แผนบริหารการสอนประจ�ำวิชา
รหัสวิชา		 AR1104
รายวิชา	 	 การออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ 	
      	 	 	 (Collage Design)

3 (2–2)

ค�ำอธิบายรายวิชา
	
ศึกษาและปฏิบตการออกแบบเศษวัสดุเพือใช้เป็นของใช้ในชีวตประจ�ำวัน
ั ิ
่
ิ
โดยเน้นความคิด ความคิดสร้างสรรค์ และคุณค่า ทั้งทางด้านรูปแบบและ
วิธีการในการปฏิบัติงาน
วัตถุประสงค์ทั่วไป
	
1.		 เพื่ อ ให้ นั ก ศึ ก ษามี ค วามรู ้ ค วามเข้ า ใจเกี่ ย วกั บ ความส� ำ คั ญ ของ
การออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
	
2.		 เพื่อให้นักศึกษาสามารถเลือกใช้เศษวัสดุเหลือใช้ แล้วน�ำมาพัฒนา
และสร้างสรรค์งานออกแบบขึ้นใหม่ได้อย่างเหมาะสม
	
3.		 เพื่อน�ำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในรายวิชาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องต่อไป

เนื้อหา
บทที่ 1	
	
	
	
	
	
	
	
	

บทน�ำ	
4  ชั่วโมง
ความส�ำคัญของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
จุดมุ่งหมายของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
ประเภทของเศษวัสดุเหลือใช้
คุณค่าและประโยชน์ของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ

บทที่ 2	 การออกแบบ	
	
	 ความหมายของการออกแบบ

_13-07(001-026)P5.indd 1

4  ชั่วโมง

11/8/13 9:08 AM
แผนบริหารการสอนประจ�ำวิชา (ต่อ)
	
	
	
	
	
	

	
	
	
	
	
	

บทที่ 3	
	
	
	
	
	
	
	
	
	
	
	
	
	
	

กลวิธีของการออกแบบ
ชนิดของการออกแบบ                
สิ่งที่ควรจะต้องค�ำนึงถึงในการออกแบบ
ความจ�ำเป็นที่ต้องมีการออกแบบ
การออกแบบที่ดี
คุณสมบัติพื้นฐานของนักออกแบบที่ดี
การสร้างสรรค์	
ความหมายของการสร้างสรรค์
ประวัติความเป็นมาของความคิดสร้างสรรค์
กระบวนการคิดสร้างสรรค์
ชนิดของงานสร้างสรรค์
องค์ประกอบของการสร้างสรรค์
ความคิดสร้างสรรค์กับการออกแบบ
ลักษณะของบุคคลที่มีความคิดสร้างสรรค์  

บทที่ 4	 ความส�ำคัญของวัสดุอุปกรณ์ 	
	
	 เครื่องมือที่ใช้ในงานประดิษฐ์
	
	 วิธีประดิษฐ์ภาพจากเศษวัสดุ
บทที่ 5	
	
	
	
	
	
	

_13-07(001-026)P5.indd 2

องค์ประกอบศิลป์และการใช้สี	
ความส�ำคัญขององค์ประกอบศิลป์
ความส�ำคัญของสี
หลักการออกแบบ

4  ชั่วโมง

4  ชั่วโมง

8  ชั่วโมง

11/8/13 9:08 AM
แผนบริหารการสอนประจ�ำวิชา (ต่อ)
บทที่ 6	
	
	
	
	
	
	

วัสดุธรรมชาติ 	
พืช
สัตว์       
แร่ธาตุ

12  ชั่วโมง

บทที่ 7	
	
	
	
	
	
	

วัสดุธรรมชาติกึ่งสังเคราะห์	
พืช
สัตว์       
แร่ธาตุ                    

12  ชั่วโมง

บทที่ 8	
	
	
	
	
	
	

วัสดุสังเคราะห์ 	
กลุ่มพลาสติกแบบบาง
กลุ่มพลาสติกแบบกึ่งอ่อนกึ่งแข็ง
กลุ่มพลาสติกแบบแข็ง

12 ชั่วโมง

วิธีการสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน
	
1.		 บรรยายรายละเอียดของเนื้อหาที่เกี่ยวข้องในแต่ละบทจากเอกสาร
ประกอบการสอน
	
2.		 สร้างสรรค์และปฏิบัติงานออกแบบจากเศษวั สดุ เ รี ยงตามหั ว ข้ อ
ตามล�ำดับ
	
3.		 น�ำเสนอผลงานของตนเองหน้าชั้นเรียน
	
4.		 วิจารณ์และให้ข้อเสนอแนะในการท�ำงานครั้งต่อไป
	
5.		 เตรียมวัสดุอุปกรณ์เพื่อปฏิบัติงานในสัปดาห์ถัดไป

_13-07(001-026)P5.indd 3

11/8/13 9:08 AM
แผนบริหารการสอนประจ�ำวิชา (ต่อ)
สื่อการเรียนการสอน
	
1.		 เอกสารประกอบการสอนวิชา การออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
	
2.		 ภาพประกอบจากหนังสือ นิตยสาร วารสาร และสื่อสิ่งพิมพ์อื่น ๆ
	
3.		 ภาพประกอบจาก Power Point
	
4.		 ตัวอย่างผลงานที่ส�ำเร็จของนักศึกษาที่ผ่านมา
	
5.		 ภาพประกอบจาก Internet
การวัดผลและการประเมินผล
	
การวัดผล
	
1.		 คะแนนระหว่างภาคเรียน	
	
	 	 1.1	 จิตพิสัย	
	
	 	 1.2	 ผลงานปฏิบัติ 	
	
	 	 1.3	 สอบกลางภาคเรียน	
	
2.		 คะแนนสอบปลายภาคเรียน	
	

80 %
10 %
60 %
10 %
20 %

การประเมินผล
ช่วงคะแนน

ระดับผลการเรียน

คะแนนระหว่าง  80–100

ได้ระดับ  A

คะแนนระหว่าง  75–79

ได้ระดับ  B+

คะแนนระหว่าง  70–74

ได้ระดับ  B

คะแนนระหว่าง  65–69

ได้ระดับ  C+

คะแนนระหว่าง  60–64

ได้ระดับ  C

	

_13-07(001-026)P5.indd 4

11/8/13 9:08 AM
แผนบริหารการสอนประจ�ำวิชา (ต่อ)
ช่วงคะแนน

ระดับผลการเรียน

คะแนนระหว่าง  55-59
คะแนนระหว่าง  50-54

ได้ระดับ  D

คะแนนระหว่าง  0-49

_13-07(001-026)P5.indd 5

ได้ระดับ  D+
ได้ระดับ E หรือ F

11/8/13 9:08 AM
_13-07(001-026)P5.indd 6

11/8/13 9:08 AM
แผนบริหารการสอนประจ�ำบทที่ 1
หัวข้อเนื้อหาประจ�ำบท
ความส�ำคัญของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
จุดมุ่งหมายของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
ประเภทของเศษวัสดุเหลือใช้
คุณค่าและประโยชน์ของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม
1.		เพื่ อ ให้ นั ก ศึ ก ษามี ค วามรู ้ ค วามเข้ า ใจเกี่ ย วกั บ ความส� ำ คั ญ ของการ
ออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
2.		เพื่ อ ให้ นั ก ศึ ก ษามี ค วามรู ้ ค วามเข้ า ใจเกี่ ย วกั บ จุ ด มุ ่ ง หมายของการ
ออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
3.		เพื่ อ ให้ นั ก ศึ ก ษาตระหนั ก ถึ ง คุ ณ ค่ า และประโยชน์ ข องการออกแบบ
สร้างสรรค์เศษวัสดุ
วิธีการสอนและกิจกรรมการเรียนการสอนประจ�ำบท
1.		บรรยายรายละเอียดของเนื้อหาที่เกี่ยวข้องจากเอกสารประกอบการสอน
2.		ดูภาพประกอบการบรรยายจาก Power Point
3.		นักศึกษาตอบค�ำถามท้ายบท                  
4.		นักศึกษาค้นคว้าความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับความส�ำคัญของการออกแบบ
สร้างสรรค์เศษวัสดุจาก Internet
สื่อการเรียนการสอน
1.		เอกสารประกอบการสอนวิชา การออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
2.		ภาพประกอบจากหนังสือ นิตยสาร วารสาร และสิ่งตีพิมพ์อื่น ๆ
3.		ภาพประกอบจาก Power Point
4.		ภาพประกอบจาก Internet

_13-07(001-026)P5.indd 7

11/8/13 9:08 AM
แผนบริหารการสอนประจ�ำบทที่ 1 (ต่อ)
การวัดผลและการประเมินผล
1.		การซั ก ถาม และการร่ ว มอภิ ป รายเพื่ อ แลกเปลี่ ย นความคิ ด เห็ น ใน
ชั้นเรียน
2.		การตอบค�ำถามท้ายบท
3.		การตรวจงานผลการค้ น คว้ า หาความรู ้ เ พิ่ ม เติ ม เกี่ ย วกั บ ความส� ำ คั ญ
ของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ

_13-07(001-026)P5.indd 8

11/8/13 9:08 AM
บทน�ำ
ในปั จ จุ บั น ปั ญ หาภาวะโลกร้ อ นก� ำ ลั ง ลุ ก ลามไปทั่ ว โลกก็ เ ป็ น เพราะ
มนุษย์ได้ท�ำลายความเป็นธรรมชาติและขณะเดียวกันก็สร้างสิ่งสังเคราะห์ขึ้นมา
เป็นจ�ำนวนมาก  ส่งผลให้เกิดขยะทับถมมหาศาล ดังที่ภาสุรี ฮามวงศ์ (2552 :
ค�ำน�ำ) กล่าวว่า ปัญหาสังคมในปัจจุบัน คือ มีขยะจ�ำนวนมากที่ไม่สามารถ
ก� ำ จั ด ได้ ห มด หากเราร่ ว มมื อ กั น ลดการใช้ วั ส ดุ ที่ ผ ลิ ต ใหม่ เ หล่ า นี้ ด ้ ว ยการ
สร้างสรรค์เศษวัสดุเหลือใช้ขึ้นเองโดยน�ำเศษเหลือใช้ท่ีมีอยู่เป็นจ�ำนวนมาก
ตามแหล่งต่าง ๆ ก็จะเป็นการช่วยลดภาวะโลกร้อนลงได้อีกวิธีหนึ่ง อีกทั้ง
ยั ง เป็ น การแก้ ป ั ญ หาด้ ว ยปั ญ ญาด้ า นความคิ ด สร้ า งสรรค์ อี ก ด้ ว ยดั ง ภาพ
ที่ 1.1 และ 1.2

	
	

_13-07(001-026)P5.indd 9

ภาพที่ 1.1  กองขยะพลาสติก	
ภาพที่ 1.2  กองขยะ
ในประเทศอินเดีย	
ในประเทศจีน
ที่มา (www.prachatai.com/journal/2007/01/11427, 31 มกราคม 2550)

11/8/13 9:08 AM
10 … 	

การออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ

ความส�ำคัญของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ
จากความตื่ น กลั ว ต่ อ ภาวะโลกร้ อ นที่ ก� ำ ลั ง แผ่ ข ยายเป็ น วงกว้ า ง
ทั่วโลกนั้น ทั้งในต่างประเทศและประเทศไทยต่างก็มีนักวิชาการ หน่วยงาน
ของภาครัฐและเอกชนที่ตอบรับและให้ความร่วมมืออย่างจริงจัง ดังจะกล่าวถึง
ต่อไปนี้   
ศิริวรรณ เวชวิทย์ (2553 : 59) กล่าวถึงความหมายของเศษวัสดุว่า
หมายถึง เศษของวัตถุสิ่งของต่าง ๆ ทีเหลือใช้แล้ว  ไม่สามารถน�ำมาท�ำประโยชน์
่
อย่างอื่นได้ เช่น เศษผ้า กระดาษ ไหมพรม ส�ำลี ฟองน�้ำ  ไม้ โลหะ และก้อนหิน
เป็นต้น สิ่งของเหล่านี้ถึงแม้จะไร้ประโยชน์แล้ว แต่ก็ยังมีคุณค่าด้านความงาม
แฝงอยู่ในตัวของมันเอง เช่น ลักษณะของรูปทรง (Form) พื้นผิว (Texture)
และสี (Color) สิ่งเหล่านี้สามารถน�ำมาจินตนาการสร้างสรรค์ก่อให้เกิดเป็น
งานศิลปะได้ โดยเลือกใช้เศษวัสดุต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับรูปร่างที่สร้างสรรค์
สิงห์ อินทรชูโต (2552 : 76–114) หัวหน้าสาขาวิชาเทคโนโลยีทางอาคาร
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และผู้อ�ำนวยการฝ่ายออกแบบของบริษัท Osisu   
นอกจากนี้ยังได้รับรางวัล Emerging Designer of the Year 2007 จาก
มหาวิทยาลัยศิลปากร รางวัล Elle Décor Design of the Year 2007 และ
รางวัลสุดยอดนักสิ่งแวดล้อม 2008 จากกรุงเทพมหานคร กล่าวถึงการน�ำ
สิ่งของเหลือใช้กลับมาใช้ใหม่ หรือ Reuse ว่า สิ่งแตกต่างที่ส�ำคัญในการ
ออกแบบผลิตภัณฑ์จากวัสดุเหลือทิ้งกับการออกแบบโดยทั่วไป คือ ต้องเริ่ม
จากเศษวัสดุเหลือทิ้ง ต้องเห็นเศษวัสดุนั้นก่อน เพื่อที่จะหาว่ามีวิธีประกอบ
อย่างไร  มันจะกลายเป็นอะไรได้บ้าง  ซึ่งจะปรับเปลี่ยนได้หลายแบบ  ไม่เหมือน
กับวัสดุใหม่ที่เราตั้งใจซื้อมาเพื่อท�ำผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบไว้แล้ว การออกแบบ
จากเศษที่เก็บมาได้ เช่น ฝาขวดน�้ำเปล่า อาจน�ำมาท�ำเป็นก้นกระเป๋า ลิปสติก  
ไส้ปากกา อาจน�ำมาท�ำเป็นที่นั่ง เป็นต้น สิ่งเหล่านี้เริ่มคิดจากเศษเหลือทิ้ง
ทั้งสิ้น ขยะหนึ่งชิ้น แต่ละคนอาจมีมุมมองต่อการออกแบบแตกต่างกัน ขึ้นอยู่
กับพื้นฐานความถนัดและสัญชาตญาณพื้นฐาน เศษผ้าชิ้นเดียวกันสถาปนิก

_13-07(001-026)P5.indd 10

11/8/13 9:08 AM

9789740331674

  • 1.
    แผนบริหารการสอนประจ�ำวิชา รหัสวิชา AR1104 รายวิชา การออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ (Collage Design) 3 (2–2) ค�ำอธิบายรายวิชา ศึกษาและปฏิบตการออกแบบเศษวัสดุเพือใช้เป็นของใช้ในชีวตประจ�ำวัน ั ิ ่ ิ โดยเน้นความคิด ความคิดสร้างสรรค์ และคุณค่า ทั้งทางด้านรูปแบบและ วิธีการในการปฏิบัติงาน วัตถุประสงค์ทั่วไป 1. เพื่ อ ให้ นั ก ศึ ก ษามี ค วามรู ้ ค วามเข้ า ใจเกี่ ย วกั บ ความส� ำ คั ญ ของ การออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ 2. เพื่อให้นักศึกษาสามารถเลือกใช้เศษวัสดุเหลือใช้ แล้วน�ำมาพัฒนา และสร้างสรรค์งานออกแบบขึ้นใหม่ได้อย่างเหมาะสม 3. เพื่อน�ำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในรายวิชาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องต่อไป เนื้อหา บทที่ 1 บทน�ำ 4 ชั่วโมง ความส�ำคัญของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ จุดมุ่งหมายของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ ประเภทของเศษวัสดุเหลือใช้ คุณค่าและประโยชน์ของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ บทที่ 2 การออกแบบ ความหมายของการออกแบบ _13-07(001-026)P5.indd 1 4 ชั่วโมง 11/8/13 9:08 AM
  • 2.
    แผนบริหารการสอนประจ�ำวิชา (ต่อ) บทที่ 3 กลวิธีของการออกแบบ ชนิดของการออกแบบ สิ่งที่ควรจะต้องค�ำนึงถึงในการออกแบบ ความจ�ำเป็นที่ต้องมีการออกแบบ การออกแบบที่ดี คุณสมบัติพื้นฐานของนักออกแบบที่ดี การสร้างสรรค์ ความหมายของการสร้างสรรค์ ประวัติความเป็นมาของความคิดสร้างสรรค์ กระบวนการคิดสร้างสรรค์ ชนิดของงานสร้างสรรค์ องค์ประกอบของการสร้างสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์กับการออกแบบ ลักษณะของบุคคลที่มีความคิดสร้างสรรค์ บทที่ 4 ความส�ำคัญของวัสดุอุปกรณ์ เครื่องมือที่ใช้ในงานประดิษฐ์ วิธีประดิษฐ์ภาพจากเศษวัสดุ บทที่ 5 _13-07(001-026)P5.indd 2 องค์ประกอบศิลป์และการใช้สี ความส�ำคัญขององค์ประกอบศิลป์ ความส�ำคัญของสี หลักการออกแบบ 4 ชั่วโมง 4 ชั่วโมง 8 ชั่วโมง 11/8/13 9:08 AM
  • 3.
    แผนบริหารการสอนประจ�ำวิชา (ต่อ) บทที่ 6 วัสดุธรรมชาติ พืช สัตว์ แร่ธาตุ 12 ชั่วโมง บทที่ 7 วัสดุธรรมชาติกึ่งสังเคราะห์ พืช สัตว์ แร่ธาตุ 12 ชั่วโมง บทที่ 8 วัสดุสังเคราะห์ กลุ่มพลาสติกแบบบาง กลุ่มพลาสติกแบบกึ่งอ่อนกึ่งแข็ง กลุ่มพลาสติกแบบแข็ง 12 ชั่วโมง วิธีการสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน 1. บรรยายรายละเอียดของเนื้อหาที่เกี่ยวข้องในแต่ละบทจากเอกสาร ประกอบการสอน 2. สร้างสรรค์และปฏิบัติงานออกแบบจากเศษวั สดุ เ รี ยงตามหั ว ข้ อ ตามล�ำดับ 3. น�ำเสนอผลงานของตนเองหน้าชั้นเรียน 4. วิจารณ์และให้ข้อเสนอแนะในการท�ำงานครั้งต่อไป 5. เตรียมวัสดุอุปกรณ์เพื่อปฏิบัติงานในสัปดาห์ถัดไป _13-07(001-026)P5.indd 3 11/8/13 9:08 AM
  • 4.
    แผนบริหารการสอนประจ�ำวิชา (ต่อ) สื่อการเรียนการสอน 1. เอกสารประกอบการสอนวิชาการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ 2. ภาพประกอบจากหนังสือ นิตยสาร วารสาร และสื่อสิ่งพิมพ์อื่น ๆ 3. ภาพประกอบจาก Power Point 4. ตัวอย่างผลงานที่ส�ำเร็จของนักศึกษาที่ผ่านมา 5. ภาพประกอบจาก Internet การวัดผลและการประเมินผล การวัดผล 1. คะแนนระหว่างภาคเรียน 1.1 จิตพิสัย 1.2 ผลงานปฏิบัติ 1.3 สอบกลางภาคเรียน 2. คะแนนสอบปลายภาคเรียน 80 % 10 % 60 % 10 % 20 % การประเมินผล ช่วงคะแนน ระดับผลการเรียน คะแนนระหว่าง 80–100 ได้ระดับ A คะแนนระหว่าง 75–79 ได้ระดับ B+ คะแนนระหว่าง 70–74 ได้ระดับ B คะแนนระหว่าง 65–69 ได้ระดับ C+ คะแนนระหว่าง 60–64 ได้ระดับ C _13-07(001-026)P5.indd 4 11/8/13 9:08 AM
  • 5.
    แผนบริหารการสอนประจ�ำวิชา (ต่อ) ช่วงคะแนน ระดับผลการเรียน คะแนนระหว่าง 55-59 คะแนนระหว่าง 50-54 ได้ระดับ D คะแนนระหว่าง 0-49 _13-07(001-026)P5.indd 5 ได้ระดับ D+ ได้ระดับ E หรือ F 11/8/13 9:08 AM
  • 6.
  • 7.
    แผนบริหารการสอนประจ�ำบทที่ 1 หัวข้อเนื้อหาประจ�ำบท ความส�ำคัญของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ จุดมุ่งหมายของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ ประเภทของเศษวัสดุเหลือใช้ คุณค่าและประโยชน์ของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. เพื่ อให้ นั ก ศึ ก ษามี ค วามรู ้ ค วามเข้ า ใจเกี่ ย วกั บ ความส� ำ คั ญ ของการ ออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ 2. เพื่ อ ให้ นั ก ศึ ก ษามี ค วามรู ้ ค วามเข้ า ใจเกี่ ย วกั บ จุ ด มุ ่ ง หมายของการ ออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ 3. เพื่ อ ให้ นั ก ศึ ก ษาตระหนั ก ถึ ง คุ ณ ค่ า และประโยชน์ ข องการออกแบบ สร้างสรรค์เศษวัสดุ วิธีการสอนและกิจกรรมการเรียนการสอนประจ�ำบท 1. บรรยายรายละเอียดของเนื้อหาที่เกี่ยวข้องจากเอกสารประกอบการสอน 2. ดูภาพประกอบการบรรยายจาก Power Point 3. นักศึกษาตอบค�ำถามท้ายบท 4. นักศึกษาค้นคว้าความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับความส�ำคัญของการออกแบบ สร้างสรรค์เศษวัสดุจาก Internet สื่อการเรียนการสอน 1. เอกสารประกอบการสอนวิชา การออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ 2. ภาพประกอบจากหนังสือ นิตยสาร วารสาร และสิ่งตีพิมพ์อื่น ๆ 3. ภาพประกอบจาก Power Point 4. ภาพประกอบจาก Internet _13-07(001-026)P5.indd 7 11/8/13 9:08 AM
  • 8.
    แผนบริหารการสอนประจ�ำบทที่ 1 (ต่อ) การวัดผลและการประเมินผล 1. การซัก ถาม และการร่ ว มอภิ ป รายเพื่ อ แลกเปลี่ ย นความคิ ด เห็ น ใน ชั้นเรียน 2. การตอบค�ำถามท้ายบท 3. การตรวจงานผลการค้ น คว้ า หาความรู ้ เ พิ่ ม เติ ม เกี่ ย วกั บ ความส� ำ คั ญ ของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ _13-07(001-026)P5.indd 8 11/8/13 9:08 AM
  • 9.
    บทน�ำ ในปั จ จุบั น ปั ญ หาภาวะโลกร้ อ นก� ำ ลั ง ลุ ก ลามไปทั่ ว โลกก็ เ ป็ น เพราะ มนุษย์ได้ท�ำลายความเป็นธรรมชาติและขณะเดียวกันก็สร้างสิ่งสังเคราะห์ขึ้นมา เป็นจ�ำนวนมาก ส่งผลให้เกิดขยะทับถมมหาศาล ดังที่ภาสุรี ฮามวงศ์ (2552 : ค�ำน�ำ) กล่าวว่า ปัญหาสังคมในปัจจุบัน คือ มีขยะจ�ำนวนมากที่ไม่สามารถ ก� ำ จั ด ได้ ห มด หากเราร่ ว มมื อ กั น ลดการใช้ วั ส ดุ ที่ ผ ลิ ต ใหม่ เ หล่ า นี้ ด ้ ว ยการ สร้างสรรค์เศษวัสดุเหลือใช้ขึ้นเองโดยน�ำเศษเหลือใช้ท่ีมีอยู่เป็นจ�ำนวนมาก ตามแหล่งต่าง ๆ ก็จะเป็นการช่วยลดภาวะโลกร้อนลงได้อีกวิธีหนึ่ง อีกทั้ง ยั ง เป็ น การแก้ ป ั ญ หาด้ ว ยปั ญ ญาด้ า นความคิ ด สร้ า งสรรค์ อี ก ด้ ว ยดั ง ภาพ ที่ 1.1 และ 1.2 _13-07(001-026)P5.indd 9 ภาพที่ 1.1 กองขยะพลาสติก ภาพที่ 1.2 กองขยะ ในประเทศอินเดีย ในประเทศจีน ที่มา (www.prachatai.com/journal/2007/01/11427, 31 มกราคม 2550) 11/8/13 9:08 AM
  • 10.
    10 … การออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ ความส�ำคัญของการออกแบบสร้างสรรค์เศษวัสดุ จากความตื่น กลั ว ต่ อ ภาวะโลกร้ อ นที่ ก� ำ ลั ง แผ่ ข ยายเป็ น วงกว้ า ง ทั่วโลกนั้น ทั้งในต่างประเทศและประเทศไทยต่างก็มีนักวิชาการ หน่วยงาน ของภาครัฐและเอกชนที่ตอบรับและให้ความร่วมมืออย่างจริงจัง ดังจะกล่าวถึง ต่อไปนี้ ศิริวรรณ เวชวิทย์ (2553 : 59) กล่าวถึงความหมายของเศษวัสดุว่า หมายถึง เศษของวัตถุสิ่งของต่าง ๆ ทีเหลือใช้แล้ว ไม่สามารถน�ำมาท�ำประโยชน์ ่ อย่างอื่นได้ เช่น เศษผ้า กระดาษ ไหมพรม ส�ำลี ฟองน�้ำ ไม้ โลหะ และก้อนหิน เป็นต้น สิ่งของเหล่านี้ถึงแม้จะไร้ประโยชน์แล้ว แต่ก็ยังมีคุณค่าด้านความงาม แฝงอยู่ในตัวของมันเอง เช่น ลักษณะของรูปทรง (Form) พื้นผิว (Texture) และสี (Color) สิ่งเหล่านี้สามารถน�ำมาจินตนาการสร้างสรรค์ก่อให้เกิดเป็น งานศิลปะได้ โดยเลือกใช้เศษวัสดุต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับรูปร่างที่สร้างสรรค์ สิงห์ อินทรชูโต (2552 : 76–114) หัวหน้าสาขาวิชาเทคโนโลยีทางอาคาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และผู้อ�ำนวยการฝ่ายออกแบบของบริษัท Osisu นอกจากนี้ยังได้รับรางวัล Emerging Designer of the Year 2007 จาก มหาวิทยาลัยศิลปากร รางวัล Elle Décor Design of the Year 2007 และ รางวัลสุดยอดนักสิ่งแวดล้อม 2008 จากกรุงเทพมหานคร กล่าวถึงการน�ำ สิ่งของเหลือใช้กลับมาใช้ใหม่ หรือ Reuse ว่า สิ่งแตกต่างที่ส�ำคัญในการ ออกแบบผลิตภัณฑ์จากวัสดุเหลือทิ้งกับการออกแบบโดยทั่วไป คือ ต้องเริ่ม จากเศษวัสดุเหลือทิ้ง ต้องเห็นเศษวัสดุนั้นก่อน เพื่อที่จะหาว่ามีวิธีประกอบ อย่างไร มันจะกลายเป็นอะไรได้บ้าง ซึ่งจะปรับเปลี่ยนได้หลายแบบ ไม่เหมือน กับวัสดุใหม่ที่เราตั้งใจซื้อมาเพื่อท�ำผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบไว้แล้ว การออกแบบ จากเศษที่เก็บมาได้ เช่น ฝาขวดน�้ำเปล่า อาจน�ำมาท�ำเป็นก้นกระเป๋า ลิปสติก ไส้ปากกา อาจน�ำมาท�ำเป็นที่นั่ง เป็นต้น สิ่งเหล่านี้เริ่มคิดจากเศษเหลือทิ้ง ทั้งสิ้น ขยะหนึ่งชิ้น แต่ละคนอาจมีมุมมองต่อการออกแบบแตกต่างกัน ขึ้นอยู่ กับพื้นฐานความถนัดและสัญชาตญาณพื้นฐาน เศษผ้าชิ้นเดียวกันสถาปนิก _13-07(001-026)P5.indd 10 11/8/13 9:08 AM