Ang dokumento ay tumutukoy sa kahulugan ng katuwiran at kung kailan maituturing na mapanagutan ang isang kilos. Ipinahayag na ang bawat makataong kilos ay may pananagutan at ang mga tao ay dapat maging maingat sa kanilang mga desisyon. Ang mga sitwasyon ay inilatag bilang halimbawa ng tamang at maling kilos upang suriin ang pagpapasya batay sa katuwiran.

1. Ang Mapanagutang
Kilos
Modyul 2

2. Ano nga ba ang kahulugan ng
katuwiran? Kailan maituturing na
mapanagutan ang isang kilos?
Katuwiran – ibig sabihin, pinag-
isipang mabuti batay sa husga ng
nahubog na konsensiya na naaayon
sa katotohanan.
Sinadya (deliberate) at niloob – may
kamalayan, may-alam, kusang
ginawa at lubos na pakikisama.

3. Ang makataong kilos ay sinadya at niloob
ng tao, kaya’t nararapat lamang na siya
rin ang magkaroon ng pananagutan nito.
Ang pagpasiya ng kaniyang isip at puso
sa pagsagawa ng makataong kilos ay
nararapat na kargo niya. Hindi maaaring
ang ibang tao ang managot sa kaniyang
kilos. Dahil sila rin ay may kapwa
obligasyon gaya mo.

4. Nakaaapekto ang uri ng kilos o
makataong kilos sa pananagutan ng tao
sa magiging resulta o kahihinatnan sa
resulta ng kaniyang kilos. Ang uri ng
makataong kilos ay magiging batayan rin
sa pagkamit ng tao sa kaniyang layunin o
sa layunin ng kaniyang kilos. Kaya, lahat
ng kahihinatnan nito mabuti man o
masama, ang kawastuhan o kamalian
man ng kaniyang kilos ay kaniyang
pananagutan.

5. Tandaan Natin
Lahat ng tao ay malayang gumawa ano man ang nanaisin
niya.
Ang pagpapasiya ng kaniyang isip at puso sa pagsagawa
ng makataong kilos ay nararapat at kailangang maging
maingat sa lahat ng pagkakataon sapagkat pananagutan
niya ang kawastuhan o kamalian man ng kaniyang kilos.
Gamit ang Katwiran, sa madaling sabi ay pinag-isipang
mabuti batay sa husga ng nahubog na konsensiya na
naaayon sa katotohanan sinadya (deliberate) o niloob ng
tao ang bawat pagpapasya o galaw niya.
May kamalayan ang tao sa lahat ng kilos na ipinapakita at
ginagawa niya.

6. Panuto: Suriin ang bawat sitwasyon. Isulat ang salitang Tama o Mali sa
patlang.
 _______1. Pagsusuot ng face mask kung kinakailangan.
 _______2. Pagsang-ayon sa mga maling gawain ng kabarkada paminsan-
minsan.
 _______3. Pagsunod sa magulang sa lahat ng pagkakataon.
 _______4. Hindi pagsusumbong sa kinauukulan sa nakitang pananakit ng
isang bully sa iyong kaklase dahil sa takot na baka madamay ka.
 _______5. Paggawa nang mga gawaing bahay kahit di inuutusan.
 _______6. Pagtanggi sa paanyaya ng barkada na maglakwatsa.
 _______7. Pagmamalasakit sa kalagayan ng iba na may sariling interes.
 _______8. Pagkagalit sa mga nakikitang mali na ginagawa ng kapwa.
 _______9. Pagsisinungaling sa magulang dahil sa kaarawan ng matalik na
kaibigan.
 ______10. Pag-iwas sa mga matataong pook kung kinakailangan.

7. Panuto: Suriin ang bawat sitwasyon. Isulat ang salitang Tama o Mali sa
patlang.
 _______1. Pagsusuot ng face mask kung kinakailangan.
 _______2. Pagsang-ayon sa mga maling gawain ng kabarkada paminsan-
minsan.
 _______3. Pagsunod sa magulang sa lahat ng pagkakataon.
 _______4. Hindi pagsusumbong sa kinauukulan sa nakitang pananakit ng
isang bully sa iyong kaklase dahil sa takot na baka madamay ka.
 _______5. Paggawa nang mga gawaing bahay kahit di inuutusan.
 _______6. Pagtanggi sa paanyaya ng barkada na maglakwatsa.
 _______7. Pagmamalasakit sa kalagayan ng iba na may sariling interes.
 _______8. Pagkagalit sa mga nakikitang mali na ginagawa ng kapwa.
 _______9. Pagsisinungaling sa magulang dahil sa kaarawan ng matalik na
kaibigan.
 ______10. Pag-iwas sa mga matataong pook kung kinakailangan.
TAMA
MALI
MALI
MALI
TAMA
TAMA
MALI
MALI
MALI
TAMA

8. Performance Task:
 Panuto: Basahin ang kuwento sa ibaba tungkol sa magkapatid
na sina Charon at Chona. Lagyan mo ito ng wakas sa
pamamagitan ng pagsasadula ng dapat na mangyari upang
wakasan ang kuwento.
Magkapatid sina Charon at Chona. Gustung-gusto nila ang
sumayaw. Isang araw, isang aksidente ang nangyari. Masayang
nagtiktok ang magkapatid ng biglang nahulog at nabasag ang
paboritong pigurin ng kanilang nanay dahil tumama ang
kaliwang kamay ni Chona habang siya ay umikot.
“Naku po! Siguradong magagalit ang nanay kapag
nalaman niya ito.” sabi ni Charon. Nag-isip si Chona at sumagot,
“Siguro sabihin na lang natin na si Junjun ang nakabasag nito.”

9. Batayan sa Pagwawasto: