞O_»"Õ∞!! PO„^èŒ∞Å âßfiã¨Ö’ ^èŒi„u K«i„`«Ö’ „Ѩ`ÕºHõ™ê÷#O
=∂ `≥ÅOQÍ}Ïk! =¸_»∞ `«~åÅ `åºQÍÅ áÈ~å@O =∂k!! Ü≥∞O`«
Éèí∂q∞^ÀK«∞HÀ"åe. Zxfl hà◊√§ ÖÏHÀ¯"åe. "≥∞`« uHõ¯ÖÁxfl
KÕÜ«∂Å#fl ÖÁe¡ PO„^èÀxk.
Hõq`« K«Hõ¯˜ =∂@Å`À =∞Oz ã¨∂k =∞O^Œ∞ ZH˜¯Oz
Ãјì#@∞¡Ok. =∞#O _®Hõì~°∞¡QÍ `«Ü«∂~°"åfie ã¨∂k "Õ¿ã
f~åe.
–_®. Ѩ^•‡=uÉÏ~Ú, ѨO`«∞Å∞ <åÜ«∞H±.T

36. 36#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
„ѨѨOK« K«i„`«Ö’x „Ѩu L^Œº=∞OÖ’ q^•º~°∞÷ÖË
"≥<≥fl=ÚHõÖˇ· ÔQeÑ≤OK«∞@ H˘~°‰õΩ „áê}ÏʼnõΩ `≥yOz xeKå~°∞.
JO^Œ∞‰õΩ K«Hõ¯˜ L^•Ç¨Ï~°} `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞"Õ∞. „ѨѨOK«
"Õ∞^è•=ÙÅ ^Œ$+≤ìx `«#"≥·Ñ¨Ù‰õΩ uѨÙÊH˘x ™êÇ≤Ï`«º ˆH∆„`«OÖ’
z~°™ê÷~ÚQÍ xezOk. „Ѩu L^Œº=∂xH˜ ™êÇ≤Ï`«ºO
~°Ê_»∞`«∞Ok. L^Œº=∞ ÉèÏ=*ÏÖÏxfl "≥∂ã¨∞ÔHà◊¡ÏxH˜ ѨO_ç`«
áê=∞~° [#~°O[HõOQÍ „Ѩ*Ï "åºÑ¨ÎO KÕ¿ãq áê@Å∞.
^Õ=ÙÅѨe¡ Hõ$+¨‚âß„ã≤Î QÍ~°#fl@∞¡ ''áê@ ѨH˜∆=O˜k, =∂@
=∞x+≤ =O˜k, áê@ ÃÑ·ÔHQÆ∞~°∞`«∞Ok.—— JÖÏ Zyi Zyi
ZHõ¯_≥Hõ¯_» "åÖÏÖ’fl, áê@‰õΩ ã¨=∞Ü«∞O, ã¨O^Œ~°ƒùO "≥Ú^ŒÖˇ·#q
Jhfl JѨʘHõѨÙÊ_»∞ [~°∞QÆ∞`«∞OÏ~Ú. L^Œº=∂xfl #_çÑ≤OKÕ
"å˜Ö’ áê@Å∞ áê^•Å~Ú #_»∞ã¨Î~Ú. "≥∞^Œà◊¡#∞ `˘Åz#q
`≥ÅOQÍ} áê@Å∞. "Õ∞ÖÁ¯eÊ# JÉèí∞º^ŒÜ«∞ ÉÏ@Å∞.
`≥ÅOQÍ} =∞e^Œâ◊ L^Œº=∞O JO`å q^•ºi÷ Ü«Ú=[#∞Å∞
"åǨÏHõOQÍ T~°∂"å_®, QÆb¡ _èçb¡ =~°‰õΩ "≥∂ã¨∞ÔHo¡#q áê@ÖË.
q^•ºi÷ g~Àz`« áÈ~å@ L^Œº=∞ HÍ~åºK«~°}"Õ∞. 1969
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ q^•º~°∞÷efl ã¨~å¯~ü áêâ◊qHõOQÍ 369
=∞Okx ǨÏ`«º*Ëã≤Ok. ^•xx JO^ŒiH© q=iOKÕÖÏQÍ áê@
~åã≤Ok Ѩiâ’^èŒHõ q^•ºi÷ ^Œ~°∞=Ù ZÅ¡#fl. L^Œº=∂ʼnõΩ
TÑ≤iÅ∂^Õ L™ê‡xÜ«∂ q^•i÷ ^Œ~°∞=Ù ZÅ¡#fl „"åã≤#
''g~°∞ÖÏ~å =O^Œ#O q^•ºi÷ J=∞~°∞ÖÏ~å =O^Œ#O
áê^•Å‰õΩ, =∂ `åºQÆ^èŒ#∞ÖÏ~å =∞ipáÈ=¸ "Õ∞=¸,
QÆ∞O_≥Ö’¡ QÆ∞_çQÆ_»∞`«O áÈ~°∞^ŒO_»O ɡ_»∞`«O——. g~°∞ÖÏ~å áê@
„Ѩu q^•ºi÷ <À’¡ <åxOk. "≥ÚɡÿÖò á¶È<£ (ã¨OKå~°"å}˜)
iOQ∑’<£ QÍ<À, HÍÅ~ü@∂º<£QÍ<À, L^Œº=∞ ã¨Éèí „áê~°OÉèÏxH˜
=ÚO^Œ∞ PÅÑ≤OKÕ `«Ñ¨Êxã¨i ˆQÜ«∞"≥∞ÿOk. JѨʘ^•Hõ
J=∞~°g~°∞Å g∞^Œ∞#fl áê@Å∞ =∂„`«"Õ∞ áê_»∞‰õΩ<Õ"å~°∞.
q^•ºi÷ J=∞~°g~°∞Å g∞^Œ ÖËx áê@Å "≥eux Wk
ѨÓiOzOk. D áê@ 2007 ã¨O=`«û~°OÖ’ ~åÜ«∞|_ç~k.
WO^Œ∞Ö’ L#fl ÉèÏ=O "≥Ú`«ÎO PO„^è• ^ÀÑ≤_ôx, ZO_»QÆ_»∞`«∂
Hõ~°Î=ºÉ’^èŒ#∞ 㨇~°} KÕã¨∞‰õΩ<Õ q^èŒOQÍ L#flk. ^Œ~°∞=Ù ZÅ¡#fl
D áê@Ö’x "≥Ú^Œ˜ "åHõºO`À `«# áê@ŠѨÙã¨ÎHÍxH˜ ¿Ñ~°∞
ÃÑÏì_»∞ ''g~°∞ÖÏ~å... =O^Œ#O—— Jx. ѨÙã¨ÎHõO Hõ=~ü ¿Ñl
"≥Ú`«ÎO *ÏA ~°OQÆ∞ (2 áêà◊√§ Z~°∞Ѩ٠XHõ áêÅ∞ – #Å∞ѨÙ
~°OQÆ∞ Hõeæ#k) `À =Ú„kOK«|_ç~k.
*ÏA ~°OQÆ∞ J<Õk `åºQÍÅ QÆ∞~°∞Î. `≥ÅOQÍ} áÈ~°∞a_»¤Å
"å~°ã¨`«fi ~°OQÆ∞QÍ QÆ∞~°∞ÎOK«∞‰õΩOÏ~°∞. „Ѩ„Ѩ^äŒ=∞ `≥ÅOQÍ}
áÈ~°∞a_»¤Å~Ú# ã¨=∞‡Hõ¯, ™ê~°Hõ¯Å#∞ *ÏA~°OQÆ∞`À<Õ
JÅOHõiOz ÉèíH˜Î ѨÓ~°fiHõOQÍ "≥Ú‰õΩ¯`«∞<åfl~°∞. WÖÏO˜
QÍ^äŒÖˇ<Àfl *ÏA ~°OQÆ∞‰õΩ =Ù<åfl~Ú. P *ÏA#∞ ^Œ~°∞=Ù
ZÅ¡#fl `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞w`åÅ ã¨OѨ٘ J~Ú#
''g~°∞ÖÏ~å... =O^Œ#O—— =ÚYѨ„`«OÃÑ· =Ú„kOKå_»∞.
`≥ÅOQÍ} Ѩ@O. ^•xg∞^Œ `≥ÅOQÍ} q^•ºi÷
Ü«Ú=[#∞Å~Ú# J=∞~°g~°∞Å ã¨∂ÎѨO#∞ ZO`À ÉÏQÆ∞QÍ
Ô~O_ç~˜x HõÅ∞ѨÙ`«∂ „ѨѨOK« HÍi‡‰õΩʼnõΩ É’kèOz# HÍ~°Öò
=∂~ü¯ û =∂@Å#∞ ã¨∞ÊùiOKÕ q^èŒOQÍ ''`≥ÅOQÍ} „Ѩ[ÖÏ~å!
UHõO HõO_ç, `≥yOz H˘Ï¡_»O^Õ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìO ~å^Œ∞——
J#fl@∞¡QÍ =ÙOk. Hõ=~ü¿Ñl g∞^Œ L^Œº=∂Å J_®¤ L™ê‡xÜ«∂
QÆ_»¤ P~üìû HõàÏâßÅ#∞, P HõàÏâßÅ #∞O_ç [# ã¨O„^Œ=∞~Ú#
q^•ºi÷ Ö’HÍxfl '*ˇÿ `≥ÅOQÍ}— x<å^ŒÑ¨Ù á¶⁄’ QÆey#
z„`åxfl, ^•xH˜O^Œ∞QÍ g~°∞ÖÏ~å =O^Œ#O áê@Ö’x z=i
áê^•Å~Ú# ''á⁄^Œ∞Ì á⁄_»∞ѨÙÖ’¡ g∞ ~°∂Ѩ٠K«∂ã¨∞‰õΩO@O,
ѨÙã¨ÎHÍÅÖ’ g∞ ¿Ñ~°∞ ~åã¨∞‰õΩO@O—— Jx g~°∞Å `åºQÍÅ
"å~°ã¨`«fi ѨÙ<å^Œ∞Å g∞^Õ `≥ÅOQÍ} ~å„ëêìxfl QÆ`« K«i„`«
"≥·Éèí"åxfl =~°Î=∂#OÖ’Oz Éèíq+¨º^ŒÌ~°≈#O KÕ~Ú™êÎ_»∞. 1999
ã¨O=`«û~°OÖ’ _ç„w q^•º~°∞÷Å∞QÍ =Ù#flѨÙ_»∞ ™ê÷Ñ≤Oz# ^Œ~°∞=Ù
HõàÏ|$O^ŒO #∞O_ç ^Œ~°∞=Ù „ѨK«∞~°}Å ^•fi~å D ѨÙã¨ÎHÍxfl
fã¨∞H˘zÛ<å~°∞. 2= ѨÙã¨ÎHõO '^Œ~°∞=Ù— ^•fi~å J<ÕHõ ™ê=∂lHõ
ã¨=∞㨺ŠHÀã¨O x~°O`«~°O áÈ~å_»∞`«∂<Õ L#fl@∞=O˜ ã¨Oã¨÷
^Œ~°∞=Ù. `≥ÅOQÍ} Hõà◊Å „Ѩ^Œ~°≈#, ã¨=∞HÍb# JOâßÅÃÑ·
Ããq∞<å~üÅ∞, ã¨ÉèíÅ∞, ã¨=∂"ÕâßÅ∞ x~°fiÇ≤Ïã¨∞Î#fl ã¨Oã¨÷. PÜ«∂
HÍ~°º„Hõ=∂ÅÖ’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ =zÛOk D 'g~°∞ÖÏ~å...
=O^Œ#O—.
'g~°∞ÖÏ~å =O^Œ#O— ѨÙã¨ÎHõO KåÖÏ `«‰õΩ¯= ¿ÑrÖ’¡ Z‰õΩ¯=
q+¨Ü«∂Å#∞ q=iOKÕ „Ѩܫ∞`«flO KÕã≤Ok. nxfl K«∂ã¨∞ÎO>Ë
=∞Ǩ Hõq „j„j QÍi =∂@Å∞ ''x#fl˜ =∞Ǩ HÍ=ºO 18
Ѩ~åfiÅ~Ú`Õ <Õ˜ =∞Ǩ HÍ=ºO 18 ¿ÑrÅ∞—— J#fl@∞¡ QÆ∞~°∞ΉõΩ
`≥KÕÛ q^èŒOQÍ ^Œ~°∞=Ù ZÅ¡#fl ѨÙã¨ÎHõO L#flk. D ѨÙã¨ÎHõOÖ’
'g~°∞ÖÏ~å =O^Œ#O—J=∞~°∞Å<≥`«∞Θã¨O`«HõO
-ã≤^ŒÌOH˜ Ü«∂^Œyi
™êÇ≤Ï`«ºO
ѨÙã¨ÎHõ ã¨g∞Hõ∆

37. 37 JHÀì|~ü, 2012
`≥ÅOQÍ} Jã≤Î`«fi z„`åxfl, "≥Ú`«ÎOQÍ =¸_»∞ ÉèÏQÍÅ∞QÍ
K≥ѨÙÊHÀ=K«∞Û. 1) `≥ÅOQÍ} QÀã¨(ÉÏ^èŒ) 2) PO„^茖`≥ÅOQÍ}
áÈeHõ 3) `≥ÅOQÍ} „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ì ™ê^èŒ<Õ ÅHõ∆ ºO.
^Œ~°∞=Ù ZÅ¡#fl ~åã≤# D áê@, ã¨∞^•ÌŠǨÏ#∞=∞O`«∞
#∞Oz „Ѩ*ÏÜ«Ú^Œú<ÒHõ QÆ^ŒÌ~ü, QÀˆ~˜ "≥OHõ#fl, QÆ∂_» JO[#fl,
JO^Õ„j, #Okx ã≤^è•Ô~_ç¤ áê@Å ã¨~°ã¨# KÕ~°∞`«∞O^Œ#_»OÖ’
Juâ◊Ü≥∂H˜Î ÖË^Œ∞.
`≥ÅOQÍ} QÀã¨
`≥ÅOQÍ} J#QÍ<Õ ã¨∞Êù~°} H˘KÕÛk Hõ~°∞=Ù. P Hõ~°∞=Ù#∞
JkèQÆq∞OK«_»O H˘~°‰õΩ Ô~·`«∞Ѩ_ç# ÉÏ^èŒefl ''Z^Œ∞Ì Z=Ùã¨O
=∂@ "≥Ú^Œ∞Ì"åiáêÜÕ∞, ѨuÎ =∞O^Œ∞ Ô~·`«∞ "≥∞_»g∞^Œ Hõ`åÎÜÕ∞,
¿ã<≥O_≥, ÃãÅÔHO_≥, HõO_≥¡O_≥, Hõ_»∞ÃÑO_≥, JѨÙÊÅ =ÚxQÆ∞#fl^À
`≥ÅOQÍ}, uѨÊÅѨ_»∞`«∞#fl^À JO@∂ JiQÀ㨠Ѩ_»∞`«∞#fl^À,
`≥ÅOQÍ}–PQÆ"≥∞ÿáÈ`«∞#fl^À, ÜÕ∞Ô~O_≥ É’Ô~O_≥ <åÔ~O_≥
<ÀÔ~O_≥—— Jx `≥ÅOQÍ} QÀã¨#∞ =∞# ǨÏ$^ŒÜ«∂Ö’¡
áê`åà◊¡QÆ_çÔQ `À˜ ^Õq#@∞¡ ^Õq ÉÏ^èŒ#∞ "≥à◊¡QƉõΩ¯`«_»∞.
`≥ÅOQÍ} Ñ¨Öˇ¡Ö’¡ <Õ`«HÍ~°∞efl ZO`« J=∂Ü«∞HõOQÍ HõO_»~°
"åºkè Hõey# ~Ày ~ÀA Hõ$Oy Hõ$+≤OzáÈ`«∞#fl ¿ã<Õ`«
|`«∞‰õΩefl, ã≤iã≤Å¡ ã≤~°∞ÅÖ’ "≥ey# ã≤iã≤Å¡ LiâßÅ
J~ÚO^•? JO@∂ ''¿ã<Õ`« |`«∞‰õΩÅ¡ ¿ã^Œ∞ q∞yeO^À...
¿ã^Œ∞ q∞QÆeO^À..., ã≤iã≤Å¡ <å `«e¡ ã≤#fl"À~ÚO^À...
ã≤#fl"À~ÚO^À.., =∞~°=∞QÆæ"Õ∞ =∞~°}âßã¨#=∞~ÚºO^•...,
|`«∞‰õΩ^≥~°∞=Ù ÖËHõ Li"Àã¨∞‰õΩO@∞O^À—— JO@∂ <Õ`«HÍ~°∞Å∞
P`«‡ ǨÏ`«º KÕã¨∞‰õΩO@∞#fl ã¨O^Œ~åƒùÅ#∞ qÅÑ≤ã¨∂Î,
qÅÑ≤OѨ*Ë™êÎ_»∞.
x~°O‰õΩâ◊ x*ÏO¿ã#Å∞ "åi `åÉË^•~°¡#∞ ZkiOz#
KåHõe SÅ=∞‡, `«∞„ˆ~ÉÏ*òMÏ<£, ^˘_ç¤ H˘=Ú~°Ü«∞º, H˘=Ú~°O
cèOÅ#∞ 㨇iã¨∂Î, "å~°∞ Ñ‘_ç`« q=ÚH˜Î HÀã¨O ZuÎ# Ñ≤_çH˜@¡
^•y# ÉÏ^èŒ#∞ XH˘¯Hõ¯iQÍ ^ŒÜ«∞hÜ«∞OQÍ PÅÑ≤ã¨∂Î <å˜
#∞O_ç `≥ÅOQÍ} q=ÚH˜ÎÖ’ |Ǩï[#∞ÖË L<åfl~°<åfl~°∞.
ÃÑ`«ÎO^•i AÅ∞‡#∞ J}QÆ^˘H˜¯x KåHõe SÅ=∞‡ QÆ∞iOz
''#Å¡Q˘O_» ѨÙi˜ QÆ_®¤ – ™êHõÖ’Å¡ QÍ=Ù~åÅ a_®¤, ¿Ñ^ÀÅ¡
SÅ=∞‡ ¿Ñ~°∞ – qO@∞O>Ë <≥ÿ*Ï=Ú QÆ∞O_≥ ÉË*Ï~°∞, ™êÜ«Ú^èŒ
áÈ~å@ ÉÏ@Ö’... F... P_»a_»¤ÖË PÜ«Ú^èŒ=∞#fl=Ù—— JO@∂
P_»a_»¤Å∞ ‰õÄ_® <Õ˜ `≥ÅOQÍ} „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ì L^Œº=∞OÖ’
=ÚO^Œ∞‰õΩ ~å"åÅx Ñ≤Å∞Ѩ٠xKåÛ_»∞.
PO„^茖`≥ÅOQÍ} áÈeHõ
`≥ÅOQÍ} g∞^Œ PO„^èÀà◊¡ ÃÑ`«Î#O, h˜ =#~°∞Å∞
^˘OyeOK«_»O, L^ÀºQÍÅ∞, x^èŒ∞Å∞ XH˘¯Hõ¯˜ `≥eÜ«∞*ˇÑ¨ÙÊ`«∂
''F ZO.Z. *Ë¿ã ã¨=∞‡#fl F ZO.Zãπã≤. *Ë¿ã ã¨^Œ<åfl—— =∞#
|`«∞‰õΩÅ∞ |*Ï~°¡=_»¤ÜÕ∞ a.W_ç *Ë¿ã ÉÏÅ#fl, =∞# `≥ÅOQÍ}
PQÆ=∂ÜÕ∞~å <ÒHõi~åx ZOHõ<åfl—— JO@∂ `≥ÅOQÍ} HÀã¨O
Jxfl lÖÏ¡Å "åix, Jxfl ‰õΩÖÏÅ "åix Ñ≤Å∞ã¨∂Î, ÔQÅ=ÏxH˜
áÈ~åÏxH˜ ã¨Oã≤^ŒúO J~Ú `≥ÅOQÍ} ™êkèOKÕÖÏ Hõ$+≤
KÕÜ«∂ÅOÏ_»∞. WOHÍ ''ѨHͯ Ãã~°∞=ÙÅHõ¯_» – WO‰õΩ_»∞
QÆ∞O`«Å∞ WHõ¯_»—— JOÏ_»∞. JO`«˜`À PQƉõΩO_® ''|eã≤#
=∂@Å∞ JHõ¯_» – |e^•<åÅ∞ WHõ¯_», `Õ_®ÖËOk ZHõ¯_»,
=Å™⁄zÛ# PO„^èŒ∞_», =Å™⁄zÛ# PO„^èŒ∞_», ^ÀÑ≤_ç ^˘OQÆ
áêʼnõΩ_»—— JO@∂ "åã¨Î"åxfl "≥∂ã¨Ñ¨Ù =∂@Å∞QÍ
=∂Ï¡_»∞`«∂ g∞_çÜ«∂Ö’¡ ~å^•úO`«O KÕ¿ã PO„^èŒ "Õ∞^è•=ÙÅ#Ω
QÆÖϡѨ˜ì QÆ∞OAH˘zÛ x*~°∂áêxfl K«∂ѨÙ`«~Ú ^Œ~°∞=Ù ZÅ¡#fl
áê@Å∞.
`≥ÅOQÍ} „Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ì UÔH·Hõ ™ê^èŒ<Õ ÅHõ∆ ºOQÍ
K≥Ñ≤Ê# áê@Å∞
D ѨÙã¨ÎHõOÖ’x Jxfl áê@Ö’¡#∞ áÈ~å@"Õ∞ â◊~°}º=∞x
LѨ^Õt™êÎ_»∞. qO@∞#fl „â’`«ÅH˜ LѨ=∂<åŠǨ ~åefl "Õã≤
Éèíq+¨º^ŒÌ~°≈#O KÕ~Ú™êÎ_»∞. q^•º~°∞÷Å∞ KÕ¿ã L^Œº=∂Å∞
xMÏ~°û~Ú#q Jx *ˇÿÖ’¡Ñ¨_ç# q^•ºi÷ Ü«Ú=‰õΩÅ#∞ K«∂ã≤
`å#∞ *ˇÿÖ’¡ LO_ç `«# J#∞Éèí"åÅ#∞ `≥ÅOQÍ} ÉÏ^èŒ#∞
`≥eÜ«∞*Ë™êÎ_»∞. K«OK«Öò QÆ∂_® *ˇÿÖò g∞^Œ ~åã≤# áê@ P<å˜
WO^Œ∂~°∞ *ˇÿÅ∞ QÀ_»ÅÃÑ· ÉÁQÆ∞æ w`«Å`À '<å `≥ÅOQÍ} HÀ˜
~°`«<åÅ g}— Jx PÅÑ≤Oz# =∞Ǩ Hõq ^•â◊~°kä áÈ~å@
Ѩ˜=∞#∞, áê@#∞, L^Œº=∂xfl Ô~O˜x UHõHÍÅOÖ’ =∞#‰õΩ
QÆ∞~°∞ÎKÕ™êÎ_»∞. <Õ˜ q^•º~°∞÷ÅO`å ^•â◊~°kä "å~°ã¨∞ÖË QÆ^•.
*ˇÿÅ∞ ã≤|ƒOk ‰õÄ_® `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OÖ’ Uq^èŒOQÍ =ÙO^À
`≥e¿Ñ „Ѩܫ∞`«flO KÕã¨Î_»∞. ''K«OK«ÖòQÆ∂_® *ˇÿÅ∞Ö’# K«O„^Œ
=OHõÖÏ~å... F... K«O„^Œ=OHõÖÏ~å, ˆ~Ѩ˜ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å
Pâ◊*’º`«∞ÖÏ~å.. q^•ºi÷ Ü«Ú=‰õΩÖÏ~å, *ˇÿÅ∞Ö’# „Ѩu
["å#∞ QÆ∞O_≥xO_» `≥ÅOQÍ}, x*ÏO xi‡Oz# <å *ˇÿÅ∞
QÀ_» `≥ÅOQÍ}. *ˇÿ `≥ÅOQÍ} JO@∂ x#kOz#
|OkMÏ<å—— JO@∂ H˘#™êy# áê@ K«OK«ÖòQÆ∂_® *ˇÿÅ∞Ö’#
‰õÄ_® Z@∞=O˜ ÉÏ^èŒÅ∞ J#∞ÉèíqOKå~À `≥eÜ«∞KÕã¨∞ÎOk.
JÖψQ L^Œº=∞O HÀã¨O JO^Œ~°∞ áê@∞Ѩ_®Åx, ''`≥ÅOQÍ}
`«=Ú‡_®... `≥ÅOQÍ} K≥Öˇ¡ÖÏ, „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìOÔH·...
HõkeáÈ^•O~À... `≥ÅOQÍ} `«=Ú‡_®—— JO@∂ JO^Œix

38. 38#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
HõÅ∞ѨىõΩOÏ_»∞. J^Õ q^èŒOQÍ ''F... q^•ºi÷ Ü«Ú=‰õΩÖÏ~å
Hõ^Œ<åxH˜ Hõke~°O_ç—— JO@∂ `≥ÅOQÍ} Ü«Ú^•úxH˜ Hõke
~å"åÅOÏ_»∞. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O`À L#fl J#∞|O^èŒO`À
L^Œº=∂xfl „ѨuˆH∆Ñ≤ã¨∂Î HͺOѨãπ‰õΩ áÈ##fl <ÒHõi ~åx
H˘_»∞‰õΩ¯ ^è≥·~°ºO K≥Ñ≤Ê# `«e¡ QÆ∞iOz ''QÍ Wã¨OQÍÅ¡ "≥∂ã¨O
^≥ÖÏfiÖË F H˘_»∞HÍ#∞=Ùfi, WQÆ∞~°O`À˜ J_»∞QÆ∞ÖËÜ«∂ºÖË.....——
JO@∂ H˘_»∞‰õΩefl ["å<£Å#∞ *Ëã≤ ѨOѨÙ`«∞#fl g~°`åfixfl,
HÍ~°º^ŒHõ∆`«#∞ `≥ÅOQÍ} J=fi`À K«Hõ¯OQÍ z„uOKå_»∞.
J=∞~° g~°∞Å g∞^Œ ZO`« ~åã≤# `«‰õΩ¯"Õ. `≥ÅOQÍ}
=∞e^Œâ◊ L^Œº=∞OÖ’ Jã¨∞=ÙÅ∞ ÉÏã≤# q^•ºi÷ J=∞~°g~°∞Å
g∞^Œ ~åã≤# áê@ ''^ŒO_®Å∞ ^ŒO_®Å∞~À... g~°∞ÖÏ~å...
áÈ~å@ ^ŒO_®Å∞~À, „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìxÔH· „áê}ÏÅ∞ |e^•#
q∞zÛ#~À—— JO@∂ „jHÍO`ü, J~ÚÅ#fl, áÈbãπ H˜+¨‚#fl,
^ŒÜ«∂Hõ~°∞, ã¨∞=~°‚, ã¨∞=∞<£, "Õ}#fl, Ü«∂^Œ#fl.... WOÔHO^Œ~À
JO@∂ "åix 㨇iOK«∞‰õΩO@∂ |e^•<åÅ∞ =^Œ∞Ì... |iwã≤
H˘Ï¡_»∞^•O JO@∂ q^•ºi÷ Ü«Ú=‰õΩÅ#∞ K≥ÿ`«#ºO KÕã¨În,
^ŒO_®Å∞, ^ŒO_®Å∞ áê@. =∞~Àáê@Ö’ ''Hõ^Œ∞Å∞`«∞Ok
`≥ÅOQÍ} Hõ^Œ<åxH˜ ã≤^Œú=∞~Úº, P`«‡Q“~°"åxfl xÅ∞Ѩ
™êQÆ∞`«∞Ok Ü«Ú^Œú=∞~Úº, ™ê=∂lHõ <åºÜ«∞=∞#fl^À <å
`≥ÅOQÍ}, ã¨=∞~°â◊OY=¸^Œ=∞#fl^À <å `≥ÅOQÍ}—— JO@∂
`≥ÅOQÍ} „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìOÔH· áê@ áê_»∞`«∂ =ÚO^Œ∞‰õΩ ™êQÆ∞`«∂
=∞#efl ‰õÄ_® `«# áê@Å ^•fi~å L^Œº=∂xH˜ #_»Hõ
K«∂ѨÙ`«∞#fl ^Œ~°∞=Ù ZÅ¡#fl áê@#∞ ǨÏ`«∞ΉõΩO^•O. ''XˆH XHõ
W<£„ã¨∞ì"≥∞Oò '_»Ñ¨ÙÊ—`À, XˆH ã≤OѨÙÖò ^Œ~°∞=Ù`À, "ÕÖÏk
q^•º~°∞÷Å#∞ HõkeOz, #_çÑ≤Oz#ѨÙ_»∞, ZÅ¡#fl áê@Å∞,
U˜H˜ Z^Œ∞s^Õ áê@Åx J~°÷=∞~ÚOk——Jx QÆ^ŒÌ~°#fl D
áê@ŠѨÙã¨ÎHõOÖ’x =ÚO^Œ∞=∂@Ö’ K≥Ñ≤Ê#@∞¡ ~årÖËx
áÈ~å@"Õ∞ ~å„+¨ì ™ê^èŒ#=∞=Ù`«∞O^Œx, =∞#Ö’ ~å„+¨ì HÀiHõ#∞
~°yÖËÛ ZÅ¡#fl áê@#∞ Z`«∞ΉõΩO^•O. J#∞‰õΩ#fl ÅHõ∆ ºO
™êkèOKÕ =~°‰õΩ JÅ∞ÃÑ~°∞QÆx #_»Hõ`À =ÚO^Œ∞‰õΩ ™êQÆ∞^•O.
„Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ì L^Œº=∞OÃÑ· =zÛ# `«# áê@Å∞ ~å„+¨ì
™ê^èŒ#`Àáê@∞ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìOÖ’ ѨÙ#ifl~å‡}ÏxH˜ ZO`À
^ÀǨÏ^Œ Ѩ_»`å~Ú. „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìOÖ’ ^Œ~°∞=Ù ZÅ¡#fl
áê@ 'g~°∞ÖÏ~å =O^Œ#O... q^•ºi÷ J=∞~°∞ÖÏ~å =O^Œ#O—
JO@∂ „Ѩu T~°∞Ö’, „Ѩu <À~°∞Ö’ QÆ∞O_≥ xO_® áê_»∞‰õΩ#fl
J=∞~°g~°∞Å *Ï˝Ñ¨HõOQÍ, XHõ J=∞~°g~°∞Å ã¨O`«HõOQÍ, XHõ
ã¨OˆH`«OQÍ, XHõ #_»HõQÍ K«i„`«`À áê>Ë #_»∞ã¨Î~Ú.
(39= ¿Ñr `«~°∞"å~Ú)
LO_Õ "åiÖ’ =ÚY∞º_çQÍ L#fl 'Éè’QÆO á⁄Áì_ç a_»¤ˆH
J<åºÜ«∞O [iy#ѨÙ_»∞ Z^Œ∞~°∞ uiy`Õ, J`«xfl `åQÆ∞É’`«∞QÍ
z„fHõiOz Kå=H˘@ì_»O, `«iq∞"ÕÜ«∞_»O. XHõѨC_»∞ T~À¡Oz
`«iq∞ "ÕÜ«∞|_»¤ LѨÊe (*’ºu~å=Ù) =∞iÜ«Ú Tâ◊Ü«∞ºÅ∞
Éè’QÆO á⁄’ìxfl KÕ~°nÃã, q+¨Ü«∞O `≥Å∞ã¨∞H˘x, T~À¡ "åiH˜
JO_»QÆ xÅ|_ç „QÍ=∞ã¨∞ÎÅ#∞ JOÉË^Œ¯~ü ã≤^•úO`åÅ`À
J=QÍǨÏ# HõeÊOz PkèѨ`«º ‰õÄÖÏÅ#∞ ZkiOK«_»O.
=ÚYºOQÍ K≥áêÊÅO>Ë "≥Ú^Œ@ fã¨∞H˘#fl K≥~°∞‰õΩ
H˘@ì_®xH˜ á⁄ÜÕ∞º ã¨OѶ¨∞@# <å ÉÏÖϺxfl QÆ∞~°∞ΉõΩ `≥zÛOk,
<å‰õΩ HÍ^Œ∞ #ÖÁæO_»/ `≥ÅOQÍ} lÖÏ¡Ö’ KåÖÏ =∞OkH˜ D
J#∞Éèí=O ã¨Ç¨Ï["Õ∞. JHõ¯_» z#fl^˘~°Å ÃÑ^ŒÌ ^˘~°Å
^Ò~å˚<åºÅHõ∞ J^Œ∞Ѩ٠LO_Õk HÍ^Œ∞. (|Ǩïâ◊ D ÉèÏQÆ"Õ∞
##∞fl ã¨g∞Hõ∆ ~åÜ«∞_®xH˜ „¿Ñˆ~Ñ≤Oz LO@∞Ok) q∞QÆ`å
ÉèÏQÆ=∞O`« XHõ T~À¡Ö’x S^Œ∞ PkèѨ`«º ‰õΩÖÏʼnõΩ =∞iÜ«Ú
ã¨∂^Œ~° ‰õΩÖÏʼnõΩ =∞^茺 r=# áÈ~å@xfl q=iOKå_»∞.
JOÉË^Œ¯~ü S_®År`À, |Ǩï[# "å^ŒO`À ã¨Ê+¨ìOQÍ L`ÕÎl`«
ÅHõ∆ ºO`À<Õ "≥Ú`«ÎOQÍ #=Å ™êQÆ∞`«∞Ok.
JO`ÕH͉õΩO_» JOÉË^Œ¯~ü ã≤^•ÌO`åxfl ^Œo`« |Ǩï[#∞ʼnõΩ
`˘O^Œ~°QÆ J~°÷=∞ÜÕ∞º, PHõ@∞ì‰õΩ<Õ =∂^茺=∂xfl (áê@)#∞
ZOK«∞H˘x "åºÑ≤Î KÕã≤# QÍÜ«∞‰õΩ_»∞ (N~å=ÚÅ∞ / =∂ëêìi˚)
LѨ<åºã¨Å / ~°K«#Å ^•fi~å „Ñ¨ÉèÏq`«O KÕã≤# "≥Ú^Œ˜`«~°O
JOÉË^Œ¯iã¨∞ìÅ P^Œ~°≈=O`«"≥∞ÿ# <åÜ«∞‰õΩÅ `åºQÆO,
Dâ◊fi~°Ü«∞º, ÃÑO@Ü«∞º áê„`«ÅÖ’ HõxÑ≤ã¨∞ÎOk. `«#‰õΩ
J<åºÜ«∞O KÕã≤#, ™êÜ«∞O KÕã≤# *’ºu~å=ÙÖ’<Õ =∞Oz`«#O,
Ü«∂^Œ=∞‡ ™êǨÏã¨O =∞# ã¨∂^Œ~° ‰õΩÅOÖ’ HõxÑ≤™êÎ~Ú.
'HÀѨO— |^Œ∞Å∞QÍ 'HÀã¨O—, WOH˘KÀ@ Hõ=∞‡i '„|ǨχO—H˜
|^Œ∞Å∞QÍ (¿Ñ. 64) '‰õΩ=∞‡i |ǨχO— (¿Ñ. 65) Jx LOk.
JO`«‰õΩ q∞Oz _ô©Ñ‘ `«Ñ¨CÅ∞ <åˆHq∞ HõxÑ≤OK«ÖË^Œ∞.
~°K«~Ú`« JHõ¯_»Hõ¯_» H˘xfl Ѩ^•Å#∞ ("≥#H˜¯ |^Œ∞Å∞QÍ Z#H˜¯)
"å_ç`Õ ÉÏQÆ∞O_Õk JxÑ≤OzOk.
D #=ÅÖ’ `≥ÅOQÍ} lÖÏ¡Ö’ `«∞~°¯Å∞ (=Úã≤¡O) ^Œo`«
|Ǩï[#∞Å∞ Hõe¿ã rq™êÎ~°∞ HÍx D #=ÅÖ’ Jk
HõxÑ≤OK«ÖË^Œ∞. z=~°QÍ XHõ¯KÀ@ '[ϯ|O_ç— "å_çQÍ '*Ï<£
áê_£ ^Œ~°æ— „Ѩ™êÎ=# =∂„`«O HõxÑ≤ã¨∞ÎOk. XHõ˜ Ô~O_»∞ KÀ@¡
=~°‚# H˘kÌ Jaƒ#@∞ì JxÑ≤OK«^Œ∞.
~°K«~Ú`« H˘xfl ã¨O^Œ~åƒùÖÖ’ ZOK«∞‰õΩ#fl Ѩ^•Å Je¡Hõ
(Hõà◊√§ HõÅ|_»¤Üü∞, K≥Å∞¡Å∞ |_»¤ ‰õΩO_»Å ÔHo§ hà◊√§ zq∞‡#@∞ì
– K≥=∞@ HÍ~°|˜ìOk) ÉÏQÍ L#flk.
D 'á⁄^Œ—‰õΩ =ÚO^Œ∞=∂@#∞ KÕi¿ãÎ WOHÍ ÉÏQÆ∞O_Õk.
|Ǩï[# ^Œo`« ™êÇ≤Ï`åºxfl iHÍ~ü¤ KÕ¿ã ÉèÏQÆOÖ’ =zÛ#
D #=Å "≥Ú`«ÎOQÍ ÉÏQÆ∞#flk #=Ú‡`«∞<Õ WOHÍ H˘`«Î^Œ#O
LO>Ë ÉÏQÆ∞O_Õ^Œx ÉèÏqã¨∞Î<åfl#∞.T T

39. 39 JHÀì|~ü, 2012
''á⁄^Œ—— #=Å ^Œo`« |Ǩï[# ~°K«#. ^èŒ#O, Pã¨∞ÎÅ∞,
L^ÀºQÍÅ∞ áÈ~Ú<å uiy ã¨OáêkOK«∞HÀ=K«∞Û QÍx,
™êO㨯 $uHõOQÍ #+¨ìáÈ`Õ =∞m§ ѨÓiOK«∞HÀ=_»O Hõ+¨ì=∞x
ÉèÏqOKÕ „Hõ=∞OÖ’ =zÛ# =∞~À =Ú`≥·Î^Œ∞=ÖÏO˜ #=Å.
WO^Œ∞Ö’ ~°K«~Ú`« ^Œo`« |Ǩï[# rq`åxfl "åiH˜
[~°∞QÆ∞`«∞#fl J<åºÜ«∂xfl, J==∂<åxfl KåÖÏ ã¨Ê+¨ìOQÍ,
ã¨OH˜∆ѨÎOQÍ ã¨∂˜QÍ ‰õΩO_»|^ŒÌÅ∞ H˘˜ì#@∞ì K≥áêÊ_»∞. Wk
XHõ <å@HÍxH˜ ÖË^• ã≤x=∂H˜ „ã≤¯Ñ¨Ùì ~åã¨∞‰õΩ#flO`« ã¨Ê+¨ìOQÍ
LOk. ~°K«~Ú`« #=Å `Õ"åÅx ÖË^• `˘O^Œ~°QÍ =ÚyOKåÅx
J#∞‰õΩ#fl@∞ì ZHõ¯_» HõxÑ≤OK«^Œ∞. ZHõ¯_» ‰õÄ_® `«`«Î~°áê@∞‰õΩ
QÆO^Œ~°QÀàÏxH˜ Ö’#~Ú#@∞ì HõxÑ≤OK«^Œ∞.
K≥áêÊÅ#∞‰õΩ#fl JOÉË^Œ¯~ü ã≤^•ÌO`åxfl, ^•xfl "åºÑ≤Î
KÕÜ«∞_®xH˜ Hõ$+≤ KÕã≤#, KÕã¨∞Î#fl =º‰õΩÎÅ, Ѩ^Œú`«∞Å f~°∞#∞
ã¨∂˜QÍ Juâ◊Ü≥∂‰õΩÎÅ∞ ÖˉõΩO_® K≥áêÊ_»∞. |Ǩï[# HÀ}Ïxfl
„Ѩã¨∞Î`« ã¨=∂*ÏxH˜ ^•x J=ã¨~åxfl ã¨~°à◊OQÍ K≥ѨÊQÆeQÍ_»∞.
L^•II H˘xfl ^ŒâßÉÏÌÅ =~°æáÈ~°∞ #∞O_ç, „¿Ñ~°} á⁄O^•=∞x
K≥|∞`«∂<Õ, ^•x QÆ∞iOz ^Œo`« |ǨÏ[#∞ʼnõΩ =zÛ#
Jaè„áêÜ«∞ x~åú~°}#∞, XHõ Kåi„`«Hõ "åã¨Î"åxfl H˘xfl
¿Ñ~åÅÖ’ ÖË^• ¿ÑrÅÖ’ K≥ѨÊ_»O ÉÏQÆ∞Ok. =ÚYºOQÍ ^Œo`«
r=# áÈ~å@O J<Õ Z#∞flQÆé] á⁄O˜ 32 ÃÑ·QÍ ^Œo`«
‰õΩ@∞OÉÏÅ∞ rq`åÅ#∞ P™êÅ∞QÍ aQÆѨ˜ì #=Å#∞ JÅ¡_»O
ÉÏQÆ∞Ok.
WHõ¯_» XHõ q+¨Ü«∞O K≥áêÊe. D ~°K«~Ú`« =HõÎ,
L^Œº=∞HÍ~°∞_»∞. HÍx P P"Õâ◊O, <å_ç, L~°∞‰õΩ, Hõã≤ D
#=ÅÖ’ ZHõ¯_» HõxÑ≤OK«^Œ∞ Jk J=ã¨~°O ‰õÄ_® ÖË^Õ"≥∂!
WHõ #=Å#∞ ~°K«~Ú`« '<åQÆ— â◊|ÌO`À "≥Ú^ŒÅ∞Ãјì,
|Ǩï[# Ç≤Ï`«ó |Ǩï[# ã¨∞Yó`À =Úy™êÎ_»∞. WHõ¯_»
~°K«~Ú`« |Ǩï[# =¸ÅO <åQÆ =Oâ◊O #∞O_ç =¸Å"åã≤
ã≤^•úO`«O =~°‰õΩ ZÖÏ L<åflO, ZÖÏ LO_®Åx QÆ∞~°∞Î
KÕÜ«∞^ŒÅ∞Û‰õΩ<åfl_»xÑ≤ã¨∞ÎOk. Wk |Ǩïâ◊ ~°K«~Ú`«
=¸Å"åã≤, ã¨=∞HÍb# ^Œo`« L^Œº=∞OÖ’ =∞"Õ∞Hõ=∞=Ù`«∂,
L^Œº=∞HÍ~°∞_çQÍ PK«~°}Ö’ ÉèÏQÆ=∞=_»O =Å#
™ê^茺=∞~ÚO^ŒxÑ≤ã¨∞ÎOk.
#=Å "≥Ú`«ÎOQÍ #ÖÁæO_» Ѩiã¨~° „áêO`åÅÖ’
u~°∞QÆ∞`«∞Ok HÍ|˜ì P „áêO`«Ñ¨Ù ÉèÏ+¨, „ѨfHõÅ∞, ™ê"≥∞`«Å∞
Je¡HõÅ∞ HõxÑ≤™êÎ~Ú.
JÖÏ HõxÑ≤OK«_»O =Å<Õ ™ê÷xHõ`« =zÛOk. WO^Œ∞Ö’
"≥Ú`«ÎOQÍ S^Œ∞QÆ∞~°∞ PkèѨ`«º =º‰õΩÎÅ∞ / ÖË^• ‰õΩ@∞OÉÏÅ∞,
32 ÃÑ·QÍ W`«~° ã¨∂^Œ~° (^Œo`« |Ǩï[# rq`åÅ∞)
á⁄^Œ(#=Å)
HõxÑ≤™êÎ~Ú. #=ÅÖ’ |Ǩï[#∞ÅÃÑ· ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ [iˆQ
J`åºKå~åʼnõΩ ^Œ∂~å„Hõ=∞}ʼnõΩ ™ê^Œ$âߺÅ∞ (Mˇ·~å¡Ol ÖÏO˜
ã¨OѶ¨∞@#Å∞) HõxÑ≤™êÎ~Ú. D #=Å ™êQÆ∞`«∞#flѨC_»∞ ZHõ¯_»
JO^Œ"≥∞ÿ# / ã¨∞Y r=#O HõxÑ≤OK«^Œ∞. ZO^Œ∞HõO>Ë
|Ǩï[#∞Å "åã¨Î= r=#OÖ’ (r=#OÖ’ J<Õ HõO>Ë
áÈ~å@OÖ’) Jk LO_»^Œ∞. ~°K«~Ú`« |Ǩï[# rq`«OÖ’
LK«ÛùiOKÕ =∂@Å#∞ "å_»_®xH˜ ZHõ¯_» ã¨OHÀzOK«ÖË^Œ∞,
Wk <Õ˜`«~°O „Ѩu ~°K«~Ú`«ÅÖ’ HõxÑ≤ã¨∞ÎOk. Jk =∞#
Jã≤÷`åfixfl „ѨuaOaã¨∞ÎOk ‰õÄ_®.
K«i„`« QÆifiOK«^ŒQÆæ #=ÅÅ∞ 'HõHõ¯, ã≤kÌ, á⁄^Œ— XHõ`«~°O
|Ǩï[# ~°K«~Ú`«Å ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# ã≤^•ÌO`« "å^Œ##∞ ™êÇ≤Ï`«ºOÖ’
=∞iO`« =ÚO^Œ∞‰õΩ fã¨∞ÔHà◊√Î#fl^Œ#_»O`À ZÖÏO˜ ã¨O^ÕǨÏO
ÖË^Œ∞. ~°K«~Ú`« ÃÑ^ŒÌQÍ #=Å#∞ ~åÜ«∞_®xH˜ XHõ 'nä"£∞—
HÀã¨O Hõ+¨ìѨ_çO^Õq∞ ÖË^Œ∞, Wk PÜ«∞# ÖË^• =∞#O^Œi
rq`«"Õ∞.
#=Å#∞ Ô~O_»∞ ÉèÏQÍÅ∞QÍ K«∂_»=K«∞Û#∞. "≥Ú^Œ˜k H˘xfl
‰õΩ@∞OÉÏÅ∞ Hõeã≤ XHõ =Ú~îåQÍ 'K≥~°∞‰õΩ— H˘@ì_®xH˜ áÈ`«∞
WO˜HÍ_» a_»¤x XO@iQÍ Tà’§ LOK«|∞kÌHÍHõ `«#`Àáê@∞
^Õâ◊O (ɡ["å_») fã¨∞ÔHo¡`Õ JHõ¯_» a_»¤#∞ ^˘~° H˘_»∞‰õΩ
K≥~°K«_»O. Ô~O_»=k XHõ TiÖ’ H˘xfl PkèѨ`«º ‰õΩÖÏÅ∞
ã¨∂^Œ~° ‰õΩÖÏÅ#∞ ZÖÏ J<åºÜ«∞O KÕ™êÎ~À, XH˘¯Hõ¯ ‰õΩ@∞OÉO
ZÖÏ J<åºÜ«∂xH˜ QÆ∞~°=Ù`«∞O^À, =Ü«∞ã¨∞ g∞^Œ L#fl Ñ≤Å¡Å
„¿Ñ=∞ =º=Ǩ ~åÅ∞, Jk #K«ÛHõ "Õˆ~ ÃÑo§Å∞ KÕ¿ã ÃÑ^ŒÌÅ∞,
ÃÑ`«Î#O KÕ¿ã, Hõ=∞‡, Ô~_ç¤ / HÍѨ٠‰õΩÖÏÅ∞ Z#∞fl ~Úiy
g∞^ŒÑ¨_»¤@∞ì xѨCÖ’¡ T^Œ∞ ã¨Å∞¡_»O. ("åi J<åºÜ«∂Å#∞
ZkiOK«_®xH˜ =∂i¯û[O "≥·Ñ¨Ù „ѨÉèÏq`«O J~Ú, Jk HÍ^Œ∞
Jã¨Å∞ Ѩiëê¯~°O Jx JOÉË^Œ¯i[O "≥·Ñ¨Ù =∞à◊¡_»O).
Ѩ>ËÅ∞ KÕuÖ’ J`åºKå~åxH˜ QÆ∞Ô~·<å, ã¨∞`«∞ÖÏ
~ÚOK«∞H˘x, "≥OHõòÔ~_ç¤ Ñ≤K«ÛÅ g∞^Œ `«#fl_»O, P `«~åfi`«
P`«‡Ç¨Ï`«º KÕã¨∞H˘<Õ =∂kQÆ Ü«∂^Œ=∞‡, Éèí∂q∞x áÈQ˘@∞ì‰õΩ#fl
LѨÊÅÜ«∞º ‰õΩ@∞OÉO, =∞O„`åÅ ¿Ñ~°∞`À, =∂Å=∂kQÆÅÃÑ·
™ê#∞Éèí∂u K«∂Ñ≤# "åix Ç≤ÏOã≤OK«_»O, "≥e "ÕÜ«∞_»O.
J<åºÜ«∂xfl „ѨtflOKÕ "≥OHõ>Ë+π ÖÏO˜ "åà◊¡#∞ Ñ≤KÀÛ_çÖÏ
K«∂_»_»O `å#∞ H˘kÌH˘kÌQÍ =∂i¯û[O "≥·Ñ¨Ù =ÚQÆæ_»O,
"≥OHõ>Ë+π`À K«xáÈ~Ú# Ü«∂^Œ=∞‡ Éèí~°Î (Ü«∂^ŒÜ«∞º) HõÅ=_»O,
J^Õ =∂i¯û[OÖ’ L#fl (Ô~_ç¤ JÅ∞¡_»∞) ‰õΩÖÏxH˜ ÉèíÜ«∞Ѩ_»_»O,
PkèѨ`«º ‰õΩÖÏʼnõΩ QÆ∞O_®Å∞QÍ, K≥OK«∞Å∞QÍ
(`«~°∞"å~Ú 38= ¿ÑrÖ’...)
– QÍ^≥ "≥OHõ>Ë+π
™êÇ≤Ï`«ºO
ѨÙã¨ÎHõ ã¨g∞Hõ∆

40. 40#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
PkÖÏÉÏ^£ J_»qH˘ã¨#
=∂~°∞=¸Å ''ɡE˚~°∞——Å
=O^≥Hõ~åÅ PO„^è• P™êq∞x Eã≤
''D_»∞, WHõ¯_» QÆ∂_»<å—— Jx k"≥∞‡~°áÈ~Ú#.
''=∂H˜Hõ¯_» KåÖÏ Éèí∂=ÚÅ∞<åflÜ«∞O_ô—— J#flѨC_»∞
Éèí∂q∞ Ѷ¨‰õΩ¯# #qfiOk
„áê}Ç≤Ï`« `«ÖˇuÎ „Ѩâßfl~°÷HõOQÍ Eã≤Ok–
x*Ï=∂ÉÏ^£Ö’x ''PO„^è•#QÆ~ü——Ö’
<åQÆiHõѨ٠ã≤`å~°Å∞ q∂>Ë |Ǩï^˘_»¤Ô~·`«∞
''Ü≥∞É˃... g∞ "åà◊¡‰õΩ Ü≥∞=™êÜ«∞O ~å^ŒO_ô
|^ŒúHõO Ü≥∞‰õΩ¯=O_ô—— J#flѨC_»∞
J==∂# ÉèÏ~°O`À ‰õΩOyáÈ~Ú#...
Ô~·`«∞ Éèí∂q∞Ö’ KÕ¿ã Ü«Ú^•úxfl
JizK≥áêÊÅx F_çáÈ~Ú#...
=∂ ѨH˜¯O˜Ñ≤Å¡
J`åÎiO˜H˜ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£áÈÜ≥ÚzÛ
~°HõÎ=∂iÊ_çÖÏQÆ ÉèÏ+¨=∂iÊ_ç *Ëã¨∞H˘zÛ
''Ü«∂=O_ô... Ü≥∞ÖÏQÆ∞<åfl~°∞...——
''JÖÏ"≥à◊√Î<åflO... WÖÏ "≥à◊√Î<åflO——
''=∞# ÉèÏ+¨Ö’ =∂Ï¡_ç`Õ
Pà◊√¡ (PO„^èÀà◊√¡) "≥H˜¯i™êÎ~°O_ô—— J#flѨÙ_»∞
Hõà◊¡=ÚO^Œ∞ ѨÓ^À@Å∞
HÍÅ∞`«∞#fl ^Œ$âߺxfl Eã≤#
"Õã¨∞Î#fl J_»∞QÆ∞ÅÅ¡
K≥ki# `≥ÅOQÍ} J_»∞QÆ∞*Ï_»efl Eã≤#...
=∂ q^•ºi÷#∞Å∞ =∂Ï¡_»∞`«∂...
''™ê~ü... g∞~°K«ÛO PO„^èÀà◊§ÖÏQÆ<Õ =∂Ï¡_»Î~°∞—— JO>Ë
Q˘¿ÑÊ"≥Ú#x =Úiû#
<åkHÍx ÉÏ@Å #_çz Jeã≤áÈ~Ú#...
''ˆ~QÆ_çq`«∞ÎÅ∞—— #=Å~åã≤
áêÅ=¸~°∞ˆH ã¨O㨯$u <Õ~åÊ=∞x
''K«O„^ŒÅ`«—— q„~°gy#ѨÙ_»∞–
áêÅ=¸~°∞ x~°ã¨# áê@‰õΩ
<Õ#∂ XHõ Ѩšq#~Ú#...
... ... ... ... ... ... ...
yѨC_»∞=∂Hõ~°÷=∞~ÚºOk.
"åà◊√§ =∂ Éèí∂=ÚÖ’¡ˆHQÍ^Œ∞...
=∂ =∂ÏÖ’¡H˜ "˘KÕÛt„#∞...
=∂ QÆ_»¤g∞^Œ =∞=ڇŠѨ~åÜ≥∂Å¡*Ëã≤„#∞...
^ŒâßÉÏÌÅ∞QÆ
Hõ#Ѩ_»x ã¨OÔHà◊¡Hõ∞ QÆ∞i*Ëã≤„#∞.
J"≥∞iHÍ "åà◊√¡ Ô~_£ WO_çÜ«∞#¡x
W„*ÏÜ«∞Öò"åà◊√¡ áêÅã‘ÎxÜ«∞#¡x
*ÏuǨÏ#<åxH˜ |∂#∞‰õΩ#fl@∞¡
=∂ ÉèÏëêã¨O㨯$`«∞efl "≥H˜¯iOz
ã≤x=∂Ö’¡, ©gÅÖ’
=∞=ڇŠqÅ#∞¡, Hõ"≥∞_ç#∞¡ *Ëã≤
JK«Û"≥∞ÿ#
áêÅHõO>ˇ ã¨fiK«Ûù"≥∞ÿ# `≥ÅOQÍ} ÉèÏ+¨#∞
JO@~åx^•xQÆ *Ëã≤
qâßÅ™êÇ≤Ïf ™êO㨯$uHõ ~°OQÍÅÅ¡
=∞=∞‡efl =∂i˚<£Å‰õΩ ^˘É˃ã≤
™êO㨯$uHõǨÏ#<åxH˜ |∂#∞‰õΩ<åfl~°∞.
... ... ... ... ... ... ...
B <Õ#∞... =∞#q∞ѨC_»∞
=∞# ~°HÍÎxfl ''_»Ü«∂Åã≤ãπ—— KÕÜ«∂eûO^Õ...
QÆ∞O_≥"åH˜@ L^Œº=∞ ™êxÑ≤[e¡
x~°ã¨#Å =ÚQÆ∞æÅ∞ "ÕÜ«∂eûO^Õ...
=∞#O =∞~ÀÜ«Ú^ŒúO KÕÜ«∂eûO^Õ...
=∞#`À... â◊„`«∞=Ù`À...
™êO㨯$uHõOQÍ... ã¨=Ú#fl`«OQÍ...
Hõ#Ѩ_»x ã¨OÔHà◊√¡
– L^ŒÜ«∞q∞„`«
™êÇ≤Ï`«ºO
Hõq`«
T

41. 41 JHÀì|~ü, 2012
`≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѶ¨Oò ~åR „Ѩ^è•# HÍ~°º^Œi≈ #Å=∂ã¨
Hõ$+¨‚ JÔ~ãπì J„Ѩ*Ï™êfiq∞HõO. `≥ÅOQÍ}Ö’ P~°∞#fl~° ^ŒâßÉÏÌÅ
#∞O_ç ^ÀÑ≤_ç, Ñ‘_»# ÖËx ã¨=∂[O HÀã¨O <åÅ∞æ#fl~° HÀ@¡
„Ѩ[Å Q˘O`«∞Hõ ~°} x<å^Œ"≥∞ÿ "≥∂QÆ∞`«∞#flk. <å˜ #∞O_ç
<Õ˜=~°‰õΩ [~°∞æ`«∞#fl „Ѩ*Ï L^Œº=∂Å∞ „Ѩ^è•#OQÍ 1969
`≥ÅOQÍ} [# ã¨Éèí, HõàÏã¨q∞u, ã¨∂ì_≥Oòû „Ѷ¨OòÅ∞ U~°Ê_ç
qã¨Î $`« „Ѩ*Ï L^Œº=∂Å ^•fi~å<Õ `≥ÅOQÍ} ™ê^茺=∞x
L^Œºq∞OKå~°∞. P L^Œº=∞HÍ~°∞Å#∞ P<å˜ `≥ÅOQÍ}Ö’
~°HõÎѨÙ>Ë~°∞Å∞ áêiOz# „ѨѨOK« ÉϺO‰õΩ U*ˇOò JѨʘ
=ÚYº=∞O„u <å~å K«O„^ŒÉÏ|∞<åÜ«Ú_»∞ `≥ÅOQÍ}Ö’x ã¨HõÅ
ã¨Ç¨Ï[ ã¨OѨ^Œ ^ÀÑ≤_çÔH· nxfl „ѨÜ≥∂QÆâßÅQÍ =∂~åÛ_»∞.
„‰õÄ~° x~°ƒO^è•xfl „ѨÜ≥∂yOz<å Wà◊§#∞ *ˇ·à◊√§QÍ =∂iÛ<å
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O PyáÈÖË^Œ∞. L"≥fi`«∞Î# ÖËã¨∞ÎO>Ë
J}z"ÕÜ«∞_»O HÀã¨O Z<£H“O@~°¡ ¿Ñ~°∞`À KåÖÏ=∞Okx
K«Oáê_»∞. #Å¡^ŒO_»∞ #~°Ç¨ÏO`«Hõ =Ú~îåÅ∞ U~åÊ@∞ KÕã≤
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞HÍ~°∞Å#∞, „Ѩ[Å#∞ K≥·`«#ºÑ¨~°∞ã¨∂Î QÆ[˚
Hõ˜ì áê@ áê_ç# [#O QÆ∞O_≥ K«Ñ¨C_»∞ „Ѩ*ÏÜ«Ú^Œú<ÒHõ QÆ^ŒÌ~üÃÑ·
HÍÅ∞ÊÅ∞ [iÑ≤ ǨÏ`«º KÕÜ«∞_»O HÀã¨O „Ѩܫ∞uflOKå_»∞. áê@
áê_ç#O^Œ∞ˆH ɡe¡ Åe`«#∞ 17 =ÚHõ¯Å∞QÍ #iH˜ ÉÏq ÉÏqH˜
|`«∞Hõ=∞‡#∞ KÕâß_»∞.
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xH˜ PÜ«Ú=ÙѨ@∞ìQÍ L#fl =~°OQÆÖò
lÖÏ¡Ö’ HõàÏHÍ~°∞_»∞ SÅ#fl#∞ Z<£H“O@~ü KÕâß_»∞. `≥ÅOQÍ}
HÀã¨O =∂Ï¡_ç#O^Œ∞‰õΩ #ÖÏ¡ =ã¨O`ü, ã¨∞^Œ~°≈<£, HõsO#QÆ~ü
lÖÏ¡Ö’ ~°gO^Œ~üÔ~_ç¤, =∞ǨÏ|∂Éò#QÆ~üÖ’ Hõ#HÍKåiÅ#∞
ǨÏ`«ºKÕã≤ `≥ÅOQÍ}#∞ <≥`«∞Θ`À `«_ç¿Ñâß_»∞. áêÅHõ
„ѨÉèí∞`åfiÅ∞ ã‘=∂O„^èŒ ^ÀÑ≤_ç^•~°∞ʼnõΩ ^ÀzÃÑ@ì_»O HÀã¨O
=Ú=∞‡~° „Ѩܫ∞`åflÅ∞ KÕã¨∂Î ˆQ@∞¡ ÉÏ~å¡ `≥iKå~°∞. JO^Œ∞Ö’
ÉèÏQÆOQÍ<Õ L`«Î~° `≥ÅOQÍ}Ö’x QÀ^•=i Ѩi"åǨÏHõ
„áêO`åxfl ÉÁO^ŒÅ QÆ_»¤QÍ =∂iÛ =#~°∞Å#∞
^ÀK«∞‰õΩáÈ`«∞<åfl~°∞. Pk"åã‘ „áêO`åÖ’¡ (J@g) xH˜∆ѨÎ"≥∞ÿ
L#fl ã¨Ç¨Ï[ ã¨OѨ^Œ#∞ H˘Å¡Q˘>ËìO^Œ∞‰õΩ Pk"åã‘ q^èŒfiOã¨Hõ~°
„áê*ˇH±ìÅ∞ fã¨∞H˘ã¨∂Î „Ѩ*Ïr=# q^èŒfiOã¨O`À ‰õÄ_ç# Jaè=$kú
H˘#™êyOK«_»O HÀã¨"Õ∞ D ‰õΩ„@Å∞, ǨÏ`«ºÅ∞.
=∞e^Œâ◊ L^Œº=∞OÖ’ „Ѩ[Å PHÍOHõ∆ "Õ∞~°‰õΩ „Ѩ`ÕºHõ
„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ `≥ÅOQÍ} ~åR U~åÊ@∞ÔH· „Ѩ*Ï L^Œº=∂Å`À<Õ
`≥ÅOQÍ} ™êkè^•Ì=∞x 2006Ö’ `≥ÅOQÍ} SHõº HÍ~åºK«~°}
Hõq∞˜ U~°Ê_çOk. D SHõº ã¨OѶ¨∞@# áÈ~å@ Hõq∞© „Ѩ[Å#∞
NHõ$+¨‚Hõq∞©‰õΩ„@Ö’ÉèÏQÆ"Õ∞Hõ$+¨‚JÔ~ãπì
K≥·`«#ºO KÕÜ«∞_»O HÀã¨O J<ÕHõ |Ç≤Ï~°OQÆ ã¨ÉèíÅ ^•fi~å,
HÍ~°º„Hõ=∂Å ^•fi~å L^Œº=∂Å`À<Õ `≥ÅOQÍ} JO@∂
L^Œº=∞OÖ’ „H©Ü«∂jÅ áê„`« áÈ+≤OzOk. <Õ_»∞ qâßÅ SHõº
ã¨OѶ¨∞@# `≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѶ¨OòQÍ Ñ¨Ù#ifl~å‡}O HÍ|_çOk.
„Ѩ*τѶ¨OòÖ’ H©ÅHõáê„`« áÈ+≤ã¨∞Î#fl ~åR „Ѩ^è•# HÍ~°º^Œˆ~≈
#Å=∂㨠Hõ$+¨‚.
Y=∞‡O lÖÏ¡ WÅ¡O^Œ∞ =∞O_»ÅO H˘=Ú~å~°O „QÍ=∞OÖ’
XHõ ™ê^è•~°} =ºH˜ÎQÍ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å PHÍOHõ∆ H˘~°‰õΩ Ѩx
KÕÜ«∂Å<Õ PÖ’K«# ~å=_»"Õ∞ #Å=∂㨠Hõ$+¨‚ KÕã≤# <Õ~°O.
^•xH˜ tHõ∆ Hõ$+¨‚ ‰õΩ@∞OÉÏxfl P T~°∞ #∞O_ç |Ç≤Ï+¨¯iOK«_»O,
WÅ∞¡ ^èŒfiOã¨O KÕÜ«∞_»O, `≥ÅOQÍ} Jx x#kOz#O^Œ∞‰õΩ
XHõ qѨ¡=áêsì(‰õΩǨÏ<å) "Õã≤# tHõ∆ Jk. P áêsì ‰õÄ_» <Õ_»∞
`≥ÅOQÍ} J#_»O Ǩ ™êºã¨Ê^ŒO. <å_»∞ Hõ$+¨‚ KÕã≤Ok `«Ñ¨C
J~Ú`Õ <Õ_»∞ Hõ=¸ºxãπì qѨ¡=áêsì KÕã≤O^Õq∞˜? <å˜ #∞O_ç
<Õ˜ =~°‰õΩ Y=∞‡O lÖÏ¡Ö’ Hõ$+¨‚ÃÑ· `«Ñ¨C_»∞ ˆHã¨∞Å∞ ÃÑ@ì_»O
~å[ºO Hõ#∞ã¨#flÖ’¡ L#fl ‰õΩǨÏ<å qѨ¡= áêsìÅ `«Ñ¨C_»∞
„ѨKå~°"Õ∞. ã‘=∂O„^èŒ ^ÀÑ≤_ô^•~°∞Å PHÍOHõ∆ "Õ∞~°‰õΩ =zÛO^Õ
NHõ$+¨‚ Hõq∞©. WO^Œ∞Ö’ 8= J^蕺ܫ∞ J=∞ÖË `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞HÍ~°∞ÅÃÑ· f„="≥∞ÿ# x~°ƒO^èŒO H˘#™êyã¨∂Î `«Ñ¨C_»∞
ˆHã¨∞Å∞ |<å~ÚOz *ˇ·à◊§#∞ xOѨ_»O.
©P~üZãπ <åÜ«∞‰õΩ_»∞ K≥~°‰õΩ ã¨∞^è•Hõ~ü "≥Ú^ŒÅ∞H˘x
„Ѩ*τѶ¨Oò <åÜ«∞‰õΩÅ∞ Éèí∂=∞Ü«∞º, #_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Ѩ„uHõ Z_ç@~ü _®II ã≤. HÍjO J^Õ `«~°Ç¨ Ö’ <Õ_»∞ „Ѩ*τѶ¨Oò
~åR „Ѩ^è•# HÍ~°º^Œi≈ #Å=∂㨠Hõ$+¨‚Å JÔ~ãπì.
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xfl J}z"ÕÜ«∞_»O HÀã¨O WHõ¯_ç ã¨Ç¨Ï[
ã¨OѨ^Œ#∞ ã‘=∂O„^èŒ ^ÀÑ≤_ô^•~°∞ʼnõΩ ^Àz ÃÑ@ì_»O HÀã¨O
áêÅHõ ˆHO„^Œ–~åR „ѨÉèí∞`åfiÅ∞ D q^èŒ"≥∞ÿ# J„Hõ=∞ JÔ~ãπìÅ∞,
‰õΩ„@ ˆHã¨∞ʼnõΩ ѨÓ#∞‰õΩO@∞<åfl~Ú. L^Œº=∞ ˆHO„^•ÖË
(qâ◊fiq^•ºÅÜ«∂Å∞) Ü«Ú^Œú Éèí∂=ÚÖˇ·# ã¨=∞Ü«∞OÖ’ „QÍ=∞
ѨÙ<å^Œ∞Ö’¡ #∞O_ç ‰õÄ_» „Ѩ*ÅÃÑ· ˆHã¨∞Å∞ ÃÑ@ì_»O, `≥ÅOQÍ}
Ñ¨Öˇ¡Ö’¡ <Õ˜H© ~°HõÎѨÙ>Ë~°∞Å∞ áêiOz# L^Œº=∞ x~°ƒO^è•xfl
H˘#™êyOK«_»"Õ∞. nxH˜ =∞#O qâßÅ „Ѩ*Ï~åâ◊√Å#∞ SHõºO
KÕã¨∂Î „Ѩ*Ï L^Œº=∂Å x~å‡}O ^•fi~å<Õ uÑ≤Ê H˘@ìQÆÅ=Ú.
- ^ŒÉ˃˜ =∞¿ÇÏ+π, ‰õÄ#∂~°∞ t=‰õΩ=∂~ü,
QÆ∞QÆ∞Ö’`ü ^Õ"Àl<åÜ«∞H± Ѩiâ’^èŒHõ q^•º~°∞úÅ∞,
HÍHõfÜ«∞ Ü«¸x=iû©
x~°ƒO^èŒO

42. 42#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
`≥ÅOQÍ}L^Œº=∞OÃÑ·x~°ƒO^èŒO
`≥ÅOQÍ} ~åR ™ê^èŒ<À^Œº=∞O <Õ_»∞ H©ÅHõ ^Œâ◊‰õΩ
KÕ~°∞‰õΩOk. D ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ ~åÜ«∞Åã‘=∞Ö’ ɡ·Ô~_ç¤
~å[âıY~üÔ~_ç¤ „Ѩ`ÕºHõ ~åÜ«∞Åã‘=∞, Ѩ~°HÍÅ „ѨÉèÏHõ~ü
qâßÖÏO„^èŒ L^Œº=∞O XHõѨHõ¯. =∞~˘HõѨHõ¯ q[Ü«∞=∞‡ nHõ∆Å∞.
WOHÀѨHõ¯ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#Ö’ ~årÖˉõΩO_® áÈ~å_»∞`«∞#fl
L^Œº=∞ <åÜ«∞Hõ`«fiOÃÑ· J„Hõ=∞ ˆHã¨∞Å∞, x~°ƒO^è•Å`À
J}z"Õ`«.
"≥Ú^Œ@QÍ q[Ü«∞=∞‡ nHõ∆, ~åÜ«∞Åã‘=∞ qâßÖÏO„^èŒ
x<å^•Å`À „Ѩ[efl QÆO^Œ~°QÀà◊ Ѩ~°K«_»O XHõ>ˇÿ`Õ D
‰õΩ„@Å#∞ |@ì|Ü«∞Å∞ KÕ¿ã Q˘O`«∞efl <˘Hõ¯_»O,
x~°ƒOkèOK«_»O =∞~À˜. D Ô~O_»∞ K«~°ºÅ`À `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∂xfl PáêÅ#∞HÀ=_»O ã‘=∂O„^èŒ „ѨÉèí∞`«fiO KÕã¨∞Î#fl
‰õΩ„@. nxÖ’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ NHõ$+¨‚Hõq∞© ã¨∂zOz# 8= KèåѨì~ü
J=∞Å∞Ö’ ÉèÏQÆ"Õ∞ ©P~üZãπ áêsì á⁄eò|∂º~À ã¨Éèí∞º_»∞
HÀ<åѨÙi SÅÜ«∞º JeÜ«∂ãπ ™êO|t=Ù_»∞ ǨÏ`«º. =∞~˘Hõ
ã¨Éèí∞º_»∞ K≥~°∞‰õΩ ã¨∞^è•Hõ~üÃÑ· #Å¡ K«ÏìÅ „ѨÜ≥∂QÆO. L^Œº=∂Å
^•fi~å<Õ `≥ÅOQÍ} ™ê^茺=∞x ~årÖˉõΩO_® áÈ~å_»∞`«∞#fl
`≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѶ¨Oò J^茺‰õ∆ΩÅ∞ P‰õΩÅ Éèí∂=∞Ü«∞º, #_»∞ã¨∞Î#fl
`≥ÅOQÍ} Z_ç@~ü, Jã≤ÃãìOò „á⁄ÃѶã¨~ü _®IIã≤.HÍjO,
„Ѩ*τѶ¨Oò <åÜ«∞‰õΩÅ∞ ÃÇ·ÏHÀ~°∞ì <åºÜ«∞"åk z‰õΩ¯_»∞
„ѨÉèÏHõ~üÅÃÑ· Ü«¸UÑ‘U ÖÏO˜ #Å¡ K«ÏìÅ∞ „ѨÜ≥∂yOz
L^Œº=∂xfl h~°∞QÍ~åÛÅ#∞‰õΩO@∞Ok. J~Ú<å ‰õΩ„@ ˆHã¨∞ʼnõΩ,
„ѨÉèí∞`åfiÅ ÉˇkiOѨÙʼnõΩ "≥~°=‰õΩO_® <åÅ∞æ#fl~° HÀ@¡ „Ѩ[Å
PHÍOHõ∆ `≥ÅOQÍ} ~åR ™ê^èŒ# ™êHÍ~°O KÕ¿ãO^Œ∞‰õΩ `≥ÅOQÍ}
„Ѩ*τѶ¨Oò qâßÅ „Ѩ*Ï „âı}∞efl HõÅ∞ѨÙH˘x `≥ÅOQÍ}#∞
^ÀK«∞‰õΩO@∞#fl ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å#∞ `≥ÅOQÍ} #∞O_ç
áê~°^ÀÖËO^Œ∞‰õΩ PQÆã¨∞ì 1 #∞O_ç 9 =~°‰õΩ ''H˜fiò `≥ÅOQÍ}——
HÍ~°º„Hõ=∞O fã¨∞‰õΩOk. D HÍ~°º„Hõ=∂xfl q[Ü«∞=O`«O
KÕ¿ãO^Œ∞‰õΩ „Ѩ*τѶ¨Oò ~åR „Ѩ^è•# HÍ~°º^Œi≈ #Å=∂ã¨
Hõ$+¨‚ `«Å=Ú#HõÖˇ· L<åfl_»∞.
ã¨Ç¨Ï[OQÍ<Õ H˜fiò `≥ÅOQÍ} J#QÍ<Õ "≥#∞flÖ’ K«eѨ٘ì#
ã‘=∂O„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞ "åi `≥·<åf J~Ú# H˜~°}ü‰õΩ=∂~ü
Ô~_ç¤ „ѨÉèí∞`«fiO `≥ÅOQÍ} „Ѩ*τѶ¨Oò „Ѩ^è•# HÍ~°º^Œi≈
#Å=∂㨠Hõ$+¨‚#∞ áÈbã¨∞Å`À J„Hõ=∞OQÍ JÔ~ãπì KÕ~ÚOKå_»∞.
`≥ÅOQÍ}Ö’ „Ѩ*Ï™êfiq∞HõOQÍ =∂Ï¡_Õ Ç¨Ï‰õΩ¯, x~°ã¨#
`≥e¿Ñ ǨωõΩ¯, L^Œºq∞OKÕ Ç¨Ï‰õΩ¯ QÆ`« 56 ã¨OII~åÅ∞QÍ
HÍÅ~åã¨∞Î<åfl~°<Õk K«i„`« K≥ѨÙÎ#fl ã¨`«º"Õ∞.
`≥ÅOQÍ} HÀã¨O „Ѩ*Ï™êfiq∞HõOQÍ L^Œºq∞ã¨∞Î#fl „Ѷ¨Oò
<åÜ«∞Hõ`«fiOÃÑ· J„Hõ=∞ ˆHã¨∞Å∞, x~°ƒO^è•Å`À J}z"Õã¨∞Î#fl
ã‘=∂O„^èŒ áêʼnõΩÅ#Ω XHõ qâßÅ L^Œº=∞"Õ∞ „ѨuѶ¨∞˜ã¨∞Î#flk.
nxH˜ `≥ÅOQÍ} ~åR ™ê^èŒ#Ö’ L^Œº=∞ áêsìQÍ K≥ѨʉõΩO@∞#fl
`≥ÅOQÍ} ~åR ã¨q∞u (©P~üZãπ) ã¨ÊOkOKåeû#O`«QÍ
ã¨ÊOkOK«HõáÈ=_»O `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å =∞<ÀÃã÷Â~åºxfl,
=∞<ÀÉèÏ"åefl ^≥|ƒfÜ«∞_»"Õ∞. WѨC_≥·<å „Ñ¨[ÅO^Œ~°O UHõ"≥∞ÿ
H˜~°}ü‰õΩ=∂~üÔ~_ç¤ J}z"Õ`« K«~°ºÅ‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ qâßÅ „Ѩ*Ï
SHõº L^Œº=∂xfl xi‡Oz „ѨuѶ¨∞˜^•ÌO. „Ѩ`ÕºHõ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ
`≥ÅOQÍ} ~åR ™ê^èŒ#"≥·Ñ¨Ù J_»∞QÆ∞ÖË^•ÌO.
-JÉ’ƒA ~°Ol`ü‰õΩ=∂~ü, ѨxÔH~° "≥∂ǨÏ<£~å*ò,
HÍHõfÜ«∞ qâ◊fiq^•ºÅÜ«∞O
T
(44= ¿Ñr `«~°∞"å~Ú)
LOk. Ñ‘™ê, 1/70 Ü«∂‰õΩì ÖÏO˜ Hõiî#"≥∞ÿ# K«ÏìÅ#∞ J=∞Å∞
KÕÜ«∂Åx H˘O`«=∞Ok XuÎ_ç ÃÑOK«∞`«∞<åfl~°∞. D K«ÏìÅ∞
J=∞Å∞ KÕ¿ãÎ D „áêO`« „Ѩ*ÏhHÍxH˜ L#fl ™êQÆ∞Éèí∂q∞,
H˜~å} ^Œ∞HÍ}ÏÅ∞, ã¨fiO`« QÆ∂_»∞ ‰õÄ_® ÖˉõΩO_® áÈ`å~Ú.
<Õ˜H˜ Jxfl~°OQÍÅÖ’ "≥#Hõ|_çáÈ`«∞<åfl=∞x, 90%QÍ L#fl
yi[<Õ`«~°∞ŠѨ@¡ „ѨÉèí∞`«fiO, áêʼnõΩÅ∞ ã¨ÊOkOK«‰õΩO>Ë
~å#∞#fl ™ê÷xHõ ZxflHõÅ#∞ Ãã·`«O |Ç≤Ï+¨¯iOKÕO^Œ∞‰õΩ „Ѩ[Å∞
K≥·`«#ºO J=Ù`«∞<åfl~°∞. J„=∂ÉÏ^£ =∞O_»ÅOÖ’x 90%
yi[<Õ`«~°∞Å∞ SHõº"≥∞ÿ XHõ"≥·Ñ¨Ù „Ѩ*Ï L^Œº=∂Å∞, =∞~À"≥·Ñ¨Ù
~å[H©Ü«∞"≥∞ÿ# =uÎ_ç`À áê@∞ z=iQÍ Ç¨Ï‰õΩ¯Å ™ê^èŒ#HÀã¨O
<åºÜ«∞™ê÷<åÅ∞ ÃÇ·ÏHÀ~°∞ì, ã¨∞„Ñ‘OHÀ~°∞ìÅ#∞ P„â◊~ÚOKÕO^Œ∞‰õΩ
=ÚO^Œ∞‰õΩ Hõ^Œ∞Å∞`«∞<åfl~°∞.
D yi[<Õ`«~°∞Å áÈ~å@O Z=i ǨωõΩ¯Å#∞
ÖÏHÀ¯=ÏxH˜ HÍ^Œ∞, 90% „Ѩ[ŠǨωõΩ¯Å HÀã¨"Õ∞ J#fl
ã¨`åºxfl Z=~°∞ =∞~°∞=~å^Œ∞. D <åºÜ«∞"≥∞ÿ# áÈ~åÏxH˜
„Ѩ*Ï™êfi=∞º "å^Œ∞Å∞, "Õ∞^è•=ÙÅ∞, „Ѩ*Ïã¨OѶ¨∂Å "å~°∞
=∞^ŒÌ`«∞ `≥Öáêeû# J=ã¨~°O ZO`≥·# LOk.
_ç=∂O_»∞¡ :
1). „ѨÉèí∞`«fiO U*ˇhû „áêO`åxfl `«Hõ∆}O s 㨈~fi
KÕ~ÚOKåe.
2). MÏmQÍ L#fl 150H˜ ÃÑ·QÍ Láê^蕺ܫ∞ áÈã¨∞ìÅ#∞
r"À <≥O. 3`À ã¨O|O^èŒO ÖˉõΩO_® ÉèísÎ KÕÜ«∂e.
3). s 㨈~fi [iˆQ =~°‰õΩ U*ˇhû ¿Ñ~°∞`À UÖÏO˜
L^ÀºQÆ xÜ«∂=∞HÍÅ#∞ KÕѨ@ì~å^Œ∞.
4). r"À <≥O. 3 HÍx, 1/70 Ñ‘™ê K«Ïìxfl s 㨈~fi
[iˆQ =~°‰õΩ J=∞Å∞ KÕÜ«∞~å^Œ∞.
5). „ѨÉèí∞`«fiO ™ê#∞‰õÄÅOQÍ ã¨ÊOkOK«‰õΩO>Ë ~å#∞#fl
ZxflHõÅ#∞ |Ç≤Ï+¨¯i™êÎO.

43. 43 JHÀì|~ü, 2012
U*ˇhûs㨈~fiHÀã¨OHõeã≤L^Œºq∞^•ÌO!
– ÅH˜∆ ‡Ñ¨u =∞OK≥Å
„Ñ≤Ü«∞"≥∞ÿ# yi[<Õ`«~°∞ÖÏ¡~å!
„Ѩ*Ï™êfi=∞º ^Õâ◊OÖ’ ~å*ϺOQÆO „ѨHÍ~°O U „áêO`«
„Ѩ*ÏhHÍxH˜ ã¨O|OkèOz# ǨωõΩ¯Å‰õΩ ÉèíOQÆO "å˜Å¡‰õΩO_®
ѨÓiÎ ~°Hõ∆} HõeÊOKåeû# ÉÏ^茺`« „ѨÉèí∞`åfix^Õ. J„=∂ÉÏ^£
=∞O_»ÅOÖ’x U*ˇhû K«ÏìÅ ^•fi~å yi[<Õ`«~°∞Å „|`«∞‰õΩÅ∞
zO^Œ~°=O^ŒÔ~· ѨÓiÎQÍ rqOKÕ Ç¨Ï‰õΩ¯#∞ HÀÖ’Ê|_»∞`«∞<åfl~°∞.
1962 ã¨OIIÖ’ lÖÏ¡Ö’x J„=∂ÉÏ^£, JK«ÛO¿Ñ@, |Å∂‡~ü,
eOQÍÅ =∞O_»ÖÏÅ#∞ P<å_»∞ Jâß„ã‘ÎÜ«∞ Ѩ^ŒÌu`À U*ˇhû
„áêO`åÅ∞QÍ „ѨHõ˜OK«_»O [iyOk. U*ˇhû „áêO`åÅ∞ JO>Ë
#∂˜H˜ 80% ÃÑ·QÍ yi[#∞Å∞ J#QÍ (Pk=∞*Ïu) "å~°∞
LO>Ë<Õ QÆ∞iÎOKåÅx ÉèÏ~°`« ~å*Ϻ~QÆO K≥ѨÙ`«∞Ok. JO^Œ∞‰õΩ
q~°∞^ŒÌOQÍ ã¨=~°}Å∞ KÕâß~°x `≥Å∞ã¨∞ÎOk. J„=∂ÉÏ^£
=∞O_»ÅOÖ’ Zã‘û, cã‘, "≥∞ÿ<åsì, Fã‘Å∞ 90% [<åÉèÏ
r=#O H˘#™êyã¨∞Î<åfl~°∞. JO^Œ∞‰õΩ `«y#@∞ìQÍ<Õ D
=∞O_»ÖÏxH˜ Kåi„`«Hõ <ÕѨ^䌺O L#flk. ^•^•Ñ¨Ù 600
ã¨O=`«û~åÅ∞QÍ yi[<Õ`«~°∞Å∞ x=ã≤ã¨∞Î#fl P^è•~åÅ∞ J<ÕHõO.
JO^Œ∞‰õΩ x^Œ~°≈#O „H©.â◊. 1464 ã¨OII Kåà◊√‰õꧏ áêÅ#Ö’
J<ÕHõ ^Õ"åÅÜ«∂Å x~å‡}O [iyOk. JO^Œ∞Ö’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ
~åÜ«∞ÅQÆO_ç =^ŒÌ NÅH˜∆ ‡ K≥#flˆHâ◊=™êfiq∞ PÅÜ«∂xfl
Hõ˜ìOKå~°∞. „H©.â◊. 1825 ã¨OIIÖ’ JK«ÛO¿Ñ@ Ѩ@ì}O Hõ#fl
=ÚO^Œ∞QÍ<Õ (x*ÏOáêÅ#Ö’) J„=∂ÉÏ^£ `åÅ∞HÍ ˆHO„^ŒOQÍ
L#flk. JO`«HõO>Ë =ÚO^Œ∞ WH∆Ífi‰õΩÅ áêÅ#Ö’ J„=∂ÉÏ^£#∞
ˆHO„^ŒOQÍ KÕã¨∞H˘x áêeOz# „Ѩ`åѨ~°∞„^Œ∞_»∞ xi‡Oz#
HÀ@QÀ_» =∞#fl#∂~ü #∞O_ç Hõ$ëê‚#k =~°‰õΩ WѨʘH˜
ã¨r=OQÍ L#fl H˘xfl ™êH∆ͺÅ∞ =∂„`«"Õ∞. W=hfl K«i„`«
K≥ѨÙ`«∞#fl H˘xfl ã¨`åºÅ∞ =∂„`«"Õ∞. J„=∂ÉÏ^£ =∞O_»ÅO
"≥·âßźOÖ’ ~åROÖ’<Õ Ô~O_»= JuÃÑ^ŒÌ =∞O_»ÅO. 2011
[<åÉèÏ ÖˇHõ¯Å „ѨHÍ~°O 50"ÕʼnõΩ ÃÑ·QÍ „Ѩ[Å∞
rqã¨∞Î#flѨʘH˜ WO^Œ∞Ö’ 90% =∞Ok yi[<Õ`«~°∞ÖË L<åfl~°∞.
U*ˇhû Ü«∂H±ì „ѨHÍ~°O D „áêO`« "åã¨∞Öˇ·# yi[<Õ`«~°∞ʼnõΩ
Jxfl ~°OQÍÅÖ’ J#QÍ q^•º, "≥·^ŒºO, ~å[H©Ü«∞
Ѷ¨ÖÏÅ`Àáê@∞ UÖÏO˜ L^ÀºQÆO KÕã¨∞H˘<Õ J=HÍâ◊O
ÖˉõΩO_®áÈ`«∞Ok.
U*ˇhû JO>Ë :
~å*ϺOQÆOÖ’x 5= Ã+_»∞ºÖò¤ (1)= ¿Ñ~åÖ’ á⁄O^Œ∞ѨiÛ#
„ѨHÍ~°O – =∂#= r=<åxH˜ Ü≥∂QƺOQÍ ÖË#@∞=O˜
^Œ@ì"≥∞ÿ# J@g „áêO`åÅÖ’ ~°"å}, q^Œº, "≥·^ŒºO, ™ê=∂lHõ,
Pi÷Hõ `«k`«~° ã¨^Œ∞áêÜ«∂ʼnõΩ ^Œ∂~°OQÍ rqOKÕ"åi Jaè=$kú
HÀã¨O „ѨHõ˜OKÕk. JÖÏO˜ „áêO`«OÖ’ #∂˜H˜ 85%
Pk"åã¨∞Å∞ LO_®e. J~Ú`Õ J„=∂ÉÏ^£ =∞O_»Å=ÚÖ’
q^•º, "≥·^ŒºO, ~°"å}Ï ã¨^Œ∞áêÜ«∂Å∞ "≥∞~°∞QÍæ L<åfl~Ú.
~åR „ѨÉèí∞`«fiO U*ˇhû „áêO`«OQÍ „ѨHõ˜Oz# J„=∂ÉÏ^£
`«k`«~° =∞O_»ÖÏÅÖ’ 90% =∞Ok yi[<Õ`«~°∞Å∞
rqã¨∞Î<åfl~°∞. P<å_»∞ H˘O^Œ~°∞ ™êfi~°÷Ѩ~°∞Å∞ "åi
ã¨fi„ѨÜ≥∂[<åÅ#∞ ^Œ$+≤ìÖ’ LOK«∞H˘x q^è•#Ѩ~°"≥∞ÿ#
`«Ñ≤Ê^•Å =¸ÅOQÍ U*ˇhûQÍ QÆ∞iÎOK«@O [iyOk.
1962Ö’ D „áêO`«OÖ’ yi[#∞Å∞ 7.2% QÍ LO>Ë
ˆHO„^•xH˜ ѨOÑ≤# x"ÕkHõÖ’ 7.2% xH˜ |^Œ∞Å∞QÍ 72%
QÍ L<åfl~°x `«Ñ¨C_»∞ x"ÕkHõ#∞ ã¨=∞iÊOKå~°∞.
D „áêO`åÅÖ’ P<å_»∞ ã¨~°ÊOK«∞Å∞QÍ K«ÖÏ=∞}˜ J~Ú#
"å~°∞ x~°Hõ∆~åã¨∞Å∞ HÍ=@O`À "å~°∞ ZÖÏO˜ =ÚO^Œ∞ K«∂ѨÙ
ÖˉõΩO_® U*ˇhû JO>Ë Jaè=$kú "ÕQÆ=O`«O J=Ù`«∞O^Œx
™ê‰õΩ`À<Õ U*ˇhû QÆ∞iÎOѨىõΩ ã¨∞=ÚY`« K«∂Ñ≤Oz LOÏ~°∞.
K«ÏìÅ =Å# <Õ_»∞ J„=∂ÉÏ^£ =∞O_»Å „Ѩ*ÏhHÍxH˜ ѨÓiÎ
JÉèí„^Œ`«ÉèÏ=O U~°Ê_çOk. 1950 ã¨OIIÖ’ ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO
U*ˇhû K«ÏìÅ#∞ ~°∂á⁄Ok¿ãÎ, ^Œâß|ÌHÍÅO `«~°∞"å`« U*ˇhû
qã¨Î~°}Ö’ ÉèÏQÆOQÍ J„=∂ÉÏ^£ =∞O_»ÅOÖ’ XHõ¯ `«∞~°¯Ñ¨e¡
„QÍ=∞O `«Ñ¨Ê (17) „QÍ=∞ ѨOKå~ÚfÅ∞† JK«ÛO¿Ñ@
=∞O_»ÅOÖ’ (7), |Å∂‡~ü =∞O_»ÅOÖ’ (5)† eOQÍÅ
=∞O_»ÅOÖ’ (4) „QÍ=∞ѨOKå~ÚfÅ#∞ U*ˇhûÖ’ KÕ~åÛ~°∞.
U*ˇhû Ü«∂‰õΩì J=∞Å∞ KÕÜ«∞@O =Å# "≥Ú@ì"≥Ú^Œ@QÍ „QÍ=∞
ã¨~°ÊOK«∞ Ѩ^Œ=ÙÅ∞, gP~Àfi, Ѷ‘Öò¤ Jã≤ÃãìOòÅ`À áê@∞ W`«~°
UÖÏO˜ L^ÀºQÍÅ∞ yi[<Õ`«~°∞ʼnõΩ ^ŒHõ¯‰õΩO_® áÈÜ«∂~Ú.
q^•º~°∞÷Å Éèíq+¨º`«∞ΉõΩ âßѨOQÍ =∂i# r"À <≥O. 3 :
2000 ã¨OIIÖ’ =zÛ# r"À 3#∞ U*ˇhû Ü«∂‰õΩì#∞ D
„áêO`«OÖ’ `«Ñ¨Ê‰õΩO_® J=∞Å∞KÕÜ«∂Åx „ѨÉèí∞`«fiOÃÑ·
H˘O^Œ~°∞ XuÎ_ç `≥KåÛ~°∞. lÖÏ¡ L#fl`åkèHÍ~°∞Å∞ WHõ¯_» L#fl
"åã¨Î= Ѩiã≤÷`«∞Å#∞ U=∂„`«O JOK«<å "ÕÜ«∞‰õΩO_® r"À
<≥O. 3#∞ J=∞Å∞ KÕÜ«∞@O`À Láê^蕺ܫÚÅ H˘~°`«‰õΩ
=¸Å"≥∞ÿ#k. D =∞O_»ÅOÖ’ 44 „ѨÉèí∞`«fi „áê^äŒq∞Hõ, 7
L#fl`« áê~î°âßÅÅ∞, 3 L~°∂Ì g∞_çÜ«∞O áê~î°âßÅÖ’¡ ã¨∞=∂~°∞
9"ÕʼnõΩ ÃÑ·QÍ q^•º~°∞÷Å∞ q^Œº#∞ JÉèíºã≤ã¨∞ÎO_»QÍ,
''J=∞‡ÃÑ@ì^Œ∞! J_»∞HÀ¯x=fi^Œ∞—— J<Õ K«O^ŒOQÍ J~°∞›Öˇ·#
yi[# Láê^蕺ܫÚÅ∞ U*ˇhûÖ’ ѨxKÕÜ«Ú@‰õΩ
W+¨ìѨ_»HõáÈQÍ, ~å=ÏxH˜ ã≤^ŒúOQÍ L#fl W`«~° =~åæÅ
Láê^蕺ܫÚÅ#∞ ~åx=fiHõáÈ=@O`À =∞O_»ÅOÖ’ 150H˜
U*ˇhû

44. 44#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
ÃÑ·QÍ Láê^蕺ܫ∞ áÈã¨∞ìÅ MÏmÅ∞ U~°Ê_®¤~Ú. <Õ˜ ÉÏÅÖË
ˆ~Ѩ˜ ÉèÏq áœ~°∞Öˇ· L#fl`« tY~åÅ∞ Jkè~ÀÇ≤ÏOKåeû# "ÕÖÏk
=∞Ok q^•º~°∞÷Å∞, W`«~° „QÍ=∂ʼnõΩ "≥à◊§ÖËHõ, L#fl Tà’§
K«^Œ∞=Ù ÖËHõ JO^Œx „^•Hõ∆ÖÏQÍ Éèíq+¨`«∞Î „Ѩâßfl~°÷Hõ=∞ø`«∞Ok.
D „áêO`«OÖ’ ѨÙ@ì_»"Õ∞ <Õ~°=∂? =∞# „áêO`«OÖ’<Õ =∞#O
Ѩ~å~Ú "åà◊§=∂? J<Õ ÉèÏ=# <≥ÅH˘x „Ѩ[Å∞ f„="≥∞ÿ#
JÉèí„^Œ`« ÉèÏ=O`À H˘@∞ìq∞Ïì_»∞`«∞<åfl~°∞. J~Ú`Õ lÖÏ¡
JkèHÍ~°∞Å WHõ¯_» U*ˇhû Ü«∂‰õΩì#∞ `«∂K« `«Ñ¨Ê‰õΩO_» J=∞Å∞
KÕÜ«∞@O ZO`« ã¨`«º"≥∂! 2009 ã¨OII ^Õâ◊OÖ’ ã¨OѨÓ~°‚
JHõ∆~å㨺`«#∞ ™êkèOK«@O HÀã¨O áê~°¡"≥∞O@∞Ö’ J=∞Å∞
J~Ú# q^•ºÇ¨Ï‰õΩ¯ K«Ïìxfl LÅ¡OѶ≤∞OKå~°#_»OÖ’ JO`Õ
ã¨`«ºO LOk. K«@ìO, ^èŒ~°‡O, <åºÜ«∂xfl HÍáê_®eû#
JkèHÍ~°∞Å∞ D q^èŒ"≥∞ÿ# q=Hõ∆ K«∂Ѩ@O ZO`« =~°‰õΩ
ã¨=∞O[ã¨"≥∂ qA˝Öˇ·# "å~°O^Œ~°∂ PÖ’zOKåe.
J„=∂ÉÏ^£ =∞O_»Å=ÚÖ’ q^•º=º=ã¨÷ ‰õΩO@∞Ѩ_ç
áÈ`«∞O^Œ<Õ ÉèÏ=#`À =¸_»∞ ã¨O=`«û~åÅ∞QÍ
Láê^蕺ܫÚÅ#∞ xÜ«∞q∞OKåÅx, Jxfl ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞,
q^•ºi÷ ã¨OѶ¨∂Å∞, q^•ºaè=∂#∞Å∞, q^•º~°∞÷Å∞ qq^èŒ
~°∂áêÅÖ’ „Ѩ*Ï™êfi=∞º|^ŒÌOQÍ 2000 ã¨OIIO #∞O_ç
PO^Àà◊#Å∞ KÕã≤# ã¨OѶ¨∞@#Å∞ Jhfl WxflHÍ=Ù. q^•º~°∞÷Å∞
Ãã·`«O ~À_»∞¤ÃÑ·H˜ =zÛ x~°ã¨#Å∞ `≥eÑ≤#ѨʘH˜ UÖÏO˜
Ѷ¨e`«O ^ŒHõ¯ÖË^Œ∞.
HÍ|˜ì D q^•º ã¨O=`«û~°O AÖˇ· 3# lÖÏ¡ HõÖˇHõì~ü,
_ôDF W`«~° L#fl`åkèHÍ~°∞ʼnõΩ ™ê÷xHõ „Ѩ*τѨux^èŒ∞Å∞ Hõeã≤
q#u Ѩ„`«O JO^Œ*ËÜ«∞QÍ U*ˇhû Ü«∂H±ì, r"À <≥O. 3#∞
HÍ^Œx `å=Ú UÖÏO˜ x~°‚Ü«∂Å∞ fã¨∞HÀÖË=∞x JkèHÍ~°∞Å∞
KÕ`«∞Å∞ ZuÎ"Õã≤<å~°∞. JkèHÍ~°∞ʼnõΩ ZO`«
q#flqOK«∞‰õΩ#flѨʘH˜ "å~°∞ K«∂ѨÙ`«∞#fl q=Hõ∆`À KÕ¿ãk ÖËHõ
90% L#fl Zã‘û, cã‘, "≥∞ÿ<åsì, Fã‘ÅO^Œ~°∂ Hõeã≤ U*ˇhûÖ’
rqOKÕ Ç¨Ï‰õΩ¯ÔH·, U*ˇhû yi[<Õ`«~°∞ŠǨωõΩ¯Å áÈ~å@
ã¨q∞uQÍ 2000 ã¨OIIÖ’ U~°Ê_®¤~°∞. "åi P^èŒfi~°ºOÖ’ <Õ_»∞
„Ѩ*Ï L^Œº=∂xH˜ NHÍ~°O K«∞Ïì~°∞. ~åR"åºÑ¨ÎOQÍ AÖˇ· 9
#∞O_ç q^•º ѨH∆À`«û"åÅ∞ x~°fiÇ≤ÏOKåÅx =ÚYº=∞O„u
H˜~°}ü‰õΩ=∂~üÔ~_ç¤ P^ÕtOz#ѨʘH˜, ã¨q∞u P^èŒfi~°ºOÖ’
J„=∂ÉÏ^£ =∞O_»ÅOÖ’ Láê^蕺ܫÚÅ∞ ÖËx q^•º
ѨH∆À`«û"åÅ∞ =∂‰õΩ J=ã¨~°O ÖË^Œx |Ç≤Ï+¨¯iOK«@O
[iyOk. JO`ÕQÍHõ 15 ~ÀAÅ áê@∞ áê~î°âßÅÅ∞ |O^Œ∞
KÕ~ÚOz<å~°∞. D HÍ~°º„Hõ=∞OÖ’ q^•º~°∞÷Å∞ `«e¡^ŒO„_»∞Å∞,
„QÍ=∞ „Ѩ[Å∞, áÈ~å@ ã¨q∞u <Õ`«Å∞ ÉèÏQÆ™êfi=ÚÖˇ·
q[Ü«∞=O`«O KÕâß~°∞. D „Hõ=∞OÖ’ ã¨=∞㨺Å#∞
Ѩi+¨¯iOK«ÏxH˜ =zÛ# lÖÏ¡ J^Œ#Ѩ٠HõÖˇHõì~ü ÉèÏ~°u ÅHõÊu
<åÜ«∞H± ZOÑ‘_ô"À HÍ~åºÅÜ«∞OÖ’ AÖˇ· 13# ã¨q∞u <Õ`«Å∞,
„Ѩ[Å`À, Ü«Ú=[#, ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ`À ã¨g∞Hõ∆
x~°fiÇ≤ÏOK«@O [iyOk. D ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ P"≥∞ =∂Ï¡_»∞`«∂
U*ˇhû „áêO`«OÖ’ L~°∂Ì g∞_çÜ«∞O áê~î°âßÅÅ#∞ Uq^èŒOQÍ
U~åÊ@∞ KÕâß~°x, „ѨÉèí∞`«fiO Uq^èŒOQÍ J#∞=∞`«∞Å∞
WzÛO^Œx, „Ѩã¨∞Î`« Ѩiã≤÷`«∞ÅÖ’¡ L~°∂Ì ÉèÏ+¨<Õ JHõ¯~°ÖË^Œx
q"å^Œã¨Ê^Œ "åºYºÅ∞ KÕã≤ XHõ =∞`«O "åi =∞<ÀÉèÏ"åÅ#∞
f„=OQÍ QÍÜ«∞ѨiKÕ q^èŒOQÍ =∂Ï¡_»@O`À JO^Œ∞‰õΩ
x~°ã¨#QÍ AÖˇ· 14# =∞O_»Å =Úã‘¡O ™È^Œ~°∞Å∞, ã¨q∞u
<Õ`«Å∞ =Ú#∞ÃÑ#fl_»∞ [~°∞QÆx suÖ’ „Ѩ[ÅO^Œ~°∞
ÉèÏQÆ™êfi=ÚÖˇ· HõÖˇHõì~ü k+≤ìÉÁ=∞‡#∞ ^ŒÇ¨Ï#O KÕã≤ |O^Œ∞
ã¨OѨÓ~°‚O QÍqOKå~°∞. ^•xx ri‚OK«∞HÀx J^Œ#Ѩ٠HõÖˇHõì~ü
=Úã‘¡OÅÃÑ· ˆHã¨∞Å∞ #"≥∂^Œ∞ KÕÜ«∂Åx áÈbã¨∞ JkèHÍ~°∞ʼnõΩ
P^ÕtOz#ѨʘH˜ ZO`«=∞OkÃÑ· ˆHã¨∞Å∞ ÃÑ_»`å~À ÃÑ@ìO_»x
=O^ŒÅ „Ѩ*ÏhHõO JÔ~ã¨∞ìʼnõΩ ã≤^ŒúO J~Ú<å~°∞. JO`ÕQÍHõ
`å#∞ =∂Ï¡_ç# „Ѩu q+¨Ü«∂xfl g_çÜ≥∂ fÜ«∞@O `«#∞
=Úã‘¡OÖ Ñ¨@¡ KÕã≤# "åYºÅ∞ ã‘_ôÅ∞ |Ü«∞ÃÑ_»`å=∞x
ã¨q∞u <Õ`«Å∞ ÃÇÏK«ÛiOK«@O`À KÕ¿ãk ÖËHõ "≥#H˜¯ `«QÍæ~°∞
JkèHÍ~°∞Å∞.
yi[<Õ`«~°∞ŠǨωõΩ¯Å <Õ`«Å∞ „QÍ=∞„QÍ=∂# Hõq∞©Å∞
"Õã≤ „Ѩ[Å#∞ K≥·`«#ºO KÕã¨∂Î, =∞O_»ÅOÖ’ MÏmQÍ L#fl
Láê^蕺ܫÚÅ#∞ ÉèísÎ KÕÜ«∂Åx, Jâß„ã‘ÎÜ«∞OQÍ „ѨHõ˜Oz#
U*ˇhû „áêO`åxfl s 㨈~fi KÕÜ«∂Åx AÖˇ· 17 #∞O_ç
J„=∂ÉÏ^£ =∞O_»ÅOÖ’ KÕѨ˜ì# iÖË x~åǨ ~° nHõ∆Å∞ 60
~ÀAʼnõΩ ÃÑ·QÍ x~°=kèHõOQÍ H˘#™êQÍ~Ú. D nHõ∆Å#∞
™ê÷xHõ „Ѩ*τѨux^èŒ∞Å∞ `«=∞ F@∞ ÉϺO‰õΩ HÀã¨O H˘xfl
~ÀAÅ∞ ^Œ∂~°OQÍ L#flѨʘH˜ ã¨OѨÓ~°‚OQÍ q+¨Ü«∂xfl
PHõeOѨ٠KÕã¨∞‰õΩ#fl ™ê÷xHõ ©_ôÑ‘ áêsì Z"≥∞‡Ö˺ áÈ`«∞QÆO˜
~å=ÚÅ∞, JkèHÍ~° áêsì =∂r Z"≥∞‡Ö˺ _®. =OjHõ$+¨‚, `≥~åã¨
áêsì JK«ÛO¿Ñ@ ÉÏ^èŒ∞ºÅ∞ QÆ∞=fiÅ ÉÏÅ~åAÅ∞ ã¨OѶ‘∞ÉèÏ=O
`≥Å∞ѨÙ`«∂ yi[<Õ`«~°∞Å∞ KÕã¨∞Î#fl áÈ~å@O <åºÜ«∞"≥∞ÿO^Œx,
P<å_»∞ q^è•<åÅ `«Ñ≤Ê^•Å =¸ÅOQÍ<Õ U*ˇhûQÍ
„ѨHõ˜OKå~°x „Ѩ*ÏáÈ~å@O, <åºÜ«∞áÈ~å@O, ~å[H©Ü«∞
=uÎ_ç J=ã¨~°O JO@∂, =∂ =O`«∞QÍ Jxfl q^è•Å∞QÍ
ã¨Ç¨ÏHõi™êÎ=∞x áÈ~åÏxH˜ =∞^ŒÌ`«∞ `≥eáê~°∞.
<åºÜ«∞áÈ~åÏxH˜ ã≤^ŒúO :
ǨωõΩ¯Å∞ J<Õq WO’¡ ‰õÄ~°∞ÛO>Ë ~å=x áÈ~åÏÅ
^•fi~å<Õ ^Œ‰õΩ¯`å~Ú J#fl ÉèÏ~°`« ~å*ϺOQÆ x~å‡`« _®II
a.P~ü. JOÉË^Œ¯~ü ã¨∂ÊùiÎ`À D áÈ~å@OÖ’ „Ѩu XHõ
yi[<Õ`«~°∞_»∞ ~åHõáÈ`Õ ~å#∞#fl ~ÀAÖ’¡ Pi÷HõOQÍ,
~å[H©Ü«∞OQÍ, ™ê=∂lHõOQÍ ^≥|ƒu#@O`À áê@∞ H˘kÌáê˜
=º=™êÜ«∞ Éèí∂q∞ÃÑ· ǨωõΩ¯Å∞ HÀÖ’ÊÜÕ∞ „Ѩ=∂^ŒO á⁄Oz
(`«~°∞"å~Ú 42= ¿ÑrÖ’...)
T

45. 45 JHÀì|~ü, 2012
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ÖËHõ `≥ÅOQÍ}Ï XHõ ã¨fi`«O„`« ~å[ºOQÍ
ÖËHõ XHõ ^Õâ◊OQÍ L#flHÍÅOÖ’ D ~å*Ϻxfl Kåi„`«HõOQÍ
ѨijeOz#ѨÙ_»∞ ^•^•Ñ¨Ù 550 UO_»¡‰õΩ ÃÑ·|_ç
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£#∞ ˆHO„^ŒOQÍ KÕã¨∞H˘x =Úã‘¡=ÚÅ∞
ѨiáêeOKå~°∞. =∞`«™ê=∞~°ã¨ºO, ÉèÏëêã¨O㨯 $`«∞Å∞ ‰õÄ_»
gi áêÅ#HÍÅOÖ’ Ѷ¨i_è»qe¡#q. áêÅ# ^ŒHõ∆`«#∞ Hõ#|iz
=∞`«™ê=∞~°™êºxfl HÍáê_»@"Õ∞HÍHõ =∞Öϯaè~å=Ú_»∞QÍ WHõ¯_ç
„Ѩ[ÅKÕ`« H©iÎOK«|_»¤"å~°∞<åfl~°∞. WHõ¯_»
Ѩ٘ì#"å~°∞HÍHõáÈ~Ú# WHõ¯_»‰õΩ =zÛ ã≤÷~°Ñ¨_ç áêʼnõΩÅ∞QÍ,
áêe`«∞Å∞QÍ D „áêO`« Jaè=$kúÖ’ áêÅ∞ѨOK«∞H˘<åfl~°∞.
^ÀÑ≤_çKÕÜ«∞_®xH˜ =zÛ# ÉèÏ~°`« áêʼnõΩÅ`À (J#QÍ "≥ÚѶ¨∞Öòû
#∞O_ç „a˜+π "åi =~°‰õΩ) "åi`À áÈ~å_ç ã¨fi`«O„`«OQÍ D
„áêO`åxfl áêeOz# áêʼnõΩÅ∞ =Úã‘¡=ÚÅ∞. ÉèÏ~°`« ã¨=∂Yº
„a˜+π "åi #∞O_ç ™êfi`«O„`«ºO á⁄Ok# `«~°∞"å`« ‰õÄ_» D
„áêO`åxfl ã¨fi`«O„`«OQÍ LOK«_»"Õ∞HÍ^Œ∞, F áê~°¡"≥∞Oò#∞,
F ~å*ϺOQÍxfl, F =∞O„u=~åæxfl ‰õÄ_» U~°Ê~°∞K«∞H˘x
ѨiáêÅ# =º=ã¨÷#∞ H˘#™êyOKå~°∞. P<å_»∞ „áêѨOzHõOQÍ
=ã¨∞Î#fl =∂~°∞ÊÅxflO˜x PHõeOѨÙKÕã¨∞H˘x
J=ã¨~°"≥∞ÿ#"å@xflO˜x J=∞Å∞KÕã¨∞ΠѨiáêÅ#
H˘#™êyOKå~°∞. <å<å*Ïuã¨q∞u #∞O_ç "≥Ú^ŒÅ∞H˘x
SHõº~å[ºã¨q∞u =~°‰õΩ U~°Ê_»¤ Jxfl JO`«~å˚fÜ«∞ "ÕkHõÅÖ’
P<å˜ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å[ºO ã¨Éèíº`«fiO Hõey=ÙO^ŒO>Ë<Õ =∞#O
J~°÷O KÕã¨∞HÀ=K«∞Û P<å˜ áêʼnõΩÅ =ÚO^Œ∞K«∂Ѩ٠QÆ∂iÛ.
Ѷ¨Óº_»ÖòáêÅ# HÍ|˜ì H˘xfl `«Ñ¨ÙÊÅ∞ ^˘i¡`Õ ^˘~°¡=K«∞Û. HÍx
ÉèÏ~°`« ã¨=∂Yº „ѨÉèí∞`«fiO `å#∞ PQÆ+¨µì 15, 1947Ö’
™êfi`«O„`«ºO á⁄Ok# J#O`«~°O, `«#HõO>Ë =ÚO^Õ ã¨~°fi
ã¨fi`«O„`«OQÍ L#fl ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å[ºO`À 1947 #=O|~üÖ’
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£#∞ ã¨fi`«O„`« ^Õâ◊OQÍ QÆ∞iÎã¨∂Î KÕã¨∞H˘#fl Ü«∞^ä•`«^äŒ
XѨÊO^•xfl =∞iz áÈbãπ Ü«∂Hõ∆<£ ¿Ñ~°∞`À [#~°Öò KÒ^Œi
<åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ [=Ǩ ~üÖÏÖò <≥„Ǩ˙ =∞iÜ«Ú =Å¡ÉèÏ~Ú
Ѩ>ËÖòÅÜ≥ÚHõ¯ P^ÕâßÅ"Õ∞~°‰õΩ Ãã·xHõ K«~°º [iÑ≤ ÅHõ∆Å =∞Ok
=Úã‘¡"£∞û#∞ TK«HÀ`« HÀã≤ JѨʘ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å*Ϻxfl
ÖËHõ WѨʘ `≥ÅOQÍ} „áêO`åxfl JO`«~å˚fÜ«∞
<åºÜ«∞ã¨∂„`åʼnõΩ q~°∞^ŒÌOQÍ P„Hõq∞OK«∞H˘x ÉèÏ~°`«^Õâ◊
ã¨=∂YºÖ’ qb#O KÕã¨∞H˘<åfl~°∞. qb#O `«^Œ#O`«~°O ‰õÄ_®
KÒ^Œi Ãã·xHõ ѨiáêÅ# HÍÅOÖ’ ‰õÄ_» J`«ºkèHõOQÍ ^ÀÑ≤_çH˜,
=∂#ÉèíOQÍʼnõΩ, ǨÏ`«ºÅ‰õΩ QÆ∞Ô~·# =~°æO ‰õÄ_» J`«ºkèHõOQÍ
=Úã‘¡=ÚÖË. ÉèÏ~°`« ã¨=∂Yº Ãã·#ºO ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£
^Œ∞~å„Hõ=∞}Ö’ [iÑ≤# ^Œ∞~åQÆ`åÅxflO˜x „Ѩ^•x <≥„Ǩ˙
xÜ«∞q∞Oz# ã¨∞O^Œ~üÖÏÖò Hõq∞©<Õ x~å÷iOzOk. D
^Œ∞~åQÆ`åÅ QÆ∞iOz `≥eã≤ <å_»∞ L`«Î~ü„Ѩ^Õâò ~å„+¨ì QÆ=~°fl~üQÍ
L#fl ã¨~Àlx<åÜ«Ú_»∞ É’~°∞# qÅÑ≤OzOk. XHõ
â◊„`«∞^Õâ◊OÃÑ·# ‰õÄ_» U ^Õâ◊O WO`« Ѷ¨∞’~°OQÍ ^•_çKÕã≤
P„Hõq∞Oz# K«i„`«ÖË^Œx K«i„`«HÍ~°∞Å∞ "åáÈ~Ú# ã¨O^Œ~åƒùÅ∞
L<åfl~Ú. D ^Œ∞~å„Hõ=∞} J#O`«~°O ÉèÏ~°`« ã¨=∂YºÖ’
XHõ ~å„+¨ìOQÍ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å[ºO =∂i# J#O`«~°O
1950Ö’ áœ~°áêÅ# U~°Ê_Õ<å˜H˜ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£
Ãã„Hõ>ËiÜ«∞òÖ’x Jxfl _çáê~üì"≥∞OòûÖ’ =∞iÜ«Ú W`«~°
=ÚYº"≥∞ÿ# L^ÀºQÍÅÖ’#∞ =Úã‘¡=ÚÅ∞ ^•^•Ñ¨Ù 60 âß`«O
ÃÑ·|_ç L<åfl~°∞. HÍx ÉèÏ~°`« ã¨=∂Yº áêʼnõΩÅ∞ nxfl
P„Hõq∞OK«∞H˘#fl J#O`«~°O H˘#™êyx [#~°Öò KÒ^Œi Ãã·xHõ
áêÅ# HÍÅOÖ’#∞. XHõ ~å„+¨ìOQÍ =∂~°∞Û‰õΩ#fl `«~°∞"å`«
U~°Ê_»¤ áœ~°áêÅ#‰õΩ K≥Ok# `å`å¯eHõ
=ÚYº=∞O„u%j%≥ÿï# "≥Ö’¡_ç áêÅ# HÍÅOÖ’#∞
qѨs`«OQÍ PO„^茄áêO`åxH˜ K≥Ok# q^•º=O`«∞Å#∞
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å„+¨ìOÖ’x L^ÀºQÍÅÖ’H˜ fã¨∞HÀ=_»O =Å¡
f„=OQÍ #+¨ìáÈ~Ú# =~°æO =Úã‘¡=ÚÖË. D q^èŒOQÍ
„áê~°OÉèí"≥∞ÿ# D `«QÆ∞æ^ŒÅ 1956Ö’ ~å„+¨ìO U~°Ê_»¤ `«~åfi`«
Ãã„Hõ>ËiÜ«∞òÖ’ =Úã‘¡"£∞û L^ÀºQÆ∞Å ã¨OYº QÆ}hÜ«∞OQÍ
`«yæOK«|_»@O „áê~°OÉèí"≥∞ÿ <Õ_»∞ ã≤OyÖò _çlò`À ‰õÄ_çx
<å=∞=∂„`« âß`«O ‰õÄ_» ÖËx ã≤÷ux K«∂ã¨∞Î<åflO. nxx |˜ì
=∞#Hõ~°÷=∞ÜÕ∞º^Õ^ŒO>Ë ÉèÏ~°`« ã¨=∂Yº ^Œ∞~å„Hõ=∞} J#O`«~°O
1950 [#=iÖ’ U~°Ê_»¤ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å„+¨ìO, 1953 #=O|~ü
1# =∞„^•ãπ #∞O_ç q_çáÈ~Ú U~°Ê_»¤ PO„^èŒ~å„ëêìÅ#∞ HõeÑ≤
1956 #=O|~ü 1 PO„^茄Ѩ^Õâò ~å„+¨ìO U~°Ê_»@O =Å¡ =zÛ#
PO„^èŒ=Åã¨"å^ŒO =¸ÅOQÍ `≥ÅOQÍ} „áêO`«OÖ’ ÉÏQÍ
#+¨ìáÈ~Ú# =~°æO =Úã‘¡=ÚÖË. ~å„+¨ìO U~°Ê_»¤ `«~åfi`« ‰õÄ_»
~å[H©Ü«∂Å`À =Ú_çѨ_ç ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£Ö’ <å˜ #∞O_ç <Õ˜
QÀ‰õΩÖòKåò |O_®~ü, Å∞Oax=#O, =∞Hͯ=∞r˚^£
ÉÏO|∞ÃÑÅ∞à◊§ =~°‰õΩ K≥ň~y# =∞`« JÅ¡~°¡xflO˜H˜ HÍO„ˆQãπ
ZO.S.ZO.^•i`≥ÅOQÍ}L^Œº=∞O"≥·Ñ¨ÙWѨʘÔH·#LO_®eûO^Õ
-U~°∞H˘O_» #~°ã≤OǨϙêfiq∞,
iÃãiÛ ™ê¯Å~ü

46. 46#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
áêsì<À ÖËHõ WHõ¯_ç áêÅHõ áêsìÖ’ HÍ~°}O. J=xfl ‰õÄ_»
PO„^èŒ =Å㨠"å^ŒO PO„^茄Ѩ^ÕâòÖ’ `«# JkèHÍ~°O âßâ◊fi`«O
KÕã¨∞H˘<Õ „Hõ=∞OÖ’ [iy#"Õ. PO„^èŒ=Å㨠"å^•xH˜ ZѨÙÊ_»∞
PѨ^Œ =zÛ# JÅ¡~°∞¡ ã¨$+≤ìOK«_®xH˜ ^•xH˜ Hõ#|_Õ J_®¤
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ Ö’x áê`«|ã‘Î<Õ. ÉèÏ~°`« ã¨=∂Yº áêÅHõ
=~°æáêsìÅ∞ PO„^èŒ=Åã¨"å^ŒO`À q∞ÖÏY`≥ÿ "ÕÅ=∞Ok
=Úã‘¡=ÚÅ#∞ S.Zãπ.S U*ˇO@∞¡QÍ =Ú„^Œ"Õã≤ |∂@HõѨÙ
Z<£H“O~°¡Ö’ K«OÑ≤ ~°HõÎO`À KÕ`«∞Å∞ Hõ_»∞‰õΩ#fl Ѷ¨∞# K«i„`«
‰õÄ_» "å˜H˜ LOk. D 60 ã¨O=`«û~åÅ PO„^èŒ=Åã¨"å^Œ
áêÅ#Ö’ XHõ<å_»∞ ~å[º JkèHÍ~° ÉèÏ+¨QÍ JÅ~åi# L~°∂÷
ÉèÏ+¨ <Õ_»∞ J^èŒ=∞ ™ê÷~ÚH˜ KÕ~°∞‰õΩ#flk. =Úã‘¡=ÚÅ ^Œ~åæÅ∞,
=∞l˚^£Å∞ „áêp# Hõ@ì_®ÖËq Jaè=$kúH˜ <ÀK«∞HÀÖË^Œ∞.
„ѨÉèí∞`«fiO U~°Êiz# "≥∞ÿ<åi© Hõg∞+¨<£Å∞ `≥ÅOQÍ}Ö’ L#fl
"≥∞*Ïi© =Úã‘¡=ÚʼnõΩ U <åºÜ«∞O KÕÜ«∞ÖË^Œ∞. XHõ<å_»∞
JO^Œi ѨO_»∞QÆQÍ q~åle¡# Ñ‘~°¡ ѨO_»∞QÆ <Õ_»∞ =Úã‘¡"£∞ûˆH
Ѩiq∞`«=∞ÜÕ∞º Ѩiã≤÷u ^•Ñ¨ÙiOѨÙiOzOk. =H±ÊùÉ’~°∞¤
PO„^èŒ=Å㨠Hõ|O^Œ ǨϙêÎÖ’¡ |OnèQÍ =∂iOk. ÅHõ∆Å HÀ@¡
qÅ∞"≥·# x*ÏO ~åA Éèí∂=ÚÅ#∞ ‰õÄ_» =^ŒÅ‰õΩO_®
PO„^èŒáêʼnõΩÅ∞ PO„^èŒ=Å㨠ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞ʼnõΩ
JQÆ∞æ=ã¨QÆ∞æ=‰õΩ J=Ú‡H˘<åfl~°∞. x*ÏO ~åA Hõ˜ìOz#
Éèí=<å<Õfl PO„^茄Ѩ^Õâò JÃãOc¡QÍ KÕã≤, PO„^èŒ=Åã¨"å^ŒO
J_®¤QÍ =∂~°∞ÛH˘x J_»¤"≥∞ÿ# K«ÏìÅ∞ `≥ã¨∞Î "≥Ú`«ÎO
`≥ÅOQÍ}Ï#∞ <åâ◊#O KÕâß~°∞. x*ÏO ~åAÅ HÍÅOÖ’
™ê÷Ñ≤OK«|_ç# ^•^•Ñ¨Ù 600 „ѨÉèí∞`«fi Ѩi„â◊=∞Å#∞ `≥ÅOQÍ}
„áêO`«OÖ’ =¸¿ãã≤ PO„^èŒ=Åã¨"å^ŒO `«# „ÃÑ·"Õ@∞ "åºáê~°
™ê„=∂*Ϻxfl qã¨ÎiOK«∞H˘Ok. PO„^茄Ѩ^Õâò ~å„+¨ìO U~°Ê_»¤
`«~åfi`« XHõ¯ L^ÀºQÆ~°OQÆOÖ’<Õ HÍ^Œ∞, =Úã‘¡"£∞û‰õΩ ÉÏQÍ
Ѩ@∞ì#fl ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ =ºáê~°OQÆOÖ’ ‰õÄ_» PO„^èŒ =Å㨠"å^ŒO
K˘K«∞Û‰õΩ =zÛ "åix "åºáê~° ~°OQÆOÖ’#∞ ^èŒfiOã¨O KÕã≤Ok.
D "åºáê~åxfl qã¨ÎiOKÕ „Hõ=∞OÖ’ PO„^èŒ=Åã¨"å^•xH˜
PO`«~å˚fÜ«∞ |Ǩïà◊*Ïu ã¨Oã¨÷Å`À U~°Ê_»¤ "åºáê~°
ã¨O|O^•Å`À UHõOQÍ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ áê`«|ã‘Îx
<≥ÿò|*Ï~üÅ∞QÍ =∂~°∞™êÎ=∞x =∞s |s`≥yOz =Úã‘¡=ÚÅ#∞
J==∂# Ѩiz# PO„^èŒ=Åã¨áêʼnõΩÅ∞ L<åfl~°∞. ÃÑ·
JOâßÅxflO˜x ѨijeOz#ѨÙ_»∞ ÉèÏ~°`« ã¨=∂Yº áêʼnõΩÅ∞
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å*Ϻxfl P„Hõq∞OK«∞H˘x XHõ ‰õΩ„@ ѨÓi`«OQÍ
PO„^茄Ѩ^Õâò ~å„ëêì#fl U~°Êiz, ^•x LxH˜ H˘#™êQÆ∞`«∞#fl
<Õ˜=~°‰õΩ Jxfl ~°OQÍÖ’¡ J`«ºkèHõOQÍ #+¨ìáÈ~Ú# =~°æO
=Úã‘¡=ÚÖË. D #ëêìʼnõΩ, HõëêìÅxflO˜H˜ HÍ~°}O
PO„^èŒ=Åã¨"å^•xfl „Ѩ"≥∂ò KÕã¨∂Î =zÛ# ÉèÏ~°`« ã¨=∂Yº
áêÅHõ =~åæʼnõΩ K≥Ok# HÍO„ˆQãπ, `≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O áêsìÖË.
HÍ|˜ì WѨʘÔH·# PO„^茄Ѩ^Õâò ~å[H©Ü«∂ÅÖ’ F H©ÅHõ
~å[H©Ü«∞ áêsì%j%≥ÿï# PÖò WO_çÜ«∂ =∞r¡ãπ W`≥ÎǨÏ^Œ∞Öò
=Úã¨Öχ<£ (ZO.S.ZO) Ѩ^•flÅ∞QÆ∞ ã¨O=`«û~åÅ ã¨Ç¨ "åã¨O
J#O`«~°O HÍO„ˆQãπ ã¨~å¯~°∞‰õΩ J@∞ ˆHO„^ŒOÅ#∞, W@∞
~å„+¨ìOÖ’#∞ W©=Å =∞^ŒÌ`«∞ LѨã¨OǨÏiOK«∞#fl D „Ѩã¨∞Î`«
`«~°∞}OÖ’ ÃÑ· Kåi„`«Hõ JOâßÅxflO˜x ѨiQÆ}Ö’H˜ fã¨∞H˘x
WѨʘÔH·# uiy ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ =Úã‘¡=ÚÅ P`«‡Q“~°"åxfl
ã¨"≥∂#fl`«OQÍ xÅѨ_»O HÀã¨O `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’H˜
~å"åe. HÍx ZO.S.ZO. `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞ _ç=∂O_»∞
q+¨Ü«∂xH˜ =KÕÛ@ʘH˜ XHõ ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# "≥·Yix Hõey
L#fl@∞¡ÖË^Œ∞. „jHõ$+¨‚ Hõq∞©H˜ "åizÛ# x"ÕkHõ „ѨHÍ~°OQÍ
Ѩije¿ãÎ "≥Ú^Œ@QÍ "å~°∞ ~å„ëêìxfl ã¨"≥∞ÿHõºOQÍ LOKåÅx
ã¨∂zã¨∂Î<Õ XHõ"Õà◊ q_»nÜ«∞=Åã≤=¿ãÎ ~åÜ«∞Å `≥ÅOQÍ}
U~åÊ@∞KÕÜ«∂Åx x"ÕkOKå~°∞. HÍx ZO^Œ∞‰õΩ ZO.S.ZO.
ÃÑ· Kåi„`«Hõ JOâßÅ#∞ ѨiQÆ}Ö’H˜ fã¨∞HÀx `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞OÖ’H˜ J_»∞QÆ∞ÃÑ@ì_»OÖË^À JO`«∞|@ìx JOâ◊O. =∞~À
Ѷ¨∞’~°"≥∞ÿ# q+¨Ü«∞"Õ∞O@O>Ë PO„^èŒ=Åã¨"å^Œ
ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞ʼnõΩ JѨÊ#OQÍ Éèí∂=ÚÅ∞ ã¨=∞iÊOz
"ÕÅHÀ@¡‰õΩ Ѩ_»QÆÖˇuÎ *ˇÿÅ∞áêÖˇÿ# [QÆ<£ áêsì"≥·Ñ¨Ù K«∂_»@O
KåÖÏ Pâ◊Û~åºxfl Hõeyã¨∞ÎOk. HÍx P áêsì `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìO
U~°Ê_»¤ `«~åfi`« LѨ=ÚYº=∞O„u Ѩ^Œqx, =∞~À <åÅ∞QÆ∞
=∞O„u Ѩ^Œ=ÙÅ#∞ W=fi_»O ^•fi~å JkèHÍ~°OÖ’
áêÅ∞ѨOK«∞HÀ=_®xH˜ J=HÍâ◊O Wã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì
ã¨q∞u ÖÏO˜ áêsìÅ"≥·Ñ¨Ù K«∂ã≤ ZO^Œ∞‰õΩ K«~°ÛÅ∞ [~°∞Ѩ^À
J~°÷OHÍ^Œ∞. [QÆ<£ `≥KÕÛ ~å[#fl ~å[ºOÖ’ QÀ‰õΩÖòKåòÅ∞,
Å∞O|h=<åÅ∞, =∞Hͯ=∞r˚^£ JÅ¡~°¡`À áê@∞ S.Ü«∞ãπ.S
=Ú„^ŒÅ∞, |∂@HõѨ٠Z<£H“O@~°∞¡ LOÏÜ«∞#fl #QÆfl ã¨`åºxfl
ZO.S.ZO ZO^Œ∞‰õΩ QÆ∞iÎOK«_»OÖË^Œ∞! `≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O áêsì
Uq^èŒOQÍ PO„^èŒ=Åã¨"å^ŒO =∂#ã¨Ñ¨Ù„uHÀ, "≥·.Ü«∞ãπ.P~ü
HÍO„ˆQãπ áêsì ‰õÄ_» PO„^èŒ=Åã¨"å^ŒO =∂#㨠ѨلuˆH.
JO^Œ∞<å Jk Jqhu ѨÙ<å^Œ∞Å g∞^Œ xi‡OK«|_»∞`«∞#fl
áêsì. P`«‡Q“~°=O "≥·áê, Jqhu "≥·áê `ÕÅ∞ÛHÀ=eûOk
ZO.S.ZO. áêsì =∞iÜ«Ú ^•x <åÜ«∞Hõ`«fiO. =∂~°∞`«∞#fl
D ~å[H©Ü«∞ ã¨g∞Hõ~°}ÏÅ#∞|˜ì J~°÷=∞ÜÕ∞º^ÕO^ŒO>Ë
PO„^èŒ=Åã¨"å^ŒO ‰õΩ„@ѨÓi`«OQÍ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xfl
^≥|ƒfÜ«∞_®xH˜ [QÆ<£‰õΩ `ÀHõQÍ ZO.S.ZO#∞ =∂iÛ
"≥·.Ü«∞ãπ.P~ü.HÍO„ˆQãπ#∞ `≥ÅOQÍ}Ö’ |Ö’¿Ñ`«O

47. 47 JHÀì|~ü, 2012
KÕÜ«∞É’`«∞#fl^Œ<Õ q+¨Ü«∞O. „ѨѨOK«"åºÑ¨ÎOQÍ W™ê¡"£∞‰õΩ
=∞iÜ«Ú „ÔH·ã¨Î= =∞`åʼnõΩ =∞^Œº „Ѩ`«ºHõ∆OQÍ WO`« Ü«Ú^ŒúO
[~°∞QÆ∞`«∞#fl `«~°∞}OÖ’, J@∞=O˜ „ÔH·=ã¨Î==∞`« „QÆO^è•xfl
`«# KÕ`«∞ÅÖ’ Ѩ@∞ìH˘x JO`« ѨzÛQÍ „Ѩ[Å =ÚO^Œ∞‰õΩ
=ã¨∞Î#fl [QÆ<£ áêsì JO_»QÍ xÅ|_»@O JO>Ë XHõ ~°HõOQÍ
W™ê¡"£∞ =∞`«OÃÑ· „ÔH·ã¨Î= =∞`«O =∞iÜ«Ú ^•xx "åºáê~°O`À
[q∞bQÍ HõeÑ≤ PO„^èŒ=ã¨Å"å^ŒO ã¨Ç¨ Ü«∞O`À PO„^茄Ѩ^Õâò
~å[H©Ü«∂ÅÖ’ [q∞bQÍ „Ѩ"≥∂ò KÕã¨∂Î#fl „ѨѨOK«ÉϺOH±#∞
^•x "≥#∞Hõ L#fl J"≥∞iHÍ =Úã‘¡=ÚÅÃÑ· KÕ¿ã PQÆ_®Å#∞
P"≥∂kOK«_»O ‰õÄ_® J=Ù`«∞Ok. nxfl "≥Ú`«ÎO =Úã‘¡"£∞
ã¨=∂[O Uq^ŒOQÍ ri‚OK«∞‰õΩO@∞Ok? ˆHO„^ŒOÖ’ HÍO„ˆQãπ
áêsìH˜ Jxfl q+¨Ü«∂ÅÖ’ JO_»QÍ LO@∞#fl [QÆ<£‰õΩ <Õ~°∞QÍ
`«#‰õΩ HÍO„ˆQãπ áêsì`À L#fl ã¨O|O^•Å#∞ =keÃјì
[QÆ<£‰õΩ `ÀHõQÍ=∂~°_»O Uq∞˜? `≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O áê~°¡"≥∞Oò
ã¨Éèí∞ºÅ`À `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì U~åÊ@∞‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ ¿Ñ¡ HÍ~°∞¤#∞
„Ѩ^Œi≈Oz# [QÆ<£ JO_»QÍ xÅ|_»@O JO>Ë Kåi„`«HõOQÍ
`≥ÅOQÍ}Ï#∞ J_»∞¤HÀ=_»"Õ∞. `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì ã¨q∞u =∞iÜ«Ú
^•x <åÜ«∞‰õΩ_≥ÿ# K«O„^ŒâıY~ü ~å=Ù ‰õÄ_» ZO.S.ZO`À
K«~°ÛÅ∞ [~°∞Ѩ_»O =∞Ozk. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’
=Úã‘¡=ÚÅ∞ ѨÓiÎ ™ê÷~ÚÖ’ ÉèÏQÆ™êfi=∞ºOQÍ L#flѨʘH˜x,
XHõ˜ Ô~O_»∞ =Úã‘¡"£∞ʼnõΩ K≥Ok# áêsìÅ∞ L^Œº=∞OÖ’
áêÅ∞ѨOK«∞H˘O@∞#flѨʘH˜x ZO.S.ZO ÖÏO˜ ~å„+¨ì
~å[H©Ü«∂Å#∞ „ѨÉèÏq`«O KÕÜ«∞QÆÅ áêsì L^Œº=∞OÖ’H˜
fã¨∞‰õΩ=¿ãÎ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£`À ‰õÄ_»∞‰õΩ#fl `≥ÅOQÍ}Ï ~å„+¨ì
U~åÊ@∞ ã¨=∞㨺#∞ ã¨∞ÅÉèíOQÍ Ju `«fi~°Ö’<Õ
™êkèOK«∞HÀ=K«∞Û. HÍ|˜ì D Ô~O_»∞ áêsìÅ =∞^Œº K«~°ÛÅ
HÀã¨O `≥ÅOQÍ} q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ, `≥ÅOQÍ} á⁄e˜HõÖò
*Ï~ÚOò Ü«∂Hõ∆<£ Hõq∞˜ ÖÏO˜q Hõ$+≤ KÕ¿ãÎ =∞Ozk. Hõhã¨O
ZO.S.ZO#∞ ˜.*ˇ.U.ã≤Ö’H˜ J~Ú# ÖωõΩ¯~å"åe. PO„^èŒ
„Ѩ^Õâò q_çqáÈ~Ú Ô~O_»∞ ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_»¤ ÖËHõ =¸_»∞
~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_»¤ =∞iO`« Z‰õΩ¯=QÍ ~å[H©Ü«∞ =∞iÜ«Ú W`«~°
~°OQÍÅÖ’ =Úã‘¡=ÚÅ∞ Jaè=$kÌ K≥O^Œ_®xH˜ J=HÍâ◊O
U~°Ê_»∞`«∞O^Œ<Õ q+¨Ü«∞O J~°÷O KÕ~ÚOKåe. `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì
U~åÊ@∞ L^Œº=∞OÖ’ „Ѩ[Å`À Hõeã≤ áêÅ∞ѨOK«∞‰õΩO>Ë
Jã¨~°∞nÌ<£ F"≥·ã≤ WHõ¯_ç „Ñ¨[ÅKÕ`« Jaè#= =∞Öϯaè~å=Ú_»∞QÍ
H©iÎOK«|_»`å_»∞. `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìO U~°Ê_»¤ `«~åfi`« W@∞
~å[H©Ü«∞OQÍ LѨ=ÚYº=∞O„u =∞iÜ«Ú =∞~À =¸_»∞ ÖËHõ
<åÅ∞QÆ∞ =∞O„u Ѩ^Œ=ÙÅ#∞ =∞iÜ«Ú L^ÀºQÍÅÖ’ 12 âß`«O
i[ˆ~fi+¨<£ á⁄O^Œ_»O ^•fi~å `≥ÅOQÍ} ~å[H©Ü«∂ÅÖ’ XHõ
x~°‚Ü«∂Hõ â◊H˜ÎQÍ =∂i =∞iO`«QÍ =Úã‘¡"£∞ ã¨=∂*Ïxfl
Jaè=$kú KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. =H±ÊùÉ’~°∞¤Å#∞, "≥∞ÿ<åi˜ Hõg∞+¨<£Å#∞
|Ö’¿Ñ`«O KÕã¨∞H˘x =Úã‘¡"£∞ ã¨=∂*Ïxfl Jaè=$kú
KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. WѨʘÔH·# PO„^èŒ=Åã¨"å^ŒO u#QÍ q∞yÖË
ZOye "≥∞`«∞‰õΩÅ HÀã¨O Pâ◊Ѩ_»@O =∂#∞H˘x,
P`«‡Q“~°=O`À `«Öˇ`«∞ÎH˘x `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ áêÖÁæ<Õ
kâ◊QÍ ZO.S.ZO. `«# x~°‚Ü«∂xfl ѨÙ#:ã¨g∞H˜∆OK«∞‰õΩO@∞^Œx
Pt^•ÌO! D kâ◊QÍ `≥ÅOQÍ}Ö’x W™ê¡"£∞ =∞`« ÃÑ^ŒÌÅ∞,
=Úã‘¡"£∞ ã¨=∂[O ‰õÄ_» XuÎ_çx f„=`«~°O KÕÜ«∂e!! ÉèÏ~°`«
ã¨=∂Yº‰õΩ K≥Ok# áêÅHõ =~åæÅÜ≥ÚHõ¯ =∞`«`«`«fiáêsìÅ∞
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ áêÖÁæx |ÅѨ_ç JkèHÍ~°OÖ’H˜ =zÛ
ˆ~Ѩ٠ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£#∞ PQÆ=∂QÆO KÕ¿ãÎ ^•xH˜
ÉÏ^茺`«=Ç≤ÏOK«=Åã≤Ok ZO.S.ZO áêsì<Õ!!!.ÖËHõáÈ`Õ ˆ~Ѩ˜
`≥ÅOQÍ} K«i„`«Ö’ „^ÀǨïÅ∞QÍ ~åÜ«∞|_»`åO.