Komunikasyon at Pananaliksik sa
Wika at Kulturang Pilipino
Karen M. Fajardo LPT MAEd
TAYABAS WESTERN ACADEMY
RECOGNIZED BY THE GOVERNMENT
FOUNDED 1928
CANDELARIA QUEZON
Inaasahang Bunga
Ang mga mag-aaral ay inaasahang:
1. Nakapagbibigay ng opinyon o pananaw kaugnay sa mga napakinggang
pagtalakay sa wikang Pambansa ;
2. Nasusuri ang mga pananaw ng iba’t ibang awtor sa isinulat na kasaysayan
ng wika;
3. Natutukoy ang mga pinagdaanang pangyayari / kaganapan tungo sa
pagkabuo at pag -unlad ng Wikang Pambansa;
4. Nakasusulat ng sanaysay na tumatalunton sa isang partikular na yugto ng
kasaysayan ng Wikang Pambansa
5. Natitiyak ang mga sanhi at bunga ng mga pangyayaring may kaugnayan sa
pag -unlad ng Wikang Pambansa
Ang Pinagmulan ng Wika
Banal na Pagkilos ng Diyos
Genesis 2:20
-Kasabay ng pagkalalang ng Diyos sa tao ay binigyan niya ang mga ito ng
kakayahan na makagamit ng wika para makipagtalastasan
ANG TORE NG BABEL
Genesis 11:1-9
-Sa simula ay magkakapareho ang wika ngunit dahil sa kasakiman ng
tao na maabot ang langit ay nagtayo sila ng mataas na toreng nilayon
na abutin ang langit. Upang matigil ang pagmamataas ng mga taong ito
ginulo ng Diyos ang wika ng mga tao at nagkawatak-watak sila sa buong
mundo
TEORYANG DING DONG
Ang wika ay nagmula sa panggagaya ng tao sa tunog ng kalikasan
TEORYANG BOW-WOW
Ang wika ay nagmula sa panggagaya ng tao sa tunog na nilikha ng mga
hayop
TEORYANG POOH-POOH
Ang wika ay nagmula sa mga salitang namutawi sa bibig ng tao nang
nakaramdam ng masidhing damdamin tulad ng tuwa, galit, sakit, hirap
at iba pa
TEORYANG TA-TA
Ang wika ay nagmula sa koneksiyon ng kumpas o galaw ng kamay ng
tao at paggalaw ng dila
TEORYANG YO-HE-HO
Ang wika ay nabuo mula sa pagsasama-sama ng tao sa pagtatraho o
paggawa tulad ng himig o tunog habang sila ay nagtatrabahong sama-
sama
TEORYANG POOH-POOH
Ang wika ay nagmula sa mga salitang namutawi sa bibig ng tao nang
nakaramdam ng masidhing damdamin tulad ng tuwa, galit, sakit, hirap
at iba pa
TEORYANG TARARA-BOOM-DE-AY
Ang wika ay nagmula sa mga salitang sinasambit sa mga ritwal
TEORYANG YUM-YUM
Tulad ng Ta-ta ,ang wika ay nagmula sa pagkumpas ng tao sa alinmang
bagay na ginagawan ng aksyon
TEORYA NG PANDARAYUHAN
-WAVE MIGRATION THEORY , Dr. Henry Otley Beyer
-ang mga unang nanirahan sa Pilipinas na nagpasimula ng lahi ng
Pilipino ay ang mga Negrito, Indones, at Malay
TEORYA NG PANDARAYUHAN MULA
SA REHIYONG AUSTRONESYANO
-(Latin) auster- Southwind; nesos- Isla
-ang mga Austronesian ay nagmula sa mga isla ng Sulu at Silangang
Asya na tinawag ding Nusantao
-sa pamamagitan ng migrasyon, kalakalan at pag-aasawa kumalat ang
mga Austronesyo sa iba’t ibang panig ng rehiyon
PANAHON NG KATUTUBO
(Bago ang pananakop ng mga Kastila)
 Oral na tradisyon
 Awiting Bayan
 Kaalamang bayan
 Bugtong
 Isinusulat sa mga dahon,
kawayan, o pinatigas na
putik
BAYBAYIN
• Binubuo ng 17 simbolo/titik:
14 na katinig (ba, ka, da, ga, ha,
la, ma, na, nga, pa, sa, ta, wa,
at ya) at 3 Patinig (a, e-i, o-u).
https://narrastudio.com/blogs/journal/baybayin-the-ancient-filipino-script-lives-on
Pagsasanay
• Isulat ang iyong pangalan gamit
ang Baybayin
• Isulat ang iyong paboritong
kasabihan sa Filipino gamit ang
Baybayin
Ano ang mga mahahalagang ambag ng panahon ng katutubo sa
kasaysayan at sa wikang pambansa?
Kung Paano ang Wikang Filipino ay Naging Wikang
Pambansa: Isang Pagdalumat sa Kasaysayan ng ating
Pambansang Wika
Paano nga ba natamo ng wikang Filipino ang estado nito sa
kasalukuyan bilang isang ganap na Wikang Pambansa?
RUA: TALASAYSAYAN (Pangkatang gawain)
Pagbuo ng Timeline na tumatalunton sa mga pinagdaan at pangyayari sa kasaysayan
ng wika.
PANUTO:
1. Gumawa ng TIMELINE ng Kasaysayan ng Wikang Pambansa.
Pangkat 1: Kasaysayan ng Wika sa Panahon ng mga Espanyol
Pangkat 2: Kasaysayan ng Wika sa Panahon ng Rebolusyon
Pangkat 3: Kasaysayan ng Wika sa Panahon ng Amerikano
Pangkat 4: Kasaysayn ng Wika sa Panahon ng Hapones
Pangkat 5: Kasaysayan ng Wika Panahon ng Pagsasarili hanggang sa Kasalukuyan
2. Magsaliksik ng mahahalagang pangyayari na nakaimpluwensiya sa
wikang ginagamit sa Pilipinas sa panahong naitalaga sa inyong pangkat.
3. Maghanda ng isang malikhaing presentasyon para sa bubuuing
gallery sa inyong klase. Maghanda ng mga larawan, mga tala, at iba
pang reperensiya upang maging mas kahali-halina ang inyong istasyon.
NAPAKAHUSAY MAHUSAY KATAMTAMAN
KAILANGAN NG PAGSASANAY
Nilalaman
Lahat ng impormasyong kinuha
ay tama at makabuluhan.
5
Walumpong porsyento (80%) ng
impormasyong kinuha ay tama at
makabuluhan.
4
.
Animnapung porsyento (60%) ng
impormasyong kinuha ay tama at
makabuluhan
3
Halos lahat ng impormasyong kinuha ay
mali.
2
_____
Kaangkupan ng Ginamit na
Grapikong Pantulong
gayundin ang paraan ng
pagkakalahad ng mga ideya.
Kahanga- hanga ang grapikong
pantulong na ginamit sapat
upang madaling maunawaan ang
mensahe.
Walang mali sa pagkakalahad ng
ideya / gramatika.
3
Mahusay ang grapikong pantulong
na ginamit sapat upang madaling
maunawaan ang mensahe.
May 1-3 mali sa pagkakalahad ng
ideya / gramatika.
2
Katamtaman ang grapikong
pantulong na ginamit sapat upang
madaling maunawaan ang
mensahe.
May 4-6 mali sa pagkakalahad ng
ideya / gramatika.
1
Hindi angkop ang grapikong pantulong na
ginamit kaya’t nahirapang maunawaan ang
mensahe.
May 7 o higit pang mali sa pagkakalahad ng
ideya / gramatika.
.5
_____
Kasiningan
Kitang- kita ang kalinisan at
kaayusan ng timeline na ginawa
2
Kita ang kalinisan at kaayusan ng
timeline na ginawa
1.5
Bahagyang nakita ang kalinisan at
kaayusan ng timeline na ginawa
1
Hindi nakita ang kalinisan at kaayusan ng
timeline na ginawa
.5 _____
KABUUAN
_____
RUBRIK PARA SA TIMELINE
kasaysayan  ng wika

kasaysayan ng wika

  • 1.
    Komunikasyon at Pananaliksiksa Wika at Kulturang Pilipino Karen M. Fajardo LPT MAEd TAYABAS WESTERN ACADEMY RECOGNIZED BY THE GOVERNMENT FOUNDED 1928 CANDELARIA QUEZON
  • 2.
    Inaasahang Bunga Ang mgamag-aaral ay inaasahang: 1. Nakapagbibigay ng opinyon o pananaw kaugnay sa mga napakinggang pagtalakay sa wikang Pambansa ; 2. Nasusuri ang mga pananaw ng iba’t ibang awtor sa isinulat na kasaysayan ng wika; 3. Natutukoy ang mga pinagdaanang pangyayari / kaganapan tungo sa pagkabuo at pag -unlad ng Wikang Pambansa; 4. Nakasusulat ng sanaysay na tumatalunton sa isang partikular na yugto ng kasaysayan ng Wikang Pambansa 5. Natitiyak ang mga sanhi at bunga ng mga pangyayaring may kaugnayan sa pag -unlad ng Wikang Pambansa
  • 3.
  • 5.
    Banal na Pagkilosng Diyos Genesis 2:20 -Kasabay ng pagkalalang ng Diyos sa tao ay binigyan niya ang mga ito ng kakayahan na makagamit ng wika para makipagtalastasan
  • 6.
    ANG TORE NGBABEL Genesis 11:1-9 -Sa simula ay magkakapareho ang wika ngunit dahil sa kasakiman ng tao na maabot ang langit ay nagtayo sila ng mataas na toreng nilayon na abutin ang langit. Upang matigil ang pagmamataas ng mga taong ito ginulo ng Diyos ang wika ng mga tao at nagkawatak-watak sila sa buong mundo
  • 7.
    TEORYANG DING DONG Angwika ay nagmula sa panggagaya ng tao sa tunog ng kalikasan
  • 8.
    TEORYANG BOW-WOW Ang wikaay nagmula sa panggagaya ng tao sa tunog na nilikha ng mga hayop
  • 9.
    TEORYANG POOH-POOH Ang wikaay nagmula sa mga salitang namutawi sa bibig ng tao nang nakaramdam ng masidhing damdamin tulad ng tuwa, galit, sakit, hirap at iba pa
  • 10.
    TEORYANG TA-TA Ang wikaay nagmula sa koneksiyon ng kumpas o galaw ng kamay ng tao at paggalaw ng dila
  • 11.
    TEORYANG YO-HE-HO Ang wikaay nabuo mula sa pagsasama-sama ng tao sa pagtatraho o paggawa tulad ng himig o tunog habang sila ay nagtatrabahong sama- sama
  • 12.
    TEORYANG POOH-POOH Ang wikaay nagmula sa mga salitang namutawi sa bibig ng tao nang nakaramdam ng masidhing damdamin tulad ng tuwa, galit, sakit, hirap at iba pa
  • 13.
    TEORYANG TARARA-BOOM-DE-AY Ang wikaay nagmula sa mga salitang sinasambit sa mga ritwal
  • 14.
    TEORYANG YUM-YUM Tulad ngTa-ta ,ang wika ay nagmula sa pagkumpas ng tao sa alinmang bagay na ginagawan ng aksyon
  • 17.
    TEORYA NG PANDARAYUHAN -WAVEMIGRATION THEORY , Dr. Henry Otley Beyer -ang mga unang nanirahan sa Pilipinas na nagpasimula ng lahi ng Pilipino ay ang mga Negrito, Indones, at Malay
  • 18.
    TEORYA NG PANDARAYUHANMULA SA REHIYONG AUSTRONESYANO -(Latin) auster- Southwind; nesos- Isla -ang mga Austronesian ay nagmula sa mga isla ng Sulu at Silangang Asya na tinawag ding Nusantao -sa pamamagitan ng migrasyon, kalakalan at pag-aasawa kumalat ang mga Austronesyo sa iba’t ibang panig ng rehiyon
  • 19.
    PANAHON NG KATUTUBO (Bagoang pananakop ng mga Kastila)  Oral na tradisyon  Awiting Bayan  Kaalamang bayan  Bugtong  Isinusulat sa mga dahon, kawayan, o pinatigas na putik
  • 20.
    BAYBAYIN • Binubuo ng17 simbolo/titik: 14 na katinig (ba, ka, da, ga, ha, la, ma, na, nga, pa, sa, ta, wa, at ya) at 3 Patinig (a, e-i, o-u). https://narrastudio.com/blogs/journal/baybayin-the-ancient-filipino-script-lives-on
  • 22.
    Pagsasanay • Isulat angiyong pangalan gamit ang Baybayin • Isulat ang iyong paboritong kasabihan sa Filipino gamit ang Baybayin
  • 23.
    Ano ang mgamahahalagang ambag ng panahon ng katutubo sa kasaysayan at sa wikang pambansa?
  • 24.
    Kung Paano angWikang Filipino ay Naging Wikang Pambansa: Isang Pagdalumat sa Kasaysayan ng ating Pambansang Wika
  • 25.
    Paano nga banatamo ng wikang Filipino ang estado nito sa kasalukuyan bilang isang ganap na Wikang Pambansa?
  • 26.
    RUA: TALASAYSAYAN (Pangkatanggawain) Pagbuo ng Timeline na tumatalunton sa mga pinagdaan at pangyayari sa kasaysayan ng wika. PANUTO: 1. Gumawa ng TIMELINE ng Kasaysayan ng Wikang Pambansa. Pangkat 1: Kasaysayan ng Wika sa Panahon ng mga Espanyol Pangkat 2: Kasaysayan ng Wika sa Panahon ng Rebolusyon Pangkat 3: Kasaysayan ng Wika sa Panahon ng Amerikano Pangkat 4: Kasaysayn ng Wika sa Panahon ng Hapones Pangkat 5: Kasaysayan ng Wika Panahon ng Pagsasarili hanggang sa Kasalukuyan
  • 27.
    2. Magsaliksik ngmahahalagang pangyayari na nakaimpluwensiya sa wikang ginagamit sa Pilipinas sa panahong naitalaga sa inyong pangkat. 3. Maghanda ng isang malikhaing presentasyon para sa bubuuing gallery sa inyong klase. Maghanda ng mga larawan, mga tala, at iba pang reperensiya upang maging mas kahali-halina ang inyong istasyon.
  • 28.
    NAPAKAHUSAY MAHUSAY KATAMTAMAN KAILANGANNG PAGSASANAY Nilalaman Lahat ng impormasyong kinuha ay tama at makabuluhan. 5 Walumpong porsyento (80%) ng impormasyong kinuha ay tama at makabuluhan. 4 . Animnapung porsyento (60%) ng impormasyong kinuha ay tama at makabuluhan 3 Halos lahat ng impormasyong kinuha ay mali. 2 _____ Kaangkupan ng Ginamit na Grapikong Pantulong gayundin ang paraan ng pagkakalahad ng mga ideya. Kahanga- hanga ang grapikong pantulong na ginamit sapat upang madaling maunawaan ang mensahe. Walang mali sa pagkakalahad ng ideya / gramatika. 3 Mahusay ang grapikong pantulong na ginamit sapat upang madaling maunawaan ang mensahe. May 1-3 mali sa pagkakalahad ng ideya / gramatika. 2 Katamtaman ang grapikong pantulong na ginamit sapat upang madaling maunawaan ang mensahe. May 4-6 mali sa pagkakalahad ng ideya / gramatika. 1 Hindi angkop ang grapikong pantulong na ginamit kaya’t nahirapang maunawaan ang mensahe. May 7 o higit pang mali sa pagkakalahad ng ideya / gramatika. .5 _____ Kasiningan Kitang- kita ang kalinisan at kaayusan ng timeline na ginawa 2 Kita ang kalinisan at kaayusan ng timeline na ginawa 1.5 Bahagyang nakita ang kalinisan at kaayusan ng timeline na ginawa 1 Hindi nakita ang kalinisan at kaayusan ng timeline na ginawa .5 _____ KABUUAN _____ RUBRIK PARA SA TIMELINE