Ang dokumento ay naglalaman ng mga layunin at gabay para sa ikalawang markahan ng aralin tungkol sa mga awiting-bayan at bulong mula sa Bisaya. Tinalakay dito ang mga konotatibong kahulugan ng mga salita at mensahe ng mga awitin, gayundin ang kahalagahan ng mga ito sa kultura ng mga Pilipino. May mga halimbawa ng mga bulong at mga tanong upang suriin ang pagkakaunawa sa mga tradisyunal na awitin at pagpapahalaga sa mga ito.

1. IKALAWANG
MARKAHAN
ARALIN 1:MGA AWITING-BAYAN AT BULONG
MULA SA BISAYA

2. LAYUNIN:
• Naiuugnay ang konotatibong kahulugan ng salita
sa mga pangyayaring nakaugalian sa isang lugar
• Nasusuri ang mensahe sa napanood na
pagtatanghal

4. GABAY NA TANONG
1. Anong Katangian ng mga Pilipino ang pinapatunayang sa mga
Larawan ?
2. Kailan natin madalas gawin ng pag awit?

5. KANTA BIRIT!

6. PAGYABUNGIN NATIN
•Panuto:
Tukuyin ang konatibong kahulugan ng mga
salitang nakadiin kaugnay ng nakaugalian nating
mga Pilipino

7. • 1. Sa maraming lugar sa Pilipinas ang kulay Itim ay
karaniwang inuugnay sa:
A.Pagluluksa at kalungkutan
B. Pag-ibig at pagkabigo
C. Paghihirap at gutom
D,Giyera at kaguluhan

8. • 2. Ang Oyayi ay awiting bayan iniuugnay sa:
A.Bangka, pamimingwit, at isda
B. walis, bunot, basahan
C. ina, hele, sanggol
D,rosas, gitara, pag-ibig

9. • 3. Ang balitaw at kundiman sa mga lugar ng katagalugan
ay karaniwang naiuugnay sa:
A.Pangangaso
B. Panliligaw o pagsasaad ng pag-ibig
C. Paggawa ng gawain-bahay
D,Paggaod ng bangka

10. • 4. Ang hilig sa pag-awit ng mga Pilipino ay karaniwang
inuugnay sa:
A.Pagiging mapamahiin
B. Pagiging masipag
C. Pagiging masayahin
D,Pagiging matampuhin

11. • 5. Ang awiting-bayan sa ibat-ibang lugar sa Pilipinas ay
karaniwang iniuugnay sa
A.Materyal na kayamanan ng isang bayan
B. Pagdurusang naranasan ng isang bayan
C. Kultura at kaugalian ng isang bayan
D,Politiko ng isang bayan

12. ALAM MO BA?

14. AWITING-BAYAN
• Nagsimula bilang mga tulang may sukat at tugma at
minsay walang sukat at tugma na kalauna/y
nilalapatan ng himig na nagging madali ang pagtanda
o pagmemorya sa mga awiting ito. Hindi man
nakasulat ay sa isip at puso naman maituturing na
walang kamatayan ang mga ito.

16. BULONG
• Ang bulong ay isang matandang katawagan sa orasyon ng mga sinaunang
tao sa kapuluan ng Pilipinas. Sa kasalukuyan, ang salitang ito ay may iba
nang kahulugan sa wikang Tagalog ng Maynila, subalit nanatili pa rin ang
tunay na pakahulugan nito sa ilang mga lalawigan sa Katagalugan,
Kabisayaan at Kabikulan. Isang panalangin ang bulong binuhay dahil sa
pagnanais na makamtan ang isang pangyayari o pagbabago sa hinaharap na
mga pangyayari sa kapalaran. Mga halimbawa ng uri ng bulong na
nagtataboy ng masasamang diwa o maligno ay ang Xristac Ortac Aminatac
at " umalayu deketam e pesan a ore ni kamalotan de tabiang ni
makedepat". Halimbawa ng isang bulong ay "Tabi tabi po.". ~ Wikipedia

17. HALIMBAWA
• Tabi, tabi po, ingkong.
• 2. Makikiraan po.
• 3. Mano po.
• 4. Paabot po.
• 5. Paalam.
• 6. Ingat lagi.
• 7. Tabi tabi po apo, alisin mo po ang sakit ng pamilya ko
• 8. Lumayo kayo, umalis kayo, at baka mabangga kayo
• 9. Huwang kayong maiinggit, nang hindi kayo magipit
• 10. Pagaling ka, amang, mahirap ang may karamdaman

18. • 11. Lumakas-sana sana ang ulan, upang mabasa ang lupang
tigang.
• 12. Huwag mananakit nang di ka rin mamilipit
• 13. Huwag manununtok nang di ka rin masapok
• 14. Ingat po sa biyahe.
• 15. Pakabait ka.
• 16. Pagpalain ka nawa.
• 17. Kung lagi kang payapa, sakit mo'y di lulubha.
• 18. Puso'y sumusulak, sa praning ang utak

19. • Bulong ng mga Bagobo ng Mindanao
"Nagnakaw ka ng bigas ko,
Umulwa sana mata mo,
mamaga ang katawan mo,
patayin ka ng mga anito"
• Bulong sa Ilocos
"Huwag magalit, kaibigan,
aming pinuputol lamang
ang sa amiy napagutusan"

20. Bulong sa Bicol
"Dagang malaki, dagang maliit,
ayto ang ngipin kong sira na't pangit.
sana ay bigyan mo ng kapalit"

21. SUSURIIN ANG MENSAHE SA NAPANOOD NA
PAGTATANGHAL/AWITING BAYAN

25. PAGSULAT NG JOURNAL
•Bakit kailangan panatilihin at
palaganapin ang ating mga awiting
bayan/bulong maging sa
kasalukuyan?

26. LAYUNIN
• Nabubuo ang sariling paghahatol o pagmamatuwid sa
ideyang nakapaloob sa akda na sumasalamin sa tradisyon
ng mga taga Bisayan
• Nalilikom ang angkop na pagkukunan ng mga
impormasyon upang mapagtibay ang mga paninidigan,
mabigyang-bisa ang mga pinaniniwalaan, at makabuo ng
sariling kongklusyon

27. WATCH AND LEARN!
• Panuto:
May ipapanood na awiting-bayan ang
Lawiswis Kawayan.Ang mga mag-aaral ay
bubuo ng sariling paghahatol ang mga
mag-aaral sa tradisyon ng mga taga
Bisaya

29. SARILING PAGHAHATOL
• 1. Makikita sa awit ang kaugaliang pagpapaalam muna
ng isang dalaga sa kanyang ina bago siya sumama o
pumayag ng kasintahan.
• Ano ang pananaw mo sa kaugaliang ito? Ipaliwanag
• 2. Naging mabilis ang paghingi ng patawad ng binate sa
kasintahang nasaktan sa kanyang ginawa o nasabi?
• Ano ang pananaw mo sa kaugaliang ito? Ipaliwanag

33. LOCALIZATION:BUMUO NG SARILING PAGHAHATOL SA
AWITING BAYAN “ANG CALBAYOG KO”

34. MAHAHALAGANG TANONG
• Bakit kaya nanatili ang mga awiting bayan at bulong at hindi
ito basta basta nawawala sa ating lipunan mula noon
hanggang ngayon?
• Anong masasabi mo maging ang mga dayuhan ay inaawit
ang ating mga awiting-bayan?
• Ano ang gagawin mo kung sakaling makatagpo ka ng isang
kabataang Pilipnong ikinahihiya ang pagsabay sa ating
awiting bayan?

35. POSTER
• PAnuto:Bubuo ng poster na may tagline na hihikayat sa
mga kapwa mo kabataan upang muling pasiglahin ang
mga awiting bayan at bulong.Magsasaliksik ng mga
impormasyon upang sa gagawin ay higt na mapagtibay
ang paninindigan at maging mabisa ang pinaniniwalaan
at maging epektibo

38. LAYUNIN
• Nasusuri ang antas ng wika batay sa pormalidad
na ginagamit sa pagsulat ng awiting-bayan
(balbal, kolokyal, lalawiganin, pormal)
• Naisusulat ang sariling bersiyon ng isang
awiting- bayan sa sariling lugar gamit ang wika
ng kabataan

39. PANSININ
•Dalagang Pilipina
•Bebot

43. SUBUKIN NATIN

44. PAGPAPAHALAGA
•Bakit mahalagang pag-aralan ang antas
ng wika?
•Paano ito makakatulong sa buhay