Tài liệu trình bày các phương pháp điều trị bằng kháng sinh và phẫu thuật cho bệnh nhân mắc bệnh lý thuộc hệ tiết niệu, với các kỹ thuật như chọc hút qua ống nội soi và điều trị kết hợp kháng sinh để giảm thiểu triệu chứng và biến chứng. Các phương pháp điều trị nhằm mục đích cải thiện tình trạng bệnh nhân và đảm bảo an toàn trong quá trình thực hiện. Tài liệu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi và kiểm soát biến chứng trong phẫu thuật.

1. Thñ thuËt vµ phÉu thuËt trong ®iÒu trÞ
¸p xe tuyÕn tiÒn liÖt
NguyÔn ph¬ng hång
1. §¹i c¬ng :
KÓ tõ khi kh¸ng sinh ®îc sö dông réng r·i trong ®iÒu trÞ ®Õn nay,
¸p xe tuyÕn tiÒn liÖt ngµy cµng Ýt gÆp vµ diÔn biÕn cña bÖnh còng bít
nÆng h¬n. Song tríc mét bÖnh c¶nh nhiÔm trïng ®êng tiÕt niÖu díi,
®iÒu trÞ b»ng kh¸ng sinh Ýt cã hiÖu qu¶, ®Æc biÖt trªn c¬ ®Þa tiÓu ®-
êng, ®ang cã èng dÉn lu bµng quang, viªm tinh hoµn hoÆc viªm tuyÕn
tiÒn liÖt, nªn nghÜ tíi vµ ®i t×m nh÷ng triÖu chøng ®Æc hiÖu ®Ó
kh¼ng ®Þnh chÈn ®o¸n.
Siªu ©m trªn x¬ng mu hoÆc cã ®iÒu kiÖn lµ siªu ©m qua trùc
trµng cho thÊy h×nh ¶nh mét æ gi¶m ©m (hypoÐchogÌne – h×nh 1)
thËm chÝ rçng ©m mµ b¶n chÊt lµ mét æ chøa dÞch. ë gi÷a æ nµy cã
khi thÊy nh÷ng vïng nhá t¨ng ©m (hyperÐchogÌne) ®ã lµ nh÷ng m¶nh
vôn cña tæ chøc tuyÕn tiÒn liÖt. Chäc dß qua trùc trµng hót ra mñ cho
phÐp x¸c ®Þnh chÈn ®o¸n. XÐt nghiÖm tÕ bµo vµ nu«i cÊy mñ thêng
chØ thÊy b¹ch cÇu vµ vi khuÈn kþ khÝ phèi hîp, Ýt khi thÊy vi khuÈn
g©y bÖnh.
1

2. H×nh 1: H×nh ¸p xe ë vïng ngo¹i vi cña thuú tr¸i tuyÕn tiÒn liÖt
§iÒu trÞ b»ng chäc dß hót mñ qua trùc trµng cã siªu ©m dÉn ®êng
vµ liÖu ph¸p kh¸ng sinh (theo kÕt qu¶ cña kh¸ng sinh ®å) kÕt hîp víi
metronidazole ®¶m b¶o ch÷a khái bÖnh. §©y lµ ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ
hîp lý vµ ®îc cæ vò trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. DÉn lu æ mñ qua bµng
quang b»ng ph¬ng ph¸p c¾t néi soi hoÆc b»ng mæ hë dÉn lu bµng
quang, còng nh trÝch r¹ch trùc trµng lµ nh÷ng phÉu thuËt kinh ®iÓn
ngµy cµng Ýt ®îc sö dông.
2. Chäc hót mñ qua trùc trµng.
2.1 ChuÈn bÞ bÖnh nh©n
Tèi h«m tríc dïng
* Quinolone, metronidzole
* Thôt th¸o ph©n
2. 2 Dông cô
* M¸y siªu ©m lo¹i 1849 cña Bruel vµ Kjaer (h×nh 2)
2

3. H×nh 2: M¸y siªu ©m
* §Çu dß lo¹i 8538 hoÆc 8551 (h×nh 3)
H×nh 3: §Çu dß cña m¸y siªu ©m
* Kim sinh thiÕt 18 Gauge l¾p vµo 1 b¬m tiªm 20ml (h×nh 4)
3

4. H×nh 4: Kim sinh thiÕt l¾p vµo b¬m tiªm vµ ®Çu dß siªu ©m
2.4 Kü thuËt
* T thÕ bÖnh nh©n n»m nghiªm vÒ bªn tr¸i (h×nh 5)
* T thÕ tay cÇm dông cô vµ chäc dß (h×nh 5 vµ h×nh 6)
H×nh 5: T thÕ bÖnh nh©n vµ t thÕ tay
cÇm dông cô chäc dß
H×nh 6: Kü thuËt chäc dß
2.5 BiÕn chøng
* §au
* Ch¶y m¸u ( ®¹i tiÖn ph©n cã m¸u)
2.6 §iÒu trÞ tiÕp tôc
* Kh¸ng sinh
+ quinolone sau ®ã theo kh¸ng sinh ®å
+ metronidazole
* gi¶m ®au, h¹ sèt
* CÇm m¸u :
3. DÉn lu mñ qua bµng quang b»ng c¾t néi soi
* Bµi c¾t t¨ng s¶n lµnh tuyÕn tiÒn liÖt b»ng ph¬ng ph¸p néi soi
qua niÖu ®¹o.
* ChØ c¾t thuú cã æ ¸p xe vµ khi c¾t tíi æ mñ th× th«i kh«ng cÇn
c¾t hÕt tuyÕn tiÒn liÖt tíi tËn bao tuyÕn.
* §Õn cuèi cña cuéc mæ th× ®Æt èng th«ng Foley, 2 dßng ch¶y,
giá giät röa bµng quang nh trong c¾t t¨ng s¶n lµnh tÝnh tuyÕn tiÒn liÖt
néi soi .
4

5. * LiÖu ph¸p kh¸ng sinh.
+ Quinolone råi theo kh¸ng ®ì.
+ Metronidazole
4. Mæ hë dÉn lu mñ qua dÉn lu bµng quang.
4.1Trõ ®au:g©y tª tñy sèng
4.2 Kü thuËt mæ.
* §êng r¹ch da : §êng tr¾ng gi÷a díi rèn.
* Më c©n rèn tríc bµng quang, vÐn phóc m¹c lªn trªn, béc lé bµng
quang.
* R¹ch më thµnh tríc bµng quang.
* Chäc dß æ mñ.
Dïng Pince Kocher cong, ®Çu nhá vµ nhän t¸ch tæ chøc tuyÕn
tiÒn liÖt theo kim chäc dß. Chó ý kh«ng g©y biÕn chøng ch¶y m¸u ë tæ
chøc tuyÕn tiÒn liÖt. NÕu ch¶y m¸u, kh©u mòi ch÷ U, hoÆc ch÷ X chØ
tù tiªu chËm, sè 3.0.
* §Æt èng dÉn lu bµng quang
* §Æt dÉn lu khoang Retzius vµ kh©u thµnh bông
* Giá giät röa bµng quang b»ng dung dÞch mÆn 0,9%
4.3 §iÒu trÞ sau mæ
* LiÖu ph¸p kh¸ng sinh
* §iÒu trÞ triÖu chøng: Gi¶m ®au, h¹ sèt …
5. DÉn lu æ ¸p xe qua trùc trµng
5.1 Trõ ®au:
* G©y tª tuû sèng hoÆc
* G©y tª thÇn kinh ®u«i ngùa
5.2 T thÕ bÖnh nh©n vµ phÉu thuËt viªn
* BÖnh nh©n n»m sÊp, 2 ch©n d¹ng
* PhÉu thuËt viªn ®øng gi÷a 2 ch©n cña bÖnh nh©n
* Ngêi phô mæ ë bªn tr¸i phÉu thuËt viªn
* Ngêi ®a dông cô ë bªn ph¶i phÉu thuËt viªn.
5

6. 5.3 Kü thuËt mæ
* §Æt banh má vÞt sao cho khe hë lµ vïng sÏ chäc dß vµo tuyÕn
tiÒn liÖt.
* S¸t trïng vïng chäc dß b»ng dung dÞch Betadine
* Chäc dß tuyÕn tiÒn liÖt, hót ®îc mñ, gi÷ nguyªn kim chäc dß.
- Dïng Pince kocher cong dµi, ®Çu nhá vµ nhän, t¸ch tæ chøc
thµnh trùc trµng vµ tuyÕn tiÒn liÖt ®Ó tíi æ ¸p xe ®Õn khi thÊy mñ ch¶y
ra, hót mñ ..
Chó ý : Kh«ng g©y biÕn chøng ch¶y m¸u. NÕu ch¶y m¸u nhiÒu cã
thÓ ®èt ®iÖn trùc tiÕp vµo tæ chøc ®ang ch¶y m¸u hoÆc kh©u l¹i b»ng
chØ tiªu chËm 4/0, 3/0
5.4 §iÒu trÞ sau mæ.
* LiÖu ph¸p kh¸ng sinh …
* §iÒu trÞ triÖu chøng …
6. KÕt luËn :
¸p xe tuyÕn tiÒn liÖt ngµy cµng Ýt gÆp song cÇn ph¶i n¾m ch¾c
bÖnh lý vµ kü thuËt mæ xÎ ®Ó tuú tõng ®iÒu kiÖn dông cô mæ xÎ mµ
chän ph¬ng ph¸p mæ thÝch hîp, nh»m gi¶m tû lÖ biÕn chøng vµ rót
ng¾n ngµy ®iÒu trÞ.
6

7. 5.3 Kü thuËt mæ
* §Æt banh má vÞt sao cho khe hë lµ vïng sÏ chäc dß vµo tuyÕn
tiÒn liÖt.
* S¸t trïng vïng chäc dß b»ng dung dÞch Betadine
* Chäc dß tuyÕn tiÒn liÖt, hót ®îc mñ, gi÷ nguyªn kim chäc dß.
- Dïng Pince kocher cong dµi, ®Çu nhá vµ nhän, t¸ch tæ chøc
thµnh trùc trµng vµ tuyÕn tiÒn liÖt ®Ó tíi æ ¸p xe ®Õn khi thÊy mñ ch¶y
ra, hót mñ ..
Chó ý : Kh«ng g©y biÕn chøng ch¶y m¸u. NÕu ch¶y m¸u nhiÒu cã
thÓ ®èt ®iÖn trùc tiÕp vµo tæ chøc ®ang ch¶y m¸u hoÆc kh©u l¹i b»ng
chØ tiªu chËm 4/0, 3/0
5.4 §iÒu trÞ sau mæ.
* LiÖu ph¸p kh¸ng sinh …
* §iÒu trÞ triÖu chøng …
6. KÕt luËn :
¸p xe tuyÕn tiÒn liÖt ngµy cµng Ýt gÆp song cÇn ph¶i n¾m ch¾c
bÖnh lý vµ kü thuËt mæ xÎ ®Ó tuú tõng ®iÒu kiÖn dông cô mæ xÎ mµ
chän ph¬ng ph¸p mæ thÝch hîp, nh»m gi¶m tû lÖ biÕn chøng vµ rót
ng¾n ngµy ®iÒu trÞ.
6