Download as PDF, PPTX
5. Parietal lobes.pdf
- 1. Οι βρεγματικοί λοβοίκαι οι λειτουργίες τους
- 2. Επεξεργασία καιαπαρτίωση σωματοαισθητικών και οπτικών πληροφοριών Μελέτες στον άνθρωπο Μελέτες σε πειραματόζωα ◦ Δυσκολία στην αναπαραγωγή συμπτωματολογίας που παρατηρείται στον άνθρωπο ◦ Λιγότερο αναπτυγμένοι βρεγματικοί λοβοί
- 3.
- 4. Ανατομία των βρεγματικώνλοβών Η περιοχή μεταξύ μετωπιαίου, ινιακού και κροταφικού λοβού Κεντρική αύλακα (πρόσθια) Πλάγια σχισμή (κοιλιακά) Βρεγματοϊνιακή σχισμή (οπίσθια)
- 5. «στρατηγική» θέσηλόγω στενών λειτουργικών συνδέσεων με τους άλλους λοβούς Ποικιλία κλινικής συμπτωματολογίας
- 6. Κύριες περιοχές ◦Μετακεντρική έλικα (ΒΑ 1,2,3) ◦ Άνω βρεγματικό λόβιο (ΒΑ 5,7) ◦ Βρεγματική καλύπτρα (BA 43) ◦ Υπερχείλιος έλικα (BA 40) ◦ Γωνιώδης έλικα (BA 39) Κατώτερος βρεγματικός λοβός: Υπερχείλιος και γωνιώδης έλικα
- 7. Λειτουργικές υποδιαιρέσεις Πρόσθιοτμήμα ◦ ΒΑ 1, 2, 3, 43 ◦ Σωματοαισθητικός φλοιός ◦ Επεξεργασία σωματοαισθητικών πληροφοριών Οπίσθιο τμήμα ◦ Οπίσθιος βρεγματικός φλοιός ◦ ΒΑ 5,7,39,40 ◦ Επεξεργασία/απαρτίωση σωματοαισθητικών και οπτικών πληροφοριών ◦ Έλεγχος της κίνησης
- 10. Critchley 1953 Έχει τονιστεί κατ’επανάληψη ότι ο βρεγματικός λοβός δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μία αυτόνομη ανατομική οντότητα.Τα όρια του δεν μπορούν να χαραχθούν με ακρίβεια παρά μόνο μετά την υιοθέτηση συμβατικών και τεχνητών οροσήμων και συνόρων. Ο βρεγματικός λοβός δεν είναι δυνατό να εξισωθεί με οποιαδήποτε στενά καθορισμένη φυσιολογική λειτουργία. Με άλλα λόγια, ο βρεγματικός λοβός αντιπροσωπεύει μία τοπογραφική σύμβαση εμπειρικά τοποθετημένη επάνω στην επιφάνεια του εγκεφάλου.Το όνομα δεν εξυπηρετεί παρά μία περιγραφική ανάγκη…
- 11. Διαφορές στοβρεγματικό λοβό μεταξύ των ειδών Δύσκολη η σύγκριση Οι χάρτες του von Economo Βρεγματικές περιοχές (parietal areas) PA, PB κλπ Στον άνθρωπο και τον πίθηκο
- 12.
- 14. «χωροταξικός χάρτης»στον εγκέφαλο κοινός για όλες τις αισθήσεις Μία σειρά αναπαραστάσεων του χώρου ◦ Ανάλογες με τις ανάγκες ◦ Ποικίλουν από πολύ απλές σε σύνθετες
- 15. Αναγνώριση αντικειμένων ◦Κροταφικός λοβός Καθοδήγηση της κίνησης ◦ Βρεγματικός λοβός ◦ Συνδέσεις με κινητικές και οπτικές περιοχές ◦ Συνδέσεις με τον προμετωπιαίο φλοιό Αισθητικοκινητικός μετασχηματισμός(sensorimotor transformation) ◦ Βρεγματικός λοβός ◦ Συντονισμός και σχεδιασμός των κινήσεων
- 16. Πλοήγηση στοχώρο «γνωστικός χάρτης του χώρου» και νοερός κατάλογος όλων όσα κάνουμε σε κάθε σημείο στο χώρο Ευρήματα από μελέτες βλαβών και νευροαπεικονιστικές μελέτες σε ανθρώπους ◦ συμμετοχή της έσω βρεγματικής περιοχής
- 17. Αριθμητική καιμαθηματικά Luria (1970): τα μαθηματικά και η αριθμητική έχουν μια ψευδο-χωρική φύση ανάλογη του νοητικού χειρισμού συγκεκριμένων σχημάτων αλλά εμπεριέχουν και τον χειρισμό αφηρημένων συμβόλων ◦ π.χ. Πρέπει να αφαιρέσετε το 25 από το 52. Τα ψηφία «2» και «5» βρίσκονται σε διαφορετικές θέσεις και έχουν διαφορετική σημασία στους δύο αριθμούς. Επίσης, πρέπει να πάρετε «δανεική» μία δεκάδα από το 52 για να κάνετε την αφαίρεση κοκ. Ασθενείς με βλάβες στο βρεγματικό λοβό ◦ Αναριθμησία: αδυναμία εκτέλεσης αριθμητικών πράξεων Ενδεχομένως λόγω της χωρικής φύσης της διαδικασίας ◦ Κροταφικοβρεγματική σύνδεση στο αριστερό ημισφαίριο περιοχή στην οποία συναντιούνται ο κροταφικός και ο βρεγματικός λοβός στο τέλος της σχισμής του Sylvius
- 18. Γλωσσικές διεργασίες Luria: Η γλώσσα έχει πολλές χωρικές απαιτήσεις παρόμοιες με εκείνες της αριθμητικής ◦ Οι λέξεις tap και pat αποτελούνται από τα ίδια γράμματα, αλλά η χωρική οργάνωσή τους είναι διαφορετική ◦ Ο φράσεις «η σύζυγος του γιου μου» και «ο γιος της συζύγου μου» έχουν τις ίδιες λέξεις αλλά πολύ διαφορετικά νοήματα. Ασθενείς με βλάβες στο βρεγματικό λοβό ◦ Μπορούν να κατανοήσουν τα επιμέρους στοιχεία καλά, αλλά δεν μπορούν να κατανοήσουν το σύνολο όταν το συντακτικό γίνεται σημαντικό ◦ Κροταφικοβρεγματική σύνδεση
- 19. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΒΛΑΒΕΣΤΗΣΠΡΟΣΘΙΑΣ ΒΡΕΓΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ
- 20.
- 21. Στερεοαγνωσία ◦ Αδυναμίαδιάκρισης τρισδιάστατων σχημάτων ή διάκρισης αντικειμένων με βάση το μέγεθος και το σχήμα Βλάβες στη μετακεντρική έλικα
- 22.
- 23. Προσαγωγός πάρεση ◦Απώλεια της κιναισθητικής ανατροφοδότησης π.χ. Οι κινήσεις των δακτύλων είναι αδέξιες, διότι ο ασθενής έχει απολέσει την απαραίτητη ανατροφοδότηση σχετικά με την ακριβή θέση τους Βλάβες στη μετακεντρική έλικα
- 24. Σωματοαγνωσία ◦ Αδυναμίααναγνώρισης/επίγνωσης του σώματος ◦ Συνηθέστερη στην αριστερή πλευρά του σώματος (βλάβη στο δεξί ημισφαίριο) Νοσοαγνωσία: αδυναμία επίγνωσης ή άρνηση της ασθένειας Νοσοαδιαφορία: αδιαφορία για την ασθένεια Ασυμβολία για τον πόνο: έλλειψη φυσιολογικών αντιδράσεων στον πόνο Αυτοτοποαγνωσία: αδυναμία εντοπισμού και κατονομασίας μελών του σώματος (συνηθέστερη βλάβη στο αριστερό ημισφαίριο) Αγνωσία δακτύλων
- 25. Διαταραχές μετά απόβλάβες της οπίσθιας βρεγματικής περιοχής
- 26.
- 27. Balint 1909 Οπτική αταξία ◦ Έλλειψη συντονισμού στις κινήσεις χεριών και ματιών Οφθαλμοκινητική απραξία ◦ Αδυναμία εκούσιων κινήσεων των ματιών, εκούσιας αλλαγής του σημείου εστίασης Αγνωσία συγχρονισμού ◦ Αδυναμία ταυτόχρονης αντίληψης περισσότερων του ενός ερεθίσματα ταυτόχρονα
- 28. Video Case:Balint syndrome & object agnosia
- 30.
- 31. Φυσιολογική αναγνώριση αντικειμένων από συνήθηοπτική γωνία Αδυναμία αναγνώρισης αντικειμένων από ασυνήθιστη οπτική γωνία E.Warrington: αδυναμία κατηγοριοποίησης των πληροφοριών και όχι αδυναμία σχηματισμού εννοιών
- 32.
- 33. Δυσγραφία/αγραφία: δυσκολία/απώλειατης ικανότητας για γραφή Δυσαριθμισία/Αναριθμισία: δυσκολία/απώλεια της ικανότητας για κατανόηση μαθηματικών Αγνωσία δακτύλων Δυσκολία στη διάκριση αριστερού και δεξιού
- 34. Video case:Gerstmann’s syndrome
- 35. Γωνιώδης έλικα καισύνδρομο Gerstmann
- 36.
- 37. Ο κ. Παμελούσε την αριστερή πλευρά του σώματος του και του εξωτερικού περιβάλλοντος. Όταν του ζητούσαν να σηκώσει τα χέρια του, σήκωνε μόνο το δεξί χέρι αλλά όταν κάποιος έπιανε το αριστερό χέρι του και του ζητούσε να το σηκώσει, τα κατάφερνε. Όταν του ζητούσαν να σχεδιάσει ένα ρολόι, τοποθετούσε όλους τους αριθμούς στη δεξιά μεριά. Όταν του ζητούσαν να διαβάσει σύνθετες λέξεις, π.χ. ποδόσφαιρο, διάβαζε μόνο το τελευταίο συνθετικό. Όταν ντυνόταν, δεν έμπαινε καν στον κόπο να ντύσει την αριστερή πλευρά του σώματός του και όταν ξυριζόταν, φρόντιζε μόνο τη δεξιά πλευρά του προσώπου του. Δεν αντιλαμβανόταν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά και αναρωτιόταν για ποιο λόγο γίνεται τόση φασαρία.
- 38. Αδυναμία εστίασηςτης προσοχής, αυθόρμητης ή κατευθυνόμενης αντίδρασης σε ερεθίσματα που παρουσιάζονται στο αριστερό ή στο δεξί τμήμα του «αντιληπτικού» πεδίου Αφορά στη μία πλευρά ενός αντικειμένου άσχετα από τη θέση του στο οπτικό πεδίο Επηρεάζει το ετερόπλευρο τμήμα εγκεφαλικής βλάβης Αφορά ακουστικά, οπτικά, ή σωματικά ερεθίσματα Συχνότερο μετά από βλάβη του δεξιού ημισφαιρίου
- 40. Η διαταραχήμπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους Συνήθως αφορά παράληψη ◦ Περιπροσωπικού χώρου (peripersonal space, εντός του άμεσου περιβάλλοντος π.χ. σώμα) ◦ Εξωπροσωπικού χώρου (extrapersonal space, π.χ. εντός του δωματίου) ◦ Οι ασθενείς μπορούν να έχουν παράληψη της μίας διάστασης αλλά όχι απαραίτητα και της δεύτερης
- 41. Συχνά οιασθενείς δεν έχουν επίγνωση της κατάστασης (νοσοαγνωσία) Αυτή η έλλειψη επίγνωσης μπορεί να επιμείνει παρά τις υποδείξεις και να δυσχεράνει σημαντικά τα προγράμματα αποκατάστασης
- 44. Video case:neglect syndrome patient
- 45. Βρεγματικός λοβός καισύνδρομο παραμέλησης
- 46. Η παραμέλησηεντοπίζεται στη μία πλευρά καθώς το αριστερό ημισφαίριο αναλαμβάνει να αναπληρώσει, έστω και στοιχειωδώς, τη λειτουργία του δεξιού ημισφαιρίου Μερικές φορές ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει αντίθετη τοποθέτηση των ερεθισμάτων ◦ Π.χ. μεταθέτει στοιχεία της αριστερής πλευράς του ερεθίσματος στη δεξιά ◦ Αλλαισθησία ή αλλοχειρία
- 47. Denny-Brown &Chambers Η παραμέληση οφείλεται σε διαταραγμένη αισθητηριακή σύνθεση Η βλάβη στους βρεγματικούς λοβούς, οι οποίοι δέχονται πληροφορίες από όλες τις αισθητικές περιοχές, διαταράσσει την ολοκλήρωση των πληροφοριών σε αντίληψη Μορφοσύνθεση και αμορφοσύνθεση
- 48. Critchley 1949 Η παραμέληση οφείλεται σε ελλείμματα στην προσοχή Η βάση της διαταραχής είναι ένα έλλειμμα της προσοχής Όλες οι ανατομικές δομές που έχουν ενοχοποιηθεί για την αμέλεια εμπλέκονται στην εγρήγορση και την προσοχή ◦ Μελέτες σε πειραματόζωα
- 49. De Renzi1982 Η παραμέληση οφείλεται σε διαταραγμένη νοητική αναπαράσταση του χώρου Μελέτες ασθενών
- 50. ◦ Η ανάκαμψημπορεί να είναι αργή και η διαταραχή μπορεί να επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα (έως και 12 χρόνια)
- 51.
- 52. Διαταραχή τηςκίνησης, η οποία δεν οφείλεται σε διαταραγμένο μυϊκό τόνο ή άλλη διαταραχή της κίνησης (π.χ. τρόμος) ή νοητική έκπτωση Συννοσηρότητα με αφασία Διάφορα είδη
- 53. Ιδεοκινητική απραξία Διαταραχήστην αντιγραφή και στην παραγωγή κινήσεων όταν ζητάται (μίμηση) Βλάβη στον αριστερό βρεγματικό λοβό Η συνηθέστερη μορφή απραξίας
- 54. Δοκιμασία εξέτασης ιδεοκινητικήςαπραξίας
- 55. Κατασκευαστική απραξία Διαταραχήτης κατασκευαστικής ικανότητας και της ικανότητας για αντιγραφή εκφράσεων του προσώπου Βλάβη στον αριστερό ή το δεξιό βρεγματικό λοβό
- 56. Δοκιμασία εξέτασης κατασκευαστικήςαπραξίας Αντιγραφή εκφράσεων του προσώπου
- 57. Απραξία των άκρων Γνωστή και ως κινητική απραξία των άκρων Αδυναμία εκτέλεσης λεπτών κινήσεων ακρίβειας ◦ Π.χ. χτύπημα των δαχτύλων, χτύπημα μολυβιού εναλλάξ στις πλευρές μίας γραμμής Δυσκολία στην εκτέλεση συντονισμένων κινήσεων με τα χέρια ◦ Π.χ. να κάνουν εναλλάξ τις κινήσεις «σφίξιμο χεριού – επίπεδο χέρι) Δυσκολία στη μίμηση θέσεων των χεριών
- 58. Ιδεακή απραξία Αδυναμίαεκτέλεσης πράξεων με τη σωστή ακολουθία Λανθασμένη χρήση αντικειμένων ◦ Π.χ. ο ασθενής προσπαθεί να ανάψει ένα κερί τρίβοντας το σπίρτο πάνω σε αυτό ◦ Συχνά η χρήση αντικειμένων στην καθημερινότητα δεν διαταράσσεται
- 59.
- 60. Απραξία βάδισης ◦Δυσκολία στη βάδιση ή στην εκτέλεση οποιασδήποτε εκούσιας κίνησης με τα πόδια Απραξία ένδυσης ◦ Ο ασθενής δυσκολεύεται έως αδυνατεί να ντυθεί μόνος του Στοματική (προσωπική) απραξία ◦ Αδυναμία εκτέλεσης στοματικών ή λαρυγγικών κινήσεων
- 61. Video caseκατασκευαστική απραξία & απραξία ένδυσης
- 62. Άλλα ελλείμματα Ζωγραφική Χωρική προσοχή Επίγνωση του χώρου
- 63. Συγκριτικά… Αριστερό ημισφαίριο Δεξίημισφαίριο Σύνδρομο παραμέλησης x X Ιδεοκινητική απραξία X x Απραξία ένδυσης x X Ελλείμματα οπτικοχωρικής αντίληψης x X Διάκριση αριστερού δεξιού X -- Ταξινόμηση ερεθισμάτων X -- Αλληλοεπικάλυψη
- 64. «Προτιμώμενη γνωστικήπροσέγγιση» Ο τρόπος που επιλέγει κάποιος να προσεγγίσει μία κατάσταση/να επιλύσει ένα πρόβλημα Λεκτική – Μη λεκτική Παράδειγμα ◦ Διάβασμα χάρτη ανάποδα ◦ Μη λεκτική γνωστική προσέγγιση: Οπτικοχωρική καθοδήγηση για προσανατολισμό στο χάρτη ◦ Λεκτική γνωστική προσέγγιση: Οι οπτικοχωρικές πληροφορίες μετατρέπονται σε λεκτικές και ο προσανατολισμός στο χάρτη γίνεται μέσω λεκτικής καθοδήγησης
- 65. ◦ Βλάβες στοαριστερό ημισφαίριο ανθρώπων που προτιμούν τη λεκτική γνωστική προσέγγιση μπορεί να προκαλούν ελλείμματα σε λειτουργίες που βασίζονται κυρίως στο δεξί ημισφαίριο (?)
- 66. ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΜΗΝΑΦΗΣΕΤΕ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ