1. Эхийн баймж утгаЛ.Атарцэцэг /Орчлон сургууль/2011.03.25

2. Өгүүлэгч этгээдээс уг юмс үйл ба хэрэг явдал нь утга соёлын хувьд хэр зэрэг хэрэгтэй үнэ цэнэтэй болохыг тодорхойлон ихэвчлэн тэмдэг нэрээр илтгэн өгүүлэхийг үнэлэмж гэнэ.Бичигчийн үзэл бодол, хүсэл зориг, итгэл үнэмшил, хүсэл эрмэлзэл, тэмүүлэл зэргийг хэлзүйн бие даасан шинжтэй нэгжээр илэрхийлснийг БАЙМЖИТ НЭГЖ гэдэг.Б.РагчааБаймжчанаргэдэгболяригчэтгээдугярьжбуйзүйлээрилэрчбуйбодитертөнцийнюмүзэгдэлтэйөөрөөхэрхэнхарьцажбуйгүзүүлдэгутгаюм.Монголхэлнийхүүрнэхөгүүлбэрийнтухайдтаамаглахболонэргэлзэх, гайхах, болохёстой, бодитойболжбуйбуюубодитбишболохзэрэгянзбүрийнөнгөаясыгилтгэсэнбаймжутгуудбайна. ªã¿¿ëýã÷ ýòãýýä áîäèò áàéäëûí òóõàé ìýäýýëýõäýý òóõàéí ç¿éëäýý èòãýñýí, ýðãýëçñýí, äóðëàæ øèìòñýí, ýñâýë òóõàéí ¿éë õºäëºëèéã áóñäààð ã¿éöýòã¿¿ëýõèéí òóëä çàõèð÷ òóøààñàí, õ¿ñýæ ãóéñàí, óðüä÷èëàí ñàíóóëñàí, çºâøººðñºí, øààðäñàí, õîðèãëîñîí, åðèéí õ¿¿ðíýñýí àñóóæ ëàâëàñàí çýðýã ÿíç á¿ð áàéíà. Èéíõ¿¿ ºã¿¿ëýã÷ýýñ òóõàéí áîäèò áàéäàëä õàíäàõ õàðüöàà ÿíç á¿ðýýð èëðýõ õàíäëàãûã áàéìæ ÷àíàð ãýíý. Ю.Мөнх-АмгаланБаймжийн ай бол өгүүлэн үнэлэгч эзэн биеэс тухайн бодит байдалд хандах харьцаа болон уг өгүүлэмжийн агуулгаар илрэх мэдээллийн үнэн магадлалыг илэрхийлдэг үүрэг утга зүйн ай юм.

3. Баймжийн айн төвийн тогтолцооБаймжийн айн утга зүйн цөмийг бүрдүүлж, өгүүлбэр ба бодомижйн харилцан холбоог нөхцөлдүүлэн өгүүлбэрийн логик хэлзүйн байгууламжид тулгуурлан илрэх шинжийг хэлнэ.

4. Баймжийн айн төвийн тогтолцооЮ.МХэлмэдэгдэхүүнЁстой, хэрэгтэй, зайлшгүйЛаа, в, сан,Ж+на, юм байна, үнэхээр гмҮ+болно, үгүй ядахдаа, арай яданЛав, яг, магад, бизмэдэхүүнХэлэхүй

5. Логик хэлзүйн байгууламжид тулгуурлан тухайн өгүүлэн үнэлэгч эзэн биеэс бодит байдалд харьцах харьцааг үйл хөдлөлийн төлөв байдалӨгүүлбэр ба бодомжийн холбооСэтгэлийн хөдөлгөөнСубьектив хандлагаХарилцааны зорилго чиглэл шинж чанар зэргээр нэмэн дэлгэрүүлж илэрхийлсэн харилцааны талаас задлан өргөжүүлсэн шинжийг хэлнэ.Баймжийн айн захын тогтолцоо

6. Баймжийн айн захын тогтолцооҮ+ маарҮ+ юмсанХэлмэдэгдэхүүнБайдаг- байдаггүйТаларх- буруушааБиеэр төгсгөх нөхцөлүүдмэдэхүүнХэлэхүй

7. С.Эрдэнэ /Хулан бид хоёр/Чамласан баймжМэдээгүй төөрөлдөж явсан утгаМэдсэн харамссан утга

8. С.Эрдэнэ “Хулан Цамба хоёр”

10. Үнэлэх баймж чанар