DR.BAHRİ YILDIZ EKG ELEKTROKARDİYOGRAFİ

1. EKG E LEKTRO K ARDİYO G RAFİ DR.BAHRİ YILDIZ D.Ü.T.F AİLE HEKİMLİĞİ A.B.D ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ

2. William Gilbert : Tarihçe:16-17 yüzyıl canlı dokusunda elektrik olduğunun tesbiti 1600

3. Luigi Galvani -1780 Galvanometrenin isim babası

4. İlk EKG tanımı Einthoven; • 1895 – Dalgaları isimlendirdi • 1912 – Einthoven Üçgeni’ni buldu • 1924 – Nobel ödülünü aldı…

5. Einthoven W. Ueber die Form des menschlichen Electrocardiogramms. Arch f d Ges Physiol 1895 ;60:101-123 Willem Einthoven: 1895 de P,Q,R,S,T dalgaları tanımladı EKG.:kalbin oluşturduğu elektriksel potansiyel farklılıklarının vücüt yüzeyinden grafik şeklinde yazdırılması sonucu elde edilir.

6. Normal elektrokardiyogram P dalgası; atriyum depolarizasyonu QRS kompleksi; ventrikül depolarizasyonu T dalgası; ventrikül repolarizasyonu

7. Özellikle voltaj açısından yapılan değerlendirmelere esas olmak üzere, elektrokardiografide elektrodların yerleştirileceği vücut bölümleri konusunda bir standard oluşturulmuştur. Buna göre standard bir EKG muayenesinde 12 ayrı elektrod grubu kullanılarak kayıtlar yapılır. Bu elektrod gruplarına derivasyon adı verilir. EKG derivasyonları üç kategoride incelenir: 1- Bipolar ekstremite derivasyonları (DI, DII, DIII) 2- Unipolar ekstremite derivasyonları (aVR, aVL, aVF) 3- Unipolar göğüs derivasyonları (V1-V6)

8. Unipolar ve bipolar ekstremite derivasyonlarının (toplam 6 derivasyon) herbiri kalbi koronal düzlemde farklı açılardan gören eksenlere sahiptir. Ekstremite derivasyonlarındaki dalga büyüklükleri (voltajları) değerlendirilerek kalpdeki depolarizasyon (veya repolarizasyon) dalgasının hareket yönünün hangi eksene yakın olduğu araştırılır. Bu değerlendirme, kalpdeki elektrofizyolojik olayların dinamiğinin anlaşılmasını sağlar.

9. Dalganın yayılması SA düğümden çıkar Atriyum depolarizasyonu İletide gecikme PR aralığı AV düğüme ulaşır AV düğüme ulaşan ileti hızla septuma yayılır Sağ-sol ventriküler dallara ayrılır

15. P Q R S T

17. tanımlar İzoelektrik hat PR aralığının çizdiği hat Pozitif defleksiyon İzoelektirik hattın üzerine sapma Negatif defleksiyon İzoelektirik hattın altın sapma

18. Einthoven üçgeni İki kol ve sol bacak kalbi çevreleyen bir üçgenin kenarlarını oluşturur

19. Bipolar derivasyonlar DI; sağ kol-sol kol DII; sağ kol-sol bacak DIII; sol kol-sol bacak Toprak hattı; sağ bacak

20. Ünipolar ekstremite derivasyonları aVL; pozitif elektrod sol kol aVF; pozitif elektrod sol bacakta aVR; pozitif elektrod sağ kolda

22. Göğüs derivasyonları ve QRS Yatay düzlemde; V1-2; sağ ventrikülü V3-4; septumu V5-6 kalbin sol yanını yani sol ventrikül duvarını görür Septum soldan sağa doğru ve ventriküllerden önce uyarılır

24. Hız ve zaman özellikleri Her büyük kare; 0.2s Her küçük kare; 0.04s Her saniyede 5 büyük kare Bir dk.da 300 büyük kare

27. Zaman değerlendirmesi nde dalgaların genişliği ve aralarındaki mesafeler esas alınır. Bir dalganın başından ikinci dalganın başına kadar geçen süre interval , bir dalganın sonundan ikinci dalganın başına kadar geçen süre ise segment olarak bilinir.

30. EKG’nin incelenmesi Ritmin belirlenmesi (Sinüs ritmi,aritmi) Kalp hızının tespiti (anormal,bradikardi, normal, taşıkardi) Kardiyak aksın yönü (sağa, normal, sola) P dalgaları (yok/var normal-anormal ) QRS kompleksi (uzamış, normal, çok yüksek, çok alçak) ST segmenti (yükselmiş, normal, çökmüş) T dalgası (normal(+), anormal(-))

31. RİTM Ritm düzenli mi? R-R intervallerinin düzenli olup olmadığı incelenir

32. KALP HIZI

33. EKG de kalp frekansı hesaplanması : Kalp hızının hesaplanmasında bir kalp siklusunun süresi temel alınır. EKG de bir dalganın başlangıcından bir sonraki aynı dalganın başlangıcına kadar olan bölüm bir kalp periyoduna karşılık gelir. Kalp periyodunun belirlenmesinde trasede belirgin olması nedeni ile birbirini izleyen iki R dalgasının tepe noktaları arasındaki mesafe (R-R aralığı) tercih edilir.

34. EKG de kalp frekansı hesaplanması : Kalp frekansı hesaplanırken önce R-R aralığının zaman olarak karşılığı hesaplanarak bir kalp periyodunun süresi bulunur. Daha sonra basit bir orantı ile bir dakikadaki kalp periyodu sayısı saptanır. Kalp frekansının hesaplanması ile ilgili işlemler 60/R-R(s) olarak formüle edilebilir. Ventrikül ritmi düzenli değil yani R-R aralıkları birbirine eşit değilse aynı işlem birkaç R-R mesafesinin ortalaması alınmak sureti ile yapılır.

35. EKG de kalp frekansı hesaplanması : Örneğin, 25 mm/s kağıt hızı ile yapılan bir EKG kaydında R-R mesafesi 20 mm ise bir kalp periyodu 20 x 0.04 = 0.80 s ve kalp frekansı 60/0.80 s = 75 atım/dakika olarak bulunur. ( 1 atım = 0.8 sn ise 60 sn de kaç atım yapar)

36. EKG HIZ HESAPLAMASI R-R intervaline göre yapılan hız hesaplanması: 300 / büyük kare sayısı 1500 / küçük kare sayısı Ritm düzensiz ise: 15 tane büyük kare içindeki QRS’ler toplanarak 20 ile çarpılır

37. FREKANS=?

38. FREKANS=? 19 küçük kare = 0,04*19= 0,76 60\0,76=78.94 atım

40. 300\6 = 50 atım Pratik olarak: 1 dk da 300 büyük kare geçer. 1 dk da geçilen büyük kare sayısının, 1 atımda geçilen büyük kare sayısına bölünmesi

42. (300 / ~ 4) = ~ 75

44. (300 / 1.5) = 200

45. Kalp Ekseni

46. Kardiyak aks Sağdan sola Yukarıdan aşağıya Yaklaşık 45 o lik bir açı ile uzanır Saat 11-5 doğrultusu

47. Normal aks : +59 º Kardiyak aks

48. Kardiyak aksın normal sınırları Sol ventr. hipertrofisi Sağ ventr. Hipertrofisi Sol ventr. enfarktı

49. QRS

50. P dalgası p dalgası: Atriyum depolarizasyonunu gösterir p dalgası süresi: 0.10sn -2.5mV , DI,DII ve AVF de pozitif DIII ve AVL, VI (+,- veya bifazik), V4-V6 pozitiftir, AVR de negatiftir,

51. PQ (PR) segmenti : 0.09-0.11 sn P dalgasının sonundan QRS kompleksinin başlangıcına kadar olan kısımdır. Kalp impulsunun atriyumlardan ventriküllere iletildiği süreye karşılık gelir. Kalp impulsu bu süre içinde AV düğümü, His demeti ve Purkinje sistemini geçerek ventrikül myokardının ilk depolarize olan kısmına ulaşır. Normalde izoelektrik hattadır.

52. PR intervali : P dalgasının başlangıcından QRS kompleksinin başlangıcına kadar geçen süredir. Q dalgasının belirgin olmadığı durumlarda P dalgasının başlangıcından R dalgasının başlangıcına kadar olan süre (PR intervali) dikkate alınır. PQ veya PR intervali, SA düğümden başlayan eksitasyonun ventrikül myokardına kadar ulaşması için geçen zamana karşılık gelir. Süresi 0.12-0.20 ortalama 0.16 s' dir. PR<0.12sn: kısa PR PR>0.20sn: 1 ° blok

54. QRS kompleksi : Q, R ve S dalgası olmak üzere üç ayrı dalgadan oluşmuştur. QRS kompleksi ventriküllerin depolarizasyonu sırasında kaydedilir. Süresi 0.06-0.10 s' dir. 0.11 s' yi aşması patolojik kabul edilir. Q dalgası QRS kompleksindeki ilk negatif defleksiyondur. Q dalgasının çok küçük olması veya bazı derivasyonlarda görülmemesinin patolojik bir anlamı yoktur. Derinleşmesi ise geçirilmiş MI göstergesidir (Patolojik Q) R dalgası QRS kompleksindeki ilk pozitif defleksiyondur. S dalgası QRS kompleksinde R dalgasından sonra gelen ilk negatif defleksiyondur.

56. ST segmenti : QRS kompleksinin sonu ile T dalgasının başlangıcı arasındaki elektrokardiyogram bölümüdür. Ventrikül myokardının tümünün depolarize duruma geçtiği andan başlayarak ventrikül repolarizasyonunun başladığı ana kadar sürer. Normalde izoelektrik hatta kaydedilir. ST segmentinin izoelektrik çizginin altına inmesi veya üstüne yükselmesine ST sapması denir. ST segmentinin belirli değerlerden daha fazla çökmesi veya yükselmesi patolojiktir. 0.13-0.15 sn sürer

58. QT intervali: Q dalgasının başından T dalgasının sonuna kadar geçen süredir. Ventriküllerin depolarizasyon ve repolarizasyon süreçlerini kapsar. Ortalama yaklaşık 0.40 s dir. Hipokalsemide uzar, hiperkalsemide kısalır.

59. T dalgası Ventrikül repolarizasyonu 0.10-0.25sn , I,II,V3-V6 da (+), aVR de (-) diğer derivasyonlarda QRS in yönüne bağlı olarak değişkendir.

60. İnfarktüs lokalizasyonları Anterior: V1-V6 Anteroseptal: V1-V 3 , Anterolateral: V4-V6 Yüksek lateral: DI-aVL İnferior: D2-D3-aVF Posterior: V1 - V2 de R/S oranı>1 ise

61. Anatomic Groups (Summary)

63. Normal EKG

64. Özetle... EKG kas kontraksiyonlarıyla birlikte gelişen elektriksel değişikliklerden kaynaklanır Öncelikle atriyumlar, sonra ventriküller eşzamanlı olarak kasılır Atriyal kontraksiyon sonucu P dalgası Ventriküler kontraksiyon sonucu QRS kompleksi oluşur

65. EKG’nin incelenmesi Ritmin belirlenmesi (Sinüs ritmi,aritmi) Kalp hızının tespiti (anormal,bradikardi, normal, taşıkardi) Kardiyak aksın yönü (sağa, normal, sola) P dalgaları (yok/var normal-anormal ) QRS kompleksi (uzamış, normal, çok yüksek, çok alçak) ST segmenti (yükselmiş, normal, çökmüş) T dalgası (normal(+), anormal(-))