LIT 104
Kasaysayan ng
MAIKLING KWENTO
KASAYSAYAN NG MAIKLING
KWENTO
• Sinasabing unang sumibol ang isang
sangay ng salaysay sa mga pahina ng
magasing Amarant at Forget –Me-Noyt
sa Inglatera noong unang dekada ng ika-
19 na dantaon. Ito nama’y pinaunlad sa
Amerika ng mga batikang manunulat na
sina Edgar Allan Poe, Nathaniel
Howthone, Bret Harte, at Henry James.
• Nakilala ang unang anyo ng maikling
kwento noong unang taon ng ika-20
siglo ng dumating ang mga Amerikamo.
• Kasabay ng pag-aaral ng wikang Ingles,
nabuyong sumulat ang mga kwentistang
Pilipino sa wikang banyaga at nagaya rin
nila ang porma at istilong dayuhan.
• Sila ay nagpunyagi sa pagsulat ng DAGLI
maiikling salaysayin at ito ang naging
simula ng naiibang kasaysayan ng
maikling kwentong tagalog.
 1910
 nakamit ang unang gantimpala ng
kwentong ELIAS na sinulat ni Rosauro
Almario. Ang kwentong ito nagbibigay
diin sa banghay.
 1920
 ang “Bunga ng Kasalanan” ni Cirio H.
Panganiban ay nagkamit ng unang
gantimpala ito ang unang kwentong
tumapat sa mahigpit na
pangangailangan ng banghay.
 1934
 ito ang tinatawag na panahon ng Ilaw
at Panitik dahil ganap nang nahasa ang
mga manunulat sa sining ng maikling
katha. Nagkaroon ng mga panunuri at
pamumuna sa mga kakulangan at
kalabisan sa mga akda. Nabatid ang mga
dapat taglayin ng isang mahusay at
masining na maikling katha.
• Sa panahon ding ito nakilala ang
tinatawag na mga Aristokrata at
mga Sakdalista sa pagsulat ng
maikling kwento (Cabuhat,
1994).
Aristokrata
• Ang pangkat ng mga klasistang manunulat,
na naniniwalang ang pagsulat ay isang
marangal na gawain kaya ang dapat na
kumatha ay yaong mararangal na tao, na may
mararangal at elitostang mga tauhan.
Kailangan piling-pili ang lengguwahe at
naglalantad ng kagandahan ng buhay.
Sakdalista
• Mga kwentistang produkto ng
edukasyong kanluranin na
tumutuligsa sa makalumang paraan
ng pagsulat.
Ayon kay Teodoro Agoncillio, ang maikling
kwento noong 1935-1940 ay:
1. Gumamit ng unang panauhan.
2. Tungkol sa buhay ng lunsod.
3. Matimpi sa paglalarawan at pagpapahayag
ng damdamin
4. Dahop sa malinis na pananagalog
5. At may iba’t ibang uri.
ANG MAIKLING KUWENTO
Ang maikling kwento ay isang anyo ng panitikan
ng may layuning magsalaysay ng isang maselan
at nangingibabaw na pangyayari sa buhay ng
pangunahing tauhan. Ito’y nag-iiwan ng isang
kakintalan sa isip ng mga mambabasa.
Pangunahing layunin nito ang lumibang.
MGA URI NG MAIKLING KUWENTO
1. Mitolohiya
2. Alamat
3. Pabula
4. Parabula
5. Kwentong-bayan
6. Anekdota
MGA URI NG MAIKLING KUWENTO
ayon sa KAHINGGILAN
• Kwento ng madulang
pangyayari – nakapokus
sa kwentong ito ang
mahahalaga, kasindak-
sindak, at mga
pambihirang
pangyayaring
nakakapagpapabago sa
kapalaran ng mga
tauhan.
• Kwento ng
Maromansang
Pakikipagsapalaran –
ang diin ay nasa
balangkas ng mga
pangyayari at wala sa
tauhan ang kawilihan o
interes.
• Kwento ng
Kababalaghan –
nakatuon sa mga
pangyayaring hindi
kapani-paniwala.
Kadalasan, ang kwento
ay tumatalakay ng
pantasya.
• Kwento ng Katatakutan
– ang pokus ng
kwentong ito ay nasa
kasindak-sindak na mga
pangyayari, tunay na
nakapanpapatinag ng
damdamin at kilos ng
mga mambabasa.
• Kwento ng
Katatawanan - hangarin
ng kwentong ito na
magpatawa at
magbigay-aliw sa mga
mambabasa. May
kabagalan at may
kaunting pagkalihis sa
balangkas ang galaw ng
mga pangyayari.
MGA URI NG MAIKLING KUWENTO
ayon sa KABALANGKASAN
• Maikling kwento ng
Kabanghayan – maayos
ang pagkakahanay at
wastong pagkasunod-
sunod ng mga
pangyayaring kikiliti sa
kawilihan ng mga
mambabasa.
• Maikling kwento ng
Katauhan – ang
pagkatao, hangarin, at
kalagayan ng
pangunahing tauhan
ang siyang pinalulutang
sa kwentong ito.
• Maikling kwento ng
Kapaligiran o
Katutubong Kulay –
bukod sa kapaligiran,
pinapansin ang mga
kaugalian, paniniwala
ng mga tao, ang
kanilang kultura, uri ng
pamumuhay at
hanapbuhay, pati na
ang kanilang
pananamit.
• Maikling kwento ng
Sikolohiko o
Pangkaisipan –
nangingibabaw ang
damdamin at iniisip ng
pangunahing tauhan, at
hindi ang kanyang
ikinikilos o galaw ng
mga pangyayari.
Maikling kwento

Maikling kwento

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    • Sinasabing unangsumibol ang isang sangay ng salaysay sa mga pahina ng magasing Amarant at Forget –Me-Noyt sa Inglatera noong unang dekada ng ika- 19 na dantaon. Ito nama’y pinaunlad sa Amerika ng mga batikang manunulat na sina Edgar Allan Poe, Nathaniel Howthone, Bret Harte, at Henry James.
  • 4.
    • Nakilala angunang anyo ng maikling kwento noong unang taon ng ika-20 siglo ng dumating ang mga Amerikamo. • Kasabay ng pag-aaral ng wikang Ingles, nabuyong sumulat ang mga kwentistang Pilipino sa wikang banyaga at nagaya rin nila ang porma at istilong dayuhan.
  • 5.
    • Sila aynagpunyagi sa pagsulat ng DAGLI maiikling salaysayin at ito ang naging simula ng naiibang kasaysayan ng maikling kwentong tagalog.
  • 6.
     1910  nakamitang unang gantimpala ng kwentong ELIAS na sinulat ni Rosauro Almario. Ang kwentong ito nagbibigay diin sa banghay.
  • 7.
     1920  ang“Bunga ng Kasalanan” ni Cirio H. Panganiban ay nagkamit ng unang gantimpala ito ang unang kwentong tumapat sa mahigpit na pangangailangan ng banghay.
  • 8.
     1934  itoang tinatawag na panahon ng Ilaw at Panitik dahil ganap nang nahasa ang mga manunulat sa sining ng maikling katha. Nagkaroon ng mga panunuri at pamumuna sa mga kakulangan at kalabisan sa mga akda. Nabatid ang mga dapat taglayin ng isang mahusay at masining na maikling katha.
  • 9.
    • Sa panahonding ito nakilala ang tinatawag na mga Aristokrata at mga Sakdalista sa pagsulat ng maikling kwento (Cabuhat, 1994).
  • 10.
    Aristokrata • Ang pangkatng mga klasistang manunulat, na naniniwalang ang pagsulat ay isang marangal na gawain kaya ang dapat na kumatha ay yaong mararangal na tao, na may mararangal at elitostang mga tauhan. Kailangan piling-pili ang lengguwahe at naglalantad ng kagandahan ng buhay.
  • 11.
    Sakdalista • Mga kwentistangprodukto ng edukasyong kanluranin na tumutuligsa sa makalumang paraan ng pagsulat.
  • 12.
    Ayon kay TeodoroAgoncillio, ang maikling kwento noong 1935-1940 ay: 1. Gumamit ng unang panauhan. 2. Tungkol sa buhay ng lunsod. 3. Matimpi sa paglalarawan at pagpapahayag ng damdamin 4. Dahop sa malinis na pananagalog 5. At may iba’t ibang uri.
  • 13.
    ANG MAIKLING KUWENTO Angmaikling kwento ay isang anyo ng panitikan ng may layuning magsalaysay ng isang maselan at nangingibabaw na pangyayari sa buhay ng pangunahing tauhan. Ito’y nag-iiwan ng isang kakintalan sa isip ng mga mambabasa. Pangunahing layunin nito ang lumibang.
  • 14.
    MGA URI NGMAIKLING KUWENTO
  • 15.
    1. Mitolohiya 2. Alamat 3.Pabula 4. Parabula 5. Kwentong-bayan 6. Anekdota
  • 16.
    MGA URI NGMAIKLING KUWENTO ayon sa KAHINGGILAN
  • 17.
    • Kwento ngmadulang pangyayari – nakapokus sa kwentong ito ang mahahalaga, kasindak- sindak, at mga pambihirang pangyayaring nakakapagpapabago sa kapalaran ng mga tauhan. • Kwento ng Maromansang Pakikipagsapalaran – ang diin ay nasa balangkas ng mga pangyayari at wala sa tauhan ang kawilihan o interes.
  • 18.
    • Kwento ng Kababalaghan– nakatuon sa mga pangyayaring hindi kapani-paniwala. Kadalasan, ang kwento ay tumatalakay ng pantasya. • Kwento ng Katatakutan – ang pokus ng kwentong ito ay nasa kasindak-sindak na mga pangyayari, tunay na nakapanpapatinag ng damdamin at kilos ng mga mambabasa.
  • 19.
    • Kwento ng Katatawanan- hangarin ng kwentong ito na magpatawa at magbigay-aliw sa mga mambabasa. May kabagalan at may kaunting pagkalihis sa balangkas ang galaw ng mga pangyayari.
  • 20.
    MGA URI NGMAIKLING KUWENTO ayon sa KABALANGKASAN
  • 21.
    • Maikling kwentong Kabanghayan – maayos ang pagkakahanay at wastong pagkasunod- sunod ng mga pangyayaring kikiliti sa kawilihan ng mga mambabasa. • Maikling kwento ng Katauhan – ang pagkatao, hangarin, at kalagayan ng pangunahing tauhan ang siyang pinalulutang sa kwentong ito.
  • 22.
    • Maikling kwentong Kapaligiran o Katutubong Kulay – bukod sa kapaligiran, pinapansin ang mga kaugalian, paniniwala ng mga tao, ang kanilang kultura, uri ng pamumuhay at hanapbuhay, pati na ang kanilang pananamit. • Maikling kwento ng Sikolohiko o Pangkaisipan – nangingibabaw ang damdamin at iniisip ng pangunahing tauhan, at hindi ang kanyang ikinikilos o galaw ng mga pangyayari.