สื่อการเรียนรู้ (Learning Media)
สื่อ (Media) หมายถึง สื่อหรือการติดต่อให้ถึงกันผ่าน
ช่องทางใดช่องทางหนึ่ง โดยสื่อจะอยู่ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น
สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อดิจิทัล และสื่อธรรมชาติ
สื่อ (Media)
NEXT
สื่อการเรียนรู้ (Learning Media)
การเปลี่ยนแปลงของบุคคล อันเป็นผลมาจาก
ประสบการณ์และการฝึกฝน เปลี่ยนจากไม่รู้เป็นรู้
เปลี่ยนจากทาไม่ได้เป็นทาได้ อาจเกิดขึ้นพร้อมกันทั้ง
สองอย่าง หรืออย่างใดอย่างหนึ่งก็ได้
การเรียนรู้ (Learning)
NEXT
สื่อการเรียนรู้ (Learning Media)
ตัวกลางหรือช่องทางในการถ่ายทอดความรู้ ทักษะ
และประสบการณ์ ไปสู่บุคคลให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
จากการไม่รู้เป็นรู้ หรือทาไม่ได้เป็นทาได้
NEXT
สื่อการเรียนรู้จึงหมายถึง
องค์ประกอบของสื่อ
ตัวอักษร
Text
ภาพนิ่ง
Still Image
ภาพเคลื่อนไหว
Animation
วิดีโอ
Video
เสียง
Sound
Infographic
Video | Documentary | Motion Graphic
Website
E-Book | Digital Book
Interactive Media
New Media | AR | VR | MR
รูปแบบของสื่อ
รูปแบบของสื่อ
Infographic
อินโฟกราฟิกเป็นการนาข้อมูลมาสรุปเป็นสารสนเทศ ในลักษณะของกราฟิก เพื่อสื่อความหมายที่เข้าใจง่าย ตรงตามที่ผู้สื่อสาร
ต้องการ ทาให้ผู้อ่านสามารถเข้าใจข้อมูลต่างๆ ได้ง่ายในระยะเวลาสั้นๆ
รูปแบบของสื่อ
Video
วิดีโอเป็นสื่อการเรียนรู้ที่ให้ข้อมูลได้มากกว่าภาพนิ่ง วิดีโอที่ให้ข้อมูลความรู้ได้ดี มักจะถูกสรุปให้เข้าใจข้อมูลจานวนมากได้ง่าย มี
ความยาวที่พอเหมาะ
รูปแบบของสื่อ
Website
เว็บไซต์เป็นสื่อที่เข้าถึงได้ง่าย สามารถเปิดได้กับคอมพิวเตอร์ แท็บเล็ต และสมาร์ทโฟน สามารถให้ข้อมูลได้จานวนมาก สะดวกใน
การสืบค้นข้อมูล
รูปแบบของสื่อ
E-Book / Digital Book
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์หรือหนังสือดิจิทัล เป็นการนาหนังสือที่อยู่ในรูปแบบกระดาษมานาเสนอในรูปแบบสื่อดิจิทัล สามารถให้ข้อมูล
ได้ง่าย บางครั้งอาจมีการปฏิสัมพันธ์ด้วย สามารถเปิดได้ในคอมพิวเตอร์ แท็บเล็ต และสมาร์ทโฟน
รูปแบบของสื่อ
Interactive Media
สื่อปฏิสัมพันธ์เป็นสื่อที่รวมเอาข้อดีของข้อความ ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว วิดีโอ และเสียง เข้าไว้ด้วยกัน ทาให้ผู้รับชมสื่อได้ข้อมูล
ได้มากและน่าสนใจ มีการโต้ตอบระหว่างมนุษย์กับคอมพิวเตอร์ สามารถทาแบบทดสอบประมวลผลคะแนนได้ทันที
รูปแบบของสื่อ
New Media
สื่อการเรียนรู้สมัยใหม่ เป็นสื่อการเรียนรู้ที่ผู้รับชมสื่อได้รับประสบการณ์การเรียนรู้ในรูปแบบใหม่ ทาให้เกิดการเรียนรู้และการ
จดจาเนื้อหาได้ดีกว่าสื่อรูปแบบเดิม มีการผสมผสานการปฏิสัมพันธ์กับผู้รับชมสื่อได้ด้วย เช่น Augmented Reality (AR),
Virtual Reality (VR) และ Mixed Reality (MR)
คุณลักษณะของสื่อเพื่อการเรียนรู้
• สนองความต้องการในการเรียนรู้ด้วยตนเองได้
• ความสะดวกสาหรับการเรียนด้วยตนเอง
• การออกแบบกระบวนการเรียนรู้ด้วยตนเอง
NEXT
คุณลักษณะของสื่อเพื่อการเรียนรู้
สามารถสนองความต้องการในการเรียนด้วยตนเองได้
• การยืดหยุ่นในเรื่องเวลา
• มีอิสระในการเลือกสถานที่เรียน
• การมีอิสระในการเลือกเนื้อหาและการเรียน
• การวินิจฉัย การเรียนซ่อมเสริม และการยกเว้น
• การมีอิสระในการเลือกรูปแบบการเรียน
คุณลักษณะของสื่อเพื่อการเรียนรู้
ความสะดวกสาหรับการเรียนด้วยตนเอง
• มีวิธีการใช้งานง่าย เปิดโอกาสให้เลือกเรียนรู้อย่างอิสระ
• มีความสมบูรณ์ในตัวเอง สามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเองตั้งแต่ต้นจนจบ
• มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้รับชมสื่อกับคอมพิวเตอร์
• มีการสื่อสารที่ดีระหว่างบทเรียนกับผู้เรียน โดยผู้เรียนต้องรู้ว่ากาลังทาอะไร
• สื่อพกพาได้ง่าย เปิดได้ทุกแพล็ตฟอร์ม
คุณลักษณะของสื่อเพื่อการเรียนรู้
การออกแบบกระบวนการเรียนรู้ด้วยตนเอง
• การนาเข้าสู่เนื้อหา >> แสดงให้เห็นความคิดรวบยอด และสร้างความสนใจ
• การนาเสนอเนื้อหา >> ออกแบบสื่อและเนื้อหาอย่างเหมาะสมลงตัว
• การเสริมความเข้าใจ >> มีกิจกรรม เกม หรือแบบฝึกหัด
• การสรุปเนื้อหา >> สรุปประเด็นสาคัญ และทบทวนบทเรียน
• การทดสอบหลังรับชมสื่อ >> เพื่อวัดความรู้ความเข้าใจ
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
ขั้นวิเคราะห์
Analysis
ขั้นออกแบบ
Design
ขั้นการพัฒนา
Development
ขั้นการนาเสนอเนื้อหา
Implementation
ขั้นประเมินผล
Evaluation
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
ขั้นวิเคราะห์
Analysis
เป็นขั้นตอนของการระดมสมองเพื่อคิดเนื้อหา และจัดลาดับของเนื้อหา
ขั้นวิเคราะห์ (Analysis)
ขั้นออกแบบ
Design
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
เป็นการกาหนดวิธีการนาเสนอ ว่าจะนาเสนอสื่อในรูปแบบใด ใช้สื่อมัลติมีเดียอะไรประกอบ
บ้าง และกาหนดวัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรมให้เหมาะสมกับเนื้อหา โดยแสดงถึงพฤติกรรมที่
วัดได้
ขั้นออกแบบ (Design)
อธิบาย บอก เขียน ทา วาด คาเหล่านี้แสดงถึงการแสดงออก
จา คิด เข้าใจ รู้สึก คาเหล่านี้วัดไม่ได้ว่าจริงหรือไม่
ขั้นการพัฒนา
Development
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
เป็นการเขียนรายละเอียดเนื้อหา และจัดลาดับเนื้อหา แล้วนาเนื้อหาไปตรวจสอบความถูกต้อง
ของเนื้อหา และสร้างแบบทดสอบวัดความรู้ความเข้าใจ
ขั้นการพัฒนา (Development)
ขั้นการพัฒนา
Development
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
การตรวจสอบคุณภาพด้านเนื้อหา จะต้องให้ผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหา ยกตัวอย่างประเด็นดังนี้
ขั้นการพัฒนา (Development)
• เนื้อหาตรงกับวัตถุประสงค์ที่กาหนดไว้
• เนื้อหาที่นาเสนอครอบคลุมกับวัตถุประสงค์ที่กาหนดไว้
• ความถูกต้องของเนื้อหา
• ความทันสมัยของเนื้อหา
• เนื้อหามีความเข้าใจง่าย
• ภาพประกอบมีความสอดคล้องกับเนื้อหา
• การจัดลาดับของเนื้อหา
• ปริมาณของเนื้อหา
• ความชัดเจนในการอธิบายเนื้อหา
• การใช้ภาษาถูกต้อง เหมาะสมกับกลุ่มตัวอย่าง
ขั้นการพัฒนา
Development
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
เมื่อเนื้อหามีคุณภาพแล้ว จึงสร้าง
แบบทดสอบวัดความรู้ความเข้าใจ โดย
แบ่งออกเป็น 2 ชุด ได้แก่ ก่อนรับชมสื่อ
และหลังรับชมสื่อ
ขั้นการพัฒนา (Development)
เอาวัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรมมาตั้งต้น
แล้วสร้างชุดคาถามเพื่อให้มั่นใจว่าวัด
ความรู้ความเข้าใจได้ครบทุก
วัตถุประสงค์
ขั้นการนาเสนอเนื้อหา
Implementation
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
เลือกโปรแกรมที่ใช้นาเสนอเนื้อหา จัดทาสื่อประกอบ ไม่ว่าจะเป็นเนื้อหา กราฟิก ภาพนิ่ง
ภาพเคลื่อนไหว วิดีโอ และเสียง แล้วนามาประกอบกันในโปรแกรม
ขั้นการนาเสนอเนื้อหา (Implementation)
โปรแกรมที่ใช้แบ่งออกเป็น
2 ประเภท
โปรแกรมผลิตสื่อประกอบ
โปรแกรมผลิตสื่อการเรียนรู้
ขั้นการนาเสนอเนื้อหา
Implementation
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
ขั้นการนาเสนอเนื้อหา (Implementation)
ขั้นประเมินผล
Evaluation
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
ขั้นประเมินผล (Evaluation)
การตรวจสอบคุณภาพสื่อ จะต้องให้ผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อมัลติมีเดีย แบ่งออกเป็นด้านดังนี้
• ด้านเนื้อหาในสื่อการเรียนรู้
• ด้านตัวอักษร
• ด้านภาพประกอบ
• ด้านเสียง
• ด้านการเคลื่อนไหว
ขั้นประเมินผล
Evaluation
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
ขั้นประเมินผล (Evaluation)
การทดสอบหาประสิทธิภาพของสื่อการเรียนรู้
Epre =
σ x
n
A
× 100
Epost =
σ x
n
A
× 100
Epre คือ ผลการทดสอบก่อนรับชมสื่อ
Epost คือ ผลการทดสอบหลังรับชมสื่อ
x คือ ผลรวมคะแนนของแบบทดสอบ
n คือ จานวนผู้ทาแบบทดสอบ
A คือ คะแนนเต็มของแบบทดสอบก่อนรับชมสื่อ
B คือ คะแนนเต็มของแบบทดสอบหลังรับชมสื่อ
ขั้นประเมินผล
Evaluation
ขั้นตอนการพัฒนาสื่อเพื่อการเรียนรู้
ขั้นประเมินผล (Evaluation)
จะต้องกาหนดค่าความแปรปรวนไว้ ±2.5% เป็นระดับที่เหมาะสม
• มากกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้ 2.5% >> สูงกว่าเกณฑ์
• มากกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้ แต่ไม่เกิน 2.5% >> เท่าเกณฑ์ที่กาหนด
• น้อยกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้ แต่ไม่เกิน 2.5% >> ต่ากว่าเกณฑ์แต่ยอมรับได้
• น้อยกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้ มากกว่า 2.5% >> ต่ากว่าเกณฑ์ใช้ไม่ได้
เทคนิคในการออกแบบหน้าจอ
การออกแบบหน้าแรก
เป็นหน้าจอแรกที่ผู้รับชมสื่อเห็น ดังนั้นต้อง
ออกแบบกราฟิกให้น่าสนใจ จัดวางปุ่มต่างๆ ไว้
ตามหลัก UX/UI
เทคนิคในการออกแบบหน้าจอ
หน้าเมนูเนื้อหา
เมื่อคลิกเข้าสู่เนื้อหา ผู้รับชมสื่อจะเลือกหน่วย
การเรียนรู้ ควรออกแบบให้น่าสนใจ วางปุ่มให้
เลือกคลิกได้ง่าย
เข้ามาจากหน้าแรกได้ ต้องกลับหน้าแรกได้
ปุ่มที่ยังไม่จาเป็นต้องกดให้จางไว้ก่อน
เทคนิคในการออกแบบหน้าจอ
หน้าเมนูหัวข้อย่อย
หน่วยการเรียนรู้แต่ละหน่วยมักจะมีหัวข้อย่อย
ให้จัดวางปุ่มเพื่อเลือกเนื้อหาย่อยได้ง่าย
หากผู้ใช้ต้องกลับหน้าแรก ต้องกลับได้
ปุ่มที่ยังไม่จาเป็นต้องกดให้จางไว้ก่อน
มาจากหน้าเมนูได้ ต้องกลับหน้าเมนูได้
เทคนิคในการออกแบบหน้าจอ
หน้าแรกของเนื้อหา
หน้าแรกของเนื้อหา แปลว่ายังไม่มีเนื้อหาก่อนหน้า
จึงมีเฉพาะปุ่ม Next ส่วนปุ่ม Back จางไว้ก่อน
ปุ่มที่ยังไม่จาเป็นต้องกดให้จางไว้ก่อน
เทคนิคในการออกแบบหน้าจอ
หน้ากลางของเนื้อหา
หน้านี้จะต้องคลิก Back เพื่อย้อนกลับไปดูเนื้อหา
ก่อนหน้าได้ และคลิก Next ไปดูเนื้อหาถัดไปได้
ต้องกดได้ทุกปุ่ม
เทคนิคในการออกแบบหน้าจอ
หน้าสุดท้ายของเนื้อหา
หน้านี้จะต้องคลิก Back เพื่อย้อนกลับไปดูเนื้อหา
ก่อนหน้าได้ แต่ปุ่ม Next จางไว้ เนื่องจาก UX
ของผู้ใช้จะเข้าใจว่าหมดเนื้อหาแล้ว
ปุ่มที่ยังไม่จาเป็นต้องกดให้จางไว้ก่อน
เทคนิคในการออกแบบหน้าจอ
หน้าเนื้อหามีหน้าเดียว
ถ้าเนื้อหามีหน้าเดียว ก็เพียงแค่ทาปุ่ม Next กับ
Back จางไว้ เพื่อบอกผู้ใช้ว่าเนื้อหามีหน้าเดียว ดู
เสร็จแล้วก็กลับไปเลือกเนื้อหาใหม่
ปุ่มที่ยังไม่จาเป็นต้องกดให้จางไว้ก่อน
ความละเอียดหน้าจอ
1366 x 768
1920 x 1080
1600 x 900
1920 x 1080
800 x 1280
768 x 1024
480 x 800
เราควรศึกษาหน้าจอแต่ละอุปกรณ์ก่อน ว่าเราจะ
นาไปใช้กับอุปกรณ์ใดเป็นหลัก เพื่อให้ได้การ
แสดงผลที่สมบูรณ์
NEXT
ความละเอียดหน้าจอ
หน้าจอคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ
ให้ยึดหน้าจอที่ความละเอียดน้อยกว่าเป็นหลัก
ส่วนใหญ่มีความละเอียด 1920 x 1080 แต่ตอน
สร้างสื่อต้องคานึงถึงหน้าจอรุ่นเก่า เช่น
1600 x 900 และ 1366 x 768
ความละเอียดหน้าจอ
หน้าจอคอมพิวเตอร์พกพา
ส่วนใหญ่มีความละเอียด 1920 x 1080 แต่ตอน
สร้างสื่อต้องคานึงถึงหน้าจอรุ่นเก่า เช่น
1600 x 900 และ 1366 x 768
ให้ยึดหน้าจอที่ความละเอียดน้อยกว่าเป็นหลัก
ความละเอียดหน้าจอ
หน้าจอแท็บเล็ตและสมาร์ทโฟน
มีความละเอียดหน้าจอหลายรูปแบบมาก ไม่มี
มาตรฐานชัดเจน
ให้ยึดหน้าจอที่ความละเอียดน้อยกว่าเป็นหลัก
ความละเอียดหน้าจอ
ขนาดหน้าจอของสื่อการเรียนรู้ที่เหมาะสม
เมื่อเลือกความละเอียดหน้าจอได้แล้ว ให้คานึงถึง
ส่วนประกอบของหน้าจอที่จะถูกหักลบออกไป ทาให้
ความละเอียดหน้าจอของสื่อต้องลดลงไม่เกินพื้นที่
ที่หน้าจอแสดงผลได้
40 px
1366 px
768 px 768 – 40 – 25 = 703 px
25 px
ความละเอียดหน้าจอ
ขนาดหน้าจอของสื่อการเรียนรู้ที่เหมาะสม
ถ้านาสื่อการเรียนรู้ไปใช้กับระบบ LMS อย่างเช่น Moodle จะมี Panel
ด้านซ้ายหรือขวา ทาให้พื้นที่ในการแสดงผลแคบลง อาจเลือกขนาด
ชิ้นงานเป็น 800 x 600 จะปลอดภัยที่สุด
สิ่งที่ต้องเตรียมพร้อมสาหรับการสร้างสื่อ
• Windows 10 (64-bit)
• ความละเอียดจอ 1366 x 768, 1600 x 900 ขึ้นไป
• แรม 8 GB
• เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้
• สาคัญต้องเตรียมเนื้อหา องค์ประกอบให้พร้อม อย่าทาไปหาไป
แนะนาโปรแกรมสาหรับสร้างสื่อการเรียนรู้
WordPress
เว็บไซต์เปรียบเสมือนบ้านออนไลน์ที่เป็นมิตรกับ SEO มาก
ที่สุด เป็นที่ที่ทาให้สื่อการเรียนรู้ของเรามีตัวตน WordPress
เป็นเครื่องมือที่ใช้งานง่าย และสามารถติด TAG เพื่อให้
Search Engine ค้นเจอได้ง่าย
แนะนาโปรแกรมสาหรับสร้างสื่อการเรียนรู้
PowerPoint
PowerPoint เป็นโปรแกรมที่สร้างสื่อการเรียนรู้ได้ง่ายที่สุด แต่ต้องต่อยอดไปยัง SlideShare หรือช่องทางออนไลน์อื่นๆ แล้ว
ผูกเข้ากับ Social Media
+ + + = ปัง
แนะนาโปรแกรมสาหรับสร้างสื่อการเรียนรู้
Microsoft Teams
Microsoft Office Teams เป็นช่องทางในการสร้างห้องเรียนออนไลน์ หากเรามี PowerPoint หรือสื่ออื่นๆ เช่น E-Book, Website
หรือ Video ก็เอามาจัดหน่วยการเรียนในโปรแกรมนี้ได้ อีกทั้งยังสร้างแบบทดสอบออนไลน์และเก็บข้อมูลผู้เรียนได้ด้วย
แนะนาโปรแกรมสาหรับสร้างสื่อการเรียนรู้
Moodle
Moodle เป็นระบบการจัดการเรียนรู้ (Learning Management System: LMS) ที่ใช้สร้างสื่อการเรียนรู้ได้หลากหลายมาก
สามารถนา PowerPoint, Website หรือ Video มาฝังไว้ได้ มีระบบข้อสอบหลายรูปแบบ อัตนัยก็ทาได้ด้วย
แนะนาโปรแกรมสาหรับสร้างสื่อการเรียนรู้
Google Classroom
Google Classroom ใช้จัดการห้องเรียนบนคลาวด์ โดยผสานความสามารถของ Google Drive, Google Docs, Google
Sheets, Google Slides, Google Froms, Gmail และอีกหลากหลายแอพพลิเคชั่นเข้าด้วยกัน
แนะนาโปรแกรมสาหรับสร้างสื่อการเรียนรู้
Adobe Captivate
เป็นโปรแกรมสาหรับสร้างสื่อการเรียนรู้ดิจิทัลที่มีความสามารถหลายด้าน สร้างเนื้อหา สร้างการปฏิสัมพันธ์ สร้างแบบทดสอบ
ประมวลผลคะแนนได้ทันที บันทึกภาพหน้าจอแบบเคลื่อนไหวได้ และเวอร์ชั่นใหม่สามารถทา VR ได้ด้วย
แนะนาโปรแกรมสาหรับสร้างสื่อการเรียนรู้
Unity + Vuforia
เป็นโปรแกรมสาหรับสร้างสื่อการเรียนรู้ที่อยู่ในรูปแบบของสื่อใหม่อย่างเทคโนโลยีความจริงเสริม (Augmented Reality : AR)
เทคนิคการสร้างสื่อการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล (Learning Media Technique in Digital Age)

เทคนิคการสร้างสื่อการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล (Learning Media Technique in Digital Age)