1. แบบฝึกหัดพันธุศาสตร์
เรื่อง การตัดสินเพศและยีนที่เกี่ยวเนื่องกับเพศ
อัญชลี ขวัญวงค์
กุ่มสาระวิทยาศาสตร์ โรงเรียนขุนยวมวิทยา

2. 1. ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้องเกียวกับโครโมโซมเพศ
่
ของมนุษย์
ตอบ โครโมโซม X ของลูกสาว
ได้จากแม่เท่านั้น
เนืองจากลูกสาวจะได้โครโมโซม X
่
จากพ่อ 1 แท่งและจากแม่ 1 แท่ง

3. 2.สายตระกูลหนึงไม่มีการแต่งงานระหว่างเครือญาติ
่
แต่พบลักษณะกล้ามเนื้อลีบในเพศชายทังในรุ่นลูก
้
หลาน และเหลน สมมติฐานเกี่ยวกับแบบแผน
การถ่ายทอดลักษณะนีเป็นอย่างไร
้
ตอบ ลักษณะนีถกถ่ายทอดโดยยีนบน
้ ู
โครโมโซม X

4. 3. ในแมลงหวีมยีนควบคุมสีตาคือ R = ตาสีแดง , r = ตาสีขาว
่ ี
โดยเป็นยีนบนโครโมโซม X (โครโมโซมเพศของตัวผู้ = XY ,
ตัวเมีย = XX)
ถ้าผสมแมลงหวีตัวผู้ตาสีแดง กับแมลงหวีตัวเมีย
่ ่
ทีมจีโนไทป์XRXr จะได้ลกมีสีตาแดง : ขาว ในอัตราส่วนเท่าใด
่ ี ู
ตัวผูตาแดง
้ ตัวเมีย
จีโนไทป์ XRY XRXr
gamete XR , Y X R , Xr
ลูก จีโนไทป์ XRXR XRXr XRY XrY
ฟีโนไทป์ ตาแดง ตาแดง ตาแดง ตาขาว
อัตราส่วน ตาแดง : ตาขาว = 3 : 1

5. 4.สามีภรรยาคู่หนึงมีบุตรตาบอดสีทั้งหญิงและชาย
่
แสดงว่าลักษณะของสามีภรรยาคู่นี้เป็นอย่างไร
สามีตาบอดสีและภรรยามียีนทีเป็นพาหะ
่
สามีตาบอดสี ภรรยา(พาหะ)
จีโนไทป์ XcY XCXc
gamete Xc , Y X C , Xc
ลูก จีโนไทป์ XCXc XcXc XCY XcY
ฟีโนไทป์ ญ-ป ญ-บส ช-ป ช-บส

6. 5.การผสมระหว่างนางพญาผึ้งและผึงตัวผู้ ได้ลกทีมจโนไทป์
้ ู ่ ีี
ดังนี้
ลูกเพศเมีย ลูกเพศผู้
AABB AABb AaBB AaBb AB Ab ab aB
จีโนไทป์ของนางพญาผึงเป็นแบบใด
้
ลูกเพศผู้เกิดจากไข่ที่ไม่ได้รบการผสม นันคือจีโน
ั ่
ไทป์ของลูกเพศผู้เหมือนกับเซลล์สบพันธุของ
ื ์
นางพญา โดยเซลล์สบพันธุ์ AB Ab ab aB
ื
เกิดจากจีโนไทป์ AaBb

7. 6.ลักษณะคอสีดาในนกเขาถูกควบคุมโดยยีนด้อยบนโครโมโซม Z
ถ้าผสมระหว่างนกเขาตัวเมียคอสีเหลืองกับตัวผูคอสีดา จะได้
้
ลูกผสมอย่างไร
ตัวผู้คอดา ตัวเมียคอเหลือง
จีโนไทป์ ZbZb ZBW
gamete Zb ZB , W
ลูก จีโนไทป์ ZBZb ZbW
ฟีโนไทป์ ตัวผู้คอเหลือง ตัวเมียคอดา

8. 7. โรคฮีโมฟีเลียถูกควบคุมโดยยีนด้อยทีอยูบนโครโมโซม X
่ ่
การแต่งงานแบบไหนที่ลกชายทุกคนจะเป็นโรคนี้
ู
แต่ลกสาวทุกคนจะปกติ
ู
พ่อปกติ แม่เป็นโรค
จีโนไทป์ XHY XhXh
gamete XH , Y XH , Xh
ลูก จีโนไทป์ XHXh XHXh XhY XhY
ฟีโนไทป์ ญ-ป ญ-ป ช-ร ช-ร

9. 8.หญิงศรีษะปกติแต่งงานกับชายศรีษะล้าน มีลก 2 คน คนแรก
ู
เป็นชายศรีษะปกติ ส่วนคนทีสองเป็นหญิงศรีษะล้าน จีโนไทป์ของ
่
พ่อและแม่เป็นแบบใดตามลาดับ
พ่อหัวล้าน แม่ปกติ
จีโนไทป์ Bb Bb
Gamete B , b B ,b
ลูก จีโนไทป์ BB Bb bb
ฟีโนไทป์ ชาย ป ล ล
หญิง ป ป ล
จีโนไทป์ พ่อ-แม่ เป็น Bb กับ Bb

10. 9.หญิงศรีษะไม่ลานแต่งงานกับชายศรีษะล้านได้ลกสาวศรีษะล้าน
้ ู
โอกาสทีลกสาวและลูกชายจะมีศรีษะล้านอย่างไร
ู่
พ่อหัวล้าน แม่ปกติ
จีโนไทป์ Bb Bb
Gamete B , b B ,b
ลูก จีโนไทป์ BB 2Bb bb
ฟีโนไทป์ ชาย ป 2ล ล
หญิง ป 2ป ล
โอกาสลูกชายศรีษะล้าน 3/4 = 75%
โอกาสลูกหญิงศรีษะล้าน 1/4 = 25 %

11. 10. ลักษณะขนลายในไก่เป็นยีนเด่นบนโครโมโซม X โดยตัวผู้
ขนลายมีจีโนไทป์ XBXB หรือ XBXb ตัวเมียขนลายมี
จีโนไทป์เป็น XBY การผสมในข้อใดทีสามารถบอกได้วา
่ ่
ตัวขนลายเป็นเพศผู้ และขนไม่ลายเป็นเพศเมีย
ผูขนไม่ลาย
้ เมียขนลาย
จีโนไทป์ XbXb XBY
gamete Xb , Xb XB , Y
ลูก จีโนไทป์ XBXb XBXb XbY XbY
ฟีโนไทป์ ผู้-ขนลาย , เมียขนไม่ลาย
ลูกตัวผูจะมีขนลายเท่านั้น
้
ลูกตัวเมียมีขนไม่ลายเท่านั้น