1. Хэл ариун тунгалаг байг

2. Энгийн өгүүлбэр

3. Өгүүлбэр
Энгийн өгүүлбэр Нийлмэл өгүүлбэр
1 бүрэлдэхүүнт 2 бүрэлдэхүүнт
Эзэн биегүй Хураангуй
Нэрлэсэн Дэлгэрэнгүй
Өгүүлбэр үг гэж 2 хуваана.

4. 1 бүрэлдэхүүнт өгүүлбэр
Өгүүлбэрийг бүрдүүлэгч 2 гол гишүүний аль нэг нь байхгүй
1. эзэн биегүй өгүүлбэр
Эзэн нь тодорхойгүй Жнь: Чамд үлдээж орхисон
2. нэрлэсэн өгүүлбэр
Үйлгүй өгүүлбэр Жнь: зуны намуухан үдэш
3. өгүүлбэр үг
Аль аль нь болдог өгүүлбэр Жнь: хувцаслав

5. 2бүрэлдэхүүнт өгүүлбэр
Хоёр гол гишүүний аль аль нь байна
1.хураангуй өгүүлбэр
Зөвхөн гол гишүүдээс бүтнэ. Жнь Ус урсана.
2.дэлгэрэнгүй өгүүлбэр
Гол гишүүдээс гадна дэд гишүүд орсон байна.
Талын шувуудын өндгөнд сүүдрээ бүү
хүргээрэй.
/дэд гишүүд хэд ч орсон байж болно.

6. Бүрэн ба бүрэн бус өгүүлбэр
Өгүүлэх бүрэн илэрсэн өгүүлбэрийг бүрэн өшүүлбэр
гэнэ.
Жнь: Чи гадуур явсан уу /бүрэн/
тэгсэн /бүрэн бус/

7. Найруулгын үүрэг
а. өгүүлбэрийн гишүүдийн байрыг өөрчлөх
б. утга дүйх нөгөө гишүүнээр орлуулах
в. цөм бүтцийн загварыг дэлгэрүүлэх
г. идэвхтэйг идэвхүй бүтцээр солих, найруулах
д.хурааж орхих заримдаглах
е. баймж утгат үгээр хувиргах

8. Хэлцийн ангилал
1. 1бүрэлдэхүүнт нэрийн холбоо
2. 1бүрэлдэхүүнт үйлийн холбоо
3. хураангуй 2 бүрэлдэхүүнт
Жнь: баруун гар,урт гар, гэдэс гарах
Алсын моринд дөрөөлөх, цаасан малгай өмсгөх
Нар гарах, голомт залгах, нүд хужирлах

9. дасгал
Өгүүлбэрийг харгалзуулж үйлийн эзэн сэргэж болох хэсгийг
тодорхойж гишүүдээр зур
1. маргааш ням гаригт амарна.
2. тусгай хамгаалалтад авах гэнэ.
3. төслийг хэлэлцэж байна.
4. эрлийг мургаар олно.
5. шагналынхаа талыг хандивлажээ.
6. хэрэг зөрчлийг бууруулж байна.
7.билүүтэй уулынхаа овоонд ганц чулуу нэмэрлэе.

10. Бататгал
Доорх өгүүлбэрүүдийг 1 гэсэн зарчмаар алгуур хувиргаж
хураангуйл.
Хан хэнтий уулын баруун өмнө зүгт Хэрлэн голын баруун
этгээдэд Дэлгэрхаан хэмээх уулын өвөрт Дэлүүн
болдог гэдэг нэртэй нэгэн ухаа байдаг.
Гадас шиг шовх улаан хадны орой дээр цагаан толгойтой
өвгөн Тас алд дэлэм урт далавчаа ядарсан байртай
хумиад хүглийн сууна.
Монгол улсын тусгаар тогтнол бүрэн эрхт байдлын бэлгэ
тэмдэг нь төрийн сүлд, туг, далбаа, тамга, дуулал, мөн.

11. Гэрийн даалгавар
Өгүүлбэрзүйгээр задал
/сурагч бүрт эх сэдэв өгүүлбэр өгнө./
Энгийн өгүүлбэрийн бүтэц хэв маягийг нэрлэ
Энгийн өгүүлбэрийн утга ялгалын жишээ
Нийлмэл өгүүлбэр гэж юу вэ? Ямар
өгүүлбэрийг хэлдэг вэ?
Сурах бичгээс ажиллах

12. төгсгөл
Хичээлд оролцсон та бүхэнд баярлалаа