1. Διερευνώντας το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής
και των δικαιωμάτων του παιδιού με την υποστήριξη
ενός διαδικτυακού μαθησιακού περιβάλλοντος
Δημήτριος Γκότζος, Υπ. Δρ. ΠΤΔΕ Κρήτης,
Έδρα UNESCO TΠΕ στην Εκπαίδευση για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη
Συμβουλευτική Επιτροπή:
Βασίλειος Μακράκης, Καθηγητής ΠΤΔΕ Παν. Κρήτης,
Νέλλη Κωστούλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν. Κρήτης,
Ηλίας Καρασαββίδης, Επίκουρος Καθηγητής ΠΤΠΕ Θεσσαλίας
1η Επιστημονική Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων και
Μεταπτυχιακών Φοιτητών/τριών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/
Εκπαίδευση
για την Αειφόρο Ανάπτυξη», Αθήνα 20-6-2014

2. Εκπαίδευση για την
Kλιματική Aλλαγή
Μια από τις πιο
επείγουσες
προκλήσεις της
Eκπαίδευσης για τη
Bιώσιμη Aνάπτυξη
Η Εκπαίδευση για την Κλιματική Αλλαγή στο
πλαίσιο της Εκπαίδευσης για τη Βιώσιμη
Ανάπτυξη
(UNESCO, 2009)

3. Η UNESCO και η Εκπαίδευση για την
Κλιματική Αλλαγή
Αναθεώρηση και
επαναπροσανατολισμός
των υπαρχόντων
εκπαιδευτικών, διδακτικών
και μαθησιακών
προγραμμάτων
Διερεύνηση των
αιτιών και των
συνεπειών της
κλιματικής αλλαγής
Άρθρο 6 Σύμβασης Πλαισίου
Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική
Αλλαγή (εκπαίδευση &
ευαισθητοποίηση για την κλιματική
αλλαγή)
(UNESCO, 2009)

4. Οι ΤΠΕ ως εργαλείο στην εκπαίδευση για την
κλιματική αλλαγή και για τα δικαιώματα των
παιδιών
ΤΠΕ-
ΕΚΑ/EΔΠ
Διεύρυνση
της
πρόσβασης
σε
εκπαιδευτικά
υλικά
Ενίσχυση
νέων
μορφών
διαδραστικής
μάθησης
Άνοιγμα της
πρόσβασης
στη γνώση
και την
πληροφορία
(Μakrakis 2008, 2010)

5. ExConTra
Eμπειρία
Αναστοχασμός
ΕννοιολόγησηΟικοδόμηση
Δράση
Αλλαγή
• ExConTra
Το θεωρητικό πλαίσιο
(Makrakis & Kostoulas-Makrakis, 2012)
Ανάπτυξη νέων
αποτελεσματικών
διδακτικών
μεθόδων και
προσεγγίσεων

6. Οι περιοχές εργασίας του διαδικτυακού
μαθησιακού περιβάλλοντος
Ηλεκτρονικό πορτφόλιο
Επιφάνεια εργασίας
Οδηγοί εκπαίδευσης
http://actforclimate.net

7. H επιφάνεια εργασίας
Τίτλος ενότητας

8. Τα εργαλεία
Βέννεια Διαγράμματα
Αριθμομηχανή
Παρουσιάσεις
Υπολογιστικά
φύλλα
Δημιουργία
πρωτοποριακού
εκπαιδευτικού
υλικού

9. H δομή

10. Οι ενότητες
Περιορισμοί και
κόστος της
πρόσβασης σε
πόσιμο νερό
Κλιματική αλλαγή
και δικαίωμα στο
νερό στις
Μεσογειακές χώρες
Υπερκατανάλωση
νερού
Ρύπανση του
υδρογραφικού
δικτύου
H τροφή κι εγώ
Η τροφή ως
βασική ανάγκη
H τροφή ως
δικαίωμα
Δικαίωμα στην
τροφή και
κλιματική αλλαγή
Το περιβάλλον κι
εγώ
Το περιβάλλον και
τα δικαιώματά μας
Δικαίωμα στο
περιβάλλον και
κλιματική αλλαγή
Δικαίωμα στο
περιβάλλον και
ατομική δράση
Η υγεία ως βασική
ανάγκη
Η υγεία ως
δικαίωμα
Δικαίωμα στην
υγεία και
κλιματική αλλαγή
Γυναίκες στην
κοινωνία
Η ισότητα των
φύλων ως
δικαίωμα
Ισότητα φύλων
και κλιματική
αλλαγή
Ισότητα φύλων
και δικαιώματα
του παιδιού
Η εκπαίδευση ως
βασική ανάγκη
H εκπαίδευση ως
δικαίωμα
Δικαίωμα στην
εκπαίδευση και
κλιματική αλλαγή
Δικαίωμα στην
εκπαίδευση και
τοπική δράση
(Makrakis et al, 2012)

11. Στόχοι της έρευνας
• Διερεύνηση των απόψεων των μαθητών της πρωτοβάθμιας
εκπαίδευσης (Ε΄ και Στ΄ Δημοτικού) και των εκπαιδευτικών τους
για την κλιματική αλλαγή και των επιπτώσεών της στα δικαιώματά
του παιδιού καθώς και των παραγόντων που επηρεάζουν την
εννοιολογική τους αλλαγή.
• Διερεύνηση των επιπτώσεων από τη δράση και συμμετοχή των
μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης εντός και εκτός
σχολείου σε θέματα που αφορούν τα δικαιώματα του παιδιού και
την κλιματική αλλαγή.
• Συνδιαμόρφωση ενός διαδικτυακού μαθησιακού περιβάλλοντος
για την κλιματική αλλαγή σε σχέση με τα δικαιώματα του παιδιού
με τη χρήση των Τ.Π.Ε.
• Χρήση της εννοιολογικής χαρτογράφησης ως ερευνητικού και
γνωστικού εργαλείου.
• Ενσωμάτωση μιας εστιασμένης στα δικαιώματα του παιδιού
προσέγγισης της μελέτης των επιπτώσεων του φαινομένου της
κλιματικής αλλαγής στο αναλυτικό πρόγραμμα της
πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Διερευνώντας το φαινόμενο της κλιματικής
αλλαγής και των δικαιωμάτων του παιδιού
με την υποστήριξη ενός διαδικτυακού
μαθησιακού περιβάλλοντος

12. Η ερευνητική διαδικασία
9 τμήματα Ε΄-Στ΄ τάξης
- 5 σχολικές μονάδες -
163 μαθητές
Εκπαιδευτικοί
συνεργάτες-
συνερευνητές

13. Δίκτυο Συνεργαζόμενων Σχολείων (ASP net) με την
UNESCO
http://www.unesco-hellas.gr/
(Eπιτροπές – Εκπαίδευση – ΑSP net)
Παγκόσμιες
Ανησυχίες και ο
Ρόλος του
Συστήματος των
Ηνωμένων Εθνών
Ειρήνη και
Ανθρώπινα
Δικαιώματα
Διαπολιτισμική
Εκπαίδευση
Εκπαίδευση για τη
Bιώσιμη Ανάπτυξη
Θεματικοί
άξονες
υλοποίησης
πιλοτικών
προγραμμά
των
σχολείων
δικτύου
ASPNet
Υ.ΠΑΙ.Θ. - ΔΙΕΘΥΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ Γ΄- ΔΙΕΘΝΩΝ
ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ
Διεύθυνση Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου: des-c3@ypepth.gr

14. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών
(11-12/2013)
Εξοικείωση με τα
εργαλεία του ΔΜΠ
και την πλοήγηση
σε αυτό
Μελέτη του
περιεχομένου και
εκτέλεση των
δραστηριοτήτων
Σχεδιασμός
διδακτικών
παρεμβάσεων
Οδηγός εκπαίδευσης

15. Ερευνητική διαδικασία –
Χρονοδιάγραμμα έρευνας (1-5/2014)
Επανασυμπλήρωση
αρχικών
ερωτηματολογίων
12η -13η
εβδομάδα
Συμπλήρωση
δεύτερων
αναστοχαστικών
ερωτηματολογίων
από τους μαθητές
Παρουσιάσεις
από τις ομάδες
των μαθητών
9η 10η
εβδομάδα
Οι ομάδες των
μαθητών
εργάζονται στις
υποενότητες του
διαδικτυακού
μαθησιακού
περιβάλλοντος
(κάθε ομάδα σε
μία ενότητα)
Συμπλήρωση
πρώτων
αναστοχαστικών
ερωτηματολογίων
(5η-6η εβδομάδα)
3η-8η
εβδομάδα
Συμπλήρωση
ερωτηματολογίων
από τους μαθητές
Αρχική γνωριμία
με τις υποενότητες
του διαδικτυακού
μαθησιακού
περιβάλλοντος
http://actforclimate.
net
2η-3η
εβδομάδα
Καταιγισμός
ιδεών
Xωρισμός
μαθητών σε 6
ομάδες
Γνωριμία με τα
εργαλεία του
μαθησιακού
περιβάλλοντος
Εξάσκηση στη
δημιουργία
εννοιολογικών
χαρτών
1η εβδομάδα
Δημιουργία
πρωτοποριακού
εκπαιδευτικού
υλικού

16. Τα ερευνητικά εργαλεία
Διάγραμμα Vee (Vee-ευρετική μέθοδος)
Εμπλοκή των μαθητών στο μαθησιακό περιβάλλον
(Åhlberg & Ahoranta, 2002)

17. Eννοιολογική χαρτογράφηση

18. Ερωτηματολόγια
Διερεύνησης
επιπέδου
ανησυχίας
(εκπαιδευτικοί)
Γνώσεων Αναστοχασμού

19. Διερεύνηση επιπέδου ανησυχίας
Εφαρμογή
καινοτομίας
Εαυτό Έργο Συνέπειες
Ανησυχίες
για
Ηαll et al (1977)

20. Ερωτηματολόγια γνώσεων
Eρωτήσεις καταιγισμού ιδεών
Eμπειρίες σχετικά με την
κλιματική αλλαγή και τα
δικαιώματα του παιδιού
Αιτίες και συνέπειες του φαινομένου
της κλιματικής αλλαγής
Ενέργειες για την αντιμετώπιση του
φαινομένου της κλιματικής αλλαγής
Γνώσεις για την κλιματική αλλαγή
Φαινομενογραφική
προσέγγιση (Μarton & Booth
2007, Martin et al, 2003,
Makrakis 2010)

21. Ερωτηματολόγια αναστοχασμού
Εμπειρία
Γεγονότα
ΣυναισθήματαΜάθηση
Συμπεράσματα

22. Δραστηριότητες στο διαδικτυακό
μαθησιακό περιβάλλον

23. Aξιολόγηση του
διαδικτυακού μαθησιακού
περιβάλλοντος
Διερεύνηση πριν την
εμπλοκή των
εκπαιδευτικών/μαθη-
τών/-τριών στο ΔΜΠ
Αρχική
Διερεύνηση κατά την
εμπλοκή των
εκπαιδευτικών/μαθητ
ών/ -τριών στο ΔΜΠ
Διαμορφωτική
Διερεύνηση μετά την
εμπλοκή των
εκπαιδευτικών/μαθητ
ών/ -τριών στο ΔΜΠ
Τελική

24. • Åhlberg , Μ , & Ahoranta, V. (2002). Two improved educational theory based tools to monitor and
promotequality of geographical education and learning. International Research in Geographical and
Environmental Education, 11(2), 119 – 137.
• Hall, G., George, A. A. & Rutherford, L. W. (1977). Measuring Stages of Concern about the innovation: A
manual for use of the SoC Questionnaire, Procedures for adopting educational innovations program, Eric
Clearinghouse. Ανακτήθηκε στις 11-5-2014 από:
http://www.tamamproject.org/documentation/forum/conference_workshop_resources/jan_gathering/Sta
ges_of_concern_questionnaire.pdf
• Makrakis, V. (2008). An instructional design module of ICT that empowers teachers to integrate Education
for Sustainable Development across the Curriculum. Στο C. Angeli, C. & N. Valanides, (Eπιμ.), Proceedings
of the 6th Panhellenic Conference with International Participation on Information and Communication
Technologies in Education: 1 (σ. 391-398). University of Cyprus.
• Makrakis, V. (2010). The challenge of WikiQuESD as an environment for constructing knowledge in teaching
and learning for sustainable development. Discourse and Communication for Sustainable Education, 1 (1),
50-5. Ανακτήθηκε στις 28-5-2014 http://www.ise-
lv.eu/ufiles/1273662006DISCOURSE%20AND%20COMMUNICATION%20(10.05.2010.).pdf
• Μakrakis, V., Gkotzos, D. & Larios,N. (2012). ICT-Enabled Climate Change Education and Children Rights.
Journal of Teacher Education for Sustainability. 14(2),89–110, DOI: 10.2478/v10099-012-0011-y
• Makrakis, V. & Kostoulas-Makrakis, N. (2012). The Challenges of ICTs to online climate change education for
sustainable development: The ExConTra Learning Paradigm. Στο S.A. Anwar (Eπιμ.), Proceedings of the 5th
Conference on eLearning Excellence in the Middle East - Sustainable Innovation in Education (σ. 594-605).
Hamdan Bin Mohammed e-University, Dubai, ΗAE.
• Martin, E., Trigwell, K., Prosser, M., & Ramsden, P. (2003). Variation in the experience of leadership of
teaching in higher education. Studies in Higher Education, 28, 247-259.
• Marton, F. and Booth, S. (1997). Learning and Awareness. New York: Lawrence Erlbaum.
• UNESCO (2009). Education for sustainable development vital to tackle climate change Aνακτήθηκε στις 28-
5-2014 από: http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-international-
agenda/education-for-sustainable-development/dynamic-content-single-
view/news/education_for_sustainable_development_vital_to_tackle_climate_change/
Βιβλιογραφία