Nad august

Q“~°= ãÖáê^Œ‰õΩÅ∞
„á⁄IIJ_»Ñ¨ ã¨`«º<å~åÜ«∞}
ãÖáê^Œ‰õΩ_çL`«Î~°O
P=∞x+≤"ÕQÆOQÍ=KÕÛ"å_»∞
„Ñ¨âßO`«OQÍ=KÕÛ"å_»∞
=∞ø#OQÍ =KÕÛ"å_»∞
L^ŒÜ«∞O ãÖ^èŒºÖ’
ã¨∂~°∞ºxÖÏ=KÕÛ"å_»∞
XHÀ™êi
ã¨=Ú„^ŒÑ¨Ù JÅÅ∞
J`«xflÜ«Ú=‰õΩ_çflKÕ¿ãq
[Åáê`åÖÏ¡
J`«x =∂@Å =∞^èŒº
ÉèÏ"åÅ∞„Ñ¨=Ç≤ÏOKÕq
H˘xfl™ê~°∞¡
"≥<≥flÅ^èŒ∂oÖ’
J`«_»∞ ãÖK«iOKÕ"å_»∞~°K«#Å∞, K«O^•Å∞, q~åàÏÅ∞ ÑÖÑ¨=eû# z~°∞<å=∂
¿ãflÇ¨ÏÅ`« ZO.,
WO.<≥O.1–1–305, ÉÏÖÏr HÍÅh,
"≥∂Ç¨Ï<£#QÆ~ü, H˘`«Î¿Ñò
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£–500 035
#_»∞ã¨∞Î#fl`≥ÅOQÍ}=∂ã¨ Ñ¨„uHõ
#∂~°∞ Ñ¨ÓÅ∞ qHõã≤OK«h, "Õ~Ú PÖ’K«#Å∞ ãÖÑ¶¨∞i¬OK«h J#fl@∞¡ „Ñ¨*Ï#∞‰õÄÅ"≥∞ÿ# aè#fl PÖ’K«#Å‰õΩ
=∂ Ñ¨„uHõÖ’ KÀ@∞O@∞Ok. Hõ#∞Hõ D Ñ¨„uHõÖ’ =Ú„kOz# Jaè„áêÜ«∂Å∞ ~°K«~Ú`«Å"Õ. ãÖáê^ŒHõ
=~åæxH˜ UH©ÉèÏ=O LO_»#=ã¨~°O ÖË^Œ∞.
1#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
W."≥∞~ÚÖò:–nadusthunnatelangana@gmail.com
PQÆã¨∞ì 2013
ãÖÑ¨Ù˜: 3
ãÖzHõ: 8
ã¨ÅÇ¨ =∞O_»e
P‰õΩÅ Éèí∂=∞Ü«∞º
Ãã·<£û ã¨∂Ñ¨~ü"≥·[~ü(i>ˇÿ~ü¤)SCERT-AP
JÅ¡O <å~åÜ«∞}
Z_ç@~ü–#=∞¿ãÎ `≥ÅOQÍ}
z‰õΩ¯_»∞ „Ñ¨ÉèÏHõ~ü
J_»fiˆHò–<åºÜ«∞ ã¨ÅÇ¨ ^•~°∞
ãÖáê^ŒHõ =~°æO
_®IIZ.ã≤ÖÏ‡<åÜ«∞H±
„HÍOu
"Õ∞<Õ[~ü
ZO. ÉÏÅ∞<åÜ«∞H±
á¶È<£ <≥O.: 8008918475, 9290745490
ãÖáê^Œ‰õΩ_»∞
_®IIã≤.HÍjO
Jã≤ÃãìOò „á⁄ÃÑ¶ã¨~ü
[~°fleã¨∞ì
ã¨Ç¨ Ü«∞ ãÖáê^Œ‰õΩ~åÅ∞
¿ãflÇ¨ÏÅ`« ZO.
#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} JH“Oò <≥O|~ü: 62254225854
ZãπaÃÇÏKü, ~åOHÀiî„ÉÏOKü(20350), ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£
EÖˇ· 30, 2013

2#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
`≥ÅOQÍ}`˘=fi
1. ãÖáê^ŒH©Ü«∞O
`≥ÅOQÍ} =zÛ#>Ë¡<å...? 3
2. #_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO
'ZxflHõÅ `≥ÅOQÍ}— ˆ~Ñ¨˜ Jqhu `≥ÅOQÍ}Ï? –ã≤.ÃÇÏKü.=∞^èŒ∞ 4–5
_èçb¡ <å@HõO `«∞k Ñ¶¨∞@ì=∂...? –_®IIl.ÅK«ÛÜ«∞º 6-7
L^ÀºQÆ∞Å áÈ~å@O - `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å q=ÚH˜ÎÖ’ ÉèÏQÆO – Ô^Õg „Ñ¨™ê^£ 8–9
W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ∞áÈ`Õ =∂ Tàı¡OQÍ#∞ –_®IIU~°∞H˘O_»x~°ûOÇ¨ï_»∞ 10–14
3. JO`«~å˚fÜ«∞O
„Ñ¨ÑÖpHõ~°} =ºuˆ~Hõ „Ñ¨*ÏO^Àà◊#Å∞ –Z.x~°ûOÇ¨ Ô~_ç¤ 15–21
4. ˜Ñ≤ZÑ¶π |ã¨∞ûÜ«∂„`«
L`«Î~° `≥ÅOQÍ} |ã¨∞ûÜ«∂„`« <å J#∞Éèí"åÅ∞ –J~°∞}ÏOH±ZÅ∞Hõ@∂i 22–27
Ñ¨Öˇ¡ÅH˜ "≥àÏ¡e -Ñ≤.~åkèHõ 28
q^èŒfiOãÖ – q.q[Ü«∞ÅH˜∆‡ 29–30
5. ã¨‡ $uÖ’...
„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} ÅHõ∆º™ê^èŒ# kâ◊Ö’... –l.„Ñ¨ÉèÏHõ~ü 31-36
6. ™êÇ≤Ï`«ºO
`≥ÅOQÍ} qt+¨ì Hõq`«fi ãÖHõÅ#O –`ÀHõÅ~å*Ëâ◊O 37
Jã≤Î`åfixH˜ J#flOÃÑ>Ëì Hõq`«fiO –_®II<åàıâ◊fi~°Oâ◊OHõ~°O 38-40
áê@ –ZO.l.˜.„Ñ¨ÉèÏHõ~ü 44
7. ã≤OQÆˆ~}˜ ãÖQÆ`«∞Å∞
J=fi h‰õΩ ^ŒO_»"Õ∞ –_»Ñ¨Cã¨=∞‡Ü«∞º 41
8. Pk"åã‘ rq`«O
Q˘O`«∞ Pi# Pk"åã‘ QÆ∂_®Å∞ –P„`«OÉèí∞[OQÆ~å=Ù 42–43

ãÖáê^ŒH©Ü«∞O
`≥ÅOQÍ}=zÛ#>Ë¡<å...?
HÍO„ÔQãπ áêsì =i¯OQ∑ Hõq∞˜, Ü«ÚÑ≤U ã¨=∞#fiÜ«∞ Hõq∞˜ Ñ¨k lÖÏ¡Å `≥ÅOQÍ}‰õΩ ã¨∂„`«|^ŒúOQÍ XÑ¨C‰õΩ#fl@∞¡ kyfi[Üü∞
ã≤OQ∑ „Ñ¨HõÕKå_»∞. D „Ñ¨Hõ@# q#fl `≥ÅOQÍ} "å^Œ∞Å∞ „H˘"˘fi`«∞ÎÅ∞ "≥eyOKå~°∞, =∞iH˘O^Œ~°∞ ã‘fi@∞¡ ÑÖK«∞H˘<åfl~°∞.
L™ê‡xÜ«∂, *ˇZ<£˜Ü«ÚÃÇÏKü q^•º~°∞÷Å∞ _»Ñ¨CÅ∞ "å~ÚOK«∞‰õΩO@∂ QÆO`«∞ÖË™ê~°∞.
2009 _çÃãO|~ü 9# ˆHO„^Œ „Ñ¨Éèí∞`«fiO `«~°Ñ¨Ù# JÑ¨Ê˜ Ç¨ÏŸOâßY =∞O„u z^ŒO|~°O `≥ÅOQÍ} „Ñ¨„H˜Ü«∞ "≥Ú^ŒÅ=Ù`«∞O^Œx
„Ñ¨HõÕz# ãÖ^Œ~°ƒùOÖ’ KåÖÏ =∞Ok `≥ÅOQÍ}"å^Œ∞Å∞ ãÖ|∞~åÅ∞ KÕã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. HÍh _çÃãO|~ü 9 „Ñ¨Hõ@#‰õΩ =ºuˆ~Hõ"≥∞ÿ#
„Ñ¨Hõ@##∞ _çÃãO|~ü 23# J^Õ z^ŒO|~°O KÕ™ê_»∞. nO`À `≥ÅOQÍ}"å^Œ∞Å `å`å¯eHõ P#O^ŒO QÍeÖ’ Hõeã≤ áÈ~ÚOk.
D J#∞Éèí=O`À HÍÉ’Å∞ D™êi Z‰õΩ¯= âß`«O `≥ÅOQÍ}"å^Œ∞Å∞ ãÖ|∞~åÅ‰õΩ ^Œ∂~°OQÍ L<åfl~°∞. ã¨fiÜ«∞OQÍ ˜P~üZãπ
<åÜ«∞Hõ`«fi"Õ∞ áê~°¡"≥∞OòÖ’ aÅ∞¡ ÃÑ>Ëì=~°‰õΩ J„Ñ¨=∞`«ÎOQÍ LO_»=∞x Ñ≤Å∞Ñ¨Ù WzÛO^ŒO>Ë, ™ê^è•~°} „Ñ¨[ÅÖ’ HÍO„ÔQãπ Ñ¨@¡
JÑ¨#=∞‡HõO LO_»@O qz„`«"Õ∞q∞ HÍ^Œ∞. J~°"≥· Uà◊√¡QÍ HÍO„ÔQãπ áêsì `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å‰õΩ KÕã≤# "≥∂ãÖ ‰õÄ_® XHõ
HÍ~°}"≥∞ÿ LO_»=K«∞Û.
WO`« `«fii`«QÆu# `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OÖ’ x~°‚Ü«∂Å∞ fã¨∞‰õΩ#fl HÍO„ÔQãπ áêsì "≥#H˜¯áÈ`«∞O^•? JO>Ë K≥Ñ¨ÊÖËO. U^≥·<å
[~°QÆ=K«∞Û. ~å[H©Ü«∂ÅÖ’ Jhfl ™ê^èŒº"Õ∞. K«@ì ã¨ÉèíÅÖ’ =∞Ç≤ÏàÏ i[ˆ~fi+¨<£ aÅ∞¡ J@ÔHH˜¯Ok. PÇ¨ ~° Éèí„^Œ`« aÅ∞¡ UO
HÍ#∞#fl^À HÍÅ"Õ∞ `ÕÖÏÛe. DÖ’Ñ¨Ù `≥ÅOQÍ} aÅ∞¡ áê~°¡"≥∞Oò =ÚO^Œ∞‰õΩ ~å=K«∞Û. =¿ãÎ Ñ¶ë`«O `ÕÅ∞ã¨∞ÎOk.
HÍO„ÔQãπ áêsì `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OÖ’ D x~°‚Ü«∂xH˜ ~å=ÏxH˜ HÍ~°}O U"≥∞ÿ LO@∞O^Œx JO^Œ~°∂ HÍHõáÈ~Ú<å
H˘O^ŒÔ~·<å J#∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. nxH˜ Ô~O_»∞ HÍ~°}ÏÅ∞ LO_»=K«∞Û. XHõ˜, ^Õâ◊"åºÑ≤`«OQÍ "≥∂_ô „Ñ¨ÉèÏ=O ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞Ok.
=∞s =ÚYºOQÍ L`«Î~° ÉèÏ~°`«OÖ’ Z‰õΩ¯=QÍ LOk. Hõ#∞Hõ ™ê^èŒº"≥∞ÿ#O`« `˘O^Œ~°QÍ "≥∂_ç „Ñ¨ÉèÏ=O ÖË‰õΩO_® KÕã¨∞HÀ"åÅO>Ë
=ÚO^Œã¨∞Î ZxflHõÅ‰õΩ "≥àÏ¡e. ZÏ¡QÆ∂ #=O|~üÖ’ <åÅ∞QÆ∞ ~å„ëêìÅ JÃãOc¡ ZxflHõÅ∞ ~åÉ’`«∞<åfl~Ú. XHõ"Õà◊ P ZxflHõÅÖ’
Z<£_çZ ‰õÄ@q∞ q[Ü«∞O ™êkè¿ãÎ Ü«ÚÑ≤Z ‰õÄ@q∞H˜ Hõ+¨ì=∞=Ù`«∞Ok. Hõ#∞Hõ #=O|~üÖ’ ÖË^• _çÃãO|~üÖ’<Õ áê~°¡"≥∞Oò#∞
~°^Œ∞ÌKÕã≤ =ÚO^Œã¨∞Î ZxflHõÅ‰õΩ áÈ=@O =Å# Z‰õΩ¯= ÖÏÉèíO LO@∞O^Œx HÍO„ÔQãπ ÉèÏ=#. WHõ Ô~O_À HÍ~°}O ™ÈxÜ«∂
J<å~ÀQÆºO. P"≥∞ Ü«∂H©ì"£QÍ LO_»QÍ<Õ JO^Œix XÑ≤ÊOz ~åÇ¨ïÖò#∞ „Ñ¨^è•xQÍ K«∂_»@O. Wk [~°QÍÅO>Ë HõhãÖ "≥∂_ç
„Ñ¨ÉèÏ=O ÖËx ^ŒH˜∆}Ïk ~å„ëêìÅÖ’ ™ê^èŒº"≥∞ÿ#O`« Z‰õΩ¯= ã‘@¡#∞ HÍO„ÔQãπ ÔQÅ∞K«∞HÀ"åe. D Ô~O_»∞ HÍ~°}ÏÅ∞ ™ê~åOâ◊OÖ’
~å[H©Ü«∞ „Ñ¨Ü≥∂[#"Õ∞. „Ñ¨*Ï™êfi=∞º „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} HÀˆ~"åà◊¡O KåÖÏ ~ÀAÅ #∞Oz K≥|∞`«∞<åflO, ™ÈxÜ«∂QÍOnèH˜
`≥ÅOQÍ} W¿ãÎ ~å[H©Ü«∞ ÖË^• Pi÷Hõ „Ñ¨Ü≥∂[<åÅ∞ <≥~°"Õˆ~@@∞¡ LO_®e Jx. W^Õ ~°∞A"≥·Ok. WÑ¨Ù_»∞ `«# ~å[H©Ü«∞
„Ñ¨Ü≥∂[#O `≥ÅOQÍ} ^•fi~å <≥~°"Õ~°∞`«∞O^Œ#∞H˘x `≥ÅOQÍ} ~å„ëêìxfl W=fiÏxH˜ ã≤^ŒúÑ¨_ç#@∞¡ HõxÊã¨∞ÎOk. ˜P~üZãπ#∞
HÍO„ÔQãπÖ’ qb#O KÕã¨∞‰õΩO>Ë `≥ÅOQÍ}Ö’ L#fl 17 áê~°¡"≥∞Oò ™ê÷<åÅ#∞ ÔQÅ∞K«∞HÀ=K«Û<Õ nè=∂`À HÍO„ÔQãπ Jkèëêì#O
LOk.
D ÖˇHõ¯Å∞ ã¨ˆ~, XHõ "Õà◊ #=O|~üÖ’ áê~°¡"≥∞Oò ~°^≥ÂÌ `≥ÅOQÍ} aÅ∞¡ áêãπ HÍHõáÈ`Õ Ñïã≤÷u Uq∞@<Õk XHõ „Ñ¨â◊fl. nxH˜
ã¨=∂^è•#O WKÕÛ^≥=~°∞? ZO`« `«fii`«QÆu# `≥ÅOQÍ} „Ñ¨„H˜Ü«∞#∞ #_çÑ≤Oz# <åÅ∞ÔQ·^Œ∞ <≥ÅÅ∞ Ñ¨_»∞`«∞O^Œx HÍO„ÔQãπ
<åÜ«∞Hõ`«fi"Õ∞ K≥|∞`«∞Ok. =∞i q∞yeOk =¸_»∞ <≥ÅÖË Hõ^•! W^≥Ï¡ ™ê^èŒºO. WÏ¡O˜ ã¨"åÅHõ∆ ãÖ^ÕÇ¨ Å∞ `≥ÅOQÍ}
„Ñ¨[Å "≥∞^Œà◊¡Ö’ L<åfl~Ú. Wq ˆH=ÅO TÇ¨ [x`åÅ∞ HÍ^Œ∞. g˜H˜ |Å"≥∞ÿ# ¿ÇÏ`«∞|^Œú`« ‰õÄ_® LOk. J~°"≥· Uà◊¡ `≥ÅOQÍ}
K«i„`«<Õ x~°∂Ñ≤OzOk. x#fl =zÛ# „Ñ¨Hõ@# ˆH=ÅO HÍO„ÔQãπ áêsì, Ü«ÚÑ≤Z ã¨=∞#fiÜ«∞ Hõq∞©k. HÍh 2009 _çÃãO|~ü
9# ˆHO„^Œ „Ñ¨Éèí∞`«fiO `«~°Ñ¨Ù# =zÛ#^Õ "≥#H˜¯ =∞o¡Ok. Hõ#∞Hõ `≥ÅOQÍ} =¿ãÎ JO^ŒiH© ãÖ`À+¨"Õ∞. HÍh WÏ¡O˜ J<ÕHõ
„Ñ¨â◊flÅ#∞ ^•@∞‰õΩO@∂ P HõÅ <≥~°"Õ~åe.
Ñ¨k¿ÇÏ#∞ ãÖ=`«û~åÅ HÕ^Œ@ `≥ÅOQÍ} [#ã¨Éèí áê~°¡"≥∞OòÖ’ `≥ÅOQÍ} aÅ∞¡#∞ „Ñ¨"Õâ◊ÃÑÏìÅx x#kOzOk. P
x<å^•xfl `≥ÅOQÍ} „Ñ¨*Ï„Ñ¶Öò JO^Œ∞H˘x „Ñ¨Kå~°O KÕã≤Ok. W"åfià◊ JO^Œ~°∞ J^Õ x<å^•xfl JO^Œ∞HÀ"åeû# J=ã¨~°O
=zÛOk. áÈ~åÏÅ ^•fi~å<Õ áêÅHõ=~åæÅÃÑ· `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å∞ XuÎ_ç ÃÑÏì~°∞. ã¨Ç¨ Ü«∞ x~åHõ~°}, ã¨HõÅ [#∞Åã¨"≥∞‡,
q∞eÜ«∞<£ =∂~üÛ "≥Ú^ŒÖˇ·# L^Œº=∂Å∞ ˆHO„^Œ, ~å¢+¨ì „Ñ¨Éèí∞`åfiÅ‰õΩ `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å áÈ~å@ ~°∞z K«∂ÃÑÏì~Ú. WÑ¨C_»∞ J^Õ
ã¨∂ÊùiÎ`À xÅ|_®e. „Ñ¨[Å =∞øeHõ ã¨=∞ã¨ºÅ∞ Ñïëê¯~°=∞ÜÕ∞º `≥ÅOQÍ} HÀãÖ Q˘O`«∞#∞ ã¨=iOz x#kOKåe. T
3 PQÆã¨∞ì, 2013

4#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
'ZxflHõÅ`≥ÅOQÍ}—JO>Ëˆ~Ñ¨˜Jqhu`≥ÅOQÍ}Ï?
-ã≤ÃÇÏKü. =∞^èŒ∞
ZxflHõ`À `≥ÅOQÍ} =ã¨∞ÎO^Œ#QÍ<Õ <åÔHO^Œ∞HÀ
ÉèíÜ«∞"Õ∞ã¨∞ÎOk. |∞~°^ŒÖ’ ^˘i¡# ^Œ∞#fláÈ`«∞ #_ç WO@¡‰õΩ
=zÛ#@∞¡QÍ =ÙO@∞O^•? ZxflHõÅ`À `≥ÅOQÍ} =¿ãÎ
=∞Oz^Õ! <åÔH·`Õ #=∞‡HõO ÖË^Œ∞ HÍh =¿ãÎ ãÖ`À+¨"Õ∞ q[Ü«∞O
™êkèOz#@∞ì! "åã¨Î=OQÍ „Ñ¨ÑÖK« K«i„`«<Õ =∂iÛ#@∞ìQÍ
J=Ù`«∞Ok. ZÑ¨Ù_≥·<å ZxflHõÅ ^•fi~å JkèHÍ~° =∂iÊ_ç
[~°∞QÆ∞`«∞O^Õ `«Ñ¨Ê, „Ñ¨[Å ã¨=∞ã¨ºÅ∞ Ñïëê¯~°=∞~Ú#@∞ì,
K«i„`«Ö’ ZHõ¯_® ÖË^Œ∞. U ZxflHõÖˇ·<å Z<Àfl Pâ◊Å`À =™êÎ~Ú.
„Ñ¨[Å ã¨=∞ã¨ºÅ∞ Ñï+¨¯iOKÕ kâ◊QÍ HõxÑ≤™êÎ~Ú. XHõ áêsì
áÈ~Ú WOHÀ áêsì =ã¨∞ÎOk. XHõ <åÜ«∞‰õΩ_»∞ áÈ~Ú WOHÀ
<åÜ«∞‰õΩ_»∞ =™êÎ_»∞. ã¨=∞ã¨ºÅ∞ JÖÏˆQ =ÙOÏ~Ú
=ÙO@∞<åfl~Ú. ZxflHõÅ∞ Z<Àfl =KåÛ~Ú, áÈÜ«∂~Ú. áêsìÅ∞
Z<Àfl JkèHÍ~°OÖ’H˜ =KåÛ~Ú, áÈÜ«∂~Ú. UHõ áêsì
„Ñ¨Éèí∞`åfiÅ∞ =KåÛ~Ú. ãÖH©~°‚ „Ñ¨Éèí∞`åfiÅ∞ =KåÛ~Ú. =∞^ŒÌ`«∞
„Ñ¨Éèí∞`åfiÅ∞ =KåÛ~Ú. „Ñ¨[Å∞ ÔQeÑ≤OKå~°∞, F_çOKå~°∞. Z<Àfl
Pâ◊Å`À ÔQeÑ≤OKå~°∞, ÔQeÑ≤Oz# áêsì<Õ =∞m¡ F_çOKå~°∞.
„Ñ¨[Å Pâ◊Å∞ x~åâ◊ÅÜ«∂º~Ú. „Ñ¨[Å „|`«∞‰õΩÅ∞ xÑ¨CÅ
HÍÅÜ«∞=ÚÅÜ«∂º~Ú. <åÜ«∞‰õΩÖÁKåÛ~°∞. áÈÜ«∂~°∞.
<≥„Ç¨˙#∞O_ç "å*òáê~Ú =~°‰õΩ ZO^Œ~À „Ñ¨^è•#∞Å∞.
â◊H˜Î=O`«∞~åÖˇ·# WOk~å QÍOnè. JqhuH˜ =ºuˆ~HõOQÍ
xÅ|_ç# q.Ñ≤.ã≤OQ∑, Pi÷Hõ ãÖã¨¯~°}Å „Ñ¨Ü≥∂HõÎ Ñ≤q
#iûOÇ¨ ~å=Ù. H˘xfl qÅ∞=Å‰õΩ ‰õ@∞ì|_ç# "å*òáêÜü∞ WÑ¨C_»∞
=∞<À‡Ç¨Ï<£ã≤OQ∑ g~°O`å Uq∞ ™êkèOz#@∞ì? H˘xfl ^ŒâßÉÏúÅ
áê@∞ HÍO„ÔQãπ JkèHÍ~°OÖ’ =ÙOk. `˘q∞‡^Õà◊√§ "å*òáêÜü∞
JkèHÍ~°OÖ’ =Ù<åfl~°∞. ãÖH©~°‚ „Ñ¨Éèí∞`åfiÖÁKåÛ~Ú. "å=∞Ñ¨H∆ÍÅ
=∞^ŒÌ`«∞`À #_çz# „Ñ¨Éèí∞`åfiÖÁKåÛ~Ú. ÉèÏ~°`« ~å[H©Ü«∂ÅÖ’
„Ñ¨^è•# áêsìÖˇ·# HÍO„ÔQãπ, a*ˇÑ≤ PkèÑ¨`«ºOÖ’ ÑïáêÅ#
™êyOk. ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’x Jxfl *ÏfÜ«∞, „áêOfÜ«∞ áêsìÅ∞
U^À ~°∂ÑÖÖ’ JkèHÍ~°OÖ’ áêÅ∞ ÑÖK«∞‰õΩ<åfl~Ú. JO>Ë
„Ñ¨[Å#∞ ÑïáêeOKåÜ«∞#fl =∂@. U"≥∞ÿ<å =∂iO^•? „Ñ¨[Å
„|`«∞‰õΩÅ∞ =∂~åÜ«∂? Jaè=$kú HõxÑ≤ã¨∞ÎO^•? Z=i Jaè=$kú
HõxÑ≤ã¨∞ÎOk? ^èŒ#=O`«∞Å∞ =∞s ^èŒx‰õΩÅÜ«∂º~°∞. ¿Ñ^Œ „âßq∞Hõ
„Ñ¨[Å∞ =∞s ¿Ñ^ŒÅÜ«∂º~°∞. Pi÷Hõ JO`«~åÅ∞ ÃÑiQÍ~Ú.
„Ñ¨Éèí∞`åfiÅ∞ ~å*ÏºOQÆ ~°Hõ∆}`À K«@ì |^ŒÌOQÍ<Õ ¿Ñ^ŒÅ |`«∞‰õΩÅ∞
z<åflaè#fl=∞=Ù`åÜ«∞x `≥eû HÍ~ÀÊˆ~ò ™ê„=∂*ÏºxH˜
J#∞‰õÄÅOQÍ x~°‚Ü«∂Å∞ fã¨∞‰õΩO@∞<åfl~°∞.
ZxflHõÅ =º=ã¨÷Ö’<Õ D ^Œ∞~å‡~°æ=∞O`å =ÙOk. F@∞Ö’<Õ
¿Ñ^Œ"å}˜‚ "ÕÏ_Õ H˜@∞‰õΩ =ÙOk. F@∞ ZxflHõÅ =º=ã¨÷#∞
^èŒxHõ=~°æO ~å[ºOQÆ|^ŒúOQÍ `«=∞ ‰õ#∞‰õÄÅOQÍ =∂~°∞Û‰õΩOk.
„Ñ¨[Å∞ ^ÀÑ≤_ç â◊‰õΩÎÅÖ’ Z=iHÀ XHõiH˜ F@∞"ÕÜ«∂e. ^ÀÑ≤_ç
â◊‰õΩÎÅ∞ ZÑ¨C_»∞ JqhuÑ¨~°∞ÖË! F@∞Ö’<Õ Jqhu-J„Hõ=∂Å∞
HõxÑ≤™êÎ~Ú. ZxflHõÅ =º=¿ã÷ JqhuH˜ PÅÜ«∂Å∞. ÔQeÛ#
"å~°O`å Jqhu Ñ¨~°∞Å∞ HÍ‰õΩO_® ã¨`«º=O`«∞Å=Ù`å~å?
"å~°∞ Jqhu Ñïz#Ñ¨C_»∞ ^Õâßxfl Jqhu Ñ¨^ŒúuÖ’<Õ
#_çÑ≤™êÎ~°∞. Jqhux ÃÑOz áÈ+≤™êÎ~°∞. W@∞=O˜ "å~°∞
qÅ∞=Å#∞ J=Ú‡`å~°∞. ^Õâßxfl J=Ú‡`å~°∞, „Ñ¨[Å#∞
J=Ú‡`å~°∞, WÑ¨Ê_»∞ [~°∞QÆ∞`«∞#fl^Œ^Õ !
ZxflHõÅ =º=¿ã÷ Jqhu =∞Ü«∞"≥∞ÿ#Ñ¨Ù_»∞ ZxflHõÅ ÃÑ·<Õ
P^è•~°Ñ¨_ç `≥ÅOQÍ} ™êkè^•Ì=∞<Õ "å~°∞ Jqhu Ñ¨~°∞Å∞
HÍ‰õΩO_® ZÖÏ=Ù`å~°∞? "å~°∞ ã¨`«ºÇ¨Ïiâ◊ÛO„^Œ∞ÖˇÖÏ J=Ù`å~°∞?
=∞#O „Éèí=∞Å#∞O_ç |Ü«∞@ Ñ¨_»∞^•O. `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#‰õΩ
ZxflHõÅ#∞ #=Ú‡‰õΩ<åfl~°∞. #=Ú‡‰õΩ#fl@∞¡QÍ #˜ã¨∞Î<åfl~°∞.
Zxfl‰õÅ∞ `≥ÅOQÍ} H˘~°Hõx „Ñ¨[Å#∞ =∞ÉèíºÃÑ_»∞`«∞<åfl~°∞.
ZxflHõÅÖ’ ã‘@∞#∞ ˜ÔH@∞ì#∞ J=Ú‡‰õΩ#fl "å~°∞ F@∞#∞
Ys^Œ∞KÕã≤<å~°∞ `«~åfi`«- `≥ÅOQÍ} _ç=∂O_£#∞ J=Ú‡HÀ~°x
ZÖÏ#=∞‡QÆÅO? J#∞=∂<åÅ∞<åfl~Ú.'K«i„`«— J#∞=∂<åÅ#∞
f~°Û@O ÖË^Œ∞. 1969 J#∞Éèí"åxfl `≥ÅOQÍ} K«i„`«
=∞iÛáÈ^Œ∞. Ô~O_À J#∞Éèí=O HõxÑ≤ã¨∞Î#fl ^Œ$â◊ºO, ˜P~üZãπ
Ñ¨Ù˜ì# <å˜ #∞O_ç WÑ¨Ê˜=~°‰õΩ D (13) ãÖ=`«û~åÅÖ’
Z<Àfl ZxflHõÅ∞, LÑ¨ ZxflHõÅ∞ [iQÍ~Ú. D ZxflHõÅ
Ü«Ú^ŒúOÖ’ ˜P~üZãπ‰õΩ W`«~° áêsìÅ‰õΩ `Õ_® ÖË^Œ∞. U
qÅ∞=Å#∞ HÍO„ÔQãπ, ˜_çÑ≤ ^èŒfiOãÖ KÕâßÜ≥∂, ˜P~üZãπ
JO`«‰õΩ q∞Oz Ñ¨q„`«OQÍ =Ù#flk ÖË^Œ∞. ÃÑ·QÍ 2004, 2009
ZxflHõÅÖ’ ã‘@∞¡, ˜ÔH@∞¡ J=∞‡HõO [iyO^Œx HÀ@¡
~°∂áêÜ«∞Å∞ KÕ`«∞Å∞ =∂~åÜ«∞x KåÖÏ =∞Ok |Ç≤Ï~°OQÆOQÍ<Õ
K≥Ñ¨C‰õΩO@∞<åfl~°∞. 2009 ZxflHõÅÖ’ áêsì Ñ¨Ù˜ì# <å˜ #∞O_Õ
=Ù#fl"åix HÍ^Œx H˘`«Î"åix `≥ÅOQÍ} ZÑ¨C_»∞ J#x"åiH˜
˜ÔH@∞¡ ^˘iHÍ~Ú. ZÖÏ ^˘iHÍ~Ú? HÀ@∞¡ <À@∞¡
Ñ¨xKÕ™êÜ«∞x H˘O^Œ~°O@∞<åfl~°∞. Ñ¨xKÕâßÜ«∂ ÖË^• `≥~°"≥#∞Hõ
Uq∞ [~°∞QÆ∞`«∞O^À WzÛ#"åiH˜ Ñ¨ÙK«∞Û‰õΩ#fl "åiˆH `≥Å∞ã¨∞ÎOk.
ZxflHõÅ#∞ "åºáê~°O KÕã≤# "å~°∞ Éèíq+¨º`«∞Ö’ `≥ÅOQÍ}
#_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO

5 PQÆã¨∞ì, 2013
_ç=∂O_£#∞ "åºáê~°O KÕÜ«∞~°<Õ #=∞‡Hõ"Õ∞q∞©? ~°HõÎO ~°∞z
=∞iy# Ñ¨Ùe QÆ_ç¤ uO@∞O^•? ã¨ˆ~ Jkè <åÜ«∞Hõ`«fiO `≥ÅOQÍ}
_ç=∂O_£#∞ "åºáê~°OQÍ =∂~°ÛHõ áÈ=K«∞Û. HÀ@∞¡ WzÛ ˜ÔH@∞ì
Ys^Œ∞ KÕã≤#"å~°∞ HÀ@¡ <À@¡‰õΩ J=Ú‡_»∞áÈ~°<Õ QÍº~°O©
U=ÚOk? D Ñ¨<≥flO_»∞ ãÖ=`«û~åÅ HÍÅOÖ’ ˜P~üZãπ
˜ÔH@¡`À ÔQeÛ# "åiÖ’ H˘O^Œ~°∞ "Õˆ~ áêsìÖ’ KÕiáÈÜ«∂~°∞.
WO^Œ∞Ö’ _»|∞ƒ Pâ◊, Ñ¨^Œq Pâ◊ Ñ¨xKÕÜ«∞ÖË^Œx J#ÖËO! D
Pâ◊Å∞ =Ù#fl"åà◊√¡ Pâ◊Å‰õΩ Jqhux *’_çOz#"å~°∞ 2014
ZxflHõÅÖ’ ÔQe¿ãÎ- „Ñ¨[Å∞ ÔQeÑ≤¿ãÎ- Jqhu J_»∞QÆ∞Å‰õΩ
`≥ÅOQÍ}#∞ |eÃÑ@ìÖË~°x Z=~°∞ Ç¨ g∞ ~Ú=fiQÆÅ~°∞? Jkè
<åÜ«∞Hõ`«fiOÃÑ·<Õ |Å"≥∞ÿ# Jqhu P~ÀÑ¨}ÖÁã¨∞Î#fl D
HÍÅOÖ’ 2014 ZxflHõÅÖ’ ÔQÅ∞Ñ¨Ù ^•fi~å `≥ÅOQÍ} =ã¨∞ÎO^Œx
ZÖÏ #=Ú‡^•O? qâ◊fiã≤^•úO? `≥ÅOQÍ} H˘~°‰õΩ #Hõ¯Å#∞,
‰õΩHõ¯Å#∞, QÆ∞„~åÅ#∞, lOHõÅ#∞ JO^Œsfl #=Ú‡^•O! D
#=∞‡HõO, D qâßfiãÖ, "≥~ÚH˜ÃÑ·QÍ P`«‡ |e^•<åÅ∞, D
Ñ¨^Œ=¸_»∞ ãÖ=`«û~åÅ PHÍOHõ∆Å∞, ã¨"≥∞‡Å∞, ^èŒ~åflÅ∞,
=∂~üÛÅ∞, q∞bxÜ«∞"£∞ =∂~üÛÅ∞, K«Ö’ JÃãOc¡Å∞ Jhfl
Jqhu `≥ÅOQÍ} H˘~°HÍ? Jqhu `≥ÅOQÍ} =∞#‰õΩ =^Œ∞Ì.
ã¨fiK«Ûù"≥∞ÿ# `≥ÅOQÍ} HÍ"åe. "åº"å~° ÖÏ"å^ÕgÅ `≥ÅOQÍ}
=^Œ∞Ì. F@∞ã‘@∞#∞ "åºáê~°O KÕ¿ã `≥ÅOQÍ} =^Œ∞Ì.
D =∂@Å∞ ~åÜ«∞ÏxH˜ ÉÏ^èŒ`À<Õ ~åã¨∞Î<åfl#∞. Z=~°∞
`«Ñ¨CKÕã¨∞Î<å~°∞?-Z=~°∞ JqhuÑ¨~°∞Å∞? `≥ÅOQÍ} "å^•xfl
Z=iH˜ J=∞‡HÍxH˜ ÃÑÏì~°∞? HõzÛ`«OQÍ K≥Ñ¨ÊÖËO. P^è•~åÅ∞
ÖËHõáÈ=K«∞Û. x*ÏÅ∞ HÍHõáÈ=K«∞Û. HÍh D Ñ¨ÙHÍ~°∞Å
ãÖQÆ`Õq∞˜? QÆ`« Ñ¨k ãÖ=`«û~åÅ #∞O_ç XHõ ÏH± „Ñ¨[ÅÖ’
=ÙOk. ZxflHõÅ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ˜ÔH@∞¡ J=∞‡‰õΩ<åfl~°x-
`≥ÅOQÍ} ÃãO˜"≥∞Oò#∞ "åºáê~°OQÍ =∂~°∞Û‰õΩ<åfl~°x,
™⁄=Ú‡QÍ =∂~°∞Û‰õΩO@∞<åfl~°x <åÖÏO˜ "åà◊¡‰õΩ Wk
q∞OQÆ∞_»∞Ñ¨_»x "å~°ÎÖË! HÍh kQÆq∞OQÆ∞‰õΩ<åflO ZO^Œ∞‰õÄ?-
`≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# H˘~°‰õΩ Ñ¨Ù˜ì# áêsì Hõ#∞Hõ. J~Ú<å-
JxfláêsìÅÖÏˆQ ˜P~üZãπ =ÙO^Œx W`«~° áêsìÅ‰õΩ ˜P~üZãπ‰õΩ
`Õ_® ÖË^Œx `≥eû WOHÍ ÉÏ^èŒÑ¨_»_»O ZO^Œ∞Hõx- q∞OQÆ∞‰õΩ<åflO
HÍh W©=Å =ã¨∞Î#fl "å~°ÎÅ∞ ÉèíÜ«∞OHõ~°OQÍ ÉÏ^è•Hõ~°OQÍ
`≥ÅOQÍ} Éèíq+¨º`«∞Î QÆ∂iÛ JÜ≥∂=∞Ü«∞OQÍ HõxÑ≤ã¨∞Î<å~Ú.
`≥ÅOQÍ} ¿Ñ~°∞`À =O^ŒÅ HÀ@∞¡ ãÖáêkOK«∞‰õΩ<åfl~°x,
WO^Œ∞Ö’ Z=~°∞ Jf`«∞Å∞ HÍ~°x-Z<Àfl P~ÀÑ¨}Å∞.
xÑ¨CÖËxk á⁄QÆ~å^Œx ÉèÏqOKåÖÏ?W^ŒO`å ~å[H©Ü«∞=∞x
ÉèÏqOK«ÖÏ? x~å^è•~°"≥∞ÿ# P~ÀÑ¨}Åx ã¨~°∞úHÀ=ÖÏ?
`≥ÅOQÍ} _ç=∂O_£#∞ |ÅÇ‘Ï#O KÕÜ«∂ÏxH˜ Ñ¨xfl# ‰õΩ„@QÍ
H˘O^Œ~°∞ (áêsì"å~°∞ =∂„`«"Õ∞) ã¨=∞iúOK«∞ ‰õΩO@∞<åfl~°∞.
WO^Œ∞Ö’ Uk x["≥∂ `≥eÜ«∞^Œ∞ HÍh `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# H˘~°‰õΩ
Ñ¨Ù˜ì# áêsìÃÑ· WÖÏO˜ P~ÀÑ¨}Å∞ ~å=@"Õ∞ ÉÏ^èŒHõ~°"≥∞ÿ#
q+¨Ü«∞O. ã¨fiK«Ûù"≥∞ÿ# |OQÍ~åxfl HõbÎ Jx Z=~°∞ J#ÖË~°∞.
˜P~üZãπ #∞O_ç "≥o§áÈ~Ú# ~°Ñ¶¨Ú#O^Œ<£ J„QÆ
<åÜ«∞‰õΩÅÃÑ· Z<Àfl Jqhu P~ÀÑ¨}Å∞ KÕ™ê~°∞. "åà◊¡ÃÑ· KÕã≤#
P~ÀÑ¨}Å g∞^Œ ã≤aS ^Œ~åºÑ¨ÙÎ HÀ~°∞`«∂ <åºÜ«∞™ê÷#O "≥∞@∞¡
ZHÍ¯~°∞. <åºÜ«∞™ê÷#O XHõ Pã¨H˜Î QÆÅ =∂@#∞ "å_çOk.
WO`« =∞Oz ˆHã¨∞#∞ ™êOˆHuHõ HÍ~°}Å`À K≥_»Q˘Ïì~°∞ JOk
D =∂@‰õΩ J~°ú"Õ∞q∞˜?
ÖÏºOHÀÃÑ· ˆHã¨∞#∞ LÑ¨ãÖÇ¨ÏiOK«∞HÀ=ÏxH˜ Ç¨Ïs+π H˘xfl
HÀ@∞¡ fã¨∞‰õΩ<åfl~°x, ÔH˜P~ü‰õΩ F H˜_®flÑπ ˆHã¨∞‰õΩ ãÖ|O^èŒO
=ÙO^Œx, Ãã˜Öò"≥∞Oòû KÕ¿ã"å~°x W=xfl x[O HÍ=K«∞Û
HÍHõáÈ=K«∞Û, W@∞=O˜ P~ÀÑ¨}Å∞ ~å=@"Õ∞ ^Œ∞~°^Œ$+¨ìHõ~°O,
ÉÏ^è•Hõ~°O. x[O HÍHõáÈ~Ú<å, ˜P~üZãπ HÍ~°ºHõ~°ÎÅ∞ ZO`«
YO_çOz<å XHõ˜ J~°÷OKÕã¨∞HÀ"åe „Ñ¨[Å∞ #=Ú‡`«∞<åfl~°∞
#q∞‡<å F@∞¡ "Õ™êÎ~°∞. ˜P~üZãπ Ñ¶≤Hõ~ü KÕÜ«∂eû# J=ã¨~°O
ÖË^Œ∞. ˜P~üZãπ#∞ Jxfl áêsìÅÖÏˆQ K«∂ã¨∞Î<åfl~°∞. ˆHã≤P~ü
L^Œº=∞O ¿Ñ~°∞`À ~å[H©Ü«∞O ÉèíÖËQÍ KÕ™êÎ~°∞. L^Œº=∞O
KÕÜ«∞‰õΩ<åfl „Ñ¨[Å∞ F@∞¡ "Õã¨∞Î<åfl~°∞. QÆ`«ºO`«~°O ÖË^Œ∞.
„Ñ¨[Å‰õΩ „Ñ¨`åº=∂flÜ«∞O ÖË^Œ∞ „Ñ¨`«º=∂flÜ«∞ áêsìÖË^Œ∞.
~å[H©Ü«∞ "åºáê~°∞Å |ÅÇ‘Ï#`«Å∞ ÔHã≤P~ü‰õΩ ÉÏQÍ `≥Å∞û.
ZxflHõÖ Z~°`À KÕÑ¨Å#∞ ÖÏQÆ@O PÜ«∞#‰õΩ `≥Å∞û. „QÍ=∞
ÑÖKå~Úf "å~°∞¤ "≥∞O|~ü#∞O_ç Z"≥∞‡ÖËº, ZOÑ≤, Z"≥∞‡bû
=~°‰õΩ Ñ¨^Œ=ÙÅ∞ ~å=K«Ûx, ^ŒHõ¯=K«Ûx, ÔQÅ=K«Ûx ÃãO˜
"≥∞Oò#∞ ÔQÅ∞Ñ¨Ù‰õΩ "å_»∞HÀ=K«Ûx, áêsì¿Ñ~°∞`À Ñ¨^Œ=ÙÅ
¿Ñ~°∞`À HÍO„Ï‰õΩìÅ∞ ãÖáêkOK«∞ HÀ=K«Ûx Ñ¨Öˇ¡#∞O_ç Ñ¨@flO
=~°‰õΩ ~å[H©Ü«∞ F#=∂Å∞ `≥eû# „Ñü XHõ¯~°∞, H˘xfl ÅHõ∆Å∞
L#fl"å~°∞. Ñ¨xÖËx"å~°∞, HÍO„Ï‰õΩìÅÖ’ ÅHõ∆Å∞ ãÖáêkOKÕ
"å~°∞. <åºÜ«∞"å^Œ∞Å∞, _®Hõì~°∞¡, ^ŒàÏsÅ∞, ÃÑ·~°gHÍ~°∞Å∞
˜P~üZãπ ˜ÔH¯@∞¡ Jtã¨∞Î<åfl~°∞. ÔQeKÕáêsìQÍ.
„Ñ¨[Ö’¡ `≥ÅOQÍ} ÃãO˜"≥∞Oò =ÙO^Œx ZQÆ|_»∞`«∞<åfl~°∞,
WÖÏ ZQÆ|_Õ "åiÖ’ [~°fleã¨∞ìÅ∞<åfl~°∞. ~°K«~Ú`«Å∞<åfl~°∞,
áê@Å ^èŒ∂O^è•O QÍÜ«∞‰õΩÅ∞<åfl~°∞, HÍi‡‰õ <åÜ«∞‰õΩÅ∞<åfl~°∞.
L^ÀºQÆ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ ZO^Œ~À=Ù<åfl~°∞ WO^Œ∞Ö’ KåÖÏ=∞Ok
`≥ÅOQÍ} H˘~°‰õΩ Ñ¨kãÖ=`«û~åÅ∞QÍ Ñ¨xKÕã¨∞Î#fl "å~°∞<åfl~°∞.
JOH˜`« ÉèÏ=O =Ù#fl "å~°∞<åfl~°∞. g~°O`å ˜ÔH@∞ì Jtã¨∞Î<åfl~°∞.
J~Ú`Õ giH˜ ˜ÔH@∞¡ ÅaèOKÕÖÏ ÖË=Ù. ˜P~üZãπ QÆ∞}O `≥eû
HÀ@∞¡#fl"å~°∞ ZQÆ|_»∞`«∞<åfl~°∞.
(`«~°∞"å~Ú 9= ¿ÑrÖ’...)

6#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Ñ¨ÙO_»∞#flÑ¨C_»∞ ÉÏ^èŒ ã¨Ç¨Ï[O. HÍx Ñ¨ÙO_»∞ ÖË‰õΩO_® ÉÏ^èŒ
JxÑ≤OKÕÖÏ `≥ÅOQÍ} ã¨=∞ã¨º#∞ K«∂Ñ¨_»OÖ’ HÍO„ÔQãπ
K«`«∞~°`«‰õΩ x^Œ~°≈#O! E<£ 14# K«Ö’ JÃãOc¡x ã¨¿ãq∞~å
[~°QÆ‰õΩO_® K«∂ã≤# ™ÈxÜ«∂ Hõ#∞ã¨#flÖ’¡x H˜~°}ü ã¨~å¯~ü,
J^Õ E<£ 30# `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# ã¨Éèí#∞ q[Ü«∞=O`«=∞ÜÕ∞ºÖÏ
K«∂ã≤Ok. ÃÑ·QÍ P ™ê^èŒ# ã¨ÉèíÖ’ ™ÈxÜ«∂r, ~åÇ¨ïÖòr ÉèÏs
Hõ∫@¡#∞ „Ñ¨^Œi≈OK«_»O =∞~À QÆ=∞‡`«∞Î. nx "≥#∞Hõ QÆ∞ÖÏO
#c P*Ï^£ Ç¨Ïã¨Î"åã≤ L#fl@∞¡ „Ñ¨Hõ@#Å∞!
_èçb¡Ö’ [~°∞QÆ∞`«∞#fl Ñï}Ï=∂Å∞ ~°H˜ÎHõ˜ìOKÕ <å@HõOQÍ
=Ù<åfl, „wH± <å@HÍÖÏ¡ z=iH˜ qëê^ŒO`À =Úyã≤<å Pâ◊Û~°ºO
ÖË^Œ∞. [~°∞QÆ∞`«∞#fl Ñï}Ï=∂Å∞ Z=iH˜ JO`«∞ |@ì‰õΩ<åfl
`≥ÅOQÍ} HÍOwÅ‰õΩ QÆ∞O_»∞wã≤ ‰õΩ_»HÍ ÉˇÅ¡O WzÛ#@∞¡QÍ
LOk. K«O„^ŒÉÏ|∞ =∞ø#"Õ∞ =∞Ç¨ ÉèÏQÆºO J#∞‰õΩO@∞<åfl_»∞.
áÈÜÕ∞"å~°∞ áÈQÍ, q∞yeOk ^Õ"ÕO^Œ~üQ“_£, Z„~°Éˇe¡Å∞ =∂„`«"Õ∞!
áÈÜÕ∞^Õq∞ ÖË#Ñ¨C_»∞ J=ã¨~°O J~°÷~°Ç≤Ï`«=∞x q[<£ ÉÏ|∞‰õΩ
ÉÏQÍ `≥Å∞ã¨∞. Z@∂ áêÅ∞áÈx ã≤÷u `≥ÅOQÍ} á⁄e˜HõÖò
*ˇZã≤k HÍQÍ, L^Œº=∞O JO>Ë `å<Õ#x, `å#O>Ë<Õ L^Œº=∞O
Jx ÉèÏqOz# ÔHã≤P~ü‰õΩ TÇ≤ÏOK«x qÑ¨`«∞Î U~°Ê_»¤k. `≥ÅOQÍ}
WK«∞Û_ÕO^ÀQÍx ÔHã≤P~ü#∞ ^≥|ƒf¿ã „Ñ¨Ü«∞`åflxfl _èçb¡ Jkèëêª#O
K«Hõ¯QÍ ~°H˜ÎHõ˜ìã¨∂Î =Ù#flk.
WÑ¨C_»∞ x[OQÍ `≥ÅOQÍ} W¿ãÎ J`«ºkèHõOQÍ ÉÏ^èŒÑ¨_Õk
ÔHã≤P~üQÍˆ~! `«# ¿Ñ¶ãπ "åºÅ∂º ÖË‰õΩO_®, u@¡ ^ŒO_»HõO
ÖË‰õΩO_®, `«Å#~°∞HÀ¯=_®Å∞ ÖË‰õΩO_®, Hõ„~°∞ HÍeÛ "å`«Å∞
ÃÑ@ì‰õΩO_® `≥ÅOQÍ} ~å=_»O ÅQÆ_»áê˜ÔH·<å W+¨ìO
=ÙO@∞O^Õ"≥∂ QÍx ÔHã≤P~ü‰õΩ =∂„`«O W+¨ìO =ÙO_»^Œ∞.
L^Œº=∂xfl f„= ™ê÷~ÚÖ’ #_çÑ≤#Ñ¨C_»∞ `≥ÅOQÍ}‰õΩ
™ê#∞‰õÄÅ "å`å=~°}O =ÙO>Ë, „ÔH_çò á⁄e˜HõÖò *ˇZã≤H˜
^ŒˆH¯k. nxfl ^≥|ƒfÜ«∞@OÖ’(q∞eÜ«∞<£ =∂~üÛ/ ã¨Ç¨ Ü«∞
x~åHõ~°}/ ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡/ `≥ÅOQÍ} =∂~üÛ) ÔHã≤P~ü
ã¨^• Hõ$`å~°∞÷_»Ü«∂º_»∞. `å_çx `«<Õfl "å_»∞O>Ë, "åx `«Å^Œ<Õfl
"å_»∞#fl@∞¡ _èçb¡ Ñ‘~î°O ÔHã≤P~ü áêzHõefl áê~°‰õΩOÏ KÕã¨∞Î#flk.
WÑ¨C_»∞ ã¨=∞ã¨ºO`å `≥ÅOQÍ} ™êHÍ~°O Z=x ^•fi~å [~°∞QÆ
É’`«∞O^Œ<Õ^Õ F K«~°Û!
HÍO„ÔQãπ K«i„`« `≥eã≤# "åÔ~=iÔH·<å, WO`« ã¨∞|∞kú`À
`≥ÅOQÍ}#∞ Wã¨∞ÎO^ŒO>Ë Z=iH© #=∞‡HõO ‰õΩ^Œ~°^Œ∞. =ÚYºOQÍ
[~°∞QÆ∞`«∞#fl „Ñ¨„H˜Ü«∞#∞ K«∂ã≤#>ˇÂ¡`Õ WOHÍ #=∞‡â◊HõºO HÍ^Œ∞.
_èçb¡<å@HõO`«∞kÑ¶¨∞@ì=∂...?
-_®IIl.ÅK«ÛÜ«∞º
HÍx #q∞‡OKÕ Z`«∞ÎQÆ_»efl "ÕÜ«∞_»OÖ’ Pk #∞Oz HÍO„ÔQãπk
JO^≥"Õã≤# K≥ÜÕ∞º! <å˜ <≥„Ç¨˙ HÍÅOÖ’, WOk~° HÍÅOÖ’,
~år"£ HÍÅOÖ’, z=iH˜ ™ÈxÜ«∂ HÍÅOÖ’(=∞<À‡Ç¨Ï<£ HÍÅO
J#ÖËHõ)[iyOk, [~°∞QÆ∞`«∞#flk XHõ¯>Ë! "≥Ú^Œ˜ ~å¢+¨ì
Ñ¨Ù#ifiÉèí[# #∞Oz, <Õ˜ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O ^•HÍ HÍO„ÔQãπ
X~°QÆÉˇ˜ìOk Uq∞ ÖËHõáÈQÍ =∞Ç¨ ~å¢+¨ì, QÆ∞[~å`üÅ∞
U~°Ê_ç#Ñ¨C_»∞, PO„^èŒ„Ñ¨^Õâò U~°Ê_ç#Ñ¨C_»∞, Ç¨Ï~åº<å
U~°Ê_ç#Ñ¨C_»∞ =Åã¨"å^Œ hu J~Ú# qÉèílOK«∂ áêeOK«∞
hu<Õ „Ñ¨^Œi≈OzOk. 625 ãÖ™ê÷<åefl UHõO KÕã≤#Ñ¨C_»∞
U~°Ê_ç# ~å„ëêìÅx F ^Œâß|ÌO `«~åfi`« Ñ¨Ù#:ã¨g∞H˜∆Oz, =∞~À
~å„ëêìÅ Ñ¨Ù#~°fiº=ã‘÷Hõ~°}ÔH· =∞~À ZãπP~üã≤x U~åÊ@∞ KÕã≤<å
^•^•Ñ¨Ù 40 ÃÑ·QÍ ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_Õq. `≥ÅOQÍ}`À áê@∞QÍ
q^Œ~°ƒù, |∞O^ÕÖòYO_£, QÆ∂~åöÖÏO_£, É’_ÀÖÏO_£Å`À áê@∞QÍ
L`«Î~°„Ñ¨^Õâò, ~å[™ê÷<£Å#∞ ‰õÄ_® z#fl ~å„ëêìÅ∞QÍ =∂i`Õ
Hõhã¨ Jaè=$kú J<åfl [iˆQk. W@¡ Hõ@ìHõ =ÚO^Œ∞ ÑÖÑ¨HÍxH˜,
Hõ˜ì# `«~åfi`« ÑÖÑ¨HÍxH˜ KåÖÏ =º`åºãÖ LO@∞Ok.
~å„ëêìÅ#∞ qÉèíl¿ãÎ JYO_£ ÉèÏ~°`ü x<å^•xH˜ U^À =ÚÑ¨C
"å˜Å∞¡`«∞O^Œ<Õ `«Ñ¨C_»∞ „Ñ¨Kå~åxfl, ^•^•Ñ¨Ù Jxfl ~å[H©Ü«∞
áêsìÅ∞ ™êyã¨∞Î<åfl~Ú. HÍO„ÔQãπ ã¨ˆ~ãï! [#`åáêsìQÍh, `«~åfi`«
=zÛ# [#`å^ŒÖòQÍh, Z<£_çZQÍx, a*ˇÑ≤QÍx ~å„ëêìÅ
Ñ¨Ù#ifiÉèí[# QÆ∂iÛ Jã¨ûÅ∞ Ñ¨˜ìOK«∞HÀÖË^Œ∞. W=hfl ~åK«iHõ
zÇ¨ flÖË! <å˜ ~åAÖË, <Õ˜ áê~°¡"≥∞O>ËiÜ«∞<£ûQÍ =∂~°_»O`À
"åi Ñ¶¨Óº_»Öò q^è•<åÅ∞ D ^ÕâßxH˜ âßÑÖQÍ Ñï}q∞OKå~Ú.
qˆHO„nHõ~°} J<Õk „Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ =∞øeHõ ã≤^•úO`«O ~å„ëêìÖ’¡
lÖÏ¡Å∞, ^Õâ◊OÖ’ ~å„ëêìÅ∞ ZO`« Z‰õΩ¯= =ÙO>Ë, Jaè=$kú J^Õ
HÀ}OÖ’ [~°∞QÆ∞`«∞Ok. W^À ™ê=∂lHõ, ~å[H©Ü«∞ ã¨∂„`«O.
HÍh nxfl HÍ^Œx, HõhãÖ PÖ’zOK«Hõ ~å„ëêìÅ#∞ qÉèílOK«_»
=∞O>Ë F áêÑ¨ HÍ~°º„Hõ=∞OQÍ ÉèÏqOK«_»O Z‰õΩ¯"≥·Ok. gi
^Œ∞~å‡~°æÑ¨Ù PÖ’K«#<Õ <Õ˜ ^Œ∞ã≤÷uH˜ HÍ~°}O!
WÖÏO˜ QÆ∞}ÏÅ∞#fl HÍO„ÔQãπ, L#fl Ñ¨ÅOQÍ `≥ÅOQÍ}
~À_»∞¤ =∂ºÑπÅ∞ =ÚO^Õã¨∞‰õΩOk JO>Ë, U_ÕÛ Ñ≤¡Å‰õΩ |∂z
K«∂Ñ≤#>Ë¡ LO@∞Ok. ~À_»∞¤ =∂ºÑπ J<Õk `≥ÅOQÍ}
„Ñ¨HõÕz# `«~åfi`« KÕÜ«∂eû# „Ñ¨„H˜Ü«∞. JO>Ë, _çÃãO|~ü 9,
2009 „Ñ¨Hõ@# `«~åfi`« Jxfl „áêO`åÅ "åix ~À_»∞¤ =∂ºÑπÅ∞
J_»QÍe. JÖÏ ã¨=∞iÊOz# ~À_»∞¤ =∂ºÑ¨Ùefl ÑïjeOz,
™ê^è•º™ê^è•ºefl PÖ’zOz, J=ã¨~°"≥∞ÿ`Õ „uã¨Éèíº Hõq∞©x "Õã≤

7 PQÆã¨∞ì, 2013
Ñïëê¯~°O [iˆQÖÏ K«∂_®e. HÍx „Ñ¨Hõ@# ~å‰õΩO_®<Õ,
KÕÜ«∞‰õΩO_®<Õ, =¸_»∞ „áêO`åÅ ~À_»∞¤ =∂ºÑ¨Ùefl(ã‘=∞-H˜~°}ü/
HÀ™êÎ-ÉÁ`«û/ `≥ÅOQÍ}-^•"≥∂^Œ~°) J_»QÆ_»O, ã¨=∞ã¨º
Ñïëê¯~åxHõ<åfl, =∞iO`« [˜ÅO KÕÜ«∞_»"Õ∞. WO^Œ∞Ö’ H˜~°}ü,
ÉÁ`«ûÅq ã¨"≥∞ÿHõº ~À_»∞¤ =∂º¿Ñ! WÖÏO@Ñ¨C_»∞ x~°‚Ü«∞O ZÖÏ
fã¨∞‰õΩOÏ~°∞. áÈh =∂@ =~°ã¨‰õΩ J_çQÍˆ~ J#∞‰õΩO>Ë, P
=¸_»∞ ~À_»∞¤ =∂ºÑ¨Ùefl ÑïjeOK«‰õΩO_®, HÀ~ü Hõq∞© HÍO„ÔQãπ
=i¯OQ∑ Hõq∞©H˜ áêãπ P<£ KÕÜ«∞_»"Õ∞q∞˜? ~å¢+¨ìO #∞Oz
L#fl UÔH·Hõ HÍO„ÔQãπ =i¯OQ∑ Hõq∞© ã¨Éèí∞º_≥·# ãÖr=Ô~_ç¤ Ñ¨HÍ¯
ã¨"≥∞ÿHõº"å^Õ<åÜÕ∞! P ã≤_»|∞¡ºã≤Ö’ PÜ«∞# U ~åQÆO áê_»∞`å_À
`≥eÜ«∞^•! `«=∂ëê‰õΩ =∂„`«"Õ∞ ã≤_»|∞¡ºã≤H˜ ÑÖÑ≤ã¨∞Î<åfl=∞x
ÉèÏq¿ãÎ, ZO^Œ∞‰õΩÑÖáêe? x*ÏxH˜ „Ñ¨^è•#=∞O„u <åÜ«∞Hõ`«fiO
Ö’x =∞O„u =~åæxH˜ x"ÕkOz<å ÉÏQÆ∞O_Õk. ÖË^• <Õ~°∞QÍ
Pi¤<≥#∞û#∞ (PÇ¨ ~° Éèí„^Œ`« aÅ∞¡ÖÏ) `≥zÛ<å ÉÏQÆ∞O_Õk. áÈh
Ü«ÚÑ≤Z q∞„`«Ñ¨H∆ÍÅ ^Œ$+≤ìˆH <Õ~°∞QÍ fã¨∞ÔHo¡<å Ñ¨~åfiÖË‰õΩO_Õk.
ZO^Œ∞HõO>Ë, Z<£ã≤Ñ≤ <Õ`« Ñ¨"å~ü, P~üZÖò_ç <Õ`« Jl`üã≤OQ∑,
aZã‘Ê <Õ`« =∂Ü«∂=u `≥ÅOQÍ}‰õΩ J#∞‰õÄÅOQÍ<Õ L<åfl~°∞
HÍ|˜ì, áÈ`Õ, `«$}=¸Öò <Õ`« =∞=∞`å, _çZOÔH <Õ`« Hõ~°∞}Ïxkè
ZÖÏQÀ Ü«ÚÑ≤Z #∞Oz |Ü«∞@ Ñ¨_®¤~°∞. WHõ zˆH¯O˜?
XHõ "Õà◊ ã≤_»|∞¡ºã≤ XÑ¨C‰õΩO>Ë uiy HÀ~üHõq∞˜ K«iÛOz,
áê~°¡"≥∞O@∞Ö’ aÅ∞¡ „Ñ¨"Õâ◊ÃÑ˜ì<å, =∞Ç≤ÏàÏ aÅ∞¡‰õΩ Ñ¨˜ì#
QÆuÑ¨_ç`Õ, HÍO„ÔQãπ‰õΩ ~˘>ˇìqiy <ÕuÖ’ Ñ¨_ç`Õ, `≥ÅOQÍ}
„Ñ¨[Å∞ ÃÑ#O g∞k #∞Oz á⁄~ÚºÖ’ Ñ¨_»¤@∞¡ J=Ù`«∞Ok. +¨~å
=∂=¸ÖË. D Ñ¨Ù}ºHÍÅOÖ’ 2014 ZxflHõÅ∞. Jq ZÑ¨C_≥·<å
~å=K«∞Û! WÑ¨C_»∞ ~å¢+¨ìOÖ’ L^Œº=∞ "å`å=~°}O Hõ<åfl ZxflHõÅ
"å`å=~°}"Õ∞ q∞#flQÍ LOk. ^•^•Ñ¨Ù `≥~åã¨`À ã¨Ç¨ JO^Œ~°∞
JÉèíº~°∞úÅ ZOÑ≤HõÖ’ x=∞QÆfl=∞Ü«∂º~°∞. ^•s `≥#∂fl ÖËx L^Œº=∞
q^è•#O`À L^ÀºQÆ, Láê^è•ºÜ«∞, HÍi‡Hõ, q^•ºi÷ *ˇZã≤Å∞
Jeã≤áÈÜ«∂~Ú. q^•º~°∞÷Å∞ J_ç‡+¨<£ Q˘_»=Ö’¡ =ÙO>Ë,
L^ÀºQÆ∞Å∞, HÍi‡‰õΩÅ∞ ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡ <å˜ HÍÖÏxfl
Ñï+¨¯iOK«∞ HÀÖËHõ ã¨`«=∞`« "≥∞ÿáÈ`«∞<åfl~°∞. x#fl˜^•HÍ
*ÏH±Å‰õΩ <åÜ«∞Hõ`«fiO =Ç≤ÏOz# lÖÏ¡, ~å¢+¨ì ™ê÷~Ú <Õ`«Å
^Œ$+¨ìO`å ã‘@¡ "Õ@Ö’<Õ LOk. ÉÏÇ¨ @OQÍ „Ñ¨Hõ@#Å∞ =ã¨∂Î<Õ
L<åfl~Ú. L#fl Ñ¨ÅOQÍ ZxflHõefl „Ñ¨Hõ˜¿ãÎ Jã¨Å∞ L^Œº=∞O
T¿ãÖËx ã≤÷u.
WÖÏO˜ "å`å=~°}OÖ’ _èçb¡ Jkèëêª#O `≥ÅOQÍ}
JOâßxfl Ñïëê¯~°O J<Õ =Úã¨∞QÆ∞Ö’ =ÚO^Õã¨∞‰õΩO^ŒO>Ë
=∞`«Å|∞ „Ñ¨ã¨∞Î`«O [~°∞QÆ∞`«∞#fl ™ê÷xHõ ãÖã¨÷Å ZxflHõÅ`À
áê@∞, ~åÉ’ÜÕ∞ ™ê~°fi„uHõ ZxflHõÖË HÍ~°}O. áÈh, `«=∂ëêÔH·<å
qâ◊fiã≤^•ÌO J#∞‰õΩO>Ë, `≥ÅOQÍ}#∞ W=fi_»O`À L#fl Ñ¨ÅOQÍ
HÍO„ÔQã¨∞‰õΩ XiˆQ^Õq∞ ÖË^Œ∞. =¿ãÎ `≥ÅOQÍ}Ö’ J`«ºkèHõOQÍ
Z"≥∞‡ÖËº, ZOÑ‘ ã‘@∞¡ ~å=K«∞Û! HÍh Z˜ì Ñïã≤÷uÖ’ PO„^èŒ,
ã‘=∞Ö’ HÍOwH˜ F@∞¡ Ñ¨_»=Ù. ÃÑ·QÍ "≥·ZãπP~üã≤Ñ≤, =∞iH˘xfl
„áêO`åÖ’¡ ˜_çÑ≤ ™ê÷<åefl ÔQÅ∞K«∞‰õΩO@∞Ok. JO>Ë,
q[Ü«∞=∞‡, +ï‡ÖÏ, HÍ^Œ∂ ‰õÄ_»^Œ∞ JO>Ë [QÆ<£ =ÚYº=∞O„u,
K«O„^ŒÉÏ|∞ „ÑüÑ¨Hõ∆ <åÜ«∞‰õΩ_»=Ù`å_»∞ QÍx, HÍOwH˜ ^ŒˆH¯k
Ug∞ ÖË^Œ∞. áÈ`Õ, Jhfl ã¨„Hõ=∞OQÍ [iy`Õ `≥ÅOQÍ}Ö’ HÍO„ÔQãπ
áêÅ# ~å=K«∞Û. ˜P~üZãπ „ÑüÑ¨Hõ∆OÖ’ LO_»=K«∞Û! XHõ "Õà◊
W^Õ PÖ’K«# J~Ú`Õ, `≥ÅOQÍ} „Ñ¨„H˜Ü«∞ x[OQÍ
[~°∞QÆ∞`«∞#fl>Ë¡ ÖˇHõ¯! HÍh, U =∂„`«O ~å[H©Ü«∞ Ñï*Ï˝#O
L<åfl, D Ñ≤zÛ `«∞QÆ¡H±(`«∞QÆ¡H±QÍ~°∞ Hõ∆q∞OKåe) Ñ¨xx HÍOw
KÕÜ«∞^Œx JO^ŒiH˜ `≥Å∞ã¨∞.
HÍ|˜ì, _èçb¡ Ñ‘~îåxH˜ `≥ÅOQÍ} ™êHÍ~°O [~°∞QÆ∞`«∞#fl@∞¡
Hõ#Ñ¨_®e. HÀ™êÎ, ã‘=∞Ö’¡ áêsì Ñ¨Ù<å^Œ∞Å∞ Hõ^ŒÅ=^Œ∞Ì. JO>Ë
W~°∞ „áêO`åÅ "åiH˜, WOHÍ K≥áêÊÅO>Ë =¸_»∞ „áêO`åÅ
"åiH˜ <åºÜ«∞O [~°QÍÅO>Ë U^À F <å@HõO P_®e. P
<å@Hõ"Õ∞ WÑ¨C_»∞ ~åÜ«∞Å `≥ÅOQÍ} ~°∂ÑÖÖ’, ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£
L=∞‡_ç ~å[^è•h ~°∂ÑÖÖ’, ˆHO„^Œ áêe`« „áêO`«=∞<Õ ~°∂ÑÖÖ’
"≥Ú^ŒÖˇ·Ok. ã¨∞xfl`«"≥∞ÿ# JOâßefl [˜ÅO KÕÜ«∞_»O HÍO„ÔQãπ‰õΩ
Ñ¨Ù@∞ìHõ`À L#fl |∞kú. ã≤H±Îû Ãã<£û`À `≥ÅOQÍ} „Ñ¨HõÕz<å
Zxfl z‰õΩ¯=Ú_»∞efl "Õã¨∞ÎO^À, LO>Ë yO>Ë P „|Ç¨Ï‡‰õΩ ‰õÄ_®
`≥eÜ«∞^Œ∞. W^ŒO`å ™ÈxÜ«∂ <å@HõO =∂„`«"Õ∞ HÍ^Œ∞.
=∞ø#OQÍ =ÙO_ç K«„HÍxfl u¿ÑÊ =∞<À‡Ç¨Ï<£k. DÜ«∞##∞
„Ñ¨QÍ_è»OQÍ #=Ú‡‰õΩ#fl ÃÑ@∞ì|_ç^•~°¡q, áêsìH˜ ã¨∂òˆHã¨∞efl
JOkOKÕ ÅQÆ_»áê©, ~åÜ«∞áê˜, HÍ=Ói, ©l, ã¨∞aƒ~åq∞Ô~_ç¤,
P#O „|^Œ~üûq. JÖÏˆQ `≥ÅOQÍ}Ö’ L#fl `≥~°"≥#∞Hõ ÃÑ^ŒÌ
=∞#∞+¨µÅk! "å~°∞ <å=∂ HÍ=K«∞Û, ˆ~}∞Hõ HÍ=K«∞Û, ^•#O
HÍ=K«∞Û, =ÚMË+πÅ∞ HÍ=K«∞Û! ã¨ˆ~fiÅ∞, *Ï<åÅ∞ J~Ú<å Pâ◊Û~°º
áÈ"åeû# J=ã¨~°O Ug∞ÖË^Œ∞. ZO^Œ∞HõO>Ë, `≥ÅOQÍ} Hõ<åfl,
„Ñ¨*Ï ã¨=∞ã¨ºÅ Hõ<åfl Ñ¨^Œ=ÙÅ∞, ã¨fiO`« HÍO„Ï‰õΩìÅ∞ ~å[H©Ü«∞O
KÕ¿ã „Ñ¨f <åÜ«∞‰õΩ_çH˜ J`«º=ã¨~°O HÍ|˜. QÆ`« K«i„`«,
~år<å=∂Å K«i„`« K≥Ñ¨Ù`«∞#flk W^Õ HÍ|˜ì! JO^Œ∞ˆH |Å∞™ê‰õΩ
u<≥·<å |`«HÍÅ#fl@∞¡, ˆHO„^•xfl, Jkèëêª<åxfl #q∞‡ J^Œ$ëêìxfl
Ñ¨sH˜∆OK«∞HÀ=_»O, ^•^•Ñ¨Ù ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅO^ŒiH© L#fl
QÆ∞~°∞qO^Œ h`Õ! WOHÍ #Ü«∞O, SÑ≤ZÖò P@ÃÑ· Hõ˜ì#@∞¡ Éˇ@∞¡
Hõ@ì_»O ÖË^Œ∞. áÈ~Ú# „áê}ÏÅ∞ ZÖÏQÆ∂ uiy~å=Ù. WHõ
=ÚO^Œ∞ „áê}ÏÅ∞ áÈ‰õΩO_® K«∂¿ãÎ `≥ÖOQÍ} =zÛO^•xHõ<åfl
Z‰õΩ¯= ãÖ|~°"Õ∞! D ~å[H©Ü«∞ K«^Œ~°OQÆOÖ’ Z=~°∞
ÔQÅ∞™êÎ~°<Õk HÍ^Œ∞. =∞#"≥∞O^Œ∞‰õΩ F_çáÈ`«∞<åfl"≥∂
PÖ’zOKåe. (`«~°∞"å~Ú 9= ¿ÑrÖ’)

8#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
L^ÀºQÆ∞ÅáÈ~åO-`≥ÅOQÍ}„Ñ¨[Åq=ÚH˜ÎÖ’ÉèÏQÆO
-^Õq„Ñ¨™ê^£
P~°∞ ^ŒâßÉÏúÅ∞QÍ [~°∞QÆ∞`«∞#fl `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ì ™ê^èŒ#
L^Œº=∞O z=~°‰õΩ KÕiOk. „Ñ¨[Å∞ KÕã≤# g~Àz`« áÈ~åÏÅ
Ñ¶ë`«OQÍ ˆHO„^Œ „Ñ¨Éèí∞`«fiO `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ìO U~åÊ@∞ KÕ¿ã
Jx"å~°ºã≤÷uH˜ KÕ~°∞‰õΩ#fl <ÕÑ¨^äŒºOÖ’ =∞~À™êi J<ÕHõ ‰õΩ„@Å‰õΩ
H˘O`« =∞Ok <åÜ«∞‰õΩÅ∞, L^ÀºQÆ ãÖÑ¶¨∂Å <Õ`«Å∞
„Ñ¨Ü«∞uflã¨∂Î `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å JHÍOHõ∆ÅÃÑ· ^•_çH˜ kQÆ∞`«∞#fl~°∞.
WO^Œ∞Ö’ ÉèÏQÍOQÍ<Õ qÉèí[# [iy`Õ PO„^èŒ L^ÀºQÆ∞Å‰õΩ
#+¨ìO =ã¨∞ÎO^Œx, 50,000 L^ÀºQÆ∞Å∞ `≥ÅOQÍ} =ke
áÈ=eû =ã¨∞Î#fl^Œx =∂Ï¡_»∞`«∂ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O ˆH=ÅO
L^ÀºQÆ∞Å ã¨=∞ã¨ºÅ L^Œº=∞OQÍ K«∂Ñ≤OKÕ „Ñ¨Ü«∞`«flO
KÕã¨∞Î#fl~°∞.
1956Ö’ PO„^èŒ „áêO`åxfl ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ~å¢+¨ìOÖ’ qb#O
[iÑ≤ PO„^èŒ„Ñ¨^ÕâòQÍ =∂iÛ#Ñ¨Ê˜ #∞O_ç `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[ÅÖ’
J<ÕHõ J#∞=∂<åÅ∞ "≥Ú^ŒÅ~Úº 1960 =KÕÛ=~°‰õΩ
J#∞=∂#Å∞ x*ÏÅ∞QÍ =∂~°_»O`À 1969 „Ñ¨`ÕºHõ ~å¢+¨ì
L^Œº=∞O f„=~°∂ÑÖ ^•eÛOk, 38 ~ÀAÅ áê@∞ x~°=kèHõ
ã¨"≥∞‡ [iÑ≤ `≥ÅOQÍ} Zh˚"ÀÅ∞, Láê^è•ºÜ«ÚÅ∞ K«i„`«Ö’
xezáÈÜ«∂~°∞, 369 =∞Ok q^•º~°∞÷Å∞, Ü«Ú=‰õΩÅ∞ áÈbã¨∞
HÍÅ∞ÊÖ’¡ =∞~°}ÕKå~°∞. D ãÖ^Œ~°ƒùOQÍ =zÛ# ZxflHõÅÖ’
JÑ¨Ê˜ `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å∞ áê~°¡"≥∞O@∞Ö’ J`«ºkèHõ ã‘@∞¡ 11
ÔQeÑ≤OKå~°∞. HÍx L^Œº=∞ <åÜ«∞Hõ`«fiO áêÅ‰õΩÅ‰õΩ `«ÖÁyæ
`≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å#∞ "≥∂ãÿOzOk. „Ñ¨[Å L^Œº=∂Å#∞
ZxflHõÅ‰õΩ, `«=∞ ™êfi~°ú „Ñ¨Ü≥∂[<åÅ‰õΩ =Ú_çÃÑ˜ì „^ÀÇ¨ÏO
KÕã≤# `«~åfi`«, D „áêO`« <åÜ«∞‰õΩÅ∞, "Õ∞^è•=ÙÅ∞, q^•º~°∞÷Å∞,
J<ÕHõ ãïH˘`«Î áÈ~å@ =∂~åæÅ#∞ ZOK«∞H˘x „Ñ¨[Å
q=ÚH˜ÎÖ’<Õ, `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å q=ÚH˜Î ™ê^èŒº=∞=Ù`«∞O^Œ<Õ
#=∞‡HõO`À, áÈ~å_»∞`«∂<Õ L<åfl~°∞.
uiy `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O J<ÕHõ q^è•Å∞QÍ, áêÜ«∞Å∞QÍ
ÔQO`«∞`«∂<Õ LOk. 1985Ö’ `≥ÅOQÍ} L^ÀºQÆ∞Å∞ KÕã≤#
áÈ~å@ Ñ¶ë`«OQÍ 610r"À#∞ „Ñ¨Éèí∞`«fiO q_»∞^ŒÅ KÕã≤Ok,
HÍx Jk WÑ¨Ê˜H˜ J=∞Å∞‰õΩ <ÀK«∞HÀÖË^Œ∞, `≥ÅOQÍ} „áêO`«
Ç¨Ï‰õΩ¯Å ~°Hõ∆} HÀãÖ [iy# XÑ¨ÊO^•Å∞, =zÛ# r"ÀÅ∞
ã¨"≥∞ÿHÍO„^èŒ „Ñ¨Éèí∞`«fiO J=∞Å∞ KÕÜ«∞ÖË^Œ∞, „Ñ¨Éèí∞`«fi L^ÀºQÍÅÖ’
[<åÉèÏ x+¨ÊuÎ „Ñ¨HÍ~°O 40 âß`«O L^ÀºQÍÅ∞ ~å¢+¨ì
HÍ~åºÅÜ«∂ÅÖ’ LO_®Åx „Ñ¨Éèí∞`«fiO P^ÕtOz<å Jxfl
âßMÏkèÑ¨`«∞Å HÍ~åºÅÜ«∞OÖ’ g˜ ãÖYº 10 âß`«O
q∞OK«ÖË^Œ∞, 610 l"ÀÃÑ· [Ü«∞ÉèÏ~°`üÔ~_ç¤ <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’
„Ñ¨Éèí∞`«fiO "Õã≤# Hõq∞˜ 59000 L^ÀºQÍÅ∞ `≥ÅOQÍ}
„áêO`«OÖ’ P„Hõ=∞}‰õΩ QÆ∞Ô~·<åÜ«∞x x"ÕkHõ WzÛ# PO„^èŒ
L^ÀºQÆ∞Å#∞ `«=∞ „áêO`åÅ‰õΩ ÑÖÑ¨ÖË^Œ∞. ÃÑ·QÍ "ÕÅk =∞Ok
L^ÀºQÆ∞Å#∞ W`«~° „áêO`åÅ #∞O_ç _çÑ¨Ùº>Ë+¨<£¿Ñ~°, W`«~°
=∂~åæÅÖ’ KÕ~°∞H˘x D „áêO`« áÈã¨∞ìÅÖ’ ^ŒâßÉÏúÅ∞QÍ
H˘#™êQÆ∞`«∞<åfl~°∞. ÃÑ·QÍ qÉèí[# [iy`Õ D „áêO`«OÖ’
Ñ¨xKÕã¨∞Î#fl L^ÀºQÆ∞Å#∞ |Å=O`«OQÍ ÑÖÑ≤Oz "Õ™êÎ~°<Õ
„Ñ¨Kå~åxfl ™êyã¨∂Î PO„^èŒ L^ÀºQÆ∞Å‰õΩ ÉèíÜ«∞„ÉèÏO`«∞Å∞ KÕ¿ã
„Ñ¨Ü«∞`«flO "≥Ú^ŒÅ∞ÃÑÏì~°∞. ^Õâ◊ ™êfi`«O„`«ºO =zÛ# `«~åfi`«
21 ~å„ëêìÅ∞ U~°Ê_®¤~Ú. qÉèílOÑ¨|_ç# ~å„ëêìÅÖ’ L#fl
ã¨=∞ã¨ºÖË, `≥ÅOQÍ} U~°Ê_ç`Õ =™êÎ~Ú `«Ñ¨Ê H˘`«Î ã¨=∞ã¨ºÅ∞
Ug∞ ÖË=Ù. D ã¨=∞ã¨ºÅxfl W~°∞ „áêO`åÅ <åÜ«∞‰õΩÅ∞
Ñï+¨¯iOK«∞‰õΩ<Õ J=HÍâ◊O LOk, JÖÏˆQ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’
L^ÀºQÆ∞Å∞ H˘#∞‰õΩ¯#fl Éèí∂=ÚÅ‰õΩ ~°Hõ∆} LO_»^Œ∞ J<Õ
„Ñ¨Kå~°OÖ’ ‰õÄ_® "åã¨Î=O ÖË^Œ∞. ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ ZHõ¯_≥·<å
Pã¨∞ÎÅ∞ H˘#∞‰õΩ¯x J#∞ÉèíqOKÕ Ç¨Ï‰õΩ¯ Z=iÔH·<å LO^Œ<Õ
q+¨Ü«∞O `≥eÜ«∞HõHÍ^Œ∞. HÍ"åÅx „Ñ¨Kå~°O KÕã¨∞Î<åfl~°∞, ÃÑ·QÍ
J„Hõ=∞ Pã¨∞ÎÅ#∞ ‰õÄ_»QÆ@∞ìH˘x Ç¨ ~ÚQÍ |uˆH J=HÍâ◊O
PO„^èŒ„Ñ¨^ÕâòÖ’ ZÖÏ LO^À P~°∞ ^ŒâßÉÏúÅ∞QÍ K«∂ã¨∞Î<Õ=Ù<åflO.
~å¢+¨ì qÉèí[#`À *’#Öò =º=ã¨÷ ~°^Œ∞Ì J=Ù`«∞O^Œ<Õ "å^Œ#
‰õÄ_® WÖÏO˜^Õ, `≥ÅOQÍ}, PO„^èŒ ~å„ëêìÅ∞ qÉèí[# `«~åfi`«
Jxfl „áêO`åÅ „Ñ¨[Å =∞<ÀÉèÏ=Å‰õΩ J#∞QÆ∞}OQÍ *’#Öò
=º=ã¨÷ U~°Ê~°K«∞HÀ=K«∞Û.
PO„^èŒ~å¢+¨ìO U~°Ê_ç`Õ, H˘`«Î ~å[^è•x Z~°Ê_»_»O =Å#
J<ÕHõ ~å¢+¨ì HÍ~åºÅÜ«∂Å∞ U~°Ê_»∞`å~Ú. ã¨z"åÅÜ«∞O
U~°Ê_»∞`«∞Ok. 208 âßMÏkèÑ¨`«∞Å HÍ~åºÅÜ«∂Å∞ U~°Ê_»_»O
=Å# ÅHõ∆‰õΩ ÃÑ·QÍ L^ÀºQÍÅ∞, xÜ«∂=∞HÍÅ∞ [iˆQ J=HÍâ◊O
LOk. WÑ¨Ê˜H˜ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’ qq^èŒ HÍ~åºÅÜ«∂ÅÖ’
Ñ¨xKÕã¨∞Î#fl PO„^èŒ L^ÀºQÆ∞Å∞ Z=Ô~·# `«=∞ HÀiHõ`À PO„^èŒ
~å„ëêìxH˜ "≥àıÎ "≥O@<Õ „Ñ¨"≥∂+¨<£ ™œHõ~åºÅ∞ HõÅ∞QÆ∞`å~Ú.
HÍx `≥ÅOQÍ} L^ÀºQÆ∞Å‰õΩ D J=HÍâßÅ∞ Z‰õΩ¯= J<Õ
q+¨Ü«∞O `≥eã≤O^Õ.
qÉèí[# [iy`Õ „Ñ¨Éèí∞`«fi ~°OQÆ ãÖã¨÷ÅÖ’ ™ê÷x‰õΩÅˆH
L^ÀºQÍÅ∞ ^Œ‰õΩ¯`åÜ«∞<Õ "å^Œ# ‰õÄ_» ãïHÍ^Œ∞. WÑ¨Ê˜ˆH
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’ L#fl J<ÕHõ „Ñ¨Éèí∞`«fi ~°OQÆ ãÖã¨÷ÅÖ’ "ÕÖÏk

9 PQÆã¨∞ì, 2013
L^ÀºQÍÅ∞ ™ê÷xˆH`«~°∞Å"Õ. S.˜.~°OQÆOÖ’<≥·`Õ ^Õâ◊OÖ’x
qaè#fl „áêO`åÅ #∞O_ç =zÛ#"åˆ~ Z‰õΩ¯=.
ã‘=∂O„^èŒ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ WÖÏO˜ „Ñ¨Kå~åÅ∞ KÕã≤ ã‘=∂O„^èŒ
„Ñ¨[Å Jaè=$kúx J_»∞¤HÀ=_®xH˜ KÕã¨∞Î#fl ‰õΩ„@Ö’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ
[~°∞QÆ∞`«∞#fl K«~°ºÅ∞QÍ PO„^è• „Ñ¨*ÏhHõO J~°÷O KÕã¨∞H˘x
<åÜ«∞‰õΩÅ‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ L^Œºq∞OKåeû# ãÖ^Œ~°ƒO.
ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’ 40 ãÖ=`«û~åÅ∞QÍ LO@∂ Jaè=$kú
KÕ™êO, ZÖÏ q_çz "≥àÏ¡e J<Õ =∂@#∞ K«∂¿ãÎ Z=iÔH·<å
P„QÆÇ¨ÏO HõÅ∞QÆHõ=∂#^Œ∞. x"åãÖ LO_»_®xH˜ WÅ∞¡ H˜~å~ÚH˜
fã¨∞‰õΩ#fl =ºH˜Î ~ÀA WÅ∞¡ T_»Û_»O, ãÖ=`«û~åx H˘Hõ™êi
J=ã¨~°"≥∞ÿ# z#fl i¿Ñ~üÅ∞ KÕã¨∞HÀ=_»O, J=ã¨~°"≥∞ÿ#
™œHõ~åºÅ∞ KÕã¨∞HÀ=_»O ‰õÄ_® Jaè=$^Õú<å? 400
ãÖ=`«û~åÅ∞QÍ `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å ~°HõÎ =∂O™êÅ`À xi‡OK«∞
‰õΩ#fl #QÆ~°O J<ÕHõ ãÖã¨¯ $`«∞Å#∞, *Ï`«∞Å#∞ `«#Ö’
"Õ∞à◊qOK«∞H˘x Hõ#fl`«e¡ÖÏ JO^Œix P^ŒiOzOk. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£
x~å‡`« ‰õΩb‰õΩ`«∞Éòëê `«# #QÆ~°OÖ’ J<ÕHõ *Ï`«∞Å „Ñ¨[Å∞
#kÖ’ KÕÑ¨Ñ≤Å¡ÖÏ¡ Hõeã≤ rqOKåÅx HÀ~°∞‰õΩ<åfl_»∞.
Hõ#fl`«e¡ÖÏ P^ŒiOz#O^Œ∞‰õΩ WO˜Ö’ ÉèÏQÆO HÍ"åÅx
HÀ~°∞HÀ=_»O q„^ÀÇ¨ÏO HÍ^•? WÖÏO˜ "å^Œ#Å#∞
ZÑ¨Ê˜HõÑ¨C_»∂ uÑ≤ÊH˘_»∞`«∞#fl, uiy Ñ¨^Õ, Ñ¨^Õ g˜x
(7= ¿Ñr `«~°∞"å~Ú)
XHõ PHÍOHõ∆#∞ <≥~°"Õ~°∞ÛHÀ=_®xH˜ ^ŒâßÉÏúÅ HÍÅO
ZO^Œ∞‰õΩ Ñ¨_»∞`«∞O^À PÖ’zOKåe. D PÖ’K«# x*Ï~Úf`À
=ÙO_®e. UHõÑ¨Hõ∆OQÍ, ™êfi~°÷OQÍ, ãÖ‰õΩz`«OQÍ =ÙO>Ë
WÑ¨C_»∞#fl Ñ¶ë`åÖË LOÏ~Ú. Pk #∞Oz D ÉèÏ=*ÏÅO
QÆÅ"åˆ~ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xH˜ <åÜ«∞Hõ`«fiO =Ç≤Ïã¨∂Î
=ã¨∞Î<åfl~°∞. Q˘„Ô~ÖÏ¡ =∞#O "åix #=Ú‡`«∂, "≥#∞Hõ
#_»∞ã¨∞Î<åflO. Hõ_»∞Ñ¨Ù HÀ`«#∞ ~°yeOK«∞ ‰õΩO@∞<åflO. =∞#‰õΩ
qK«Hõ∆}, qâßÅ ^Œ$HõÊ^äŒO Ö’Ñ≤ã¨∞Î<åflÜÕ∞"≥∂
PÖ’zOK«ÖËHõáÈ`«∞<åflO. ÖË‰õΩO>Ë D<å_»∞ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O
Ü«∂=`ü ÉèÏ~°`«^Õâ◊O z#fl~å„ëêìÅ P=â◊ºHõ`« L^Œº=∞OQÍ
~°∂Ñ¨Ùk^Œ∞ÌH˘<Õk. =∂Ü«∞Å Ñ¶¨H©~°∞ „áê}O zÅ∞HõÖ’ L#fl@∞¡,
U ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ „áê}"≥∞ÿ<å, z=~°‰õΩ F@~°¡Ö’<Õ =ÙO@∞Ok.
D ã¨QÆ@∞ F@~°∞¡ ^Õâ◊=∞O`å L<åfl~°∞. g~°∞ J<ÕHõ ã¨=∞ã¨ºÅ`À
ÉÏ^èŒÑ¨_»∞`«∞<åfl~°∞. P ÉÏ^èŒefl QÆ∞Ô~Îiy, JHõ¯_ç „Ñ¨[Å#∞
K≥·`«#ºÑïKÕ HÍ~°º„Hõ=∂Å∞ [iy#>ˇÂ¡`Õ, ˆHO„^ŒO HÍ^Œ∞, J"≥∞iHÍ
JO‰õΩÖò ‰õÄ_® ky =™êÎ_»∞. WÑ¨C_»∞ DlÑ¨ÙìÖ’ [~°∞QÆ∞`«∞#flk
W^Õ! =∞i =∞#ÔHO^Œ∞‰õΩ `≥„Ç‘Ï~ü ¿ã¯ fi~ü P^Œ~°≈OQÍ
HÍÖËHõáÈ`«∞O^À PÖ’zOKåe!?
EÖˇ· 15, 2013
„Ñ¨™êÎqOz `≥ÅOQÍ}#∞ J_»∞¤H˘<Õ „Ñ¨Ü«∞`åflÅ#∞ KÕã¨∞Î#fl
ãÖ^Œ~°ƒùOÖ’, =∞# <åÜ«∞‰õΩÅ∞ =∂„`«O WÑ¨Ê˜H© SHõºOQÍ
Hõ^ŒÅHõ áÈ=_»O Kåi„`«Hõ „^ÀÇ¨ÏO. P~°∞ ^ŒâßÉÏúÅ∞QÍ
`≥ÅOQÍ} „áêO`«O J<ÕHõ ~°HÍÅ q=Hõ∆Å‰õΩ, Jã¨=∂#`«Å‰õΩ,
J<åºÜ«∂Å‰õΩ QÆ∞Ô~·Ok. ~å¢+¨ìO U~°Ê_ç`Õ D ã¨=∞ã¨ºÅ‰õΩ
ã¨=∂^è•#O ^˘~°∞‰õΩ`«∞O^Œ<Õ #=∞‡HõO`À „Ñ¨[ÅO`å `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞O`À =∞"Õ∞Hõ=∞=Ù`«∞<åfl~°∞. HÍh HÍO„ÔQãπ áêsì qÉèí[#
Ñ¨@¡ J#∞ãïã¨∞Î#fl q^è•<åÅ =Å# ~å¢+¨ìO U~°Ê_ç<å D
ã¨=∞ã¨ºÅ‰õΩ Ñïëê¯~°O ^˘~°Hõ^Œ<Õ PO^Àà◊# `≥ÅOQÍ}
„Ñ¨[ÅÖ’ "≥Ú^ŒÖˇ·Ok. D PO^Àà◊# <åºÜ«∞"≥∞ÿOk
J~Ú#Ñ¨Ê˜H˜ ~å¢+¨ì qÉèí[# [iy# "≥O@<Õ Ñ¨Ù#~ü x~å‡}OÖ’
Jxfl =~åæÅ ÉèÏQÆ™êfi=∞ºO ÃÑOKÕÖÏ Hõ$+≤ [~°QÍe.
`≥ÅOQÍ} L^ÀºQÆ∞Å∞ KÕã¨∞Î#fl áÈ~å@O ˆH=ÅO "åi¬Hõ
WO„H˜"≥∞O@¡ ™ê^èŒ# HÀãÖ, „Ñ¨"≥∂+¨#¡ HÀãÖ, Éèí`«ºO HÀã¨"Õ∞
HÍ^Œ∞, 4 HÀ@¡ `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å q=ÚH˜Î HÀãÖ J<Õ q+¨Ü«∞O
`≥Å∞ã¨∞HÀ"åe. P~°∞ ^ŒâßÉÏúÅ∞QÍ `≥ÅOQÍ} L^ÀºQÆ∞Å∞ J<ÕHõ
q=Hõ∆Å‰õΩ QÆ∞~°Ü«∂º~°∞. `«=∞ „áêO`«OÖ’<Õ `å=Ú Ñ¨~å~Ú
a_»¤Å∞QÍ =∂~å~°∞. J<ÕHõ q=Hõ∆Å∞ Z^Œ∞~˘¯<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ}
~å¢+¨ìO U~°Ê_ç`Õ D ã¨=∞ã¨ºÅ Ñïëê¯~°O HÀãÖ x~°O`«~°O
J<ÕHõ ~°∂áêÅÖ’ L^Œºq∞¿ãÎ `«Ñ¨Ê ™ê^èŒºO HÍ^Œ∞.
(5= ¿Ñr `«~°∞"å~Ú)
ZxflHõÅÖ’ áÈ˜H˜ HÀ@∞¡ J=ã¨~°=∞x 2004, 2009
ZxflHõÅÖ’ x~°∂Ñ≤OKå~Ú. XHõ¯˜ J~°÷OHÍx q+¨Ü«∞O.
`≥ÅOQÍ} ÃãO˜"≥∞Oò |ÅOQÍ =ÙOk. `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å∞
˜P~üZãπˆH F@∞¡ "Õ™êÎ~°∞ Jx QÆ~°fiOQÍ K≥Ñ¨C‰õΩO@∞#flÑ¨Ù_»∞
WOHÍ <À@∞¡ ZO^Œ∞‰õΩ?HÀ@∞¡ ZO^Œ∞‰õΩ? „Ñü xÜ≥∂[Hõ=~°æOÖ’
`≥ÅOQÍ}ÃÑ· JOH˜`« ÉèÏ=O =Ù#fl"åix `≥ÅOQÍ} H˘~°‰õΩ
x™êfi~°÷OQÍ áê@∞ Ñ¨_»∞`«∞_»∞`«∞#fl "åix ZO^Œ∞‰õΩ xÅÉˇ@ì@O
ÖË^Œ∞?ZO^Œ∞‰õΩ ˜ÔH@∞ì W=fi@O ÖË^Œ∞? <åÜ«∞Hõ`åfixH˜ HÀ@∞¡
<À@∞¡ "≥·Ñ¨Ù K«∂¿ãO^Œ∞HÍ?
W^ŒO`å `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xfl "åºáê~°O KÕÜ«∞@O
=¸ÅOQÍ =zÛ# Ñï}Ï=∞O. L^Œº=∂xfl "åºáê~°OKÕ¿ãÎ
JO^Œ∞Ö’ Jqhu =ÙO@∞Ok. Ü«∞^ä•~å[ `«^ä• „Ñ¨[ J#fl@∞¡QÍ
`≥ÅOQÍ} _ç=∂O_£Ö’H˜ Jqhu „Ñ¨"ÕtOzOk. ~å[H©Ü«∂ÅÖ’
x*ÏÅ∞ J|^•úÅ∞ Jxfl =ÙOÏ~Ú. J|^ŒúO HÍ=K«∞Û HÍx
ÔH˜P~ü, Ç¨Ïs+π~å=ÙÃÑ· P~ÀÑ¨}Å∞ ~å=@O `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∂xH˜ =∞OzkHÍ^Œ∞. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ Ñ¨q„`«`«#∞
ZÑ¨C_À J=Ú‡‰õΩ<åfl~.
~°K«~Ú`« - ã‘xÜ«∞~ü [~°fleã¨∞ì
T

10#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
W#∞Ñ¨~åuQÆ∞@ìÅ∞áÈ`Õ=∂Tàı§OQÍ#∞?
- _®IIU~°∞H˘O_» #~°ã≤OÇ¨ï_»∞
W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ∞ WÑ¨ÙÊ_»∞ K«~°ÛÖ’ ÉÏQÍ q#|_»∞`«∞#fl
¿Ñ~°∞. „áêp# HÍÅÑ¨Ù =∂#=Ù_Õ D QÆ∞@ìÖ’¡ W#∞=Ú L#fl
q+¨Ü«∂xfl HõxÃÑ˜ì g˜H˜ W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ∞ Jx ¿Ñ~°∞
ÃÑÏì~°∞. D „áêO`« =∂#= <åQÆi`«, rq`«O H˘xfl "ÕÅ
UO_»∞¡QÍ D QÆ∞@ìÅ`À<Õ =Ú_çÑ¨_ç L#flk. D QÆ∞@ìÅ∞
HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡ cè=∞^Õ=~°Ñë¡, ZÅ¯`«∞iÎ =∞O_»ÖÏÅÖ’#∞
=~°OQÆÖò lÖÏ¡ ^èŒ~°‡™êQÆ~ü =∞O_»ÅOÖ’ qã¨ÎiOz L<åfl~Ú.
„Ñ¨ã¨∞Î`«O D QÆ∞@ìÅ∞ i[~üfi_£ á¶êÔ~ãπì UiÜ«∂ ÑïkèÖ’
L<åfl~Ú. "≥Ú^Œ˜ ^Œâ◊Ö’ ÉèÏQÆOQÍ D QÆ∞@ìÖ’¡x 342
ÃÇÏHÍì~°¡Ö’ L#fl ÉèÏQÍxfl =~°OQÆÖò lÖÏ¡ QÆ∂_»∂~°∞ =∞iÜ«Ú
Y=∞‡O lÖÏ¡ |Ü«∂º~°O QÆ∞@ìÅ`À áê@∞QÍ =ÚYº=∞O„u
H˜~°}ü‰õΩ=∂~üÔ~_ç¤ qâßYÑ¨@ì}OÖ’x ~å„+‘ìÜ«∞ W™êÊ`ü xQÆ"£∞
eq∞>ˇ_£ ÖËHõ qâßY ã‘ìÖò áê¡Oò‰õΩ J`«Î ™⁄=Ú‡ JÅ∞¡_»∞ ^•#O
KÕã≤#@∞¡ 17.04.2013 ~ÀA# „Ñ¨Éèí∞`«fiO q_»∞^ŒÅ KÕã≤#
"≥∞"≥∂ <≥O.3137 ^•fi~å ~åã≤ WKÕÛ™ê_»x J^Õ ~ÀA# XHõ
Ñ¨„uHÍ „Ñ¨Hõ@#Ö’ qâßY ã‘ìÖòû `≥ÅÑ¨_»O`À D QÆ∞@ìÅ∞
K«~°ÛÖ’H˜ =KåÛ~Ú. Z=ix J_çy ~åã≤KåÛ~°∞? ZO^Œ∞‰õΩ
~åã≤KåÛ~°∞? WÑ¨ÙÊ_Õ ZO^Œ∞‰õΩ ~åã≤KåÛ~°∞? W"åfià◊ W=xfl
`≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å, "Õ∞^è•=ÙÅ, L^Œº=∞HÍ~°∞Å "≥∞^Œà◊§#∞
`˘ez"Õã¨∞Î#fl „Ñ¨â◊flÅ∞.
QÆ`«OÖ’ D W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ#∞ lÜ«∂ÖÏlHõÖò ã¨ˆ~fi
PÑ¶π WO_çÜ«∂ "å~°∞ =∞iÜ«Ú PO„^èŒ „Ñ¨^Õâò q∞#~°Öò
_≥=ÅÑπ"≥∞Oò HÍ~ÀÊˆ~+¨<£ "å~°∞ K«O„^ŒÉÏ|∞<åÜ«Ú_»∞
=ÚYº=∞O„uQÍ L#fl HÍÅOÖ’ PÜ«∞# =∞O„u =~°æOÖ’ "≥∞ÿxOQ∑
=∞iÜ«Ú QÆ#∞Å âßY =∞O„uQÍ =Ú^ŒÌ™êx ^•"≥∂^Œ~üÔ~_ç¤
Ñ¨xKÕã≤# HÍÅOÖ’<Õ qã¨Î $`«OQÍ ÑïjÅ#Å∞, Ñïâ’^èŒ#Å∞
[iQÍ~Ú. ã¨fiÜ«∞OQÍ P<å_»∞ ^•"≥∂^Œ~ü Ô~_ç¤ ‰õÄ_» D
QÆ∞@ìÅ#∞ ãÖ^Œi≈OK«_»O [iyOk. JÃãOc¡Ö’ nxÃÑ· K«~°Û
‰õÄ_» [iyOk. D QÆ∞@ìÖ’¡x ~å~Úx â◊√kÌ KÕ¿ãÎ ˆH=ÅO
39âß`«O W#∞=Ú =∂„`«"Õ∞ WO^Œ∞Ö’ Åaèã¨∞ÎO^Œx, 60âß`«O
ÃÑ·|_ç LO>Ë =∂„`«"Õ∞ fÜ«∞_»O [~°∞QÆ∞`«∞O^Œx, HÍ|˜ì D
QÆ∞@ìÅ#∞O_ç f¿ã W#∞=Ú HõO>Ë Y~°∞Û Z‰õΩ¯= =ã¨∞ÎO^Œx
Ñ¨„uHÍ =ÚYOQÍ <å_»∞ ã¨^Œ~°∞ =∞O„u, JkèHÍ~°∞Å∞
„Ñ¨HõÕK«_»O`À „Ñ¨[Å∞ TÑ≤i Ñ‘Å∞Û‰õΩ<åfl~°∞.
=∞m§ WO`«HÍÅO `«~åfi`« D QÆ∞@ìÅ∞ WÑ¨ÙÊ_»∞ QÆx
~°∂ÑÖÖ’ „`«=fiHÍÅ∞ [iÑ≤ =Ú_ç Yx*Ïxfl ~å„+‘ìÜ«∞ W™êÊ`ü
xQÆ"£∞ eq∞>ˇ_£ (qâßY ã‘ìÖòû)‰õΩ `«~°eOK«_®xH˜ „Ñ¨Éèí∞`«fiO
J#∞ux Wã¨∂Î XHõ "≥∞"≥∂#∞ q_»∞^ŒÅ KÕÜ«∞_»O [iyOk.
^•"≥∂^Œ~ü Ô~_ç¤ =∞O„uQÍ L#fl HÍÅOÖ’<Õ ^•xÃÑ· qã¨Î $`«OQÍ
Ñïâ’^èŒ#Å∞ [iy# ZO^Œ∞‰õΩ „`«=fiHÍÅ∞ [~°∞QÆÖË^Œ∞? qâßY
ã‘ìÖòû‰õΩ D QÆ∞@ìefl WÑ¨ÙÊ_»∞ ZO^Œ∞‰õΩ ˆHÏ~ÚOKå~°∞? J<Õ
„Ñ¨â◊flÅ∞ "Õã¨∞‰õΩO>Ë P Ñïâ’^èŒ#Å HÍÅOÖ’<Õ "åiH˜ WO^Œ∞Ö’
Ju qÅ∞"≥·# W#∞Ñ¨ Yx[O L#fl^Œ#fl "åã¨Î=O `≥eã≤<å
`«Ñ¨ÙÊ^•i Ñ¨˜ìOKå~°x J~°÷=∞=Ù`«∞#flk. =∞i ZO^Œ∞‰õΩ
WO`«HÍÅO PQÍ~°∞? J<Õ „Ñ¨â◊fl "Õã¨∞‰õΩO>Ë P<å_»∞ áêÅfiOK«Ö’
1974Ö’ „Ñ¨Éèí∞`«fi~°OQÆOÖ’ U~°Ê_»¤ Z.Ñ≤.ã‘ìÖòû Hõ~å‡QÍ~°O
L#flk. XHõ "Õà◊ W#∞Ñ¨ Yx[O fÜ«∞=Åã≤=¿ãÎ `≥ÅOQÍ}Ö’x
áêÅfiOK« HõOÃÑhH˜ ˆHÏ~ÚOK«=Åã≤ LO@∞Ok. HÍ|˜ì
JO^Œ∞ˆH JO^Œ∞Ö’ W#∞=Ú ÖË^Œx `«Ñ¨ÙÊ_»∞ x"ÕkHõ#∞ WKåÛ~°∞.
ãïQÍæ |Ü«∂º~°O W#∞ÑŸx[O q+¨Ü«∞OÖ’ ‰õÄ_» PO„^èŒ
=Åã¨ áêÅ‰õΩÅ∞ WÖÏˆQ =º=Ç¨ÏiOKå~°∞. PO„^èŒ„Ñ¨^Õâò#∞
áêeOz# =ÚYº=∞O„`«∞ÅÖ’ K«O„^ŒÉÏ|∞, ~å[âıY~üÔ~_ç¤Å∞
W^ŒÌ~°∞ ‰õÄ_® `≥ÅOQÍ} áêe@ XHõ~°∞ #~°HÍã¨∞~°∞_≥ÿ`Õ
=∞~˘Hõ~°∞ |HÍã¨∞~°∞_»∞. K«O„^ŒÉÏ|∞ `«# HÍÅOÖ’
PO„^èŒ=Åã¨"å^•xfl ÃÑOz áÈ+≤OK«_»OÖ’ ÉèÏQÆOQÍ PO„^èŒ
ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å „Ñ¨Ü≥∂[<åÅ#∞ D_Õ~°Û_®xH˜ `≥ÅOQÍ}Ö’x
„Ñ¨Éèí∞`«fi ~°OQÆ Ñï„â◊=∞ÅxflO˜x =¸¿ã™ê_»∞. P ã¨=∞Ü«∞OÖ’
1996Ö’ =¸`«(MÏ~ÚÖÏ) Ñ¨_ÕÜ«∞|_»¤ Ñï„â◊"Õ∞ áêÅfiOK«
Z.Ñ≤.ã‘ìÖòû. W^Õ HÍ‰õΩO_® ~å[âıY~ü Ô~_ç¤ „Ñ¨Éèí∞`«fiO `≥ÅOQÍ}
=#~°∞Å#∞, Yx[ ãÖÑ¨^Œ#∞ `«~°eOK«_»O HÀãÖ `«~°eOÑ¨Ù‰õΩ
J_»∞¤QÍ L#fl #HõûÖˇÿ@¡#∞ K«~°ÛÅ¿Ñ~°∞`À |Ü«∞@‰õΩ ÖÏy f„=
x~°ƒO^è•xfl „Ñ¨Ü≥∂yOz K«O¿Ñ~ÚOKå_»∞. "åix J_»∞¤
`˘ÅyOK«∞H˘<Õ „Hõ=∞OÖ’<Õ K«O„^ŒÉÏ|∞ =¸¿ãã≤# `≥ÅOQÍ}
Ñï„â◊=∞Å‰õΩ K≥Ok# Éèí∂=ÚÅ#∞ PO„^èŒÃÑ@∞ì|_ç ^•~°∞Å‰õΩ
JÑ¨Ê#OQÍ ã¨=∞iÊOz#"å_»∞ ~å[âıY~ü Ô~_ç¤. nxÃÑ· H˘^ÀÌ,
Q˘áÈÊ áÈ~å@O KÕã¨∂Î JÖÏˆQ `≥ÅOQÍ} „Ñ¨`ÕºHõ ~å„ëêìxfl
_ç=∂O_£ KÕã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì ã¨q∞u áêsìx x@ìxÅ∞=ÙQÍ
pÖÏÛ_»∞. D ãÖ^Œ~°ƒùOÖ’<Õ 2006Ö’ áêÅfiOK« Z.Ñ≤ S~°<£
JO_£ ã‘ìÖòû‰õΩ ÖÏH“ò „Ñ¨HõÕz âßâ◊fi`«OQÍ =¸ã≤"ÕÜ«∞_»O
[iyOk. nx =¸ã≤"Õ`«`À<Õ `≥ÅOQÍ} Yx[ãÖÑ¨^Œ
=ÚYºOQÍ =Ú_ç W#∞=Ú#∞ W`«~° „áêO`åÅ‰õΩ =ÚYºOQÍ

11 PQÆã¨∞ì, 2013
PO„^èŒ„áêO`åxH˜ `«~°eOÑ¨Ù‰õΩ ãÖ|OkèOz# J_»∞¤QÀ_»,
S~°<£HõÔ~ì<£ `˘ÅyOk.
~å[âıY~üÔ~_ç¤ „Ñ¨Éèí∞`«fiO [#=i 9, 2009# a<åq∞
¿Ñ~°∞`À `«# JÅ∞¡xH˜ K≥Ok# ~°Hõ∆} ã‘ìÖòû‰õΩ PO„^èŒ„Ñ¨^Õâò
Z.Ñ≤.q∞#~°Öò _≥=ÅÑπ"≥∞Oò HÍ~ÀÊˆ~+¨<£ "åiH˜ =∞^èŒº
XÑ¨ÊO^ŒO ‰õΩkiÛ Y=∞‡O lÖÏ¡ |Ü«∂º~°O, QÍ~°¡, =~°OQÆÖò
lÖÏ¡ QÆ∂_»∂~°∞ÅÖ’x W#∞Ñ¨ Yx[O ^˘iˆH QÆ∞@ìÅ#∞
ˆHÏ~ÚOK«_»O [iyOk. HÍx D XÑ¨ÊO^ŒOÖ’ cè=∞^Õ=~°Ñë¡,
ZÅ¯`«∞iÎ, ^èŒ~°‡™êQÆ~ü =∞O_»ÖÏÅ‰õΩ K≥Ok# W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ
„Ñ¨™êÎ=# ÖË^Œ∞. ~å[âıY~üÔ~_ç¤ =∞~°}ÏO`«~°O ÃÑ· XÑ¨ÊO^ŒÃÑ·
f„= q=∞~°≈Å∞ ~å=_»O`À ÉèÏ~°`« „Ñ¨Éèí∞`«fiO D bA#∞ ~°^Œ∞Ì
KÕÜ«∂eûOkQÍ ã¨∂zOK«QÍ ~Àâ◊Ü«∞º ã¨~å¯~ü l.F.126#∞,
`Õk:09.2.2010 H˜~°}ü‰õΩ=∂~ü Ô~_ç¤ ã¨~å¯~ü l.F., 106#∞,
07.07.2012Å ^•fi~å ~°Hõ∆} ã‘ìÖòû XÑ¨ÊO^•xfl ~°^Œ∞Ì
KÕã≤#<å_Õ =∞~À H˘`«Î ‰õΩ„@ `≥~°ÖËzOk. J^Õ qâßY ã‘ìÖòû‰õΩ
ˆHÏ~ÚOK«_»O. D ÔHÏ~ÚOÑ¨ÙÅÖ’<Õ W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅÖ’x
342 ÃÇÏHÍì~°¡#∞ "≥Ú^Œ˜ ^Œâ◊ HÕ^Œ „Ñ¨™êÎqOK«_»O`À WHõ¯_ç
„áêO`« "åã¨∞ÅÖ’ PO^Àà◊# "≥Ú^ŒÅ~ÚºOk.
HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡ cè=∞^Õ=~°Ñë¡, ZÅ¯`«∞iÎ =∞iÜ«Ú =~°OQÆÖò
lÖÏ¡ ^èŒ~°‡™êQÆ~ü =∞O_»ÖÏÅÖ’ ^•^•Ñ¨Ù 16"ÕÅ ZHõ~åÅÖ’
D W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ∞ qã¨ÎiOz L<åfl~Ú. cè=∞^Õ=~°Ñë¡
=∞O_»ÅOÖ’x Z„~°Éˇe¡, =ÚÅ¯#∂~ü =∞iÜ«Ú ^•x Ç¨ "≥∞¡ò
„QÍ=∞"≥∞ÿ# #~°Ç¨Ïi `«O_», H˘`«ÎÑë¡ „QÍ=∂Å`À áê@∞ ZÅ¯`«∞iÎ
=∞O_»ÅOÖ’x ^•"≥∞~° =∞iÜ«Ú ^èŒ~°‡™êQÆ~ü =∞O_»ÅOÖ’x
^Õ"£#∂~ü, =ÚáêÊ~°O, =∂xOQÆOÑë¡ „QÍ=∂Å∞ L<åfl~Ú.
ÃÑ· „QÍ=∂Å‰õΩ "ÕÅ ãÖ=`«û~åÅ∞QÍ D QÆ∞@ìÅ`À q_»nÜ«∞~åx
ãÖ|O^èŒO L#flk. ÃÑ· „QÍ=∂Å‰õΩ K≥Ok# =º=™êÜ«∞O JO`å
D QÆ∞@ìÅ`À<Õ =Ú_çÑ¨_ç L#flk. ã¨=∞j`À+¨‚ "å`å=~°}O
LO_»@O =Å¡ D QÆ∞@ìÅ áê^Œ∞ „áêO`åÅÖ’ JkèHõOQÍ ÑÖ@Å∞
ÑÖ_»∞`å~Ú. D QÆ∞@ìÅ∞ „Ñ¨ã¨∞Î`«O i[~üfi á¶êÔ~ãπì "åi
Jnè#OÖ’ L<åfl~Ú. QÆ∞@ìÅÃÑ· JkèHõOQÍ K≥@∞¡ LO_»@O =Å¡
=∞iÜ«Ú QÆ∞@ìÅ∞ "Õ∞Ñ¶¨∂Å#∞ J_»∞¤HÀ=_»O =Å¡ =~°¬HÍÅOÖ’
=~°¬O JkèHõOQÍ D „áêO`«OÖ’ ‰õΩ~°∞ã¨∞ÎOk. D QÆ∞@ìÅÃÑ·
‰õΩiã≤# h˜ ^•fi~å JuÃÑ^ŒÌ K≥~°∞"≥·# ^èŒ~°‡™êQÆ~ü K≥~°∞=Ù‰õΩ
ãïÑ¨_» h~°∞ Åaèã¨∞ÎOk. D QÆ∞@ìÅ =~°¬Ñ¨Ù h˜ ^•fi~å ^•"≥∞~°
|O_» K≥~°∞=Ù, JÑ¨ÊÜ«∞º‰õΩO@, ~åOÔ~_ç¤ K≥~°∞=Ù, H˘`«ÎÑë¡
K≥~°∞=Ù, Z„~°Éˇe¡Ö’x Z„~°‰õΩO@, =ÚáêÊ~°O ÃÑ^ŒÌK≥~°∞=Ù,
^Õ"£#∂~ü K≥~°∞=ÙÅ∞ xO_»∞`«∂ L<åfl~Ú. Wq xO_ç#
J#O`«~°O Ñ¨_Õ =∞`«Î_ç h˜`À ZÅ¯`«∞iÎ "åQÆ∞ á⁄Oy
á⁄~°∞¡`«∞Ok. HÕk"≥·Ñ¨Ù# L#fl ^•^•Ñ¨Ù 15 „QÍ=∂Å‰õΩ K≥Ok#
K≥~°∞=ÙÅ∞ xO_»∞`å~Ú. nxÃÑ· P^è•~°Ñ¨_ç "åQÆ∞ HÕ^Œ QÆÅ
J<ÕHõ „QÍ=∂Å K≥~°∞=ÙÅ∞ xO_»_»O=Å¡ =º=™êÜ«∞O`À
áê@∞QÍ P K≥~°∞=ÙÅÖ’ ÅaèOKÕ KÕÑ¨Å`À Z<Àfl =∞`«ûºHÍ~°∞Å
‰õΩ@∞OÉÏÅ∞ r=<Àáêkèx á⁄O^Œ∞`«∞<åfl~Ú. D QÆ∞@ìÅÃÑ·#
>Ë‰õΩ, =∞kÌ, #„Ô~OQÆ K≥@∞¡, zO`«, `«∞xH˜, "≥∂^Œ∞QÆ∞K≥@∞¡,
Lã≤i, T_»∞QÆ∞, ‰õΩO‰õΩ_»∞HÍÜ«∞, r=ÙeHõ K≥@∞¡ L<åfl~Ú.
#„Ô~OQÆ K≥@¡#∞ D K«∞@∞ìÑ¨Hõ¯Å LO_Õ ^•^•Ñ¨Ù 30 #∞O_ç
40 „QÍ=∂Å‰õΩ „Ñ¨[Å∞ =O@K≥~°∞‰õΩQÍ LÑ¨Ü≥∂y™êÎ~°∞. ¿Ñ^Œ
„Ñ¨[Å∞ WO_»∞¡, QÆ∞_çÃãÅ∞, Ñ¨â◊√=ÙÅ H˘ÏìÅ∞ xi‡OK«∞HÀ=_®xH˜
J=ã¨~°=∞ÜÕ∞º HõÅÑ¨#∞ =ÚYºOQÍ aÅ∞QÆ∞Å ÖÁkÌÖ’x aÅ∞QÆ∞
K≥@¡ "å™êÅ#∞, QÆ∞_çÃãÅ∞ xi‡OK«_®xH˜ J=ã¨~°O JÜÕ∞º
"≥∂^Œ∞QÆ =∞iÜ«Ú W`«~° K≥@¡ P‰õΩ#∞ D QÆ∞@ìÖË
JOkã¨∞Î<åfl~Ú. `«@ìÅ∞, |∞@ìÅ∞ JÖË¡ "åiH˜ HÍ=Åã≤# <å~°#∞
‰õÄ_» D QÆ∞@ìÅ #∞O_Õ ¿ãHõi™êÎ~°∞. =ÚÅ¯#∂~ü áêÅ ã¨Ç¨ÏHÍ~°
_≥ÿi HÕ^Œ QÆ∂_» D „QÍ=∂Å∞<åfl~Ú. D QÆ∞@ìÅ∞O_»@O=Å¡<Õ
D K«∞@∞ìÑ¨Hõ¯Å „QÍ=∂ÅÖ’ qã¨Î $`«OQÍ "ÕÅ áê_ç Ñ¨â◊√=ÙÅ,
|éˇ]Å ÃÑOÑ¨HõO ‰õÄ_» LOk. "å~°∞ ÃÑOKÕ P áê_ç Ñ¨â◊√=ÙÅ‰õΩ
ãïÑ¨_Õ QÆ_ç¤ D QÆ∞@ìÅÖ’<Õ Åaèã¨∞ÎOk. D QÆ∞@ìÖ’¡x QÆ_ç¤"Õ∞ã≤#
P=ÙÅ∞, ˆQ^≥Å∞ Z‰õΩ¯= áêÅ∞ W=fi_»"Õ∞HÍHõ, áÈ+¨HõÑ¨^•~å÷Å∞
Z‰õΩ¯=QÍ QÆÅ áêÅ#∞ W™êÎ~Ú. D QÆ∞@ìÅ∞O_»@O =Å¡<Õ
Q˘Å¡, ‰õΩ~°∞=∞ ‰õΩÖÏÅ‰õΩ K≥Ok# "å~°∞ "Õ∞HõÅ∞ Q˘„Ô~Å#∞
JkèHõOQÍ ÃÑOK«∞`«∞<åfl~°∞. D „áêO`«OÖ’x "Õ∞HõÅ∞, Q˘„Ô~Å
ÃÑOÑ¨HõO^•~°¡‰õΩ QÆ∂_» D QÆ∞@ìÖË r=<å^è•~°O. D q^èŒOQÍ
ÃÑOK«|_»¤ g˜ J=∞‡HÍxH˜ ãÖ|OkèOz =ÚÅ¯#∂~ü,
Ç¨ï™êflÉÏ^£ÅÖ’ ‰õÄ_» „Ñü â◊x"å~°O, =∞OQÆà◊"å~°O JOQÆ_ç
(ãÖ`«) ‰õÄ_» J<ÕHõ ãÖ=`«û~åÅ∞QÍ [~°∞QÆ∞`«∞#flk. WHõ¯_»
Q˘„Ô~Å, "Õ∞HõÅ =∂OãÖ ÉÏQÆ∞O@∞O^Œx =∞iÜ«Ú q∞QÆ`å
„áêO`åÅ`À áÈÅ∞Û‰õΩ#flÑ¨ÙÊ_»∞ `«‰õΩ¯= ^èŒ~° ‰õÄ_» LO@∞O^Œx
=~°OQÆÖò, ã≤kÌ¿Ñ@ „áêO`åÅ‰õΩ K≥Ok# "åà◊√§ ‰õÄ_» g˜x
H˘#∞H˘¯x áÈ`å~°∞. Ç¨Ï#‡H˘O_»Ö’ [iˆQ KåÖÏ Ñ¶ÖHõ∆<£Å‰õΩ
D „QÍ=∂Å‰õΩ K≥Ok# "åˆ~ ’‰õΩQÍ `«‰õΩ¯= ^èŒ~°‰õΩ =∂O™êxfl
q„Hõ~Ú™êÎ~°∞.D QÆ∞@ìÅÖ’ ÅaèOKÕ ã‘`åÑ¶¨ÖÏÅ`À =¸_»∞
<≥ÅÅáê@∞ D „áêO`åxH˜ K≥Ok# J<ÕHõ=∞Ok =Úk~åAÅ`À
áê@∞, ÅOÉÏ_®Å∞ W`«~° ‰õΩÅã¨∞÷Å∞ r=<Àáêkèx á⁄O^Œ∞`å~°∞.
W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅÖ’ ÅaèOKÕ ã‘`åÑ¶¨ÖÏÅ∞ Z‰õΩ¯= ~°∞zHõ~°OQÍ
LO_»@"Õ∞HÍHõ, Yx[Å=}ÏÅ∞, q@q∞#∞¡ Z‰õΩ¯=QÍ
LO_»@O=Å¡ P~ÀQÍºxH˜ =∞Oz^Œx =~°OQÆÖò, Ç¨Ï#‡H˘O_»,
=ÚÅ¯#∂~ü =∂Ô~¯@¡Ö’ g˜H˜ =∞Oz y~åH˜ LO@∞Ok. D

12#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
QÆ∞@ìÖ’¡ L#fl Lã≤iK≥@¡ #∞O_ç Lã≤i HÍÜ«∞Å∞ KåÖÏ qÅ∞"≥·#
PÇ¨ ~°OQÍ WHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞ QÆ∞iÎ™êÎ~°∞. D QÆ∞@ìÅÃÑ· `«∞xH˜
K≥@ì#∞O_ç ÅaèOKÕ `«∞xH˜ ÑÖ_»∞¡ ‰õÄ_» WHõ¯_ç #∞O_ç W`«~°
„áêO`åÅ‰õΩ =∂Ô~¯@¡‰õΩ ZQÆ∞=∞u J=Ù`«∞<åfl~Ú. ‰õΩO‰õΩ_»∞
HÍÜ«∞Å∞, |OHõ#∞ ‰õÄ_» D K«∞@∞ì „Ñ¨Hõ¯Å „QÍ=∂Å "åà◊√§
¿ãHõiOz J=Ú‡H˘x r=<Àáêkèx á⁄O^Œ∞`å~°∞. D QÆ∞@ìÅ
#∞O_ç `«∞xHÍ‰õΩ ¿ãHõ~°} ‰õÄ_» KÕ™êÎ~°∞. `≥ÅOQÍ} „áêO`«
„Ñ¨^è•# ÑÖ_»∞QÆ J~Ú# |`«∞Hõ=∞‡ ÑÖ_»∞QÆ ãÖ^Œ~°ƒùOQÍ ¿Ñˆ~Û
|`«∞Hõ=∞‡Å‰õΩ HÍ=Åã≤# Ñ¨Ù=Ùfi#∞ D K«∞@∞ì „Ñ¨Hõ¯Å 20
„QÍ=∂Å „Ñ¨[Å∞ D QÆ∞@ìÅ#∞O_ç fã¨∞‰õΩáÈ`å~°∞. D Ñ¨Ù=Ùfi#∞
¿ãHõiOz Ç¨Ï#‡H˘O_», =~°OQÆÖò, ã≤kÌ¿Ñ@, Ç¨ïE~åÉÏ^£,
=ÚÅ¯#∂~ü =∂Ô~¯@¡Ö’ J=Ú‡H˘x r=<Àáêkèx á⁄O^Õ
‰õΩ@∞OÉÏÅ∞ ‰õÄ_® L<åfl~Ú. g@xflO˜`À áê@∞ D
QÆ∞@ìÅáê^Œ∞ „áêO`«OÖ’ ÅaèOKÕ Z„~°=∞˜ì`À F „QÍ=∂xH˜
Z„~°Éˇe¡ ¿Ñ~°∞ ~å=_»"Õ∞ HÍ^Œ∞ "ÕÅ UO_»¡ #∞O_ç D =∞˜ìx
J=Ú‡H˘x „|uˆH „Ñ¨[Å∞ D „QÍ=∞OÖ’ L<åfl~°∞. HõsO#QÆ~ü,
=~°OQÆÖò lÖÏ¡Ö’x ^•^•Ñ¨Ù Ô~O_»∞ =O^ŒÅ „QÍ=∂Å‰õΩ ÃÑ·|_ç
WHõ¯_ç Z„~°=∞˜ìx H˘#∞QÀÅ∞ KÕã≤ J˜ì Z„~°=∞˜ì =Ú^ŒÌÅ#∞
h˜Ö’ HõeÑ≤ WO˜Ö’Ñ¨Å =∞iÜ«Ú WO˜=ÚO^Œ∞ É’~°¤~üÖÏQÍ
JeH˜, =ÚQÆ∞æ`À WO_»¡#∞ JO^ŒOQÍ JÅOHõiOK«∞HÀ=_»O
K«∂_»=ÚK«Û@QÍ LO@∞Ok. WO^Œ∞Ö’ LO_Õ PÜ«Úˆ~fi^Œ
qÅ∞=Å =Å¡ p=∞Å∞, ã¨∂Hõ∆r=ÙÅ∞ WO’¡H˜ ~å=Ù. D =∞˜ì`À
Ñ¨ÓÅ"≥ÚHõ¯Å∞, QÆ_ç¤ "≥ÚHõ¯Å∞ ÉÏQÍ ÃÑ~°∞QÆ∞`åÜ«∞x Ç¨Ï#‡H˘O_»,
=~°OQÆÖò, ã≤kÌ¿Ñ@, ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£, HõsO#QÆ~ü, Ç¨ïA~åÉÏ^£
ÖÏO˜ Ñ¨@ì}ÏÅ‰õΩ K≥Ok# "å~°∞ `å=Ú #∂`«#OQÍ xi‡Oz#
WO_»¡Ö’ QÍÔ~¤<£û U~åÊ@∞ KÕã¨∞HÀ=_®xH˜ WHõ¯_ç #∞O_ç
Z„~°=∞˜ìx `≥Ñ≤ÊOK«∞HÀ=_»O [~°∞QÆ∞`«∞Ok. D K«∞@∞ì 10
„QÍ=∂Å‰õΩ ÃÑ·|_ç ‰õΩ=∞‡~°∞Å∞ D QÆ∞@ìÅ#∞O_Õ `«=∞ ‰õΩO_»Å
`«Ü«∂sH˜ HÍ=Åã≤# =∞˜ìx fã¨∞H˘x áÈ`å~°∞. D q^èŒOQÍ
`«Ü«∂Ô~·# ‰õΩO_»ÅÖ’x h~°∞ KåÖÏ K«Å¡QÍ LO_»@"Õ∞HÍHõ
P~ÀQÍºxH˜ ‰õÄ_» =∞Oz^Œx WHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞ qâ◊fiã≤OK«_»"Õ∞
HÍHõ "å˜x Z‰õΩ¯=QÍ H˘#∞QÀÅ∞ KÕ™êÎ~°∞. W"åfià◊ Wxfl
~°HÍÅ∞QÍ D QÆ∞@ìÅ^•fi~å `«=∞ Ñ¨Ósfi‰õΩÅ#∞O_ç r=<Àáêkèx
á⁄O^Œ∞`«∞#fl ‰õΩ@∞OÉÏÅxflO˜Ö’#∞, g˜`À ãÖ|O^èŒO=Ú#fl
„QÍ=∂Å∞ Ñ¨@ì}ÏÅxflO˜Ö’#∞ `«~°e™êÎ~°x `≥eÜ«∞_»O`À
JO^Àà◊# "≥Ú^ŒÅ~ÚºOk.
D QÆ∞@ìÅÖ’x J<ÕHõ „áêO`åÅ‰õΩ "åi Ñ¨Ósfi‰õΩÅ HÍÅO
#∞O_ç "å˜x „Ñ¨`ÕºHõ ¿Ñ~°¡`À Ñ≤Å∞=_»O ^•fi~å WHõ¯_» „Ñ¨[Å
J#∞O|O^èŒO ÃÑ#"Õã¨∞‰õΩáÈ~ÚO^Œ<Õ q+¨Ü«∞O J~°÷=∞=Ù`«∞#flk.
QÆ∞@ìÃÑ·ÉèÏQÆOÖ’ 50H˜ ÃÑ·|_ç ZHõ~åÅ Éèí∂q∞ K«^Œ∞#∞QÍ LOk.
D Ñ¨~°fi`åÅÖ’ *Á#flÅ∞ ‰õΩÑ¨ÊQÍ áÈã≤#>Ë¡ Hõ#|_Õ ÉèÏQÍxfl
*Á#flÅ~åtQÍ Ñ≤Å∞™êÎ~°∞. ^Œ∂ÅQÆ∞O_»∞¡, aÅ∞QÆ∞ K≥@¡`À ‰õÄ_ç#
„áêO`åxfl aÅ∞QÆ∞ÅÖÁkÌQÍ ¿Ñ~°∞ÃÑ@∞ì‰õΩ<åfl~°∞. aÅ∞QÆ∞Å
ÖÁkÌÖ’ hà◊√§ ‰õÄ_» U HÍÅOÖ’ J~Ú# LOÏ~Ú. |ÅáêÅ
ÖÏO˜ ã¨∞#flÑ¨Ù ~åà◊√§Hõey# „áêO`åxfl |Å∞áêÅ ÖÁkÌQÍ
<å=∞Hõ~°}O KÕâß~°∞. D QÆ∞@ìÖ’¡ ÅaèOKÕ qÅ∞"≥·# Ö’Ç¨ ÅÖ’
Wk ‰õÄ_» XHõ˜. J_»¤QÆ@∞ì, ÃÑ^ŒÌQÆ∞@ì, Z^Œ∞Ì=¸Ñ¨Ù~°O,
É’_»QÆ∞@ì, ã¨∂kQÆ∞@ì, _ÕQÆÖÏã¨ÖÏO˜ J<ÕHõ ¿Ñ~°¡`À ‰õÄ_ç#
QÆ∞@ìÅ∞ WO^Œ∞Ö’ L<åfl~Ú. ÉÏ¡H± „QÍ<≥ÿò L#fl „áêO`åxfl
#Å¡QÆ∞O_»∞¡ Jx, QÆ∞@ìÖ’¡ Ju Z`≥Îÿ# „áêO`åxfl *ˇO_®QÆ@∞ì
Jx Ñ≤Å∞=_»O [~°∞QÆ∞`«∞Ok. ^•"≥∞~° „QÍ=∂xH˜ ã¨g∞ÑÖÖ’
D QÆ∞@ìÃÑ·# =Ú#∞Å q„QÆÇ¨ Å∞ L<åfl~Ú. D =Ú#∞Å
q„QÆÇ¨ Å‰õΩ x~°O`«~°O Ñ¨Ó[Å∞ ‰õÄ_» [~°∞QÆ∞`«∞<åfl~Ú. „Ñü
ãÖ=`«û~°O WHõ¯_» *Ï`«~° ‰õÄ_» [~°∞QÆ∞`«∞Ok. g˜x
ÑïjeOz#Ñ¨Ù_»∞ HÍHõfÜ«∞ =Oâ◊OÑ¨Ù „áê~°OÉèíÑ¨Ù ~åAÅ∞
*ˇÿ# =∞`åxfl áÈ+≤OKå~°∞ HÍ|˜ì Wq P HÍÖÏxH˜ K≥Ok#
*ˇÿ# =∞`« =Ú#∞Å q„QÆÇ¨ ÅÖÏQÍ Hõ#|_»∞`«∞<åfl~Ú. D
P^è•~åÅ#∞ |˜ì „áêp#HÍÅOÖ’ D QÆ∞@ìÅÃÑ· *ˇÿ# =∞`«
QÆ∞~°∞=ÙÅ∞ LO_»=K«∞Û Jx ÉèÏqOK«=K«∞Û. D q„QÆÇ¨ Å∞ L#fl
„áêO`«OÖ’<Õ ã¨r=OQÍ x~°O`«~°O Jxfl HÍÖÏÖ’¡ „Ñ¨=Ç≤ÏOKÕ
Ô~O_»∞ h˜ „Ñ¨"åÇ¨ Å∞ L<åfl~Ú. D q^èŒOQÍ „Ñ¨=Ç≤Ïã¨∞Î#fl
D h˜x D K«∞@∞ì „Ñ¨Hõ¯Å „QÍ=∂Å‰õΩ K≥Ok# „Ñ¨[Å∞ Wq
PÜ«Úˆ~fi^•Å`À ‰õÄ_ç# =#=¸eHõÅ h~°x `«Ñ¨Ê‰õΩO_»
`åQÆ∞`å~°∞. `«^•fi~å ~ÀQÍÅ∞ ‰õÄ_» ~å=x WHõ¯_ç „Ñ¨[Å
qâßfiãÖ. D =Ú#∞Å q„QÆÇ¨ Å „áêO`åxH˜ KåÖÏ =∞Ok
Ñ¨~åº@‰õΩÅ, Éèí‰õΩÎÅ ~åHõáÈHõÅ∞ x~°O`«~°O LO_»@"Õ∞HÍHõ
XHõ Ñ¨~åº@Hõ „áêO`«OQÍ qÅã≤Å∞¡`«∞#flk. `«~° `«~åÅ∞QÍ
WHõ¯_ç „Ñ¨[Å ãÖã¨¯ $uÖ’, rq`åÅ`À q_»nÜ«∞~åx
J#∞|O^èŒ=Ú#fl D QÆ∞@ìÅ∞ áÈ`Õ =∂ Ñïã≤÷u UO@x WHõ¯_ç
„Ñ¨[Å∞ =∞^èŒ#Ñ¨_»∞`«<åfl~°∞.
QÆ∞@ìO`å J_»q`À ‰õÄ_»∞H˘x LO_»@O =Å¡ J<ÕHõ J_»q
[O`«∞=ÙÅ∞ x=ã≤ã¨∞Î<åfl~Ú. KåÖÏ ~°HÍÅ Ñ¨‰õ∆ΩÅ∞Å‰õΩ D
QÆ∞@ìÅ∞ P„â◊Ü«∂xfl, HÍ=Åã≤# PÇ¨ ~åxfl JOkã¨∞Î<åfl~Ú.
*ÏfÜ«∞ Ñ¨H˜∆ J~Ú# <≥=∞à◊√§ D W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÖ’¡
qã¨Î$`«OQÍ L<åfl~Ú. =~°¬HÍÅOÖ’ Jq Ñ¨ÙiqÑ≤Ê P_»∞`«∞O>Ë
D „áêO`«Ñ¨Ù „Ñ¨[Å∞ ZO`À P#O^ŒÑ¨_»`å~°∞. g˜ ^•fi~å
ÅaèOKÕ <≥=∞e DHõÅ`À WHõ¯_ç Ñ≤Å¡Å∞ P_»∞‰õΩOÏ~°∞. g˜x
¿ãHõiOz „Ñ¨[Å∞ ^Õ=`«Å á¶È’Å ^ŒQÆæ~° g˜x ÃÑ_»`å~°∞.

13 PQÆã¨∞ì, 2013
g˜x ¿ãHõiOz Hõ$ëê‚+¨ìq∞ ~ÀA# J=Ú‡H˘x Láêkè á⁄O^Õ
‰õΩ@∞OÉÏÅ∞ L<åfl~Ú. J_»q ÑÖ^Œ∞Å∞, HÀ`«∞Å∞, H˘O_≥OQÆÅ∞,
#Hõ¯Å∞, QÆ∞_≥¤Å∞QÆ∞Å∞, ‰õΩO^Õà◊√§, U^Œ∞Å∞, L_»∞=ÚÅ∞,
=ÚOwã¨Å∞, ~°Hõ ~°HÍÅ áê=ÚÅ∞ D QÆ∞@ìÖ’¡ rqã¨∞Î<åfl~Ú.
"ÕÅ UO_»∞¡QÍ "Õ@QÍà◊§ ã¨Ç¨Ï"åãÖ D QÆ∞@ìÅ`À q_»nÜ«∞
ÖËxk. [O`«∞=ÙÅ#∞, =∞#∞+¨µÅ#∞ J=∂O`«O q∞OˆQ H˘O_»
zÅ∞=Å∞ ‰õÄ_» D W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÖ’¡ L<åflÜ«∞x WHõ¯_»
„Ñ¨[Å∞ K≥|∞`«∞<åfl~°∞. D QÆ∞@ìÅ∞ áÈ`Õ g˜ Ñïã≤÷u
UOHÍ"åÅx WHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞ „Ñ¨tflã¨∞Î<åfl~°∞.
D QÆ∞@ìÅ∞ D „áêO`«OÖ’ #_çz# L^Œº=∂ÅxflO˜Ö’
„Ñ¨^è•# áê„`« áÈ+≤OKå~Ú. =ÚYºOQÍ U_»= x*ÏO HÍÅOÖ’
[iy# ~°*ÏHÍ~°¡ =ºuˆ~Hõ L^Œº=∞OÖ’ Wq „Ñ¨^è•# áê„`«
áÈ+≤OKå~Ú. KåO^•, <åQÍÑ¨Ó~üÅÖ’ WzÛ# tHõ∆}‰õΩ Ç¨ [Ô~·#
"å~°O^Œ~°∞ D QÆ∞@ìÅÖ’<Õ H˘O`«HÍÅO ~°Ç¨Ïã¨ºOQÍ LO_ç
tHõ∆}‰õΩ "≥à‹§"å~°∞. D „áêO`«OÖ’ Ñ‘Ñ¨ÙÖòû"å~ü áêsì
qÑ¨¡=HÍ~°ºHõÖÏáêÅ∞ qã¨ÎiOK«_®xH˜ D QÆ∞@ìÅ∞ ZO`«QÍ<À
^ÀÇ¨Ï^ŒO KÕ™ê~Ú. H˘`«ÎÑë¡ „QÍ=∂xH˜ K≥Ok# =∂™êx
~°gO^Œ~ü, H˘OQÆÅ ã¨∞^è•Hõ~üÔ~_ç¤, QÆl˚ãÖÑ¨`ü, ^•"≥∞~° „QÍ=∂xH˜
K≥Ok# Hõ_®i ~å=ÚÅ∞Å L^Œº=∞ „Ñ¨™ê÷#O WHõ¯_ç #∞O_Õ
„áê~°OÉèí"≥∞ÿOk. ÔH_çP~ü ^Œà◊ ã¨Éèí∞ºx #∞O_ç rq`åxfl
„áê~°OaèOz JOK≥ÅOK≥Å∞QÍ PÜ«∞# ~å„+¨ì Hõq∞© ã¨Éèí∞ºxQÍ
ZkQÍ~°∞. =∂™êx ~°gO^Œ~ü ‰õÄ_» HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡ Hõq∞˜
ã¨Éèí∞ºxQÍ ZkQÍ~°∞. D QÆ∞@ìÖ’¡<Õ Ñ‘Ñ¨ÙÖòû"å~ü áêsìH˜ K≥Ok#
J<ÕHõ =ÚYº"≥∞ÿ# Ñ‘¡#sÅ∞ [iQÍ~Ú. Ç¨ï™êflÉÏ^£ ^ŒàÏxH˜
=∞iÜ«Ú Ñ¶¨∞<£Ñ¨Ó~ü ^ŒàÏxH˜ D QÆ∞@ìÅ∞ PÜ«Ú=Ù Ñ¨@∞ìQÍ
Ñ¨xKÕ™ê~Ú. D QÆ∞@ìÅÃÑ· Ñ‘Ñ¨ÙÖòû"å~ü áêsìH˜ L#fl Ñ¨@∞ì`À
áÈbãπÅ#∞ =ÚÑ¨ÙÊuÑ¨ÊÅ∞ ÃÑ>ˇì"å~°∞. D QÆ∞@ìÖ’¡<Õ [iy#
|Å∞áêÅ ÖÁkÌ Z<£H“O@~üÖ’ ÉÁÖ’¡xÑë¡ „QÍ=∂xH˜ K≥Ok#
Ñ‘Ñ¨ÙÖòû"å~ü áêsì Ç¨ï™êflÉÏ^£ ^Œà◊ ã¨Éèí∞º~åÅ∞ J~°∞} „áê}ÏÅ∞
=ke J=∞~°∞~åÖˇÿOk. D QÆ∞@ìÖ’¡ P„â◊Ü«∞O fã¨∞H˘x "≥àı§
„Hõ=∞OÖ’ [iyO^Õ ™È=∞^Õ=~°Ñë¡ Z<£H“O@~ü. H˘O_»Ñë¡
ã‘`å~å=∞Ü«∞º, ÔH.l.ã¨`«º=¸iÎ, QÆ}Ñü ÖÏO˜"åà◊√¡ ‰õÄ_»
áêsìx qã¨ÎiOKÕ „Hõ=∞OÖ’ D QÆ∞@ìÖ’¡ L<åfl~°x WHõ¯_ç
L^Œº=∞HÍ~°∞Å∞ K≥|∞`«∞<åfl~°∞. WÑ¨Ê˜H© `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞
HÍ~°∞Å∞ ‰õÄ_» ÉˇÿO_À=~üÅ HÀãÖ áÈbã¨∞Å∞ u~°∞QÆ∞`«∞#flÑ¨ÙÊ_»∞
D QÆ∞@ìÖ’¡<Õ P„â◊Ü«∞O fã¨∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. "ÕÅ „Ñ¨*ÏhHõO
L<åfl, =O^ŒÅ =∞Ok <åÜ«∞‰õΩÅ∞ L#fl JO^Œ∞Ö’ XHõ¯
ÔH._ç.P~ü., =∂™êx ~°gO^Œ~ü ÖËHõáÈ=_»O ^Œ∞~°^Œ$+¨ìHõ~°=∞x
„Ñ¨[Å∞ K≥|∞`«∞<åfl~°∞.
W©=Å q_»∞^ŒÖˇÿ# „Ñ¨Éèí∞`«fi L`«Î~°∞fiÅ „Ñ¨HÍ~°OQÍ ZÅ¯`«∞iÎ,
cè=∞^Õ=~°Ñë¡, ^èŒ~°‡™êQÆ~ü =∞O_»ÖÏÅÖ’x 608, 609, 495,
291, 292, 496 ã¨ˆ~fi <≥O|~°¡Ö’x W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ‰õΩ
K≥Ok# ^•^•Ñ¨Ù 342 ÃÇÏHÍì~°¡ Éèí∂q∞x qâßY ã‘ìÖòû‰õΩ
ˆHÏ~ÚOKå~°∞. ^•^•Ñ¨Ù W^ŒO`å ‰õÄ_» „Ñ¨Éèí∞`«fi Éèí∂"Õ∞.
^•^•Ñ¨Ù 30UO_»¡ HÕ^Œ D Éèí∂q∞x WHõ¯_ç Éèí∂q∞ÖËx „Ñ¨[Å‰õΩ
ÑÖK«QÍ ÅHõ∆Å ~°∂áêÜ«∞Å∞ "≥zÛOz K«^Œ∞#∞ KÕã¨∞H˘x
™êQÆ∞Ü≥∂QÆº Éèí∂=ÚÅ∞QÍ =∂~°∞Û‰õΩ<åfl~°∞. HÍ|˜ì Z=fiiH˜
#+¨ìÑïÇ¨ ~°O K≥e¡OKÕk Uq∞ LO_»HõáÈ=K«∞Û. XHõ "Õà◊ D
ã¨ˆ~fi<≥O|~°¡Ö’x JÃã·<£¤ HÍx Éèí∂q∞ U"≥∞ÿ# ¿ãHõi¿ãÎ ^•xH˜
#+¨ì ÑïÇ¨ ~°O „Ñ¨Éèí∞`«fi ^èŒ~°Å „Ñ¨HÍ~°OQÍ K≥e¡™êÎ~å? ÖË^•?
`≥eÜ«∞^Œ∞. JÖÏ [iy`Õ `«=∞ ‰õΩ@∞OÉÏÅ‰õΩ P`«‡Ç¨Ï`«ºÖË
â◊~°}ºO JO@∞<åfl~°∞. HÍx "ÕÅ UO_»∞¡QÍ D QÆ∞@ìÅÃÑ·
P^è•~°Ñ¨_ç rqã¨∞Î#fl "Õ∞HõÅ HÍÑ¨~°¡‰õΩ, Q˘„Ô~ÅHÍÑ¨~°¡‰õΩ, Ñ¨â◊√=ÙÅ
HÍÑ¨~°¡‰õΩ, =∞`«ûºHÍ~°∞Å‰õΩ, |∞@ìÅ∞ JÅ∞¡‰õΩ<Õ "åà◊§‰õΩ,
"Õ@QÍà◊§‰õΩ, ‰õΩ=∞‡~°∞Å‰õΩ, Z„~°=∞˜ì J=Ú‡‰õΩ<Õ "åiH˜, ÑÖ_»∞¡,
Ñ¶¨ÖÏÅ∞, HÍÜ«∞Å∞ ¿ãHõiOz J=Ú‡‰õΩ<Õ "åiH˜ U q^èŒOQÍ
#+¨ìÑïÇ¨ ~°O K≥e¡™êÎ~°∞?
D QÆ∞@ìÅ#∞ `«qfif¿ã „Hõ=∞=ÚÖ’ WHõ¯_» ÉˇxÑ¶≤ˆH+¨<£ áê¡Oò
ÃÑ_»`å=∞x JO@∞<åfl~°∞. JO>Ë P áê¡Oò ^•fi~å =Ú_ç
W#∞=Ú Ñ¨^•~å÷xfl W`«~° Ñ¨^•~å÷Å`À "Õ~°∞ KÕ™êÎ~°#fl=∂@.
Pq^èŒOQÍ =KÕÛ "Õ¿ãì*ò 100 ÖÏsÅ‰õΩ 60 ÖÏsÅ∞ LO@∞Ok.
D q^èŒOQÍ ÉˇxÑ¶≤ˆH+¨<£ KÕ¿ã „Hõ=∞=ÚÖ’ qÑ¨s`«"≥∞ÿ# ^èŒ∂o
K≥Åˆ~QÆ∞`«∞Ok. „Ñ¨Éèí∞`«fiO ¿ãHõiOK«x Ñïã¨~° Éèí∂=ÚÅÖ’
^•^•Ñ¨Ù 5H˜.g∞ =~°‰õΩ Ñ¨_ç "≥ÚHõ¯Å∞ "≥ÚÅ==Ù, ÑÖ@Å∞
ÑÖ_»=Ù. =∞i giH˜ Z=fi~°∞ #+¨ìÑïÇ¨ ~°O W™êÎ~°∞? D ^èŒ∂o
Ñïã¨~° „QÍ=∂ÅÖ’ Ñ¨_ç J<ÕHõ H˘`«Î, H˘`«Î ~ÀQÍÅ∞,
TÑïu`«∞ÎÅ‰õΩ K≥Ok# [|∞ƒÅ∞ =™êÎ~Ú. g˜H˜ Z=fi~°∞
ÉÏ^èŒ∞ºÅ∞? JO^Œ∞Ö’ [iˆQ ÉÏO|∞¿ÑÅ∞à◊§ ^•fi~å Ñïã¨~°
„QÍ=∂Å WO_»∞¡ c@Å∞"å~°∞`å~Ú. QÆ~°ƒù„™ê"åÅ∞ [~°∞QÆ∞`å~Ú.
`≥ÅOQÍ}Ö’x FÃÑ<£HÍãπì QÆ#∞ÅÖ’ „Ñ¨ã¨∞Î`«O W=xfl
[~°∞QÆ∞`«∞<åfl~Ú. JHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞ Z^Œ∞~˘¯O@∞#fl ã¨=∞ã¨ºÖË
WHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞ Z^Œ∞~À¯É’`«∞<åfl~°x „QÆÇ≤ÏOz# „Ñ¨[Å∞ D
QÆ∞@ìÅ∞ =∂ „áê}O`À ã¨=∂#O, '=∂ „áê}ÏÅ∞ fã≤<å
XÑ¨ÙÊ‰õΩOÏO HÍx D QÆ∞@ìÅ#∞ `«~°eOK«=^Œ∞Ì— Jx <≥uÎ
<À~°∞ "≥Ú`«∞Î‰õΩO@∞<åfl~°∞. WHõ¯_» QÆ#∞Å∞ `«qfi`Õ Éèí∂QÆ~°ƒù[ÖÏÅ∞
WOH˜áÈ=_»"Õ∞HÍ^Œ∞, Éèí∂HõOáêÅ∞ =KÕÛ „Ñ¨=∂^ŒO`À áê@∞QÍ
D „áêO`«=∞O`« Z_®iQÍ =∂~°∞`«∞Ok.
ã≤OQÆˆ~}˜ FÃÑ<£HÍã¨∞ìÅ q^èŒfiOãÖ =Å¡ =∞# =∞O^Œ=∞„i,

14#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
=∞Oz~åºÅ, ÉˇÅ¡OÑë¡, QÀ^•=iYx, WO^•~°O, WÖˇ¡O^Œ∞,
H˘`«ÎQÆ∂_≥O, Éèí∂áêÅÑë¡ ÉÁO^ŒÅQÆ_»¤Å~Ú#>Ë¡, D ZÅ¯`«∞iÎ,
^èŒ~°‡™êQÆ~ü, cè=∞^Õ=~°Ñë¡ =∞O_»ÖÏÖ’¡x Tà◊§xfl ÉÁO^ŒÅ
QÆ_»¤Å∞QÍ =∂ˆ~ Ñïã≤÷u ZO`À ^Œ∂~°OÖË^Œ∞. WO`« [~°∞QÆ∞`«∞<åfl
`«=∞ˆHg∞ `≥Åfi#@∞¡QÍ D „áêO`« ~å[H©Ü«∞<åÜ«∞‰õΩÅ∞
^Œ^ŒÌ=∞‡Å∞QÍ =∂i #˜ã¨∂Î <å@HÍÅ∞ „áê~°OaèOKå~°∞. uÖÏ
áêÑÖ, `«ÖÏ Ñ≤_çÔH_»∞ J#fl K«O^ŒOQÍ JkèHÍ~° HÍO„ÔQãπ,
„ÑüÑ¨Hõ∆ `≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O JO^Œ~°∂ D áêÑÖÖ’ ÉèÏQÆ"Õ∞. "åà◊§‰õΩ
D „áêO`«OÖ’ L#fl `åÉË^•~°∞¡ `«=∞‰õΩ Uq∞ `≥Åfi^Œ#fl@∞¡QÍ
^˘OˆQ, ^˘OQÆ ^˘OQÆ J#fl K«O^ŒOQÍ `«=∞ ÃÑ· <åÜ«∞‰õΩÅ
‰õΩ„@Å∞ WÑ≤Ê*ˇÑ¨Ê‰õΩO_®, ^èŒ~åflÅ∞, ~å™êÎ~ÀHÀÅ∞*Ëã≤ „Ñ¨[Å‰õΩ
=∞ã≤|∂ã≤ =∂Ô~_»∞HÍÜ«∞*Ëã¨∞Î#fl~°∞. WOH˘Hõ¯ J_»∞QÆ∞
=ÚO^Œ∞ˆH¿ãÎ =∞# `≥ÅOQÍ}À_»∞ ‰õÄ_» UO `«‰õΩ¯= uO_Õ¡.
XHõ¯ HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡Ö’<Õ 385 „QÍ<≥ÿò HÍfisÅ∞, 293 HõOHõ~°
HÍfisÅ∞, 5 ÉÏ¡H± „QÍ<≥ÿò =∞iÜ«Ú 16 "Õ∞[~ü HÍfisÅ∞ HõeÑ≤
699 HÍfisÅ∞ U~°Êiz D lÖÏ¡ QÆ∞@ìefl "åÏÅ∞QÍ ÑÖK«∞H˘x
q∞OQÆ∞`«∂ QÆ∞@∞ì K«Ñ¨ÙÊ_»∞HÍ‰õΩO_® PO„^èŒÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å‰õΩ
ÑÖÑ≤ã¨∂Î<Õ L#fl~°∞. ÃÑ· q^èŒOQÍ `≥ÅOQÍ} =#~°∞efl <åâ◊#O
KÕã¨∂Î D „áêO`« q<åâ◊<åxH˜ K«~°=∞w`«O áê_»∞`«∞#fl D
<åÜ«∞‰õΩÅ‰õΩ D „áêO`« „Ñ¨*Ï„Ñüx^èŒ∞Å∞QÍ H˘#™êˆQ <≥ÿuHõ
Ç¨Ï‰õΩ¯ ÖË^Œx ‰õÄ_» WHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞ x#kã¨∞Î<åfl~°∞. H˘xfl áêsìÅ∞
HõOÃÑh ÃÑÏìÅx _ç=∂O_£ KÕÜ«∞_®xfl ‰õÄ_» „Ñ¨[Å∞
=ºuˆ~H˜ã¨∞Î#fl~°∞. =∂‰õΩ HõOÃÑh =^Œ∞Ì yOÃÑh =^Œ∞Ì.
ZO^Œ∞HõO>Ë JO^Œ∞Ö’ Ñ¨xKÕÜ«∞_®xH˜ D „QÍ=∂ÅÖ’¡ ã≤¯Öò¤
ÖË|~ü ZHõ¯_»∞#fl~°∞? HõhãÖ D „áêO`«OÖ’ "≥∞ÿxOQ∑ HÍÖËr
‰õÄ_» ÖË^Œ∞ Hõ^•? `≥ÅOQÍ}Ö’ Yx[ãÖÑ¨^Œ, "≥∞ÿ<£û LO>Ë
qâßYÑ¨@ì}OÖ’ "≥∞ÿxOQ∑ HÍÖËr ZÖÏ LO@∞Ok? HÍ|˜ì
‰õΩ„@Ñ¨Ói`«OQÍ nxx `«~°eOKÕ „Hõ=∞OÖ’ ã≤¯Öò¤ ÖË|~ü ¿Ñ~°
=∞m§ PO„^èÀà◊§ˆH L^ÀºQÍÅ∞ =™êÎÜ«∞x WHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞
"åáÈ`«∞<åfl~°∞. HÍ|˜ì =∂ `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìO =zÛ# `«~åfi`«<Õ
ÃÑ· JOâßÅxflO˜ÃÑ· „Ñ¨Éèí∞`«fiO „Ñ¨[Å∞ K«iÛOK«∞H˘x x~°‚Ü«∞O
fã¨∞‰õΩOÏ=∞x JÑ¨Ê˜ =~°‰õΩ XHõ¯ ÃÑà◊§‰õÄ_» fÜ«∞xÜ«∞ºO
Jx „Ñ¨[Å∞ â◊Ñ¨^äŒO KÕã¨∞Î<åfl~°∞.
D l.F q_»∞^ŒÖˇÿ# "≥O@<Õ `≥ÅOQÍ} q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ
HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡ âßY P^Œfi~°ºOÖ’ HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡‰õΩ K≥Ok#
S^Œ∞ „QÍ=∂ÅÖ’ ÉˇÿH± ~åºb [iyOk. q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ
P^èŒfi~°ºOÖ’<Õ W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ Ñï~°Hõ∆} Hõq∞©Å∞ D
„QÍ=∂ÅÖ’ U~åÊ@∞ KÕÜ«∞|_®¤~Ú. ÃÑ· „QÍ=∂Å Hõ=∞©
ÅxflO˜`À HõeÑ≤ 'W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ Ñï~°Hõ∆} áÈ~å@ Hõq∞©—
‰õÄ_» U~°Ê_ç~k. `≥ÅOQÍ} *Ï~ÚOò Ü«∂Hõ∆<£ Hõq∞© g˜
Ñï~°Hõ∆} HÀãÖ "Õ∞ 27, 28 `ÕnÅÖ’ XHõ ÉÏs |ã¨∞û
Ü«∂„`«#∞ x~°fiÇ≤ÏOzOk. cè=∞^Õ=~°Ñë¡ =∞O_»ÅO Z„~°Éˇe¡Ö’
„áê~°OÉèí"≥∞ÿ# D Ü«∂„`« J^Õ~ÀA ^•"≥∞~°Ö’ ~å„u XHõ
|Ç≤Ï~°OQÆ ã¨Éèí#∞ x~°fiÇ≤ÏOz „Ñ¨[Å Jaè„áêÜ«∂Å#∞
`≥Å∞ã¨∞HÀ=_»O [iyOk. 28 ~ÀA# =~°OQÆÖò lÖÏ¡
QÆ∂_»∂~°∞, Y=∞‡O lÖÏ¡ |Ü«∂º~°OÅÖ’ ‰õÄ_» |Ç≤Ï~°OQÆ ã¨ÉèíÅ∞
x~°fiÇ≤ÏOK«_»O`À =Úyã≤Ok. "åã¨Î=OQÍ *ˇ.U.ã≤ K«i„`«Ö’
D |ã¨∞ûÜ«∂„`« "≥∞ÿÅ∞~å~Ú =O˜k. nx`À L^Œº=∂Å‰õΩ
Ñïq∞`«"≥∞ÿ# *ˇ.U.ã≤ WÑ¨ÙÊ_»∞ `≥ÅOQÍ} =#~°∞Å Ñï~°Hõ∆}‰õΩ
#_»∞O ayOz „ÑüÑ¶¨∞@# áÈ~åÏÅ‰õΩ ã≤^ŒÌ"≥∞ÿOk.
˜.P~ü.Zãπ. áêsì ‰õÄ_» D „áêO`«OÖ’ JO^Àà◊#Å∞ KÕ|˜ìOk.
WO`« [~°∞QÆ∞`«∞#fl „Hõ=∞OÖ’<Õ `Õk: 8.6.2013 ~ÀA#
H˘`«ÎÑë¡Ö’x 608, 609, Z„~°Éˇe¡Ö’x 298, 292 ã¨ˆ~fi<≥O|~°¡
Éèí∂=ÚÅÖ’ qâßY ã‘ìÖòû „`«=fiHÍÅ∞ [~°∞Ñ¨É’`«∞#fl^Œx,
JÉèíºO`«~åÅ∞ U"≥∞ÿ<å =ÙO>Ë „Ñ¨[Å∞ `≥eÜ«∞*ËÜ«∞=K«Ûx
cè=∞^Õ=~°Ñë¡ =∞O_»Å `«Ç¨Ïã‘ÖÏÌ~ü HÍ~åºÅÜ«∞O <À©ãπÅ∞
JOÕzOk. JÉèíºO`«~°O LO^Œx H˘`«ÎÑë¡, ^•"≥∞~°, Z„~°Éˇe¡
„QÍ=∂Å „Ñ¨[Å∞ K≥Ñ¨Ê_®xH˜ ã≤^ŒÌ=∞ø`«∞<åfl~°∞. ÉèÏ~°`«
~å*ÏºOQÆ=ÚÖ’x P^ÕtHõ ã¨∂„`åÅ#∞ J#∞ãïOz ''XHõ
„áêO`«=ÚÖ’ ÅÉèíº=∞ÜÕ∞º ã¨Ç¨Ï[ =#~°∞Å∞ P „áêO`« „Ñ¨[Å
ãÖˆH∆=∂xH˜, P „áêO`«O Jaè=$kúH˜ LÑ¨Ü≥∂yOKåe——. HÍh
"å~°∞ WzÛ# <À©ã¨∞ „Ñ¨HÍ~°O H˘`«ÎÑë¡ „QÍ=∞t"å~°∞
Éèí∂=ÚÅ#∞O_ç ~å„+‘ìÜ«∞ W™êÊ`ü xQÆ"£∞ eq∞>ˇ_£"å~°∞
"≥eH˜fÜ«∞#∞#fl W#∞Ñ¨ Yx[=Ú =Å¡ „áêO`« „Ñ¨[Å‰õΩQÍh,
D „áêO`åxH˜ QÍh U q^èŒOQÍ LÑ¨Ü≥∂QÆÑ¨_»∞`«∞O^À
q=iOK«ÖË^Œ∞. WO`« [~°∞QÆ∞`«∞<åfl =ÚYº=∞O„uH˜ J`«ºO`«
ã¨xflÇ≤Ï`«∞_»∞QÍ =Ú„^ŒÑ¨_»¤ D „áêO`« âßã¨#ã¨Éèí∞º_»∞ =∂„`«O
ã¨ÊOkOK«HõáÈ=_»O`À „Ñ¨[Å∞ J`«xfl „Ñ¨*Ï„^ÀÇ≤ÏQÍ,`≥ÅOQÍ}
„^ÀÇ≤ÏQÍ „Ñ¨HõÕKå~°∞! |Ü«∞˜ ã¨=∂[=∞O`å `«=∞
áÈ~åÏxH˜ =∞^ŒÌ`«∞ „Ñ¨HõÕKåÅx WHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞ q[˝Ñ≤Î
KÕã¨∞Î#fl~°∞.
D „áêO`« =∂#= rq`åxfl Jxfl ~°OQÍÅÖ’ WO`«QÍ
„Ñ¨ÉèÏq`«O KÕã≤# D QÆ∞@ìefl `«qfi qâßY‰õΩ `«~°eOKåÅx
PO„^èŒ=Åã¨ ã¨~å¯~ü ‰õΩ„@ Ñ¨xflOk.
"åã¨Î"åxH˜ qâßY ã‘ìÖòû WÑ¨Ê˜=~°‰õΩ W#∞=Ú L`«ÊuÎ
HÀãÖ =Ú_ç W#∞=Ú#∞ K«fÎãπÑ¶¨∞_£ `«k`«~° „áêO`åÅ#∞O_ç
¿ãHõiã¨∞ÎOk.
(~°K«~Ú`«-Láê^è•ºÜ«Ú_»∞)

15 PQÆã¨∞ì, 2013
™ê„=∂[º"å^Œ „Ñ¨ÑÖpHõ~°} Jaè=$kú #=¸<å ã¨fiÉèÏ=
s`åº<Õ q^èŒfiOã¨Hõ~°"≥∞ÿ#k, „Ñ¨*Ï=ºuˆ~Hõ "≥∞ÿ#k. ~å[ºO
ã¨Ç¨ÏHÍ~°O`À ^ÕjÜ«∞ |_® |∂~°∞˚"åÅ`À q∞ÖÏY`≥· „Ñ¨*Ï
„Ñ¨Ü≥∂[<åÅ#∞ Ñ¨}OQÍ ÃÑ˜ì JO`«~å˚fÜ«∞ „^Œ=º ÃÑ@∞ì|_ç
`«# „Ñ¨Ü≥∂[<åÅ#∞ HÍáê_»∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ Jk K«∂™ÈÎOk.
JO^Œ∞Ö’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ „Ñ¨*Ï ãÖˆH∆=∂xfl qã¨‡iOz L`«ÊuÎ
~°OQÍÅ#∞, ¿ã"å ~°OQÍÅ#∞ „ÃÑ·"Õ©HõiOK«_»O =Å# „Ñ¨[Å
r=<å^è•~åÅ∞ H˘Å¡Q˘@ì |_»∞`«∞<åfl~Ú. „Ñ¨[Å P^•Ü«∂Å∞
`«yæ Pi÷Hõ JO`«~åÅ∞ ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞<åfl~Ú. ã¨Ç¨Ï[=#~°∞Å∞
H˘Å¡Q˘@ì |_»∞`«∞<åfl~Ú. Láêkè ~°Ç≤Ï`« Jaè=$kú Ü«Ú=`«Ö’
JãÖ`«$Ñ≤Îx ÃÑOK«∞`«∞Ok. Ñ¶ë`«OQÍ<Õ „Ñ¨ÑÖK« "åºÑ¨ÎOQÍ
Ñ¨Å∞ ^ÕâßÅÖ’ „Ñ¨*Ï PO^Àà◊#Å∞ "≥Å∞¡=ÖÏ =ã¨∞Î<åfl~Ú. D
"åºãÖÖ’ DlÑ¨Ùì, „wã¨∞, @s¯, „ÉˇlÖò Ñï}Ï=∂Å#∞ K«∂^•ÌO.
DlÑ¨ÙìÖ’ Ãã·xHõ áêÅ#
=~°Î=∂# „Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ L^Œº=∂Å‰õÄ, u~°∞QÆ∞ÉÏ@¡‰õÄ
TÑ≤iQÍ... XHõ ãÖˆH`« <å=∞OQÍ L#fl `≥„Ç‘Ï~ü ¿ã¯fi~ü WÑ¨C_»∞
XHõ qz„`«"≥∞ÿ# Ñïã≤÷uH˜ =∞ø#™êH˜∆QÍ LO_çáÈ~ÚOk. DlÑ¨Ùì
^•^•Ñ¨Ù =¸_»∞ ^ŒâßÉÏÌÅáê@∞ xÜ«∞O`« Ç¨ÏŸã‘fl =ÚÉÏ~°H±
L‰õΩ¯áêÅ#Ö’ #eyáÈ~ÚOk. D <ÕÑ¨^äŒºOÖ’ J~°Éò ^ÕâßÅÖ’
XHõ>ˇÿ# @∞h+≤Ü«∂Ö’ Ñ¨Ù˜ì# =∞Öˇ¡Å qÑ¨¡=O ã¨∂ÊùiÎQÍ DlÑ¨Ùì
„Ñ¨[Å∞ ~À_≥¤HÍ¯~°∞. Kåi„`«Hõ `≥„Ç‘Ï~ü ¿ã¯fi~ü ™êH˜∆QÍ „Ñ¨[Å∞
q∞eÜ«∞<£ =∂~üÛ =O˜ „Ñ¨^Œ~°≈#Å∞ [iÑ≤ 18 ~ÀAÅ∞ =∞Ç¨
L^Œº=∞O KÕÑ¨Ïì~°∞. z=~°‰õΩ K«∂~°∞ Ñ¨@∞ìH˘x "ÕÖÏ_ç#
=ÚÉÏ~°H±ÃÑ· g~Àz`«OQÍ áÈ~å_ç 2011 Ñ¶≤„|=iÖ’
QÆ^≥ÌkOáê~°∞. ^Õâ◊OÖ’ „Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ „Ñ¨Éèí∞`«fiO U~åÊ_®Åx
qÑ¨¡= HÍ~°∞Å∞ PtOKå~°∞. ^Œiq∞Å DlÑ¨ÙìÖ’ `˘e™êi
„Ñ¨*Ï™êfiq∞HõOQÍ [iy# ZxflHõÖ’¡ =Úã≤¡O |„^Œ~üÇ¨ï_£
JuÃÑ^ŒÌ áêsìQÍ J=`«iOzOk. 2012 E<£ 30# =Úã≤¡O
„|^Œ~üÇ¨ï_£ áêsì Jkè<Õ`« "≥∂sû DlÑ¨Ùì J^èŒº‰õ∆Ω_ç Ñ¨QÍæÅ∞
KÕÑ¨Ïì~°∞. J~Ú`Õ =∞`« KèåO^Œ#"å^Œ áêsìQÍ „|^Œ~üÇ¨ï_£ÃÑ·
=Ú„^ŒÑ¨_»@O, "≥∂sû áêÅ# f~°∞ `«=∞ PHÍOHõ∆Å‰õΩ
J#∞QÆ∞}OQÍ ÖËHõáÈ=_»O`À „Ñ¨[Ö’¡ f„= x~°ã¨# `«ÖˇuÎOk.
ÉèÏs x~°∞^ÀºQÆO, ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞#fl PÇ¨ ~° ^èŒ~°Å∞, ÃÑiyáÈ`«∞#fl
<Õ~åÅ∞, q^Œ∞º`ü HÀ`«Å∞ `«k`«~° ã¨=∞ã¨ºÅ∞.. "≥∂sû U_®k
áêÅ#ÃÑ· „Ñ¨*Ï =ºuˆ~Hõ`«#∞ ÃÑOKå~Ú. "≥∂sû, =Úã≤¡O
„|^Œ~üÇ¨ï_£ áêsì W™ê¡q∞ã¨∞ì J*ˇO_®#∞ H˘#™êyã¨∞Î<åfl_»x,
^Õâßxfl Pi÷Hõ HõëêìÅ #∞Oz QÆ>ˇìH˜¯OK«_»OÖ’ qÑ¶¨Å
=∞Ü«∂º~°O@∂ PO^Àà◊#HÍ~°∞Å∞ ÃÑ^ŒÌ Z`«∞Î# ~À_≥¤HÍ¯~°∞. E<£
30`À "≥∂sû áêÅ# U_®k Ñ¨ÓiÎ KÕã¨∞‰õΩO@∞#fl ãÖ^Œ~°ƒùOQÍ
Kåi„`«Hõ `≥„Ç‘Ï~ü ¿ã¯fi~ü =^ŒÌ E<£ 30 #∞Oz ÉèÏs
PO^Àà◊#‰õΩ `≥~°ÖËáê~°∞. "≥∂sû ~år<å=∂ KÕÜ«∂Åx
_ç=∂O_£ KÕâß~°∞. D Ñï}Ï=∂Å <ÕÑ¨^äŒºOÖ’ ^Õâ◊OÖ’x
~å[H©Ü«∞ ãÖH∆ÀÉèÏxfl Ô~O_»∞~ÀAÖ’¡ Ñï+¨¯iOKåÅx â◊H˜Î
=O`«"≥∞ÿ# Ãã·#ºO.. "≥∂sûH˜ Jeì"Õ∞@O WzÛOk. Ãã·#ºO
_≥_£Öˇ·<£‰õΩ `«ÖÁQÆæ_®xH˜ "≥∂sû x~åHõiOKå~°∞. J^èŒºHõ∆ Ñ¨^Œq
#∞Oz kyáÈÜÕ∞ „Ñ¨ã¨ˆHÎ ÖË^Œ<åfl~°∞. nO`À Ãã·#ºO "≥∂sû
=∞^èŒº Ñ¶¨∞~°¬} `«ÖˇuÎOk. D <ÕÑ¨^äŒºOÖ’ "≥∂sûx Ñ¨^ŒgK«∞º`«∞_çfl
KÕã¨∞Î#fl@∞ì EÖˇ· 3 ~å„u Ãã·#ºO „Ñ¨HõÕzOk. nO`À "≥∂sû
=∞^Œú`«∞^•~°∞Å∞, PÜ«∞# =ºuˆ~Hõ PO^Àà◊#HÍ~°∞Å‰õΩ ^Õâ◊
"åºÑ¨ÎOQÍ Ñ¶¨∞~°¬}Å∞ K≥Åˆ~y.. DlÑ¨ÙìÖ’ Ñïã≤÷u x=Ù~°∞ QÆÑ≤Ê#
xÑ¨CÖÏQÍ =∂iOk.
Ãã·#ºO WzÛ# Ô~O_»∞~ÀAÅ QÆ_»∞=Ù =ÚyÜ«∞_»O`À DlÑ¨Ùì
K«i„`«Ö’ `˘e™êi [iy# ZxflHõÖ’¡ ^Õâß^èŒº‰õ∆Ω_çQÍ ZxflÔH·#
=Úã≤¡O |„^Œ~üÇ¨ï_£ JÉèíºi÷ =∞Ç¨Ï=∞‡^£ "≥∂sûx Ãã·#ºO
Ñ¨^ŒgK«∞º`«∞}˜‚ KÕã≤Ok. "≥∂sû ™ê÷#OÖ’ DlÑ¨Ùì „Ñ¨^è•#
<åºÜ«∞=¸iÎ J_ô¡ =∞Ç¨Ï‡^£ =∞#∂û~ü `å`å¯eHõ J^èŒºHõ∆
ÉÏ^èŒº`«Å∞ ã‘fiHõiOKå~°∞. DlÑ¨Ùì Pk #∞Op Ãã·#ºO Ñ¨_»QÆh_»<Õ
LOk. P~°∞ ^ŒâßÉÏÌÅHÍÅOÖ’ JHõ¯_» ^Õâß^èŒº‰õ∆ΩÅ∞QÍ Ñ¨xKÕã≤#
"å~°O`å Ãã·xHõ xÜ«∞O`«ÖË. =¸_»∞ ^ŒâßÉÏÌÅ =ÚÉÏ~°H±
=Ú+¨¯~°áêÅ#‰õΩ Ãã·^À_»∞QÍ xez# Ãã·#ºO... Ô~O_Õà◊¡ „H˜`«O
Jâı+¨ [#"åÇ≤Ïx PÜ«∞#ÃÑ· u~°QÆ|_ç#Ñ¨C_»∞ z=i xq∞+ÖÖ’
¿Ñ¡@∞ Ñ¶≤~å~ÚOz [#O Ñ¨H∆Í# xez#@∞ì Hõ#|_çOk. PÜ«∞#
™ê÷#OÖ’ =∞~˘Hõix „Ñü+≤ªOz ZÑ¨Ê˜ÖÏ JkèHÍ~°O
K≥ÖÏ~Ú^•Ì=∞x K«∂ã≤Ok. HÍh, J„Ñ¨=∞`«∞ÎÖˇ·# DlÑ¨Ùì áœ~°∞Å∞
^•x P@Å∞ ™êQÆx=fiÖË^Œ∞. U^Àq^èŒOQÍ HÍÅÜ«∂Ñ¨#KÕã≤
^Õâ◊OÖ’ „áêux^èŒº „Ñ¨*Ï™êfi=∞ºO "Õà◊¥¡#‰õΩO_® K«∂^•Ì=∞#∞
‰õΩ#fl Ãã·xHÍkèHÍ~°∞Å „Ñ¨Ü«∞`åflÅxfl˜h uÑ≤ÊH˘Ïì~°∞.
QÆ`«ºO`«~°OÖËHõ QÆ`« U_®k E<£Ö’ J^èŒºHõ∆ ZxflHõÅ∞
x~°fiÇ≤ÏOKå~°∞. „Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ L^Œº=∂xfl =ÚO^Œ∞O_ç
#_çÑ≤Oz# Ö∫H˜Hõ"å^Œ â◊‰õΩÎÅ∞ ZxflHõÅ‰õΩ ^Œ∂~°OQÍ
„Ñ¨ÑÖpHõ~°}=ºuˆ~Hõ„Ñ¨*ÏO^Àà◊#Å∞
(DlÑ¨Ùì, „wã¨∞, @s¯, „ÉˇlÖò)
–Z.#iûOÇ¨ Ô~_ç¤
JO`«~å˚fÜ«∞O

16#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
LO_»_»O=Å¡ HÍ"˘K«∞Û... ^•^•Ñ¨Ù Ô~O_»∞#fl~° ^ŒâßÉÏÌÅáê@∞
f„="≥∞ÿ# J}˜z"Õ`«#∂, x~°ƒO^è•Å#∂, TK«HÀ`«Å#∂
K«qK«∂ã≤O^Œ#fl ™ê#∞Éèí∂u`À HÍ"˘K«∞Û =Úã≤¡O „|^Œ~üÇ¨ï_£Ã
"≥·Ñ¨Ù „Ñ¨[Å∞ "≥ÚQÆ∞æK«∂áê~°∞. Ô~O_À ~“O_£Ö’ J~°H˘~°
"≥∞*Ïi©`À<Õ ÔQez#Ñ¨Ê˜H© L#flO`«Ö’ „Ñ¨*Ï™êfi=∞º|^ŒúOQÍ
ZxflÔH·# `˘e „Ñ¨Éèí∞`«fiO "≥∂sû^Õ.
DlÑ¨ÙìÖ’ Ç¨ÏŸã‘fl =ÚÉÏ~°H± „Ñ¨Éèí∞`«fiO =¸_»∞ ^ŒâßÉÏÌÅ
áê@∞ „Ñ¨*Ï™êfi=∞º, e|~°Öò, Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsìÅ#∞
x~°O‰õΩâ◊OQÍ J}z"Õã≤Ok. „>Ë_£ Ü«¸xÜ«∞<£ L^Œº=∂xfl
Z^ŒQÆx=fiÖË^Œ∞. Ñ¨~°º=™ê#OQÍ =∞`« KåO^Œã¨"å^Œ =Úã≤¡O
„|^Œ~üÇ¨ï_£ KåÑ¨HÕ^Œ h~°∞ÖÏQÍ ã¨=∂[OÖ’ =∞`« =∞ø_è®ºxfl
"åºÑ≤Î KÕã≤Ok. ^•x Ñ¨~°º=™ê#"Õ∞ ZxflHõÖ’¡ "≥∂sû ZxflHõ.
^•x „Ñ¨ÉèÏ"åxfl `«yæOKåÅO>Ë ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ ¿ãfiK«ÛùQÍ
Ñ¨xKÕ¿ã x["≥∞ÿ# „Ñ¨*Ï™êfi=∂ºxfl <≥ÅH˘ÖÏÊe. JkèHÍ~°OÖ’
Z=~°∞<åfl Jã¨Å∞ JkèHÍ~°O K≥ÖÏ~Úã¨∂Î=zÛ# Ãã·<åºxH˜ Jk
ZO`«=∂„`«O W+¨ìOÖË^Œ∞. W~å<£, W~åH±Å‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ
DlÑ¨Ùì Ãã·<åºxfl |Ö’¿Ñ`«O KÕã¨∂Î =zÛ# J"≥∞iHÍ‰õΩ
HÍ=Åã≤Ok ‰õÄ_® J^Õ. JO^Œ∞=Å¡ DlÑ¨ÙìÖ’QÍx, W`«~°
J~°Éò ^ÕâßÖ’¡QÍx „Ñ¨*Ï™êfi=∞ºO ^•x ÑïÑ¨Ó~°‚ J~°÷OÖ’
Ñ¨xKÕ¿ã J=HÍâ◊O ÖË^Œ∞.
J~Ú`Õ, `≥„Ç‘Ï~ü ¿ã¯fi~ü [#KÕ`«# ã¨∂ÊùiÎx „QÆÇ≤ÏOK«_»OÖ’
"≥∂sû f„=OQÍ qÑ¶¨Å=∞Ü«∂º~°∞. ZÖÏO˜ Ñï}Ï=∂Å∞ `«#
ZxflHõ‰õΩ ^ÀÇ¨Ï^ŒÑ¨_®¤Ü≥∂, `«# Hõ~°Î"åºÖËq∞’ PÜ«∞#‰õΩ
É’^èŒÑ¨_»ÖË^Œ∞. Ãã·xHÍkèHÍiQÍ Ñ¨xKÕã≤, "åi „ÑüxkèQÍ J^èŒºHõ∆
ZxflHõÖ’¡ áÈ©KÕã≤# JÇ¨Ï‡^£ +¨Ñ¶‘H±#∞ [#O ZO^Œ∞‰õΩ
HÍ^Œ#∞‰õΩ<åfl~À, `«#ˆH JkèHÍ~°O ZO^Œ∞‰õΩ JÑ¨ÊyOKå~À "≥∂sû
QÆ=∞xOK«ÖË^Œ∞. ™ê^è•~°} „Ñ¨*ÏhHõO Z^Œ∞~˘¯O@∞#fl
ã¨=∞ã¨ºÅ#∞ Ñï+¨¯iOK«ÖËHõáÈQÍ, `å#∞ J^Œ#Ñ¨Ù ã¨=∞ã¨ºÅ∞
`≥zÛÃÑ_»∞`«∞#fl@∞ì QÆ∞iÎOK«ÖËHõáÈÜ«∂~°∞. ^Õâ◊O Pi÷Hõ
ãÖH∆ÀÉèíOÖ’ H˘@∞ìq∞Ïì_»∞`«∞O_»QÍ J"Õg∞ Ñ¨@ìx "≥∂sû..
`«#‰õΩ `å#∞ JÑïq∞`« JkèHÍ~åÅ∞ Hõ@ìÉˇ@∞ì‰õΩO@∂ =~°∞ã¨
_ç„H©Å∞ *ÏsKÕâß~°∞. „Ñ¨[Ö’¡ aè#fl=~åæÅ=∞^èŒº Ñ¶¨∞~°¬}Å#∞
ˆ~ÔHuÎOz `«# ™ê÷<åxfl Ñ¨kÅO KÕã¨∞HÀ"åÅ#∞‰õΩ<åfl~°∞.
=ÚÉÏ~°H± Ãã·<åºxfl „Ñ¨Ü≥∂yOK«_»O^•fi~å Ñ‘~îåxH˜ =ÚÑ¨C
ÖË‰õΩO_® K«∂ã¨∞‰õΩO>Ë ... "≥∂sû `«=∞ áêsì HÍ~°ºHõ~°ÎÅ#∞
Ô~K«ÛQ˘˜ì "åi`À „Ñ¨[ÅÃÑ· ^•_»∞Å∞ KÕ~ÚOKå~°∞. "≥∂sû
áêÅ#‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ g^èŒ∞Ö’¡H˜ =zÛ# =∞Ç≤Ïà◊ÅÃÑ· ™ê=¸Ç≤ÏHõ
J`åºKå~åÅ∞, ^•_»∞Å∞, ÉˇkiOÑ¨ÙÅ∞ x`«ºHõ$`«º=∞Ü«∂º~Ú.
=ÚÉÏ~°H± áêÅ#<å˜ Ñïã≤÷`«∞ÖËfl `å#∂ Ñ¨Ù#~å=$`«O KÕã≤
"≥∂sû ã¨fiÅÊHÍÅOÖ’<Õ [#O JãÖ`«$Ñ≤Îx =¸@QÆ@∞ì‰õΩ<åfl~°∞.
QÆ`« _çÃãO|~üÖ’ iÑ¶¨Ô~O_»O x~°fiÇ≤ÏOz „Ñ¨[ÅÃÑ· ~°∞kÌ#
~å*ÏºOQÆOxO_® Jã¨=∂#`«ÖË. `«=∞ KèåO^Œã¨"å^Œ ^èÀ~°}∞Åhfl
JO^Œ∞Ö’ ‰õΩ=∞‡iOz `≥„Ç‘Ï~ü ¿ã¯fi~ü HÍOH˜∆Oz# ã¨=∂#Ç¨Ï‰õΩ¯Å
ÉèÏ=#‰õΩ KÀ@∞ÖË‰õΩO_® KÕâß~°∞. =∞Ç≤Ïà◊Å‰õÄ, "≥∞ÿ<åi©
=∞`«ã¨∞ÎÅ „Ñ¨Ü≥∂[<åÅ‰õÄ ÉèíOQÆO"å˜ÖË¡ JkèHõ~°}Å#∞
~å*ÏºOQÆOxO_® á⁄O^Œ∞ÑïKå~°∞.
DlÑ¨ÙìÖ’ =Úã≤¡O „|^Œ~üÇ¨ï_£ áê„`« ™ê=∂#º"≥∞ÿ#^Õg∞
HÍ^Œ∞. =∞`«KèåO^Œã¨"å^ŒO ZO`« L<åfl 30= ^Œâ◊HõO#∞Oz
Jk DlÑ¨ÙìÖ’ xÜ«∞O`«$`åfixH˜ =ºuˆ~HõOQÍ áÈ~å_çOk.
<åÜ«∞‰õΩÖˇO^Œ~À *ˇ·à◊¡áêÖˇ·<å, Ç¨Ï`«ºÅ‰õΩ, ^Õâ◊ |Ç≤Ïëê¯~° tHõ∆‰õΩ
QÆ∞Ô~·<å P ãÖã¨÷ HÍ~°ºHõ~°ÎÅ∞ ™ê=∂#º [#OÖ’ Ñ¨xKÕâß~°∞.
"åi ã¨=∞ã¨ºÅ Ñïëê¯~åxH˜ Hõ$+≤KÕâß~°∞. JO^Œ∞=ÖË¡ Hõhã¨
™ê÷~ÚÖ’<≥·<å Jk "≥∞~°∞ÔQ·# áêÅ# JOkOK«QÆÅ∞QÆ∞`«∞O^Œx
H˘O^Œ~°∞ JOK«<å"Õâß~°∞. HÍh, "≥∂sû ~å[H©Ü«∞ `«Ñ≤Ê^•Å#∞
KÕã¨∂ÎáÈÜ«∂~°∞. Ãã·xHõ xÜ«∞O`«ÃÑ· áÈ~å_Õ „Hõ=∞OÖ’ „Ñ¨[Å∞
~å[H©Ü«∞OQÍ ZO`«QÍ<À ZkQÍ~°x, K≥·`«#º=O`«∞ÅÜ«∂º~°x...
"åix U=∂~°Û_»O ™ê^èŒºOHÍ^Œx PÜ«∞# QÆ∞iÎOK«ÖËHõáÈÜ«∂~°∞.
ÃÑ·QÍ â◊„`«∞Ñ¨Hõ∆O =ÓºÇ¨ Å<Õ J#∞ãïOKå~°∞. =ÚÉÏ~°H±
J_»∞QÆ∞*Ï_»Ö’¡ "≥àıÎ u~°∞QÆ∞O_»^Œx ÉèÏqOKå~°∞. z=~åYiH˜
W^Õ PÜ«∞# Ñ¨^Œg„Éèí+¨ì`åfixH˜ HÍ~°}"≥∞ÿOk. WÑ¨C_»∞ "≥∂sû
`˘ÅyOÑ¨Ù#‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ =Úã≤¡O „|^Œ~üÇ¨ï_£ PO^Àà◊#‰õΩ
ky LO_˘K«∞ÛQÍh... „Ñ¨[Ö’¡ ^•xH˜ =Ú#∞Ñ¨˜ P^Œ~°}ÖË^Œ∞.
ˆH=ÅO U_®k =º=kèÖ’<Õ Jk JO`«∞ÖËx J„Ñü+¨ª#∞
=¸@QÆ@∞ì‰õΩOk. DlÑ¨Ùì =~°Î=∂# ^Œ∞ã≤÷uH˜ J<ÕHÍ<ÕHõ
„QÆ∂Ñ¨ÙÅ∞QÍ peáÈ~Ú# L^Œº=∞HÍ~°∞Å ÉÏ^èŒº`« ‰õÄ_® LOk.
„Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ „Ñ¨Éèí∞`«fiO`À ZÖÏ =º=Ç¨ÏiOKåÖ’, ^•xfl ^•iH˜
`Õ=_»O ZÖÏQÀ "åiH˜ J=QÍÇ¨Ï# ÖË‰õΩO_®áÈ~ÚOk.
á⁄Oz=Ù#fl Ãã·#ºO=Å¡ ~åQÆÅ „Ñ¨=∂^•xfl QÆ∞iÎOK«ÖËHõáÈÜ«∂~°∞.
`«=∞Ö’ `«=∞‰õΩ UHÍaè„áêÜ«∞O ÖËx HÍ~°}OQÍ L^Œº=∂xH˜
XHõ ~°∂ÑÖ W=fiÖËHõáÈÜ«∂~°∞. WÑ¨C_»∞ =∞m¡ ^˘_ç¤^À=#
JkèHÍ~åxfl ÔH·=ãÖ KÕã¨∞‰õΩ#fl Ãã·#ºO `«fi~°Ö’<Õ ZxflHõÅ∞
x~°fiÇ≤Ï™êÎ=∞O@∞#flk QÍh, JO^Œ∞Ö’ x["≥∞O`À Z=iH©
`≥eÜ«∞^Œ∞. Ãã·#ºO JHõ$`åºÅÃÑ· Hõ^ŒO `˘H˜¯# `≥„Ç‘Ï~ü ¿ã¯fi~üÖ’
Ô~O_Õà◊√¡ u~°QÆ‰õΩO_® ^•xH˜ J#∞‰õÄÅOQÍ [Ü«∞[Ü«∞^è•fi<åÅ∞
q#Ñ¨_»@O XHõ "≥·z„u.
"≥∞~°∞ÔQ·# Éèíq`«=ºOHÀãÖ P~å@Ñ¨_»∞`«∞#fl Zxq∞kHÀ@¡
DlÑ≤¬Ü«∞#¡ Ñïã≤÷u <Õ_»∞ ÃÑ#Og∞^Œ#∞Oz á⁄~ÚºÖ’
Ñ¨_»¤@ì~ÚOk. [<åÉèÏÖ’ J`«ºkè‰õΩefl ^•i„^ŒºO, PHõe,
x~°∞^ÀºQÍÅ |OkMÏ<åÖ’ Hõ$tOÑ¨*Ëã≤# 'Ñ¶¨∞#`«—#∞ =ÚÉÏ~°H±
UÅ∞|_ç =¸@Hõ@∞ìHÀQÍ KèåO^Œã¨"å^•xH˜, =∞`«`«`åfixH˜
^Œ∂~°OQÍ LOÏ##fl "≥∂sû =∂@ `«Ñ¨Ê_»O Jã¨Å∞ˆH Zã¨~°∞
ÃÑ˜ìOk. #∂`«# ~å*ÏºOQÆ ~°K«#Ö’ JHõ¯_»Hõ¯_® H˘xfl

17 PQÆã¨∞ì, 2013
`«Ñ≤Ê^•Å∞ KÀ@∞KÕã¨∞‰õΩ#fl@∞¡ P~°∞ <≥ÅÅ„H˜`«"Õ∞ JOwHõiOz#
"≥∂sû, P `«~°∞"å`å k^Œ∞ÌÉÏ@ Ñ¨@ìÖË^Œ∞. `«#=∂@, KÕ`«,
x~°‚Ü«∞O tÖÏâßã¨<åÖˇ· K«ÖÏ=∞}© HÍ"åÅ#fl^Õ "≥∂sû ÑÖ`«O.
^•xfl <≥yæOK«∞HÀ"åÅ#fl `«Ç¨Ï`«Ç¨Ï`À ^Œ∞ifi^è•<åÅ‰õΩ
`≥QÆ|_»@O, Hõ_»‰õΩ K«i„`«Ç‘Ï#∞_çQÍ q∞yeÛOk. L^•~°"åkQÍ
`≥~°ÃÑ·H˜ =zÛ# "≥∂sû =∞`«"åk =Ú„^Œ`À |On HÍ=_»O
DlÑπì „Ñ¨*Ï™êfi=∞º „Ñ¨™ê÷<åxH˜ Jâ◊√Éèíã¨∂zHõ. Ñ¨tÛ=∂
ã≤Ü«∂Ö’ =ÓºÇ¨ `«‡Hõ áê„`«áÈ+¨} HÀãÖ DlÑπì‰õΩ UÏ 150
HÀ@¡ _®Å~°¡ Ãã·xHõ Pi÷Hõ ™êÜ«∞O`À J"≥∞iHÍ P^Œ∞‰õΩO’Ok.
^Õâßi÷HõO kQÆ*Ïi, Ñ¨~åº@HõO ‰õΩOyáÈ~Ú, x~°∞^ÀºQÆO [_»Å∞
q~°É’ã¨∞‰õΩO@∞#fl^Œ<Õ "≥∂sû =∞O„u =∞O_»e JO`«~å˚fÜ«∞
„^Œ=ºxkè (S.ZO.ZÑ¶π) #∞Oz 480 HÀ@¡ _®Å~°¡ J`«º=ã¨~°
™êÜ«∞OHÀãÖ W©=Å qâ◊fiÜ«∞`«flO KÕã≤Ok. JÖÏO˜kÑ¨ÙÊ_»∞
Ãã·#ºO Q˘_»∞QÆ∞ h_»# `å`å¯eHõ J^èŒº‰õ∆Ω_ç áêÅ#Ö’ DlÑπì
ZÑ¨Ê˜H˜ ‰õΩ^Œ∞@Ñ¨_»∞`«∞O^À K≥Ñ¨ÊQÆÅ <å^äŒ∞_»∞ ÖË_»∞.
xÜ«∞O`«$`«fiO #∞Oz Jã≤÷~° „Ñ¨*Ï™êfi=∂ºxH˜ KÕi# J~°|∞ƒ
^Õâ◊O x#fl "≥Ú#fl˜^•HÍ JÇ≤ÏO™êÜ«Ú`« „Ñ¨*ÏL^Œº=∞
ãÖã¨¯ $uH˜ z~°∞<å=∂QÍ xezOk. Ãã·#ºO, =∞`«"å^Œ
~å[H©Ü«∞Ñ¨H∆ÍÅ =∞^èŒº PkèHõºáÈ~°∞ ãÖ‰õ∆Ωaè`« DlÑπì#∞ U
f~åÅ"≥·Ñ¨Ù H˘@∞ì‰õΩáÈ`«∞O^À HÍÅ"Õ∞ `≥eÜ«∞*ˇáêÊe!
=ÚÉÏ~°H±#∞ =ÚO^Œ∞ ÃÑ@∞ìH˘x H˘xfl ^ŒâßÉÏÌÅ áê@∞
J~°|∞ƒ „áêO`« ~å[H©Ü«∂Å#∞ `≥~° "≥#∞Hõ LO_ç âßã≤Oz#
J"≥∞iHÍ<Õ – WÑ¨C_»∞ DlÑ¨Ùì Ãã·<åºxfl ZQÆ^Àã≤ "≥∂sû
„Ñ¨Éèí∞`åfixfl ‰õÄÅ^Àã≤O^Œ<Õ J#∞=∂<åÅ∞ =ºHõÎ=∞=Ù`«∞<åfl~Ú.
<À˜`À #=Ùfi`«∂ <˘ã¨˜`À "≥H˜¯iOz#@∞ì, `«# QÆ∂_è»Kå~°
=~åæÅ ã¨Ç¨ÏHÍ~°O`À Ãã·<åºxfl QÆ^≥Ì<≥H˜¯Oz# J"≥∞iHÍ ÃÑ·H˜
=∂„`«O D Ñï}Ï=∂Å#∞ á⁄_çá⁄_ç =∂@Å`À Ju "≥∞`«ÎQÍ
=ºuˆ~HÕzOk. J"≥∞iHÍ `«# JkèHÍ~° „Ñ¨Hõ@#Ö’ (DlÑ¨ÙìÖ’
[iy#k) 'Ãã·xHõ u~°∞QÆ∞ÉÏ@∞— J<Õ Ñ¨^ŒO ‰õÄ_® "å_»ÖË^Œ∞.
Ãã·xHõ u~°∞QÆ∞ÉÏ@∞ Jx JO>Ë POHõ∆Å∞ qkèOKåeû =ã¨∞ÎO^Œx
*Ï„QÆ`«Î Ñ¨_çOk. Ñ¨~ÀHõ∆OQÍ Ãã·xHõ „Ñ¨Éèí∞`åfixH˜ `«# =∞^Œú`«∞
Wã¨∞Î#flk. Ü«¸~ÀÑ≤Ü«∞<£ Ü«¸xÜ«∞<£ ‰õÄ_® "≥∞`«HõQÍ<Õ
ã¨ÊOkOzOk. J"≥∞iHÍ H©Å∞ÉÁ=∞‡ „Ñ¨Éèí∞`åfiÅ∞#fl ‰õΩ"≥·ò,
Ü«Ú<≥·>ˇ_£ J~°Éò Zq∞ˆ~òû `«k`«~° ^ÕâßÅ∞ ‰õÄ_® |Ç≤Ï~°OQÆOQÍ
DlÑ¨Ùì Ãã·xHõ „Ñ¨Éèí∞`åfixH˜ =∞^ŒÌ`«∞ W=fi_®xfl |˜ì D ‰õΩ„@
"≥#∞Hõ áêâßÛ`«º ^ÕâßÅ áê„`« L#fl^Œx ã¨Ê+¨ì=∞=Ù`«∞#flk.
Ñ¨tÛ=∂ã≤Ü«∂Ö’ =∞`«"å^Œ L^Œº=∂Å#∞ ÃÑOK«∞`«∂, ã¨∞hfl,
+≤Ü«∂ `≥QÆÅ =∞^èŒº q^ÕfiëêÅ∞ ã¨$+≤ìã¨∂Î `«# Ñ¨@∞ì#∞
HÍáê_»∞HÀ"åÅx J"≥∞iHÍ, Ü«¸~°Ñπ ^ÕâßÅ∞ ÉèÏqã¨∞Î<åfl~Ú.
=∞~À "≥·Ñ¨Ù =∞`«"å^ŒOÃÑ· `å<Õ áÈ~å_»∞`«∞#fl@∞ì =º=Ç¨Ïi
ã¨∞Î#flk. D „Hõ=∞OÖ’ „Ñ¨`«ºHõ∆OQÍ, Ñ¨~ÀHõ∆OQÍ J~°|∞ƒ ^ÕâßÅÖ’
*’HõºO KÕã¨∞‰õΩO@∞#flk. DlÑ¨Ùì Ñï}Ï=∂Åhfl D ã¨∞n~°…,
qã¨Î $`« ‰õΩ„@Ö’ ÉèÏQÆ"Õ∞.
W~åH±, W~å<£ÅÖ’x +≤Ü«∂ „Ñ¨Éèí∞`åfiÅ`À "≥∂sû
KÕ~ÚHõÅÑ¨_»O`À ™œn, Y`å~ü... "å˜ <Õ`«$`«fiOÖ’x QÆÖòÊù
ã¨Ç¨ÏHÍ~° =∞O_»e "≥∂sûx â◊„`«∞=ÙQÍ ÑïQÆ}ÕK«™êQÍ~Ú.
+≤Ü«∂ =ºuˆ~Hõ =∞`À<å‡^•xfl „¿Ñˆ~Ñ≤ã¨∂Î, ã≤iÜ«∂ #∞Oz
áêH˜™ê÷<£ =~°‰õΩ =∂~°}HÍO_»#∞ ÃÑOzáÈ+≤ã¨∞Î#fl ™œn
Pˆ~aÜ«∂, Y`å~üÅ∞ DlÑπì‰õΩ =Ç¨ c W™ê¡q∞H± KèåO^Œã¨"å^Œ
f„="å^•xfl, q∞e>ˇhûx ZQÆ∞=∞u KÕâß~Ú. W™ê¡O â◊√kú ¿Ñi@
„Ñ¨ÑÖK«"åºÑ¨ÎOQÍ JÖòHÍ~Ú^• =O˜ L„QÆ"å^Œ =Ú~îåÅ‰õΩ
Ñ¨Ù~°∞_»∞ áÈã¨∞Î#flk D ã¨∞hfl =Ç¨ c q∞e>ˇhûÜÕ∞. DlÑπìÖ’x
ã≤<åÜü∞ nfiÑ¨HõÅÊO WÑ¨Ê˜ˆH "åi „áê|ÅºO HÕ^Œ LOk. D
Ju"å^Œ W™ê¡q∞ã¨∞ì q∞e>ˇO@¡‰õΩ ÃÑ„’_®Å~°∞¡ "≥Å∞¡"≥`«∞Î
`«∞<åfl~Ú. JÑ¨C_Õ D =Ú~îåÅ∞ QÍ*ÏÖ’x Ç¨Ï=∞ãπ áêÅã‘Î<å
„Ñ¨Éèí∞`åfixfl Jã≤÷~°Ñ¨~°KÕ „Ñ¨Ü«∞`åflÅ∞ ™êyã¨∞Î<åfl~Ú. ã≤iÜ«∂Ö’
ÖÏˆQ DlÑπìÖ’ ‰õÄ_® ZHõ¯_çHõHõ¯_» ™êÜ«Ú^èŒ W™ê¡q∞H±
q∞e>ˇOò „QÆ∂Ñ¨ÙÅ∞ KåÑ¨HÕ^Œ h~°∞ÖÏQÍ qã¨Îiã¨∞Î<åfl~Ú.
eaÜ«∂ #∞Oz, ã≤iÜ«∂ u~°∞QÆ∞ÉÏ@∞ ^•~°∞Å #∞Oz ÉèÏsQÍ
PÜ«Ú^è•Å∞ kQÆ∞=∞u J=Ù`«∞<åfl~Ú. W`«~° ^ÕâßÅ #∞Oz
W™ê¡q∞H± L„QÆ"å^Œ =Ú~îåÅ∞ DlÑπì‰õΩ KÕ~°∞`«∞<åfl~Ú. WHõ
Öˇ|<å<£Ö’x +≤Ü«∂Ç≤Ï[|∞ÖÏ¡ q∞e>ˇO@∞¡ ‰õÄ_® DlÑ¨ÙìÖ’x
+≤Ü«∂ "≥∞ÿ<åi©Å#∞ ™êÜ«Ú^èŒO KÕÜ«∞_»O „áê~°OaèOKå~°∞.
q∞`« "å^Œ W™ê¡q∞H± â◊H˜ÎQÍ ÉèÏqã¨∞Î#fl „|^Œ~üÇ¨ï_£Ö’ ‰õÄ_®
=Ç¨ c q∞e>ˇhû „Ñ¨ÉèÏ=O ÃÑ~°∞QÆ∞`ÀOk. DlÑπìÖ’x „Ñ¨ã¨∞Î`«
ãÖH∆ÀÉèíO ZÖÏO˜ =∞Å∞Ñ¨Ù fã¨∞‰õΩ<åfl „Ñ¨*Ï™êfi=∞ºO,
Ö∫H˜Hõ`«`åfiÅ‰õΩ Ç¨ g∞ ÖË^Œ∞. DlÑπì =∞~À ã≤iÜ«∂QÍ =∂i
JO`«~°∞º^ŒúOÖ’ ‰õÄ~°∞‰õΩáÈ~Ú, qzÛù#flO kâ◊QÍ ™êˆQ
„Ñ¨=∂^ŒO á⁄OzLOk.
Pi÷Hõ ãÖH∆ÀÉèíOÖ’ „wã¨∞
™ê„=∂[º"å^Œ „Ñ¨ÑÖpHõ~°} q^è•<åÅ∞ ~°∞^ŒÌ@O`À „wã¨∞
Pi÷Hõ =º=ã¨÷ f„= ãÖH∆ÀÉèíOÖ’ ‰õÄ~°∞‰õΩáÈ~ÚOk. „wã¨∞ Pi÷Hõ
=º=ã¨÷#∞ Ñ¨Ù#~°∞r˚qOÑ¨KÕ™êÎ=∞O@∂ Ü«¸~ÀÑ≤Ü«∞<£
Ü«¸xÜ«∞<£ „^Œ=ºã¨Ç¨ Ü«∞O ¿Ñi@ á⁄^Œ∞Ñ¨ÙK«~°ºÅ#∞ ~°∞kÌOk.
nx`À „wã¨∞ „Ñ¨Éèí∞`«fiO HÍi‡‰õΩÅ#∞ Ñ¨x #∞O_ç `˘ÅyOK«_»O
„áê~°OaèOzOk. ã¨Ç¨ Ü«∞O ¿Ñi@ Ü«¸~ÀÑ≤Ü«∞<£ Hõg∞+¨<£
(W.ã≤) JO`«~å˚fÜ«∞ „^Œ=ºxkè (SZOZÑ¶π), Ü«¸~ÀÑ≤Ü«∞<£
ÃãO„@Öò ÉÏºO‰õΩÅ ''„`«Ü«∞O—— „wã¨∞ „Ñ¨Éèí∞`«fi =∞#∞ãïOKåeû#
q^è•<åÅxflO˜h xˆ~Ìtã¨∞Î#flk.
D „`«Ü«∞O qkèOz# +¨~°`«∞Å „Ñ¨HÍ~°O 2015 <å˜H˜
1,50,000 =∞Okx L^ÀºQÍÅ #∞O_ç `˘ÅyOKåeû =ÙOk.
2013 E<£ 10= `Õn# á⁄^Œ∞Ñ¨Ù K«~°ºÅ∞ J=∞Å∞#∞

18#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
ã¨g∞H˜∆OKÕO^Œ∞‰õΩ „wã¨∞ =zÛ# „`«Ü«∞O „Ñüxkè |$O^ŒO E<£
<≥ÖÏY~°∞Ö’QÍ L^ÀºQÆ∞Å#∞ Ñ¨x#∞O_ç `˘ÅyOKåÅx
P^ÕtOzOk. WÑ¨Ê˜ˆH „wã¨∞Ö’ x~°∞^ÀºQÆO 27 âß`åxH˜
KÕiOk. Ñ¨#∞flÅ ÉèÏ~°O JkèHõ=∞~ÚOk. L^ÀºQÆ∞Å "Õ`«<åÖ’¡
QÆ`« =¸_Õà◊¡Ö’ 45 âß`«O HÀ`« qkèOKå~°∞. ^èŒ~°Å∞ q=s`«OQÍ
ÃÑiQÍ~Ú. W"Õq∞ KåÅ=#fl@∞¡ ~°∞} ãÖã¨÷Å∞ =∞iH˘xfl
ãÖã¨¯~°}Å∞ KÕÑ¨ÏìÅx Ñ¨@∞ì|_»∞`«∞<åfl~Ú. „Ñ¨Éèí∞`«fiO `«#
x~°fiÇ¨Ï} =ºÜ«∞O `«yæOK«∞HÀ"åÅx âßã≤ã¨∞Î<åfl~Ú.
Ñ¨~°º=™ê#OQÍ "≥Ú`«ÎO „wã¨∞ ã¨=∂[O `«Å„HÕ^Œ∞Öˇ·Ok.
™ê„=∂[º"å^Œ „Ñ¨ÑÖpHõ~°} „ÃÑ·"Õ©Hõ~°} =∞O„`«O [Ñ≤ã¨∂Î,
Jaè=$kú J<Õ ^Õ=`å =„ã¨ÎO HõÑ¨C`«∂ „Ñ¨ÑÖK« HÍ|∂b"åÖÏ
^ÕâßÅ‰õΩ ^ÕâßÅ<Õ Hõ|oã¨∂Î =ã¨∞Î#flk. nx q+¨H“ye#∞Oz
q=ÚHõÎO HÍ=_®xH˜ KÕã¨∞Î#fl „Ñ¨Ü«∞`åflÅ∞ Ñ¶ëOK«Hõ ^ÕâßÅ‰õΩ
^ÕâßÖË qÅqÅÖÏ_»∞`«∞<åfl~Ú. D „Hõ=∞OÖ’ DlÑπì
„Ñ¨Éèí∞`«fiP^èŒfi~°ºOÖ’x Ç≤ÏÖˇ¡xH± „ÉÏ_£HÍã≤ìOQ∑ HÍ~˘Êˆ~+¨<£
(DP~ü˜)#∞ =¸ã≤"Õã¨∞Î#fl@∞¡ E<£ 11= `Õn# „Ñ¨^è•x
„Ñ¨HõÕKå_»∞. nx`À 2700 =∞Okx L^ÀºQÍÅ #∞O_ç
`˘ÅyOKå~°∞. HÍ~˘Êˆ~+¨<£ =ÚYº HÍ~åºÅÜ«∂xfl =^Œe
áÈ=ÏxH˜ L^ÀºQÆ∞Å‰õΩ S^Œ∞xq∞ëêÅ∞ QÆ_»∞=Ù ~ÚKåÛ~°∞.
áÈbã¨∞Å∞ HÍ~˘Êˆ~+¨<£ x~°fiÇ≤ÏOKÕ Jxfl ˆ~_çÜ≥∂, ˜.q.
¿ãì+¨#¡‰õΩ q^Œ∞º`«∞Î ã¨~°Ñ¶¨~å xeÑ≤"Õâß~°∞. „Ñ¨™ê~åÅ∞
PyáÈÜ«∂~Ú. J~Ú<å L^ÀºQÆ∞Å∞ =ÚYºHÍ~åºÅÜ«∂xfl =ke
"≥àı§O^Œ∞‰õΩ x~åHõiOKå~°∞. ^•xx `«=∞ ™êfinè#OÖ’
=ÙOK«∞‰õΩ<åfl~°∞. D "å~°Î `≥eã≤ "ÕÖÏk=∞Ok =∞^ŒÌ`«∞ `≥Å∞Ñ¨Ù`«∂
=ÚYº HÍ~åºÅÜ«∞O =^ŒÌ‰õΩ KÕ~å~°∞. HÍ~˘Êˆ~+¨<£ =¸ã≤"Õ`«‰õΩ
„Ñ¨[Å #∞O_ç f„= =ºuˆ~Hõ`« ~å=@O`Àáê@∞, ^•xx
„ÑüÑ¶¨∞ÕKÕ K«~°º‰õΩ Ñ¨Ó#∞HÀ=@O`À „wã¨∞ „Ñ¨Éèí∞`«fiO
ÉˇkiáÈ~ÚOk. D <ÕÑ¨^äŒºOÖ’ „Ñ¨Éèí∞`«fi x~°‚Ü«∂xH˜
=ºuˆ~HõOQÍ „Ñ¨[ÅÖ’ f„= x~°ã¨#Å∞ „áê~°OÉèí=∞Ü«∂º~Ú.
„wã¨∞ HÍi‡HõÖ’HõO Ô~O_»∞~ÀAÅ∞ ™ê~°fi„uHõ ã¨"≥∞‡‰õΩ
Ñ≤Å∞Ñ¨ÙxzÛOk. U^ä≥<£ûˆH Ñïq∞`«"≥∞ÿ# x~°ã¨#Å∞ "≥∞Å¡QÍ W`«~°
„áêO`åÅ‰õΩ qã¨ÎiOKå~Ú. DP~ü© L^ÀºQÆ∞Å∞ „Ñ¨Éèí∞`«fi
L`«Î~°∞fiÅ#∞ kèHõ¯iOz Ñ¨Éò, WO@Ô~flò ã¨Ç¨ÏHÍ~°O`À `«=∞
„Ñ¨™ê~åÅ#∞ „Ñ¨[Å‰õΩ JOkã¨∞Î<åfl~°∞. „Ñ¨[Å`À =∞"Õ∞Hõ"≥∞ÿ
x~°ã¨#nHõ∆Å∞ KÕã¨∞Î<åfl~°∞. nx`À „Ñ¨ÑÖK« ÉÏºO‰õΩ ~°∞}ãÖã¨÷Å∞
x"≥fi~°áÈÜ«∂~Ú. „Ñ¨Éèí∞`åfiÅ∞ DP~ü© g∞_çÜ«∂#∞ ^≥|ƒf¿ã
q^èŒOQÍ KåÅHÍÅOQÍ „Ñ¨Ü«∞uflã¨∞Î<åflÜ«∞x HÍi‡‰õΩÅ∞
J^è•~åÅ`À K«∂Ñ≤ã¨∞Î<åfl~°∞.
nx`À áêÅHõ =~åæÅ∞ H˘`«Î Z`«∞ÎQÆ_»Ñ¨<åfl~Ú. „wã¨∞Ö’x
L#fl`«ÑïáêÅ<å <åºÜ«∞™ê÷#O (~å[ºã¨q∞u)`À E<£
11<å˜ HÍ~˘Êˆ~+¨<£ =¸ã≤"Õ`« x~°‚Ü«∂xfl ~°^Œ∞ÌÑïKÕ
~°∂eOQÆ∞#∞ E<£ 17# ~ÚÑ≤ÊOKå~Ú. J~Ú`Õ D ~°∂eOQ∑
q=~åÅ∞ WÖÏ =Ù<åfl~Ú. HÍ~˘Êˆ~+¨<£#∞ =¸ã≤"Õ¿ã JkèHÍ~°O
„Ñ¨Éèí∞`åfixH˜ =ÙOk. HÍh HÍ~˘Êˆ~+¨<£ HÍ~°º„Hõ=∂Å „Ñ¨™ê~åxfl
PÑ¨@O K«@ì=ºuˆ~Hõ K«~°º. Hõ#∞Hõ "≥O@<Õ HÍ~°º„Hõ=∂Å
„Ñ¨™ê~åÅ#∞ Ñ¨Ù#~°∞^ŒÌiOKåe. „Ñ¨Éèí∞`«fiO L^ÀºQÆ∞Å#∞,
HÍi‡‰õΩÅ#∞ `˘ÅyOz Ñ¨Ù#ifl~å‡} HÍ~°º„Hõ=∂xfl J=∞Å∞
KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. nx`À „Ñ¨Éèí∞`«fiO <Õiò J#fl H˘`«Î HõOÃÑhH˜
HÍ~˘Êˆ~+¨<£#∞ JÑ¨Ê*ˇ|∞`å#h, Jk 1200 =∞Ok ã≤|ƒOk`À
HÍ~˘Êˆ~+¨<£ „Ñ¨™ê~åÅ#∞ H˘#™êyã¨∞ÎO^Œx „Ñ¨HõÕzOk.
"å=∞Ñ¨Hõ∆OQÍ K≥Ñ¨C‰õΩ<Õ ã≤s*Ï áêsì Jã¨Å∞ ã¨=∞ã¨º #∞O_ç
„Ñ¨[Å ^Œ$+≤ì=∞o§OKÕO^Œ∞‰õΩ Ñ¨Ó#∞‰õΩx Ñ¨~ÀHõ∆OQÍ „Ñ¨Éèí∞`åfixH˜
™êÜ«∞Ñ¨_çOk. ã≤i*Ï <åÜ«∞‰õΩ_»∞ JÖˇH˜ûãπ ã≤áê~å ''z#fl
z#fl ã¨=∞ã¨ºÅ∞ =^ŒeÃÑÏìÅx „Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞ÅO^ŒiH©
q[˝Ñ≤Î KÕã¨∞Î<åfl#∞—— J<åfl_»∞. q∞ye# „ÑüÑ¨H∆ÍÅ∞ ‰õÄ_®
''„Ñ¨*Ï^èŒ<åxfl ã¨„Hõ=∞OQÍ qxÜ≥∂yOKåe. L^ÀºQÆ∞Å#∞
`˘ÅyOK«ÏxH˜ =∂HõÉèíºO`«~°O ÖË^Œ∞. „Ñ¨™ê~åÅ∞ H˘#
™êyOKåe—— JO@∂ „Ñ¨Kå~åxfl ™êyOKå~Ú. Pq^èŒOQÍ
HÍ~˘Êˆ~+¨<£ =¸ã≤"Õ`«#∞ xeÑ≤ "Õã≤#@∞¡ Hõeã≤Hõ@∞ìQÍ
<å@Hõ=∂_®~Ú. =¸ã≤"Õ`«‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ =zÛ#
„Ñ¨*Ï"≥Å∞¡=#∞ x"åiOK«QÆeQÍ~Ú. [~°‡h Kèå<≥ûÅ~ü "≥∞Ô~¯Öò
„wã¨∞ „Ñ¨^è•x ã¨=∞~åãπ ‰õΩ á¶È<£ KÕã≤ x~°ã¨# ~å[H©Ü«∞
ãÖH∆ÀÉèÏxH˜ ^•i fÜ«∞‰õΩO_® xÅ∞=iOz #O^Œ∞‰õΩ
Jaè#O^Œ#Å∞ `≥eÑ≤Ok. ''ãÖã¨¯~°}Å J=∞Å∞^•iÖ’<Õ
Ñ¨Ü«∞#O ™êyOK«=∞x—— P"≥∞ HÀiOk. DP~ü˜x =¸ã≤"Õ`«
#∞O_ç ''~°H˜∆OKå——=∞#fl =∂@ h˜=¸@, „^Œ=ºãÖã¨÷Å
''„`«Ü«∞O—— „Ñüxkè |$O^ŒO JHõ¯_Õ =ÙOk. E<£ 18= `Õn#
„wã¨∞ Pi÷Hõ=∞O„u gi`À K«~°ÛÅ∞ ™êyOKå~°∞. "≥Ú`«ÎO
L^ÀºQÆ∞Å ^Œâ◊Å"ås `˘ÅyOÑ¨Ù QÆ∞iOz K«iÛOKå~°∞. „wã¨∞Ö’
P~ÀQÆº ¿ã=ÅOkOKÕ „Ñ¨Éèí∞`«fi ãÖã¨÷ WFÑ≤Ñ≤"≥· ''„`«Ü«∞O——
xˆ~ÌtOz# ÅH∆ÍºÅ ™ê^èŒ#Ö’ qÑ¶¨Å"≥∞ÿO^Œh g˜x D
U_®kÖ’QÍ ™êkèOKåÅh ''„`«Ü«∞O—— K≥Ñ≤ÊOk.
P ÅH∆ÍºÅ∞ :
P~ÀQÆºcè=∂ ãÖã¨÷#∞ „ÃÑ·"Õ©HõiOKåe. (JO>Ë [~°‡h
c=∂ HõOÃÑhÅ‰õΩ JÑ¨ÊyOKåe.) JO`«‰õΩ =ÚO^Œ∞QÍ
L^ÀºQÆ∞Å ãÖYº#∞ ‰õΩkOKåe.
HÍi‡‰õΩÅ#∞, L^ÀºQÆ∞Å#∞ Ñ¨x #∞O_ç `˘ÅyOKÕ á⁄^Œ∞Ñ¨Ù
K«~°ºÖË WHõ=ÚO^Œ∞ ‰õÄ_® H˘#™êQÆ∞`å~Ú. JO^Œ∞=Å#
™ê„=∂[º"å^•xH˜ „Ñ¨`åº=∂flÜ«∞"≥∞ÿ# ™È+ëã¨∞ì qÑ¨¡"åxH˜
HÍi‡‰õΩÅ∞, Ô~·`åOQÆO ãÖÑ¶¨∞˜`«OQÍ L^Œºq∞OK«_»O `«Ñ¨Ê =∞~À
=∂~°æO ÖË^Œ∞.

19 PQÆã¨∞ì, 2013
=∞`À<å‡^ŒOÖ’ @s¯:
@s¯Ö’ "Õ∞_Õ „Ñ¨^Œ~°≈#Å∞ ÃÑ^ŒÌ Z`«∞Î# „ÑüÜÕ∞Ï `åH˜û"£∞
ˆQl áê~ü¯ ˆHO„^ŒOQÍ ™êQÆ∞`å~Ú. D U_®k „Ñ¨Éèí∞`«fiO áê~°∞¯
#∞O_ç 20 "≥∞ÿà◊§Ö’Ñ¨Ù ZÖÏO˜ „Ñ¨^Œ~°≈#Å∞ [~°Ñ¨~å^Œx
x¿+^è•[˝Å∞ qkèOzOk. ~°"å}Ï =º=ã¨÷#∞ PÑ≤"Õã≤Ok. "Õ∞_Õ
„Ñ¨^Œ~°≈#‰õΩ Ñ¨Ó#∞‰õΩ#fl „Ñ¨[ÅÃÑ· ÖÏsîKås˚, h˜ Ñ¶≤~°OQÆ∞Å∞,
˜Ü«∞~üQÍºã¨∞`À q~°∞K«∞‰õΩÑ¨_çOk. @s¯ ~å[^è•x
W™êÎO|∞ÖòÖ’ „Ñ¨^è•# "å}˜[º ˆHO„^ŒO =^ŒÌ#∞#fl `åH˜û"£∞ˆQl
áê~°∞¯ #QÆ~°OÖ’ Ñ¨K«ÛÑ¨K«ÛQÍ =ÙO_Õ „áêO`«O. D áê~°∞¯#∞
`˘ÅyOz ^•x ™ê÷#OÖ’ ëêÑ≤OQ∑=∂Öò x~å‡}ÏxH˜ „ÃÑ·"Õ@∞
â◊‰õΩÎÅH˜™êÎ=∞x „Ñ¨Éèí∞`«fiO „Ñ¨HõÕzOk. E<£ <≥Å "≥Ú^Œ˜
"å~°OÖ’ áê~ü¯#∞ <ÕÅ=∞@ìO KÕ¿ãO^Œ∞‰õΩ „Ñ¨Éèí∞`«fiO Ñ¨Ó#∞‰õΩOk.
nx`À "ÕÖÏk=∞Ok „Ñ¨[Å∞ áê~ü¯‰õΩ KÕ~°∞‰õΩ<åfl~°∞.
|∞Öò_À[~°¡#∞ J_»∞¤‰õΩ<åfl~°∞.
2013 E<£ 15# @s¯Ö’ Ô~ÃãÑπ `«~ÚÑπ Z~À¤QÍ<£
<Õ`«$`«fiOÖ’x JkèHÍ~°áêsì ZÔHÑ≤ ([ã≤ìãπ JO_£ _≥=ÅÑπ"≥∞Oò
áêsì) „Ñ¨Éèí∞`åfixH˜ =ºuˆ~HõOQÍ ^Õâ◊"åºÑ¨Î „Ñ¨^Œ~°≈#Å#∞
K«qK«∂ã≤Ok. ^Õâ◊OÖ’ JuÃÑ^ŒÌ #QÆ~°"≥∞ÿ# W™êÎO|∞Öò
Jaè=$kúH˜ ~°∂á⁄OkOz# |$Ç¨Ï`«Î~° „Ñ¨}ÏoHõ D „Ñ¨^Œ~°≈#Å‰õΩ
^•ifã≤Ok. Kåi„`å`«‡Hõ `åH˜û"£∞ ¿ã¯fi~ü ã¨g∞ÑÖÖ’ ÔQr
áê~ü¯#∞ `˘ÅyOKåÅx „Ñ¨Éèí∞`«fiO x~°‚~ÚOK«_»O`À D
„Ñ¨^Œ~°≈#Å∞ „áê~°OÉèí=∞Ü«∂º~Ú. áê~ü¯ q^èŒfiO™êxH˜ x~°ã¨#QÍ
Ñïq∞`« ãÖYºÖ’ Ñ¨~åº=~°}"Õ`«ÎÅ |$O^ŒO x~°ã¨# =ºHõÎO
KÕÜ«∞º_»O D „Ñ¨^Œ~°≈#Å‰õΩ NHÍ~°O K«∞˜ìOk. „Ñ¨[Å∞
ã¨fiK«ÛùO^ŒOQÍ |Ü«∞@‰õΩ =zÛ „Ñ¨Éèí∞`«fi x~°‚Ü«∞OÃÑ· x~°ã¨#
=ºHõÎOKÕ™ê~°∞. E<£ <≥Å "≥Ú^Œ’¡ „áê~°OÉèí"≥∞ÿ# „Ñ¨^Œ~°≈#Å∞
H˘kÌ ~ÀAÖ’¡<Õ ^Õâ◊OÖ’x 60 #QÆ~åÅ∞, Ñ¨@ì}ÏÅ‰õΩ
qã¨ÎiOzOk.
x~°ã¨#HÍ~°∞ÅÃÑ· ™êyã¨∞Î#fl D ^•_ç`À P„QÆÇ≤ÏOz
=∞iO`«QÍ „Ñ¨[Å∞ áê~°∞¯‰õΩ KÕ~°∞‰õΩ<åfl~°∞. "åiãÖYº 10
ÅHõ∆Åx JOK«<å. „Ñ¨™ê~° ™ê^èŒ<åÅÃÑ· „Ñ¨Éèí∞`«fiO x¿+^èŒO ÃÑ˜ì<å
WO@~ü<≥ò ^•fi~å `≥eã≤ JOHÍ~å, Wr‡~ü =O˜ W`«~°
#QÆ~åÅ‰õΩ x~°ã¨#Å∞ "åºÑ≤Î K≥O^•~Ú. áÈbã¨∞Å‰õΩ „Ñ¨[Å‰õΩ
=∞^èŒº Ñ¶¨∞~°¬}Å∞ ™êQÍ~Ú. áê~ü¯ =^ŒÌ J<ÕHõ=∞Ok =∞$u
K≥O^•~°∞. Jxfl #QÆ~åÅÖ’#∂ HõeÑ≤ 7500 =∞Ok
QÍÜ«∞Ñ¨_®¤~°∞. "ÕÖÏk =∞Okx x~°ƒOkèOKå~°∞. H˘O`« =∞Ok
*Ï_» `≥eÜ«∞_»O ÖË^Œ∞. „Ñ¨^Œ~°≈‰õΩÖ’¡ =∞Ç≤Ïà◊Å∞, Ü«Ú=`«
„Ñ¨^è•#OQÍ =Ù<åfl~°∞. "åiH˜ @s¯Ö’x qq^èŒ Hõ=¸ºxã¨∞ì
áêsìÅ∞ „Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ áêsìÅ∞, Ñ¨~åº=~°}"å^Œ∞Å∂, "≥·^Œ∞ºÅ∞,
WO[h~°¡ ãÖÑ¶¨∂Å∞, „Ñ¨Éèí∞`«fi~°OQÆ ãÖã¨÷Å HÍi‡Hõ Ü«¸xÜ«∞#∞¡,
"Õ∞^è•=ÙÅ∂, HõàÏHÍ~°∞Å∞, Ö∫H˜Hõ"å^Œ∞Å∞ =∞^ŒÌ`«∞ `≥eáê~°∞.
Z~À¤QÍ<£ 2002 #∞O_ç JkèHÍ~°OÖ’ L<åfl~°∞. D
„Ñ¨^Œ~°≈#Å∞ [iy# f~°∞ „Ñ¨Éèí∞`åfixH˜ =ºuˆ~HõOQÍ „Ñ¨[Ö’¡
QÆ∞_»∞Hõ@∞ì‰õΩ#fl Jã¨=∞‡ux |Ç≤Ï~°æ`«O KÕ™ê~Ú. ã¨=∂[OÖ’
"ÕQÆOQÍ qã¨Îiã¨∞Î#fl W™ê¡g∞Hõ~°}Ñ¨@¡ JkèHõ ãÖYºÖ’ „Ñ¨[Å∞
=ºuˆ~Hõ`« =ºHõÎO KÕã¨∞Î<åfl~°∞. JÖÏˆQ Z~À¤QÍ<£ xÜ«∞O`«$`«fi
"≥·Yix f„=OQÍ =ºuˆ~H˜ã¨∞Î<åfl~°∞. @s¯ Pi÷Hõ =º=ã¨÷ ‰õÄ_®
=∂O^•ºxfl Z^Œ∞~˘¯O’Ok. @s¯Ö’ x~°∞^ÀºQÆO 20 âß`«O
LOk. @s¯ q^Õj ~°∞}O 2002Ö’ 130 aeÜ«∞<£ _®Å~°∞¡
LO_»QÍ 2012 <å˜H˜ 337 aeÜ«∞<£ _®Å~°¡‰õΩ ÃÑiyOk.
„Ñ¨^Œ~°≈#HÍ~°∞ÅÃÑ· q∞ug∞i áÈbã¨∞Å#∞ „Ñ¨Ü≥∂yOK«_»OÃÑ·
„Ñ¨Éèí∞`«fiO „Ñ¨[Å‰õΩ Hõ∆=∂Ñ¨} K≥Ñ≤ÊOk. Éèí„^Œ`å ^ŒàÏÅ∞
„Ñ¨^Œ~°≈#Å#∞ J}z"ÕÜ«∞_®xH˜ q∞ug∞i „Ñ¨=iÎOKå~°∞.
WO^Œ∞HÀãÖ "å~°∞ ÃÇÏeHÍÑ¨ì~°¡#∞ HÍ_® LÑ¨Ü≥∂yOKå~°∞.
ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú=Ù „Ñ¨Ü≥∂yOKÕO^Œ∞‰õΩ ÃÇÏeHÍÑ¨ì~°∞¡, ™êÜ«Ú^èŒ
"åÇ¨Ï<åÅ#∞ LÑ¨Ü≥∂yOKå~°∞. „Ñ¨^Œ~°≈#HÍ~°∞ÅÃÑ· q∞iÜ«∂Å
á⁄_çx „Ñ¨Ü≥∂yOKå~°∞. „Ñ¨[Å XuÎ_çH˜ `«ÖÁyæ W™êÎO|∞ÖòÖ’
KÕÑ¨˜ì# HÍ~°ºHõÖÏáêÅ#∞ `å`å¯eHõOQÍ xeÑ≤"Õ¿ãO^Œ∞‰õΩ
„Ñ¨Éèí∞`«fiO z=~°‰õΩ JOwHõiOzOk. HÍQÍ „Ñ¨^è•x Z~˘ÌQÍ<£
Wk W^ŒÌ~°∞ =ÚQÆ∞æi Ñ≤zÛ"åà◊§ JÅ¡iQÍ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞. x~°ã¨#Å∞
Ô~O_»=~ÀA ‰õÄ_® ™êQÆ@O`À áê~°¡"≥∞O@∞ ã¨ÉèÏÑü Ããq∞Öò
Ãã·xH±, W`«~° <åÜ«∞‰õΩÅ∂, „Ñ¨[Å _ç=∂O_£ „Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ
"≥∞ÿ#^ŒO@∂ =∂Ï¡_»@O "≥Ú^ŒÅ∞ÃÑÏì~°∞. HÍQÍ „Ñ¨[ÅÃÑ·
™êyã¨∞Î#fl ^•_»∞Å#∞ =∞O„`«∞Å∞ ã¨=∞i÷OK«∞‰õΩ<åfl~°∞.
Ñ¨tÛ=∞ ™ê„=∂[º"å^Œ ^ÕâßÅ „Ñ¨Kå~°™ê^èŒ<åÅ∞ nxx
Ñ¨~åº=~°} ã¨=∞ã¨ºÃÑ· „Ñ¨[Å „Ñüã¨ÊO^Œ#QÍ z„uOKå~Ú.
@s¯Ö’x „ÑüÑ¨Hõ∆áêsìÅ∞ ‰õÄ_® (iÑä¡Hõ<£ Ñ‘Ñ¨ÙÖòû áêsì –
ã≤ÃÇÏKüÑ≤, <Õ+¨#eã¨∞ì =¸"≥∞Oò áêsì – ZOÃÇÏKüÑ≤) nxx
„Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ _ç=∂O_£QÍ z„uOKå~Ú. Wk x["Õ∞<å? @s¯
„Ñ¨Éèí∞`«fi=¸, áêÅHõ=~åæÅ∂ J#∞ãïã¨∞Î#fl „Ñ¨ÑÖpHõ~°} Pi÷Hõ
q^è•<åÅ#∞ Ñïje¿ãÎ D „Ñ¨*Ïx~°ã¨# =¸ÖÏÅ∂, Jã¨Å∞
ã¨fiÉèÏ==¸ J~°÷=∞ø`«∞Ok.
@s¯Ö’x UˆHÑ≤ „Ñ¨Éèí∞`«fiO J"≥∞iHÍ ™ê„=∂[º"å^•xH˜
=∞^èŒº „áêK«ºOÖ’ #q∞‡# |O@∞QÍ =ÙOk. Jk xˆ~Ìtã¨∞Î#fl
~å[H©Ü«∂Å#∂, q^è•<åÅ#∂ `«∞.K« `«Ñ¨ÊHõ áê˜ã¨∞Î#flk.
|Ç¨ïà◊*Ïu HõOÃÑhÅ‰õΩ „Ñ¨Éèí∞`«fi Pã¨∞ÎÅ#∞ ^è•~å^Œ`«ÎO
KÕÜ«∞@O, ÃÑ^ŒÌ Z`«∞Î# L^ÀºQÆ∞Å#∂, HÍi‡‰õΩÅ#∂ Ñ¨x#∞O_ç
`˘ÅyOK«@O, á⁄~°∞QÆ∞ ¿ã=ÅÖ’ HÍi‡Hõ „â◊=∞â◊H˜Î^ÀÑ≤_ô
f„=Ñ¨~°K«@O, "Õ`«<åÅ ‰õΩkOÑ¨Ù, L`åÊ^ŒHõ`« ¿Ñi@ Ñ¨xÉèÏ~°O
ÃÑOÑ¨Ù, HÍi‡Hõ Ü«¸xÜ«∞#¡#∞ qzÛù#flO KÕÜ«∞@O, ™ê=∂lHõ
Ç¨Ï‰õΩ¯Å#∞ HÍÅ~åÜ«∞@O, `«k`«~° q^è•<åÅ J=∞Å∞`À „Ñ¨[ÅÖ’
JâßOu, =ºuˆ~Hõ`å ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞#flk. Jã¨=∞‡u `≥eÜ«∞*Ëã¨∞Î#fl

20#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
„Ñü =ºH˜Îx, „Ñü áêsìx f„="å^Œ∞Å∞QÍ =Ú„^Œ"Õã≤
x~°ƒOkèOz, z„`«Ç≤ÏOã¨Å∞ ÃÑ@ì_»O [~°∞QÆ∞`«∞Ok. z=iH˜
QÍÜ«∞Ñ¨_ç# x~°ã¨# HÍ~°∞Å‰õΩ "≥·^ŒºO JOkã¨∞Î#fl "≥·^Œ∞ºÅ#∞
‰õÄ_® '"≥·ò >ˇ„~°iã¨∞ìÅ∞—QÍ z„fHõiã¨∞Î#flk. J~Ú<å ™ê„=∂[º
"å^Œ „Ñ¨ÑÖpHõ~°} q^è•<åÅ#∞ =ºuˆ~H˜ã¨∂Î „Ñ¨*Ï™êfi=∞º
Ñ¨Ù#~°∞^Œú~°} H˘~°‰õΩ ãÖÑ¶¨∞˜`«OQÍ L^Œºq∞ã¨∞Î<åfl~°∞.
@s¯–Ü«¸~°Ñπ, Pã≤Ü«∂ YO_®Å‰õΩ =∞^èŒº #∞O_»@O`À
W~°∞ YO_®Å‰õÄ K≥Ok#"å~°∂, Ô~O_»∞ =∞`åÅ‰õÄ
K≥Ok#"å~°∞QÍ =Ù#fl „Ñ¨[Å#∞ qÉèílOKÕ q^è•<åÅ∞
J#∞ãïOK«@=¸, UˆHÑ≤ „Ñ¨Éèí∞`«fiO ã¨∂¯à◊§Ö’ x~°ƒO^èŒ =∞`«
q^Œº#∞ „Ñ¨"Õâ◊ÃÑ@ì_»=¸, =∞`« „QÆO^ä•Å#∞ |˜ì q^•º ã≤Å|ãπ
=∂~°∞ÊÅ∞ KÕÜ«∞º@=¸, =∞`« =∞O„u`«fiâßY U~åÊ@∞, =∞`«
É’^èŒ‰õΩÅ ãÖYº#∞ ÃÑOK«@=¸, "åiH˜ r`åe=fi@=¸,
UˆHÑ≤ J#∞‰õÄÅ =∞`« ÃãHõ∆#¡<Õ L#fl`« x~°O‰õΩâßkèHÍ~°∞Å∞QÍ
xÜ«∞q∞OK«@=¸ „Ñ¨[Å#∞ Jã¨Ç¨Ï<åxH˜ QÆ∞iKÕã≤Ok. nx`À
áê@∞ "≥∞ÿ<åi© *Ï`«∞ÅÑ¨@¡ q=Hõ∆, „Ñ¨`ÕºHÕz ‰õΩ~°∞Ì
*ÏfÜ«ÚÅ#∞ @s¯ ''„Ñ¨^è•# „ã¨=Ou—— J#fl^•xÖ’ Hõe¿Ñ
|Å=O`«Ñ¨Ù Ñ¨^Œú`«∞Å∞, ^•xHÀãÖ J=∞Å∞ [~°∞Ñ¨Ù`«∞#fl áêâ◊qHõ
x~°ƒO^èŒHÍO_» „Ñ¨Éèí∞`«fiOÃÑ· =ºuˆ~Hõ`«#∞ ÃÑOK«∞`«∞<åfl~Ú.
„Ñ¨*Ïr=#O <å<å˜H© ^Œ∞~°ƒù~°=∞ø`«∞<åfl, ~å[H©Ü«∞ Jã≤÷~°`«
<≥ÅH˘#fl =∞^èŒº „áêK«º^ÕâßÅÖ’ ÃÑ@∞ì|_ç =∞^Œ∞Ñ¨Ù ÃÑ@ì_®xH˜
WK«ÛyOK«x q^Õj ÃÑ@∞ì|_»∞Å‰õΩ JkèHõ =_ô¤Å∞ ~Ú=fi@O
^•fi~å "å˜x ^Õâ◊OÖ’H˜ PHõi¬ã¨∞Î#flk. D ÃÑ@∞ì|_»∞Å`À
x~å‡} ~°OQÍxfl ÃÑOK«∞`«∞#flk. nxH˜ ''Ñ¨@ì}©Hõ~°}
q^è•#=∞x—— ¿Ñ~°∞ ÃÑ˜ìOk. nx`À „Ñ¨[Å∞ L=∞‡_çQÍ "å_»∞‰õΩ<Õ
ã¨÷ÖÏÅ#∞ HõÉÏ˚KÕã≤ |Ç¨ïà◊ JO`«ã¨∞ÎÅ Éèí=<åÅ∞ xi‡Oz,
JkèHõ^èŒ~°Å‰õΩ J=Ú‡`«∞#flk. ÃÑiy# HÍ~°¡`À ~À_»¡ "≥_»Å∞Ê
`«k`«~åÅÖ’ L=∞‡_ç ã¨÷ÖÏÅ∞ Hõ#∞=∞~°∞QÆ=@O, K≥@∞¡ ÖË‰õΩO_®
áÈ=_»O ^•ifã≤Ok. Wk „Ñ¨[Å JãÖ`«$Ñ≤Îx ÃÑOzOk.
Ü«¸~ÀÑ≤Ü«∞<£ Ü«¸xÜ«∞<£Ö’x q∞ye# ^ÕâßÅÖ’ ãÖH∆ÀÉèÏÅ∞
`«ÖˇuÎ<å, @s¯ Pi÷Hõ =º=ã¨÷ xÅHõ_»QÍ =Ù#fl@∞¡ HõxÑ≤OzOk.
J~Ú`Õ 2009 Ö’ „áê~°OÉèí"≥∞ÿ# Pi÷Hõ ãÖH∆ÀÉèíO 2012
<å˜H˜ ‰õÄ_® H˘#™êQÆ∞`«∞O_»@O`À @s¯Ö’H˜ q^Õj
ÃÑ@∞ì|_»∞Å ~åHõ `«yæOk. nx`À „Ñ¨Éèí∞`«fiO Jã¨∞ÎÅ#∞
J=∞‡QÍ=zÛ# x^èŒ∞Å`À Pi÷Hõ=º=ã¨÷x xÖÉˇ@ì_®xH˜
Ñ¨Ó#∞‰õΩOk. `åH˜û"£∞ áê~ü¯ Jq∞‡"Õ`« nxÖ’ ÉèÏQÆ"Õ∞. J"≥∞iHÍ
P[˝Å"Õ∞~°‰õΩ ã≤iÜ«∂ Ñ¨@¡ @s¯ áêÕz# q^è•#O =∞ixfl
Pi÷Hõ, ~å[H©Ü«∞ ã¨=∞ã¨ºÅ∞ `≥zÛÃÑ˜ìOk. ã≤iÜ«∂`À
ãïÇ¨Ï^Œ∞ÌÅ =^ŒÌ W™ê¡q∞H± „QÆ∂Ñ¨ÙÅ‰õΩ Pi÷HõOQÍ =∞^ŒÌ`«∞x=fi@O
=∞`«KèåO^Œã¨ â◊‰õΩÎÅ#∞ ÃÑOK«∞`«∞#flk. ãïÇ¨Ï^Œ∞Ì „áêO`« Pi÷Hõ
=º=ã¨÷ "å}˜[ºO ^≥|ƒuOk. Wk „Ñ¨[ÅÖ’ „Ñ¨Éèí∞`«fi q^è•#OÑ¨@¡
JãÖ`«$Ñ≤Îx ÃÑOzOk.
„ÉˇlÖòÖ’ „Ñ¨*Ï JãÖ`«$Ñ≤Î
^ŒH˜∆} J"≥∞iHÍÖ’x Ju ÃÑ^ŒÌ ^Õâ◊O „ÉˇlÖò, 2013 E<£
P~°OÉèíO #∞Oz „Ñ¨*ÏO^Àà◊#Å`À Ç¨ÏŸÔ~uÎáÈ`«∞#flk. áÈbã¨∞Å
|Å„Ñ¨Ü≥∂QÍxfl J}∞=∂„`«O ã¨Ç≤ÏOK«x ÖÏ˜<£ J"≥∞iHõ<£
„Ñ¨*ÏãÖ„Ñ¨^•Ü«∂xfl J#∞ãïOz ™êQÆ∞`«∞#fl âßOuÜ«Ú`«
PO^Àà◊#Å∞ Ç≤ÏO™ê`«‡HõOQÍ =∂~°∞`«∞<åfl~Ú. ÉÏ+¨Ê"åÜ«Ú=Ù
#∞Oz ~°Hõ∆}QÍ PO^Àà◊#HÍ~°∞Å∞ "≥xQÆ~üÖ’ =ÚOz# QÆ∞_»¤Å#∞
J_»∞¤ÃÑ@∞ì‰õΩx „ÑüÑ¶¨∞˜ã¨∞Î<åfl~°∞. nO`À D PO^Àà◊##∞
'"≥xQÆ~ü qÑ¨¡=O— JO@∞<åfl~°∞. „Ñ¨[Å JãÖ`«$Ñ≤Îx ÉèíQÆ∞æ#
=∞O_Õ@∞ì KÕã≤Ok... „Ñ¨*Ï ~°"å}Ï Kås˚Å ÃÑOÑ¨Ù^ŒÅ. ÃÑOz#
Kås˚Å#∞ `«yæOz „Ñ¨Éèí∞`«fiO ÖˇOÑ¨ÖËã¨∞‰õΩ<åfl xÑ¨C~°=fi`À
JO@∞‰õΩ#fl HÍiÛK«∞Û P~°ÖË^Œ∞. „Ñ¨Éèí∞`«fi JqhuH˜, Jã¨=∞~°÷
áêÅ#‰õΩ, J~°H˘~° „Ñ¨*’Ñ¨Ü≥∂QÆ ã¨sfiã¨∞Å‰õΩ =ºuˆ~Hõ"≥∞ÿ#
L^Œº=∞OQÍ =∂iOk.
E<£ <≥ÅÖ’ ÅHõ∆ÖÏk=∞Ok „ÉˇreÜ«∞#∞ „Ñ¨[Å∞,
„Ñ¨^è•#OQÍ Ü«Ú=[#∞Å∞, |ã¨∞û Kèås˚Å#∞ `«yæOKåÅh,
q^•º~°∞÷Å‰õΩ Lz`« áêã¨∞e"åfiÅx HÀ~°∞`«∂ g^èŒ∞ÖÖ’H˜ =zÛ
„Ñ¨^Œ~°≈#Å∞ KÕâß~°∞. „ÉˇlÖò ^Õâ◊OÖ’ „Ñ¨*Ï~°"å}Ï =º=ã¨÷
J^è•fi#flã≤÷uÖ’ =ÙO_»QÍ Kèås˚Å#∞ =∂„`«O „Ñü U_®n ÃÑOz
"Õã¨∞Î<åfl~°∞. Ñ¶ë`«OQÍ 3.7 HÀ@¡ „ÉˇlÖò ™ê^è•~°} áœ~°∞Å∞
Kèås˚Å∞ K≥e¡OK«ÖËHõ #_çz "≥àÏ§eû =ã¨∞Î#flk. |ã¨∞û ~°"å}Ï#∞
„ÉˇlÖò „Ñ¨Éèí∞`«fiO „ÃÑ·"Õ©HõiOzOk. Jxfl #QÆ~åÅÖ’#∂ ã≤©
|ã¨∞ûÅ#∞ H˘kÌ=∞OkQÍ =Ù#fl ^èŒxHõ ‰õΩ@∞OÉÏÅ∞
#_»∞Ñ¨Ù`«∞<åfl~Ú. áêÅ‰õΩÅ∞ ÅOKåÅ∞ =∞iy „ÑüU_»∂
Kèås˚Å#∞ ÃÑOz"Õã¨∞Î<åfl~°∞. WkHÍHõ |ã¨∞û Ü«∞[=∂#∞Å‰õΩ
=Úxûáêe©Å∞, „Ñ¨Éèí∞`åfiÅ #∞O_ç ãäû_ôÅ∞ JO^Œ∞`«∞<åfl~Ú.
nx`À |ã¨∞û Ü«∞[=∂#∞Å∞ ã¨∂Ñ¨~°∞ ÖÏÉèÏÅ∞ QÆ_çã¨∞Î<åfl~°∞.
x~°ã¨# „Ñ¨^Œ~°≈# KÕã¨∞Î#fl Ü«Ú=[#∞Å∞ „Ñ¨*Ï ~°"å}Ï =º=ã¨÷#∞
*ÏfÜ«∞O KÕÜ«∂Å#fl _ç=∂O_»∞#∞ =ÚO^Œ∞‰õΩ `≥KåÛ~°∞. J~Ú`Õ
„ÉˇlÖò „Ñ¨Éèí∞`«fiO x^èŒ∞Å∞ÖË=x „Ñ¨^Œ~°≈‰õΩÅÃÑ·H˜ áÈbã¨∞Å#∞
ÑÖÑ≤ ÖÏsîKås˚, ˜Ü«∞~üQÍºã¨∞, ~°|ƒ~ü |∞Öˇ¡@∞¡, `«∞áêH©
HÍÅ∞ÊÅ∂ ™êyOzOk.
Ü«Ú=[#∞Å D PO^Àà◊# "≥#∞Hõ QÆ`« H˘<Õflà◊√§QÍ „ÉˇlÖò
„Ñ¨Éèí∞`«fi=∞#∞ãïã¨∞Î#fl q^è•<åÅ ^Œ∞+¨Êùe`åÅ∞ QÆ∂_»∞Hõ@∞ì‰õΩx
=Ù<åfl~Ú. „ÉˇlÖò „Ñ¨Éèí∞`«fiO J#∞ãïã¨∞Î#fl ™ê„=∂[º"å^Œ
„Ñ¨ÑÖpHõ~°} Pi÷Hõ q^è•<åÅ J=∞Å∞ =Å# „Ñ¨[Å r=#
„Ñ¨=∂}ÏÅ∞ `«QÍæ~Ú, „^Œ"ÀºÅƒ}O ÃÑiyOk, Jaè=$kú
=∞O^ŒyOzOk. =∞^èŒº`«~°QÆu P^•Ü«∂Å∞ ÉÏQÍ `«QÍæ~Ú. g˜H˜
`À_»∞ „Ñ¨*Ï ~°"å}Ï#∞, „Ñ¨Éèí∞`«fi P^èŒfi~°ºOÖ’x UH©Hõ$`« P~ÀQÆº

21 PQÆã¨∞ì, 2013
~°Hõ∆} =º=ã¨÷#∞ „ÉˇlÖò áêÅ‰õΩÅ∞ „ÃÑ·"Õ©HõiOKå~°∞. ^•x
™ê÷#OÖ’ „Ñ¨"Õâ◊ÃÑ˜ì# P~ÀQÆº c=∂ Ñ¨^äŒHÍÅ∞ q^Õj c=∂
HõOÃÑhÅ "åºáê~åxfl ÃÑOKå~ÚQÍh, 40âß`«O =∞Ok
[<åÉèÏ‰õΩ P~ÀQÆº¿ã=Å#∞ JO^Œ∞ÉÏ@∞Ö’ ÖË‰õΩO_® KÕâß~Ú.
q^Œº#∞ „ÃÑ·"Õ©HõiOz J=∞‡HõÑ¨Ù ã¨~°∞‰õΩQÍ =∂~åÛ~°∞. q^Õj
QÆ∞`«ÎHõOÃÑhÅ∞ Ô~·`«∞Å #∞O_ô, Pk"åã‘Å #∞O_ô Éèí∂q∞x
QÆ∞OA‰õΩx, ^•xÖ’ ™ÈÜ«∂ z‰õΩ¯_»∞ ÑÖ_çOz ZQÆ∞=∞u
KÕã¨∞Î<åfl~Ú. Ñ¶ë`«OQÍ „Ñ¨[Å‰õΩ PÇ¨ ~°O JO^Œ∞ÉÏ@∞Ö’
ÖË‰õΩO_® áÈ~ÚOk.
QÆ`« Ñ¨^Õà◊¡ HÍÅOÖ’ Å∂ÖÏ _® ã≤ÖÏfi, ~ÀÃãÑ¶πÅ "å=∞Ñ¨Hõ∆
„Ñ¨Éèí∞`åfiÅ <Õ`«$`«fiOÖ’ „ÉˇlÖò Pi÷HõOQÍ F "Õ∞~°‰õΩ
Ñ¨Ù~ÀQÆq∞OzOk. H˘`«ÎQÍ |Ü«∞@Ñ¨_»¤ K«=Ú~°∞ ãÖÑ¨^Œ`À Jxfl
ã¨=∞ã¨ºÅ#∞ JkèQÆq∞OK«=K«Ûx ÉèÏqOz# ~ÀÃãÑ¶π „Ñ¨Éèí∞`«fiO
W©=Å =$kú ˆ~@∞¡ =∞O^ŒyOz, z‰õΩ¯Ö’¡ Ñ¨_çOk. ÃÑ·QÍ 5.6
âß`«O „^Œ"ÀºÅƒ}Ïxfl Z^Œ∞~˘¯O’Ok. J~Ú`Õ „Ñ¨*’Ñ¨Ü≥∂QÆ
K«~°ºÅ‰õΩ x^èŒ∞Å∞ ÖË=O@∞#fl „Ñ¨Éèí∞`«fiO =O^ŒÅ HÀ@¡
~°∂áêÜ«∞Å∞ Y~°∞ÛÃÑ˜ì „H©_®ã¨÷ÖÏÅÅ#∞ P^èŒ∞hHõiOzOk.
„ÉˇlÖòÖ’ „áêK«∞~°ºO á⁄Ok# P@ Ñ¶¨ÙòÉÏÖò, Ñ¨ÙòÉÏÖò
JO`«~å˚fÜ«∞ ã¨=∂Yº (Ñ¶‘á¶ê) x~°fiÇ≤ÏOKÕ „Ñ¨ÑÖK«HõÑπ áÈ©Å
x~°fiÇ¨Ï}‰õΩ D Y~°∞Û ÃÑ˜ìOk. HÍQÍ ÖÏÉèÏÅ∞ =∂„`«O Ñ¶‘á¶ê
áÈˆQã¨∞‰õΩO@∞Ok. D <ÕÑ¨^èŒºOÖ’ „ÉˇlÖò 2014Ö’ Ñ¶¨Ùò ÉÏÖò
„Ñ¨ÑÖK« HõÑπ#∞, 2016Ö’ XeOÑ≤H± „H©_»Å#∞ x~°fiÇ≤ÏOK«#∞Ok.
"å˜ HÀãÖ ¿ãì_çÜ«∞OÅ x~å‡}OÖ’ [~°∞QÆ∞`«∞#fl ÉèÏs Jqhu
„Ñ¨[Å‰õΩ P„QÆÇ¨ÏO Hõey™ÈÎOk. „Ñ¨Éèí∞`«fi x^èŒ∞Å#∞ ÉèÏs Z`«∞Î#
^Œ∞ifixÜ≥∂QÆO KÕã≤# Ñ¨Å∞=Ù~°∞ Ñ¨Å∞‰õΩ|_çQÆÅ ~å[H©Ü«∞
"Õ`«ÎÅ#∞ „Ñ¨Éèí∞`«fiO W©=Å ^À+¨µÅ∞QÍ x~å÷iOzOk.
„ÉˇlÖò HÍi‡‰õΩÅ "Õ`«<åÅ∞ q∞ye# ÖÏ˜<£ J"≥∞iHÍ
^ÕâßÅxflO˜HõO>Ë `«‰õΩ¯=QÍ =Ù<åfl~Ú. HÍQÍ QÆ∞`«Î ÃÑ@∞ì|_ç
^•~°∞Å ÖÏÉèÏÅ∞ =∂„`«O ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞<åfl~Ú. „ÉˇlÖòÖ’ ÃÑ^ŒÌ
HÀ©â◊fi~°∞Å∞ ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞<åfl~°∞. „ÉˇlÖòÖ’ ÃÑ^ŒÌ HÀ©â◊fi~°∞_»∞
ã≤efiÜ≥∂™êOÁãπ‰õΩ QÆ`Õ_®k HõO>Ë Ô~˜ìOÑ¨Ù ÖÏÉèÏÅ∞
=KåÛ~Ú. ã¨=∂[ ã¨q∞+≤ì ã¨Ç¨Ï[ =#~°∞ÅxflO˜h ÃÑ@∞ì|_ç
^•~°∞Å Ñ¨~°O KÕã¨∞Î<åfl~°∞. ™ê=∂#∞ºÅ‰õΩ =∂„`«O =ÚiH˜"å_»ÖË
QÆu. =~å¬HÍÅOÖ’ ã¨Ô~·# QÆ∂_»∞ÖËHõ ¿Ñ^ŒÅ∞ `«=∞‰õΩ#fl
ã¨~°fi™êfihfl HÀÖ’Ê`«∞<åfl~°∞. „ÑüU_»∂ =O^ŒÅ=∞Ok „áê}ÏÅ∞
HÀÖ’Ê`«∞<åfl~°∞. HÍQÍ Ü«¸~°Ñ¨Ù ^ÕâßÅÖ’ HÍ~°¡ á¶êºHõìsÅ#∞
=¸ã≤"Õã≤ „ÉˇlÖò HÍi‡‰õΩÅ „â◊=∞â◊H˜Îx HÍ~°∞KÒHõQÍ
H˘Å¡Q˘>ËìO^Œ∞‰õΩ JHõ¯_» á¶êºHõìsÅ∞ ÃÑ˜ì# HÍ~°¡ HõOÃÑhÅ‰õΩ
ãäû_ôe=fi_®xH˜ „Ñ¨Éèí∞`«fiO =^ŒÌ x^èŒ∞Å∞O@∞<åfl~Ú.
n"åàÏfã¨∞Î#fl ÉÏºO‰õΩÅ‰õΩ „^Œ=º ã¨Ç¨ Ü«∞O ¿Ñi@ „Ñ¨[Å
QÀà◊¥¡_»Q˘˜ì =ã¨∂Å∞KÕã≤# Ñ¨#∞flÅ #∞O_ç ^èŒ<åxfl
ã¨=∞‰õÄ~°∞ã¨∞Î<åfl~°∞.
D ^Œ∞~°ƒù~° Ñïã≤÷`«∞ÖË Ü«Ú=[#∞Å#∞ g^èŒ∞Ö’¡H˜
fã¨∞‰õΩ=KåÛ~Ú. QÆ∞`åÎkèÑ¨`«∞Å PkèÑ¨`«ºOÖ’x Ñ¨„uHõÅ∞
=∂„`«O Ü«Ú=[#∞Å PO^Àà◊##∞ J~åK«Hõ`«fiO „Ñ¨|e
áÈ=@OQÍ z„uã¨∂Î ^•xx J^Œ∞Ñ¨ÙKÕÜ«∂Åx „Ñ¨Éèí∞`åfixfl
HÀ~°∞`«∞<åfl~Ú. „ÉˇlÖò „Ñ¨Éèí∞`«fiO Ãã·#ºO`À Ü«Ú=[#∞ÅÃÑ·
áêâ◊qHõ x~°ƒO^è•xfl ™êyã¨∞Î#flk. nx`À Ü«Ú=[#∞Å∞ =∞iO`«
ãÖÑ¶¨∞˜`« áÈ~åÏxH˜ ã≤^Œú=∞=Ù`«∞<åfl~°∞. Kèås˚Å∞ `«yæOKåÅ#fl
_ç=∂O_»∞ ™ê÷#OÖ’ „Ñ¨*Ï~°"å}Ï =º=ã¨÷#∞ *ÏfÜ«∞O KÕÜ«∂e,
™ê~°fi[h# Lz`« q^•º "≥·^Œº ¿ã=Å∞ JOkOKåÅ#fl
_ç=∂O_»¡#∞ =ÚO^Œ∞‰õΩ `≥KåÛ~°∞. "ÕÅ ZHõ~åÅ Z¿ãì@∞¡#fl
Éèí∂™êfi=ÚÅ#∞, ‰õΩÉË~°∞Å#∞ ãÖ`«$Ñ≤Î Ñ¨~°∞ã¨∂Î JkèHÍ~°OÖ’
H˘#™êQÆ∞`«∞#fl =∞^èÕº "å^Œ "å=∞Ñ¨Hõ∆ <Õ`« ~ÀÃãÑ¶π [<å^Œ~°}
`å*Ï PO^Àà◊#Å`À `«yæOk. ¿Ñ^ŒiHõO, x~°∞^ÀºQÍÅ
x~°∂‡Å#`Àáê@∂ Jqhu ~°Ç≤Ï`«"≥∞ÿ#, ã¨fiK«Ûù"≥∞ÿ# ã¨=∞~°÷
áêÅ##∞, ™ê=∂lHõ <åºÜ«∂xfl „Ñ¨[Å∞ HÀ~°∞`«∞<åfl~°x ~ÀÃãÑ¶π
WÑ¨Ê˜ÔH·<å QÆ∞iÎOKå~å? JO>Ë Jk ÖË^Œ∞. ~ÀÃãÑ¶π`À áê@∂
ÖÏ˜<£ J"≥∞iHõ<£ "å=∞Ñ¨Hõ∆ „Ñ¨Éèí∞`åfiÅxfl˜H© „ÉˇlÖò
PO^Àà◊#Å∞ XHõ ÃÇÏK«ÛiHõ. ã¨Ç¨Ï[ =#~°∞Å ~å|_ç`À „Ñ¨*Ï
ãÖˆH∆=∞ Ñ¨^äŒHÍÅ∞ J=∞Å∞KÕ¿ãÎ ãïáÈ^Œx Jq WÑ¨Ê˜ÔH·<å
QÆ∞iÎOK«Hõ `«Ñ¨Ê^Œ∞.
ÃÑ~°∞QÆ∞`«∞#fl Pi÷Hõ, P^•Ü«∞ =º`åº™êÅ#∞ „Ñ¨[Å∞
„Ñ¨tflOK«_»O "≥Ú^ŒÅ∞ ÃÑÏì~°h, "å˜ Ñïëê¯~°O kâ◊QÍ
=ÚO^Œ∞‰õΩ J_»∞QÆ∞ "ÕÜ«∞ÖËHõ áÈ`Õ „Ñ¨*Ï„QÆÇ¨ xfl K«qK«∂_»Hõ
`«Ñ¨Ê^Œ∞ JO^Œ∞‰õΩ x^Œ~°≈#O ‰õÄ_® „ÉˇlÖË. 1992Ö’ „ÉˇlÖò
„Ñ¨[Å∞ ^Õâß^èŒº‰õ∆Ω_»∞ ÃÑ¶~åflO_≥ _ç "≥∞Ö’¡#∞ Jaèâ◊Oã≤ã¨∂Î
PO^Àà◊# KÕ¿ãÎ, W"åoì „Ñ¨^Œ~°≈#Å∞ „Ñ¨Éèí∞`«fi „Ñ¨*Ï =ºuˆ~Hõ
q^è•<åÅ‰õΩ, JqhuH˜ =ºuˆ~HõOQÍ ™êQÆ∞`«∞<åfl~Ú. D
PO^Àà◊#Ö’ 18–35 ãÖ=`«û~åÅ =Ü«∞ã¨∞ûQÆÅ Ü«Ú=`«
J`«ºkèHõOQÍ áêÖÁæO@∞Ok. giH˜ `«=∞ Éèíq+¨º`«∞Î JO^èŒHÍ~°OQÍ
HõxÊã¨∞ÎOk. PO^Àà◊#HÍ~°∞Å∞ q^•º, "≥·^ŒºO, Láêkè JO^ŒiH˜
JOkOKåÅx _ç=∂O_£ KÕã¨∞Î<åfl~°∞. H˘xflKÀ@¡ áÈbã¨∞Å∞
‰õÄ_® PO^Àà◊# HÍ~°∞Å`À Hõeã≤ x~°ã¨#Ö’ áêÖÁæ<åfl~°∞.
áê~°¡"≥∞O@∞, JÃãOc¡, ™ê÷xHõ ãÖã¨÷Å‰õΩ ZxflÔH·# „Ñ¨*Ï
„Ñüx^èŒ∞Å∞ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ „Ñ¨*Ïã¨=∞ã¨ºÅ∞ Ñ¨˜ìOK«∞HÀ=_»O ÖË^Œx
PO^Àà◊# HÍ~°∞Å∞ K≥|∞`«∞<åfl~°∞. H˘xflKÀ@¡ Ç≤ÏO™ê`«‡Hõ
ãÖÑ¶¨∞@#Å∞ KÀ@∞ KÕã¨∞‰õΩ<åfl~Ú. L^Œº=∂xfl J}K«_®xH˜
„Ñ¨Éèí∞`«fiO Ãã·<åºxfl kOÑ≤Ok. J~Ú<å PO^Àà◊# ã¨^Œ∞Ì
=∞}QÆÖË^Œ∞. (~°K«~Ú`«-q„âßO`« Láê^è•ºÜ«Ú_»∞)

22#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
`≥ÅOQÍ} =#~°∞Å Ñï~°Hõ∆}-~å¢+¨ì™ê^èŒ# J<Õ x<å^ŒO`À
"≥Ú^Œ˜ q_»∞`«QÍ L`«Î~° `≥ÅOQÍ} lÖÏ¡Ö’¡ |ã¨∞ûÜ«∂„`«
x~°fiÇ≤ÏOKåÖx `≥ÅOQÍ} „Ñ¨*Ï„Ñ¶Öò x~°‚Ü«∞O fã¨∞H˘x EÖˇ·
8 #∞O_ç 16 =~°‰õΩ x*Ï=∂ÉÏ^£, PkÖÏÉÏ^£, HõsO#QÆ~ü,
=~°OQÆÖò, Y=∞‡O lÖÏ¡Ö’¡ |ã¨∞ûÜ«∂„`« x~°fiÇ≤ÏOzOk. EÖˇ·
8# QÆ<£áê~ü¯Ö’ J=∞~°g~°∞Å‰õΩ x"åo JiÊOz, *ˇO_® TÑ≤#
`«~°∞"å`« „áê~°OÉèí"≥∞ÿ# |ã¨∞ûÜ«∂„`« EÖˇ· 17# Y=∞‡O
„ÃÑãπg∞ò`À =Úyã≤Ok. `≥ÅOQÍ}Ö’ [~°∞QÆ∞`«∞#fl =#~°∞Å
^ÀÑ≤_çx ˆH=ÅO HÀ™êÎO„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•i =~åæÅ ^ÀÑ≤_çQÍ<Õ
HÍ‰õΩO_® `≥ÅOQÍ}Ö’x ^ŒàÏ~°∞Å =∞~˘Hõ HÀ}Ïxfl |ã¨∞ûÜ«∂„`«
„Ñ¨[Å‰õΩ J~°÷O KÕ~ÚOzOk.
=#~°∞Å ^ÀÑ≤_çx ™ê„=∂[º"å^Œ „Ñ¨ÑÖpHõ~°}Ö’
ÉèÏQÆOQÍ<Õ K«∂_»=Åã≤ L#flk. „Ñ¨ÑÖK«OÖ’x J„QÆ~å[ºOQÍ
ÃÑ`«Î#O KÕã¨∞Î#fl J"≥∞iHÍ `«# ^ŒQÆæ~°∞#fl K«=Ú~°∞ xÅfiÅ#∞
"≥eH˜fÜ«∞‰õΩO_® QÆÖòÊù, W`«~° ^ÕâßÅ #∞O_ç K«=Ú~°∞#∞
"å_»∞‰õΩO@∞Ok. W~åH±ÃÑ· ^•_çx D HÀ}O #∞O_Õ K«∂ã¨∞Î<åflO.
JÖÏ<Õ W`«~° Ü«¸~°Ñπ ^ÕâßÅ∞ Ãã·`«O `«=∞ ^ŒQÆæ~°∞#fl
ã¨Ç¨Ï[=#~°∞Å#∞ "≥eH˜ fÜ«∞‰õΩO_® =¸_À „Ñ¨ÑÖK«
^ÕâßÅÃÑ·<Õ P^è•~° Ñ¨_»∞`«∞<åfl~Ú. "åˆ~ |Ç¨ïà◊*Ïu HõOÃÑhÅ
=Úã¨∞ˆQã¨∞H˘x Jaè=$kú K≥O^Œ∞`«∞#fl ^ÕâßÖ’¡ HõOÃÑhÅ∞
<≥ÅH˘eÊ ãÖÑ¨^Œ#∞ `«~°eOK«∞‰õΩO@∞<åfl~°∞.''"Õ^•O`«—— #∞ XHõ
L^•Ç¨Ï~°}QÍ K≥Ñ¨Ê=K«∞Û. ™ê„=∂[º"å^Œ∞Å∞ KÕã¨∞Î#fl ^ÀÑ≤_çH˜
ã¨Ç¨ÏHõiã¨∞Î#fl ÉèÏ~°`« ^ŒàÏi áêÅ‰õ=~åæÅ∞, "åiH˜ ã¨Ç¨ÏHõiã¨∞Î#fl
HÀ™êÎO„^èŒ QÆ∞`«Î ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞ ''ÉÏxã¨H˘Hõ ÉÏxã¨—— J<Õ
Ñ¨^ŒúuÖ’ _ôÃãO„@Öˇ·*Ë+¨<£ J~Ú `≥ÅOQÍ} ã¨Ç¨Ï[ =#~°∞Å#∞
^ÀK«∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. D ^ÀÑ≤_ç ''#∂`«# Pi÷Hõ q^è•#O——`À<Õ
Z‰õΩ¯=QÍ [iyO^Œx D |ã¨∞ûÜ«∂„`«Ö’ <å‰õΩ J~°÷=∞~ÚOk.
QÆ<£áê~ü¯Ö’ „áê~°OÉèí"≥∞ÿ# |ã¨∞ûÜ«∂„`« x*Ï=∂ÉÏ^£
lÖÏ¡Ö’x cc¿Ñ@‰õΩ KÕ~°∞‰õΩ#flk. JHõ¯_ç ™ê÷xHõ lÖÏ¡
<åÜ«∞Hõ`«fiO U~åÊ@∞ KÕã≤# ã¨ÉèíÖ’ áêÖÁæx „Ñ¨[efl ™ê÷xHõ
ã¨=∞ã¨ºÅÃÑ· J_çy#Ñ¨C_»∞ 'cc¿Ñ@— Ö’x K≥~°∞=Ù HõëêìÅ∞ "åi
Hõhfl˜ "≥`«Å∞ K≥Ñ¨CH˘KåÛ~°∞. cc¿Ñ@ K≥~°∞=Ù x*ÏO HÍÅOÖ’
xi‡OK«|_çOk. D K≥~°∞=Ù xO_ç`Õ 7 „QÍ=∂Å‰õΩ ™êQÆ∞h~°∞
JO^Œ∞`«∞Ok. HÍx QÆ`« W~°"≥· UO_»∞¡QÍ D K≥~°∞=Ù áêÅ‰õΩÅ
x~°¡H∆ÍºxH˜ QÆ∞~°=Ù`«∂<Õ L#flk.
ZÅ¡Hõ@ì"åQÆ∞ #∞O_ç ~å=eû# h~°∞ ~åhÜ«∞‰õΩO_® H˘O^Œ~°∞
~å[H©Ü«∞ <Õ`«Å XuÎ_ç`À =∞^èŒºÖ’ K≥H± _®ºOÅ∞ xi‡OK«@O`À
nxH˜ h~°∞ ~å=_»O ÖË^Œ∞. 2004Ö’„áê}Ç≤Ï`«-KÕ"≥à◊§
ZuÎáÈ`«Å Ñ¨^äŒHõO ^•fi~å D K≥~°∞=Ù‰õΩ ho§™êÎ=∞x K≥Ñ≤Ê#
áêÅ‰õΩÅ∞ 2009 ZxflHõÖ’¡ D q+¨Ü«∞O Ñ¨Hõ¯#Éˇ˜ì ^•=∞H˘O_»
K≥~°∞=Ù =~°‰õΩ ho¡™êÎ=∞x x~å‡}ÏÅ∞ KÕÑ¨_»∞`«∞<åfl~°∞. WHõ¯_çH˜
^•=∞H˘O_» K≥~°∞=Ù 8 H˜Ö’g∞@~°¡ ^Œ∂~°O HÍ|˜ì JHõ¯_ç #∞O_ç
WHõ¯_çH˜ hà◊§OkOKåÅx „Ñ¨[Å∞ HÀ~°∞`«∞<åfl~°∞. ^•O`À D
K≥~°∞=ÙÃÑ· P^è•~°Ñ¨_»¤ x*Ï=∂ÉÏ^£ lÖÏ¡Ö’x 5 „QÍ=∂Å∞,
"≥∞^ŒH± lÖÏ¡Ö’x 2 „QÍ=∂Ö’¡ ™êQÆ∞h˜ H˘~°`« `«QÆ∞æ`«∞Ok.
XHõ¯™êi D K≥~°∞=ÙÅ∞ xO_ç`Õ Ô~O_Õà◊§‰õΩ ãïÑ¨_® h~°∞
LO@∞Ok. ™êQÆ∞h˜ ã¨=∞ã¨º XHõ¯ cc¿Ñ@ Ö’<Õ HÍHõ "≥Ú`«ÎO
x*Ï=∂ÉÏ^£ lÖÏ¡Ö’ L#flk. lÖÏ¡Ö’ „Ñ¨Éèí∞`«fi ÖˇHõ¯Å „Ñ¨HÍ~°O
12 ÅHõ∆Å 45"ÕÅ ZHõ~åÅ ™êQÆ∞Éèí∂q∞ LO_»QÍ ˆH=ÅO 4ÅHõ∆Å
ZHõ~åÅ∞ =∂„`«"Õ∞ ™êQÆ=Ù`«∞#fl^ŒO>Ë HÀ™êÎO„^èŒ áêÅ‰õΩÅ
x~°¡H∆ÍºxH˜ x*Ï=∂ÉÏ^£ lÖÏ¡ U q^èŒOQÍ |Å=Ù`«∞#fl^À J~°úO
KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. WHõ¯_çH˜ ‰õÄ`«"Õ@∞ ^Œ∂~°OÖ’ ‰õΩ_»"≥e¡ "åQÆ∞
Ñ¨ÓiÎQÍ ZO_çáÈ~Ú Wã¨∞Hõ "Õ∞@Å`À Z_®ix `«ÅÑ≤ã¨∞Î#flk.
^•O`À Wã¨∞Hõ "åºáê~°∞Å∞ Ü«∞^äÕK«ÛùQÍ Wã¨∞Hõ#∞ `«~°eã¨∞Î
ÖÏÉèÏefl Pi˚ã¨∞Î<åfl~°∞. „j~åO™êQÆ~ü „áê*ˇ‰õΩì#∞ ãÖ^Œi≈OKåeû
LO_»QÍ ã¨=∞Ü«∂ÉèÏ=O =Å¡ ãÖ^Œi≈OK«ÖËHõ áÈÜ«∂O.
x*Ï=∂ÉÏ^£ Ñ¨@ì}OÖ’ ~“O_£>Ë|∞Öò ã¨=∂"Õâ◊O
x~°fiÇ≤ÏOz PkÖÏÉÏ^£ Ñ¨tÛ=∞ lÖÏ¡ x~°‡Öò‰õΩ "≥àÏ§O. 9
L^ŒÜ«∞O ™ê÷xHõ J=∞~°g~°∞Å ã¨∂ÎÑÖ =^ŒÌ J=∞~°∞Å‰õΩ
x"åà◊√Å∞ JiÊOz „áê~°OÉèí"≥∞ÿ# Ü«∂„`« `≥ÅOQÍ}ˆH
`«Å=∂xHõ"≥∞ÿ# ‰õΩOÏÅ‰õΩ KÕ~°∞‰õΩ#flk. ‰õΩOÏÅ
[Åáê`«OÃÑ· xi‡OK« `«ÅÃÑ˜ì# ÃÇ·Ï_»Öò q^Œ∞º`ü „áê*ˇ‰õΩì
x~å‡}Ïxfl xeÑ≤"ÕÜ«∂Åx _ç=∂O_£ KÕâßO. nxÃÑ· Ñ¨=~ü
„áê*ˇ‰õΩì#∞ xi‡OKÕO^Œ∞‰õΩ Ñ¨t‡=∞ QÀ^•=i lÖÏ¡‰õΩ K≥Ok#
ã¨∂~°Ñ¨~åA ''~år Ñ¨=~ü „áê*ˇ‰õΩì—— J#∞=∞`«∞Å∞ á⁄OkOk.
JHõ¯_» „áê*ˇ‰õΩì xi‡OKÕO^Œ∞‰õΩ Ô~"≥#∞º _çáê~üì"≥∞Oò `«Ñ¨C_»∞
L`«Î~°`≥ÅOQÍ}|ã¨∞ûÜ«∂„`«-<åJ#∞Éèí"åÅ∞
-J~°∞}ÏOH±.ZÅ∞Hõ@∂i
˜Ñ≤ZÑ¶π |ã¨∞û Ü«∂„`«

23 PQÆã¨∞ì, 2013
x"ÕkHõezÛOk. ^•O`À H˜¡Ü«∞Ô~<£û =zÛOk. ‰õΩOÏÅÖ’ h~°∞
"≥Ú`«ÎO kQÆ∞=#∞#fl Hõ_≥O „áê*ˇ‰õΩì‰õΩ KÕ~°∞`«∞Ok. ''~år Ñ¨=~ü
„áê*ˇ‰õΩì—— „áê*ˇ‰õΩì xi‡OK«@O =Å¡ ZHõ~°O =∂„`«"Õ∞
#+¨ìáÈ`«∞O^Œx. ^•xH˜ #+¨ì ÑïÇ¨ ~°O K≥e¡™êÎ#x JO@∞#flk.
HÍx ^•^•Ñ¨Ù W~°"≥· ZHõ~åÅ "Õ∞~° J_»q #+¨ìáÈ#∞#fl@∞¡
™ê÷x‰õΩÅ∞ K≥|∞`«∞<åfl~°∞. ‰õΩOÏÅÃÑ· Ñ¨=~ü „áê*ˇ‰õΩì xi‡Oz
q^Œ∞º`ü L`«ÊuÎ KÕÜ«∂eû# J=ã¨~°O Uq∞ÖË^Œ∞. XHõ "Õà◊ q^Œ∞º`ü
L`«ÊuÎ KÕã≤<å Jk U=¸Å‰õΩ ãïáÈ^Œ∞. JHõ¯_» ™ÈÖÏ~ü ¿Ñ¡@∞¡
J=∞iÛ ã¨∂~°º~°t‡ ^•º~å Z‰õΩ¯= q^Œ∞º`ü L`«ÊuÎ KÕÜ«∞=K«∞Û.
^•x =Å¡ ã¨Ç¨Ï[ =#~°∞Å#∞ HÍáê_»∞ HÀ=_»O`À ÉÏ@∞
q^èŒfiOãÖ ÖË‰õΩO_® Jaè=$kúx ™êkèOK«=K«∞Û. ‰õΩOÏÅÖ’
„áê*ˇ‰õΩì xi‡OK«OÖ’ JHõ¯_ç ™ê÷xHõ „Ñ¨[Å#∞ x~åfiã≤`«∞Å#∞
KÕã≤ J@q ãÖÑ¨^Œ#∞ ^ÀK«∞HÀ"åÅ<Õ ~°Ç¨Ïã¨ºO ^•QÆ∞#flk.
^•x `«~åfi`« Hõ_≥O „áê*ˇ‰õΩì#∞ ãÖ^Œi≈OK«@O [iyOk. JHõ¯_ç
Ô~·`åOQÆO Hõ_≥O „áê*ˇ‰õΩì Z`«∞Î =∞~À Ô~O_»∞ J_»∞QÆ∞Å∞
ÃÑOKåÅx L^Œº=∂Å∞ KÕã¨∞Î<åfl~°∞. HÍx áêÅ‰õΩÅ∞ ^•xfl U
=∂„`«O Ñ¨˜ìOK«∞ HÀ=_»OÖË^Œ∞. >ˇÿQÆ~ü *’<£ ¿Ñ~° "ÕÖÏk =∞Ok
x~åfiã≤`«∞Å#∞ K≥Ü«∞º_®xH˜ K«∂ã¨∞Î#fl Hõ"åfiÅ JÉèíÜ«∂~°}ºO
„áêO`åxH˜ "≥àıÎ P „áêO`«O JO`å Ñ¨K«Ûx K≥@¡`À, P
Ñ¨zÛ‰õÖ’ Ñ¨ÙiqÑ≤Ê P_Õ <≥=∞à◊√§, ÖËà◊√¡, ^Œ∞Ñ¨CÅ∞, lOHõÅ∞
W`«~° [O`«∞=ÙÅ`À xO_ç=ÙOk. x*ÏxH˜ áêÅ‰õΩÅ∞ >ˇÿQÆ~ü
*’<£ ¿Ñi@ JHõ¯_ç „Ñ¨[efl x~åfiã≤`«∞Å#∞ KÕã≤ JHõ¯_»∞#fl
ã¨∞#flÑ¨Ù~å~Ú xˆH∆áêÅ∞ ^ÀK«∞ÔHàı§ ‰õΩ„@#∞ KÕã¨∞Î<åfl~°∞.
JÉèíÜ«∂~°}ºOÖ’ x~åfiã≤`«O HÍÉ’`«∞#fl ã≤OQÆ~åÜ«∞ ¿Ñ@
„QÍ=∂xH˜ "≥àıÎ JHõ¯_»∞#fl Pk"åã‘ „Ñ¨[Å∞ J@q JkèHÍ~°∞Å`À
Ñ¨_»∞`«∞#fl HõëêìÅ#∞ K≥Ñ¨CH˘KåÛ~°∞. JÜ«∂º "Õ∞O L#fl Tà◊¡
#∞O_ç =∞=Ú‡Å<≥Å¡Q˘˜ì D_» Ñ¨ÙÅ∞Å#∞ ÃÑOK«∞`«~°@.
QÆ@¡~Ú`Õ "Õ∞O U_çH˜ É’"åÖË. UO *Ëã≤ |`«HÍÖË. J_»q
`«e¡x_çã≤ Z@¡|`«HÍÖË. Jx JHõ¯_ç <åÜ«∞H± áÈ_£Å∞
„Ñ¨tflã¨∞Î#fl~°∞. „Ñ¨[ÅO`« áÈ_»∞ =º=™êÜ«∞OÃÑ· P^è•~°Ñ¨_ç
„|`«∞‰õΩ`«∞#fl "åˆ~. áÈ_»∞ Éèí∂=ÚÅ HÀãÖ J_»qx
H˘˜ì#O^Œ∞‰õΩ 50 =∞OkÃÑ· ˆHã¨∞Å∞ ÃÑÏì~°∞. "å~°∞ WÑ¨Ê˜H˜
J^•Å`üÅ K«∞@∂ì u~°∞QÆ∞`«∞<åfl~°∞. U J_»qÃÑ·<≥·`Õ Ç¨Ï‰õΩ¯
HÀãÖ áÈ~å_ç ~åOr QÀO_»∞ LiuÜ«∞º|_®¤_À, H˘=∞~°OcèO
Jã¨∞=ÙÅ∞ ÉÏ™ê_À <Õ_»∞ P J_çq #∞O_ç Pk"åã¨∞Å#∞ `«iq∞
"Õ¿ã ‰õΩ„@#∞ ÉèÏ~°`« áêÅHõ=~åæÅ∞ ''„w<£ Ç¨ÏOò—— ¿Ñ~°, ~å¢+¨ì
áêÅHõ =~åæÅ∞ '>ˇÿQÆ~ü *’<£— ¿Ñ~° KÕã¨∞Î<åfl~°∞. Pk"åã¨∞Å∞
J_»qx HÍáê_»∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ "åi Ñ¨Ósfi‰õΩÖÏ¡ PÜ«Ú^è•Öˇ`«ÎHõ
`«Ñ¨Ê^Õ"≥∂ JxÑ≤ã¨∞Î#flk.
=¸_»=~ÀA PkÖÏÉÏ^£ `«∂~°∞Ê lÖÏ¡ `«xH“@Å
=∞O_»ÅO `«∞q∞‡_ç ÃÇÏ˜ì =^ŒÌ xi‡OK« `«ÅÃÑ˜ì# ''„áê}Ç≤Ï`«-
KÕ"Õà◊§ ZuÎáÈ`«Å Ñ¨^äŒHõO—— „áê*ˇ‰õΩì#∞ ãÖ^Œi≈Oz ™ê÷x‰õΩÅ#∞
HõÅã≤ Jaè„áêÜ«∞O fã¨∞H˘<åflO. „Ñ¨[Å#∞ XHõ"Õà◊ „Ñ¨Éèí∞`«fiO
x~åfiã≤`«∞Å#∞ KÕ¿ãÎ Z˜ì Ñïã≤÷`«∞Ö’¡ Tix =ke "≥àı§k
ÖË^Œx ™ê÷x‰õΩÅ∞ K≥Ñ¨ÙÎ<åfl~°∞. „áê}Ç≤Ï`«-KÕ"Õà◊§ ZuÎáÈ`«Å
Ñ¨^äŒHõO `«∞q∞‡_ç ÃÇÏ˜ì#∞O_ç ~°OQÍÔ~_ç¤ lÖÏ¡‰õΩ PkÖÏÉÏ^£
lÖÏ¡ #∞O_ç hà◊§Ok"åfieû# J=ã¨~°O ÖË^Œ∞. <åºÜ«∞Ñ¨~°OQÍ
Hõ$+¨‚[ÖÏÅ∞ ^•xH˜ ~å"åe. PkÖÏÉÏ^£ #∞O_ç HõsO#QÆ~üÖ’x
"åQÆ∞Å#∞ HÍÅ∞=Å‰õΩ J#∞ãÖ^è•#O KÕã¨∂Î KÕ"≥à◊§‰õΩ
h~°Okã¨∞Î#fl áêÅ‰õΩÅ∞ PkÖÏÉÏ^£, HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡Å‰õΩ K«∞Hõ¯
h~°∞ ˆHÏ~ÚOK«ÖË^Œ∞. PkÖÏÉÏ^£ „Ñ¨[Å‰õΩ h~°∞ ˆHÏ~ÚOz#
`«~°∞"å`« q∞QÆ∞Å∞ [ÖÏÅ#∞ W`«~° „áêO`åÅ‰õΩ `«~°eOKåÅx
PkÖÏÉÏ^£ „Ñ¨[Å∞ _ç=∂O_£ KÕã¨∞Î<åfl~°∞. KÕ"Õà◊§ #∞O_ç
=∞Ç¨Ï|∂Éò#QÆ~ü g∞^Œ∞QÍ Hõ~°∂flÅ∞ Hõ$+¨‚ ÉËã≤<£Ö’ „áê}Ç≤Ï`«
hà◊§#∞ Hõe¿Ñ ‰õΩ„#∞ áêÅ‰õΩÅ∞ KÕã¨∞Î<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ}
„áêOfÜ«∞ L^Œº=∂xfl J}z"Õ¿ã ‰õΩ„@Ö’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ
`≥ÅOQÍ}Ö’x Ô~O_»∞ lÖÏ¡Å =∞^èŒº H˘Ï¡@ Éˇ>Ëì „Ñ¨Ü«∞`«flO
KÕã¨∞Î#flk. „áê}Ç≤Ï`«-KÕ"Õà◊§ „áê*ˇ‰õΩì‰õΩ *ÏfÜ«∞ Ç¨ÏŸ^•`Àáê@∞
PkÖÏÉÏ^£ „Ñ¨[Å‰õΩ, HõsO#QÆ~ü „Ñ¨[Å‰õΩ h~°OkOz# `«~åfi`«
KÕ"Õà◊§‰õΩ x~°Ok"åfie Jx „Ñ¨[Å∞ _ç=∂O_£ KÕã¨∞Î<åfl~°∞.
PkÖÏÉÏ^£ lÖÏ¡#∞ FÃÑ<£HÍãπì ÉÁQÆ∞æQÆ#∞Å ¿Ñi@ ÉÁO^ŒÅ
QÆ_»¤QÍ, =∞˜ìk|ƒÅ∞QÍ =∂ˆ~Û „Ñ¨Ü«∞`«flO [~°∞QÆ∞`«∞#flk.
HõàÏº}˜Yx(ÔHÔH 2) "≥∞QÍ FÃÑ<£HÍãπì ¿Ñ~°∞`À ZO`À K«i„`«
Hõey# „Ñ¨*Ï L^Œº=∂Å‰õΩ, ã≤OQÆˆ~}˜ HÍi‡HÀ^Œº=∂Å‰õΩ
Ñ¨Ù˜ìxÅ∞¡ J~Ú# ÉˇÅ¡OÑë¡ Ñ¨@ì}Ïxfl Hõ#∞=∞~°∞QÆ∞ KÕ¿ã
„Ñ¨Ü«∞`«flO [~°∞QÆ∞`«∞#flk. FÃÑ<£HÍãπì q^è•<åxH˜ =ºuˆ~HõOQÍ
„Ñ¨[Å∞ L^Œºq∞ã¨∞Î<åfl~°∞. „Ñ¨*Ïaè„áêÜ«∞ ¿ãHõ~°} [i¿ÑO^Œ∞‰õΩ
=zÛ# HõÖˇHõì~ü#∞ J_»¤yOz JÔ~ã¨∞ìÅ~Ú, ˆHã¨∞Å áêÅÜ«∂º~°∞,
ÉˇÅ¡OÑë¡`Àáê@∞ 380 UO_»¡ K«i„`« Hõey# Z„~°QÆ∞O@¡Ñ¨Öˇ¡
Ãã·`«O Hõ#∞=∞~°∞QÆ∞ HÍÉ’`«∞#flk. ÉˇÅ¡OÑë¡Ö’ g∞_çÜ«∂`À/
„Ñ¨[Å`À =∂Ï¡_»∞`«∞#fl „Hõ=∞OÖ’ áÈbã¨∞Å∞ =zÛ JuQÍ
„Ñ¨=iÎOKå~°∞. ZxflHõÅ HÀ_£ L#fl^Œx ~À_»¡ÃÑ· LO_»~å^Œx,
Z‰õΩ¯= =∞Ok QÆ∞q∞‰õÄ_»~å^Œx H˘kÌ¿ãÑ¨Ù J_»¤O‰õΩÅ∞
HõeyOKå~°∞. ~å[º x~°ƒO^èŒO `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ì™ê^èŒ#HÍ~°∞Å

24#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
HõO>Ë, =#~°∞Å Ñï~°Hõ∆} HÀãÖ =∂Ï¡_»∞`«∞#fl, áÈ~å_»∞`«∞#fl
"åiÃÑ· Z‰õΩ¯= L#fl^Œx J~°÷=∞=Ù`«∞Ok. ^•x `«~°∞"å`«
^ŒQÆæ~°Ö’x =∞~À x~åfiã≤`« „áêO`«O ™È=∞QÆ∂_≥O#∞ ãÖ^Œi≈Oz
„Ñ¨[Å#∞ HõÅ"åeû L#flÑ¨Ê˜H˜ ~å„u á⁄^Œ∞Ì ÉÏQÍ áÈ=@O`À
"≥à◊§ÖË^Œ∞. JHõ¯_ç „Ñ¨[Å‰õΩ QÆ`«OÖ’ `≥ÅOQÍ} „Ñ¨*Ï„Ñ¶Öò
FÃÑ<£HÍãπì =ºuˆ~Hõ Ü«∂„`« KÕã¨∞ÎO>Ë JÔ~ã¨∞ì J~Ú#
<åÜ«∞‰õΩÅ#∞ q_»∞^ŒÅ KÕÜ«∂Åx 144 ÃãHõ∆<£#∞ kèHõ¯iOz
~À_»¡ÃÑ· Éˇ·~îå~ÚOz# K«i„`« L#flk.
<åÅ∞QÆ=~ÀA HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡Ö’x QÀ^•=iYxÖ’ „ÃÑãπ
g∞òÃÑ˜ì FÃÑ<£HÍãπì ¿Ñ~° x~åfiã≤`«O HÍÉ’`«∞#fl „áêO`«O
J~Ú# `å_çK≥~°¡‰õΩ "≥àÏ¡O. ~å[ºx~°ƒO^èŒO`À áê@∞ „Ñ¨Hõ$u
x~°ƒO^èŒO ‰õÄ_® `À_≥·Ok. =~°¬O Ñ¨Å∞=∂~°∞¡ P@OHõO
HõeyOzOk. „Ñ¨[Å#∞ H˘xfl ãÖ^Œ~åƒùÅÖ’ HõÅ=‰õΩO_®<Õ
"≥#∞k~°QÍeû =zÛOk. XÃÑ<£HÍãπìÅ Hõ<åfl =ÚO^Œ∞ ''<ÕÅ
ÉÏ=ÙÅ∞—— ™⁄~°OQÆ =∂~°æO ^•fi~å ÉÁQÆ∞æ#∞ "≥eH˜f¿ã Ñ¨^Œúu
LO_Õk. <Õ˜H© Jk #_»∞ã¨∞Î#flk, nxfl (WOÔHÂ¡<£) Ñ¨^Œúu
JOÏ~°∞. ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ 1775Ö’ ~å}˜QÍO*ò (cÇ¨Ï~ü)Ö’
ÉÁQÆ∞æQÆx „áê~°OÉèí"≥∞ÿ#k. x*ÏO ãÖ™ê÷#OÖ’ 1875 Y=∞‡O
WÅ¡O^Œ∞ „áêO`«OÖ’ ÉÁQÆ∞æ#∞ Hõ#∞Q˘<åfl~°∞. 1875Ö’ qeÜ«∞O
HÕQ∑ J<Õ lÜ«∂Ålã¨∞ì <≥·*ÏO „áêO`«OÖ’ Jáê~°"≥∞ÿ# ÉÁQÆ∞æ
xÅfiÅ∞<åfl~Ú Jx x~åúiOKå~°∞. "≥Ú^Œ˜™êiQÍ H˘`«ÎQÆ∂_≥OÖ’
JO_»~ü„Q“O_£ "≥∞ÿxOQ∑ "≥Ú^ŒÖˇ·Ok. 1920<å˜H˜ ÅO_»<£ ™êìH±
ZˆHÛO*òÖ’ ã≤OQÆˆ~}˜ ¿Ñ~°∞ #"≥∂^Œ∞ J~ÚOk. 1950Ö’
ÉÏ¡ã≤ìOQ∑ "å_»HõOÖ’H˜ =zÛOk. 1954Ö’ ÉÏ¡ã≤ìOQ∑Ö’
_≥·#"≥∞òÅ∞ "å_»_»O "≥Ú^ŒÅ~ÚOk. HÍi‡‰õΩÅ∞ Ç¨Ï‰õΩ¯Å HÀãÖ
áÈ~å_»∞`«∞O_ç# HÍi‡HÀ^Œº=∞ <åÜ«∞‰õΩ_»∞ HÍIIâı+ÿix
|∂@HõÑ¨Ù Z<£H“O~üÖ’ ~å[ºO K«O¿Ñã≤Ok. x*ÏO
ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å¢+¨ìOÖ’ 1890-1956 =~°‰õΩ 66 UO_»¡Ö’
"≥eH˜ fã≤# ÉÁQÆ∞æ 48 q∞eÜ«∞#∞¡. HÍx PO„^èŒ„Ñ¨^Õâò
U~åÊ@∞`À ÉÁQÆ∞æ "≥eH˜ fÜ«∞_»O Z‰õΩ¯"≥·Ok. =#~°∞Å ^ÀÑ≤_ç
ÃÑiyOk. <Õ_»∞ ™êb# 53 q∞eÜ«∞<£ @#∞flÅ ÉÁQÆ∞æ#∞
"≥eH˜fã¨∞Î<åfl~°∞. 1975 HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡ Hõ=∂<£Ñ¨Ó~ü(=∞O)
EÅÑë¡Ö’ "≥Ú^Œ@ FÃÑ<£HÍãπì QÆx „áê~°OÉèí"≥∞ÿOk. Ñ¨~åº=~°}
âß¢ã¨Î"Õ`«ÎÅ „Ñ¨HÍ~°O ''"Õ~Ú P@OÉÏO|∞Å∞ ã¨$+≤ìOKÕ
q^èŒfiO™êxfl XHõ FÃÑ<£HÍãπì ã¨$+≤ìã¨∞ÎOk—— `≥ÅOQÍ}Ö’x
<åÅ∞QÆ∞lÖÏ¡Å∞ HõsO#QÆ~ü, PkÖÏÉÏ^£, Y=∞‡O, =~°OQÆÖòÖ’
400(¿ã¯fi~ü) H˜.g∞.Å "Õ∞~° ^•^•Ñ¨Ù P~°∞#fl~° ÅHõ∆Å ZHõ~åÅÖ’
ÉÁQÆ∞æ xÅ∞=Å∞<åfl~Ú. FÃÑ<£HÍãπì KÕã¨∞Î#fl „QÍ=∂Å`Àáê@∞
K«∞@∞ì Ñ¨Hõ¯# Ñ¨k „QÍ=∂Å∞ q^èŒfiOãÖ J=Ù`«∞<åfl~Ú.
FÃÑ<£HÍãπìÅ`À XHõÑ¨C_»∞ 1.20 "ÕÅ∞ L#fl HÍi‡‰õΩÅ∞ <Õ_»∞
ã¨QÍxH˜ Ñ¨_çáÈÜ«∂~°∞. q∞ye# "åi ™ê÷#OÖ’ HÍO„Ï‰õΩì
HÍi‡‰õΩÅ#∞ ÃÑ˜ì "åiH˜ U =∂„`«O ã¨^Œ∞áêÜ«∂Å∞
HõeÊOK«‰õΩO_® Ñ¨xH˜ Éèí„^Œ`«, rq`åxH˜ Éèí„^Œ`« ÖË‰õΩO_® Ñ¨x
KÕ~ÚOK«∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. ™ê÷xHõ „Ñ¨[Öˇ·`Õ ã¨=∞ã¨ºÅ Ñ¨@¡
áÈ~å_»∞`å~°x W`«~° „áêO`åÅ #∞O_ç HÀ™êÎO„^èŒ, Kè«fÎãπÑ¶¨∞_£,
*Ï~°öO_£Å #∞O_ç fã¨∞H˘zÛ Ñ¨x KÕ~Úã¨∞Î#fl~°∞. 1983Ö’
Z<£˜P~ü Ç¨ÏÜ«∂OÖ’ [~°‡<£ ™êOˆHuHõ Ñï*Ï˝#O`À `«Ü«∂Ô~·#
''x~°O`«~° `«=fiHõÜ«∞O„`«O—— (HõO˜#∂º~ÚOQ∑ "≥∞ÿxOQ∑ q∞+¨<£)
''Ñ¨$käfi ÉèíO[<£——#∞ fã¨∞‰õΩ=KåÛ~°∞. ^•x`À JO_»~ü„Q“O_£
ÉÏ=ÙÅÖ’ Z‰õΩ¯=QÍ ÉÁQÆ∞æ "≥eH˜fÜ«∞_»O „áê~°OÉèí"≥∞ÿOk.
ã≤OQÆˆ~}˜Ö’ FÃÑ<£HÍãπì "≥∞ÿxOQ∑ J<Õk ''#∂`«# Pi÷Hõ
q^è•#O——`À<Õ Ñ¨ÙOA‰õΩ#flk. 1989Ö’ 40 U@"åÅ∞ ÉÏ=ÙÅ∞
50,000 L^ÀºQÍÅ∞ W"åfiÅx â◊`åaú L`«û"åÅÖ’ ã≤OQÆˆ~}˜
ãÖã¨÷ J#∞‰õΩ#flk. HÍx 1991 #∂`«# Pi÷Hõ q^è•#O`À
U"åÅ∞ ÉÏ=ÙÅ ™ê÷<åefl FÃÑ<£HÍãπìÅ∞ P„Hõq∞Oz
„Ñ¨ÑÖpHõ~°}Ö’ ÉèÏQÆOQÍ [~°QÆ∞`«∞#fl ^ÀÑ≤_çH˜ c*ÏÅ∞ Ñ¨_®¤~Ú.
™ê÷xHõ „Ñ¨[Å‰õΩ ^ŒHÍ¯eû# =#~°∞Å#∞ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞
^ÀK«∞ÔHà◊√Î<åfl~°∞. ™êb<å 3000 HÀ@¡ ~°∂áêÜ«∂Å∞ ã≤OQÆˆ~}˜
#∞O_ç ˆHO„^•xH˜ "≥à◊√`«∞#flk. JO^Œ∞Ö’ 10% Y~°∞ÛÃÑ˜ì<å
‰õÄ_® WHõ¯_» Jaè=$kú [iˆQk. =#~°∞Å∞ L#fl^ŒQÆæ~° Ñï„â◊=∞Å∞
ÃÑÏìeû LO_»QÍ, HÀ™êÎO„^èŒ áêÅ‰õΩÅ∞ `≥ÅOQÍ}Ö’ ÉÁQÆ∞æ
P^è•i`« Ñï„â◊=∞Å∞ ÃÑ@ì‰õΩO_® q[Ü«∞"å_», qâßYÑ¨@flO‰õΩ
`«~°eã¨∞Î<åfl~°∞. JO`ÕQÍ‰õΩO_® ''a—— „ˆQ_£ ÉÁQÆ∞æ#∞ ''ã≤——„ÔQ_£
ÉÁQÆ∞æ¿Ñ~°∞ K≥Ñ≤Ê ZQÆ∞=∞uKÕã≤ 200 HÀ@¡ ~°∂áêÜ«∞Å #+¨ìO
`≥KåÛ~°∞. ÉÁQÆ∞æ P^è•i`« q^Œ∞º`ü Ñï„â◊=∞#∞ ~å=∞QÆ∞O_»OÖ’
ZÑ≤ZãπWa ZÅ¢H˜ìHõÖò É’~°∞¤„HÕ^Œ Ñ¨xKÕã¨∞Î#fl ^•xx *ÏfÜ«∞
„áê*ˇ‰õΩìQÍ =∂iÛ 2700 "≥∞QÍ "å@¡ q^Œ∞º`üÖ’ ˆH=ÅO 700
=∂„`«"Õ∞ ~å¢ëêìxH˜ ˆHÏ~ÚOKå~°∞. JO^Œ∞Ö’ `≥ÅOQÍ}‰õΩ
âß`«O `«‰õΩ¯"Õ =~°OQÆÖò Ö’x ''HÍHõfÜ«∞ ^äŒ~°‡Öò Ñ¨=~ü ¿ãì+¨<£—
(ÔH˜Ñ≤ãπ)Ö’ L`«ÊuÎ JÜÕ∞º q^Œ∞º`üÖ’ 40 âß`«O LÉèíÜ«∞
QÀ^•=i lÖÏ¡Å‰õΩ ˆHÏ~ÚOKå~°∞. FÃÑ<£HÍãπìÅ =Å¡ „QÍg∞}
Ô~·`«∞Å∞ áêi„âßq∞Hõ „áêO`åÅÖ’ J_®¤ ‰õÄbÅ∞QÍ
=∂~°∞`«∞<åfl~°∞. `å_çK«~°¡ FÃÑ<£HÍãπì =Å¡ ™ê~°=O`«"≥∞ÿ# <ÕÅÅ∞
=∞˜ìk|ƒÅ∞QÍ =∂~°∞`«∞<åfl~Ú. JHõ¯_» ÑÖ_Õ ÑüÎ,

25 PQÆã¨∞ì, 2013
q∞iÛÑÖ@Å∞ HõsO#QÆ~üˆH `«Å=∂xHõOQÍ xeKå~Ú. =∂<Õ~°∞
HÕ^Œ ™êe<å Ô~O_»∞ ÑÖ@Å∞ ÑÖ_Õ `«i Éèí∂=ÚÅ∞ ÉÁO^ŒÅ
QÆ_»¤Å∞QÍ<À =∞˜ìk|ƒÅ∞QÍ<À =∂~°∞`«∞<åfl~Ú. "≥Ú^Œ˜
q_»`«QÍ 2100 ZHõ~åÅ∞, 1056 ‰õΩ@∞OÉÏÅ∞ x~åfiã≤`«∞Å∞
HÍÉ’`«∞<åfl~°∞. QÀ^•=iYx, =∞O^äŒx #∞O_ç =∞Ç¨Ï^Õ"£Ñ¨Ó~ü
=~°‰õΩ FÃÑ<£HÍãπì q^èŒfiOãÖ [~°∞QÆ∞`«∞#flk. D q^èŒfiOã¨Hõ~°
Jaè=$kúx J_»∞¤HÀHõáÈ`Õ 100 H˜Ö’g∞@~°¡ „áêO`«O JO`å
<ÕÅ`À ™ê~°OÖËHõ Ç≤Ï~À+≤=∞, <åQÆ™êH˜ÖÏQÍ QÆ_ç¤‰õÄ_»
"≥ÚÅ=‰õΩO_® [iˆQ „Ñ¨=∂^ŒO L#flk. '"Õ∞O #Å∞Ñ¨Ù#∞ L`«ÊuÎ
KÕ™êÎO, HÍx =∂ QÆà◊O Ñ¨K«Û^Œ#"Õ∞ —— J<Õ x<å^•xfl QÀ_»ÅÃÑ·
~åã¨∞Î#fl ã≤OQÆˆ~}˜ Ñ¨K«Û^Œ<åxfl HÍÅ~åã≤ #Å¡ |OQÍ~åxfl L`«ÊuÎ
q^èŒfiOã¨Hõ~°OQÍ KÕã¨∂Î, =∞#∞+¨µefl Ñ¨K«Ûx ÑÖ@á⁄ÖÏefl
x~åfiã≤`«O KÕã¨∞Î#flk. WOHõ¡~Ú<£(U@"åÅ∞) ÉÏ=ÙÅ#∞
„áê~°OaèOz r="≥·q^è•ºxfl HÍáê_»∞HÀ"åeû L#flk.
S^Œ=~ÀA HõsO#QÆ~ü K«∞@∞ì Ñ¨Hõ¯Å L#fl ^•^•Ñ¨Ù 720
„QÍ<≥·ò QÆ∞@ìÅ#∞ `«=fiHÍÅ‰õΩ J#∞=∞`«∞ezÛ QÆ∞@ìÅÃÑ·#∞#fl
r="≥·q^è•ºxfl ^èŒfiOãÖKÕã¨∂Î, [O`«∞=ÙÅ#∞ x~åfiã≤`«∞Å#∞
KÕã¨∞Î<åfl~°∞. QÆ∞@ìÅq^èŒfiOãÖ =Å¡ JHõ¯_»∞#fl [O`«∞=ÙÅ∞
T~°¡ÃÑ·H˜ =zÛ „Ñ¨[Å#∞ QÍÜ«∞Ñ¨~°∞ã¨∞Î<åfl~Ú. H˘O_»"åÅ∞
#∞O_ç *ÏÅ∞"åˆ~ "åQÆ∞Å∞, ÃãÅÜÕ∞~°∞¡ ^èŒfiOãÖ HÍ=_»O`À
áê@∞ Éèí∂QÆ~°ƒù *ÏÖÏÅ∞ JO`«iOzáÈ`«∞<åfl~Ú. HõsO#QÆ~ü‰õΩ
8 H˜Ö’ q∞@~°¡ ^Œ∂~°OÖ’ L#fl PÔ~‰õΩO@Ö’x 400 ZHõ~åÅ∞
âıfi`« „QÍ<≥·òû QÆOQÆ∞Å Hõ=∞ÖÏHõ~ü‰õΩ K≥Ok# HõOÃÑh H˘Å¡
Q˘_»∞`«∞#flk. HõsO#QÆ~üÖ’x QÆ∞@ìÅ#∞ q^èŒfiOãÖ KÕã¨∞Î#fl "å~°∞
|Ü«∞˜ =º‰õΩÎÖËHÍHõ "≥∞*Ïi˜QÍ `≥ÅOQÍ} „áêO`« ^ŒàÏ~°∞ÖË.
Ç¨Ïs+π~å=Ù‰õΩ K≥Ok# a<åq∞ H˜+¨<£<åÜ«∞H±, D>ˇÅ~å*ËO^Œ~ü,
˜_çÑ≤ #∞O_ç ˜P~üZãπÖ’ KÕi `≥ÅOQÍ} ÉÏÑ≤ì[O fã¨∞‰õΩ#fl
QÆOQÆ∞Å Hõ=∞ÖÏHõ~ü‰õΩ K≥Ok# âıfi`«„QÍ<≥·òû, ˜_çÑ≤ ÃÑ^ŒÌÑë¡
Z"≥∞‡ÖËº q[Ü«∞ ~å=∂~å=Ù, a*ˇÑ≤H˜ K≥Ok# ã≤.ÃÇÏKü.
q^•º™êQÆ~ü~å=Ù‰õΩ „QÍ<≥·ò HõOÃÑhÅ∞O_»QÍ "Õ~°∞"Õ~°∞ a<åq∞
¿Ñ~°¡`À #_»∞Ñ¨Ù`«∞<åfl~°∞. q∞ye# Z"≥∞‡ÖËºÅ‰õΩ JO^Œ∞Ö’
"åÏÅ∞ =Ú_»∞`«∞<åfl~Ú. PÔ~Ñë¡ "≥∂Ç¨Ï<£ ÖÏO˜ Z"≥∞‡ÖËºÖˇ·`Õ
QÆ∞@ìÅ Ñï~°Hõ∆} HÀãÖ áÈ~å_»∞`«∞#fl "åiÃÑ· Éè∫uHõ, =∂#ã≤Hõ
^•_»∞Å#Ω „áÈ`«ûÇ≤Ïã¨∞Î<åfl_»∞. J„Hõ=∞ˆHã¨∞Å∞ ÃÑ˜ìã¨∞Î<åfl~°∞.
„Ñ¨*Ï „Ñüx^èŒ∞Å∞, áÈbã¨∞Å∞ ‰õΩ=∞‡ÔH·¯ QÆ∞@ìÅ q^èŒfiO™êxH˜
=ºuˆ~HõOQÍ =∂@¡_»∞`«∞#fl "åix '#HõûÖˇ·@¡—x „Ñ¨Kå~°O
KÕã¨∞Î<åfl~°∞. D q^èŒfiO™êxH˜ =ºuˆ~HõOQÍ „Ñ¨[Å∞
u~°QÆ|_»∞`«∂<Õ L<åfl~°∞. D „áêO`åxfl ÃãÊ+¨Öò "≥∞ÿxOQ∑ *’<£QÍ
„Ñ¨HõÕKåÅx JÃãOc¡Ö’ ¿ÑÑ¨~ü ÃÑÏì~°∞. ÃãÊ+¨Öò "≥∞ÿxOQ∑
PH±ì HÀãÖ <Õ_»∞ "åºáê~°∞Å∞ „Ñ¨Ü«∞uflã¨∞Î<åfl~°∞. |kÌÑë¡
„QÍ=∞OÖ’ QÆ∞@ì#∞ `«=fi_®xH˜ =¿ãÎ „Ñ¨[Å∞ u~°QÆ|_ç Páê~°∞.
QÆ[OÑë¡ J<Õ „QÍ=∞OÖ’ x~°‡Å J<Õ 18 UO_»¡ J=∂‡~Ú
Ti[#O JO^Œix áÈˆQã≤ HÍfiiÖòx, Ü«∞O„`åÅ#∞
`«QÆÅÉˇ˜ìOzOk. JO^Œ∞‰õΩ áÈbã¨∞Å∞ SÑ≤ã≤ ÃãHõ∆<£, 148,
452, 436, 506, P~ü/_»|∞¡º 149 ˆHã¨∞Å∞ 30 =∞OkÃÑ·
ÃÑÏì~°∞. Ãã·^•Ñ¨Ó~ü =∞O_»ÅOÖ’x ã¨~åfi~Ú áêÑ¨#fl QÆ∞@ìÅ∞,
áêÑ¨#fl xi‡Oz#HÀ@, K≥~°∞=Ù „QÍ<≥·ò HÍfisÅ =Å¡ D Kåi„`«Hõ
ãÖÑ¨^Œ Hõ#∞=∞~°∞QÆ∞ HÍÉ’`«∞#flk. „áêp# Hõ@ì_®Å#∞,
Kåi„`«Hõ ãÖÑ¨^Œ#∞ HÍáê_»∞`å=∞x q^ÕâßÅ #∞O_ç QÍOnè
"åpÅ#∞, K≥Ñ¨CÅ#∞ H˘#∞QÀÅ∞ KÕã¨∞Î#fl áêÅ‰õΩÅ∞, WHõ¯_ç
™ê÷xHõ "å~°ã¨`«fi ãÖÑ¨^Œ#∞ q^èŒfiOãÖ KÕã¨∞Î<åfl~°∞. HõsO#QÆ~üÖ’
Z‰õΩ¯= QÆ∞@ìÅ#∞ „Ñ¨ÉèÏHõ~ü, "≥OHõ#flÅ ¿Ñ~°∞ g∞^Œ∞#fl QÆOQÆ∞Å
Hõ=∞ÖÏHõ~ü‰õΩ K≥Ok# âıfi`« „QÍ<≥·òû. 1.90 ÅHõ∆Å ~åÜ«∞eì
„Ñ¨Éèí∞`åfixH˜ Hõ˜ìOk. =∂#H˘O_»∂~üÖ’ QÆ∞@ìÅ Ñï~°Hõ∆}ÔH·
áÈ~å_»∞`«∞#fl L^Œº=∞HÍ~°∞ÅÃÑ· J„Hõ=∞ ˆHã¨∞Å∞ ÃÑÏì~°∞.
JOÉË^Œ¯~ü q„QÆÇ¨ xfl JHõ¯_ç ™ê÷xHõ ^Œo`« Z"≥∞‡ÖËº PÔ~Ñë¡
"≥∂Ç¨Ï<£ `«# J#∞K«~°∞Å`À ‰õÄÅQ˘˜ìOz q„QÆÇ¨Ï q^èŒfiOãÖ
ˆHã¨∞#∞ L^Œº=∞HÍ~°∞ÅÃÑ· ÃÑ˜ìOKå_»∞. D QÆ∞@ìÅ q^èŒfiOãÖ
=Å¡ Éèí∂QÆ~°ƒù [ÖÏÅ∞ J_»∞QÆO˜áÈ~Ú, r="≥·q^èŒºxH˜ #+¨ìO
[~°∞QÆ∞`«∞#flk. XHõ ¿ã¯fi~ü g∞@~ü „QÍ<≥·ò ~å~Ú 10 "ÕÅ
~°∂áêÜ«∞Å∞ HÍQÍ, XHõ HÍi‡‰õΩx ã¨QÆ@∞ <≥Å r`«O 10 "ÕÅ
~°∂áêÜ«∞Å∞. QÆ∞@ìÅ#∞ P"å™êÅ∞QÍ KÕã¨∞H˘x rqã¨∞Î#fl
[O`«∞=ÙÅ∞ T~°¡ÃÑ·H˜ =zÛ cÉèí`«ûO ã¨$+≤ìã¨∞Î<åfl~Ú. cè=∞^Õ=~°
Ñë¡Ö’ 300 ÃÇÏHÍì~°¡Ö’x W#∞Ñ¨~åu Yx*Ïxfl `«=Ùfi‰õΩx
"≥àı¡O^Œ∞‰õΩ, ^•xfl qâßY‰õΩ `«~°eOKÕO^Œ∞‰õΩ „Ñ¨Éèí∞`«fiO
J#∞=∞`«∞Å∞ WzÛOk. cè=∞^Õ=~°Ñë¡`À áê@∞, =~°OQÆÖò
lÖÏ¡Ö’x QÆ∂_»∂~°∞, Y=∞‡O lÖÏ¡Ö’x |Ü«∂º~°O L‰õΩ¯#∞
Ãã·`«O qâßYÑ¨@flOÖ’x qâßY ã‘ìÖò á¶êºHõìsH˜ `«~°eOK«_®xH˜
J#∞=∞`«∞Å∞ WzÛOk. cè=∞^Õ=~°Ñë¡Ö’ L‰õΩ¯#∞ Z˜ì
Ñïã≤÷`«∞Ö’¡ fÜ«∞xKÕÛkÖË^Œx „Ñ¨[Å∞ K≥Ñ¨ÙÎ<åfl~°∞.
P~°=~ÀA =~°OQÆÖò HÍà’l q„QÆÇ¨ÏO ^ŒQÆæ~° „áê~°OÉèí"≥∞ÿ#
Ü«∂„`« Z„~°=∞˜ì QÆ∞@ìÅ‰õΩ xÅÜ«∞"≥∞ÿ# =∞Å¡OÑë¡H˜ KÕ~°∞‰õΩOk.
JHõ¯_»∞#fl Z„~°=∞˜ì QÆ∞@ìÅ #∞O_ç =∞˜ìx fã¨∞ÔHà◊¡_»O =Å¡
"å˜Ö’ xÅfi =ÙO_Õ h˜ ™ê=∞~°úºO ^≥|ƒuO@∞Ok. QÆ∞@ìÅ

26#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
`«~°eOÑ¨Ù#∞ ™ê÷xHõ „Ñ¨[Å∞ =ÚO^Œ∞ #∞O_ç =ºuˆ~H˜ã¨∞Î<åfl~°∞.
D „Hõ=∞OÖ’ =∞Å¡OÑë¡ „QÍ=∞ „Ñ¨[Å`À ã¨=∂"Õâ◊"≥∞ÿ# =∞=∞‡efl
J_»∞¤H˘x nxH˜ Ñï‡+¨<£ ÖË^Œx, ZxflHõÅ HÀ_£ L#fl^Œx
áÈbã¨∞Å∞ `«∞áê‰õΩÅ`À K«∞@∞ì=Ú˜ì F=~üÜ«∂Hõ∆<£ KÕâß~°∞.
JÔ~ã¨∞ì KÕ™êÎ=∞h Éˇ·O_À=~ü KÕ™êÎ=∞x `«∞áê‰õΩÅ`À ÉˇkiOz
™ê÷xHõ „Ñ¨[Å#∞ ÉèíÜ«∞„ÉÏO`«∞Å‰õΩ QÆ∞iKÕâß~°∞. áÈbã¨∞Å∞
HõeÊOz# P@OHõO`À ã¨=∂"Õâ◊O J~åúO`«~°OQÍ
PyáÈ~ÚOk. Éèí∂áêÅÑë¡Ö’<Õ 'HÍHõfÜ«∞ ^äŒ~°‡Öò Ñ¨=~ü
¿ãì+¨<£—(ÔH.˜.Ñ≤.Zãπ) S^Œ∞ =O^ŒÅ "≥∞QÍ"å@¡ q^Œ∞º`ü L`«ÊuÎ
J=Ù`«∞#flk. ^•^•Ñ¨Ù "Õ~Ú ZHõ~åÅÖ’ |∂_ç^Œ ‰õΩO@(Ü«∂+π
áêO_£)`À áê@∞ xi‡`«"≥∞ÿ L#flk. WHõ¯_çH˜ QÀ^•=iYx #∞O_ç
ÉÁQÆ∞æ, HÍàıâ◊fi~°O #∞O_ç h~°∞ =ã¨∞Î#flk. WHõ¯_» "≥Å∞=_Õ
Ü«∂+π(|∂_ç^Œ)`˘ nx "≥#∞Hõ LO_Õ ^Œ∞|ƒÑë¡ „QÍ=∞ã¨∞÷Å∞
W|ƒOkH˜ QÆ∞~°=Ù`«∞<åfl~°∞. WO^Œ∞Ö’ "≥Å∞=_Õ |∂_ç^Œ#∞
h˜`À HõeÑ≤ 'Ü«∂+π áêO_£—‰õΩ `«~°e™êÎ~°∞. W`«~° „áêO`åÅÖ’
ã≤"≥∞O@∞ Hõ~å‡QÍ~åÅ‰õΩ |∂_ç^Œ#∞ `«~°e™êÎ~°∞. HÍx WHõ¯_»
ã≤"≥∞O@∞ Hõ~å‡QÍ~åÅ∞ ÖË=Ù HÍ|˜ì |∂_ç^Œ WHõ¯_Õ LO@∞Ok.
Ü«∂+π áêO_£ #∞O_ç |∂_ç^Œ Ñ¨Hõ¯#∞#fl TiÃÑ· Ñ¨_»∞`«∞#flk.
^•x`À W|ƒOkÑ¨_»∞`«∞#fl „Ñ¨[Å∞ 'ÖË|~ü HÀ~üì—Ö’ ˆHã¨∞ "Õâß~°∞.
Wk WOHÍ #_»∞ã¨∞Î#flk. q^Œ∞º`ü „áê*ˇ‰õΩì ÃÑ˜ì#Ñ¨C_»∞
Éèí∂=ÚÅ∞ HÀÖ’Ê~Ú# "åiÖ’ 220 =∞OkH˜ WO^Œ∞Ö’ L^ÀºQÆO
WKåÛ~°∞. WO^Œ∞Ö’ L`«ÊuÎ q^Œ∞º`ü „y_£û‰õΩ "≥à◊√`«∞Ok. JHõ¯_ç
#∞O_ç W`«~° „áêO`åÅ‰õΩ "≥à◊√`«∞Ok. WHõ¯_» L`«ÊuÎ J~Ú#
q^Œ∞º`üÖ’ 40% LÉèíÜ«∞ QÀ^•=i lÖÏ¡Å‰õΩ "≥à◊√`«∞Ok.
U_»= ~ÀA #~°ûO¿Ñ@ ^ŒQÆæ~°Ö’x ~°OQÍÜ«∞ K≥~°∞=Ù#∞
ãÖ^Œi≈OK«@O [iyOk. ~°OQÍÜ«∞ K≥~°∞=Ù#∞, Z„~åÜ«∞
K≥~°∞=Ù#∞ Jã¨∞ãÖ^è•#O KÕã¨∂Î i[~åfiÜ«∞~°∞ HõÏìÅ<Õ
„Ñüáê^Œ#`À S^Œ∞ yi[# „QÍ=∂Å#∞ x~åfiã≤`«∞Å#∞
KÕã¨∞Î<åfl~°∞. K≥~°∞=ÙÖ’ Ñ¨Ó_çHõ f¿ãÎ =∂‰õΩ ãïáÈ`«∞Ok Jx
„Ñ¨[ÅO@∞<åfl~°∞. i[~åfiÜ«∞~ü HÀãÖ 5 yi[# „QÍ=∂Å`À
áê@∞ =∞~À 2 „QÍ=∂Å#∞ x~åfiã≤`«∞Å#∞ KÕÜ«∞‰õΩO_® 600
ZHõ~åÅ i[~üfi á¶êÔ~ã¨∞ì#∞ "å_»∞H˘=∞‡x „Ñ¨[Å∞ JO@∞<åfl~°∞.
x*ÏxH˜ D i[~åfiÜ«∞~ü ¿Ñ~°∞`À JHõ¯_»∞#fl L‰õΩ¯#∞, ÉÏÔHÂûò,
ã¨∞#flÑ¨Ù~å~Úx `«~°eOKÕ ‰õΩ„@ ™êQÆ∞`«∞#flk. QÆ`«OÖ’
'Ñ‘Ñ¨ÙÖòû"å~ü áêsì— K≥~°∞‰õΩÑë¡ Nx"åãπ‰õΩ K≥Ok# 1400
ZHõ~åÅ#∞ Éèí∂q∞ÖËx „Ñ¨[Å‰õΩ ÑÖzOk. ^•xfl uiy
P„Hõq∞OK«∞H˘x P Éèí∂q∞Ö’x ã¨∞#flÑ¨Ù~å~Ú `«~°eOKÕO^Œ∞‰õΩ
‰õΩ„@Ñ¨<åfl~°∞. '"≥∞QÍ Hõ<£¢ã¨ìHõ∆<£û ¢ÃÑ·"Õò eq∞>ˇ_£— ¿Ñ~° D
‰õΩ„@ [~°∞QÆ∞`«∞#flk. JÖÏˆQ HõO`«#Ñë¡Ö’ 10,409 HÀ@¡`À
Ñ≤.q.#iûOÇ¨ ~å=Ù ã¨∞[Å „ã¨=Ou ¿Ñ~° 50 ˜ZOã‘Å hà◊¡#∞
xÅ∞= LOKÕ ÉÏºˆ~l xi‡ã¨∞Î<åfl~°∞. ^•xfl ZuÎáÈ`«Å Ñ¨^äŒHõO
HÕ^Œ xi‡ã¨∞Î<åfl~°∞. ZuÎáÈ`«Å Ñ¨^äŒHÍxH˜ ÉÏºˆ~l J=ã¨~°O
ÖË^Œ∞. 3 eÑ¶¨ÙìÅ ^•fi~å ZãπP~üZãπÑ≤ HÍÅ∞=‰õΩ J#∞ãÖ^è•#O
KÕã¨∂Î =~°OQÆÖò, Y=∞‡O, #ÖÁæO_»Ö’x 50 "ÕÅ ZHõ~åÅ‰õΩ
h~°∞ JOkã¨∞Î<åfl~°∞. 2520 H˜Ö’g∞@~°¡ HÍÅ∞=Å ^•fi~å 80
H˜.g∞. ÃÑ·Ñ¨ÙÅ ^•fi~å ÑÖÑ≤}©KÕã¨∞ÎOk. nx ^•fi~å 665
"≥∞QÍ"å@¡ q^Œ∞º`ü L`«ÊuÎ [~°∞QÆ∞`«∞Ok. nxx ™ê÷xHõ „Ñ¨[Å∞
"≥Ú^Œ@ =ºuˆ~HÕKå~°∞. HÍh „áê*ˇ‰õΩì „áê~°OÉèí"≥∞ÿOk HÍ|˜ì
x~åfiã≤`«∞Å‰õΩ `«y# #+¨ì ÑïÇ¨ ~°O K≥e¡OKåÅx _ç=∂O_£
KÕã¨∞Î<åfl~°∞. JÖÏˆQ QÆ∂_»∂~°∞ #∞O_ç |Ü«∂º~°O =~°‰õΩ L#fl
^•^•Ñ¨Ù 5000 ÃÇÏHÍì~°¡ W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ#∞ qâßYÑ¨@flOÖ’x
qâßY ã‘ìÖò‰õΩ ˆHÏ~ÚOKåÅx „Ñ¨Éèí∞`«fiO P~°¤~ü WzÛOk.
cè=∞^Õ=~°Ñë¡, QÆ∂_»∂~°∞, |Ü«∂º~°O, QÍ~°¡, <ÕÅH˘O_»Ñë¡Ö’
L#fl W#∞Ñ¨~åu QÆ∞@ìÅ∞ Z‰õΩ¯= Ã+_»∂ºÖò UiÜ«∂Ö’ L<åfl~Ú.
~å*ÏºOQÆOÖ’x S^Œ∞, P~°∞ Ã+_»∂ºÖòÅ#∞, 1/70 Ü«∂H±ì,
ÑÖKå~Úf ZH±û>ˇ#¬<£ Ã+_»∂ºÖò UiÜ«∂ãπ(ÃÑ™ê) K«Ïìefl
LÅ¡OÑ¶≤∞ã¨∞Î#flk. Pk"åã¨∞Å#∞ J_»q #∞O_ç "≥à◊¡Q˘>Ëì ‰õΩ„@#∞
~å*ºO H˘#™êyã¨∞Î#flk. QÆ∂_»∂~°∞Ö’ 2500 ÃÇÏHÍì~°¡`À áê@∞,
|Ü«∂º~°OÖ’ ÅH∆Í, 45 "ÕÅ ZHõ~åÅÖ’x ãÖÑ¨^Œ#∞ qâßY‰õΩ
`«~°eOKÕ „Ñüáê^Œ# ã≤^ŒúO KÕã¨∞‰õΩ#flk.
Zxq∞^Œ= ~ÀA |Ü«∂º~°O QÆ∞@ìÅ#∞ ãÖ^Œi≈OKåO.
|Ü«∂º~°O QÆ∞@ìÅhfl KåÖÏ JO^ŒOQÍ, Ñ¨K«ÛQÍ, ÃãÅÜÕ∞~°¡`À
qq^èŒ~°HÍÅ [O`«∞, =$Hõ∆*Ï`«∞Å`À ã¨∞O^Œ~°=#OQÍ L<åfl~Ú.
ÃÑ^ŒÌQÆ∞@ì, ^Õ=Ùx QÆ∞@ì, áêO_»=ÙÅ QÆ∞@ì WOHÍ H˘xfl QÆ∞@ìÅ‰õΩ
qq^èŒ ~°HÍÅ ¿Ñ~°∞¡ „Ñ¨[Å∞ ÃÑ@∞ì‰õΩ<åfl~°∞. P QÆ∞@ìÅÃÑ· L#fl
Ñ¨zÛHõ |Ü«∞à◊¡Ö’ ™ê÷xHõ „Ñ¨[Å∞ "Õ∞HõÅ∞, Q˘„Ô~Å∞ "Õ∞Ñ¨Ù`«∞<åfl~°∞.
|Ü«∂º~°OÖ’x ÅH∆Í Ü«∂Éèˇ· P~°∞ "ÕÅ ZHõ~åÅ∞ QÆ`«OÖ’ ~°Hõ∆}
ã‘ìÖò‰õΩ ˆHÏ~ÚOKå~°∞. 'J_»qÃÑ· Ç¨Ï‰õΩ¯ Pk"åã¨∞Å^Õ— Jx
„Ñ¨[Å∞ áÈ~å_ç`Õ P ˆHÏ~ÚOÑ¨ÙÅ∞ ~°^Œ∞Ì KÕâß~°∞. cè=∞^Õ=~°Ñë¡,
QÆ∂_»∂~°∞, |Ü«∂º~°OÖ’x L‰õΩ¯ ãÖÑ¨^Œ 700 ÅHõ∆Å HÀ@∞¡.
WHõ¯_» "≥eH˜f¿ã 100 ˆHrÅ W#∞Ñ¨~åuÖ’ 60 ˆHrÅ =Ú_ç
W#∞=Ú Åaèã¨∞ÎOk. WÑ¨Ê˜H˜ ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ ÏÏ, q∞@ìÖò,
lO^•Öò, "Õ^•O`« ÖÏO˜ H˘kÌ HõOÃÑhÅ∞ =∂„`«"Õ∞ W#∞=Ú#∞
L`«ÊuÎ KÕã¨∞Î<åfl~Ú. `≥ÅOQÍ} (âß`«"åÇ¨Ï#) „áêO`«OÖ’ =∞Oz

27 PQÆã¨∞ì, 2013
W#∞=Ú ^˘iˆH^Œx ''"≥∞QÆã¨Îhãπ—'WO_çHÍ—Ö’ ~åâß_»∞.
âß`«"åÇ¨Ï# HÍÅOÖ’ HÀ˜ eOQÍÅÖ’x W#∞=Ú#∞ ã≤iÜ«∂‰õΩ
ÑÖÑ≤}© KÕã≤#@∞¡ P^è•~åÅ∞<åfl~Ú. Ãã·~°ãπ, _≥·iÜ«∞ãπ =O˜
K«„Hõ=~°∞ÎÅ`À áê@∞, JÖˇQÍ˚O_»~ü "å_ç# '_≥=∂ã¨ìãπ— HõuÎ ‰õÄ_®
âß`«"åÇ¨Ï# ™ê„=∂[ºOÖ’x W#∞=Ú`À<Õ `«Ü«∂Ô~·#@∞¡ '*ˇ·
H˜+¨<£— J<Õ Ñ¨Ù~å`«`«fi âß¢ã¨Î"Õ`«Î P^è•~åÅ`À Ñ¨Ùã¨ÎHõO ~åâß_»∞.
'Pk"åã‘ „áêO`«OÖ’ "åi ãÖã¨¯ $ux HÍáê_®e, JHõ¯_»
Jaè=$kú KÕÜ«∂ÅO>Ë "åi Jaè„áêÜ«∞O "Õ∞~°ˆH [~°QÍe— Jx
1/70 K«@ìO K≥|∞`«∞#flk. 'Pk"åã‘ „áêO`åÖ’¡ UO KÕÜ«∂Å<åfl
„QÍ=∞ã¨Éèí P"≥∂^ŒO "Õ∞~°ˆH [~°QÍe— Jx ÃÑ™ê K«@ìO
K≥|∞`«∞#flk. JHõ¯_»∞#fl Pk"åã‘Å∞ Hõ~å‡QÍ~åxH˜
=ºuˆ~HõOQÍ<Õ L<åfl~°∞. D ~ÀA =∞#O '|Ü«∂º~°O L‰õΩ¯
Pk"åã‘ Ç¨Ï‰õΩ¯ — J<Õ x<å^ŒO Wã¨∞Î<åflO HÍh Pk"åã¨∞Å∞
W#∞Ñ¨~åu Yx[O `«=fi^Œ∞Ì, Hõ~å‡QÍ~°O xi‡OK˘^Œ∞Ì
JO@∞<åfl~°∞. =∞#O =∞# Jaè„áêÜ«∂efl =∂~°∞ÛHÀ"åe
JxÑ≤ã¨∞Î#flk.
`˘q∞‡^Œ= ~ÀA =∞}∞QÆ∂~°∞, FÃÑ<£HÍãπì ãÖ^Œi≈Oz,
áÈÅ=~°O =ÚOÑ¨Ù „áêO`åxH˜ "≥àÏ¡O. =~°¬O s`åº „Ñ¨[efl
HõÅ=ÖËHõáÈÜ«∂O. q.P~ü.Ñ¨Ù~°O =∞O_»ÅOÖ’x ˆ~YÑë¡Ö’
qÖËHõ~°¡ ã¨=∂"Õâ◊O ÃÑ˜ì#Ñ¨C_»∞ ã¨=∂"Õâ◊O [~°∞QÆ∞`«∞#fl
„áêO`åxfl áÈbã¨∞Å∞ `«∞áê‰õΩÅ`À K«∞@∞ì=Ú˜ì „Ñ¨ÑÖK«OÖ’
ZHõ¯_® ÖËx H˘`«Î K«ÏìÅ∞ ˆH=ÅO Y=∞‡O áÈbã¨∞ÅˆH L<åflÜ«∞x
x~°∂Ñ≤OKå~°∞. „ÃÑãπ HÍ#ÊùÔ~<£ûH˜ =∂ J#∞=∞ux fã¨∞‰õΩ<åfl~å
Jx, =∂‰õΩ =ÚO^Œã¨∞Î ã¨=∂Kå~°O W=fiÖË^Œx =∂`À Q˘_»=‰õΩ
kQÍ~°∞. =∞=∞‡efl ãÖÑ¶¨∞ q„^ÀÇ¨Ï â◊‰õΩÎÅ∞QÍ J#∞=∂xã¨∞Î
<åfl=∞x, g∞~°∞ Z=~°<Õk =∂‰õΩ ZÖÏ `≥eÜ«∂e, g∞~°∞
=∂"À~Úã¨∞ìÅ∞ HÍ~°x =∂‰õΩ #=∞‡Hõ"Õ∞O@x „Ñ¨tflã¨∞Î<åfl~°∞.
"åix QÆ∞iÎOÑ¨Ù HÍ~°∞¤Å∞ K«∂Ñ≤OK«=∞O>Ë K«∂Ñ≤Ü«∞º‰õΩO_®
JHõ¯_»∞#fl JO^Œi á¶⁄’Å∞ =∂ J#∞=∞u ÖË‰õΩO_® fã¨∞H˘x
<å<å ~°Éèíã¨ ã¨$+≤ìOKå~°∞. Y=∞‡O lÖÏ¡Ö’ ~å*ÏºOQÆ,
„Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ Ç¨Ï‰õΩ¯Å∞ Ug Ñ¨xKÕÜ«∞=x ˆ~YÑë¡H˜ =zÛ#
áÈbã¨∞Å#∞ K«∂¿ãÎ J~°÷O J~ÚOk.
`≥ÅOQÍ}#∞, Y=∞‡O#∞ h˜Ö’ =ÚOKÕ áÈÅ=~°O
„áê*ˇ‰õΩì#∞ „Ñ¨[ÅO`å =ºuˆ~H˜ã¨∞Î<åfl~°∞. 276 „QÍ=∂ÅÖ’
^•^•Ñ¨Ù 2-3 ÅHõ∆Å =∞Ok Pk"åã¨∞Å∞ áÈÅ=~°O`À
x~åfiã≤`«∞Å∞ HÍÉ’`«∞<åfl~°∞. áÈÅ=~°O h~°∞ 150 J_»∞QÆ∞Å
Z`«∞ÎÖ’ „Ñ¨=Ç≤Ïã¨∞ÎOk. Y=∞‡O lÖÏ¡Ö’ Z`≥ÂÎ# Éèí„^•K«ÅO, 130
J_»∞QÆ∞Å∞ J^≥·# JHõ¯_ç ~å=∂ÅÜ«∞ QÀÑ¨Ù~°O JO>Ë ^•^•Ñ¨Ù
Y=∞‡O lÖÏ¡ JO`å h˜Ö’ =ÚxyáÈ`«∞#flk. áÈÅ=~°O
„áê*ˇ‰õΩì‰õΩ ãÖ|OkèOz „a©+π HÍÅOÖ’<Õ áÈÅ=~°OÖ’ #∞#fl
QÆ∞@ìÅ =∞^èŒº xi‡OKåÅx J#∞‰õΩ<åfl~°∞. HÍh QÆ∞@ìÅ∞ z`«Î_ç
<ÕÅÅ∞(Å∂*ò ™ê~ÚÖò) HÍ|˜ì, Jk ‰õÄeáÈ`«∞O^Œx ^•xfl
q~°q∞OKå~°∞.
W@∞ Y=∞‡O, Éèí„^•K«ÅO`À áê@∞, 274 „QÍ=∂Å#∞ h@
=ÚOz Hõ˜ì# „áê*ˇ‰õΩì P z`«Î_ç <ÕÅÖ’ xÅ|_»Hõ ‰õÄeáÈ`Õ
~å[=∞O„_ç =~°‰õΩ h@ =ÚxˆQ J=HÍâ◊O L#flk. HÍ|˜ì D
q^èŒfiOã¨Hõ~° Jaè=$kúx =ºuˆ~HÕKåeû L#flk. Y=∞‡O h@
=Ú#QÆ#∞#fl áÈÅ=~°O, x~åfiã≤`«∞Å#∞ KÕã¨∞Î#fl FÃÑ<£HÍãπìÅ`À
áê@∞ W#∞Ñ¨~åu Yx[O `«~°eOÑ¨Ù#∞, „QÍ<≥·ò HÍfisÅ
`«=fiHõO#∞ =ºuˆ~HÕKåeû L#flk.
„Ñ¨ÑÖK«OÖ’x J„QÆ~å*ÏºÅ∞ Jhfl "å˜ =^ŒÌ#∞#fl ã¨Ç¨Ï[
=#~°∞Å#∞ "≥eH˜ fÜ«∞‰õΩO_® `«$fÜ«∞ „Ñ¨ÑÖK« / Jaè=$kú
K≥O^Œ∞`«∞#fl ^ÕâßÅ #∞O_ç kQÆ∞=∞u KÕã¨∞H˘x "åi ~å*ÏºÅ#∞
Z‰õΩ¯= HÍÅO xÅ∞Ñ¨Ù‰õΩ<ÕÖÏ ‰õΩ„@ KÕã¨∞Î<åfl~Ú. JO^Œ∞Ö’
ÉèÏQÆOQÍ<Õ HõsO#QÆ~üÖ’x „QÍ<≥·ò JO`å, K≥·<å, ã≤OQÆÑ¨Ó~ü,
[áê<£ ÖÏO˜ ÃÑ@∞ì|_ç^•s ^ÕâßÅ‰õΩ ZQÆ∞=∞u J=Ù`«∞#flk.
W#∞=Ú xÅfiÅ∞ Ü«¸~°ÑπÖ’ QÆ}hÜ«∞OQÍ L#flÑ¨Ê˜H© "å˜x
"≥eH˜ fÜ«∞‰õΩO_® W`«~° ^ÕâßÅÃÑ· P^è•~°Ñ¨_»∞`«∞<åfl~°∞. ã¨Ç¨Ï[
=#~°∞Å∞ "≥eH˜f`«Ö’ q^èŒfiOã¨Hõ~° „Ñ¨„H˜Ü«∞#∞ J=ÅOaOK«_»O
=Å¡ L`«Î~åYO_£ ÖÏO˜ Ñ¶¨∞@#Å∞ Ñ¨Ù#~å=$`«O J=Ù`å~Ú.
™ê„=∂[º"å^Œ „Ñ¨ÑÖpHõ~°}Ö’ ÉèÏQÆOQÍ [~°∞QÆ∞`«∞#fl =#~°∞Å
^ÀÑ≤_ôx „Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å∞ =ºuˆ~H˜ã¨∂Î r="≥·q^è•ºxfl
HÍáê_»∞HÀ"åeû# J=ã¨~°O L#flk. nx`À áê@∞ `≥ÅOQÍ}Ö’
=#~°∞Å ^ÀÑ≤_ô [~°∞QÆ∞`«∞<åfl ã¨ÊOkOK«‰õΩO_® P ^ÀÑ≤_çÖ’
ÉèÏQÆ™êfi=∞ºO J=Ù`«∞#fl ^ŒàÏ~°∞Å ~°OQÆ∞#∞ |Ü«∞@ ÃÑ˜ì
ZxflHõÅ`À HÍ‰õΩO_® „Ñ¨*Ï áÈ~åÏÅ ^•fi~å `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ìO
=ã¨∞ÎO^Œx K≥áêÊeû L#flk. „Ñ¨ÑÖK« áÈ~å@ K«i„`«Ö’
ã¨=∞ã¨ºÅhfl „Ñ¨*Ï áÈ~åÏÅ ^•fi~å<Õ q[Ü«∞O ™êkèOz#
q+¨Ü«∂xfl qã¨Î $`«OQÍ „Ñ¨Kå~°O KÕÜ«∂eû# ÉÏ^èŒº`«-„Ñ¨*Ï
L^Œº=∞ HÍ~°∞Å∞QÍ =∞#ÃÑ· L#flk.
(~°K«~Ú`«: <åºÜ«∞âß¢ã¨Î q^•ºi÷, _çZãπÜ«Ú HÍ~°º^Œi≈)

28#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Ñ¨Öˇ¡Å‰õΩ"≥àÏ¡e
-Ñ≤.~åkèHõ
|ã¨∞û Ü«∂„`« KÕÜ«∞_»O W^Õ "≥Ú^Œ˜™êi. Wk <å rq`«OÖ’
=∞~°záÈÖËx fÑ≤ *Ï˝Ñ¨HõO. L`«Î~° `≥ÅOQÍ} |ã¨∞û Ü«∂„`«
EÖˇ· 8 QÆ<£áê~ü¯ #∞O_ç „áê~°OÉèí"≥∞ÿOk. <Õ#∞ `≥ÅOQÍ} QÆ∞iOz
Ñ¨Ùã¨ÎHÍÅÖ’ K«^Œ=_»"Õ∞ HÍh `≥ÅOQÍ}Ö’ [~°∞QÆ∞`«∞#fl
J<åºÜ«∂xfl Hõà◊¡`À K«∂ã≤ HÍ¡ãπÅ∞ q<åflHõ `≥ÅOQÍ}Ö’ WO`«
Yx[ ãÖÑ¨^Œ ^èŒfiOãÖ J~Ú`«∞O^• JxÑ≤OzOk. <å˜ „a©+π
áêÅ‰õΩÅ #∞O_ç <Õ˜ HÍO„ÔQãπ áêÅ‰õΩÅ ^•HÍ `≥ÅOQÍ} U^À
q^èŒOQÍ J}z"Õ`«‰õΩ QÆ∞~°=Ù`«∂<Õ =ÙOk. `≥ÅOQÍ} „áêO`«OÖ’
Éèí∂=ÚÅ∞, J_»=ÙÅ∞ ÉÁQÆ∞æQÆ#∞Å∞, ÉÏÔHÂûò, L‰õΩ¯, hà◊√¡ WOHÍ
J<ÕHõ ~°HÍÅ Yx[ ãÖÑ¨^Œ =ÙO_ç `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å∞
=ÙO_»_®xH˜ *Ï<≥_»∞ *ÏQÆÖËHõ, `åQÆ_®xH˜ K«∞Hõ¯ h~°∞ ÖËHõ
J+¨ìHõëêìÅ∞ Ñ¨_»∞`«∞<åfl~°∞. L`«Î~° `≥ÅOQÍ} K«∂ã≤#>ˇÂ¡`Õ
x*Ï=∂ÉÏ^£ #∞O_ç "≥Ú^ŒÅ∞H˘x Y=∞‡O =~°‰õΩ ‰õÄ_® „Ñü
lÖÏ¡‰õΩ XHõ „Ñ¨`ÕºHõ"≥∞ÿ# Yx[ ãÖÑ¨^Œ =ÙOk. x*Ï=∂ÉÏ^£
K«∂ã≤#@¡~Ú`Õ Wã¨∞Hõ `«~°eOÑ¨Ù. JHõ¯_» =Ù#fl Wã¨∞Hõ
`«~°eOK«_»O ^•fi~å Éèí∂q∞ xÅfi LOK«∞‰õΩ#fl `Õ=∞#∞ HÀÖ’Ê~Ú
É’~°∞¡ #∞Oz hà◊√¡ áÈÜ«∞_®xH˜ P™ê¯~°O ÖË‰õΩO_® KÕã¨∞Î#flk
D HÍO„ÔQãπ „Ñ¨Éèí∞`«fiO.
HõsO#QÆ~ü K«∂ã≤#@¡~Ú`Õ FÃÑ<£HÍãπì ¿Ñ~°∞`À ÉÁQÆ∞æ#∞ `«qfi
P „áêO`«=∞O`å K«∞@∂ì 5 H˜Ö’g∞@~°¡ =~°‰õΩ „Ñ¨[Å#∞
rqOK«‰õΩO_® P „áêO`«=∞O`å ÉÁO^ŒÅ QÆ_»¤Å∞QÍ
=∂~°∞ã¨∞Î<åfl~°∞. F~°∞QÆÅ∞¡Ö’ Z„~°=∞˜ì `«=fiHõO ^•fi~å J<ÕHõ
„QÍ=∂Å∞ =ÚOÑ¨Ù‰õΩ QÆ∞Ô~· JHõ¯_» =Ù#fl „Ñ¨[Å‰õΩ ZO`À H˘O`«
_»|∞ƒ WzÛ "Õˆ~ KÀ@∞‰õΩ ÑÖÑ≤OK«_»O [iyOk. `«=∞ ™⁄O`«
Éèí∂=ÚÅ#∞ HÀÖ’Ê~Ú Kåb KåÅx „Ñ¨^ÕâßÅÖ’ ^Œ∞~°ƒù~°OQÍ
|`«∞‰õΩ`«∞#fl Ñïã≤÷u <Õ_»∞ `≥ÅOQÍ}Ö’ HõxÑ≤ã¨∞Î#flk.
PkÖÏÉÏ^£ lÖÏ¡ K«∂ã≤#@¡~Ú`Õ JÉèíÜ«∂~°}ÏºÅÖ’
>ˇÿQÆ~ü*’<£ ¿Ñ~°∞`À JHõ¯_» =Ù#fl J_»=ÙÅ#∞ #iH˜"ÕÜ«∞_»O =Å¡
r=~åâ◊√Å∞ Pk"åã‘ WO_»¡ÃÑ· ^•_çKÕã≤ JHõ¯_»=Ù#fl „Ñ¨[Å#∞
K«OÑ≤"Õã¨∞Î<åfl~Ú. PkÖÏÉÏ^£Ö’ =Ù#fl ‰õΩOÏÅ [Åáê`åxH˜
„áê*ˇ‰õΩì Hõ@ì#=ã¨~°O ÖË‰õΩ<åfl ^•xfl Yzº`«OQÍ Hõ@ì_®xH˜
ã≤^ŒúO KÕã¨∞Î<åfl~°∞. W@¡ [Å=#~°∞Å ¿Ñ~°∞`À „Ñ¨[Å‰õΩ HõhãÖ
`åQÆ_®xH˜ ‰õÄ_® h~°∞ W=fi‰õΩO_® KÕã¨∞Î#flk „Ñ¨Éèí∞`«fiO.
Y=∞‡O lÖÏ¡ |Ü«∂º~°OÖ’ ^•^•Ñ¨Ù 12 "ÕÅ @#∞flÅ =Ú_ç
L‰õΩ¯ Åaèã¨∞Î#flk. JHõ¯_» =Ù#fl ãÖÑ¨^Œ Pk"åã‘ÅˆH K≥O^•e
HÍh JHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞ x~°Hõ∆~åã¨∞ºÅ∞ HÍ=_»O`À "åiH˜ Yx[
ãÖÑ¨^Œ JO>Ë Uq∞’ `≥eÜ«∞^Œ∞. "åix J=∂Ü«∞‰õΩÅ#∞ KÕã≤
QÆ∞@ìÅ#∞ `«~°eOK«_®xH˜ „Ñ¨Éèí∞`«fiO H˘=Ú‡QÍã¨∞Î#flk. D q^èŒOQÍ
`≥ÅOQÍ}Ö’ Jxfl =ÙO_ç ã¨~°fiO HÀÖ’Ê`«∞<åflO. =∞# Yx[
ãÖÑ¨^Œ =∞#‰õΩ ^ŒHÍ¯ÅO>Ë Ñ¨@ì}ÏÅ<Õ HÍ‰õΩO_® Ñ¨Öˇ¡Å‰õΩ "≥o¡
JHõ¯_» =Ù#fl „Ñ¨[efl K≥·`«#ºO KÕ¿ãO^Œ∞‰õΩ „Ñü XHõ¯~°O =ÚO^Œ∞‰õΩ
Hõke ~å"åe. `≥ÅOQÍ}#∞ áÈ~åO ^•fi~å ™êkèOK«∞‰õΩO^•O.
U [#O HÀãÖ P =∞~°}"≥∂
P =∞~°}O HÀã¨"Õ∞ D [##"≥∂
pHõ˜ "≥Å∞QÆ∞Å =∞^èŒº
ãÖ^èŒº ã¨=∞~°O KÕã¨∂Î<ÕLOk
Ñ¨K«Ûx P‰õΩÅ#∞O_ç
„Ñ¨ÉèÏ`å# ~åÅ∞`«∞#flq
<Õ_»∞ `«∞ëê~°aO^Œ∞=ÙÅ∞ QÍ=Ù
Z„~°x "≥K«Ûx <≥`«∞Î~°∞
J_»qQÆ~°ƒùO XHõ~°∞ JyflQÆ~°ƒùO =∞~˘Hõ~°∞
XHõ~°∞ Ñ¨Ù=Ùfi =∞~˘Hõ~°∞ `åq
J_»qÖ’....
„Ñ¨Hõ$ux HÍáê_Õ"å~˘Hõ~°∞
„Ñ¨ÑÖKåxfl Ñ¨Ù#i‡OKÕk =∞~˘Hõ~°∞
J_»qx g∞@∞`«∂
"≥<≥flÅw`åÅ‰õΩ ~åQÍÅÜ«∂º~°∞
=∞~°}=∞$^ŒOQÆOÃÑ· ã¨"åÖˇ·# ^Œ~°∞=ÙÅ∞
=~°Î=∂#Og∞^Œ Ü«Ú^èŒúãÖ`«HÍÅ∞
ˆ~Ñ¨˜„Ñ¨ÑÖK« „áê}"åÜ«Ú=ÙÅ∞
WÑ¨ÙÊ_»∞ ã¨∂~°ºK«O„^Œ∞Å∞
L^Œ~Úã¨∞Î#flk Jã¨Îq∞ã¨∞Î#flk
PHÍâ◊OÖ’ HÍ^Œ∞
J_»qÖ’....
-Ñ≤."≥OHõ>Ëâ◊fi~°â◊~°‡
Hõq`«
˜Ñ≤ZÑ¶π |ã¨∞û Ü«∂„`«
T

29 PQÆã¨∞ì, 2013
L`«Î~° `≥ÅOQÍ} |ã¨∞û Ü«∂„`«#∞ q*Ï˝# Ü«∂„`«QÍ ‰õÄ_®
K≥Ñ¨Ê=K«∞Û. WÖÏO˜ Ü«∂„`« <å‰õΩ XHõ fÑ≤ *Ï˝Ñ¨HõO. =∞#
`≥ÅOQÍ} `«e¡ ZÖÏ ^èŒfiOã¨"≥∞ÿáÈ`«∞O^À „Ñ¨`«ºH∆Í#∞Éèí=O. L`«Î~°
`≥ÅOQÍ} 5 lÖÏ¡ÅÖ’ =#~°∞Å q^èŒfiOãÖ U q^èŒOQÍ
[~°∞QÆ∞`«∞O^À „Ñ¨`«ºHõ∆OQÍ Hõà◊§‰õΩ Hõ˜ì#@∞¡QÍ K«∂âßO. x[OQÍ
=∞# `≥ÅOQÍ}Ö’ JO`« ãÖÑ¨^Œ =ÙO^• Jx Pâ◊Û~°º"Õ∞ã≤Ok.
=∂=¸Å∞QÍ U^≥·<å ¿ÑÑ¨~ü K«kq#Ñ¨C_»∞. U^≥·<å =∂ã¨ Ñ¨„uHõ
K«kq#Ñ¨C_»∞ FÃÑ<£HÍãπì QÆ#∞Å `«~°eOÑ¨Ù JO>Ë J~°úOJÜÕ∞ºk
HÍ^Œ∞. Éèí∂q∞x `«qfi Ö’Ñ¨Å=Ù#fl ÉÁQÆ∞æ#∞, W#∞=Ú, _ÀÖ’"≥∞ÿò,
ãÖÑ¨^Œ#∞ fã¨∞H˘x ÉÁO^ŒÅQÆ_»¤QÍ =∂~°Û_»O Jx JHõ¯_» ÔHo§
K«∂™êHõ J~°ú=∞~ÚºOk. (PkÖÏÉÏ^£, HõsO#QÆ~ü, Y=∞‡O,
=~°OQÆÖò, x*Ï=∂ÉÏ^£) JHõ¯_çH˜ "≥o§ K«∂ã¨∞Î>Ë FÃÑ<£HÍãπì
¿Ñ~°∞`À „Ñ¨[Å#∞ x~åfiã≤`«∞Å#∞ KÕÜ«∞_»O ZO`ÀH˘O`« _»|∞ƒ
KÕuH˜zÛ JHõ¯_» r=#O H˘#™êyOz# „Ñ¨[Å#∞ `«~°eOK«_»O,
HõhãÖ "åiH˜ Láêkè ‰õÄ_® HõeÊOK«Hõ áÈ=_»O J<åºÜ«∞O.
"åi ÖÏÉèÏÅ H˘ã¨"Õ∞ PÖ’zOz „Ñ¨[Å#∞ k‰õΩ¯ÖË<Àà◊§#∞
KÕÜ«∞_»O. KåÖÏ ÉÏ^èŒ HõeyOz# ã¨xfl"Õâ◊O. „Ñ¨[Å∞ ÑÖ@Å∞
ÑÖ_çOK«∞‰õΩ<Õ Éèí∂q∞x FÃÑ<£HÍãπìÅ ¿Ñ~°∞`À "åi Éèí∂=ÚÅ#∞
^èŒfiOãÖ KÕã¨∞ÎO>Ë "å~°∞ |kˆHk ZÖÏ? "åi QÆ∞iOz PÖ’zOKÕ
"åˆ~ ÖË~å Jx KåÖÏ ÉÏ^Õã≤Ok.
D =#~°∞Å q^èŒfiOãÖ Ü«∞<£˜P~ü áêÅ##∞O_ç
"≥Ú^ŒÅ∞HÀx WÑ¨C˜ H˜~°}ü‰õΩ=∂~ü Ô~_ç¤ =~°‰õΩ `≥ÅOQÍ}
=#~°∞Å ^ÀÑ≤_ç <å#˜H˜ ÃÑ~°∞QÆ∞`«∂<Õ=ÙOk.
<Õ#∞ HõsO#QÆ~ü QÆ∞iOz H˘O`« K≥Ñ¨Ê^ŒÅ∞K«∞‰õΩ#fl
=ÅÃão§áÈ`«∞<åfl^ÀãÖÑ¨^Œ
=~°^≥o§áÈ`«∞#fl^ÀF..F
PO„^èÀ_çÃÑ`«Î#OJO@∞QÀ_»Å∞QÆ_ç`Õ
JO„`«"≥∞ÿáÈ`«∞#fl^ÀãÖÑ¨^Œ
PÇ¨ï`≥·áÈ`«∞#fl^À
J#fl q^èŒOQÍ D ~ÀA `≥ÅOQÍ} ãÖÑ¨^ŒO`å `≥ÅOQÍ}
„Ñ¨[Å‰õΩ =∂„`«O ^ŒHõ¯‰õΩO_® ZHõ¯_≥Hõ¯_çHÀ W`«~° ~å„ëêìÅ‰õΩ,
W`«~°^ÕâßÅ‰õΩ `«~°eáÈ`«∞Ok. HÍ^Œ∞ `«~°eOK«∞‰õΩáÈ`«∞<åfl~°∞.
HõsO#QÆ~ü =∞O^äŒx „áêO`åÅÖ’ KåÖÏ ÉÁQÆ∞æxˆH∆áêÅ∞
=Ù<åfl~Ú. FÃÑ<£HÍãπì ¿Ñ~°∞`À `«"Õfi ÉÏ=ÙÅ∞ 350 q∞@~°¡Ö’`«∞
=~°‰õΩ `«qfi`Õ ^•xH˜ ^ŒQÆæ~°Ö’ =Ù#fl QÀ^•=i h˜=∞@ìO
`«yæáÈ`«∞Ok. JO`ÕHÍ‰õΩO_® ZO_»HÍÅO =zÛO^ŒO>Ë
ZO_çáÈ=_»O MÏÜ«∂O Jx K≥á⁄K«∞Û. JHõ¯_Õ `«_çKÕK«~°¡ ^ŒQÆæ~°
`«=fiÉ’ÜÕ∞ FÃÑ<£HÍãπìÅ=Å¡ Ñ¨Hõ¯<Õ =Ù#fl =∂<Õ~°∞ ‰õÄ_®
ZO_çáÈ`«∞O^Œx JHõ¯_ç ÃÑ^ŒÌ=∞#∞+¨µÅ∞ (`å`«Å∞) K≥|∞`«∞<åfl~°∞.
D lÖÏ¡Ö’x 750 Hõ<åfl WOHÍ Z‰õΩ¯"Õ HÍfisÅ‰õΩ H˜~°}ü
„Ñ¨Éèí∞`«fiO J#∞=∞u xzÛOk. S`Õ ^•x=Å# Ñ¨~åº=~°}ÏxH˜
Ç¨Ïx HõÅQÆ_»O. =Ù#flr=~åã¨∞Å∞ JO`«O HÍ=_»O [~°∞QÆ∞`«∞Ok.
ZÑ¨C_À HÍHõfÜ«ÚÅ HÍÅO#∞O_ç =Ù#fl ‰õΩO@Å∞, K≥~°∞=ÙÅ∞
ZO_çáÈ~Ú JHõ¯_» Ñïã¨~° „áêO`åÖ’=Ù#fl ÑÖ@Å∞ ^≥|ƒu<Õ
„Ñ¨=∂^ŒO HõzÛ`«OQÍ =ÙOk. D q^èŒOQÍ[iy`Õ =º=™êÜ«∂xH˜
ãÖÉOkèOz# q`«Î<åÅ#∞ "Õˆ~ „Ñ¨^ÕâßÅ#∞O_ç `≥K«∞ÛHÀ=eû#
J=ã¨~°O `˘O^Œ~°Ö’ ~å=K«∞Û. L`«Î~° `≥ÅOQÍ}#∞ Z_®iQÍ
=∂ˆ~Û „Ñ¨„H˜Ü«∞ „Ñ¨Éèí∞`«fiO KÕÑ¨˜ì# lÖÏ¡Ö’¡ HõsO#QÆ~ü XHõ˜.
x*ÏxH˜ „Ñ¨[Å x"å™êÅ‰õΩ, áê~î°âßÅÅ‰õΩ, ^Õ"åÅÜ«∂Å‰õΩ,
h˜H˜ ãÖÉèíOkOz# K≥~°∞=ÙÅ‰õΩ, ‰õΩO@Å‰õΩ, ÑÖ@K≥à◊§‰õΩ
HõhãÖ 2 H˜Ö’g∞@~°¡ ^Œ∂~°OÖ’ HÍfisÅ∞ =ÙO_®e. WOHÍ
H˘xfl =ÚYº"≥∞ÿ# ~°Ç¨Ï^•~°∞Å‰õΩ XHõ˜#fl~° H˜Ö’g∞@~°∞¡
=ÙO_®Åx Ñ¨~åº=~°}ÏxH˜ ãÖÉOkèOz# K«@ìO, ã¨∞„Ñ‘OHÀ~°∞ì
H˘xfl xÉO^èŒ#Å#∞ qkèOzOk. L#fl K«ÏìÅxflO˜x J=∞Å∞
Ñ¨~°Û‰õΩO_® D lÖÏ¡ JkèHÍ~°∞Å∞ "åi ™⁄O`« Pã≤Î J#fl@∞¡
550H˜ ÃÑ·QÍ „QÍ<≥·ò HÍfisÅ‰õΩ ÖËx J#∞=∞`«∞Å∞ WKåÛ~°∞.
QÆ∞@ìÅ q+¨Ü«∂xH˘¿ãÎ ÉÏ¡ã≤ìOQ∑ =Å# Éèí∂q∞ LÑï`«ÅOÖ’
#∞#fl J<ÕHÍ<ÕHõ Hõ@ì_®ÖË HÍ‰õΩO_® Éèí∂q∞‰õÄ_® ÑÿÖË
„Ñ¨=∂^Œ=ÚOk. JO`Õ HÍ‰õΩO_® Éèí∂q∞Ö’Ñ¨Å =ÙO_Õ á⁄~°Å∞
Ñ¨QÆ∞Å∞`å~Ú. JÖÏ Ñÿe#Ñ¨C_»∞ h~°∞ Ñÿe# ~åu á⁄~°Å
^•fi~å Éèí∂q∞ Ö’ÑëH˜ KÕi Ö’Ñ¨Å=Ù#fl "Õ_ç, „Ñ¨=Ç≤ÏOKÕ h˜Ö’
Hõeã≤ h˜ PqiQÍ =∂i Éèí∂ á⁄~°Å∞ Z‰õΩ¯=QÍ Ñ¨QÆ∞Å∞`å~Ú.
WÖÏ [~°QÆ_»O =Å¡ Éèí∂HõOáêÅ∞ ãÖÉèíqOKÕ „Ñ¨=∂^ŒO LOk.
WOHÍ K≥~°∞=ÙÅ∞, ‰õΩO@Å∞, #^Œ∞Å∞ ZO_çáÈ`å~Ú. h˜Ö’
=ÙO_Õ KÕÑ¨ÅÃÑ· P^è•~°Ñ¨_ç |uˆH *ÏÅ~°∞Å∞, D`«K≥@∞¡, `å˜K≥@∞¡
ZO_çáÈ~Ú w`«HÍi‡‰õΩÅ∞, ÑÖ_»¡ÃÑ·<Õ P^è•~°Ñ¨_Õ =Úk~å*òÅ∞
WOHÍ KåÖÏ=∞Ok „Ñ¨[Å∞ `«=∞ `«=∞ r=<å^è•~°O
HÀÖ’Ê`«∞<åfl~°∞. ÉÁQÆ∞æQÆ#∞Å q+¨Ü«∞OÖ’ „QÍ=∂Å‰õΩ „QÍ=∂ÖË
q^èŒfiOãÖ
-q.q[Ü«∞ÅH˜∆‡
˜Ñ≤ZÑ¶π |ã¨∞û Ü«∂„`«

30#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
^èŒfiOã¨=∞=Ù`«∞<åfl~Ú. ZÅ¡OÑë¡ „áê}Ç≤Ï`«Å‰õΩ H˘xfl "ÕÅ
ZHõ~åÅ Éèí∂q∞x fã¨∞H˘x QÀ^•=i h˜x JHõ¯_ç „Ñ¨[Å‰õΩ
W=fi‰õΩO_® ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£‰õΩ `«~°eOK«_»O =∞s ^•~°∞}O. =~°^Œ
HÍÅ∞=#∞ 60 J_»∞QÆ∞Å #∞O_ç 100 J_»∞QÆ∞Å Ö’`«∞‰õΩ `«qfi
„j~åO™êQÆ~ü #∞O_ç HõsO#QÆ~ü =~°‰õΩ „Ñ¨[Å‰õΩ XHõ¯ ZHõ~åxH˜
‰õÄ_® HõhãÖ h~°∞ W=fiÖËx ^Œ∞~°ƒ~° Ñïã≤÷u.
JkÖÏÉÏ^£ lÖÏ¡ ‰õΩOÏÅ [Åáê`«O‰õΩ „áê*ˇ‰õΩìÅ∞
Hõ@ì=Åã≤# J=ã¨~°O ÖËHõáÈ~Ú#Ñ¨Ê˜H© „Ñ¨Éèí∞`«fiO Hõ@ì_®xH˜
ã≤^ŒúO HÍ=_»O, HõÏìeû# Hõ_≥O „áê*ˇ‰õΩì Z`«∞Î ÃÑOKåeû =Ù<åfl
^•xH˜ ã¨ÊOkOK«áÈ=_»O, [Å=#~°∞Å q^èŒfiOãÖÖ’ „Ñ¨Éèí∞`«fiO
"≥ÚO_ç"≥·Yi =∞#‰õΩ „Ñ¨`åºHõ∆OQÍ HõxÑ≤ã¨∞Î#flk. áÈÅ=~°O
q+¨Ü«∂x H˘¿ãÎ „áê*ˇ‰õΩìHõ@ì_»O =Å¡ =ÚOÑ¨Ù‰õΩ QÆ∞~°ÜÕ∞º
„QÍ=∂Å∞
Y=∞‡O lÖÏ¡ „QÍ=∂Å∞ 276
`«∂~°∞ÊQÀ^•=i lÖÏ¡ „QÍ=∂Å∞ 54
Ñ¨tÛ=∞QÀ^•=i lÖÏ¡ „QÍ=∂Å∞ 17
Xi™êû ~å¢+¨ì „QÍ=∂Å∞ 11
Kè«fÎãπÑ¶¨∞_£ ~å¢+¨ì „QÍ=∂Å∞ 14
----
"≥Ú`«ÎO 375
----
"≥Ú`«ÎOQÍ 374 „QÍ=∂Å∞ =ÚOÑ¨Ù‰õΩ QÆ∞iHÍ#∞<åfl~Ú. 3
"ÕÅ ‰õΩ@∞OÉÏÅ∞, ÅHõ∆#fl~°‰õΩ ÃÑ·QÍ „Ñ¨[Å∞ k‰õΩ¯ÖË<Àà◊§=Ù`å~°∞.
=ÚYºOQÍ =ÚOÑ¨Ù‰õΩ QÆ∞~°ÜÕ∞º "åiÖ’ Pk"åã‘ÖË Z‰õΩ¯=Ù<åfl~°∞.
áÈÅ=~°O „áê*ˇ‰õΩì =^ŒÌx JHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞ KåÖÏ áÈ~åÏÅ∞
KÕ™ê~°x, P áÈ~åÏÖ’¡ =∞Ç≤Ïà◊Å∞ =ÚO^Œ∞<åfl~°x, Kå=ÙÔH·<å
ã≤^Œú"Õ∞ HÍx =∂ „QÍ=∂Å#∞ q_çz "≥à◊§=∞x QÆ`«OÖ’ ÃÇ·Ï„^ŒÉÏ^£
#∞O_ç "≥o§# „Ñ¨*Ï ãÖÑ¶¨¸Å x[x~åú~°} Hõq∞˜ ^•fi~å
`≥Å∞ã¨∞‰õΩ<åfl#∞. J<ÕHõ=∞OkÃÑ· „Ñ¨Éèí∞`«fiO ˆHã¨∞Å∞ ÃÑÏì~°∞.
*ˇ·à◊§áêÅ∞ ‰õÄ_® KÕâß~°∞.
Y=∞‡O lÖÏ¡ |Ü«∂º~°O L‰õΩ¯‰õΩ ãÖÉOkèOz ÉèÏ~°`«
~å*ÏºOQÆO 5,6 Ã+_»∂ºÅ∞¡ ÃÑ™êK«@ìO 1/70 K«@ìO yi[#
J@g K«ÏìÅ „Ñ¨HÍ~°O U*ˇhû „áêO`åÖ’¡ QÆ#∞Å `«=fiHÍÅ
XÑ¨ÊO^ŒO [iˆQ =ÚO^Œ∞ =ÚYºOQÍ JHõ¯_ç yi[# „Ñ¨[Å
J#∞=∞u HõzÛ`«OQÍ =ÙO_®e. HÍx QÆ#∞Å q+¨Ü«∞OÖ’
H˜~°}ü‰õΩ=∂~ü „Ñ¨Éèí∞`«fiO ~å*ÏºOQÆOÖ’ =Ù#fl K«ÏìÅ‰õΩ
=ºuˆ~HõOQÍ `«~°eOK«_»O Ñ¶¨∞’~°O. 1956Ö’ lÜ«∞ÖÏlHõÖò ã¨ˆ~fi
PÑ¶π WO_çÜ«∂ Ñïâ’^èŒ‰õΩÅ∞ |Ü«∂º~°OÖ’ 12 "ÕÅ HÀ@¡ @#∞flÅ
=Ú_ç W#∞=Ú Åaèã¨∞ÎO^Œx nx qÅ∞= 700 ÅHõ∆Åx nx
<å}º`« 60âß`«OH˜ ÃÑ·QÍ LO@∞O^Œx `≥eÑ≤Ok.
=~°OQÆÖò lÖÏ¡Ö’ Z„~°=∞˜ì `«~°eOÑ¨Ù, x*Ï=∂ÉÏ^£ lÖÏ¡Ö’
Wã¨∞Hõ `«~°eOÑ¨Ù, FÃÑ<£HÍãπìÅ ¿Ñ~°∞`À „Ñ¨Éèí`«fiO KÕã¨∞Î#fl
^ÀÑ≤_çÖ’ ÉèÏQÆ=∞x K≥Ñ¨Ê=K«∞Û. Z„~°=∞˜ì `«~°eOÑ¨Ù ¿Ñ~°∞`À
H˘xfl „QÍ=∂Å∞ =ÚOÑ¨Ù‰õΩ QÆ∞~°Ü«∂º~Ú. WOHÍ H˘xfl
HÍ#∞<åfl~Ú.
J_»"Õ =∂ r=<å^è•~°=∞x J_»qÃÑ·<Õ P^è•~°Ñ¨_ç
|`«∞‰õΩ`«∞#fl Pk"åã≤Å#∞ >ˇÿQÆ~ü *’<£ ¿Ñ~°∞`À JHõ¯_ç „Ñ¨[Å#∞
MÏm KÕ~ÚOK«_»O ™ê„=∂[º"å^Œ ‰õΩ„@Ö’ =∞~À Z`«∞ÎQÆ_» Jx
K≥Ñ¨Ê=K«∞Û. U ^Õâ◊ K«i„`« K«∂ã≤<å U=Ú#flk QÆ~°fiHÍ~°}O
J#fl@∞¡ `≥ÅOQÍ} ZHõ¯_» K«∂ã≤<å ^ÀÑ≤_Õ. ^ÀK«∞‰õΩ<Õ"å_»∞
=Ù#flxfl ~ÀAÅ∞ ^ÀÑ≤_ç [~°∞QÆ∞`«∂<Õ =ÙO@∞Ok. „a©+π"åà◊§
áêÅ# #∞O_ç WÑ¨C_»∞ H˜~°}ü‰õΩ=∂~ü „Ñ¨Éèí∞`«fiO =~°‰õΩ ^ÀÑ≤_ç
qã¨Îiã¨∂Î<Õ =ÙOk. ^•xH˜ q~°∞QÆ∞_»∞ =∞#O Z^Œ∞~°∞ u~°QÆ_»"Õ∞
Jã¨Öˇ·# PÜ«Ú^èŒO. =∞YºOQÍ =#~°∞Å ^ÀÑ≤_ôH˜ ^èŒfiOã¨"≥∞ÿ
áÈ`«∞#fl „QÍ=∞„Ñ¨[Å#∞ K≥·`«#ºÑ¨~°Kåe. H˘xfl „QÍ=∂ÅÖ’x
„Ñ¨[Å‰õΩ Jã¨Å∞ "åà◊§#∞ ZO^Œ∞‰õΩ "≥o§á⁄=∞‡O@∞<åfl~À ‰õÄ_®
HÍ~°}O J~°÷O HÍx Ñïã≤÷u. JÖÏO˜ "åiH˜ J~°÷O
KÕ~ÚOKåeû# J=ã¨~°O ZO`≥·<å =ÙOk. =∞# `≥ÅOQÍ} =∞#
„áêO`«O, =∞# =#~°∞Å∞, =∞# ãÖÑ¨^Œ Jx JHõ¯_» „Ñ¨[efl
q^•º=O`«∞Åx KÕÜ«∂eû# J=ã¨~°O =ÙOk. =ÚOÑ¨Ù‰õΩ QÆ∞~°ÜÕ∞º
„áêO`åÅxflO˜H˜ "Õ∞=Ú<åfl=∞x ^è≥·~°ºq∞"åfie. Jk ZÑ¨C_»∞
™ê^èŒº"≥∞ÿ `«∞O^ŒO>Ë „Ñ¨[Å HÀãÖ Ñ¨xKÕ¿ã "åà◊§O^Œ~°∞ „Ñ¨[Ö’¡H˜
"≥àÏ§e. „Ñ¨[Å Hõ+¨ì ã¨∞MÏÖ’¡ ÉèÏQÆ=∞"åfie. Ñ¨@ì}ÏÖ’¡, lÖÏ¡Ö’¡
=∂„`å"Õ∞ HÍ‰õΩO_® „QÍ=∂Ö’¡H˜ "≥àÏ§e. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’x
ã¨∞O^Œ~°Ü«∞º q*Ï˝#ˆHO„^ŒO, „ÃÑãπHõ¡Éò, q[Ü«∞"å_»Ö’, ~°OQÍÔ~_ç¤,
#Å¡Q˘O_» WÖÏ ∫<£ÅÖ’ HÍ‰õΩO_® Ñ¨Öˇ¡ „áêO`åÖ’¡H˜ "≥àÏ§e.
<åºÜ«∞O HÀãÖ Ñ¨x KÕ¿ã "åiH˜ „Ñ¨[Å∞ „áê}ÏÖˇ·# W™êÎ~°∞.
JÖÏO˜ „Ñ¨[Å‰õΩ x["≥∞ÿ# #=∞‡HÍxfl HõeÊOKåeû# ÉÏ^èŒº`«
=∞#ÃÑ· =ÙOk. Éèí∂™êº=ÚÅ∞, ÃÑ@∞ì|_ç ^•~°∞Å∞, ™ê„=∂[º"å^Œ
â◊‰õΩÎÅ∞ KÕã¨∞Î#fl "≥∂™êÅ‰õΩ x["≥∞ÿ# QÆ∞}áê~î°O áÈ~åÏÅ ^•fi~å
K≥áêÊe. =∞# =#~°∞Å#∞ ~°H˜∆OK«∞H˘#∞@‰õΩ áê@∞Ñ¨_»∞`«∂<Õ
=#~°∞Å`À ‰õÄ_ç# `≥ÅOQÍ}ÔH· #_»∞O ayOKåe. P kâ◊QÍ
JO^Œ~°O J_»∞QÆ∞Å∞ "ÕÜ«∂e.
T

31 PQÆã¨∞ì, 2013
„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} J<Õk `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å z~°HÍÅ
„Ñ¨QÍ_è» PHÍOHõ∆. `˘e ÉèÏëê„Ñ¨Ü«ÚHõÎ ~å¢ëêìÅ U~åÊ@∞
ãÖ^Œ~°ƒùOQÍ<Õ PO„^èŒ~å¢+¨ìO`À áê@∞QÍ `≥ÅOQÍ} „Ñ¨`ÕºHõ
~å¢+¨ìOQÍ<Õ U~°Ê_ç LO_®eûOk. <å˜ Ñ¶ÄÖò Pe Hõq∞+¨<£
KÕã≤# ã≤á¶ê~üû W^Õ. JÑ¨Ê’¡ <≥„Ç¨˙ Ãã·`«O J<åºÑ¨^Õâ◊OQÍ
"≥e|∞zÛ# Jaè„áêÜ«∞O ‰õÄ_® W^Õ. HÍ#ÖÏ [~°QÆÖË^Œ∞. 'ÃÑ^ŒÌ
=∞#∞+¨µÅ XÑ¨ÊO^ŒO— ÖÏO˜ HõO˜ `«∞_»∞Ñ¨Ù XÑ¨ÊO^•Å`À,
|∂@HõÑ¨Ù "åQÍÌ<åÅ`À |∞[˚yOÑ¨ÙÅ`À P^Œ~åÉÏ^Œ~åQÍ
`≥ÅOQÍ}#∞ Hõe¿Ñã¨∞‰õΩO@∂ PO„^èŒ„Ñ¨^Õâò J=`«iOzOk
(1956). JÖÏ PO„^èŒ„Ñ¨^ÕâòÖ’ `≥ÅOQÍ} JO`«~åƒùQÆ"≥∞ÿOk.
Wk Kåi„`«Hõ ã¨`«ºO. Hõ#∞Hõ<Õ XHõ Ñ¨Ù+¨¯~°HÍÅO QÆ_çKÕÑ¨Ê˜ˆH
1969Ö’ '„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}— L^Œº=∞O ~°HõÎã≤HõÎOQÍ |^ŒÌÖˇ·Ok.
D x<å^ŒO PÅO|#QÍ<Õ ^Œ∂ã¨∞H˘zÛ# `≥ÅOQÍ} HÍO„ÔQãπ
<Õ`« K≥<åflÔ~_ç¤ „Ñ¨`ÕºHõ ~å¢+¨ì L^Œº=∂xfl JdÅÉèÏ~°`« HÍO„ÔQãπ
Jkè<Õ`« WOk~°=∞‡H˜ áê^•„HÍO`«O KÕ¿ãã≤ ã¨"≥∞ÿHÍºO„^èŒ
=ÚYº=∞O„uQÍ ã¨~°∞Ì‰õΩáÈÜ«∂_»∞. 1956 <å˜ PO„^èŒ„Ñ¨^Õâò
J=`«~°} `≥ÅOQÍ}‰õΩ [iy# "≥Ú^Œ˜ q„^ÀÇ¨ÏO J~Ú`Õ,
69–70ÅÖ’ [iy#k ã¨fi„^ÀÇ¨ÏO. WÖÏ Pk#∞O_ô U^À XHõ
„^ÀÇ¨ xH˜ QÆ∞~°=Ù`«∂<Õ =™ÈÎOk `≥ÅOQÍ}.
~å¢+¨ìOÖ’ `˘e#∞O_ç áêÅHõ áêsìQÍ L#fl *ÏfÜ«∞ áêsì
HÍO„ÔQãπ, `«~°∞"å`« áêÅHõáêsì ™ê÷<åxfl P„Hõq∞Oz#
„áêOfÜ«∞ áêsì ˜._ç.Ñ≤., áêÅ<åkèHÍ~åxH˜ U<å_»∞ HÍã¨ÎO`«
‰õÄ_® KÕ~°∞= HÍÖËHõáÈ~Ú<å *ÏfÜ«∞ áêsì qÉèÏQÆOQÍ
~å¢+¨ìOÖ’ `«# Jã≤÷`åfixfl Kå@∞‰õΩ=ã¨∞Î#fl a.*ˇ.Ñ≤., Ñ¨tÛ=∞
ÉˇOQÍÖò, ˆH~°à◊Ö’¡ ÖÏQÆ `å=ÚQÍ áêÅ<åkèHÍ~åxH˜ KÕ~°∞=
HÍÖËx Jâ◊HõÎ áêsìÖË J~Ú<å JkèHÍ~åxfl JO^Œ∞HÀ"åÅx,
JO˜ ÃÑ@∞ìHÀ"åÅx PtOKÕ U áêsì J~Ú<å `«=∞#∞ =∞zÛHõ
KÕã¨∞HÀ"åeû# ã≤÷ux HõeÊOKÕ suÖ’ LO@∂ <åÅ∞QÆ∞, Ñ¨ÙOrÅ
F@∞¡ – <åÅ∞QÆ∞ ã‘@¡ HÀãÖ U^À XHõ áêÅHõ áêsìH˜ ^Œ#∞flQÍ
LO_»_»OÖ’<Õ `«=∞ Jã≤÷`åfixfl Kå@∞‰õΩO@∞#fl ã≤.Ñ≤.S.,
ã≤.Ñ≤.ZO. áêsìÅ∞ – D áêsìÅxflO˜H© KåÖÏ ã¨Ê+¨ìOQÍ `≥Å∞ã¨∞
`≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å∞ „Ñ¨`ÕºHõ ~å¢ëêìxfl QÍ_è»OQÍ HÀ~°∞
‰õΩO@∞<åfl~°x. P „Ñ¨[Å „Ñ¨QÍ_è» PHÍOHõ∆x Hõ_®‰õÄ
x~åHõiOK«∞‰õΩáÈ=_»O J„Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ=∞x, J™ê^èŒº=∞x
‰õÄ_® "å˜H˜ `≥Å∞ã¨∞. J~Ú<å XHõ Ñ¨Ïì# D áêsìÖËg
„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞‰õΩ JOwHõiOK«=Ù. W©=e =~°‰õÄ
D áêsìÅhfl „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} „Ñüáê^Œ##∞ =ºuˆ~H˜ã¨∂Î<Õ
=KåÛ~Ú. „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ<Õ `«# ÅHõ∆ ºOQÍ
„Ñ¨HõÕK«∞‰õΩx ~°OQÆO g∞kH˜ =zÛ# `≥~åã¨ (˜.P~ü.Zãπ.)
JO^Œ∞HÀãÖ _èçe¡Ö’ `å#∞ KÕ¿ã ÖÏc~ÚOQ∑Å g∞^Œ, HÍO„ÔQãπ
Jkè<Õ„u ™ÈxÜ«∂QÍOnèx „Ñ¨ã¨#flO KÕã¨∞HÀ=_»O ÃÑ·<Õ
P^è•~°Ñ¨_çáÈ`«∂ =zÛOk. á⁄`«∞Î ^èŒ~°‡OQÍ ˆHO„^ŒOÖ’x HÍO„ÔQãπ
ãÖH©~°‚ „Ñ¨Éèí∞`«fiO qkeÛ# Ô~O_»∞ =∞O„u Ñ¨^Œ=ÙÅ`À `≥~åã¨
J„QÆ<Õ`«e^ŒÌ~°∂ ã¨~°∞Ì‰õΩáÈ`«∂ =KåÛ~°∞. JO^Œx '„Ñ¨}Éò Hõq∞©—
„^•Hõ∆Ñ¨à◊¡ QÆ∞uÎ"≥·Ñ¨Ù Pâ◊QÍ K«∂ã¨∂Î, WkQÀ JkQÀ `≥ÅOQÍ}
„^•Hõ∆ QÆ∞uÎx <À@Hõ~°∞K«∞‰õΩ Xã¨∞Î<åflO, `≥ã¨∞Î<åflO JO@∂
#=∞‡|Å∞‰õΩ`«∂ HÍÅˆH∆ÑÖ KÕ™ê~°∞. KÕ~°∞=QÍ LOK«∞‰õΩO@∂<Õ
KÕ@∞ KÕã≤ `«i"Õ∞¿ã Hõà◊Ö’ KÕ~Ú uiy# KÕuáêsì KÕu"åÏxfl
`≥~åã¨ <åÜ«∞Hõ`«fiO QÆ∞iÎOKÕÑ¨Ê˜ˆH [~°QÍeû# #+¨ìO
[iyáÈ~ÚOk. ZO`« Ñ¨_®Ö’ JO`«QÍ#∂ „Éèí+¨µìÑ¨_»¤ `«~°∞"å`«<Õ
ÉèíOQÆÑ¨_»¤ `«~åfi`«<Õ, `≥~åã¨ |Ü«∞@Ñ¨_çOk.
J~Ú#Ñ¨Ê˜H© `≥~åã¨ `≥ÅOQÍ}Ö’ W`«~° áê~°¡"≥∞O@s
áêsìÅxflO˜H© QÆ∞|∞Å∞ÃÑ˜ìOKÕkQÍ<Õ LO_»QÆÅ∞QÆ∞`ÀO^ŒO>Ë
JO^Œ∞‰õΩ HÍ~°}O Jk `«# Éèí∞*Ï<≥fl`«∞Î‰õΩ#fl x<å^Œ"Õ∞! P
|ÅO P Q˘Ñ¨Ê^Œ#O JO`å '„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}— x<å^•x^Õ!
`≥ÅOQÍ}Ö’ „Ñ¨*Ïaè„áêÜ«∂xH˜ „Ñ¨[Å PHÍOHõ∆H˜ XHõ¯ `≥~åã¨
=∂„`«"Õ∞ „áêux^äŒº áêsìQÍ q∞yÅ∞O_çáÈ`«∞O_»@O J<Õk
W`«~° áêsìÅH˜ ÃÑ^ŒÌ HõO@yO¿Ñ. `≥ÅOQÍ}Ö’ `«=∞ LxH˜<Õ
„Ñ¨âßfl~°÷HõO KÕ¿ã qÑï}Ï=∞O Wk. Hõ#∞Hõ JÖÏO˜
qÑï}Ï=∂xfl J_»∞¤HÀ=_»O HÀãÖ WÑ¨C_»∞ `˘„@∞áê@∞`À
`«=∞`«=∞ Q˘O`«∞Å∞ ã¨=iOK«∞H˘O@∞<åfl~Ú. `≥ÅOQÍ}
q=Hõ∆‰õΩ QÆ∞~°=Ù`«∂ "≥#∞Hõ|_çáÈ~Ú LO@∞O_»_»O x["Õ∞
J~Ú<å JO^Œ∞‰õΩ Ñïëê¯~°O '„Ñ¨`ÕºHõ áêºˆHr—ÜÕ∞ `«Ñ¨Ê
q_çáÈ=_»O HÍ^Œx JO@∞<åfl ~å¢+¨ìOÖ’ ã≤.Ñ≤.S. „Ñ¨`ÕºHõ
`≥ÅOQÍ} Ñ¨@¡ Hõ~°_»∞QÆ˜ì# =ºuˆ~Hõ`«`À U<å_»∞ ÖË^Œ∞.
ã¨∂„`«s`åº ã≤^•úO`« s`åº „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞‰õΩ
XÑ¨ÊOQÍHõ XÑ¨ÊO Jx Ñ¨^ÕÑ¨^Õ L^•…˜ã¨∂Î =zÛ# ã≤.Ñ≤.ZO.
`«# ÉÏ}˜x, "å}˜x =∂~°∞Û‰õΩx 'HÍO„ÔQãπ "åi¿ãÎ, `≥~åã¨
„Ñ¨`ÕºHõ`≥ÅOQÍ}ÅHõ∆º™ê^èŒ#kâ◊Ö’...
–l.„Ñ¨ÉèÏHõ~ü
W©=ÅÇ¨Ï`«º‰õΩQÆ∞Ô~·#QÆO˜„Ñ¨™ê^ŒO2007[#=iÖ’*ˇ·Å∞Ö’LO_»QÍ`≥ÅOQÍ}L^Œº=∞OÃÑ·gHõ∆}OÖ’
l.„Ñ¨ÉèÏHõ~ü¿Ñ~°∞`À"åºãÖ~å™ê~°∞.#_»∞ã¨∞Î#fl`≥ÅOQÍ}áê~î°‰õΩÅHÀãÖPÜ«∞#ã¨‡$uÖ’„Ñ¨K«∞iã¨∞Î<åflO.
ã¨‡$uÖ’...

32#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
"å~°∞ Ñ¨ÙK«∞Û‰õΩO>Ë =∞^èŒºÖ’ "Õ∞=∞_»∞¤‰õΩOÏ=∂? W=fi_»O W+¨ìO
ÖËx HÍO„ÔQãπ JÖÏ K≥Ñ¨Ê‰õΩO_® =∞^èŒºÖ’ =∂ Éèí∞[OÃÑ· `«∞áêH˜
ÃÑ˜ì `≥ÅOQÍ}ÃÑ· QÆ∞iÃÑ@ì_»"Õ∞q∞˜?— JO@∂ QÆ∞„~°∞
‰õΩO’Ok. „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}‰õΩ |^Œúq~Àkè J~Ú# ˜._ç.Ñ≤.
Jkè<Õ`« K«O„^ŒÉÏ|∞`À <≥Ü«∞ºO HÀãÖ 'Ô~O_»∞ ~å¢ëêìÅ∞ –
XHõ F@∞— J<Õ `«# HÍH˜<å_» f~å‡<åxfl J@ÔHH˜¯OKÕã≤Ok
a.*ˇ.Ñ≤. W©=e =~°‰õΩ a.*ˇ.Ñ≤. J„QÆ<Õ`«Å∞ J^•fih,
"≥OHõÜ«∞ºÅ∞ J<ÕHõ ãÖ^Œ~åƒùÅÖ’ '„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}— T¿ã
=^ŒÌx L^Àƒùkã¨∂Î =KåÛ~°∞. JÖÏO˜ a.*ˇ.Ñ≤., ˜._ç.Ñ≤. `À
`«# á⁄`«∞Î á⁄ye# `«~°∞"å`« WÑ¨C_»∞, HÍH˜<å_» f~å‡#O
|∂A ^Œ∞eÑ≤ =Ú™êÎ|∞ KÕã¨∞‰õΩO’Ok. „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}#∞
XHõ¯ *ÏfÜ«∞ áêsìÜÕ∞ U~°Ê~°K«QÆÅ^Œx, `≥~åã¨ ÖÏO˜ „áêOfÜ«∞
áêsì=Å¡ Jk ™ê^èŒºÑ¨_»^Œx JO’Ok. *ÏfÜ«∞ áêsì JO>Ë
HÍO„ÔQãπ ‰õÄ_® Jx á⁄~°Ñ¨_»‰õÄ_»^Œx, HÍO„ÔQãπ Jk
KÕÜ«∞*ÏÅ^Œx, `«=∞ Ç¨ÏÜ«∂OÖ’<Õ Kè«uÎãπÑ¶¨∞_£, *Ï~°öO_£,
L`«Î~åYO_£ ÖÏO˜ z#fl ~å¢ëêìÅ∞ U~°Ê_®¤Ü«∞x Hõ#∞Hõ
`≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ì U~åÊ@∞ Ãã·`«O `«=∞ =Å¡<Õ ™ê^èŒº=∞x _è»OHÍ
Éèí*Ï~ÚOKÕ™ÈÎOk. HÍQÍ D q+¨Ü«∞OÖ’ HÍO„ÔQãπ W`«~°
áêsìÅxflO˜H© q∞Oz# |_®~Ú`«<åxfl „Ñ¨^Œi≈™ÈÎOk. `å#∞
Ãã·`«O „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}‰õΩ =ºuˆ~HõO HÍ^Œx, J~Ú`Õ P
U~åÊ@∞ ZÑ¨C_»∞ ZÖÏ KÕÜ«∂Å<Õ ÉÏ^èŒº`«#∞ ™ÈxÜ«∂QÍOnè
KÕ`«∞Ö’¡ ÃÑÏì=∞x, P"≥∞ 'ã¨Ô~·# ã¨=∞Ü«∞O—Ö’ 'ã¨Ô~·# f~°∞Ö’—
ã¨^Œ~°∞ U~åÊ@∞#∞ „Ñ¨Hõ˜™êÎ~°x, Hõ#∞Hõ ^Õ=`«ÖÏO˜
™ÈxÜ«∞=∞‡ÃÑ· qâßfiã¨=ÚOz "ÕzK«∂_®ÖË `«Ñ¨Ê J#=ã¨~°OQÍ
Ü«∂w KÕÜ«∞_»O `«QÆ^Œx ~åQÍÖÏÑ¨# KÕ™ÈÎOk.
„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} Ñ¨@¡, P x<å^•xfl Éèí∞*Ï<≥fl`«∞Î‰õΩ#fl
`≥~åã¨ Ñ¨@¡, „Ñ¨`ÕºHÕz `≥~åã¨ Jkè<åÜ«∞‰õΩÅ∞ ÔH.ã≤.P~ü.,
#ˆ~O„^ŒÅ Ñ¨@¡ ~å[âıY~°Ô~_ç¤ `«# q=ÚY`«x x~°¡H∆Íºxfl J<ÕHõ
ãÖ^Œ~åƒùÅÖ’ Kå@∞‰õΩO@∞<Õ =ã¨∞Î<åfl_»∞. "åi`À H˘O`«
ãÖÜ«∞=∞#O`À ã¨=∞#fiÜ«∞O`À LO_®Å<Õ Jkèëêª#O Ç≤Ï`«=Ù
Ñ¨@¡ Jã¨Ç¨Ï#O`À W|ƒOk Ñ¨_»∞`«∂<Õ =KåÛ_»∞. „Ñ¨`ÕºHõ
`≥ÅOQÍ} J=ã¨~åxfl J`«_Õ<å_»∂ JOwHõiOK«ÖË^Œ∞. 2004
U„Ñ≤Öò ZxflHõÅ <å˜ HÍO„ÔQãπ „Ñ¨}ÏoHõÖ’ KÕã≤# "åQÍÌ<åxH˜
2= Zãπ.P~ü.ã≤. "ÕÜ«∞_»=∞x ÉèÏ+¨ºO K≥|∞`«∂ =KåÛ_»∞. `≥~åã¨
`À á⁄`«∞Î ~°^ŒÌ=_»"Õ∞ "Õ∞Åx J`«_»∞ ÉèÏqã¨∂Î =KåÛ_»∞. |OHõÖÏ
`«=∞`À JO@HÍQÆ∞`«∞#fl `≥~åã¨#∞ peÛ zK«∞ÛÃÑÏì_»∞. `«=∞`À
á⁄`«∞Î ÉèÏQÆ™êfiq∞QÍ LO@∞O_ç# `≥~åã¨ =Úxã≤Ñ¨Öò ÑÖKå~Úf
ZxflHõÖ’¡ zuH˜ÅÑ¨_çáÈ=_»O Ñ¨@¡ ãÖ`À+≤OKå_Õ `«Ñ¨Ê
qKåiOK«ÖË^Œ∞. P ZxflHõÖ’¡ `«# „Ñ¨^è•# „Ñ¨`«ºi÷ áêsì ˜._ç.Ñ≤.
Ñ¨ÙOAHÀ=_»O Ñ¨@¡ ÉÏ^èŒ HõO>Ë, `≥~åã¨ z`«Î~ÚáÈ~Ú#O^Œ∞‰õΩ
J`«_»∞ ãÖ`À+≤OKå_»∞. WHõ P `«~°∞"å`« `≥~åã¨#∞ á⁄`«∞Î
|O^èŒO #∞O_ç q_»nã≤ ™êQÆ#O¿Ñ „Ñ¨„H˜Ü«∞x "Õy~°Ñ¨~°Kå_»∞.
=ÚxûÑ¨Öò ÑÖKå~Úf ZxflHõÖ’¡ ~å[âıY~°Ô~_ç¤ Kå@∞‰õΩ#fl
UHõK«Ûù„`åkèÑ¨`åºxfl, `≥~åã¨ K«uH˜Å|_çáÈ=_®xfl QÆ=∞xOz#
HÍO„ÔQãπ Jkèëêª<åxH˜ WHõ Ç≤Ï`«=Ù K≥|∞`«∂ ~å[âıY~°Ô~_ç¤x
W|ƒOkÃÑ_»∞`«∂, `å=Ú W|ƒO^Œ∞Ö’¡ W~°∞HÀ¯‰õÄ_»^Œ<Õ
*Ï˝<À^ŒÜ«∞O J~ÚáÈ~ÚOk. "≥~°ã≤ D Ñï}Ï=∞ Ñ¨~°OÑ¨~°
Ñ¨~åHÍ+¨ìQÍ<Õ HõsO#QÆ~ü Ö’H±ã¨ÉèÏ ™ê÷<åxH˜ LÑ¨ ZxflHõ<Õk
~°OQÆO g∞kH˘zÛOk.
`«=∞`Àx ™êOQÆ`«ºO Ñ¶ë`«OQÍ `≥~åã¨ ^•x Jkè<Õ`«Öˇ·#
ÔH.ã≤.P~ü., #ˆ~O„^ŒÅ∞ ZO`«QÍ `«=∞ |~°∞=Ó Ñ¨~°∞=Ó
HÀÖ’Ê~Ú#Ñ¨Ê˜H© "å~°∞ Éèí∞*Ï<≥fl`«∞Î‰õΩ#fl x<å^ŒO |~°∞=Ù K«∂ã≤
~å[âıY~°Ô~_ç¤ Ãã·`«O H˘O`« ÉèíÜ«∞Ñ¨_»∞`«∞<åfl_»<Õ K≥áêÊe.
Hõ#∞Hõ<Õ '`≥ÅOQÍ}‰õΩ ãÖ|OkèOz `«Å∞Ñ¨Å∞Ù =¸ã¨∞‰õΩ
áÈÖË^Œ∞, ™ÈxÜ«∂QÍOnè nxÃÑ· f„=OQÍ PÖ’zã¨∞Î<åfl~°∞.
q∞ye# ~å¢ëêìÖ’¡ ‰õÄ_® WÖÏO˜ ã¨=∞ã¨ºÅ∞<åfl~Ú. JO^Œ∞=Å¡
P"≥∞‰õΩ H˘O`« ã¨=∞Ü«∞O HÍ"åe— Jx `å*ÏQÍ =ÚHÍÎ~Úã¨∂Î
„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} U~°Ê_»@=∞O@∂ [~°QÍÅO>Ë Jk XHõ¯
`«=∞=Å¡<Õ ™ê^èŒºO Jx K≥|∞`«∂, ~å[âıY~°Ô~_ç¤ ‰õÄ_®
`≥ÅOQÍ} ÃãO˜"≥∞Oò áêzHõ`À<Õ HõsO#QÆ~ü ZxflHõÅ QÆO_»O
#∞O_ç QÆ>ˇìHÍ¯Åx „Ñ¨Ü«∞uflã¨∞Î<åfl_»∞.
`≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å∞ „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}#∞ QÍ_è»OQÍ
HÀ~°∞‰õΩO@∞<åfl~°<Õ "åã¨Î"åxfl ~å¢+¨ìOÖ’x z<åfl ÃÑ^•Ì ~å[H©Ü«∞
áêsìÅxfl HÍ^Œ#ÖËHõáÈ`«∞<åfl~Ú. ÃÑ·QÍ XHõ ˜._ç.Ñ≤. q∞#Ç¨
W`«~° áêsìÅxfl „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞‰õΩ `å=Ú =ºuˆ~HõO
HÍ^Œx ‰õÄ_® „Ñ¨HõÕK«∞‰õΩO@∞<åfl~Ú. J~Ú#Ñ¨C_çHõ „Ñ¨`ÕºHõ
`≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞H˜ =∂~°æO ã¨∞QÆ=∞O J~Ú#@∞ì ÉèÏqOK«
QÆÅ=∂? ÉèÏqOK«ÖËO. ZO^Œ∞HõO>Ë, Wq `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å
„Ñ¨QÍ_è» PHÍOHõ∆‰õΩ ã¨∂zHõÖË `«Ñ¨Ê P PHÍOHõ∆ <≥~°"Õ~°∞`«∞O^Œ<Õ
Ç¨ g∞H˜ x^Œ~°≈<åÅ∞ ZO`«=∂„`«O HÍ=Ù.
„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# J<Õk JO`« ã¨∞Å√"≥·#^Õ J~Ú`Õ
~°HÍÎiÊ`« `åºQÍÅ`À ‰õÄ_ç# 1969Å <å˜ L^Œº=∞ Ñ¨~°º
=™ê#OQÍ<Õ Jk [iy LO_Õk. HÍ#ÖÏ [~°QÆÖË^Œ∞, WO^Œ∞‰õΩ
K≥<åflÔ~_ç¤ „^ÀÇ¨ÏzO`«<Õ HÍ~°}=∞x K≥a`Õ ãïáÈ^Œ∞. n#~°÷O
K≥<åflÔ~_ç¤ „^ÀÇ¨ xH˜ áêÅÊ_»ÖË^Œx K≥Ñ¨Ê_»O HÍ^Œ∞. Jk ã¨=∞ã¨º
Ö’`«∞efl J~°÷O KÕã¨∞H˘x ÃÑ·ÃÑ· ÑïjÅ# =∂„`«"Õ∞#x
K≥Ñ¨Ê_®xˆH. „Ñ¨`ÕºHõ ~å¢+¨ì ™ê^èŒ# ãÖQÆ`«ÖÏ LOz, K≥<åflÔ~_ç¤`À
HõÅ∞Ñ¨Ù‰õΩx #Å∞QÆ∞~°∞ `≥ÅOQÍ} „áêOfÜ«ÚÖË ~å¢+¨ì
=ÚYº=∞O„`«∞Å∞QÍ LO_ç# HÍÅOÖ’ ‰õÄ_® `≥ÅOQÍ}ÃÑ·
H˘#™êQÆ∞`«∞#fl q=Hõ∆x U =∂„`«O J_»∞¤HÀÖËHõáÈÜ«∂~°∞. Wk
ˆH=ÅO "åi"åi =ºH˜ÎQÆ`« Jã¨=∞~°÷`«Å∞, Jâ◊HõÎ`«Å∞,
J=Ú‡_»∞áÈ_®Å∞, q„^ÀÇ¨ Å∞QÍ<Õ ÑïQÆ}ÕK«_»O Ö’`≥·#
ÑïjÅ# JxÑ≤OK«∞HÀ^Œ∞. Jã¨Å∞ „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} ã¨=∞ã¨ºx
~å¢+¨ìOÖ’x qq^èŒ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ "å˜"å˜ q^è•#"≥·Y~°∞Å

33 PQÆã¨∞ì, 2013
Ñïq∞uÖ’ K«∂_»@=∞<Õk ‰õÄ_® áêH˜∆Hõ ÑïjÅ<Õ. D áêsìÅ
"≥#∞‰õΩO_Õ áêÅHõ =~°æ â◊‰õΩÎÅ „Ñ¨Ü≥∂[<åÅ∞, "å˜
HÍ~°ºHõÖÏáêÅ <ÕÑ¨^äŒºOÖ’ ÑïjeOKåeû LO@∞Ok.
ZO^Œ∞HõO>Ë, D áêsìÅ∞ „Ñ¨Éèí∞`åfiÅ∞ áêÅHõ=~åæÅ
„Ñ¨Ü≥∂[<åÅ‰õΩ J#∞QÆ∞}OQÍ "å˜ KÕuÖ’ Ñ¨x=Ú@∞¡QÍ<Õ
Ñ¨xKÕ¿ãq. Hõ#∞Hõ g˜ ™ê^è•~°} „Ñ¨Hõ˜`« "≥·Y~°∞Å∞ q^è•<åÅ∞
J<Õq „Ñ¨*ÏãÖˆH∆=∞O, „Ñ¨*Ï„Ñ¨Ü≥∂[<åÅ ¿Ñ~°∞g∞^Œ<Õ K≥ÖÏ=∞}˜
J=Ù`«∞OÏ~Ú. HÍh "å˜ JO`«™êû~åÅ∞, JOu=∞ Ñ¶ë`åÅ∞
=∂„`«O Ñ≤_çÔH_»∞ ^ÀÑ≤_ô áêÅHõ=~åæÅ J#∞‰õÄÅOQÍ#∞, Pâı+¨
„Ñ¨*ÏhHÍxH˜ =ºuˆ~HõOQÍ<Õ LO@∞OÏ~Ú.
Éèí„^•K«ÅO #∞O_ç qâßYÑ¨@flO =~°‰õΩ qã¨Îiã¨∞Î#fl
|Ç¨ïà◊*Ïu HõOÃÑhÅH˜ „Ñ¨`ÕºHõ Pi÷Hõ =∞O_»à◊¡H˜ (Ãã*òÅ∞)
J=ã¨~°"≥∞ÿ# Jáê~° [ÖÏefl JOkOK«_®xH˜ `«ÅÃÑ_»∞`«∞#fl^Õ
á⁄Å=~°O „áê*ˇ‰õΩì, J~Ú`Õ Jk ˆH=ÅO ÅHõ∆ÖÏk |_»∞QÆ∞Ô~·`«∞Å
¿ã^ŒºÑ¨Ù J=ã¨~åÅHÀã¨"Õ∞#OÏ~°∞. J_»=ÙÅ∞ H˘O_»Å∞
JxflO˜h ã¨fi^Õj, q^Õj |_®HõOÃÑhÅH˜ ^è•~å^Œ`«ÎO KÕ¿ãã¨∂Î
JHõ¯_ç #∞O_ç Pk"åã‘ „Ñ¨[ÅO^Œih ^Õâ◊O #Å∞=¸ÅÅH©
aHÍ~°∞Å∞QÍ aK«ÛQÍà◊√¡QÍ `«xfl`«i"Õ∞ã¨∂Î J^ŒO`å ^Õâßaè=$kúH©
„Ñ¨[Å ãÖˆH∆=∂xˆH JOÏ~°∞. |Ç¨ïà◊*Ïu HõOÃÑhÅ
„Ñ¨Ü≥∂[<åÅ Hõ#∞QÆ∞}OQÍ =O^ŒÅ "ÕÅ =ã¨∂Î`«ÊuÎ Ñï„â◊=∞efl
=¸¿ãã¨∂Î ÅHõ∆ÖÏk HÍi‡‰õΩefl g^èŒ∞Å áêÖË˚ã¨∂Î J^ŒO`å
^Õâ◊„Ñ¨Ü≥∂[<åÅˆH#OÏ~°∞. D<å_»∞ =∞QÆæO QÆ∞O`«ÖË <Õ`«HÍi‡Hõ
‰õΩ@∞OÉÏÅ ÉÁO^ŒÅ QÆ_»¤Å=Ù`«∞<åfl~Ú. =ÅÖË =∞`«ûºHÍ~°∞Å‰õΩ
Li`åà◊¡=Ù`«∞<åfl~Ú. Ñ¨Ù~°∞QÆ∞ =∞O^Œ∞ÖË |_»∞QÆ∞ Ô~·`«∞ÅH˜
ÃÑ~°∞QÆ<åflÅ=Ù`«∞<åfl~Ú. „Ñ¨Éèí∞`åfiã¨∞Ñ¨„`«∞Å∞ ¿Ñ^Œ~ÀQÆ∞efl
ÃÑ·Ö’HÍÅH˜ ÑÖ¿Ñ áêãπáÈ~°∞ì HÍ~åºÅÜ«∂Å=Ù`«∞<åfl~Ú.
„Ñ¨Éèí∞`«fi áê~î°âßÅÅ∞ Ñ¨QÆÖË QÆaƒÖÏÅ xÅÜ«∂Å=Ù`«∞<åfl~Ú.
iOQ∑~À_»∞¤Å∞, ™êì~ü Ç¨ÏŸ@à◊√¡, Ñ¨ÉòÅ∞, _ç™È¯^ä≥H±Å∞, S"Õ∞H±û
käÜÕ∞@~°∞¡, Ñ¶≤Öò‡ã≤©Å∞, ÃÇ·Ï>ˇH± ã≤©Å∞ W=hfl „Ñ¨[Å#∞
^ŒúiOK«_®xˆH JO@∞<åfl~°∞. „Ñ¨[Å<≥`«∞Î~°∞ Ñ≤O_ç =∞s =ã¨∂à◊√¡
KÕ¿ã „Ñ¨Éèí∞`«fi Y*Ï<å #∞O_ç JÑ¨Ê#OQÍ g˜ x~åfiÇ¨Ï‰õΩÅH˜
x^èŒ∞Å =~°^Œx „Ñ¨=Ç≤ÏOÑ¨*Ëã¨∞Î<åfl~°∞. ¿Ñ^ŒÅx `«xfl `«i"Õ∞ã≤
=∞s g˜H˜ =O^ŒÅ"ÕÅ ZHõ~åÅ∞ Hõ@ìÉˇ_»∞`«∞<åfl~°∞. |_®
ÉÏ|∞Å∞, |_®HõOÃÑhÅ∞ á¶êº+¨<£ëÈÅ ¿Ñ~°∞`À „Ñ¨^Œ~°≈#Å∞
x~°fiÇ≤Ïã¨∂Î HÀ@∞¡ ‰õÄ_Õã¨∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. XHõÑ¨Hõ¯ XO˜x
HõÑ¨CHÀ_®xˆH QÆ∞_»¤=ÚHõ¯ÖË¡Hõ HÀÏ¡k „Ñ¨[Å∞ J~°ú#QÆflOQÍ<Õ
LO@∞O_»QÍ, WOHÀ Ñ¨Hõ¯ XO˜xO_® HÍ=Åã≤#xfl QÆ∞_»¤Å`À
HõÑ¨CHÀQÆÅ J=HÍâßÅ∞#fl "åi KÕ`«<Õ áê=Ù#QÆflO, J~°ú#QÆfl"Õ∞
HÍ^Œ∞ ¿Ñ~ÚOÕQ∑ ¿Ñ~°∞`À UHõOQÍ Ñ¨ÓiÎ #QÆfl „Ñ¨^Œ~°≈#Å∞
Ãã·`«O x~°fiÇ≤Ïã¨∂Î P ~°HõOQÍ ¿Ñ^Œ–ãÖÑ¨#fl =~åæÅ =∞^èŒº
ã¨=∂#`åfixfl ã¨=∞`«∞Åº`«x ™êkèOz ÃÑ>Ëìã¨∞Î<åfl~°∞, Uq∞©
"≥„i? Jx J_çy`Õ JOQÍOQÆ „Ñ¨^Œ~°≈# ‰õÄ_® XHõ Ñï„â◊"Õ∞
JO@∞<åfl~°∞. nx ^•fi~å J<ÕHõ =∞OkH˜ Láêkè HõÅÊ#
[~°∞QÆ∞`ÀO^ŒO@∞<åfl~°∞. D ™ÈHÍÖò¤ Ñï„â◊=∞H˜ „Ñ¨™ê~° „Ñ¨Kå~°
=∂^èŒº=∂ÅÖ’ qÑ¨s`« „áê^è•#º`« Wã¨∞Î<åfl~°∞. ˆH=ÅO
á¶êº+¨<£ëÈÅ „Ñ¨Kå~åxˆH ˆHÏ~ÚOÃÑ· „Ñ¨Kå~°O HõeÊOKÕ
=∂ºQÆ*ˇ·#∞¡, ©g Kèå#à◊√¡ Ñ¨Ù@∞ìHÀã¨∞Î<åfl~Ú. D f~°∞Ö’
Ñ¨xQÆ@∞ì‰õΩ =∞s Ü«Ú=`«~°OÖ’x ™ê=∂lHõ K≥·`«<åºxfl <åâ◊#O
KÕã¨∂Î Ü«Ú=`«~å#flO`«˜h xsfi~°ºÑ¨~°∞ã¨∂Î KÕÜ«∂eû# H©_»O`å
KÕ¿ãã¨∞Î<åfl~°∞. HÀÏ¡k =∞Ok ¿Ñ^Œ JÖÏÊ^•Ü«∞ =~åæÅ
„Ñ¨[ÅHõO^Œ∞ÉÏ@∞Ö’ LO@∂ "åi J=ã¨~åÅ<å^Œ∞‰õΩO@∞#fl,
ÅHõ∆ÖÏk ¿Ñ^ŒÅ‰õΩ U^À "Õ∞~°‰õΩ Láêkè HõeÊã¨∞Î#fl zÅ¡~°
^Œ∞HÍ}ÏÅ∞, |_ô¤H˘@∞¡, HÍHÍÇ¨ÏŸ@à◊√¡, `ÀÑ¨Ù_»∞|à◊¡ ^Œ∞HÍ}ÏÅ∞,
ãÖ`«Å∞ ÖÏO˜ "å˜x Ñ¨xQÆ@∞ì‰õΩ =∞s <åâ◊#O KÕ¿ãã¨∞Î<åfl~°∞,
=∂Ü«∞O KÕ¿ãã¨∞Î<åfl~°∞. "å˜ ™ê÷<Õ |_®HõOÃÑhÅ∞, |Ç¨ïà◊*Ïu
HõOÃÑhÅ KÕ`« L#fl`« =∞^èŒº`«~°QÆu "åà◊√¡, ãÖÑ¨#fl=~åæÅ∞
=∂„`«"Õ∞ J_»∞QÆ∞ÃÑ@ìQÆÅ |_®=∂Öòûx `≥iÑ≤ã¨∞Î<åfl~°∞. D
f~°∞Ö’ ™ê=∂#º „Ñ¨[Å |`«∞‰õΩefl J#∞Hõ∆} #~°HõOQÍ
=∂ˆ~Ûã¨∂Î, WHõ „|`«∞‰õΩ =$^è• J<Õ x~åâß xã¨Ê$Ç¨ÏÅ`À
P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ‰õΩ áêÅÊ_ÕÖÏ "åix XHõ H˘ã¨H˜ <≥>Ëìã¨∂Î Ñ¨~°=∞
„Ñ¨*ÏHõO@Hõ, Jaè=$kú x~À^èŒHõ, J=∂#gÜ«∞ q^è•<åefl
J=∞Å∞ KÕã¨∂Î<Õ J=hfl „Ñ¨[Å HÀãÖ, Jaè=$kú HÀã¨"Õ∞#x
^ŒÉÏ~Úã¨∞ÎOÏ~°∞. D áêsìÅ∞–„Ñ¨Éèí∞`åfiÅ∞, "å˜H˜ =O`«
áê_»∞`«∂<Õ LOÏ~Ú <Õ˜ „Ñ¨™ê~° „Ñ¨Kå~° =∂^èŒº=∂Å∞.
QÆ`«OÖ’ =ÚYº=∞O„u ™ê÷#OÖ’ L#flÑ¨C_»∞ K«O„^ŒÉÏ|∞
'al<≥ãπ ã¨∂¯Öò Ãã·`«O ¿Ñ^ŒÅHÀã¨"Õ∞— #x „Ñ¨HõÕK«QÆeQÍ_»O>Ë
D áêsìÅ∞ „Ñ¨Éèí∞`åfiÅ Ñ¶¨∞~å<å`«#O, |_®~Ú`«#O,
^ŒÉÏ~ÚOÑ¨Ù^èÀ~°}∞ÅH˜ Ç¨Ï^Œ∞ÌÅ∞OÏÜ«∞x ÉèÏqOK«ÖËO.
Hõ#∞Hõ „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞"≥∞ÿ áêÅHõ, „ÑüÑ¨Hõ∆
™ê÷<åÖ’¡ LO_Õ qq^èŒ áêsìÅ∞ ÃÑ·H˜ UO K≥|∞`«∞<åflÜ«∞<Õ ^•xH˜
=∞#O U =∂„`«O qÅ∞=xÜ«∂ºeû# J=ã¨~°O ÖË^Œ∞. "å˜"å˜
ãÖ‰õΩz`« `«Hõ∆} ~å[H©Ü«∞ „Ñ¨Ü≥∂[<åÅ∞, Jã≤Î`«fi „Ñ¨Ü≥∂[<åÅ
Hõ#∞QÆ∞}OQÍ D ~ÀA J=Ù##fl ^•x<Õ ˆ~Ñ¨˜ˆH HÍ^ŒOÏ~Ú.
J=Ù##flO`« ã¨∞Å√=ÙQÍ#∂ HÍ^Œ#QÆÅ=Ù, HÍ^Œ#flO`«
ã¨∞Å√=ÙQÍ#∂ J=Ù##QÆÅ=Ù. Hõ#∞Hõ D áêsìÅxflO˜h Ñ¨Hõ¯#
ÃÑ˜ì `≥~°"≥#∞Hõ#∞O@∂ g˜x `ÀÅ∞ÉÁ=∞‡ÖÏ¡ P_çOKÕ PkèÑ¨`«º
áêÅHõ=~åæÅ iÖË+¨<£Ö’ K«∂¿ãÎ<Õ q+¨Ü«∞O ã¨Ê+¨ìOQÍ J~°÷=∞
=Ù`«∞Ok. `≥ÅOQÍ}Ö’x |Ç¨ï~°HÍÖˇ·# Éèí∂, [Å, Yx[,
=∂#= =#~°∞ÅÃÑ·# `«=∞ QÆ∞`åÎkèÑ¨`åºxfl <≥ÅH˘Å∞Ê`«∞#fl
`≥ÅOQÍ}Ë`«~° =Å™êkèÑ¨`«º =~åæÅ∞ PO„^èŒ„Ñ¨^Õâò #∞O_ç
`≥ÅOQÍ} q_çáÈ=_®xfl JO`« `ÕeHõQÍ J#∞=∞u™êÎÜ«∂?
J<Õk Jã¨Å∞ ã¨=∞ã¨º. `å=Ú HõÉÏ˚ KÕã¨∞‰õΩ J#∞Éèíqã¨∞Î#fl
=#~°∞Å∞ ãÖÑ¨^ŒÅÃÑ·# `«=∞ JkèHÍ~åxH˜ Ü«∞[=∂<åºxH˜
_èÀHÍ LO_»^Œ<Õ ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# Ç¨ g∞ Åaè¿ãÎ "å~°∞ `≥ÅOQÍ}

34#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
q_çáÈ=_®xfl JÉèíºO`«~° ÃÑ@ìHõáÈ=K«∞Û, ãïHõ^• JO^Œ∞‰õΩ
ãÖ`À+ÖQÍ<Õ JOwHõiOK«=K«∞Û ‰õÄ_». ZO^Œ∞HõO>Ë `≥ÅOQÍ}
„Ñ¨[Å =∞<Àcèëêìxfl Q“~°qã¨∂Î"åix ãÖ`«$Ñ≤ÎÑ¨~°K«_»O ^•fi~å
"åiÃÑ· `«=∞ Ñ¨@∞ì =∞iO`« ayOK«∞HÀQÆÅ∞QÆ∞`å~Ú. HÍx,
WÖÏO˜ HõzÛ`«"≥∞ÿ# Ç¨ g∞ "åiH˜ Hõ#|_»@O ÖË^Œ<Õ K≥áêÊe.
ZO^Œ∞HÀ ZÖÏ<À Ñïje^•ÌO.
ˆ~á⁄Hõ"Õà◊ `≥ÅOQÍ} "Õ~°∞Ñ¨_»@O JO@∂ [iy`Õ ^•x
áêÅHõ, Ñ¨QÍæÅ∞ KÕÑ¨>Ëìk WÑ¨C_»∞ ~å¢+¨ìOÖ’ LO@∞#fl qq^èŒ
~å[H©Ü«∞ áêsìÅ∞ "å˜H˜ `À_»∞ J^Œ#OQÍ `≥~åã¨, Wq HÍHõ
`≥ÅOQÍ}Ö’ ˆ~Ñ¨Ù =∞~˘Hõ˜ Ô~O_»∞ áêsìÅ∞ Ñ¨Ù@∞ìH˘zÛ<å
Ñ¨Ù@∞ì‰õΩ ~å"˘K«∞Û. ã¨ˆ~, H˘`«ÎQÍ Ñ¨Ù@ìÉ’ÜÕ∞ áêsìÅ∞ ãÖQÆ`«ÖÏ
LOz WÑ¨Ê˜H˜Ñ¨C_»∞#flq `≥~åã¨`À HõÅ∞Ñ¨ÙH˘x Jhfl áê`«
áêsìÖË Hõ^•, `«~°`«=∞ ™ê÷~ÚÖ’¡ Jhfl `≥ÅOQÍ} „áêO`«OÖ’
`«=∞`«=∞ LxH˜x Kå@∞‰õΩO@∞#fl"Õ Hõ^•. =∞i D áêsìÅ∞
g˜`À U~°Ê_»É’ÜÕ∞ „Ñ¨Éèí∞`åfiÅ∞ `≥ÅOQÍ}Ö’x =Å™êkèÑ¨`«º
=~åæÅ „Ñ¨Ü≥∂[<åÅH˜ ÉèíOQÆHõ~°OQÍ =º=Ç¨Ïi™êÎÜ«∂? D
q+¨Ü«∞"≥∞ÿ q∞QÆ`å áêsìÅ∞ QÆ∂iÛ „Ñ¨`ÕºHõOQÍ K≥Ñ¨CHÀ"åeû#
J=ã¨~°O ÖË^Œ∞. Hõ#∞Hõ W`«~° áêsìÅ ãÖQÆ`«ÖÏ LOz '„Ñ¨`ÕºHõ
`≥ÅOQÍ}— HÀã¨"Õ∞ U~°Ê_ç#@∞ì K≥Ñ¨C‰õΩ<Õ `≥~åã¨ =∂„`«O W`«~°
áêsìÅH˜ Ñ¨ÓiÎ aè#flO HÍHõáÈ~Ú<å ZO`À H˘O`« `Õ_®QÍ
LO_»QÆÅ^Œx ÉèÏq™êÎ=∂? `≥ÅOQÍ}Ö’x PkèÑ¨`«º =~åæÅ
^ÀÑ≤_ô „Ñ¨Ü≥∂[<åÅx `≥~åã¨ U^À "Õ∞~°ÔH·<å x~ÀkèOK«QÆÅkQÍ
LO@∞O^Œx ÉèÏqOK«QÆÅ=∂? P "Õ∞~°‰õΩ Jk `≥ÅOQÍ}
[#™ê=∂<åºxH˜ KÕ~°∞=QÍ#∞ "åi „Ñ¨Ü≥∂[<åÅ#∞ U^À
"Õ∞~°‰õΩ Ñï~°H˜∆OKÕkQÍ#∞ LO@∞O^Œx Pt™êÎ=∂? JO>Ë
„áê~°OÉèíO #∞Oz ™êQÆ∞`«∂ =ã¨∞Î#fl P áêsì#_»Hõ, P áêsì<Õ`«Å
áÈHõ_» JÖÏO˜ „Éèí=∞Å‰õΩ J™ê¯~°OÖË^Œx _»¿ÑÊã≤ =∞s
Kå@∞`å~Ú.
=∞i `≥ÅOQÍ} "Õ~°∞Ñ¨_Õ q+¨Ü«∞"≥∞ÿ JHõ¯_ç PkèÑ¨`«º
=~åæÅx HõÅ=~°ÃÑ_»∞`«∞#fl JOâßÖËq∞˜? HÍ~°}ÏÖËq∞˜?
â◊‰õΩÎÖËq∞˜? `≥ÅOQÍ} "≥#ˆHã¨∞‰õΩ#fl K«i„`«. K«i„`«O>Ë =∞s
áê`« K«i„`Õg∞ HÍ^Œ∞, PO„^èŒ„Ñ¨^ÕâòÖ’ Jk JO`«~åƒùQÆO
J~Ú#Ñ¨Ê˜<å˜H˜ LO_ç# K«i„`«. JÖÏ<Õ `≥ÅOQÍ}
ãÖ`«iOK«∞‰õΩ#fl ãÖã¨¯ $u. Wg JHõ¯_ç PkèÑ¨`«º =~åæÅx
HõÅ=~°ÃÑ_»∞`«∞#fl JOâßÅ∞. <≥·*ÏO x~°O‰õΩâ◊ áêÅ#x,
~°*ÏHÍ~°∞ =Ú+¨¯~°=¸Hõefl JuÉèíÜ«∞OHõ~°, J=∂#gÜ«∞
Éèí∂™êfi=∞º PkèÑ¨`åºxfl ã¨=∞~°jÅOQÍ ZkiOz "å˜ "≥#∞fl
qiz# Ñ¶¨∞#K«i„`«x `≥ÅOQÍ} [#™ê=∂#ºO `«=∞
"≥#ˆHã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. P „Hõ=∞OÖ’<Õ Q˘Ñ¨Ê „Ñ¨*Ï™êfi=∞º áÈ~å@
ãÖã¨¯ $u, ™êO„Ñ¨^•Ü«∂efl Ãã·`«O `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å∞
ã¨=Úáêi˚OK«∞‰õΩ<åfl~°∞. Hõ#∞Hõ, 1956 <å˜ ÉèÏëê „Ñ¨Ü«ÚHõÎ
~å¢ëêìÅ U~åÊ@∞Ö’ ÉèÏQÆOQÍ P<å_Õ PO„^èŒ„Ñ¨^ÕâòÖ’
HõeÜ«∞_®xH˜ |^Œ∞Å∞, `≥ÅOQÍ} „áêO`«O "Õ~°∞ ~å¢+¨ìOQÍ
U~°Ê_ç LO_ç#@¡~Ú`Õ Jk W`«~° ~å¢+¨ìÅ`À áÈe¿ãÎ „Ñ¨`ÕºHÕz
PO„^èŒ~å¢+¨ìO`À áÈe¿ãÎ „Ñ¨*ÏÑ¨Ü≥∂QÆHõ~°"≥∞ÿ# f~°∞Ö’ ™ê¿ÑHõ∆OQÍ
Jaè=$kú J~Úº LO_Õk. 1969 <å˜ L^Œº=∞ Ñ¶ë`«OQÍ
`≥ÅOQÍ} "Õ~°∞Ñ¨_ç LO_ç<å <Õ˜ ^Œ∞ã≤÷u`À áÈe¿ãÎ H˘O`«
"≥∞~°∞QÍæ<Õ LO_Õk. n#~°÷O "Õ~åÊ@∞ J<Õk ã¨~°fi~ÀQÆx"åi}˜
Jx K≥Ñ¨Ê_»O HÍ^Œ∞. `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å "≥`«ÅxflO˜h "Õ~åÊ@∞
^•xHõkQÍ<Õ Ñïëê¯~°O J~ÚáÈ*ÏÅ^Œ∞. `≥ÅOQÍ} „Ñ¨`ÕºHõ
~å¢+¨ìOQÍ U~°Ê_»@=∞O>Ë ^Õâ◊OÖ’ <Õ_»∞ L#fl ÃÑ^•Ì z<åfl
~å¢ëêìÅ‰õΩ `À_»∞ =∞~˘Hõ z#fl ~å¢+¨ìO U~°Ê_»@"Õ∞. qq^èŒ Ç≤ÏOn
ÉèÏëê ~å¢ëêìÅ∞#fl@∞ìQÍ<Õ XHõ ÃÑ^ŒÌ `≥Å∞QÆ∞ ÉèÏëê ~å¢+¨ìO „Ñ¨Hõ¯#
=∞~À z#fl `≥Å∞QÆ∞ ÉèÏëê ~å¢+¨ìO U~°Ê_»@"Õ∞. JO`«‰õΩ q∞Oz
`≥ÅOQÍ} "Õ~åÊ@∞‰õΩ qâı+¨ „áê^è•#º`« Ug∞ LO_»É’^Œ<Õ
K≥áêÊe.
HÍx, =ÚO^Õ K≥Ñ¨C‰õΩ#fl@∞ìQÍ `≥ÅOQÍ} „áêO`«O JHõ¯_ç
„Ñ¨[Å∞ "≥#ˆHã¨∞‰õΩ#fl qt+¨ì"≥∞ÿ# Kåi„`«Hõ ™êOã¨¯ $uHõ <ÕÑ¨^ä•ºÅ
s`åº "Õ~°∞Ñ¨_»¤ `≥ÅOQÍ} ™ê¿ÑHõ∆OQÍ<≥·<å „Ñ¨*Ï™êfi=∞º
Ü«Ú`«OQÍ, „Ñ¨*’Ñ¨Ü≥∂QÆ Hõ~°OQÍ Jaè=$kú HÍQÆÅ J=HÍâß
Å∞OÏ~Ú. "å˜x JOkÑ¨ÙK«∞ÛH˘x ã¨kfixÜ≥∂QÆ Ñ¨~°K«∞HÀ"åeû
LO@∞Ok. ÖË#Ñ¨C_»∞ „Ñ¨`ÕºHõ ~å¢+¨ìOQÍ q_çáÈ~Ú#O`«
=∂„`å<Õ `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[ÅH˜ [iyáÈQÆÅ, XiyáÈQÆÅ
"Õ∞ÅO@∂ Ug∞ LO_»^Œ∞. J~Ú`Õ "Õ~°∞Ñ¨_»¤ `≥ÅOQÍ}#∞
„Ñ¨*Ï™êfig∞ºHõiOK«_»O J<Õk "Õ~°∞Ñ¨_»_»O`À áê>Ë [iyáÈQÆÅ
J^Œ∞ƒù`«O Ug∞ HÍ^Œ∞. JO`ÕHÍ^Œ∞, Jk "Õ~°∞ Ñ¨_»@=∞O`«˜
ã¨∞Å√"≥·#n HÍ^Œ∞. J^˘Hõ ã¨∞n~°… „Ñ¨„H˜Ü«∞. J^˘Hõ Hõ+¨ì`«~°"≥∞ÿ#
x~å‡} „Hõ=∞O. JÖÏO˜ „Ñ¨*Ï™êfi=∞º `≥ÅOQÍ} x~å‡}ÏxH˜
`≥ÅOQÍ} „Ñ¨`ÕºHõ ~å¢+¨ìOQÍ U~°Ê_»@=∞<Õk `˘e"≥∞@∞ìQÍ
LO@∞Ok. JO`Õ HÍ^Œ∞ J^˘Hõ +¨~°`«∞QÍ ‰õÄ_» LO@∞Ok.
ZO^Œ∞HõO>Ë `≥ÅOQÍ} "Õ~°∞Ñ¨_»@O ^•fi~å<Õ Jk „Ñ¨*Ï™êfig∞º
HõiOK«|_»QÆÅ J=HÍâßÅ∞O_»@O J<Õk ZO`« x["≥∂,
"Õ~°∞Ñ¨_»‰õΩO_®<Õ Jk „Ñ¨*Ï™êfig∞º HõiOK«|_»@O J™ê^èŒºO
J<Õk ‰õÄ_® JO`Õ x[O.
WH˜Ñ¨C_»∞ `≥ÅOQÍ} "Õ~åÊ@∞ QÆ∂iÛ K«iÛ^•ÌO. qz„`«O,
Pâ◊H˜ÎHõ~°O J~Ú# q+¨Ü«∞O U=∞O>Ë, ˆ~Ñ¨Ù `≥ÅOQÍ} "Õ~°∞
Ñ¨_»@O JO@∂ [iy`Õ JÑ¨C_»k „Ñ¨*Ï™êfig∞ºHõiOK«|_»QÆÅ
J=HÍâßÅ∞ LO@∞O_»@=∞<Õ^Õ ^•x "Õ~åÊ@∞H˜ ÃÑ^ŒÌ
P@OHõOQÍ LO@∞Ok. 1946–51Å =∞^èŒº ™êy# =∞Ç¨Ï`«Î~°
`≥ÅOQÍ} Ô~·`åOQÆ ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@O, P `«~°∞"å`« 70,80
^Œâ◊HÍÅÖ’ XHõÑ¨Ê˜ Ñ‘Ñ¨ÙÖòû"å~ü áêsì (<Õ˜ =∂"À~Úã¨∞ì áêsì)
<åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ ÃÑ#∞ „Ñ¨ÉèíO[#OÖÏ ™êy# Éèí∂™êfi=∞º =ºuˆ~Hõ
Ô~·`åOQÆ áÈ~åÏÅ∞ `≥ÅOQÍ} [#™ê=∂#ºOÃÑ· „Ñ¨`ÕºHÕz
`≥ÅOQÍ} „QÍg∞} Ô~·`åOQÆOÃÑ· "Õã≤# =Ú„^ŒÅ∞ ™ê=∂#º"≥∞ÿ#q

35 PQÆã¨∞ì, 2013
HÍ=Ù. `˘e¡O˜ `≥ÅOQÍ} ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@O <Õ˜H˜ K«i„`«
HÍ"˘K«∞Û. JÖÏˆQ x#fl˜ Ñ‘Ñ¨ÙÖòû"å~ü L^Œº=∞O `≥ÅOQÍ}Ö’
<Õ_»∞ ã¨Î|ÌOQÍ LO_˘K«∞Û, J~Ú<å Jk #_»∞ã¨∞Î#fl K«i„`«QÍ<Õ
ÉèÏqOKåe. JÖÏ<Õ 69Å <å˜ „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞
=Ú„^Œ ‰õÄ_® `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[ÅÃÑ· ÉÏQÍ<Õ LO@∞Ok. "≥~°ã≤
D =Ú„^ŒÅxflO˜ HÍ~°}OQÍ "Õ~°∞Ñ¨_»¤ `≥ÅOQÍ} U^À"Õ∞~°ÔH·#
„Ñ¨*Ï™êfig∞ºHõiOK«|_çáÈÜÕ∞ '„Ñ¨=∂^ŒO—(!?) LO@∞O^Œ<Õ^Õ
PkèÑ¨`«º=~åæÅ PO^Àà◊#. 69 <å˜ L^Œº=∞O K≥<åflÔ~_ç¤
q„^ÀÇ¨ÏOQÍ =Úyã≤áÈ=_»O "≥#∞Hõ |eÜ«∞OQÍ Ñ¨xKÕã≤#
HÍ~°}O W^Õ! D JOâ◊O, D HÍ~°}O D <å˜H© "åã¨Î=OQÍ<Õ
LO’Ok Hõ#∞Hõ, W^Õ "Õ~åÊ@∞H˜ „Ñü|O^èŒHõ=∞=Ù`«∞O^Œx
ÉèÏqOKåeû LO@∞Ok. JO^Œ∞Hõ<Õ, ~å¢+¨ìOÖ’ #HõûÖˇ·ò
L^Œº=∂xfl J}z"ÕÜ«∞_®xH˜ x#fl˜ K«O„^ŒÉÏ|∞ ˜_çÑ≤
„Ñ¨Éèí∞`«fiO ZO`«˜ „áê^è•#º`«xzÛO^À, `≥ÅOQÍ} "Õ~°∞
Ñ¨_»‰õΩO_® x~ÀkèOK«_®xH˜ Ãã·`«O Jk JO`«˜ „áê^è•#º`«#∂
WzÛOk. =∞s<å_»∞ "≥·.Zãπ.P~ü. HÍO„ÔQãπ „Ñ¨Éèí∞`«fiO D Ô~O_»∞
q+¨Ü«∂ÅÖ’#∞ K«O„^ŒÉÏ|∞ „Ñ¨Éèí∞`åfixfl =∞iÑ≤OKÕ f~°∞Ö’
JO`«‰õΩ q∞Oz# Ñ¨@∞ì^ŒÅ`À ‰õÄ$~°`«fiO`À Ñ¨x KÕ™ÈÎO^Œx
K≥Ñ¨Ê_®xH˜ JO`« q=~°} J=ã¨~°O ÖË^Œ∞. D Ô~O_»∞
„Ñ¨Éèí∞`åfiÅ∞ D Ô~O_»∞ q+¨Ü«∂ÅÖ’ WO`« Q˘Ñ¨ÊQÍ
SHõº~åQÍÖÏÑ¨# KÕÜ«∞_®xH˜ J#∞=ÙQÍ '"≥#‰õΩO_ç â◊$`«∞Å∞
ã¨=iOKÕk „Ñ¨ÑÖK«ÉÏºOˆH#x K≥Ñ¨Ê_®xH˜ Ãã·`«O q=~°}
J=ã¨~°OÖË^Œ∞.
J~Ú`Õ =∞i „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} ÅH∆ÍºxH˜ ã¨fiã≤Î K≥Ñ≤Ê
T~°‰õΩO_çáÈ=_»"Õ∞ =∂~°æ=∂? HÍ^Œ∞, ZO`«=∂„`«O HÍ^Œ∞.
„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# ZO`«˜ H˜¡+¨ì`«~°O, Hõ+¨ìHõ~°O J~Ú<å
Hõ~°Î=º"≥∂ Z~°∞Hõ KÕÜ«∞_»"Õ∞ `«Ñ¨Ê ÅH∆Íºxfl q_»zÃÑÏìÅ<Õk
ãÖ^Õâ◊O HÍ<ÕHÍ^Œ∞. J~Ú<å D ÅHõ∆ º™ê^èŒ<å „Hõ=∂xfl
™œÅÉèíºÑ¨~°K«_®xH˜, ã¨~°mHõiOK«_®xH˜ áêÑÖ `≥~åã¨
<åÜ«∞Hõ`«fiO `«#k J~Ú# f~°∞Ö’ KåÖÏ „Ñ¨Ü«∂ã¨ Ñ¨_»∞`ÀO^Œ<Õ
K≥áêÊe. "Õ~°∞Ñ¨_»∞`«∞#fl `≥ÅOQÍ} „Ñ¨*Ï™êfig∞ºHõiOK«|_Õ
'„Ñ¨=∂^ŒO— ÖË^Œ<Õ ã¨Ê+¨ì"≥∞ÿ# ãÖˆH`åefl JOkOKÕkQÍ<Õ
LO’Ok `≥~åã¨ <åÜ«∞Hõ`«fi HÍ~åºK«~°} â‹·e JO`å. qq^èŒ
`≥ÅOQÍ} „Ñ¨*Ï L^Œº=∞ "ÕkHõÅ #∞O_ç, JÖÏ<Õ qq^èŒ
~å[H©Ü«∞ áêsìÅ#∞O_ç, PY~°∞H˜ áêÅHõ HÍO„ÔQãπˆH K≥Ok#
H˘O^Œ~°∞ `≥ÅOQÍ} „áêO`« „Ñ¨=ÚY∞Å #∞O_ç ‰õÄ_®
P„QÆÇ¨ O^Àà◊#Å∞ q=∞~°≈Å "≥Å∞¡=`À K«~°Û‰õΩ =ã¨∞Î<åfl~Ú.
`≥ÅOQÍ} „áêO`åxfl „Ñ¨[efl Ñ¨˜ì Ñ¨ÖÏ¡~°∞ã¨∞Î#fl 610 l.F.,
áÈuÔ~_ç¤áê_»∞ ZuÎáÈ`«Å Ñ¨^äŒHõO, Ñ¨ÙezO`«Å áÈÅ=~°O
„áê*ˇH±ìÅ∞ ÖÏO˜ ã¨=∞ã¨ºÅÃÑ· `≥~åã¨ <åÜ«∞Hõ`«fiO
L^Œºq∞OK«_»O ãÖQÆ`«ÖÏ LOz, Hõhã¨ x~°ã¨# „Ñ¨Hõ@#ÅH˜
Ãã·`«O ^Œ∂~°OQÍ x=∞‡H˜hÔ~uÎ#@∞ì LO_çáÈ~ÚOk. HÍO„ÔQãπ
Jkè<Õ„u ™ÈxÜ«∂QÍOkè <À˜ #∞O_ç "åQÍÌ# =~°=Ú`«ºO
~åeÊOKÕ Ñ¶¨∞’~° `«Ñ¨ã¨∞ûÖ’ `«#=Ú#HõÖˇ· `«iOzáÈ~ÚOk.
`«áÈÉèíOQÆO`À `«Ñ¨Êã¨û=∂kè #∞O_ç |Ü«∞@Ñ¨_ç# `«~°∞"å`«<Õ
`å*ÏQÍ J~°H˘~°QÍ<≥·<å `≥ÅOQÍ} ã¨=∞ã¨ºÅ QÆ∂iÛ
=∂Ï¡_»∞`ÀOk `≥~åã¨ <åÜ«∞Hõ`«fiO.
`≥~åã¨ <åÜ«∞Hõ`«fiÑ¨Ù D f~°∞x =∞#O ZÖÏ J~°÷O KÕã¨∞"åe?
KåÖÏ=∞Ok q=∞~°≈‰õΩÅ∞, qâı¡+¨‰õΩÅ∞ nxfl HÍO„ÔQãπÃÑ· `≥~åã¨
<åÜ«∞Hõ`«fiO ÃÑOK«∞‰õΩ#fl „Éèí=∞Å∞QÍ "åºMÏº#O KÕã¨∞Î<åfl~°∞.
J=Ù<å? nxfl '„Éèí=∞— J<Õ JOÏ=∂? HÍ^Œ∞, nxfl „Éèí=∞QÍ
ÉèÏqOK«_»O, K≥Ñ¨Ê_»O ãïHÍ^Œ∞. Jk #+¨ì^•Ü«∞HõO, WÖÏ
K≥Ñ¨Ê_»O JO>Ë ^Œ$+≤ìx Ñ¨Hõ¯`À= Ñ¨˜ìOK«_»"Õ∞. x[O
Uq∞@O>Ë,ZÖÏO˜ „Ñ¨*Ïã¨=∞ã¨ºÅ`À#∞, „Ñ¨*Ï ã¨g∞Hõ~°}Å
`À#∞, L^Œº=∂Å`À#∂ Ñ¨x ÖË‰õΩO_®<Õ ˆH=ÅO `«=∞ ã¨fiÜ«∞O
„ÑüÉèí`À, `«=∞ @‰õΩ¯@=∂~° q^ŒºÅ`À ã¨∞<åÜ«∞ãÖQÍ „Ñ¨`ÕºHõ
`≥ÅOQÍ}#∞ ™êkèOKÕÜ«∂Å<Õk `≥~åã¨ <åÜ«∞Hõ`«fiÑ¨Ù JO`«~°OQÆ
ÅHõ∆ ºO. `«^Œ#∞QÆ∞}OQÍ<Õ ^•x HÍ~åºK«~°} â‹·e LO’Ok.
`≥~åã¨ <åÜ«∞Hõ`«fiO ™êÖ’K«#QÍ<Õ, "≥∞Å‰õΩ=`À<Õ WÖÏO˜
"≥·Yix J=ÅOaè™ÈÎOk `«Ñ¨Ê, =˜ì „Éèí=∞`À HÍ^Œ∞. ZO^Œ∞HõO>Ë,
D f~°∞Ö’ „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}#∞ ™êkèOK«∞‰õΩO>Ë<Õ ^•xfl
„Ñ¨*Ï™êfig∞ºHõiOKåeû# J=ã¨~°O Ñ¨ÓiÎQÍ qã¨‡iOK« ™ê^èŒºO
HÍHõáÈ~Ú<å, JÖÏO˜ J=ã¨~°O HõzÛ`«OQÍ H˘O`≥·<å
`«QÆ∞æ`«∞Ok. `≥~åã¨ <åÜ«∞Hõ`«fiO ãïQÍæ HÀ~°∞‰õΩ<Õk W^Õ.
ZÖÏO˜ „Ñ¨*Ï L^Œº=∞O`À#∂ Ñ¨x ÖË‰õΩO_®<Õ ˆH=ÅO
~å[H©Ü«∞ ÖÏc~ÚOQÆ∞Å∞, ÃÑ·~°gÅ`À<Õ '„Ñ¨`ÕºHõ~å¢+¨ìO— ÖÏO˜
ÅH∆ÍºÅ∞ ™êkèOKÕÜ«∞_»O ™ê^èŒºO HÍ^Œ∞. x#fl˜ =~°‰õΩ ÃÑ^ŒÌ
~å¢+¨ìOÅÖ’ ÉèÏQÆOQÍ LO@∂ z#fl ~å¢ëêìÅ∞QÍ "Õ~°∞Ñ¨_»¤
Kè«fÎãπÑ¶¨∞_£, ~°≠Ï~°öO_£, L`«Î~åYO_£Å J#∞Éèí"åÅ∞ =∞#H©
"åã¨Î"åxfl Kå@∞`å~Ú. PÜ«∂ ~å¢ëêìÅ U~åÊ@<Õk ˆH=ÅO
x#fl˜ Z<£._ç.Z. ÉèÏQÆ™êfi=∞º Ñ¨H∆ÍÅ =∞^èŒº ‰õΩki# ~å[H©Ü«∞
J=QÍÇ¨Ï#Å∞, ÉË~°™ê~åÅ Ñ¨~°º=™ê#OQÍ<Õ [iyáÈÖË^Œ∞. "å˜
"≥#∞Hõ ã¨∞n~°… „Ñ¨*Ï L^Œº=∂Å áê„`« LOk. J~Ú`Õ ZO`«˜
f„= „Ñ¨*Ï L^Œº=∞ Ñ¨~°º=™ê#OQÍ ™êkèOK«|_ç#Ñ¨Ê˜H©
WÖÏO˜ ÅH∆ÍºÅ JOu=∞ Ñ¶ë`«O JO>Ë, "åã¨ÎqHõ ÅHõ∆ º™ê^èŒ#
J<Õk qq^èŒ ~å[H©Ü«∞ Ñ¨H∆ÍÅ∞ „Ñ¨Éèí∞`åfiÅ =∞^èŒº ‰õΩkˆ~
J=QÍÇ¨Ï# X_»O|_çHõÅ Ñ¨~°º=™ê#OQÍ [iˆQ K«@ìÑ¨~°
~å*ÏºOQÆÑ¨~° ~å[H©Ü«∞ U~åÊ@∞QÍ<Õ =ÚQÆ∞™êÎ~Ú. „Ñ¨`ÕºHõ
~å¢+¨ìO J<Õk XHõ K«@ìÑ¨~°"≥∞ÿ# ~å*ÏºOQÆ Ñ¨~°"≥∞ÿ# U~åÊ>Ë
J~Ú#Ñ¨C_»∞, ^•xH˜ „Ñ¨*Ï L^Œº=∞O Jx"å~°ºO ZO^Œ∞‰õΩ
HÍ"åe? „Ñ¨*Ï L^Œº=∞O J=ã¨~°O ÖË‰õΩO_®<Õ JÖÏO˜
U~åÊ@∞¡ [~°QÆ<Õ [~°QÆ"å? JO>Ë JÖÏ Ãã·`«O H˘xfl
ãÖ^Œ~åƒùÅÖ’ [~°QÆ#∂=K«∞Û. J^≥ÖÏO˜ ãÖ^Œ~åƒùÅ∞? JÖÏ
ZO^Œ∞‰õΩ [~°∞QÆ∞`«∞Ok? J<Õ K«~°Û WÑ¨C_»∞ J„Ñ¨ã¨∞Î`«O.

36#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
„Ñ¨ã¨∞Î`«O =∞#O K«iÛã¨∞Î#fl ã¨=∞™êº, ãÖ^Œ~åƒùÅ∞ =∂„`«O
JÖÏ ™êkèOK«|_» ™ê^èŒºOHÍxq Jx K≥Ñ¨CH˘_®xˆH
Ñïq∞`«=∞=Ù^•O.
WHõ `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ì ™ê^èŒ#H˜ ãÖ|OkèOz# =∞~À
H©ÅHÍOâßxfl K≥Ñ¨CH˘x D K«~°Û =Úy^•ÌO. „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}
"å^Œ∞ÅO^Œi =∞^èŒº, „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ â◊‰õΩÎÅxflO˜
=∞^èŒº ã¨^Œ=QÍÇ¨Ï#, ã¨"≥∞ÿHõº`« J<Õq J`«ºO`«H©ÅHõO. XHõ
~å[H©Ü«∞ áêsìQÍ „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} x<å^•xfl Éèí∞*Ï<≥fl`«∞Î‰õΩ#fl
`≥~åã¨ WÖÏO˜ SHõº`å ™ê^èŒ# J=ã¨~åxfl Ñ¶¨∞’~°OQÍ
qã¨‡iOK«∞‰õΩáÈ`ÀOk. ^•xHõk ã¨Ç¨Ï["Õ∞, ZO^Œ∞HÀ WO`«‰õΩ
=ÚO^Õ K≥Ñ¨C‰õΩ<åflO. Ñ¶ë`«OQÍ „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} x<å^Œ"Õ∞
ˆHO„^ŒaO^Œ∞=ÙQÍ qq^èŒ ~°HÍÅ ãÖã¨÷Å∞/"ÕkHõÅ∞ ~°OQÆO
g∞kH˘KåÛ~Ú. `≥~åã¨`À áÈe¿ãÎ `≥ÅOQÍ} „Ñ¨*Ïã¨=∞ã¨ºÅÃÑ·
U^À "Õ∞~°ÔH·<å ã¨ÊOkOK«QÆÅ∞QÆ∞`«∞#flk D "ÕkHõÅ`À#x
K≥á⁄ÊK«∞Û. D ãÖã¨÷Å∞ `≥~åã¨ Ñ¨@¡ JãÖ`«$Ñ≤Î x~°ã¨#Å`À
LO@∞O_»@O J~°÷O KÕã¨∞HÀ^ŒQÆæ^Õ. HÍx, D JãÖ`«$Ñ≤Î
x~°ã¨#Å<Õq =¸Å ÅH∆Íºxfl ^≥|ƒf¿ãqQÍ LO_»~å^Œ∞. `≥~åã¨
ÖÏQÍ<Õ D ãÖã¨÷Å∞ "ÕkHõÅ∞ Ãã·`«O XO>ˇ`«∞Î áÈHõ_»`À#∞,
ÉÏ^èŒº`å~°Ç≤Ï`«OQÍ#∞, J"åã¨ÎqHõ ^Œ$+≤ì`À#∂ LO_çáÈ_®xH˜
gÖË¡^Œ∞. Wq Ãã·`«O JÖÏ<Õ LO>Ë, `≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å PHÍOHõ∆
^≥|ƒuxáÈ`«∞Ok.
`≥~åã¨ <åÜ«∞Hõ`«fi HÍ~åºK«~°} â‹·e ZO`« J„Ñ¨*Ï™êfi
q∞HõOQÍ, WOÔHO`« J~åK«HõOQÍ LO@∞#flÑ¨Ê˜H©, P HÍ~°}OQÍ
J^≥O`«QÍ „Éèí+¨µìÑ¨˜ìáÈ`«∞#flÑ¨Ê˜H© 69 <å˜ L^Œº=∞O
`«~°∞"å`« uiy „Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} JOâßxfl qã¨Î $`«OQÍ
K«~°ÛÖ’H˜ fã¨∞H˘zÛ, ^•x K«∞@∂ì`å |Å"≥∞ÿ# ~å[H©Ü«∞
"å`å=~°}Ïxfl HõeÊOK«QÆeyOk `≥~åã¨ÜÕ∞#<Õ "åã¨Î"åxfl qq^èŒ
`≥ÅOQÍ}Ï L^Œº=∞ ãÖã¨÷Åxfl QÆ∞~°∞ÎOK«∞ HÀ"åeû LO@∞Ok.
P "å`å=~°}"Õ∞ `å=Ú LxH˜Ö’H˜ ~å_®xH˜ <ÕÑ¨^äŒºOQÍ
^ÀÇ¨Ï^ŒÑ¨_çO^Œ<Õ "åã¨Î"åxfl Ãã·`«O D "ÕkHõÅ∞ qã¨‡iOK«~å^Œ∞.
WÖÏO˜ QÆ∞iÎOÑ¨Ù ZO^Œ∞Hõ=ã¨~°O? `≥~åã¨`À K≥ÏìÑ¨ÏìÖËã¨∞‰õΩ
u~°QÆ_®xHÍ? HÍ<ÕHÍ^Œ∞. `≥~åã¨`À Hõeã≤ #_»"åÖÏ ÖËHõ q_çQÍ
„Ñ¨Ü«∂}ÕKåÖÏ J<Õk HÍkHõ¯_» ã¨=∞ã¨º. `≥~åã¨#∞
HÍ^Œ#∞‰õΩ<åfl Jk ^ÀÇ¨Ï^ŒO KÕã≤# "å`å=~°}Ïxfl HÍ^Œ#ÖËO.
^•xfl xÅÉˇ@∞ìHÀ"åe. ÅHõ∆ º™ê^èŒ# kâ◊Ö’ ^•xfl =∞iO`«QÍ
|Ö’¿Ñ`«O KÕã¨∞HÀ"åe. JO^Œ∞‰õ #∞QÆ∞}OQÍ qq^èŒ `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∞ "ÕkHõÅ∞ `«=∞ =∞^èŒº ã¨^Œ=QÍÇ¨Ï##∞, ã¨"≥∞ÿHõº`å ^Œ$+≤ìx
ÃÑOá⁄OkOK«∞HÀ"åe. JO^Œ∞‰õΩ gÅ∞QÍ D "ÕkHõÅ∞ qq^èŒ
q+¨Ü«∂efl, Ñï}Ï=∂efl, Ñïã≤÷`«∞efl "åã¨ÎqHõ ^Œ$+≤ì`À ÉËsA
"Õã¨∞HÀQÆÅ∞QÆ∞`«∞O_®e. ÖË#Ñ¨Ù_»∞ P_çáÈã¨∞HÀ_®xH˜
`å#xflq^è•ÖÏ J~°›"≥∞ÿ =∞# =ÚO^Œ∞ LO@∞#fl `≥~åã¨#∞
P_çáÈã¨∞HÀ=_»O q∞#Ç¨ ÅHõ∆ º™ê^èŒ# kâ◊Ö’ D "ÕkHõÅ∞
Ãã·`«O KÕÜ«∞QÆeˆQk â◊¥#ºOQÍ<Õ LO@∞Ok.
WÖÏ ZO^Œ∞‰õΩ K≥áêÊeû =™ÈÎO^ŒO>Ë – XˆH ÅHõ∆ ºO`À
UHõHÍÅOÖ’<Õ "Õˆ~fi~°∞ "ÕkHõÅ∞ Ñ¨Ù@∞ì‰õΩ ~å=_»=∞<Õ^Õ WO^Œ∞‰õΩ
„¿Ñˆ~Ñ≤™ÈÎOk. '`≥ÅOQÍ} L^ÀºQÆ∞Å ãÖÑ¶¨∞O— '`≥ÅOQÍ} q^•ºi÷
ãÖÑ¶¨∞O— '`≥ÅOQÍ} =∂kQÆ ^ŒO_À~°— '`≥ÅOQÍ} =∂Å
=∞Ç¨ <å_»∞— '`≥ÅOQÍ} q^•º=O`«∞Å "ÕkHõ— J<Õq "Õˆ~fi~°∞QÍ
U~°Ê_»Ïxfl J~°÷O KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. HÍx, '`≥ÅOQÍ} ãÖÑ¶¨∞~°¬}
ã¨q∞u—, '`≥ÅOQÍ} [#Ñï+¨`ü—, '`≥ÅOQÍ} =∞Ç¨ [# ã¨q∞u—,
'`≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ì L^Œº=∞ ã¨q∞u— J<Õ "ÕkHõÅ∂ U~°Ê_®¤~Ú.
WÖÏ LO_»QÍ '`≥ÅOQÍ} SHõº HÍ~åºK«~°} ã¨q∞u— J<Õk ‰õÄ_®
~°OQÆO g∞kH˘zÛOk. "Õˆ~fi~°∞QÍ U~°Ê_ç Ñ¨xKÕã¨∞Î#fl ÃÑ·# K≥Ñ≤Ê#
ãÖã¨÷ÅhflO˜h SHõºÑ¨~°∞ã¨∂Î Ñ¨x KÕÜ«∞QÆÅkQÍ D 'SHõº
HÍ~åºK«~°} ã¨q∞u— J~Ú<å LO_»QÆÅ∞QÆ∞`«∞O^•? ÖËHõ Jk
Ãã·`«O =∞~À "ÕkHõ =∂„`«"Õ∞<å? `≥ÅOQÍ} „Ñ¨*Ï ã¨=∞ã¨ºÅÃÑ·,
„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}Ï ÅHõ∆ º™ê^èŒ#ÔH· L^Œºq∞OKåeû# "å~°∞ Wxfl
"Õˆ~fi~°∞ ãÖã¨÷Å∞QÍ U~°Ê_®eû# J=ã¨~°O Uq∞˜? JO^Œ∞Ö’x
ã¨¿ÇÏ`«∞Hõ`« Uq∞˜? W^ŒO`å "≥·q^èŒº=∞x ãïÃÑ@∞ì
HÀ"åeûO^Õ<å? WO^Œ∞Ö’ "≥·~°∞^èŒº HÀ}ÏÅO@∂ Jã¨Å∞ ÖË<Õ
ÖË"å? LO_Õ LO_®e. qq^èŒ "ÕkHõÅ <åÜ«∞Hõ`åfiÅ =∞^èŒº
PkèHõº`å ã¨=∞ã¨ºÅ∞, QÆ∞iÎOÑ¨Ù ã¨=∞ã¨ºÅ∞, Jã≤Î`«fi ã¨=∞ã¨ºÅ∞
ÖÏO˜ "≥·~°∞^è•ºOâßÅ∞ Ñ¨xKÕã¨∞ÎO_®e. WÖÏO˜q ÖËHõáÈ`Õ<Õ
Pâ◊Û~°ºáÈ"åe `«Ñ¨Ê LO_»@O Pâ◊Û~°ºHõ~°O HÍ^Œ∞. U=∞O>Ë
WÖÏO˜ ã¨=∞ã¨ºÅ∞ ãÖH∆ÀÉèÏÅH˜ ã¨=∞HÍe# L^Œº=∞O U XHõ¯©
Jf`«OQÍ#∞, q∞#Ç¨ ~ÚOÑ¨ÙQÍ#∂ LO_»ÖËHõ áÈ`ÀOk. (nxfl
q=iOKåÅO>Ë KåÖÏ<Õ K≥áêÊe. HÍxHõ¯_çÖÏO˜ J=ã¨~°O
JO`«QÍ ÖË^Œ∞.) JO^Œ∞Hõx WÖÏO˜ ã¨=∞ã¨ºÅ∞ "≥·~°∞^è•ºÅ<Õqx
ã¨Ç¨Ï[=∞h, Jx"å~°º=∞<Õ ÉèÏq™êÎ=∂? JÖÏO˜ L^•ã‘# "≥·Yi
J`«ºO`« #+¨ì^•Ü«∞HõO. Wq ã¨Ç¨Ï[=¸ HÍ^Œ∞, Jx"å~°ºO
JO`«Hõ<åfl HÍ^Œ∞. WÖÏO˜=xfl L^Œº=∞ <åÜ«∞Hõ`«fiO
x~åfiÇ¨Ï‰õΩÅ∞, "≥·Ñ¶¨ÖÏºÅ∞, ã≤^•úO`« ~å[H©Ü«∞ Jâ◊HõÎ`«Å
=ºH©ÎHõ~°}Å∞, "å˜ ^Œ∞+¨Êùe`åÅ∞. Hõ#∞Hõ qq^èŒ `≥ÅOQÍ}Ï
L^Œº=∞ "ÕkHõÅ <åÜ«∞Hõ`åfiÅ∞ L=∞‡_ç ÅHõ∆ º ™ê^èŒ# kâ◊Ö’
`«=∞ =∞^èŒº ã¨^Œ=QÍÇ¨Ï# ã¨"≥∞ÿHõº`«Å∞ ÃÑOá⁄OkOK«∞HÀ_®xH˜
gÅ∞QÍ x~°O`«~°O P`«‡ÑïjÅ<å ^Œ$+≤ì`À#∂, "åã¨ÎqHõ
^Œ$+≤ì`À#∂ LO@∞O_®e. `«=∞ =∞^èŒº `«Öˇ`ÕÎ aè<åflaè„áêÜ«∂efl
ã¨=ºOQÍ Ñï+¨¯iOK«∞HÀQÆÅ â◊H˜ÎÜ«Ú‰õΩÎefl ãÖ`«iOK«∞HÀ"åe.
JÑ¨C_»∞ `≥~åã¨ QÆ=∞#O ZÖÏ L#flÑ¨Ê˜H© L^Œº=∂xfl QÆ=∞ºO
KÕ~°ÛQÆÅ=∞<Õ Éèí~À™ê ^Œ‰õΩ¯`«∞Ok.
T

37 PQÆã¨∞ì, 2013
`≥ÅOQÍ}qt+¨ìHõq`«fiãÖHõÅ#O
-`ÀHõÅ ~å*Ëâ◊O
''K«i„`«#∞ J=QÍÇ¨Ï# KÕã¨∞HÀHõáÈ`Õ ã¨=∂*Ïxfl ‰õÄ_®
J=QÍÇ¨Ï# KÕã¨∞HÀÖËO. ã¨=∂*Ïxfl J~°÷O KÕã¨∞HÀÖËHõáÈ`Õ
P ã¨=∂*OÖ’x K«Å#â◊‰õΩÎÅ QÆ∞iOz, L`«ÊuÎâ◊‰õΩÎÅ áê„`«
QÆ∞iOz ãïQÍæ JOK«<å "Õã¨∞HÀÖËO. Jaè=$kú K«Å<åxfl
‰õÄ_® J~°úO KÕã¨∞HÀÖËO. Jk âß¢ã¨ÎOÖ’ HÍ=K«∞Û,
™êÇ≤Ï`«ºOÖ’ HÍ=K«∞Û, Hõà◊Ö’ HÍ=K«∞Û. WÑ¨C_»∞ HÍ=Åã≤Ok
x["≥∞ÿ# K«i„`« „Ñ¨[Å K«i„`«—— ([Ü«∞nè~ü u~°∞=∞Ö~å=Ù :
á⁄k-Ñ¨Ù@.4). WÑ¨Ù_»∞ `≥ÅOQÍ} QÆ_»¤g∞^Œ x~å‡}OÖ’
=Ù#flk „Ñ¨[Å K«i„`« . W<åflà◊¥¡ =∞# Hõà◊√§ HõÑ≤Ê# „^ÀÇ¨Ï
K«i„`«#∞ q^èŒfiOãÖ KÕã¨∂Î- =∞#^≥·# K«i„`«#∞ =∞#O
Pq+¨¯iOK«∞‰õΩO@∞#fl „Ñ¨^è•#"≥∞ÿ# Ñ¶¨∞@ìO g∞^Õ <Õ_»∞
=∞#=Ú<åflO. =∞#"åà◊√¡ =∞#‰õΩ HÍ‰õΩO_®-Z=iHÀ ™⁄O`«O
KÕÜ«∞|_»¤ K«i„`« g∞k #∞Oz D ~ÀA =∞# Ñ¨Ósfi‰õΩÅO^Œ~°∂
ã¨QÆ~°fiOQÍ `≥ÅOQÍ} =∞˜ìg∞^Œ Ñ¨Ù#:„Ñü+≤ª`«∞Ö=Ù`«∞#fl
ã¨xfl"Õâ◊OÖ’#∞Oz =∞#O Q˘O`«∞ qÑ¨ÙÊ`«∞<åflO.
W^ÕãÖ^Œ~°ƒùOÖ’ QÆ`« K«i„`«‰õÄ, =~°Î=∂<åxˆH =∞^Œº "å~°kè
QÆ˜ì# J<ÕHÍ<ÕHõ Kåi„`«Hõ, Éè∫QÀoHõ- "å~°ã¨`«fi zÇ¨ flÅ#∞
QÆ∞O_≥Å ÔH`«∞ÎHÀ=@O ^•fi~å Éèíq+¨º`ü H˘Hõ H˘`«Î^•ix
xi‡OKÕ Ñ¨xÖ’ =Ù#flO, D „Hõ=∞OÖ’ ÃÑ· L^ÕúâßÅhfl
`«#Ö’ xOÑ¨ÙH˘x =zÛ# ''`≥ÅOQÍ} qt+¨ì Hõq`« ãÖHõÅ#O——
''lQÆ~ü—— Jxâ‹˜ì ~°l`« „Ñ¨^è•# ãÖáê^Œ‰õΩÅ∞QÍ, H˘=∞„~åA
~å=∞ÅH˜∆ ‡, Hõiq∞à◊¡ ÖÏ=}º, ÉO_®~°∞ q[Ü«∞, QÆ_»¤O
Ñ¨^•‡Q“_£Å-ãÖáê^ŒHõ=~°æOQÍ-10 lÖÏ¡Ö’¡x Hõ=ÙÅ#∞
qã≤yOz =∞s `≥Ñ≤ÊOK«∞‰õΩ#fl Hõq`«Å`À, áê@Å`À(124
=∞Ok) ~°∂á⁄Ok# 'lQÆ~ü—-XHõ Kåi„`«Hõ J=ã¨~°OÖ’#∞Oz
Ñ¨Ù˜ìOk. WO^Œ∞Ö’ WÑ¨Ù_»∞ÖËx HÍà’r, K≥~°|O_»~åA,
^•â◊~°kä, áêHÍÅ Ü«∞â’^•Ô~_ç¤, =∞Y∂ÌO "≥ÚÇ≤ÏÜ«ÚnÌ<£,
ã¨∞^•ÌÅ Ç¨Ï#∞=∞O`«∞Å`À áê@∞, PKå~°º a~°∞^Œ∞~åA
~å=∞~åA ¿ãHõiOz# *Ï#Ñ¨^Œ =∞ødHõ ™êÇ≤Ï`åºxfl
J#∞|O^èŒOQÍ JOkOK«@O =Å¡ ãÖHõÅ<åxH˜ ã¨=∞„QÆ`«
KÕ‰õÄi #@ì~ÚOk. ''K«i„`« ãÖã¨¯ $u, ™êÇ≤Ï`«ºO, Hõà◊Å∞,
L^Œº=∞O, qÑ¨¡=O HõÅÉ’ã¨∞‰õΩ#fl „Ñ¨`ÕºHõ Éè∫QÀoHõ ™ê=∂lHõ
„áêO`«O `≥ÅOQÍ}——QÍ Jaè=i‚Oz# ãÖáê^ŒHõ=~°æO-
`≥ÅOQÍ} Ö’x PÜ«∂ „Ñ¨`ÕºHÍOâßÅ Kåi„`«Hõ`«#∂,
„Ñ¨`ÕºHõ`«#∂, qt+¨ì`«#∂-=ºH©ÎHõiOKÕ Hõq`åfixfl
~å|@∞ìHÀ=@OÖ’ ^•^•Ñ¨Ù q[Ü«∞O ™êkèOKå~°∞.
''`≥ÅOQÍ} Ñ¨k lÖÏ¡Å "≥·t+¨ì`«#∞ D ãÖHõÅ#OÖ’
H˘O`«"Õ∞~°ˆH KÕ~°ÛQÆey#O—— J#fl ãÖáê^Œ‰õΩÅ =∂@Ö’¡x
Ñïq∞u ã¨HÍÅOÖ’ ã¨ÊOkOK«x Hõ=ÙÅkQÍ<Õ WHõ¯_» J~°úO
KÕã¨∞HÀ=Åx =ÙO@∞Ok. ãÖyâ‹˜ì „jx"åãπ-''lQÆ~ü—— Ö’
xOÑ¨Ù‰õΩ#fl `≥ÅOQÍ} =∞iÊùÜ«∂—— JO@∂ ~åã≤#
=ÚO^Œ∞=∂@ ã¨Ç¨Ï[OQÍ<Õ H˘xfl q+¨Ü«∂Å#∞ K«~°Û‰õΩ
ÃÑ_»∞`«∂, ãÖHõÅ<åxH˜ QÆÅ qt+¨ì`«#∞ ã¨=∞„QÆOQÍ
Pq+¨¯iã¨∞ÎOk.
''„Ñ¨`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}"å^•xfl JOwHõiOz JO^Œ∞‰õΩ
J#∞QÆ∞}"≥∞ÿ# ~°K«#Å∞ KÕÜ«∞@"Õ∞ `≥ÅOQÍ} ~°K«#Å∞
KÕÜ«∞@O HÍ^Œ∞ `«=∞ ™êOã¨¯ $uHõ =¸ÖÏÅ#∞ =ºH©ÎHõiOKÕ
~°K«#Å∞ KÕÜ«∞@O ‰õÄ_® `≥ÅOQÍ} ~°K«#Å∞ KÕÜ«∞@"Õ∞##fl
„Ñ¨ã≤^Œú q=∞~°≈‰õΩÅ∞ HÍã¨∞Å „Ñ¨`åÑ¨Ô~_ç¤ QÍi Jaè„áêÜ«∞O
g∞k #∞Oz K«∂¿ãÎ 'lQÆ~ü— Ö’x `≥ÅOQÍ} Hõq`åfixH˜
H˘`«Î qt+¨ì`«Å∞ =zÛ KÕ~°∞`å~Ú-`≥ÅOQÍ} #∞Oz WÑ¨ÙÊ_»∞#fl
Ñïã≤úuÖ’ ''lQÆ~ü— `«Ñ¨Ê‰õΩO_® ~å=Åã≤# ãÖHõÅ#OQÍ
`«Ü«∂~°~ÚºOk- JO^≥„j, '`≥#∞QÀÅ¡ ZÅ¡=∂‡ Un? JO@∂
áê@ áê_ç`Õ J=∞‡Oy "Õ}∞QÀáêÖò rq`«"Õ∞
(`«~°∞"å~Ú 40= ¿ÑrÖ’...)
Ñ¨Ùã¨ÎHõO ¿Ñ~°∞ : lQÆ~ü
(Hõq`«fiO)
Jxâ‹˜ì ~°l`«
"≥Å : 250/-, Ñ¨Ù@Å∞:304
Jxfl „Ñ¨=ÚY Ñ¨Ùã¨ÎHõ
ˆHO„^•ÅÖ’ ^˘~°∞‰õΩ`«∞Ok.
ÃãÖò <≥O.: 9849482462
™êÇ≤Ï`«ºO
Ñ¨Ùã¨ÎHõ ã¨g∞Hõ∆

38#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Jã≤Î`åfixH˜J#flOÃÑ>ËìHõq`«fiO!
-_®.<åàıâ◊fi~°O â◊OHõ~°O
`≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ =K«# Hõq`«fiO `«# =O`«∞ Hõ~°Î"åºxfl
x~°fiÇ≤Ïã¨∞Î#flk. WÖÏ ÉÏ^èŒº`«#∞ x~°fiÇ≤Ïã¨∞Î#fl JuH˘kÌ=∞Ok
Hõ=ÙÖ’¡ J#fl=~°O ^Õ"ÕO^Œ~ü XHõ Hõq. WÑ¨Ê˜ˆH PÜ«∞# S^Œ∞
Hõq`å ãÖÑ¨ÙÏÅ∞ „Ñ¨K«∞iOKå_»∞. L^Œº=∞ ã¨fiÉèÏ=O QÆÅ
J#fl=~°O =$uÎ ^èŒ~°‡ x~åfiÇ¨Ï‰õΩ_Õ HÍ^Œ∞ `≥ÅOQÍ} ~°K«~Ú`«Å
"ÕkHõÖ’ „H˜Ü«∂jÅ HõqQÍ L^Œº=∞ Hõq`«fiO ~åã¨∞Î#fl x|^Œú
Hõq.
^Õ"ÕO^Œ~ü Ö’Ñ¨ÖÁHõ˜QÍ, |Ü«∞ÁHõ˜QÍ „Ñ¨=iÎOK«_»∞.
JO^Œ∞ˆH PÜ«∞# Hõq`«fiO ã‘=∂O„^èŒ∞Å‰õΩ HÀÑÖ `≥Ñ≤Êã¨∞ÎOk.
x~°ƒùÜ«Ú_»∞. #∂º#`å ÉèÏ=O ÖËx"å_»∞. H˘kÌQÍ ^è≥·~°ºO KÕã≤
XHõ¯_»∞QÆ∞ =ÚO^ÕÜ«∂Å#fl =∞#ã¨Î`«fiO HõÅ"å_»∞. JO^Œ∞=ÖË¡
HõsO#QÆ~ü Hõ=ÙÅ ãÖHõÅ<åÅ∞ "ÕÜ«∞_®xH˜ =ÚO^Œ∞‰õΩ =KåÛ_»∞.
`«# Jã≤Î`åfixfl `«# K«∞@∂ì L#fl Hõq`«fi Jã≤Î`åfixfl <≥=∞~°∞
"Õã¨∞Î#flO^Œ∞‰õΩ K≥·`«#º Ü«ÚHõÎOQÍ Hõq`«fiOÖ’#∂,
rqOK«_»OÖ’#∂ =∞Oz Ñ¨#∞Å∞ KÕã¨∞Î#flO^Œ∞‰õΩ `≥ÅOQÍ}
„Ñ¨[Å∞ PÜ«∞##∞ Q“~°q™êÎ~°∞.
J#fl=~°O ^Õ"ÕO^Œ~ü 'á⁄^Œ∞Ìá⁄_»∞Ñ¨Ù—Ö’ `≥ÅOQÍ} Jã≤Î`«fi
QÆ∞} ã¨fiÉèÏ"åÅ∞ |ÅOQÍ<Õ L<åfl~Ú. qÑ¨¡= ~å[H©Ü«∞ Hõq`«fiO
ÖËHõáÈ=K«∞ÛQÍh `≥ÅOQÍ} ã¨=∞~°÷# Hõq`«fiO xO_»∞QÍ =ÙOk.
`≥ÅOQÍ} ÉèÏ+¨‰õΩ Q“~°=O HõeˆQ q^èŒOQÍ á⁄^Œ∞Ìá⁄_»∞Ñ¨Ù
Hõq`«fiOÖ’ ZO`À „â◊^Œú fã¨∞‰õΩ<åfl_»∞. `≥ÅOQÍ} ÉèÏëê
=∂^èŒ∞~åºÖ’x Ñ¨^•Å ™⁄QÆã¨∞Å∞ "å˜ á⁄OkHõ "å˜ ^•fi~å
x~°ã≤OKÕ f~°∞ kèHõ¯iOKÕ QÆ∞}Ïxfl Kå˜ K≥áêÊ_»∞. Jã≤Î`«fi
Ñ¨Ó^À@Ö’ J#fl=~°O Hõq`å Ñ¨ÙëêÊÅ∞ Ñ¨Ó~Úã¨∞Î<åfl~°∞.
L^Œº=∂xH˜ JiÊã¨∞Î<åfl_»∞.
J#fl=~°O Hõq`«fiOÖ’ =Ü«ÚH˜ÎHõ Jã≤Î`«fi=ÚOk. Kåi„`«Hõ,
™êOã¨¯ $uHõ Jã≤Î`«fi=ÚOk. ÉèÏëêÑ¨~°"≥∞ÿ# Jã≤Î`«fi =ÚOk.
*ÏuÑ¨~°"≥∞ÿ# Jã≤Î`«fi=ÚOk. Éè∫QÀoHõ Jã≤Î`«fi=ÚOk.
=∞<ÀÉèÏ"åÅ Jã≤Î`«fi=ÚOk. ~å[H©Ü«∞, Pi÷Hõ Jã≤Î`«fi=ÚOk.
ÉèÏQÆ™êfi=∞º „áêO`åÅ J}z"Õ`«, PkèÑ¨`åºÅ "≥#∞Hõ=Ù#fl
Éèí∂™êfi=∞º, ÃÑ@∞ì|_ç^•s ÃÑ`«Î<åÅ#∞ kèHõ¯iOKÕ QÆ∞}O QÆÅ
Hõq`«fiO á⁄^Œ∞Ìá⁄_»∞Ñ¨ÙÖ’ LOk. D Ñ¨Ùã¨ÎHÍxfl #e"≥∞Å
ÉèÏã¨¯~ü‰õΩ, EHõO˜ [QÆ<åfl^èŒO‰õΩ JOH˜`«q∞ã¨∂Î XHõ~°∞
á⁄^Œ∞ÌQÍ#∂ =∞~˘Hõ~°∞ á⁄^Œ∞Ìá⁄_»∞Ñ¨ÙQÍ#∂ K≥Ñ¨C‰õΩ#fl f~°∞
Bz`«ºOQÍ<Õ LOk.
J#fl=~°OÖ’ L^Œº=∞O ^•fi~å Jaƒ# ~å[H©Ü«∞, ™ê=∂lHõ
K≥·`«<åºxH˜ „ÑüaO|OQÍ Hõq`«efl qâı¡+≤OK«∞‰õΩO>Ë =∞Ozk.
"å˜`À áê@∞ „Ñ¨ÑÖpHõ~°} =Å¡ L`«Ê#fl"≥∞ÿ# Ñ¨~å~¸Hõ~°}
=Å¡ <≥ÅH˘O@∞#fl Jã≤Î`«fi qzÛù#fl`«#∞ ZuÎK«∂¿Ñ Hõq`«fiO á⁄^Œ∞Ì
á⁄_»∞Ñ¨ÙÖ’ x=Ù~°∞ QÆÑ≤Ê# xÑ¨CÖÏ LOk.
J#fl=~°O ~å[ºã¨fiÉèÏ"åxfl ZuÎ K«∂áê_»∞. ^˘_»∞¤ aÜ«∞ºO
Hõq`«Ö’ ã¨#fl aÜ«∂ºxH˜ ZQÆ|_Õ Hõ<åfl ^˘_»∞¤ aÜ«∞ºO u#=∞x
~å[ºO LÑ¨^ÕtOKÕ f~°∞x ^Œ∞Ü«∞º|Ïì_»∞. PHÍâßxfl JO>Ë
^èŒ~°Å∞, PHõe f~°x |`«∞‰õΩÅ`À ZHõã¨HÍ¯ÖÏ_Õ f~°∞#∞
x~°ã≤OKå_»∞. 'ã¨#fl aÜ«∞ºO =^Œ∞Ì ^˘_»∞¤ aÜ«∞ºO u<åÖË— J#fl
=∞O„uQÍi =∂@Å‰õΩ ["å|∞QÍ `å`« =Ú`åÎ`«Å #∞OKÕ
ã¨#flaÜ«∞ºO uO@∞#flk g∞~°∞ g∞ Ñï"å~°=Ú. g∞~°∞ =ÚO^Œ∞
^˘_»∞¤ aÜ«∞ºO uO@∂ =∂Ï¡_»O_ç. =∂‰õΩ #∂HõÅ∞
uO^•=∞O>Ë<Õ ~°∂HõÅ∞ ÖË=Ù. ^˘_»∞¤ ã¨#flÑ¨Ù ÖˇHõ¯ =∂ÔHHõ¯_ç^Œx
xÅn™êÎ_»∞.
ZO`« `«fi~°QÍ `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ìO U~°Ê_ç`Õ JO`« =∞Ozk.
ÖËHõáÈ`Õ ÉèÏQÆ™êfi=∞º „áêO`åÅ =Å¡ `≥ÅOQÍ} ã¨`ÕÎ <åâ◊#"≥∞ÿ#
ãÖã¨¯ $u zQÆ∞iã¨Î^Œx JOÏ_»∞. '[OQ∑— `«Ñ¨Ê^Œ∞ `«Ñ¨Êxãï.
Jk ÖËHõáÈ`Õ =∞# ^Œ∞óMÏxH˜ Ñïëê¯~°O ÖË^Œ∞. ''PO„^èŒ„Ñ¨^Õâò
W^ŒÌi á⁄`«∞ÎÅ |„Ô~. =∂º`« "Õ∞O ÃÑ_»∞`«∞#flO. áêÅ∞ ÃÑ~°∞QÆ∞
Ñ¨Ùã¨ÎHõO ¿Ñ~°∞ : á⁄^Œ∞Ìá⁄_»∞Ñ¨Ù
(Hõq`«fiO)
~°K«~Ú`«: J#fl=~°O ^Õ"ÕO^Œ~ü
"≥Å : 40/-, Ñ¨Ù@Å∞:77
Jxfl „Ñ¨=ÚY Ñ¨Ùã¨ÎHõ
ˆHO„^•ÅÖ’ ^˘~°∞‰õΩ`«∞Ok.
ÃãÖò <≥O.: 94407 63479
™êÇ≤Ï`«ºO
Ñ¨Ùã¨ÎHõ ã¨g∞Hõ∆

39 PQÆã¨∞ì, 2013
"åà◊√¡ `åQÆ∞`«∞#fl~°x—— =Ú‰õΩ¯ á⁄`«∞Î WK«∞ÛHõáÈ~ÚOk. WQÆ *ÏÅ∞.
=∂k =∂‰õΩ HÍ‰õΩO_® *Ë¿ãÎ KÕ`«∞Å∞ Hõ@∞ì‰õΩx ‰õÄ~ÀÛ=∞OÏ_»∞.
=∂ Éèí∂q∞ g∞=Å¡ âßÑ¨„QÆã¨Î Éèí∂=∞~ÚOk. Hõ∆`«QÍ„`«
<ÕÅ~ÚO^ŒOÏ_»∞.
J#fl=~°O Hõq`«fiOÖ’ |`«∞‰õΩ ÑÖKå~Úf |*Ï~°∞¡#fl
^ŒOÏ_»∞. F^•~°∞ÊÅ ¿Ñ~° =KÕÛ"åà◊¡ =Å¡ ^Œ∞óYO Ô~O_çO`«
Å=Ù`«∞Ok. ã¨"≥∞ÿHÍºO„^èŒ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ `≥ÅOQÍ}Ö’ uiˆQk
`≥ÅOQÍ} „Ñ¨[Å HÀãÖ HÍ^Œ∞. ÃÑ·H˜ XHõ˜ Ö’# =∞~˘Hõ˜
ÃÑ@∞ì‰õΩ<Õ =™êÎ~°∞. #=∞‡‰õÄ_»^Œ∞. =∞zÛHõ KÕã¨∞‰õΩ<Õ
Ü«∞O„`åOQÆO`À<Õ =™êÎ~°∞. `«O„_ç =∞~°}O =Å¡ F^•~°∞Ê‰õΩ
|Ü«∞Å∞^Õ~å=∞<Õ "åi#ÖÏ¡ =∂#∞HÀ@ „Ñ¨[Å∞ ™ê=Ù _»Ñ¨C
H˘˜ì ÑÖÑ≤#>Ë¡ uÑ≤ÊÑÖáêÅx L^Àƒùkè™êÎ_»∞.
`≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ìO g∞@ X`ÕÎ HÍ_» `«@∞ì‰õΩ#flk. D#HÍã≤#
¿ã#∞ #Hõ¯Å áêÖˇ·Ok. "Õ~°∞Ñ¨_Õ ÑÖKå~Úfx Z#¯‰õΩÖÏˆQ "åà◊§#∞
ZÑ¨Ê˜ HõÑ¨C_»∞ Ñ¨ã≤QÆÏìÅOÏ_»∞. #ÅÉèˇ·=¸_»∞ ~ÀAÅ áê@∞
ã¨HõÅ[#∞Å ã¨"≥∞‡ KÕ¿ãÎ ~å*ÏºxH˜ p=∞‰õΩ˜ì #>ˇÂì<åÖË^Œ∞.
L^Œº=∂xfl J}z"ÕÜ«∂Åx Zxfl l`«∞ÎÅ"ÕëêÅ∞ "Õã≤<å
PÑ¨=â◊OQÍx áÈ~å@q∞^Œx `ÕˆQã≤ K≥áêÊ_»∞.
`≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ìO HÀãÖ „áê}ÏÅ∞ JiÊOK«∞‰õΩ#fl â◊"åefl
K«∂ã≤ Hõq K«eOzáÈÜ«∂_»∞. P`«‡Ç¨Ï`«º KÕã¨∞‰õΩ#fl J=∞~°∞Å#∞
`«Å∞K«∞‰õΩx ^Œ∞ód™êÎ_»∞. J=∞~°∞Å `«e¡^ŒO„_»∞Å, |O^èŒ∞q∞„`«∞Å
KÕ`Õ P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ KÕã¨∞HÀ~å^Œx xÖËã≤ K≥áêÊ_»∞. a_»¤efl
HÀÖ’Ê~Ú# `«Å∞¡Å KÕ`Õ Kå=^ŒÌx K≥Ñ≤ÊOz# f~°∞ ÉÏQÆ∞Ok.
g∞~°∞ ÖË‰õΩO>Ë ZO^Œ∞H© H˘Ï¡@. g∞ˆ~ ÖË‰õΩO>Ë WOÔH=iH©<ÕÅ.
PÇ¨ïu Jã¨Å∞ L^Œº=∞O HÍ^Œ∞. J=∞~°`«fiO Jã¨ÖËHÍ^Œ∞. Jx
K≥Ñ≤Ê™êÎ_»∞. P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ KÕã¨∞‰õΩ<Õ |^Œ∞Å∞ ~å~ÚxQÆ∂_≥O
ÉÁ„_®~Ú UOK≥Ñ≤ÊO^À Jk KÕÜ«∞=∞OÏ_»∞.
`≥ÅOQÍ} g~°∞Å‰õΩ Hõ~°∞=Ù ÖË^Œ∞. áœ~°∞+¨=O`«∞Å <ÕÅ
`åºQÍÅ Ñ¨Ùi˜ <ÕÅ. ÏºOH±|O_£ g∞^Œ Hõq xÅ|_ç ã¨‡iOz#
f~°∞#∞ K«^Œ∞=Ù`«∞O>Ë ZHõ¯_»ÖËx L`åûÇ¨ÏO =∞#Ö’ HõÅ∞QÆ∞`«∞Ok.
''Jk =∂ ëÈÜ«∞|∞ÖÏ¡ #_çz# P#Hõ@ì, Wk =∂ `«∞„Ô~ÉÏ*ò
MÏ<£ ™êfl#=∂_ç# K≥~°∞=Ù, Wk =∂ H˘=∞~°OcèO H˘Ï¡_ç#
<ÕÅ, Ü«∂_» É’~Ú#Üü∞ =∂ P#"åÅ∞¡? JQÀ P JÅÅ g∞Oz
=K«∞ÛkHõ^Œ Hõ@ì "≥∞ÿã¨=∞‡ n=<å~°∞ÎÅ QÆ∞yæÅO á⁄QÆ `«ÖÏfi~ü
`«ÖÏÉòÅ ^•K«∞‰õΩ#fl@∞ì#fl——^Œx QÆ∞~°∞Î KÕ™êÎ_»∞. P`«‡Ç¨Ï`«º
KÕã¨∞‰õΩO@∞#fl "åà◊§ J=∞‡"åi `«ÖÏfi~ü JO^Œ∞HÀ=_»O =∞Ozk.
Ñ¨Öˇ¡@∂i ^˘~°`«#O Ñ¨@flO |˜ìOk. ~°*ÏHÍ~°¡ =¸HõÅ g∞^Œ
P<å_»∞ Ô~·`«∞‰õÄbÅ∞ ™êÜ«Ú^èŒ∞Öˇ· HõO_≥¡„~° *Ë¿ãÎ<Õ <å˜ HõÅ
ã¨Ñ¶¨Å"≥∞ÿOk. ÉèÏQÆ™êfi=∞º „áêO`åÅ g∞^Œ <Õ˜ Ü«Ú=`«~°O
HõO_≥¡„~° KÕ¿ãÎ<Õ <Õ˜ HõÅ ã¨Ñ¶¨Å"≥∞ÿ`«∞O^Œx JOÏ_»∞.
P#fl=~°O =º=™êÜ«∞O g∞^Œ Ô~·`«∞Å r=# ã≤÷uQÆ`«∞Å g∞^Œ
Hõq`«Å∞ ~åâß_»∞. hà◊√§ÖËHõ ÑÖ@ Éèí∂=ÚÅ∞ ZO_çáÈ`«∞O>Ë
xã¨ûÇ¨ Ü«∞ ã≤úuÖ’ Ñ¨Ù>ˇì_»∞ ^Œ∞óYO`À Ô~·`«∞Å∞ KÕã¨∞‰õΩO@∞#fl
P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ‰õΩ K«eOzáÈÜ«∂_»∞. Ô~·`«∞ xã¨ûÇ¨ Ü«∞ ã≤÷ux
`«ÅáÈã¨∂Î—— UO u#fl_À ZÏ¡ |uHÕ_À |Hõ¯ Ô~·`«∞ Ñ¨Ù@¡‰õΩ
Ñ¨Ù@∞¡ k#∞ã¨∞Å∞ ÑÖ_çOz ^ÕâßxHÕ`« |∞=fi<≥·`Õ ÃÑ˜ìO_»∞.
ÑÖ@Éèí∂q∞Ö’<Õ Hõeû Z~°∞=~ÚºO_ç—— ™êQÆ∞ Éèí∂=ÚÅ‰õΩ `«y#
h~°∞~åHõ ˆ~QÆ_ç Éèí∂=ÚÅ‰õΩ `«y# q`«Î<åÅ∞ JO^ŒHõ, JÑ¨CÅ∞
Hõ@ìÖËHõ J==∂<åÅ∞ ÉèíiOK«ÖËHõ P`å‡Ç¨ïuH˜ QÆ∞~°=Ù`«∞#fl Ô~·`«∞
|`«∞‰õΩefl HõqffiHõiOKå_»∞.
HõsO#QÆ~ü J#QÆ<Õ ''=∂<Õ~°∞—— *Ï˝Ñ¨HÍxH˜ =ã¨∞ÎOk. =∂<Õ~°∞
g∞^Œ ™ê÷xHõ „áêâ◊ã¨ÎºO`À J#fl=~°O Hõq`« ~åã¨∂Î =∂<Õ~°∞#∞
`«Å∞K«∞‰õΩOÏ_»∞. `«# ÉÏÅº ¿ãflÇ≤Ï`«∞Å`À Hõeã≤ =∂<Õ~°∞
™êfl<åÅ#∞ QÆ∞~°∞Î KÕã¨∞‰õΩOÏ_»∞. J^≥ÖÏ „Ñ¨[Å |`«∞‰õΩÖ’¡
ÉèÏQÆ"≥∞ÿO^À K≥|∞`å_»∞. P =∂<Õ~°∞ <Õ_Õ=∞~ÚO^À Hõà◊§
=ÚO^Œ∞Oz<å_»∞. ''HÍà◊§HÕ^Œ Lã≤ÔH hà◊√§ [iy#@∞ì Hõke
áÈ`«∞Ok, HõO_»¡ =ÚO^Œ∞ hà◊√§ "å@~ü áêÔH>ˇÿ ÃÑ·ã¨Å∞
~åÅ∞Û`«∞#fl~Ú—— XHõÑ¨Ê˜ =∂<Õ~°∞ =∂#gÜ«∞ ™êOã¨¯ $uHõ
r=#OÖ’ ÉèÏQÆ"≥∞ÿ`Õ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞ ^•xfl =Ú_çã¨~°∞‰õΩx KÕã≤
J"Õ∞‡ã¨∞Î<åfl~°∞. =∂<Õ~°∞ hà◊¥¡, ^•x Wã¨∞Hõ "åºáê~°"≥∞ÿáÈ`«∞O^Œx
`«Ñ≤™êÎ_»∞.
HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡Ö’x H˘O_»Å∞, QÆ∞@ìÅ∞ ZÖÏ =∂Ü«∞"≥∞ÿ
áÈ`«∞<åflÜ≥∂ ZO^Œ∞‰õΩ =∂Ü«∞"≥∞ÿáÈ`«∞<åflÜ≥∂ K≥|∞`«∂
=∂Ü«∞"≥∞ÿáÈ`«∞#fl ^•x "≥#∞Hõ `≥ÅOQÍ} QÆ`« "≥·Éèí=O, K«i„`«
=∞@∞=∂Ü«∞O KÕã¨∞Î#fl ãÖ^Œ~åƒùxfl kèHõ¯i™êÎ_»∞.
ÉÁ=∞‡Å QÆ∞@ì g∞^Œ l#=Å¡Éèí∞x HõO^ŒÑ¨^ŒºO
Ñ¨^ŒH˘O_»∞ =O^ŒÅ UO_»¡ ™êÇ≤Ï`«º K«i„`«
Hõ#fl_» PkHõq ÑÖÑ¨x HÍÅÑ¨Ù tÅÊO
P<å_»∞ QÆ∞@ìÖË HÍ"åºÅ HÍ<åfiã¨∞Å∞
JqÑ¨C_»∞ U=∞=Ù`«∞<åfl~Ú? „ˆQ<Õò ~å~Ú HÀãÖ, QÀ¡|Öò
=∂Ô~¯ò ™êfi~°÷OHÀãÖ ™ê÷xHõ „Ñ¨[Å r=#OÖ’ ÉèÏQÆ"≥∞ÿ# QÆ∞@ìÅ∞

40#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
=∂Ü«∞"≥∞ÿ áÈ`«∞#fl ãÖ^Œ~åƒùxfl ¿ÇÏà◊# KÕâß_»∞. kèHõ¯iOKå_»∞.
JÖÏˆQ áê=Ù~åÅ QÆ∞@ì g∞^Œ ~åã≤# Hõq`« WO^Œ∞‰õΩ aè#fl"≥∞ÿOk.
áê=Ù~åÅ QÆ∞@ì J#QÍ<Õ "≥·ZãπP~ü =∞~°}O *Ï˝Ñ¨HÍxH˜ =ã¨∞ÎOk.
"≥·ZãπP~ü áÈ~Ú# ÉÏ^èŒHõ<åfl PÜ«∞# H˘_»∞‰õΩ =ÚYº=∞O„u
HÍÖË^Œ#fl ™êfi~°÷Ñ¶¨∞’+¨ XHõÑ¨Hõ¯# "≥·ZãπP~ü HÀãÖ „Ñ¨[Å∞ "Õ^Œ#‰õΩ
QÆ∞Ô~· áê=Ù~åÅÖÏQÍ ~åeáÈÜ«∂~°∞ QÍx PÜ«∞# =Å¡ ÖÏÉèíO
á⁄Ok# ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞_˘Hõ¯_»∞ „áê}O áÈQ˘@∞ìHÀÖË^Œ∞.
áê=Ù~åÅ∞ =∂„`«O <ÕÅ ~åÅ∞`«∞<åfl~Ú. ''áê=Ù~åÖË <ÕÅ
~åÅ∞`å~Ú QÆ^ŒÌÖˇÑ¨C_»∞ PHÍâ◊OÖ’<Õ qÇ¨Ïi™êÎ~Ú.ÅHõ∆Å HÀ@¡
Éèí∂Åaú^•~°∞Öˇ=fi~°∂ Ç¨Ï~îå#‡~°}O *Ïa`å‰õΩ ZHõ¯~°∞—— J#_»OÖ’
"≥·ZãπP~ü áÈ`Õ J=∂Ü«∞Hõ „Ñ¨[Å∞ `«Ñ¨Ê XHõ¯ Éèí∂ÉHÍã¨∞~°∞_»∞
„áê}O áÈQÀ@∞ìHÀÖË^Œ∞.
J#fl=~°O `«#^≥·# rq`åxfl P`«‡Hõ^äŒÖÏ Hõq`«fiO KÕã≤#
XHõ˜ Ô~O_»∞ Hõq`«Å∞ WO^Œ∞Ö’ L<åfl~Ú. rq`«O Ü«∂O„uHõ"≥∞ÿ
áÈ`«∞O^Œx zOuOKå_»∞. J=∂"åã¨º, Ñ¨Ù#flO áÈ`«∞Ok
=ã¨∞ÎOk. JÖÏˆQ ~ÀAÅ∞ `åsY∞Å∞ <≥ÅÅ∞, "å~åÅ∞,
ãÖ=`«û~åÅ∞ Ü«∂O„uHõOQÍ =zÛáÈ`«∞#flÜ«∞x "Õ^Œ#Ñ¨_®¤_»∞.
''J<ÕHõ—— J<Õ Hõq`«Ö’ P`«‡#∞ Pq+¨¯iOK«∞‰õΩ<åfl_»∞. ''=∂
áÈ`å~°OÅ <Õ#∞ ^Œâ◊~°^äŒO ™ê~ü H˘_»∞‰õΩ#∞. =∂ `å`« ##∞fl
Fi ^Õ=Ü«∂ Jx Ñ≤eKÕk. ÉÏÑ¨=∞‡ J~Ú`Õ ^Õ=Ù_»∂ J<Õk.
(37= ¿Ñr `«~°∞"å~Ú)
Ü«Ú^Œú=∞O@∞<åfl_»∞. J#fi~ü Kèåi‡<å~ü#∞ H˘`«Î Hõà◊¡`À
K«∂¿ãÎ, L^•i <å~åÜ«∞} Ñ‘sÅ ÑÖ_»∞QÆQÍ K≥Ñ¨ÙÎ<åfl_»∞.
JO^Œ∞ˆH lQÆ~ü‰õΩ "˘Hõ „Ñ¨`ÕºHõ`« U~°Ê_çOk. ''U K«i„`«
#~Ú<å ™ê=∂lHõ HÀ}ÏÅ #∞Oz "åºMÏºxOz#Ñ¨Ù_»∞ H˘`«Î
q+¨Ü«∂Å∞ "≥Å∞QÆ∞Ö’H˜ =™êÎ~Ú. K«i„`«#∞ ~å[H©Ü«∞
L^Œº=∂Å K«i„`«QÍ<À, Ñ¨Å∞‰õΩ|_ç Hõey# =~åæÅ „âı}∞Å
K«i„`«QÍ<À K«∂¿ãÎ QÆ`åxfl ã¨=∞„QÆOQÍ J~°úO KÕã¨∞HÀÖË=Ú
J#fl ÔH.„jx"åãπ (`≥ÅOQÍ} ™ê=∂lHõ K«i„`« : H˘xfl
=#~°∞Å∞- "åºãÖ- `≥ÅOQÍ} `À=Å∞) QÍi =∂@Å∞
Ü«∂kH˜ `≥K«∞Û‰õΩO>Ë WO^Œ∞Ö’x KåÖÏ Hõq`«Å qt+¨ì`«
J~°÷=∞=Ù`«∞Ok. J#fl=~°O ^Õ"ÕO^Œ~ü- |$Ç¨Ï`«¯q`«, Hõiq∞à◊¡
ÖÏ=}º-HÍHõfÜ«∞ "≥·Éèí=O, H˘=∞„~åA ~å=∞ÅH˜∆ ‡-
nè~°=x`« <åQÆ=∞‡, r=<£- ã¨=∞~° ¿ã<åx ™ÈÜ«∞O QÆOQÆ∞Å∞,
˜. „j~°OQÆ™êfiq∞ -HÀ˜ ™êÇ≤Ï`åºÅ "≥Å∞QÆ∞ , ^•"≥∞~°
J=∞‡QÍi TiH˜ áÈ`Õ ˆH^•~°Hõ¯ H˘_»∞‰õΩ#∞ ÖË^• #Ô~‡@ =∞Å¡Ü«∞º
=∞#∞=∞xfl. WOHÀ T~°∞ áÈ~Ú#Ñ¨Ù_»∞ áÈ`å~°O ^Õ"ÕO^Œ~ü#∞.
ã¨Ç¨ÏŸ^ÀºQÆ ã¨xflÇ≤Ï`«∞Å‰õΩ J#∞~åQÆOQÍ ^Õ=#fl#∞ ™êÇ≤Ï`«º
ã¨ÉèíÖ’¡ J#fl=~°O '`˘=fi—#∞ '#_»Hõ—#∞ ÖË^ŒO>Ë =∞OHõ=∞‡ `À
ÖË|~ü J_®¤#∞, ÉÁ_»∞¤=∞Öˇ¡ Ñï=∞àÏxfl, Jã≤Î`åfiÅ∞ |Ç¨ï=ÚMÏÅ∞
PÖ’K«#Å∞ Ñ¨Å∞HÀ<åÅ∞ #_»Hõ "˘Hõ¯>Ë—— `«# QÆ∞iOz `å#∞
q#„=∞OQÍ<Õ K≥Ñ¨C‰õΩ<åfl_»∞. Puâ◊Ü≥∂‰õΩÎÅ∞ Ug∞ ÖË=Ù.
J#fl=~°O `≥ÅOQÍ} ¢ã‘ÎÅ Ñ¨@¡ "åiÃÑ· ™êQÆ∞`«∞#fl
Ñ¨ÙiëêkèHõº`« Ñ¨@¡ ÉÏ^èŒ`À Hõq`«fiO ~åâß_»∞. „j„j Hõq`«fiO
ÉˇÇ≤Ï„f<£ Jx H˜`å|∞ Wã¨∂Î<Õ =∞m§ [x‡Oz `≥ÅOQÍ}
L^Œº=∂xfl ã¨=∞iúã¨∂Î ~åÜ«∞=∞<åfl_»∞. ÉÏÅQÀáêÖò, [Ü«∞â◊OHõ~ü
™ê~°¡ g∞^Œ ã¨‡ $u Hõq`«fiO ~åÜ«∞_»"Õ∞ HÍ^Œ∞ "åi ÉÏ@Ö’
#_»"åÅ<Õ HÍOHõ∆#∞ =ºH©ÎHõiOKå_»∞. J#fl=~°O k# k<åaè=$kÌ
K≥O^Œ∞`«∞#fl Hõq. áêÅ"Õ∞‡"å_»∞ hà◊√¡ HõÅ=x áêÅ∞ ~ÀE
áÈ¿ãÎ ÉÏQÆ∞O_»∞#x ™ê=∂#∞º_»∞ ZÖÏ J#∞‰õΩOÏ_À JÖÏˆQ
=K«#O ÖËx =K«# Hõq`«fiO ~åÜ«∂Åh Jk Ñ¨k HÍÖÏÅ∞
|`«HÍÅh ~åÜ«∞É’ÜÕ∞ QÆ˜ì Hõq`åfixH˜k áÈ^Œ∞Ì á⁄_»∞Ñ¨Ù HÍ"åÅx
HÍOH˜∆^•ÌO.
(~°K«~Ú`« - i>ˇÿ~ü¤ J^è•ºÑ¨‰õΩ_»∞)
~å=ÚÅ∞- ã¨fi~°‚Éèí∂q∞ x~°‡Öò, ÉèíO_®~°∞ q[Ü«∞- ã¨~åfi~Ú
áêÑ¨#fl...WOHÍ KåÖÏ Hõq`«Å∞ QÆ`« K«i„`«
ã¨=∞„QÍ=QÍÇ¨Ï#‰õΩ `À=Å∞ "Õ™êÎ~Ú. P_≥Ñ¨Ù ÅH˜∆ ‡-
ZÅQÆO^Œ∞Å ^À"≥∞<å~ü, #∂>ˇOH˜ ~°gO„^Œ- ‰õΩO`«Å,
Ñ¨Öˇ¡j#∞- HÍHõfÜ«∞ tÅÊO-`≥ÅOQÍ} Ñ¨Öˇ¡Å∞, Ñ≤.
Ü«∂^Œyi- #Å¡Q˘O_», á⁄@¡Ñë¡ „jx"åÑ¨~å=Ù-
"Õ~Úã¨ÎOÉèÏÅ X_ç- K«i„`«‰õΩ |_ç, =∞ÅÜ«∞„j- HÀ˜eOQÍÅ,
=ÚkQÆO˜ ã¨∞*Ï`åÔ~_ç¤- K«i„`« Ñ¨Ù˜ìOk WHõ¯_Õ, q.„u"Õ}˜-
WO^Œ∂~°∞ "≥·Éèí=O, Ç≤Ï=∞[- "Õ∞_®~°O *Ï`«~°. `«k`«~°
Hõq`«Å∞ Éè∫QÀoHõ `≥ÅOQÍ}, Kåi„`«Hõ `≥ÅOQÍ}Å ÃÑ^ŒÌ
=∞#∞+¨µÅ#∞ ÃÑ^ŒÌ =∞#∞ã¨∞#fl "åà◊¡#∞ H©iÎOKÕ Hõq`«Å∂
„Ñ¨`ÕºHõOQÍ L<åfl~Ú. ãÖyâ‹˜ì „jx"åãπ QÍˆ~ K≥Ñ≤Ê#@∞¡-
`≥ÅOQÍ}Ö’x ^•^•Ñ¨Ù Jxfl „áêO`åÅ „áêâ◊ã¨ÎºO,
ãÖã¨¯ $u, K«i„`«, g~°∞Å∞, ™êÇ≤Ï`«ºO, „ÑüÉèí, Ü«∂k/
<À™êìe˚Ü«∂ qt+¨ì`«#∞ D ãÖHõÅ#O Kå˜ K≥Ñ≤ÊOk.
T

41 PQÆã¨∞ì, 2013
J=fih‰õΩ^ŒO_»"Õ∞
-_»Ñ¨Cã¨=∞‡Ü«∞º
ã≤OQÆˆ~}˜ HõOÃÑhÅ <å‰õΩ `≥eã≤ "≥Ú^Œ@ Ô~O_»∞ q_»`«Å∞QÍ
HÍi‡‰õΩÅ∞ _»∂º©Å∞(q^èŒ∞Å∞) KÕ¿ã"å~°∞. `«~°∞"å`« Jq HÍã¨Î
=¸_»∞ q_»`«Å∞QÍ J~Ú#q. WÑ¨C_»∞ ã≤OQÆˆ~}˜Å _»∂º© >ˇÿO
ÃãÖòá¶È<£Å g∞^Œ x~°‚~ÚOK«|_»∞`«∞#flk. Z=i _»∂º© ZÑ¨C_À
Z=iH© `≥eÜ«∞^Œ∞. q∞_çÖò +≤Ñ¶πìÅ∞ F˜Å∞, ¿Ñ¡_ÕÅ∞ WÖÏ HõOÃÑh
J=ã¨~åxfl |©ì HÍi‡‰õΩxfl "å_»∞‰õΩO@∞#flk. ã¨ˆ~ L`«ÊuÎ ™êfi~°÷O
HÀãÖ ZO`« HÍi‡‰õΩxfl Ç≤ÏOã≤Oz<å ‰õΩ@∞O| ÉèÏ~°O JO`å
`«# g∞^Œ L#fl^Œx FÑ≤Hõ`À˜ HõOÃÑh KÕ¿ã x~°ƒO^èŒ Ç≤ÏOã¨#∞
ÉÏxã¨ÖÏ ÉèíiOK«=Åã≤# Ñïã≤÷u =zÛOk. Z=i ™êfi~°÷O "åà◊√¡
K«∂ã¨∞H˘x JkèHõ L`«Ê`ÕÎ ÅHõ∆ ºOQÍ HõOÃÑhH˜ Ñ¨xKÕã¨∞Î<åfl~°∞.
J=∂‡! ÉÏÑ¨Ù U _»∂º© áÈ~ÚO_»∞ JO>Ë K≥Ñ¨ÊÖËx Ñïã≤÷uÖ’
HÍi‡‰õΩx ÉèÏ~°ºÅ∞ L#fl~°∞. XHõ "åÇ¨Ï<åxH˜ WO[<£ ZO`«
J=ã¨~°"≥∂! HÍi‡‰õΩxH˜ `«# ÉèÏ~°º ã¨Ç¨ÏHÍ~°O JO`« J=ã¨~°O.
Éèí~°Î U ã¨=∞Ü«∞OÖ’ qkè x~°fiÇ¨Ï}‰õΩ "≥à◊√Î<åfl_À
`≥eÜ«∞HõáÈ`Õ U ÉèÏ~°º ‰õÄ_® =O@ KÕÜ«∞_»O ÖÏO˜ Ñ¨#∞Å
#∞O_ç "≥Ú^ŒÅ∞‰õΩO>Ë W`«~°„`å Uq∞ ÉÏ^èŒº`«Å∞ x~°fiÇ≤ÏOK«ÖËx
Ñïã≤÷u LO@k. `≥Å`≥Å¡"å~°OQÍ 3 QÆO@Å‰õΩ qkè x~°fiÇ¨Ï}
LOk JO>Ë ~å„`«O`å `«#∞ "≥∞Å∞‰õΩ=QÍ LO_ç WO`« |∞=fi
‰õÄ~° =O_ô `«#∞ Éèí~°Î‰õΩ Z^Œ∞Ô~o¡ ÉÏ~ÚÑ¨xH˜ ÑÖáêÖË...
ZO^Œ∞HõO>Ë =∞m¡ `«# Éèí~°Î ˆH∆=∞OQÍ WÅ∞¡ KÕ~°∞`å_»<Õ Éèí~À™ê
ÖË^Œ∞ QÆ#Hõ. Ñ¨x XuÎ_ç Ñ¨xKÕ¿ã "åxˆH |Ü«∞@ HÍ~˘Êˆ~ò ÖË^•
W`«~° „Ñ¨Éèí∞`«fi ~°OQÆ ãÖã¨÷ÅÅ¡ LO@k. HÍh ã≤OQÆˆ~}˜Å
‰õΩ@∞O|O JO`å >ˇ#¬<£QÍ<Õ |`«∞‰õΩ`«k.
W©=e HÍÅOÖ’ ã≤OQÆˆ~}˜ HÍi‡‰õΩÅ ÉèÏ~°ºÅ∞ Z‰õΩ¯=QÍ
Ç¨Ï$„^ÀQÆO(Ç¨ ~üì ZÏH±) QÆ~°ƒù ãÖ|O^èŒ, H˜_ôflÅ∞, =∂#ã≤Hõ
"åº^èŒ∞Å`À ÉÏ^èŒÑ¨_»∞`«∞<åfl~°∞. Z‰õΩ¯=QÍ =∂#ã≤Hõ H∆ÀÉèí‰õΩ
QÆ∞Ô~·#Ñ¨C_»∞ QÆ∞O_≥ ãÖ|O^èŒO L#fl ~ÀQÍÅ∞ ^ŒiKÕ~°∞`«∞<åfl~Ú.
ÉÏ~ÚÅÅ¡ ÉÁQÆ∞æ fÜ«∞OQÆ q∞ye# MÏm ã¨÷ÖÏxfl ''JO_»~ü
„Q“O_£——Ö’ Ü«∂+π(|∂_ç^Œ) hà◊¡`À HõeÑ≤ xOÑ¨Ù`«∞<åfl~°∞.
WO`«‰õΩ =ÚO^Œ∞ Wã¨∞Hõ`À xO¿Ñk. WÖÏ ÉÏ~ÚÖ’ Ö’Ñ¨Å
Ti# h˜x Ñ¶≤Åì~ü Éˇ_£Å ^•fi~å HÍi‡Hõ HÍÅhÅ‰õΩ ÑÖÑ≤}©
KÕã¨∞Î<åfl~°∞. WÖÏ ÑÖÑ≤}© KÕã≤# h˜x `åy# HÍi‡‰õΩx
‰õΩ@∞OÉÏxH˜ H˜_ôfl(=¸„`« Ñ≤O_®Å)ãÖ|O^èŒO L#fl ÉÏ^èŒÅ∞,
~ÀQÍÅ∞, H˜_ôflÅÖ’ ~åà◊√¡ WÏ¡ J<ÕHõ ~°HÍÅ∞QÍ QÆ~°ƒù ãÖK«∞ÖË
f¿ã¿ã ~ÀQÍÅ∞ ã≤OQÆˆ~}˜Å JkèHõO J~Ú#~Ú. WÏ¡ ¢ã‘Î ãÖ|O^èŒ
~ÀQÍÅ =Å# QÆ~°ƒù ãÖK«∞Å∞ fã≤"Õã≤# _®Hõì~°∞¡ =∞Oz~åºÅ
Ñ¨@ì}OÅ |OQÍ¡Å∞ Hõ@∞ì‰õΩ#fl~°O>Ë D ã¨=∞ã¨º ZO`« f„=OQÍ
L#fl^À =∞#O J~°÷O KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. HÍi‡‰õΩx ~°HÍÎxfl Ñ≤O_ç
A„~°∞H˘x J`«x ‰õΩ@∞OÉÏxfl J+¨ìHõëêìÅ∞, #ëêìÅáêÅ∞
KÕÜ«∞_»O ZO`« =~°‰õΩ ã¨=∞O[ãÖ Jx HÍi‡Hõ ‰õΩ@∞OÉÏÅ∞
J_»∞QÆ∞`«∞#fl~Ú.
„Ñ¨f =∞QÍx q[Ü«∞O "≥#Hõ P_»k LO@^Œ<Õk ZO`«
"åã¨Î="≥∂ HÍh ã≤OQÆˆ~}˜Å =∂„`«O Wk =Ú=∂‡˜H© x[O
Éèí~°Î`À áê@∞QÍ, Ñ≤Å¡Å ÉÏ^èŒº`«Å#∞ x~°fiÇ≤Ïã¨∂Î x`«ºO J<ÕHõ
Hõ+¨ì#ëêìÅ‰õΩ FiÛ `«# ‰õΩ@∞O| ÉÏ^èŒºÅ`À<Õ `«# rq`«O
™ê~°÷Hõ"≥∞ÿ`«^Œx `«# Ñ≤Å¡Å∞ =$kúÖ’H˜ =zÛ D <åQÆiHõ
ã¨=∂[OÖ’ L#fl`« ™ê÷<åÅ#∞ Jkè~ÀÇ≤ÏOKåÅx HÀ~°∞H˘x `«#∞
=∂„`«O =∂#ã≤Hõ, âßs~°Hõ „â◊=∞‰õΩ QÆ∞iHÍ=Åã≤ =ã¨∞Î#flk.
Éèí~°Î _»∂º©H˜ |Ü«∞Å∞^ÕiOk "≥Ú^ŒÅ∞ `«#∞ uiy =KÕÛO`«
=~°‰õΩ ‰õΩ@∞O| ÉÏ^èŒº`«Å∞ Jhfl x~°fiÇ≤ÏOz Éèí~°Î WO˜H˜ =zÛ#
`«~°∞"å`« `«# PÅ<å áêÅ<å K«∂ã¨∞HÀ"åe. ã≤OQÆˆ~}˜ ÉÁQÆ∞æ
ÉÏ~ÚÅ g∞^Œ <å}º`« QÆÅ HÍºO©<£ ™œHõ~°ºO ÖË#O^Œ∞#
HÍi‡‰õΩ_»∞ „Ñ¨f~ÀA WO’¡ #∞O_Õ |∞=fi fã¨∞HõáÈ"åÖË.
HÍºO©<£Å Ñ¨Ù#:x~å‡}O <å}º`«, Ô~ã¨∞ìÇ¨ Öòû(q„âßOu QÆ^Œ∞Å∞)
QÆ∞iOz WÑ¨Ê˜ =~°‰õΩ U ¢ã¨ìHõÛ~ü ã¨=∂"Õâ◊OÅ ‰õÄ_® K«~°Û
[~°QÆÖË^Œ∞.
Z<£˜Ñ≤ã≤ ÖÏO˜ LÑï`«Å HõOÃÑhÅÖ’ HÍi‡‰õΩÅ‰õΩ
<å}º`«`À ‰õÄ_ç# HÍºO©<£ ™œHõ~°ºO, „Ñü qÉèÏQÍxH˜ „_≥ãπ
HÀ_£, qâßÅ"≥∞ÿ# q„âßOu Éèí=<åÅ∞ L<åfl~Ú. =∞#O
ã≤OQÆˆ~}˜Å L`«ÊuÎ KÕã≤# ÉÁQÆ∞æ`À #_ç¿ã Z<£˜Ñ≤ã≤ HÍi‡‰õΩxH˜,
>ˇH©fl+≤Ü«∞#¡‰õΩ J^èŒ∞<å`«# ™œHõ~åºÅ∞ HõeÊã¨∞ÎO>Ë =∞#O =∂„`«O
KåÖÏ "≥#∞Hõ|_ç L<åflO. Jx ã≤OQÆˆ~}˜ ãÖã¨÷‰õΩ `≥Å∞=^•?
Z=~°<åfl... #=Ú‡`«~å D =ÚK«Û@#∞ ã≤OQÆˆ~}˜
QÆ=∞xOK«ÖË^ŒO>Ë W_ô¡ ™êOÉÏ~ü ~°∂áê~ÚH˜ Ô~O_»∞ W_ô¡Å∞ #ÖÏ¡
hà◊¡ HõO>Ë Ñ¨Å∞ã¨QÍ ™êOÉÏ~ü LO@k. WQÆ Ñ¨ÓsÅ∞ KÕã≤#
~ÀA WO@¡ #∞O_ç _»∂º©H˜ áÈOQÆ HõÕQ∑ ¿Ñ¡Ü«∞~ü(Hõ`≥Î~°)
Ñ¨@∞ìHõáÈ"åÖË... JO`« Ñ¶¨∞’~°OQÍ LO@k HÍºO©#¡ JÖÏÊÇ¨ ~°O.
D HÍºO©<£ ÉÏ^èŒÅ∞ ÉèíiOK«ÖËx HÍi‡‰õΩÅ∞ WO˜ =O@ÃÑ·<Õ
Z‰õΩ¯=QÍ P^è•~°Ñ¨_»`«~°∞. HÍºO©<£Ö’ Éè’[#O LO_Õk JO>Ë
(`«~°∞"å~Ú 43= ¿ÑrÖ’...)
ã≤OQÆˆ~}˜ ãÖQÆ`«∞Å∞

42#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Pk"åã≤ „Ñ¨[Å h˜ QÀã¨, ÉÏ^èŒ =∞Ozh˜ HÀãÖ "Õ^Œ#
=~°‚}Ïf`«O. K«∞@∂ì r=#^Œ∞Å∞ L<åfl Pk"åã¨∞Å∞ K«∞Hõ¯
h~°∞ ^˘~°Hõx JÉèÏQÆ∞ºÅ∞. JOQÆ’¡ Jxfl L#fl JÅ∞¡x <À’¡
â◊x L#fl@∞¡ PkÖÏÉÏ^Œ∞ Pk"åã¨∞Å Ñïã≤÷u LOk. g~°∞
x=ã≤ã¨∞Î#fl „áêO`«OÖ’ Ñ¨Ù+≤ìQÆ h˜ ãÖÑ¨^Œ L#fl „áêO`«O,
gi `«ÅHõ@∞ì# QÀ^•=i QÆÅQÆÖÏ áê~°∞`«∞#fl r=#k, HÍà◊¡
Hõ@∞ì‰õΩ „áê}Ç≤Ï`« [Å[ÖÏ áê~°∞`«∞#fl r=#k, Z_»=∞ Ñ¨Hõ¯#
ÃÑ<£QÆOQÍ r=#k. WHõ H˘O_» HÀ#Å =∞^èŒº Ñ¨Öˇ¡QÀO_»∞
QÆ∂_®Å =∞^èŒº# r=O áÈ¿ã "åQÆ∞Å∞, K≥~°∞=ÙÅ∞, „áê*ˇ‰õΩìÅ∞,
<À˜ xO_» h~°∞O_ç r=HÀ˜H˜ „áê}Ï^è•~° "≥∞ÿ#q, HÍx Jq
WÑ¨C_»∞ U"≥∞ÿ<å~Ú? ZO^Œ∞‰õΩ xO_» h~°∞ L<åfl Pk"åã¨∞Å
Q˘O`«∞Å∞ ZO_ç HõO˜Ö’ h~°∞ ÖËHõ, â◊s~°O ã¨Ç¨ÏHõiOK«Hõ
QÍeÖ’ „áê}ÏÅ∞ =^Œ∞Å∞`«∂ `«Å¡_çe¡áÈ`«∞<åfl~°∞. HÍh =∞#
J~°÷=Åã¨ ^ÀÑ≤_ç áêÅ‰õΩÅ‰õΩ HõxÑ≤Ü«∞º^Œ∞, „Ñ¨[Å ™ê^èŒHõ
ÉÏ^èŒHÍÅ∞ giH˜ Ñ¨˜ìOÑ¨Ù ÖË^Œ∞.
h~°∞ JOkOK«_®xH˜ „Ñ¨`ÕºHõ"≥∞ÿ# âßYÅ∞ L<åflÜ«∞x =∞#
JO^ŒiH˜ K≥|∞`å~°∞, HÍx „Ñ¨[Å‰õΩ "åã¨Î= ~°∂ÑÖ HõxÑ≤Ü«∞º^Œ∞.
P âßYÖ’ L#fl =∞O„`«∞Å∞ uiy ZxflHõ HÍ=_®xH˜ Y~°∞Û
H˘~°‰õΩ P _»|∞ƒÅ#∞ q∞yeÜ«∞º_»O H˘~°ˆH#x =∞#‰õΩ
`≥eÜ«∞^Œ∞. =∞Oz h˜ Ñ¨^äŒHõO ¿Ñ~°∞# yi[# „áêO`åÅ
Jaè=$kúÔH· ~°H˜∆`«h˜ Ñ¨^äŒHÍÅ H˘~°‰õΩ HÀ@¡‰õΩ HÀ@∞¡ =∞OE~°∞
KÕã≤ ~°H˜∆™êÎO Jx, Pk"åã¨∞Å#∞ K≥·`«#ºO KÕã¨∞Î#fl #HõûÖˇ·¡
#∞O_ç ^Œ∂~°O KÕÜ«∞_®xH˜, JO>Ë áêÅ‰õΩÅ#∞ Jqhu
JkèHÍ~°∞Å#∞ „Ñ¨tflOK«‰õΩO_®, yi[#∞Å Ç¨Ï‰õΩ¯Å#∞
J_»QÆ‰õΩO_®, ^ÀÑ≤_ç ^•~°∞Å‰õΩ J}˜y=∞}˜y LO_»_»O H˘~°‰õΩ
„Ñ¨`ÕºHõ áêºˆHrÅ`À =Ú^Œ∞Ì ¿Ñ~°∞ Jaè=$kú Ñ¨^äŒHÍÅ∞ =∞OE~°∞
KÕ™êÎ~°∞.
ÃÇ·Ï>ˇH± HõOÑ¨Óº@~ü <åQÆiHõ`«Ö’H˜ `≥zÛ Q˘Ñ¨Ê"åà◊√§QÍ
KÕ™êÎ=∞x "≥∂ã¨Ñ¨Ói`«Ñ¨Ù =∂@Å∞ K≥Ñ≤Ê "åi „Ñ¨Hõ$u ãÖÑ¨^Œ#∞
^ÀÑ≤_çKÕã¨∂Î x~åfiã≤`«∞Å KÕã≤ ''^•~°O `≥y# Ñ¨`«OyÖÏ——~À_»∞¤
ÃÑ·H˜ q_çzÃÑ˜ì ^ÕxH˜ Ñ¨xH˜~åx "å~°∞QÍ, J~°}º=#O #∞O_ç
HÍO„H©ò =#OÖ’H˜ =^ŒÅ_»"Õ∞ gi Ñ¨x, Pk"åã¨∞Å‰õΩ ^Œi^•Ñ¨Ù
ÖË‰õΩO_» KÕÜ«∞_»"Õ∞ „Ñ¨^è•# ‰õΩ„@.
Pk"åã≤ „áêO`åÅ#∞ WÑ¨Ê˜ˆH yi[# Jaè=$kú ¿Ñ~°∞`À
|_®HÍ~ÀÊˆ~òû‰õΩ, É_® HõOÃÑx, ™ê„=∂[º"å^Œ U*ˇO@¡‰õΩ,
''Q˘„Ô~Å#∞ Hõ™ê~Ú "å_ç KÕuH˜ WzÛ#@∞¡—— JÑ¨Ê*ˇÑ¨Ê_»O
[iy#k. Éèí∂q∞, J_»q, #^Œ∞Å#∞, Yx[ ãÖÑ¨^Œ#∞ Jxfl
Ñ¨~å~Ú"åxH˜ JÑ¨ÊK≥Ñ¨Ê_»O [iyOk. WHõ q∞yeOk Pk"åã≤
Ñ¨Öˇ¡Å∞, QÆ∂_®Å∞, „Ñ¨[Å∞, „áê}ÏÅ∞, â◊"åÅ∞ g˜x „Ñ¨`«ºHõ∆OQÍ
HÍ‰õΩO_» Ñ¨~ÀHõ∆OQÍ Pi÷Hõ „Ñ¨Ö’ÉèÏÅ∞ K«∂Ñ≤ Pk"åã≤
J=∂Ü«∞Hõ |ÅÇ‘Ï#`«#∞ Pã¨~°QÍ KÕã≤ K≥_»∞ =ºã¨<åÅ∞ <ÕiÊ
|ÅÇ‘Ï#Ñ¨~°∞Û`«∞<åfl~°∞.
D Jaè=$kúÖ’ Pk"åã¨∞Å#∞ =â◊Ñ¨~°∞K«∞H˘x K≥·`«#ºO
HÍ‰õΩO_® K«∂ã¨∂Î XHõ "Õà◊ Z=Ô~·# K≥·`«#ºO J~Úº Z^Œ∞~°∞
u~°∞QÆ∞`Õ "åix #Ü«∂# |Ü«∂#<À ÖË^• W`«~° „Ñ¨Ö’ÉèÏÅ‰õΩ
QÆ∞iKÕã≤ "≥∂ã¨QÍà◊√§ "åi ™êfi~°÷ÖÏÉèíO H˘~°‰õΩ "å_»∞HÀ=_»O,
=â◊Ñ¨~°∞ÛHÀ=_»O D "≥∂™êÅ‰õΩ ÖÁOQÆHõ gi =∂@Å∞
q#HõáÈ`Õ „Ñ¨Éèí∞`«fi ã¨Ç¨ÏHÍ~°O`À Pi÷Hõ |ÅO`À, ÖÏ©
`«∂ÏÅ`À, W#∞Ñ¨ |∂@¡`À J}˜z"Õã¨∞Î<åfl~°∞. =∂‰õΩ =∞Oz
h~°∞ JOkOK«O_»x =∂ Q˘O`«∞Å∞ `«_»ÑÖ_»x, ZO`À QÀã¨
QÀã¨ Ñ¨_ç J_çy# ÖÁe¡ KÕã≤<å HõxHõ~°O ÖËx Ñïã≤÷u. WÑ¨Ê˜H˜
=∂ ~À^Œ# q#fl, =∂ k‰õΩ¯ K«∂ã≤# <å^èŒ∞_Õ ÖË_»∞, =∂
Pk"åã≤ r=ÙÅ∞ [O`«∞ *ÏÅO HõO>Ë Ç‘Ï#"≥∞ÿ# |`«∞‰õΩ
|`«∞‰õΩ`«∞<åflO. K≥e"≥∞ÅÖ’, "åQÆ∞ÅÖ’, =ÚiH˜ QÆ∞O@ÅÖ’
=∞Oz h~°∞ „`åQÆ∞`«∂ Q˘O`«∞HõÅ#∞ `«_çÑ≤ r"åxfl
HÍáê_»∞‰õΩO@∞<åflO.
D =ÚiH˜ hˆ~ =∞Oz h~°∞QÍ "å_»_»O =Å#, Pk"åã≤
yi[#∞Å „áêO`åÅxfl ~ÀQÍÅ ˆHO„^•Å∞QÍ =∂~å~Ú.
Pk"åã≤ „áêO`åÅÖ’ #Ü«∞=OK«‰õΩÅ∞ „Ñ¨"ÕtOK«_»O`À "≥∂ã¨
Ñ¨Ói`«"≥∞ÿ# q„^ÀÇ¨Ï K«~°ºÅ =Å# ZÑ¨C_»∞ `≥eÜ«∞x, q#x
H˘`«Î H˘`«Î QÆ∞O@ #Hõ¯ÖÏ¡ ^Œ∞~å„Hõ=∞}^•~°∞Å∞ ~å=_»O`À
=∂Ü«∞ ~ÀQÍÅ∞ „Ñ¨"ÕtOz<å~Ú. D ~ÀQÍÅ ÉÏi#Ñ¨_ç
Pk"åã≤ „áê}ÏÅ∞ QÍeÖ’ Hõeã≤áÈ`«∞<åfl~Ú.
H˜Ö’g∞~°¡ ^Œ∂~°O #∞O_ç "åQÆ∞, =OHõÅ, K≥e"≥∞Å h~°∞
fã¨∞H˘x =KÕÛãïH˜ ZO_»‰õΩ =_»^≥|ƒ `«QÆeKå=_»O
W^À~°Hõ"≥∞ÿ# „Ñ¨Éèí∞`«fi Ç¨Ï`Õº. PHõe f~°Û_®xH˜ ~À[O`« Ñ¨xH˜
áÈ=Åã≤ L<åfl =∞Oz h© H˘~°ˆH ~À[O`« LO_»=eû =ã¨∞ÎOk.
K≥e"≥∞ÅÖ’ T@ Ti# H˘kÌ XHõi `«~°∞"å`« XHõ~°∞
fã¨∞HÀ"åe Hõ#∞Hõ KåÅ PÅã¨ºO J=Ù`«∞Ok. D ZO_»
HÍÅOÖ’ =ÚiH˜ h~°∞ „`åQÆ∞`«∞ Ñ¨ã¨∞ÎÅ∞ LO_»=Åã≤# Ñïã≤÷u
U~°Ê_»∞`«∞Ok.
Pk"åã≤ „QÍ=∂ÅÖ’ ~°H˜∆`« =∞Oz h˜ Ñ¨^äŒHõO ^•fi~å
Hõ˜ìOz# q∞h "å@~ü ÏºO‰õΩÅ∞, ÃÑ^ŒÌ ÏºO‰õΩÅ∞, ~°H˜∆`«
=∞Oz h˜ q∞#~°Öò áê¡Oòû, „Ñü „QÍ=∞OÖ’ JÅOHÍ~°
Q˘O`«∞Pi#Pk"åã≤QÆ∂_®Å∞
-P„`«O Éèí∞[OQÆ~å"£
Pk"åã‘ rq`«O

43 PQÆã¨∞ì, 2013
„áêÜ«∞OQÍ LOÏ~Ú. HÍx XHõ¯ K«∞Hõ¯ =∞Ozh~°∞ JO^Œ^Œ∞.
=∂‰õΩ =∞Ozh~°∞ W"åfiÅx D ÏºO‰õΩÅ∞, q∞#~°Öò áê¡Oòû
ZO^Œ∞‰õΩ? Jx JkèHÍ~°∞Å#∞ HÍO„ÏHõìifl J_çy`Õ(J_çˆQ"åàı¡
KåÖÏ `«‰õΩ¯=) =∞OE~°∞ J~Ú# _»|∞ƒÅ∞ X_ç¿ã^•Hõ
Hõ@∞ì`åO. g∞‰õΩ LÑ¨Ü≥∂QÆÑ¨_»_®xH˜ HÍ^Œ∞, =∂Ñ¨x Ñ¨ÓiÎ
KÕã≤ g∞‰õΩ K«∂Ñ≤™êÎO. g∞‰õΩ =∞Op˜ ÏºO‰õΩ Ñ¨xH˜ =¿ãÎ
ZOk, ~åHõáÈ`Õ =∂ˆHOk! =∂ Ñ¨x J~ÚOk. D Ñ¨x ÃÑ·
#∞Oz „HÕk =~°‰õΩ JkèHÍ~°∞Å #∞O_ç ÃÑ·<åÜ«∞‰õΩÅ =~°‰õΩ
"åÏÅ Ñ¨x, HÍx D Ñ¨^äŒHõO g∞‰õΩ =∞Oz h~°∞
JOkOK«_®xˆH. JO@∞ =ºOQÆºOQÍ JOÏ~°∞.
Pk"åã≤ QÆ∂_®ÅÖ’ =∞Ozh˜ J=ã¨÷Å∞, QÀã¨ Z=iH˜
Ñ¨˜ìOÑ¨ÙÖË^Œ∞, Ñ¨˜ìOK«∞HÀ~°∞. Pk"åã¨∞ÅO>Ë<Õ K«∞ÅHõ#. g~°∞
J=∂Ü«∞Hõ r=ÙÅ∞, P~°}º"åã¨∞Å∞, "≥∂ã¨Ñ¨Ù <åQÆiHõ`«
`≥ÅÜ«∞x r=ÙÅ∞, =∞x+≤x =∞x+≤QÍ K«∂¿ã"å~°∞. ‰õΩ„@Å∞
‰õΩ`«O„`åÅ∞ `≥eÜ«∞x "å~°∞.
"Õã¨q HÍÅOÖ’ Pk"åã≤ QÆ∂_®Å‰õΩ K«∞Hõ¯ h~°∞ ^˘~°HõHõ
Q˘O`«∞Å∞ Pi =∞~°}Õz# "å~°∞ ZO^Œ~À L<åfl~°∞. ZO_»HÍÅO
=¿ãÎ QÆ∂_®ÅÖ’ =∞Ozh~°∞ ^˘~°HõHõ, ^˘iH˜# HõÅ∞+≤`« h~°∞
`åy, =∂Ü«∞ ~ÀQÍÅáêÖˇ· „Ñü ãÖ=`«û~°O =O^ŒÅ ãÖYºÅÖ’
K«xáÈ`«∞<åfl~°∞. =~å¬HÍÅOÖ’ H˘`«Îh~°∞ |Ü«∞˜ LÑï`«Å
=∞e<åÅ`À K≥`«Î K≥^•~°O, K≥e"≥∞ÅÖ’, ÉÏ=ÙÅÖ’ H˘`«Î h~°∞
=zÛ KÕi# P h~°∞ „`åQÆ_»O =Å# JÑ¨C_»∞ ‰õÄ_® =O^ŒÅ
ãÖYºÖ’ =∞~°}ÏÅ∞ ãÖÉèíqã¨∂Î LOÏ~Ú. j`åHÍÅOÖ’
"å`å=~°} =∂~°∞ÊÅ∞, HõÅ∞+≤`« h~°∞ nxH˜`À_»∞ ãïÜ≥ÿ∞#
áœ+≤ìHõ PÇ¨ ~°O ^˘~°HõHõ â◊s~åÅ∞ ã¨Ç¨ÏHõiOK«Hõ ~°HõÎÇ‘Ï#`«Å
=Å# QÆiƒù}© ¢ã‘ÎÅ∞, z#fl Ñ≤Å¡Å∞, |ÅÇ‘Ï#∞Öˇ·# Ñ¨Ù~°∞+¨µÅ∞,
z#fl ÃÑ^ŒÌ `Õ_® ÖË‰õΩO_® K«xáÈ`«∂ LOÏ~°∞.
D `«`«OQÍxfl |Ü«∞˜ „Ñ¨ÑÖKåxH˜ `≥eÜ«∞ ‰õΩO_®
KÕÜ«∞_®xH˜, lÖÏ¡Ö’ L#fl`« áêÅ<åkèHÍ~°∞Å∞, áêÅ‰õΩÅ∞
Ñ¨_»~åxáê@∞¡ Ñ¨_»∞`«∞OÏ~°∞. J|^•ÌÖÏ_»∞`«∞OÏ~°∞. |∞kú
r=ÙÅΩ ¿Ñ^ŒÅ Ñ¨H∆Í# L#fl"å~°∞, „Ñ¨*Ï™êfi=∞º "å^Œ∞Å∞ ZHõ¯_»
„Ñ¨tfl™êÎ~À, Pk"åã≤ =∞~°}ÏÅ#∞ xÅn™êÎ~°x K≥Ñ≤Ê W=xfl
ã¨Ç¨Ï[ =∞~°}ÏÖË JO@∂ |∞HÍ~Ú™êÎ~°∞. =∞O„`«∞Å∞ =zÛ<å,
L#fl`« JkèHÍ~°∞Å∞ =zÛ<å JO^Œ~°∞ q∞ÖÏY`ü J~Úº
QÆ∂_®ÅÖ’ ãÖ|~åÅ∞ KÕã≤ "≥o§áÈ`å~°∞. D q^è•#O áêÅ#
JkèHÍ~°∞Å∞, <åÜ«∞‰õΩÅ∞, =∞O„`«∞Å∞ U XHõ¯ ãÖ=`«û~°"≥∂
JO>Ë á⁄~°áê>Ë J=Ù`«∞Ok. Pk"åã≤ H˘xfl *Ï`«∞Å∞, H˘ÖÏO,
PO^£, `À˜ *Ï`«∞Å∞ JO`«iOKÕ Ñïã≤÷uÖ’ L<åfl~Ú, D
„Ñ¨Éèí∞`«fi [<åÉèÏ ÖˇHõ¯ÖË K≥Ñ¨CK«∞<åfl~Ú.
~°K«~Ú`« : lÖÏ¡ J^èŒº‰õ∆Ω_»∞, =∂#= Ç¨Ï‰õΩ¯Å ãÖÑ¶¨∞O
(41= ¿Ñr `«~°∞"å~Ú)
ZO`« ÉÏ^è•Hõ~°"≥∞ÿ# q+¨Ü«∞=∞O>Ë HÍi‡‰õΩÅO`å Ñ¨Öˇ¡ r=#O
#∞O_ç =zÛ#"åˆ~ Ñ¨Öˇ¡ÅÅ¡ Z=~°∂ á⁄^Œ∞ÌQÍÅ ˜Ñ¶≤<£ KÕÜ«∞~°∞.
WO`« ãë|∞=fi ux Z=i Ñ¨#∞Å‰õΩ "åà◊√¡ "≥o¡ JO|>ËÅ‰õΩ
(á⁄^≥ÌH˜¯<åHõ) =∞o¡O`« |∞=fi ux Ñ¨#∞ÅÅ¡ Ñ¨_»∞`«~°∞. Jã¨Å∞
˜Ñ¶≤<£ KÕã¨∞_Õ HÍi‡‰õΩxH˜ W+¨ìO LO_»^Œ∞. JÏ¡O˜k =∞s
J^•fi#flOQÍ =O@Å∞ KÕ¿ãÎ, HÍi‡‰õΩ_»∞ hà◊¡ ™êOÉÏ~°∞ `åy 4
@|∞ƒÅ ÉÁQÆ∞æ |Ü«∞˜H˜ fã¨Î_®..! Wk „â◊=∞ ^ÀÑ≤_ô HÍ^•?
„â◊=∞#∞ ^ÀÑ≤_ô KÕÜ«∞_»O U HõOÃÑhHõ~Ú<å H˘`«ÎQÍHõáÈ~Ú<å,
ã≤OQÆˆ~}˜Ö’ qÑ¨s`«"≥∞ÿ# „â◊=∞ ^ÀÑ≤_ô LO@k.
™ê~å L^Œº=∞O`À "≥Ú^ŒÅ∞ J<ÕHõ L^Œº=∂Å‰õΩ <åÜ«∞Hõ`«fiO
=Ç≤ÏOz# <å ã≤OQÆˆ~}˜ =∞Ç≤Ïà◊Å∞ Ñ¨x XuÎ_ç =Å# |Ü«∞@
„Ñ¨ÑÖK«O`À ãÖ|O^èŒO ÖË‰õΩO_® |`«∞‰õΩÅ∞ QÆ_»∞Ñ¨Ù`«∞#fl~°∞.
KåÖÏ K≥·`«#º=O`«"≥∞ÿ# ã≤OQÆˆ~}˜ HÍÅsãπ „áêO`«O ã¨=∞ã¨ºÅ
kâ◊QÍ =∞Ç≤Ïà◊Å∞ PÖ’K«#Å∞ KÕÜ«∞‰õΩO_® Éèí~°ÎÅ ^•fi~å JkèHõ
L`«ÊuÎ ÅH∆ÍºÅ#∞ fã¨∞H˘x PÖ’zOKÕ ã¨=∞Ü«∞O ÖË‰õΩO_®,
™ê˜ "åiH˜ `À_®Ê@∞#OkOK«‰õΩO_® q+¨Ñ¨Ói`«"≥∞ÿ# ‰õΩ„@Å∞
Ñ¨#∞fl`«∞#flq. D ‰õΩ„@#∞ JO`«~°æ`« ¿ãfiK«ÛùÃÑ· ^•_çQÍ HÍi‡‰õΩÅ
‰õΩ@∞OÉÏÅ∞ J#∞‰õΩO@∞#fl~Ú.
XHõ =∞x+≤x `«^•fi~å J`«x ‰õΩ@∞OÉÏxfl Ñ¨x x~°ƒO^è•xH˜
QÆ∞iKÕ¿ãÎ P ‰õΩ@∞O|O "≥Ú`«ÎO "Õˆ~ W`«~° ã¨=∞ã¨ºÅ g∞^Œ ^Œ$+≤ì
ÃÑ@ì‰õΩO_® KÕÜ≥ÚK«∞Û Jx ã≤OQÆˆ~}˜ ÉèÏ=#. WOw¡+¨µ "åà◊√¡
ÉÁQÆ∞æ#∞ HõxÃÑ_ç`Õ "åà◊¡ PÖ’K«#Å#∞ ã≤OQÆˆ~}˜ PK«iOK«_»O
qKåiOK«^ŒQÆæ q+¨Ü«∞O.
‰õΩ@∞O|O ÉÏQÆ∞O>Ë, ã¨=∂[O ÉÏQÆ∞O@k. `«^•fi~å ^Õâ◊O,
~å¢+¨ìO JO`å ÉÏQÆ∞O@k. ã≤OQÆˆ~}˜Ö’ =∞Ç≤Ïà◊ÅÃÑ· [~°∞QÆ∞`«∞#fl
D =∂#ã≤Hõ ^•_çx U=∞OÏ~À(_çHõ∆#sÅ) xÑ¶¨∞O@∞=ÙÅ
"åà◊¡‰õΩ `≥eÜ«∞^Œ∞ HÍh... Hõ∆q∞OK«~åx D Ñ¶¨∞’~åxfl, Ñ¨~ÀHõ∆
<Õ~åxfl WHõ<≥·<å JiHõ@ìÖËHõáÈ`Õ D ÃÇ·Ï>ˇH± Ü«ÚQÆOÖ’ ‰õÄ_®
=∞Ç≤Ïà◊Å „â◊=∞#∞ ^ÀÑ≤_ô KÕã≤, "åix =∂#ã≤Hõ Ç≤ÏOã¨‰õΩ
QÆ∞iKÕ¿ã D x~°ƒO^èŒ L`«ÊuÎ ã¨Éèíº ã¨=∂[O YO_çOK«=Åã≤#
J=ã¨~°O L#flk. ZO`À L^Œº=∞ <ÕÑ¨^äŒºO Hõey# ã≤OQÆˆ~}˜Ö’
PÖ’zOKåe, L^Œº=∞HÍ~°∞Å‰õΩ P„â◊Ü«∂Å∞ WzÛ J<ÕHõ
~°HÍÅ∞QÍ `«=∞ áÈ~å Ñ¨˜=∞#∞ „Ñ¨^Œi≈Oz# ã≤OQÆˆ~}˜
=∞Ç≤Ïà◊Å∞ x~°ƒO^èŒ ã≤÷uÖ’ L#flÑ¨C_»∞ "åiH˜ JO_»QÍ xÖÏfieû#
J=ã¨~°O „Ñ¨f áœ~°∞xÃÑ·, =ÚYºOQÍ D ã≤OQÆˆ~}˜Ö’ Ç¨Ï‰õΩ¯Å
HÀãÖ H˘Ï¡_Õ "åiH˜ L#flk. "å~°O`å ¿ãfiKåÛùr=ÙÖˇ· =∞m¡
ã¨=∂[OÖ’x ã¨=∞ã¨ºÅÃÑ· áÈ~å@O KÕ¿ã J=HÍâ◊O "åiH˜
HõeÊ¿ãÎ "å~°∞ „Ñ¨*Ï L^Œº=∂Ö’¡ LÃÑÊ<≥· xÅ∞™êÎ~°∞. T

44#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Ñ¨Å¡q: #_»=~À .....i F~°#fl h=Ù "Õ∞Å∞HÀx ÖËz~å~å
`≥ÅOQÍ} lÖÏ¡Ö’ `«~°QÆx ãÖÑ¨^Œ =ÙOk
UO_»¡ˆHO_»∞¡ QÆ_çÛ# X_»=x =#~°∞Å∞<åfl
™ê=Ù |`«∞‰õΩÅ =∞^èŒº ã¨zÛ |`«∞‰õΩ_≥O^Œ∞Hõ#fl
II #_»=~ÀII
K«~°}O1: PkÖÏÉÏ^Œ∞ lÖÏ¡ JO^Œ"≥∞ÿ# J_»q `«e¡
H˘O_» HÀ#Å#∞O_ç ‰õΩO [Åáê`åÅ∞
Ux QÆOQÍ ÃÑ#∞QÆOQÍ „áê}Ç≤Ï`« ÃÑ^Œ "åQÆ∞
#^Œ∞Öˇ<˘fl áê~°∞‰õΩO@∞ "˘Ü«∞ºÖÁeH˜ áÈ~ÚOk
Wxfl =Ù#fl PkÖÏÉÏ^Œ∞ ZO^Œ∞ ÔH#Hõ|_»∞`«∞Ok
II #_»=~ÀII
K«~°}O2: x*Ï=∂ÉÏ^Œ∞ lÖÏ¡ #^Œ∞Å‰õΩ xÅ∞=ÙO_≥k
HÍ=∂Ô~_ç¤ cc¿Ñ@ ‰õΩO_»Ñë¡ "åQÆ∞ K«∂_»∞
h~°∞ xÅ∞=ÖË‰õΩO_» Wã¨∞Hõ k|ÛÅ∞ ^ÀK«∞`«∞O„_»∞
HÍi‡‰õΩÅ‰õΩ HÍ~°¬‰õΩÅ‰õΩ Hõ~°∞"≥· áÈ`«∞Ok
x*Ï=∂ÉÏ^Œ∞ lÖÏ¡ #O`« xÅ∞=ÙQÍ ^ÀK≥ã¨∞ÎO„_»∞
II#_»=~ÀII
K«~°}O3: ã≤OQÆ~å~Ú¿Ñ@ Hõ"åfiÖò „áêO`«=∞O`«
>ˇÿQÆ~ü*’<£ `À˜ P„Hõq∞ã¨∞ÎO„_»∞ J_»qx
=∞Oz~åºÅ ÉˇÅ¡OÑë¡ K«∞@∞ì „áêO`åÅxfl
FÃÑ<£HÍãπì ÉÁQÆ∞æ`À˜ =∂_ç =∞ã¨~ÚOk
q^Õt ÅaúH˘~°‰õΩ Ñ¨Hõ¯^•i Ñ¨_»∞`«∞O„_»∞
II #_»=~ÀII
K«~°}O 4: HõsO#QÆ~ü lÖÏ¡~°#fl =„*ÏÖÏ QÆ∞@ì~°<åfl
„QÍ<≥·@∞ ÉÏQÆ∞O^Œx QÆ∞@ìÅ#∞ ¿ÑÅ∞Û`«∞O„_»∞
QÆ∞@ìÅ =∞^èŒºÅ =Ù#fl K≥~°∞=ÙÅ∂_»Q˘_»∞`«∞O„_»∞
QÀ^•=i áê~°∞`«∞#fl ÑÖ@ KÕ#∞‰õΩ h~°∞ ~å^Œ∞
~å=∞QÆ∞O_»O "≥Å∞QÆ∞ =Ù#fl HõÔ~O@∞ =∞#‰õΩ~å^Œ∞
HÍfisÅ‰õΩ Z^Œ∞~°∞uiy ã¨~°fi~Ú áêÑ¨#áÈ~°∞ÉÏ@ÖËã¨∞HÀx
II#_»=~ÀII
K«~°}O5:=~°OQÆÅ∞¡ lÖÏ¡~°#fl áÈ~°∞ÉÏ@ÅˆH dÅ¡~°#fl
=ÚÅ∞QÆ∞ =∞Å¡OÑë¡ Z„~°=∞˜ì ^ÀK«∞`«∞O„_»∞
HÍHõfÜ«∞ Ñ¨¡=~ü áê¡Oò‰õΩ h~°∞ ÉÁQÆ∞æ fã¨∞ÎO„_»∞
#~°ûO¿Ñ@ „áêO`«OÖ’ ~°QÍ~Ú K≥~°∞=ÙÅ∞ Z<Àfl
QÀ^•=i Jx K≥Ñ≤Ê i[~åfiÜ«∞~ü ÖËã¨Î=∞x
=~°OQÆÅ∞¡ lÖÏ¡#O`« |∂_çk |∞Hõ¯Å∞QÍ ¿ãã¨∞ÎO„_»∞
II #_»=~ÀII
K«~°}O6:Y=∞‡O lÖÏ¡~°#fl QÆ#∞Å‰õΩ ¿Ñ~˘Ok#k
FÃÑ<£HÍãπì ¿Ñ~°∞`À ÉÁO^ŒÅ QÆ_»¤QÍ =∂iÛ
W#∞Ñ¨~å~Ú _˘Å"≥∞ÿò QÆ#∞Å#∞ ^ÀK«∞`«∞O„_»∞
PÑ¨ˆ~+¨<£ „w<£Ç¨ÏOò Pk"åã¨∞ÖÏ `«~°∞=Ú`«∞O„_»∞
áÈÅ=~°O ¿Ñ~°∞`À˜ T~°¡‰õΩ Tˆ~¡ =ÚOK«∞`«∞O„_»∞
ÉÏÇ¨ïà◊*Ïu HõOÃÑhÅ‰õΩ ÉÏ@Å∞QÍ xÅ∞K«∞`«∞O„_»∞
II#_»=~ÀII
K«~°}O7:=#~°∞Å ãÖ~°Hõ∆}ÔH· áÈ~å_® áÈ^•=Ú
~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ ~°OQÆ∞ |Ü«∞@ÃÑ_»∞^•=Ú
^ÀÑ≤_ç ^ŒàÏ~°∞Å#∞ `«xfl `«iq∞ H˘_»∞^•=Ú
™ê„=∂[º"å^Œ∞ÖÏ ãÖQÆ`ÕO^À `ÕÅ∞Û^•=Ú
~årÖËx áÈ~°∞Ö’<Õ áÈ~å_ç PÑ¨Ù^•=Ú
IIáÈ~å_çII
áê@
-ZO.l. ˜.Ü«∂^Œyi
#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} Ñ¨„uHõ Z_ç@~ü QÍi¯ #=∞™ê¯~°O!
<å‰õΩ QÆ`« 2 ãÖ=`«û~åÅ∞QÍ #_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} Ñ¨„uHõ JO^Œ∞`«∞#flk. Ñ¨„uHõ KåÖÏ ÉÏQÆ∞Ok. Ô~QÆ∞ºÅ~üQÍ
ÑÖÑ≤ã¨∞Î#flO^Œ∞‰õΩ Hõ$`«[˝`«Å∞. Ñ¨„uHõ#∞ =∂ q∞„`«∞Å`À K«kqã¨∞Î<åfl=Ú. Y=∞‡O lÖÏ¡#O^Œ∞ „Ñ¨=ÚY ˜P~üZãπ
<åÜ«∞‰õΩ_çH˜ Ñ¨„uHõ#∞ WzÛ K«kqã¨∞Î#fl. P q∞„`«∞_»∞ Ñ¨„uHõÖ’x "åº™êÅ∞, Z_ç’iÜ«∞Öò KåÖÏ ÉÏQÆ∞<åflÜ«∞<åfl_»∞.
Ñ¨„uHõ ^•fi~å KåÖÏ ã¨∂ÊùiÎ á⁄O^Œ∞`«∞<åfl~°∞. P q∞„`«∞_»∞ ‰õÄ_® ÖˇÑ¶πì ÉèÏ=*ÏÅO #∞O_ç =KåÛ_»∞. #_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Ñ¨„uHõ K«kq# `«~åfi`« `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ ˜P~üZãπ, K«O„^ŒâıY~ü Hõq∞ò"≥∞OòÖ’ _˘Å¡`«#O J~°÷=∞=`«∞#fl^Œx
J<åfl_»∞. J^Õ q^èŒOQÍ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ `≥ÅOQÍ} „Ñ¨*Ï„Ñ¶Öò áê„`« Ñ¨ÓiÎQÍ ÉèÏQÆ=∞~ÚO^Œ<åfl_»∞. =∂i¯û[O
HÀ}O #∞Oz `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O áê„`« J~°÷=∞~ÚOk. =∞~À K«O^•‰õΩ ZOF ÑÖáê#∞. HÕk J„_»ãπ‰õΩ Ñ¨„uHõ#∞
ÑÖÑ¨QÆÅ~°∞.
W@∞¡
|`«∞ÎÅ ™È=∞Ü«∞º
T
™êÇ≤Ï`«ºO
áê@

Nad august

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

More from Pruthvi Azad

Nad august