Κατηγορούμενο

1. Κατηγορούμενο επιμέλεια : Βέρα Δακανάλη

2. κατηγορούμενο Το κατηγορούμενο είναι συνήθως, ένα επίθετο ή ουσιαστικό που μέσω ενός συνδετικού ρήματος αποδίδει κάποιο χαρακτηριστικό στο υποκείμενο

3. Ως κατηγορούμενο όμως μπορούν να χρησιμοποιηθούν: Επίθετο ουσιαστικό μετοχή αντωνυμία αριθμητικό απαρέμφατο επίρρημα O νοματική πρόταση

4. εἰμί, γίγνομαι, τυγχάνω, πέφυκα, διατελῶ, ἔφυν, καθίσταμαι, ἀποβαίνω, ἐκβαίνω μερικά ρήματα που έχουν παθητική διάθεση όπως: α) τα δοξαστικά: νομίζομαι, φαίνομαι, κρίνομαι, δοκῶ β) τα κλητικά: καλοῦμαι, ὀνομάζομαι, προσαγορεύομαι γ) όσα σημαίνουν εκλογή: αἱροῦμαι, χειροτονοῦμαι, λαγχάνω Συνδετικά ρήματα

5. Παραδείγματα Ἐπίδαμνός ἐστι πόλις τὰ μὲν κατηγορημένα οὕτως ἐστὶ πολλά και δεινά πᾶς νόμος ἐστι εὕρημα μὲν καὶ δῶρον θεῶν ἡ μὲν φύσις ἐστὶν ἄτακτον Οἱ ἐθελονταί ἦσαν δισχίλιοι Εἰμί τυράννῳ ἐοικώς Τό σιγᾶν ἐστι σωφρονεῖν Ἡ ἀγορά ἦν πλησίον Φίλιππος ἐστιν ὅ,τι ἄν εἴποι τις

6. γενική κατηγορηματική γενική κατηγορηματική : γενική κατηγορηματική κτητική γενική κατηγορηματική της καταγωγής γενική κατηγορηματική διαιρετική γενική κατηγορηματική της ύλης γενική κατηγορηματική της ιδιότητας γενική κατηγορηματική της αξίας Γενική κατηγορηματική Πολλές φορές στη θέση ενός κατηγορουμένου που εκφέρεται σε όμοια πτώση με το υποκείμενο βρίσκουμε τη γενική ενός ουσιαστικού

7. Παραδείγματα Γενική Κατηγορηματική 1. οἰκία τοῦ πατρός 2. οἱ νόμοι τοῦ Σόλωνος 3. ὁδὸς πέντε ἡμερῶν 4. ἀγρὸς ἄξιος ταλάντου 5. κρηπὶς λίθων 6. πλοῖα σίτου 7. φόνου ὑπόδικος/ αἴτιος κακῶν 8. Ἀναρχίας μεῖζον οὐκ ἔστι κακόν. 9. ἐπιμελὴς ἦν τῶν παίδων 10.ἀλλὰ ἡ δίκη μόνον ἦν χιλίων δραχμών

8. Παραδείγματα Ἐπίδαμνός ἐστι πόλις τὰ μὲν κατηγορημένα οὕτως ἐστὶ πολλά και δεινά πᾶς νόμος ἐστι εὕρημα μὲν καὶ δῶρον θεῶν ἡ μὲν φύσις ἐστὶν ἄτακτον Οἱ ἐθελονταί ἦσαν δισχίλιοι Εἰμί τυράννῳ ἐοικώς Τό σιγᾶν ἐστι σωφρονεῖν Ἡ ἀγορά ἦν πλησίον Φίλιππος ἐστιν ὅ,τι ἄν εἴποι τις

9. Συνήθη ονόματα που είναι επιρρηματικά κατηγορούμενα : πολύς, μέγας, ἄφθονος, ἑκών, ἑκούσιος, ἑθελοντής, ἑθελούσιος, ἄκων, ἀκούσιος, ἄσμενος, ἥσυχος, ὑπόσπονδος, πρῶτος, τριταῖος, τελευταῖος, σκοταῖος, πελάγιος, ἀπότομος, ἐνάντιος, ἀντίος, βοηθός, σύμβουλος

10. Προληπτικό κατηγορούμενο ή του αποτελέσματος • Τα ρήματα που σημαίνουν εξέλιξη, όπως αὔξομαι, αὐξάνομαι, αἴρομαι, τρέφομαι, πνέω, ῥέω κ.τ.ό. δέχονται κατηγορούμενο το οποίο αποδίδει στο υποκείμενό τους μιαν ιδιότητα την οποία δεν έχει ακόμη, αλλά θα είναι το τελικό αποτέλεσμα της εξέλιξης που δηλώνει το ρήμα.

11. Παραδείγματα Καί ᾔρετο τό ὕψος τοῦ τείχους μέγα Φίλιππος ηὔξηται μέγας ἐκ μικροῦ Εἷς τις ὑπό ταῦ δήμου ἐτράφη μέγας Ὁ Ἀσωπός ποταμός ἐρρύη μέγας Ὁ ἄνεμος ἔκπνει μέγας

12. Ρήματα συντάσσονται με δύο αιτιατικές, από τις οποίες η μία είναι κατηγορούμενο της άλλης Οσα σημαίνουν: λέγω, καλῶ, προσαγορεύω, ὀνομάζω Όσα σημαίνουν: ποιῶ, καθίστημι, τίθημι, ἀποδείκνυμι, ἀποφαίνω, αἱροῦμαι, χειροτονῶ Όσα σημαίνουν: νομίζω, ἡγοῦμαι, κρίνω Οσα σημαίνουν: ἔχω, δίδωμι, λαμβάνω, παραλαμβάνω, παρέχω