1. “ Амгалан Цогцолбор” сургууль
Батлав см ................../ Т. Жамьяндагва /
Монгол хэлний стандартын
эзэмшилтийг хянах
Сэдвүүд
1-р ангийн секц
2010-2011 оны хичээлийн жил

2. 13-р хувилбар
Өмнөтгөл үг
1. Цээж бичиг
Гурван гашуун Эрдмийн өргөө танхимдаа
Нуурын давс нэг гашуун
Энэхэн хүүхэд насандаа
Уулын жимс нэг гашуун
Далайн ус нэг гашуун Ухаан далай номын үсгүүдийг
Гурван эрдэнэ
Уншиж шимтэн ухаарсанд
Алт гэвэл аавыг хэлнэ
Ачтай сайхан гэвэл ах эгчийг хэлнэ Хязгааргүй тооны эхлэлийг
Эрдэнэ гэвэл ээжийг хэлнэ.
Хэлж бодож учрыг олсонд
2. Дан эм үгээс бүтсэн 4 үгтэй өгүүлбэр зохио. Энхрий бяцхан шавь нартаа
3. Эсрэг утгатай үгийг зураасаар холбо. Эрхэм багш нь талархаж байна.
Жаргал өндөр Энэхүү товхимол нь агуулгын стандартын цөм мэдлэг
Намхан зовлон чадвар, бие даасан ажлыг тодорхой хугацаанд эзэмшсэн
Цэлмэг хар чадварыг хянахад зориулав.
Цагаан б үрхэг
4. Дараах үгтэй ойролцоо утгатай үг 2-ыг олж бич.
Хүүхэд бол ертөнцийг ойлгох оролдлого
Айлчин - ................... - .................
хийдэг бяцхан судлаачид юм.
Инээх - .................... - .................
14 1.

3. 1-р хувилбар 11-р хувилбар
1. 2 үетэй үг болгон бич. 1. Цээж бичиг
Тог - ....... ур - ...... ил -........ тэн - ....... Түүвэр өгүүлбэр
2. Эр үгийн өмнөх дугаарыг дугуйл. Манай нутагт гол мөрөн олон. Би Булган голоос ус зөөв.
Эрдмийг хичээлээр сурдаг. Эрлийг сургаар олдог. Ямаа
А. Тавьжээ Б. Дэлхий таван хошуу малын нэг юм. Би ууль шувуу харав. Манай
В. Нутгийн Г. Иймэрхүү улсад номын сан олон. Би номын санд ном уншлаа.
Д. Арвин Е. Торго
Ё. Жимснээс З. Гаргажээ 2. Өгүүлбэрийг зөв байрлуулан бич.
уншив ном Саруул үлгэрийн
3. Дараах үгийн утгыг холбоо үгээр тайлбарлан бич.
ул- уул- уйл 3. Цэгийн оронд урт хос эгшгийн аль тохирохыг бич.
Газар үндс...р баян
4. Хос эгшигтэй үг 3-ыг олж бичээрэй. Дал... ус...р баян
5. Өгүүлбэрийг зөв байрлуул.
Хүн Монгол дээдэлдэг их тооныг гэрийнхээ 4. дараах үгсийн ерөнхий төгсгөлийн ол.
6. Цээж бичиг Ханзар
Монгол орон Хужир
Тал сайхан нутагтай билээ Хугар
Тансаг сайхан устай билээ Тасар .............
Таван хошуу малтай билээ Ухар
Тараг айраг элбэгтэй билээ Хагар
Монгол орон мал сүргээр баян. Монгол орон өргөн уудам Ангар
газар нутагтай. Би Монгол орондоо хайртай.
12
2.

4. 3-р хувилбар 9-р хувилбар
1. Цээж бичиг 1. Цээж бичиг.
Мод Түүвэр өгүүлбэр
Манай нутаг ой модоор баян юм. Ой модыг улсын баялаг Золбоо, Зулхүү, Олзвой нар зайрмаг авлаа. Манай оронд
гэдэг. Модоор гэрийн унь, хана, хаалга хийдэг. Бас байшин, загас элбэг. Тул бол том загас. Заан номхон зантай. Би
малын хашаа барина. Ой модоо хайрлан хамгаалъя. Ой мод өвөөд хадаг барих уу? Амар байна уу? Ерөөлт еэвэн идэв.
бидэнд их тустай.
2. Эсрэг утгатай үг 2-г бич.
2. Зүйр үгийн утгыг найруулан бич.
Өргүй баян бол 3. Үеэр таслан бич.
Өвчингүй жаргал бол Хуушуур, наймаачин, хадаг
3. Дараах үгэнд үе нэмж 2үетэй үг болгон бич. 4. Эх ба төлийн нэрсийг зураасаар холбо.
Таг....... дар....... шаг......... хор......... Баавгай м өндөл
Тарвага бэлтрэг
4. Өгүүлбэрийн утга санааг гүйцээж бич. Үнэг гавар
Явган хүий зам......................................................... Туулай бамбарууш
Чоно хурга
5. Хос эгшигтэй үгийн доогуур зур. Хонь б үжин
Үхэр гадартай
Морин дотортой 5. Үг тус бүрийн авиа үсгийг тодорхойл
Модон голтой Дээрээс утас унжина
Утаснаас ухна унжина
4
10.

5. хортой зүйл юм. Сурагч бүр дэвтэр номоо гамтай
хэрэг-
лэе.
11.
10-р хувилбар
1. Дараах үгсийн утгыг өгүүлбэрт оруулж гарга.
Хул – хуул – хууль – хуйл
2-р хувилбар
2. Хуулж бичихдээ алдаатай үгийг засаж зөв болгон
бич.
1. Цээж бичиг
Мины ээж надад бөмбөг авч өгв.
Тэмцээн
Нуурийн давас шорвог гашуун амттай.
Манай ангид цэвэр сайхан бичих тэмцээн болов. Сурагч
Туяа, Хүрэл, Дондог нар бусдаасаа сайхан бичиж
3. 1 үетэй үгийн доогуур зураарай.
түрүүлэв.
Сайн хүн нэг үгтэй
Цэвэр сайхан бичиг уншихад урамтай. Хүүхдүүд ээ,
Сайн морь нэг явдалтай.
цэвэр
сайхан бичиж сурцгаая.
4. Цэгийн оронд ( ы, ий )-н аль тохирохыг
бичээрэй.
2. Дараах загвар тус бүрт 3 үг олж бичээрэй.
Нуг...н цэцэг Багш...н яриа
Урт эгшигтэй үг ...................., .................., ....................
Нуур...н ус Баг...н явдал
Хос эгшигтэй үг ...................., .................., ....................
Богино эр эгшигтэй үг .........., ............, ....................
5. Цээж бичиг.
1 үетэй эм үг .................., .................., .....................
Манай улс цаасыг гадаад орноос авдаг. Сурагч та нар
дэвтэр номоо гамгүй хэрэглэх юм бол их цаас гарздах
3. Өөрийн мэддэг 1 зүйр үгээ бичээрэй.
болно. Тийм учир дэвтэр номоо гамнаж бай. Зарим
сурагч
4. Үеэр тасалж бичээрэй.
дэвтэр урж, цаас их хаяж хог болгодог. Энэ бол маш их

6. Хорвоо, газар, нисгэгч
4. Тохирохыг сонгож бич.
5. Үсгийг байрлуулж зөв өгүүлбэр болгон бич. Харандаа +( ны, ний ) = ........................................
болж чангарлаа жавар өвөл Багш + ( ийг, ыг ) = ………………………………….
6.” Ангийн дарга “ үийг оролцуулан өгүүлбэр зохио.
6.
3
5-р хувилбар
6-р хувилбар
1. Цээж биичг
Хэрэм
Хэрэм хуш модтой ойд амьдардаг. Самар цөмж иднэ. Урт 1. Дараах асуултад бүтэн өгүүлбэрээр хариулж бич.
сагсайсан сүүлтэй. Бүлтгэр хөөрхөн нүдтэй. Хөнгөн
- Чи хэдэн настай вэ?
шалам-
- Танай анги хэдэн сурагчтай вэ ?
гай амьтан. Хэрэм модны мөчир дамжин дүүлж явна. - танай анги хэдэн цагт ордог вэ?
Хэрэм-
ний арьсаар дээл малгай хийдэг. 2. Цээж бичиг.
Хус
2. Дараах үгсийг олон тоо заасан үг болгоорой. Манай орны ойд хус элбэг ургадаг. Хус навчлах нь хаврын
Ном - ..................... харандаа - ........................ урин цаг болж буйг хэлнэ. Хусыг бусад модноос ялгаж
Тоглоом - .................. багш - ........................ танихад амархан. Хус мод цагаан холтостой, хурц ногоон
навчтай байдаг. Хусны үйсийг хуулж гэмтээж болохгүй.
3. Эсрэг утгатай үгийг олж бичээрэй.
Шинэ - ................ хурдан - .......... 3. Эр үгийн доогуур зураарай.
Муу - ................ зөөлөн - .......... Мэдэх сурахаас илүү эрдэм үгүй
Нарийн - ............ ядуу - .............. Мэнд явахаас илүү жаргал үгүй
Амархан - .......... чанга - .............

7. шүдний оо түрхээд жигд зүлгэж арчвал толь өнгө сайтай
болно.
Зандан
Халуун орны сайхан үнэртэй нэг зүйл модыг зандан гэнэ.
Зандан улаан, цагаан, хар зандан гэх мэт ялган нэрлэнэ.
7
Түүний ойр төрөл суманг оруулдаг. Суман, зандан, зэргийг
ташуур, хашлага, шатар даалуу тэргүүтэнг хийхэд хэрэглэж
байжээ.
9
8-р хувилбар
1. Цээж бичиг
4-р хувилбар
Ховдог нохой
Нэг нохой яс зуугаад гүүр дээгүүр гарч явжээ. Тэгтэл тэр
нохой усан дотор өөрийн дүрийг харлаа. Өөр нохой яс зууж 1. Авиа үсгийг тодорхойл.
явна гэж бодов. Нохой түүнийг булаахаар усруу харайж
орлоо. Усан дотор өөр нохой байсангүй. Харандаа Хайруул
Салхивч Хөрөө
Морь Суурь
Харъя Бодъё
Толь
Толийг зөөлөн даавуугаар арчдаг. Толинд нарны гэрэл 2. Цээж бичгийн сэдвүүдээс нүдлэн тогтоох үгс:
тусгах муу. Цайр нь амархан гэмтдэг. Зөөлөн даавуунд

8. Ууль, унь, хана, хаалга,
хамгаалъя, уншихад,
болгодог, арьсаар, танихад,
харайж, толийг, цайр нь
5
1-р ангиудын дунд зохион явуулсан
“ Алтан намар ” өдөрлөгт “ Мэдрэмжтэй
аавууд ” зургийн уралдаанд оролцож 1-р
байр эзлэв.
Зургийн сэдэв: Эмэгтэй МИККИ МАУС