lexoneee

1. Makroekonomi II Politika monetare dhe fiskale

2. Kurba IS Ekuacioni i kurbës IS Y=AD=A+cY- b i Y-cY=A- b i Y=[1/(1-c)]*(A- b i) Y=  G (A- b i)

3. Kurba IS IS: kombinimet e normave të interesit dhe nivelit të produktit, ashtu që shpenzimet e planifikuara janë të barabarta me të ardhurat (oferta=kërkesën në tregun e të mirave) IS pjerrtësi negative: niveli më i lartë i normës së interesit zvogëlon shpenzimet për investime, kërkesën agregate dhe nivelin e të ardhurave

4. Pjerrtësia e kurbës IS : Varet nga ndjeshmëria e investimeve ndaj ndryshimeve të normës së interesit dhe nga multiplikatori Sa më të ndjeshme Investimet ndaj I; me rënien (rritjen) e ‘i’ drejtëza AD zhvendoset më lartë (më poshtë) dhe si rezultat kemi një zhvendosje të madhe në nivelin e të ardhurave = kurba IS më e sheshtë Kurba IS është relativisht e pjerrët për ‘b’ të vogël, investime jo shumë të ndjeshme ndaj normës së interesit

5. Pjerrtësia e kurbës IS : Roli i multiplikatorit: Sa më i lartë multiplikatori; sa më e pjerrët AD më e sheshtë kurba IS; ndryshimi në të ardhurat ekuilibër si rezultat i një ndryshimi në normën e interesit, është më i madh kur kurba e AD është më e pjerrët do të thotë kur multiplikatori më i madh Sa më i lartë niveli i taksave (më i vogël multuplikatori) kurba IS më e pjerrët

6. Pozicioni i kurbës IS: Ndryshimi në shpenzimet autonome Për të njejtën normë të interesit rritja e shpenzimeve autonome, rrit nivelin e të ardhurave ekuilibër dhe zhvendos djathtas kurbën IS. Për sa zhvedoset kurba AD?  G * A

7. Kurba LM Oferta monetare=Kërkesën monetare (M/P)=kY-hi k,h>0 Kerkesa për para rritet me rritjen e të ardhurave dhe bie me rritjen e normës së interesit LM paraqet kombinimin në mes normave të interesit dhe të ardhurave kur tregu financiar është në ekuilibër LM priret pozitivisht pasi që për një ofertë të fiksuar monetare, një rritje në të ardhura rrit kërkesën për para e cila rrit normën e interesit

8. Pjerrtësia e kurbës LM Përcaktohet nga ndjeshmëria e kërkesës për para ndaj të ardhurave (k) dhe ndjeshmëria ndaj normës së interesit (h) Sa më e ndjeshme është kërkesa për para ndaj të ardhurave (k), dhe sa më e vogël është ndjeshmëria e kërkesës për para ndaj rritjes së normës së interesit (h) = aq më e pjerrët është kurba LM Kur ‘h’ është afër zeros kurba LM pothuajse vertikale Nëse ‘h’ është e madhe atëherë LM pothuajse horizontale

9. Pozicioni i kurbës LM Ndryshimi i ofertës monetare e zhvendos kurbën LM Rritja e ofertës monetare zhvendos LM poshtë dhe rënia zhvendos lartë Kur LM zhvendoset lartë, për cdo nivel të të ardhurave norma e interesit duhet të jetë e ulët që njerëzit të duan të mbajnë para; Për cdo nivel të interesit të ardhurat duhet rritur për të thithur sasinë e rritur të parasë

10. Politika monetare dhe fiskale Përdorimi i modelit IS-LM për të treguar si ndikon politika fiskale dhe monetare në rritjen ekonomike Politika fiskale ndikon në tregun e të mirave, pra në kurbën IS Politika monetare ndikon në tregun e aktiveve/tregun financiar, pra në kurbën LM Të dy tregjet janë të lidhura Të dy politikat ndikojnë në nivelin ekuilibër të produktit

11. Politika monetare (PM) Kush është përgjegjës për PM? Blerja dhe shitja e aksioneve Blerja e aksioneve=>rritja e ofertës monetare Shitja e aksioneve=>zvogëlimi i ofertës monetare

12. Shembull: rritja e ofertës për para në kontekst të modelit IS-LM ( Grafiku 5.2) Blerja e obligacioneve nga banka qendrore; Rritet oferta monetare Zhvendoset LM djathtas, IS nuk ndryshon Rritja e ofertës monetare nxit qytetarët në blerjen e aktiveve të tjera, rriten cmimet e aktiveve dhe bie interesi=tregu monetar pastrohet ngase qytetarët duan të mbajnë një sasi të parave ngase ‘i’ bie. Tani kërkesë të tepërt për para; rënia e interesit rrit AD (rritja e investimeve); prodhimi lëviz përgjatë kurbës LM Y rritet, rritet kërkesa për para dhe për tu ndaluar kjo rrritje rritet norma e interesit

13. Rritja e ofertës monetare Ekuilibri i ri:  i dhe  Y Sa më e pjerrët LM, aq më i madh ndryshimi në Y

14. Politika monetare Mekanizmi i transmisionit: procesi gjatë të cilit ndryshimet në Politikën monetare (PM) ndikojnë në AD Ndryshimi në masën monetare ndryshon normën e interesit Norma e interesit ndikon në AD  M/P  (i)  Shp  Y

15. Politika monetare Kurthi i likuiditetit Me një normë interesi, publiku/qytetarët mbajnë çfarëdo lloj sasie të parasë që ofrohet LM është horizontale ; oferta monetare nuk ndikon në LM Politika monetare nuk ka efekt P.sh. kur i ështe zero (Keynes kur i>0.)  M/P nuk ndryshon  (i) nuk ndryshon  Shp dhe  Y Ngase interesi=0 të gjithë mbajnë para ngase më të përdorshme

16. Politika monetare Rasti klasik (LM vertikale) Për Ms të dhënë kërkesa për para plotësisht e pandjeshme ndaj i Pra: M/P=kY – h i nëse h=0 Atëherë: M/P=kY Rregullojmë termat: M=kPY GDP nominal (P*Y) varet vetëm nga sasia e parasë M Kurba IS (politika fiskale) nuk ndikon në Y. Vetëm politika monetare e ndryshon Y; një ndryshim në Ms efekt maksimal në të ardhura

17. Politika fiskale dhe crowding-out Kurba IS priret negativisht, pse? Kush e zhvendos kurbën IS? Ekuacioni i kurbës IS Multiplikatori dhe shpenzimet autonome

18. Politika fiskale Rritja e shpenzimeve qeveritare (Grafiku 5.3) Crowding-out ‘ i’ e pandryshuar; rritja e G; rrit AD; IS zhvendoset; pika E’ ekuilibër në tregun e të mirave por jo financiar Rritja e YD; rrit Md; bie ‘i’ për të zvogëluar Md Interesi rritet, bien I dhe AD dhe Y Zvogëlimi i shpenzimeve private për shkak të rritjes së normës së interesit që vie si rezultat i rritjes së shpenzimeve qeveritare

19. Politika fiskale dhe croëding-out Kurthi i likuiditetit Politika fiskale plotësisht efektive, rrit AD dhe Y Politika monetare joefektive (nuk ndryshon normën e interesit) Pa efektin e crowding-out

20. Rasti klasik (LM vertikale) Md nuk varet nga norma e interesit ndaj rritja në G, rrit interesin dhe nuk ndryshon të ardhurat G rrit AD përderisa rritja e intersit zvogëlon I. Politika Fiskale jo-efektive Politika Monetare plotësisht efektive Crowding-out i plotë

21. Politika monetare akomoduese Grafiku 5.5. Ekspansioni fiskal, rritja e G zhvendos IS në të djathtë; rritet AD, Y, YD dhe si rezultat Md dhe rritja e normës së interesit Banka qendrore mund të rritë ofertën monetare duke zhvendosur LM në të djathtë për të parandaluar rritjen e I Reduktohet mundësia për crowding-out Norma e interesit mbetet në nivelin fillestar por e ardhura rritet

22. Politika monetare vepron duke stimuluar komponentët e AD të ndjeshme ndaj ‘i’ Investimeve Politika Fiskale vepron varësisht se cfarë të mirash blen ose cfarë taksa dhe transferta shteti ndryshon Politikat fiskale ekspansioniste rritin normën e interesit kur sasia e parasë është e dhënë

23. Subvencioni i investimeve nga shteti Qeveria mund të liroj firmat nga taksat per firmat që investojnë Andaj rritja e I dhe AD; Y dhe YD IS zhvendoset në të djathtë, LM e pandryshuar Rritet interesi por kemi edhe rritje të Y

24. Përbërja e produktit dhe politika e përzier Përmbledhje e efekteve të PM dhe PF Ekspansioni Y i Fiskal + + Monetar + - Cila politikë të aplikohet? Sa shpejtë bëhet përshtatja drejt nivelit ekuilibër? Politikat alternative i C I GDP  t + + - +  G + + - + Subve. I + + + +

25. Përmbledhje: IS-LM Nëpërmes të ofertës monetare Kurthi i likuiditetit (LM horizontale, kryesisht kur i=0) politika monetare pa efekt në i dhe Y qytetarët mbajnë në para cfarëdo lloj sasie të parasë që ofrohet; ndryshimet në sasinë e parasë nuk e zhvendosin LM;

26. Modeli klasik dhe politika monetare (LM vertikale) Kërkesa për para e pandjeshme ndaj normës së interesit Kërkesa për para nuk lidhet me normën e interesit; në një nivel të dhënë të ofertës monetare egziston vetëm një nivel I të ardhurave; një lëvizje në ofertën e parasë ka një efekt maksimal në të ardhurat; kurba IS nuk ka efekt

27. IS-LM dhe politika fiskale Croëding out; rritja e blerjeve shtetërore dhe ulja e taksës, rritin AD dhe interesin andaj edhe zvogëlojnë investimet (efekti në AD) Kurthi i likuiditetit: Politika monetare pothuajse pa efekt (i=0) politika fiskale rrit të ardhurën; nuk ndodh crowding out Rasti klasik: Rriten G; rritet norma e interesit dhe kemi crowding-out të plotë

28. Politika akomoduese Rritja e G; zhvendosja e IS; rritja e Y por edhe e ‘i’ =crowding out Për të akomoduar efektin negativ të rritjes së G përmes rritjes së normës së interesit banka qendrore emiton para dhe LM zhvendoset në një ekuilibër më të ardhura të rritura dhe normë më të ulët interesi në krahasim me situatën kur vetëm IS zhvendoset