Зүү эмчилгээ

1. Зүү эмчилгээний талаарх ойлголт Их эмч :Ц.Сувдаа

2. Зүү эмчилгээний түүх
• Зүү эмчилгээ нь Хятадын анагаах ухааны нэг бүрэлдэхүүн хэсэг
бөгөөд 5000 жилийн түүхтэй гэж үздэг. Хятадын зүү төөнө
заслын анхны судар болох Huandi Neijing судар 2500 гаруй
жилийн өмнө бичигджээ. Хятад эмнэлгийн зүү төөнө заслын
ухаанд хүний биеийн арьсан дээр байдаг энерги дамжих сүв нь
сансар огторгуйн энергийг хий цусны (мэдрэлийн импульс,
цусны урсгал) гүйдлийн тусламжтай суваг хэрдсээр дамжин
таван цул, зургаан сав эрхтэн болон биеийн бусад хэсэг, бүх
эрхтэн системийн тодорхой хэсгүүдтэй салшгүй холбоо үүсгэж,
бие махбодын хэвийн үйл ажиллагаанд шийдвэрлэх үүрэг
гүйцэтгэдэг гэж үздэг байна.

3. • Хятад эмнэлгийн зүү заслын арга ухаан урьчилан
сэргийлэх арга зөвхөн өөрийнхөө оронд дэлгэрээд
зогсохгүй хөрш зэргэлдээх орон болох Монгол,
Япон, Солонгос зэрэг улсад VI зууны үеэс дэргэрэн
улмаар XVII зууны үеэс барууны орнуудад дэлгэрч
эхэлжээ.
• Зүү эмчилгээтэй зэрэгцэн төөнө засал салшгүй
хөгжиж ирсэн байдаг. Үүний нотолгоо нь Хятадын
зүү заслын анхны судар “Хуанди нэйжин” сударт
төөнө засал умардаас ирвэй гэж тэмдэглэгдсэн
байдаг ба тэдгээр хүмүүс хээр оторлож цагаан идээ
иддэг, өндөрлөг сэрүүн газар тул сэрүүн хүйтэн
өвчинг засдаг гэж тэмдэглэгдэн үлдсэн байдаг.

4. Зүү эмчилгээний үндсэн онол
1.Арга билгийн онол (Yin, Yang -эсрэг тэсрэгийн онол)
2. Таван махбодын онол (Ус, Мод, Гал, Төмөр, Шороо)
3.Энергийн онол (jing- шим бодис, Qi -амин эрчим хүч, )
4. Сүнс, Сэтгэл ( Shen)
5.Цул, сав эрхтэний онол
6. Суваг хэрдсийн онол
7.Халуун хүйтний онол .......гэх мэт

6. • Дорнын анагаах ухаан нь хүн байгалийн холбоон дээр
суурилан хөгжиж ирсэн түүхтэй.
• Ялангуяа Монголчууд бид эрс тэс сэрүүн уур амьсгалтай,
жилийн дөрвөн улиралтай эх газарт амьдарч, нүүдлийн
аж ахуйтай ард түмэн билээ. Байгаль цаг уур, улирал
орчны өөрчлөлттэйгээ зохицож бидний идэж уух, өмсөх
хувцас хунар, ахуй байдал, ажил хөдөлмөр, эмчилгээ
сувилгаа эм засал хүртэл өөрчлөгдөн үүндээ бид дасан
зохицож амьдардаг билээ.
• Хүн байгаль хоёрын хоорондын харилцааг холбогч нь Qi
боловч үүний талаар бид өнөөг хүртэл судалж мэдээгүй
хэвээр байна. Орчин үеийн анагаах ухаан орхигдуулсан
гэж хэлж болно.

7. • Yin yang - арга, билиг хэдий эсрэг тэсрэг, ижилсэл,
ондоошил гэх хэдий ч бие биенээ харилцан үүсгэж
байдаг.

8. • Биеийн өвөр тал- yang гал
• Ар тал- yin ус
• гадна тал- ян
• Дотор тал- инд хамаарна.
Арга билгийн үндсэн зарчим:
Арга билгийн жинхэнэ үнэ цэнэ бол арга билиг бүх
талаараа бие биетэйгээ холбогдон өөрчлөгддөгийг
илэрхийлэхэд оршдог.
Арга билгийн ухаан нь 6 үндсэн зарчимаар
тодорхойлогдоно.

9. 1.Харилцан үгүйсгэх (эр эм, гадна дотно, хайр үзэн ядах, том жижиг )
2. Харилцан нөхцөлдөх бие биедээ түшиглэдэг.эсрэг зүйл байхгүй
бол юу ч орших боломжгүй.
3.Харилцан үүсгэх арга билэг нь бие биенийгээ хоосолж үүсгэдэг
зарчмаар тайлбарлагдана. Билэг арвидвал арга, арга бадарвал билэг
сулардаг. Ббие биедээ тусладаг.
4.Харилцан шилжих арга болон билэг нь бие биенийгээ тогтоон барьж
хангаж тусалдаг төдийгүй бие биенээ өөрчилдөг. Жнь: Өдөр нь
шөнөөр солигдож дахин өдөр болон солигдоход 24 цаг хэрэгтэй.
5.Арга билэг тасралтгүй хуваагдах жнь.өдөр арга гэвэл үдээс өмнө,
хойно гээд хуваагдах,
6.Арга билгийн хэлбэр ба үйл ажиллагаанаас хамаарах зарчим ямар
нэг эд юм арга уу, билэг үү гэж ажиглахаас хамаарч өөрчлөгддөг.
Биеийн дээд хэсэг хөдөлгөөнтэй учир арга, доод хэсэг билэг, ил
гарсан хэсэг арга, далд хэсэг билэг гэх мэт....

10. Хүний бие махбодод энергий цус тасралтгүй урсаж
байдаг үндсэн 12 суваг байх нийт 365 сүвтэй гэж үздэг.
Хос 309, дан 52 сүв нийт 661 сүв байдаг гэж үздэг.
Зүүний сүвийн байршлыг тодорхойлохдоо цун хэмээх
хэмжээг ашигладаг.

11. Хөлийн гурав гэсэн утгатай.
Өвдөгний үений үрэвсэл,
хөдөлгөөн хязгаарлагдах,
хөлийн саа, өвчин үүсгэгч
хортой салхинаас болсон
өвчнүүд, ходоод гэдэсний
үрэвсэл, ин буурсан бүх
төрлийн өвчин.Дархлаа
сайжруулж залуужуулах
үйлдэлтэй.
Ходоодны He мөрөн сүв.
Төөнө хийж болно.
Дотор боомт гэсэн
утгатай. Үнхэлцэгний Luo
хэрдэс сүв.толгой өвдөх,
нойр хулжих, унадаг
өвчин, зүрхээр базалж
өвдөх, дэлүү ходоодны
үйл ажиллагаа сулрах,
бие шарлах, сарын хир
өөрчдөгдөх, төрсний
дараа цус багадах
Нийлэх гуу жалга гэсэн
утгатай.
Олгойн сувгийн Yuan
язгуур сүв.
Хурц яаралтай үрэвсэлт
өвчнүүд, халуурч
хөлрөхгүй байх хүүхэд
орондоо шээх, хөхний
сүү татрах гэх мэт өвдөлт
намдаах үйлдэлтэй.