Η μνήμη και οι διαταραχές της
Συνιστώσες διεργασίες της
μνήμης
 Κωδίκευση (encoding)
◦ πρόσληψη και αρχική επεξεργασία των ερεθισμάτων,
καταγραφή και αρχική αποθήκευσή τους
 Επανάληψη/Νοερή ανάκληση (?)
 Παγίωση (consolidation)
◦ αποθήκευση των πληροφοριών με τη μορφή
αναπαραστάσεων
 Ανάκληση (retrieval)
Είδη μνήμης
 Η μνήμη χωρίζεται με βάση τον χρόνο
αποθήκευσης των πληροφοριών
Μνήμη
Μακρόχρονη Βραχύχρονη
Πρόδηλη Άδηλη Ακουστική/Λεκτική Οπτικοχωρική
Μνήμη επεισοδίων
Σημασιολογική
Αντιληπτική
Διαδικαστική
 Η μνήμη χωρίζεται και με βάση τον τρόπο
απόκτησης των πληροφοριών
Μνήμη
Μακρόχρονη Βραχύχρονη
Πρόδηλη Άδηλη Ακουστική/Λεκτική Οπτικοχωρική
Μνήμη επεισοδίων
Σημασιολογική
Αντιληπτική
Διαδικαστική
 Η μνήμη χωρίζεται και με βάση το είδος των
πληροφοριών που αποθηκεύονται
Μνήμη
Μακρόχρονη Βραχύχρονη
Πρόδηλη Άδηλη Ακουστική/Λεκτική Οπτικοχωρική
Μνήμη επεισοδίων
Σημασιολογική
Αντιληπτική
Διαδικαστική
Μνήμη εργασίας και
βραχύχρονη μνήμη
 Μνήμη εργασίας
◦ 1-2 min
 Δοκιμαστική ανάκληση
 Τρέχουσα συμπεριφορά
 Αποθήκευση στη βραχύχρονη και ακολούθως στη
μακρόχρονη μνήμη
Μνήμη εργασίας - Baddeley
Κεντρικός
επεξεργαστής
Οπτικοχωρικό
σημειωματάριο
Φωνολογικό
κύκλωμα
Οπτικοχωρικό
σημειωματάριο
Δεξί ημισφαίριο
Φωνολογικό κύκλωμα
Αριστερό ημισφαίριο
Μακρόχρονη
μνήμη
Βραχύχρονη
μνήμη
Αtkinson & Shiffrin, 1968
Το νευρωνικό υπόστρωμα της μνήμης
εργασίας &της βραχύχρονης μνήμης
 Μνήμη εργασίας
◦ Προμετωπιαίος φλοιός
 Βραχύχρονη μνήμη
◦ Μελέτες ασθενών: βλάβες στις πολύτυπες
περιοχές του οπίσθιου βρεγματικού και του
οπίσθιου κροταφικού φλοιού
Μακρόχρονη μνήμη
 Σταθερή, μόνιμη αποθήκευση πληροφοριών
Πρόδηλη/’Εκδηλη μνήμη
 Πρόδηλη μνήμη (explicit, declarative)
◦ Συνειδητή επεξεργασία πληροφοριών
 Λεκτικές & μη-λεκτικές
◦ Ιππόκαμπος
◦ Μνήμη επεισοδίων & σημασιολογική μνήμη
 Μνήμη επεισοδίων
◦ Γεγονότα του παρελθόντος
 Γεγονός, χώρος, χρόνος
◦ Αυτοβιογραφία
◦ Εκούσια ή ακούσια ανάκληση
◦ Αυτονοητική επίγνωση (Tulving)
 Λειτουργία της αυτοβιογραφικής μνήμης
 Επιτρέπει την επίγνωση του εαυτού μας ως μια
ενιαία συνεχή οντότητα μέσα στο χρόνο
 Αίσθηση συνέχειας
Το ταξίδι στο χρόνο αποτελεί μια ικανότητα της
μνήμης, που χαρακτηρίζει τους ανθρώπους αλλά
όχι τα άλλα ζώα και η οποία εξαρτάται από την
ωρίμανση του οργανισμού με αποτέλεσμα να μην
παρατηρείται σε βρέφη και παιδιά μικρής ηλικίας.
 Tulving
 Βλάβες στον ιππόκαμπο και τον μετωπιαίο φλοιό
 έλλειμμα στη συμπεριφορά αυτορρύθμισης και την
ικανότητα αξιοποίησης παρελθοντικών εμπειριών κατά
τη λήψη αποφάσεων που αφορούν στο μέλλον
 Σημασιολογική μνήμη
◦ Έννοιες, γνώσεις που δεν είναι
αυτοβιογραφικές
◦ Ομαδοποιούνται και αποθηκεύονται
◦ Δεν είναι πάντα γνωστές οι περιστάσεις που
αποκτήθηκε η πληροφορία
◦ Κροταφικές και μετωπιαίες περιοχές
Το νευρωνικό υπόστρωμα της έκδηλης μνήμης
Κροταφικο-μετωπιαίο σύστημα
Ο ρόλος του ιπποκάμπου
Χωρική μνήμη
Ανατομία  Μεταιχμιακό σύστημα
 Δύο έλικες
◦ Αμμώνειο κέρας
 Πυραμιδικά κύτταρα
◦ Οδοντωτή έλικα
 Κοκκώδη κύτταρα
 Οργάνωση πυραμιδικών
κυττάρων σε 4 ομάδες
◦ CA1, CA2, CA3, CA4
 Συνδέεται με τον
υπόλοιπο εγκέφαλο
μέσω της
 Διατιτραίνουσας οδού
◦ Σύνδεση με οπίσθιες
περιοχές
 Παρυφής-ψαλίδας
◦ Σύνδεση με θάλαμο,
μετωπιαίο φλοιό,
βασικά γάγγλια,
υποθάλαμο
Πλαγίωση της έκδηλης
μνήμης
Κροταφικός λοβός
 Αφαίρεση τμήματος του κροταφικού λοβού ως
θεραπεία για την επιληψία
 Μελέτες ασθενών που μετά την επέμβαση
υπεβλήθησαν σε νευροψυχολογικές δοκιμασίες
 Αφαίρεση τμήματος του δεξιού κροταφικού λοβού
◦ Μειωμένη επίδοση σε δοκιμασίες λαβυρίνθου,
αναγνώρισης συναισθημάτων, αντίληψης του χώρου
 Αφαίρεση τμήματος του αριστερού κροταφικού
λοβού
◦ Μειωμένη επίδοση σε δοκιμασίες ανάκλησης λέξεων, μη-
χωρικών συσχετίσεων
Βρεγματικός & ινιακός λοβός
 Ειδικές δυσκολίες στη μακρόχρονη μνήμη
◦ αμνησία χρωμάτων
◦ ανομία αντικειμένων (αδυναμία ανάκλησης των
ονομάτων των αντικειμένων)
◦ τοπογραφική αμνησία (αδυναμία ανάκλησης της
θέσης ενός αντικειμένου στο χώρο)
 Μόνο όταν υπάρχουν αμφίπλευρες βλάβες
Μετωπιαίος λοβός
 Hemispheric Encoding and Retrieval Asymmetry
ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ
Κοιλιακός-πλάγιος
προμετωπιαίος φλ.
Κογχομετωπιαίος φλ.
ΔΕΞΙΟΣ
Προκινητικός φλοιός
Ραχιαίος-πλάγιος προμ. φλοιός
Κροταφικό-βρεγματικός φλοιός
 Η ασυμμετρία μεταξύ κωδίκευσης και
ανάκλησης ενδεχομένως σχετίζεται με την
ασυμμετρία των ημισφαιρίων στις λεκτικές
και τις χωρικές διεργασίες.
 Η αποθήκευση των περισσότερων
πληροφοριών περιλαμβάνει τη χρήση της
γλώσσας, ενώ η ανάκληση απαιτεί
επιπρόσθετες χωρικές διεργασίες για τον
εντοπισμό των αποθηκευμένων
πληροφοριών.
Άδηλη μνήμη
 Ασύνειδη επεξεργασία πληροφοριών
 Δύσκολη απόσβεση
 Αντιληπτική μνήμη
◦ ερεθίσματα που δεν έγιναν αντικείμενο
προσοχής αλλά δημιούργησαν κάποια
αναπαράσταση
 Διαδικαστική μνήμη
◦ γνώση δεξιοτήτων
Το νευρωνικό υπόστρωμα της άδηλης μνήμης
Νεόφλοιος– βασικά γάγγλια
Συναισθηματική μνήμη
 Συναισθηματικά φορτισμένα γεγονότα
συγκρατούνται εντονότερα στη μνήμη
 Έκδηλη και άδηλη μνήμη
 Ο ρόλος της αμυγδαλής
 Σύνδεση με το σύστημα της άδηλης μνήμης μέσω
των βασικών γαγγλίων
Το νευρωνικό υπόστρωμα της
συναισθηματικής μνήμης
 Συνοψίζοντας…
ΑΜΝΗΣΙΑ
Αναδρομική και προδρομική
 Αναδρομική
◦ Αδυναμία ανάκλησης γεγονότων και
πληροφοριών πριν τη βλάβη
 Προδρομική
◦ Αδυναμία εκμάθησης νέων πληροφοριών
Βλάβη Προδρομική αμνησία
Αναδρομική αμνησία
Αναδρομική αμνησία (retrograde amnesia): αδυναμία ανάκλησης πληροφοριών
που αποκτήθηκαν πριν τη βλάβη
Προδρομική αμνησία (anterograde amnesia): αδυναμία συγκράτησης νέων
πληροφοριών
 Γιατί διατηρούνται παλαιότερες μνήμες και
χάνονται πιο πρόσφατες στην αναδρομική
αμνησία;
 Θεωρίες
Η θεωρία του συστήματος παγίωσης
 Η παγίωση των πληροφοριών
πραγματοποιείται στον ιππόκαμπο
 Όταν ολοκληρωθεί η παγίωση, οι πληροφορίες
μεταφέρονται σε άλλη περιοχή του νεόφλοιου
 Βλάβη στον ιππόκαμπο
◦ δεν επηρεάζει την ανάκληση παλαιότερων
πληροφοριών
 έχουν μεταφερθεί σε άλλη περιοχή
◦ επηρεάζει την ανάκληση πρόσφατων
πληροφοριών
 δεν έχουν ακόμα μεταφερθεί σε άλλη περιοχή
Η θεωρία των πολλαπλών ιχνών
 Υπάρχουν τρία είδη μνήμης
◦ Αυτοβιογραφική μνήμη
◦ Σημασιολογική μνήμη γεγονότων
◦ Γενική σημασιολογική μνήμη
 Τα τρία είδη μνήμης έχουν διαφορετική
ευαισθησία σε βλάβες του κροταφικού λοβού
◦ Αυτοβιογραφική μνήμη: ιππόκαμπος
◦ Σημασιολογική μνήμη γεγονότων: γειτονικές
κροταφικές περιοχές
◦ Γενική σημασιολογική μνήμη: άλλες περιοχές του
φλοιού
 Οι μνήμες αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου
καθώς ανακαλούνται, επανεκτιμώνται και
αποθηκεύονται
◦ Τροποποίηση στα είδη μνήμης (π.χ.
αυτοβιογραφικές μνήμες μετατρέπονται σε
σημασιολογικές μνήμες γεγονότων)
◦ Οι παλαιότερες πληροφορίες υφίστανται
περισσότερες αναδιοργανώσεις και
αποθηκεύονται σε διαφορετικά σημεία
◦ Οι παλαιότερες πληροφορίες διατηρούνται
περισσότερο
 Η αναδρομική αμνησία εξαρτάται από την
έκταση της βλάβης
Η θεωρία της επανα-παγίωσης
 Οι μνήμες δεν διαθέτουν ένα συγκεκριμένο
νευρωνικό υπόστρωμα
 Κάθε φορά που ανακαλείται μία μνήμη, επανα-
παγιώνεται
◦ Περνά σε μία νέα φάση επεξεργασίας και
αποθηκεύεται ως νέα μνήμη
◦ Σχηματισμός πολλών μνημών για το ίδιο γεγονός
◦ Περισσότερες μνήμες για παλαιότερα γεγονότα
Η περίπτωση του ΗΜ
Annese et al., Nat Commun. 2014;5:3122
Βρεφονηπιακή αμνησία
 Αδυναμία να θυμηθούμε συμβάντα από τη
βρεφική έως την πρώιμη παιδική ηλικία μας
 Απόκτηση πολλών ικανοτήτων (π.χ. γλώσσα)
χωρίς να θυμόμαστε την πλειονότητα των
εμπειριών μέσα από τις οποίες τις αποκτήσαμε.
 Υποθέσεις
◦ Τα συστήματα της μνήμης ωριμάζουν με διαφορετικό
ρυθμό
◦ Ο εγκέφαλος παίζει ενεργό ρόλο στην απόσβεση
παλαιών μνημών, για να εξασφαλίσει χώρο για νέες
Μετωπιαία αμνησία
 Η διαταραχή αυτή αφορά περισσότερο στην
πρόσφατη μνήμη
 Είναι πιθανό ορισμένα από τα μνημονικά
ελλείμματα που παρατηρούνται στις μετωπιαίες
βλάβες να οφείλονται στην διαταραχή των
συνδέσεων μεταξύ μετωπιαίων περιοχών και
περιοχών του μεταιχμιακού συστήματος.
Παροδική σφαιρική αμνησία
 Επεισόδια που χαρακτηρίζονται από σύγχυση κατά
τη διάρκεια της οποίας ο ασθενής κάνει
επανειλημμένες ερωτήσεις και εμφανίζει πλήρη
ανικανότητα να σχηματίσει οποιαδήποτε
καινούρια ανάμνηση
◦ Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου υπάρχει
αναδρομική αμνησία που αφορά γεγονότα που
εκτείνονται στο παρελθόν, για μέρες ή κάποτε ακόμη
και για χρόνια
◦ καθώς η σύγχυση και η προδρομική αμνησία
ξεκαθαρίζουν, η αναδρομική αμνησία ελαττώνεται
για να αφήσει μια αμνησία που αφορά μόνο το ίδιο
το επεισόδιο
 Τα κύρια κλινικά χαρακτηριστικά είναι:
◦ Διατήρηση της άμεσης μνήμης
◦ Γενικευμένη προδρομική αμνησία
◦ Κάποιου βαθμού αναδρομική αμνησία
 Μετά το επεισόδιο, η αναδρομική αμνησία ελαττώνεται γρήγορα,
αν και πολλοί ασθενείς παραμένουν με ένα κενό μίας ή δύο
ημερών
◦ Άλλες νοητικές λειτουργίες, όπως η γλώσσα, η
επίλυση προβλημάτων και οι οπτικοχωρικές
λειτουργίες παραμένουν γενικά άθικτες.
 Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχουν
νευρολογικά σημεία ή συμπτώματα
 Υπάρχουν πολλές αναφορές εμφράκτων, παρά το
παροδικό των συμπτωμάτων
 Είναι συχνότερη σε άτομα μέσης ή μεγάλης ηλικίας
 Το γεγονός κρατά περίπου τέσσερις ως οκτώ ώρες,
μπορεί να είναι μεμονωμένο ή να επαναληφθεί
αρκετές φορές
 Υπάρχει στενή σχέση της παροδικής σφαιρικής
αμνησίας και
◦ της ημικρανίας,
◦ ένα μεγάλο αριθμό παραγόντων (π.χ.
σεξουαλική πράξη, εξαιρετικά έντονες
συγκινησιακές εμπειρίες)
◦ ένα ευρύ φάσμα παθολογικών καταστάσεων
(π.χ. κρανιοεγκεφαλική κάκωση, εγκεφαλικοί
όγκοι)
 Προσωρινή ισχαιμία στο πεδίο άρδευσης των
οπίσθιων εγκεφαλικών αρτηριών
◦ Μελέτες νευροαπεικόνησης έχουν δείξει μια
προσωρινή υπο-αιμάτωση σε πολλά
διαφορετικά τμήματα των πεδίων των οπίσθιων
εγκεφαλικών αρτηριών με επιστροφή στη
φυσιολογική αιμάτωση ταυτόχρονα με την
επιστροφή της φυσιολογικής μνήμης.
Άλλα είδη αμνησίας
 Μετα-τραυματική αμνησία
◦ Παροδική
◦ Αναδρομική ή προδρομική
◦ Η διάρκεια της έχει χρησιμοποιηθεί ως οδηγός
σχετικά με τη βαρύτητα της βλάβης
 Αμνησία προέλευσης
◦ Διατηρούνται οι πληροφορίες αλλά όχι η πηγή
τους
 Έκπτωση μνήμης λόγω άνοιας
Σύνδρομο Korsakoff
 Μακρόχρονη κατάχρηση αλκοόλ
 Κλινικά χαρακτηριστικά
◦ Προδρομική αμνησία
 Έκδηλη δυσχέρεια ή πλήρης αδυναμία
απομνημόνευσης νέων λεκτικών και μη λεκτικών
πληροφοριών.
 Το μνημονικό υλικό που φαίνεται να έχει γίνει
αντιληπτό δε μπορεί να ανακληθεί μετά από
ασυνήθιστα σύντομο χρονικό διάστημα
 σε βαριές περιπτώσεις μπορεί να ανέρχεται σε λίγα
λεπτά
 Οφείλεται σε διατομή των κυκλωμάτων που συνδέουν
τα μαστία και τον θάλαμο
◦ Αναδρομική αμνησία
 Δεν υπάρχει πλήρης συμφωνία σχετικά με την ύπαρξη
αναδρομικής αμνησίας
 συμφωνία ότι ο ασθενής εμφανίζει πολύ μεγάλη δυσχέρεια
αυθόρμητης ανάκλησης προηγούμενων γεγονότων.
 Περισσότερες πληροφορίες μπορούν να προκύψουν
μέσω άμεσων ερωτήσεων από όσες ο ασθενής μπορεί
να θυμηθεί αυθόρμητα
 Η ποσότητα των πληροφοριών μειώνεται όσο οι
ερωτήσεις πλησιάζουν χρονικά την παρούσα χρονική
στιγμή
 Ορισμένες πληροφορίες δεν έχουν ετικέτα χρόνου,
δηλαδή η χρονική σχέση τους με άλλα γεγονότα
φαίνεται να έχει χαθεί (σαφής ένδειξη αλκοολικής
αιτιολογίας)
 Μπορεί να οφείλεται σε βλάβη των μετωπιαίων λοβών
◦ Μυθοπλασία
 Πολλοί ασθενείς έχουν την τάση να γεμίζουν τα
κενά στις ιστορίες τους με φανταστικές αλλά
αληθοφανείς ιστορίες.
 Συνήθως παρατηρείται στην οξεία φάση της
διαταραχής σε συνδυασμό με κάποιο βαθμό
σύγχυσης
◦ Έλλειψη πρωτοβουλίας και αυθορμητισμού, σε
συνδυασμό με άμβλυνση του συναισθήματος
◦ Πολλές πτυχές της συμπεριφοράς δεν
διαταράσσονται
 Δεν υπάρχουν προβλήματα με τις βασικές
δραστηριότητες της καθημερινής ζωής
 Όταν βρίσκονται μακριά από το οικείο περιβάλλον
τους, οι ασθενείς αντιμετωπίζουν δυσκολίες
 ιδίως όταν απαιτείται η ενσωμάτωση νέων
πληροφοριών για την προσαρμογή της
συμπεριφοράς τους στις νέες συνθήκες
Άνοια
 Μία βαθμιαία απώλεια των γνωστικών
ικανοτήτων
 Η φυσιολογική έκπτωση των γνωστικών
ικανοτήτων (γήρας) μπορεί να αποκρύψει τα
πρώτα στάδια της νόσου
◦ Κοινή συμπτωματολογία
 Η διάγνωση επιτυγχάνεται μέσω κλινικών και
ειδικών ιστοπαθολογικών εξετάσεων
 Μη αναστρέψιμη
 Τύπου Alzheimer
 Αγγειακής αιτιολογίας
 Κροταφο-μετωπιαία
 Μετά από ΚΕΚ
 Μετά από εγκεφαλίτιδα
 Αναστρέψιμη
 Όγκοι του εγκεφάλου
 Τοξίκωση από ουσίες
 Υπαραχνοειδές
αιμάτωμα
Άνοια τύπου Alzheimer
 Οικογενειακό ιστορικό και άλλα αίτια (π.χ. ΚΕΚ)
 Έκπτωση γνωστικών λειτουργιών
 Μνήμη
◦ 1-3 έτη νόσου
 Έκπτωση προοπτικής και αναδρομικής μνήμης
◦ 3-10 έτη νόσου
 Επιδείνωση μνημονικών ελλειμμάτων
◦ 10-12 έτη νόσου
 Καθολική έκπτωση
 Συνοδά γνωστικά ελλείμματα
◦ Ανομία, κατασκευαστική απραξία, δυσκολία
αναγνώρισης προσώπων και προσανατολισμού
στο χώρο
 Συνοδές αλλαγές στην προσωπικότητα και τη
συμπεριφορά
◦ Αδιαφορία, καταθλιπτική διάθεση,
ευερεθιστότητα, απάθεια, αβουλησία
 Σποραδική εκδήλωση ή οικογενής νόσος
Alzheimer
 Ο οικογενής τύπος είναι αυτοσωμικά κυρίαρχος
και το γονίδιό του εντοπίζεται στο χρωμόσωμα 21
(πιθανώς και στο 19)
◦ Χρειάζεται να κληρονομηθεί μόνο ένα μεταλλαγμένο
αντίγραφο του γονιδίου για την εκδήλωση της νόσου
◦ Το γονίδιο σχετίζεται με την παραγωγή της
πρόδρομης πρωτεΐνης του αμυλοειδούς που
συνδέεται με το σχηματισμό των νευριτικών πλακών
Διαταραχές της μνήμης
 Πρώιμα συμπτώματα: ο ασθενής ξεχνάει ραντεβού,
δεν θυμάται πρόσφατα γεγονότα, επαναλαμβάνει τα
ίδια πράγματα σε συζητήσεις, ξεχνάει που έχει
τοποθετήσει κάτι
 Καθώς η νόσο προχωρά, οι διαταραχές της μνήμης
γίνονται εντονότερες
 Η επίδοση σε δοκιμασίες μνήμης είναι καλύτερη σε
έργα αναγνώρισης ή ανάκλησης με βοήθεια
◦ Δεν φτάνει στα επίπεδα υγειών ίδιας ηλικίας
 Διατηρείται καλύτερα η μνήμη γεγονότων από το
παρελθόν
◦ Οι ασθενείς ζουν στο παρελθόν
Διαταραχές του λόγου
 Το πιο κοινό σύμπτωμα είναι η δυσκολία στην ανεύρεση
των κατάλληλων λέξεων
◦ Πολύ συχνά ονόματα ανθρώπων
◦ Δυσκολίες στη συζήτηση
◦ Παραφασίες
◦ Έχουν αποδοθεί σε διαταραχή της σημασιολογικής μνήμης
 Επηρεάζονται τόσο ο προφορικός όσο και ο γραπτός λόγος
όπως και η ανάγνωση
 Η κατανόηση του λόγου διατηρείται όταν πρόκειται για
απλές συζητήσεις
◦ Μειώνεται καθώς η συζήτηση γίνεται πιο πολύπλοκη και
συμμετέχουν περισσότεροι ομιλητές
Διαταραχές των επιτελικών
λειτουργιών
 Μειωμένη επίδοση σε δοκιμασίες
◦ Ακόμα και όταν δεν υπάρχουν νευροαπεικονιστικά ευρήματα
μετωπιαίας δυσλειτουργίας
 Οι δοκιμασίες συνήθως είναι πολύπλοκες και απαιτούν την
ενεργοποίηση και άλλων λειτουργιών
 Οι διαταραχές των επιτελικών λειτουργιών είναι
δευτερογενείς
◦ Αποτέλεσμα διαταραχής σε άλλες γνωστικές λειτουργίες
Διαταραχές της οπτικοχωρικής
αντίληψης
 Πρώιμα συμπτώματα: αυτοκινητιστικά ατυχήματα
λόγω φτωχής εκτίμησης των αποστάσεων, απώλεια
προσανατολισμού, δυσκολία να κατέβουν/ανέβουν
σκάλες
 Απλές κατασκευαστικές δοκιμασίες (π.χ. σχεδίαση
ρολογιού, αντιγραφή απλών γραμμών) είναι πολύ
ευαίσθητες στην ανίχνευση οπτικοχωρικών διαταραχών
Gracey DJ & Morris RG, 2004, PSYCHIATRY 3:12
Νευροπαθολογικά χαρακτηριστικά
 Φλοιική ατροφία
 Νευροϊνιδιακοί κόμβοι
 Νευριτικές πλάκες
 Κοκκιοκενοτωπιώδη σωμάτια
 Σωμάτια Hirano
Φλοιική ατροφία στην άνοια τύπου Alzheimer
 Νευροϊνιδιακοί κόμβοι
◦ Νημάτια που αποτελούνται από ειδικές
πρωτεΐνες και συγκεντρώνονται ενδοκυτταρικά
◦ Προσβάλλουν κατά κύριο λόγο το οπίσθιο ήμισυ
του ιπποκάμπου και λιγότερο το πρόσθιο
◦ Παρόντες σε κάποια είδη άνοιας αλλά όχι στο
φυσιολογικό γήρας
 Νευριτικές πλάκες
◦ Σφαιρικοί σχηματισμοί που αποτελούνται από
εκφυλισμένες απολήξεις νευρικών και
γλοιακών κυττάρων και αποθέσεις β-
αμυλοειδούς
◦ Προηγούνται της εκφύλισης των νευρώνων
Νευριτικές πλάκες, απόθεση β-
αμυλοειδούς
Κοκκιοκενοτοπιώδης εκφύλιση
στην άνοια τύπου Alzheimer
Σωμάτια Hirano στην άνοια τύπου
Alzheimer
Νευροχημικά χαρακτηριστικά
 Απώλεια χολινεργικών υποδοχέων
 Απώλεια ακετυλοχολινοτρανσφεράσης
◦ Ένζυμο για το σχηματισμό ακετυλοχολίνης
◦ Η απώλεια μπορεί να φτάσει το 70%
◦ Κυρίως στον κροταφικό και το βρεγματικό
λοβό
◦ Συσχέτιση με τον αριθμό των νευριτικών
πλακών και της σοβαρότητας της νόσου
 Μείωση σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης στο
φλοιό
◦ Πιθανώς λόγω απώλειας προβολών από το
στέλεχος προς το φλοιό
 ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΜΗΝ ΑΦΗΣΕΤΕ
ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ
 ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

7. Memory.pdf

  • 1.
    Η μνήμη καιοι διαταραχές της
  • 2.
  • 3.
     Κωδίκευση (encoding) ◦πρόσληψη και αρχική επεξεργασία των ερεθισμάτων, καταγραφή και αρχική αποθήκευσή τους  Επανάληψη/Νοερή ανάκληση (?)  Παγίωση (consolidation) ◦ αποθήκευση των πληροφοριών με τη μορφή αναπαραστάσεων  Ανάκληση (retrieval)
  • 5.
  • 6.
     Η μνήμηχωρίζεται με βάση τον χρόνο αποθήκευσης των πληροφοριών
  • 7.
    Μνήμη Μακρόχρονη Βραχύχρονη Πρόδηλη ΆδηληΑκουστική/Λεκτική Οπτικοχωρική Μνήμη επεισοδίων Σημασιολογική Αντιληπτική Διαδικαστική
  • 8.
     Η μνήμηχωρίζεται και με βάση τον τρόπο απόκτησης των πληροφοριών
  • 9.
    Μνήμη Μακρόχρονη Βραχύχρονη Πρόδηλη ΆδηληΑκουστική/Λεκτική Οπτικοχωρική Μνήμη επεισοδίων Σημασιολογική Αντιληπτική Διαδικαστική
  • 10.
     Η μνήμηχωρίζεται και με βάση το είδος των πληροφοριών που αποθηκεύονται
  • 11.
    Μνήμη Μακρόχρονη Βραχύχρονη Πρόδηλη ΆδηληΑκουστική/Λεκτική Οπτικοχωρική Μνήμη επεισοδίων Σημασιολογική Αντιληπτική Διαδικαστική
  • 12.
  • 13.
     Μνήμη εργασίας ◦1-2 min  Δοκιμαστική ανάκληση  Τρέχουσα συμπεριφορά  Αποθήκευση στη βραχύχρονη και ακολούθως στη μακρόχρονη μνήμη
  • 14.
    Μνήμη εργασίας -Baddeley Κεντρικός επεξεργαστής Οπτικοχωρικό σημειωματάριο Φωνολογικό κύκλωμα
  • 16.
  • 17.
  • 18.
    Το νευρωνικό υπόστρωματης μνήμης εργασίας &της βραχύχρονης μνήμης  Μνήμη εργασίας ◦ Προμετωπιαίος φλοιός  Βραχύχρονη μνήμη ◦ Μελέτες ασθενών: βλάβες στις πολύτυπες περιοχές του οπίσθιου βρεγματικού και του οπίσθιου κροταφικού φλοιού
  • 19.
    Μακρόχρονη μνήμη  Σταθερή,μόνιμη αποθήκευση πληροφοριών
  • 20.
  • 21.
     Πρόδηλη μνήμη(explicit, declarative) ◦ Συνειδητή επεξεργασία πληροφοριών  Λεκτικές & μη-λεκτικές ◦ Ιππόκαμπος ◦ Μνήμη επεισοδίων & σημασιολογική μνήμη
  • 22.
     Μνήμη επεισοδίων ◦Γεγονότα του παρελθόντος  Γεγονός, χώρος, χρόνος ◦ Αυτοβιογραφία ◦ Εκούσια ή ακούσια ανάκληση
  • 23.
    ◦ Αυτονοητική επίγνωση(Tulving)  Λειτουργία της αυτοβιογραφικής μνήμης  Επιτρέπει την επίγνωση του εαυτού μας ως μια ενιαία συνεχή οντότητα μέσα στο χρόνο  Αίσθηση συνέχειας
  • 24.
    Το ταξίδι στοχρόνο αποτελεί μια ικανότητα της μνήμης, που χαρακτηρίζει τους ανθρώπους αλλά όχι τα άλλα ζώα και η οποία εξαρτάται από την ωρίμανση του οργανισμού με αποτέλεσμα να μην παρατηρείται σε βρέφη και παιδιά μικρής ηλικίας.  Tulving
  • 25.
     Βλάβες στονιππόκαμπο και τον μετωπιαίο φλοιό  έλλειμμα στη συμπεριφορά αυτορρύθμισης και την ικανότητα αξιοποίησης παρελθοντικών εμπειριών κατά τη λήψη αποφάσεων που αφορούν στο μέλλον
  • 26.
     Σημασιολογική μνήμη ◦Έννοιες, γνώσεις που δεν είναι αυτοβιογραφικές ◦ Ομαδοποιούνται και αποθηκεύονται ◦ Δεν είναι πάντα γνωστές οι περιστάσεις που αποκτήθηκε η πληροφορία ◦ Κροταφικές και μετωπιαίες περιοχές
  • 27.
    Το νευρωνικό υπόστρωματης έκδηλης μνήμης Κροταφικο-μετωπιαίο σύστημα
  • 28.
    Ο ρόλος τουιπποκάμπου
  • 29.
  • 30.
    Ανατομία  Μεταιχμιακόσύστημα  Δύο έλικες ◦ Αμμώνειο κέρας  Πυραμιδικά κύτταρα ◦ Οδοντωτή έλικα  Κοκκώδη κύτταρα  Οργάνωση πυραμιδικών κυττάρων σε 4 ομάδες ◦ CA1, CA2, CA3, CA4
  • 31.
     Συνδέεται μετον υπόλοιπο εγκέφαλο μέσω της  Διατιτραίνουσας οδού ◦ Σύνδεση με οπίσθιες περιοχές  Παρυφής-ψαλίδας ◦ Σύνδεση με θάλαμο, μετωπιαίο φλοιό, βασικά γάγγλια, υποθάλαμο
  • 32.
  • 33.
    Κροταφικός λοβός  Αφαίρεσητμήματος του κροταφικού λοβού ως θεραπεία για την επιληψία  Μελέτες ασθενών που μετά την επέμβαση υπεβλήθησαν σε νευροψυχολογικές δοκιμασίες  Αφαίρεση τμήματος του δεξιού κροταφικού λοβού ◦ Μειωμένη επίδοση σε δοκιμασίες λαβυρίνθου, αναγνώρισης συναισθημάτων, αντίληψης του χώρου  Αφαίρεση τμήματος του αριστερού κροταφικού λοβού ◦ Μειωμένη επίδοση σε δοκιμασίες ανάκλησης λέξεων, μη- χωρικών συσχετίσεων
  • 34.
    Βρεγματικός & ινιακόςλοβός  Ειδικές δυσκολίες στη μακρόχρονη μνήμη ◦ αμνησία χρωμάτων ◦ ανομία αντικειμένων (αδυναμία ανάκλησης των ονομάτων των αντικειμένων) ◦ τοπογραφική αμνησία (αδυναμία ανάκλησης της θέσης ενός αντικειμένου στο χώρο)  Μόνο όταν υπάρχουν αμφίπλευρες βλάβες
  • 35.
    Μετωπιαίος λοβός  HemisphericEncoding and Retrieval Asymmetry ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ Κοιλιακός-πλάγιος προμετωπιαίος φλ. Κογχομετωπιαίος φλ. ΔΕΞΙΟΣ Προκινητικός φλοιός Ραχιαίος-πλάγιος προμ. φλοιός Κροταφικό-βρεγματικός φλοιός
  • 36.
     Η ασυμμετρίαμεταξύ κωδίκευσης και ανάκλησης ενδεχομένως σχετίζεται με την ασυμμετρία των ημισφαιρίων στις λεκτικές και τις χωρικές διεργασίες.  Η αποθήκευση των περισσότερων πληροφοριών περιλαμβάνει τη χρήση της γλώσσας, ενώ η ανάκληση απαιτεί επιπρόσθετες χωρικές διεργασίες για τον εντοπισμό των αποθηκευμένων πληροφοριών.
  • 37.
  • 38.
     Ασύνειδη επεξεργασίαπληροφοριών  Δύσκολη απόσβεση  Αντιληπτική μνήμη ◦ ερεθίσματα που δεν έγιναν αντικείμενο προσοχής αλλά δημιούργησαν κάποια αναπαράσταση  Διαδικαστική μνήμη ◦ γνώση δεξιοτήτων
  • 39.
    Το νευρωνικό υπόστρωματης άδηλης μνήμης Νεόφλοιος– βασικά γάγγλια
  • 40.
  • 41.
     Συναισθηματικά φορτισμέναγεγονότα συγκρατούνται εντονότερα στη μνήμη  Έκδηλη και άδηλη μνήμη  Ο ρόλος της αμυγδαλής  Σύνδεση με το σύστημα της άδηλης μνήμης μέσω των βασικών γαγγλίων
  • 42.
    Το νευρωνικό υπόστρωματης συναισθηματικής μνήμης
  • 43.
  • 44.
  • 45.
  • 46.
     Αναδρομική ◦ Αδυναμίαανάκλησης γεγονότων και πληροφοριών πριν τη βλάβη  Προδρομική ◦ Αδυναμία εκμάθησης νέων πληροφοριών
  • 47.
    Βλάβη Προδρομική αμνησία Αναδρομικήαμνησία Αναδρομική αμνησία (retrograde amnesia): αδυναμία ανάκλησης πληροφοριών που αποκτήθηκαν πριν τη βλάβη Προδρομική αμνησία (anterograde amnesia): αδυναμία συγκράτησης νέων πληροφοριών
  • 49.
     Γιατί διατηρούνταιπαλαιότερες μνήμες και χάνονται πιο πρόσφατες στην αναδρομική αμνησία;  Θεωρίες
  • 50.
    Η θεωρία τουσυστήματος παγίωσης  Η παγίωση των πληροφοριών πραγματοποιείται στον ιππόκαμπο  Όταν ολοκληρωθεί η παγίωση, οι πληροφορίες μεταφέρονται σε άλλη περιοχή του νεόφλοιου  Βλάβη στον ιππόκαμπο ◦ δεν επηρεάζει την ανάκληση παλαιότερων πληροφοριών  έχουν μεταφερθεί σε άλλη περιοχή ◦ επηρεάζει την ανάκληση πρόσφατων πληροφοριών  δεν έχουν ακόμα μεταφερθεί σε άλλη περιοχή
  • 51.
    Η θεωρία τωνπολλαπλών ιχνών  Υπάρχουν τρία είδη μνήμης ◦ Αυτοβιογραφική μνήμη ◦ Σημασιολογική μνήμη γεγονότων ◦ Γενική σημασιολογική μνήμη  Τα τρία είδη μνήμης έχουν διαφορετική ευαισθησία σε βλάβες του κροταφικού λοβού ◦ Αυτοβιογραφική μνήμη: ιππόκαμπος ◦ Σημασιολογική μνήμη γεγονότων: γειτονικές κροταφικές περιοχές ◦ Γενική σημασιολογική μνήμη: άλλες περιοχές του φλοιού
  • 52.
     Οι μνήμεςαλλάζουν με την πάροδο του χρόνου καθώς ανακαλούνται, επανεκτιμώνται και αποθηκεύονται ◦ Τροποποίηση στα είδη μνήμης (π.χ. αυτοβιογραφικές μνήμες μετατρέπονται σε σημασιολογικές μνήμες γεγονότων) ◦ Οι παλαιότερες πληροφορίες υφίστανται περισσότερες αναδιοργανώσεις και αποθηκεύονται σε διαφορετικά σημεία ◦ Οι παλαιότερες πληροφορίες διατηρούνται περισσότερο  Η αναδρομική αμνησία εξαρτάται από την έκταση της βλάβης
  • 53.
    Η θεωρία τηςεπανα-παγίωσης  Οι μνήμες δεν διαθέτουν ένα συγκεκριμένο νευρωνικό υπόστρωμα  Κάθε φορά που ανακαλείται μία μνήμη, επανα- παγιώνεται ◦ Περνά σε μία νέα φάση επεξεργασίας και αποθηκεύεται ως νέα μνήμη ◦ Σχηματισμός πολλών μνημών για το ίδιο γεγονός ◦ Περισσότερες μνήμες για παλαιότερα γεγονότα
  • 54.
  • 55.
    Annese et al.,Nat Commun. 2014;5:3122
  • 58.
  • 59.
     Αδυναμία ναθυμηθούμε συμβάντα από τη βρεφική έως την πρώιμη παιδική ηλικία μας  Απόκτηση πολλών ικανοτήτων (π.χ. γλώσσα) χωρίς να θυμόμαστε την πλειονότητα των εμπειριών μέσα από τις οποίες τις αποκτήσαμε.  Υποθέσεις ◦ Τα συστήματα της μνήμης ωριμάζουν με διαφορετικό ρυθμό ◦ Ο εγκέφαλος παίζει ενεργό ρόλο στην απόσβεση παλαιών μνημών, για να εξασφαλίσει χώρο για νέες
  • 60.
  • 61.
     Η διαταραχήαυτή αφορά περισσότερο στην πρόσφατη μνήμη  Είναι πιθανό ορισμένα από τα μνημονικά ελλείμματα που παρατηρούνται στις μετωπιαίες βλάβες να οφείλονται στην διαταραχή των συνδέσεων μεταξύ μετωπιαίων περιοχών και περιοχών του μεταιχμιακού συστήματος.
  • 62.
  • 63.
     Επεισόδια πουχαρακτηρίζονται από σύγχυση κατά τη διάρκεια της οποίας ο ασθενής κάνει επανειλημμένες ερωτήσεις και εμφανίζει πλήρη ανικανότητα να σχηματίσει οποιαδήποτε καινούρια ανάμνηση ◦ Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου υπάρχει αναδρομική αμνησία που αφορά γεγονότα που εκτείνονται στο παρελθόν, για μέρες ή κάποτε ακόμη και για χρόνια ◦ καθώς η σύγχυση και η προδρομική αμνησία ξεκαθαρίζουν, η αναδρομική αμνησία ελαττώνεται για να αφήσει μια αμνησία που αφορά μόνο το ίδιο το επεισόδιο
  • 64.
     Τα κύριακλινικά χαρακτηριστικά είναι: ◦ Διατήρηση της άμεσης μνήμης ◦ Γενικευμένη προδρομική αμνησία ◦ Κάποιου βαθμού αναδρομική αμνησία  Μετά το επεισόδιο, η αναδρομική αμνησία ελαττώνεται γρήγορα, αν και πολλοί ασθενείς παραμένουν με ένα κενό μίας ή δύο ημερών ◦ Άλλες νοητικές λειτουργίες, όπως η γλώσσα, η επίλυση προβλημάτων και οι οπτικοχωρικές λειτουργίες παραμένουν γενικά άθικτες.
  • 65.
     Στις περισσότερεςπεριπτώσεις δεν υπάρχουν νευρολογικά σημεία ή συμπτώματα  Υπάρχουν πολλές αναφορές εμφράκτων, παρά το παροδικό των συμπτωμάτων  Είναι συχνότερη σε άτομα μέσης ή μεγάλης ηλικίας  Το γεγονός κρατά περίπου τέσσερις ως οκτώ ώρες, μπορεί να είναι μεμονωμένο ή να επαναληφθεί αρκετές φορές
  • 66.
     Υπάρχει στενήσχέση της παροδικής σφαιρικής αμνησίας και ◦ της ημικρανίας, ◦ ένα μεγάλο αριθμό παραγόντων (π.χ. σεξουαλική πράξη, εξαιρετικά έντονες συγκινησιακές εμπειρίες) ◦ ένα ευρύ φάσμα παθολογικών καταστάσεων (π.χ. κρανιοεγκεφαλική κάκωση, εγκεφαλικοί όγκοι)
  • 67.
     Προσωρινή ισχαιμίαστο πεδίο άρδευσης των οπίσθιων εγκεφαλικών αρτηριών ◦ Μελέτες νευροαπεικόνησης έχουν δείξει μια προσωρινή υπο-αιμάτωση σε πολλά διαφορετικά τμήματα των πεδίων των οπίσθιων εγκεφαλικών αρτηριών με επιστροφή στη φυσιολογική αιμάτωση ταυτόχρονα με την επιστροφή της φυσιολογικής μνήμης.
  • 68.
  • 69.
     Μετα-τραυματική αμνησία ◦Παροδική ◦ Αναδρομική ή προδρομική ◦ Η διάρκεια της έχει χρησιμοποιηθεί ως οδηγός σχετικά με τη βαρύτητα της βλάβης  Αμνησία προέλευσης ◦ Διατηρούνται οι πληροφορίες αλλά όχι η πηγή τους  Έκπτωση μνήμης λόγω άνοιας
  • 70.
  • 71.
     Μακρόχρονη κατάχρησηαλκοόλ  Κλινικά χαρακτηριστικά ◦ Προδρομική αμνησία  Έκδηλη δυσχέρεια ή πλήρης αδυναμία απομνημόνευσης νέων λεκτικών και μη λεκτικών πληροφοριών.  Το μνημονικό υλικό που φαίνεται να έχει γίνει αντιληπτό δε μπορεί να ανακληθεί μετά από ασυνήθιστα σύντομο χρονικό διάστημα  σε βαριές περιπτώσεις μπορεί να ανέρχεται σε λίγα λεπτά  Οφείλεται σε διατομή των κυκλωμάτων που συνδέουν τα μαστία και τον θάλαμο
  • 72.
    ◦ Αναδρομική αμνησία Δεν υπάρχει πλήρης συμφωνία σχετικά με την ύπαρξη αναδρομικής αμνησίας  συμφωνία ότι ο ασθενής εμφανίζει πολύ μεγάλη δυσχέρεια αυθόρμητης ανάκλησης προηγούμενων γεγονότων.  Περισσότερες πληροφορίες μπορούν να προκύψουν μέσω άμεσων ερωτήσεων από όσες ο ασθενής μπορεί να θυμηθεί αυθόρμητα  Η ποσότητα των πληροφοριών μειώνεται όσο οι ερωτήσεις πλησιάζουν χρονικά την παρούσα χρονική στιγμή  Ορισμένες πληροφορίες δεν έχουν ετικέτα χρόνου, δηλαδή η χρονική σχέση τους με άλλα γεγονότα φαίνεται να έχει χαθεί (σαφής ένδειξη αλκοολικής αιτιολογίας)  Μπορεί να οφείλεται σε βλάβη των μετωπιαίων λοβών
  • 73.
    ◦ Μυθοπλασία  Πολλοίασθενείς έχουν την τάση να γεμίζουν τα κενά στις ιστορίες τους με φανταστικές αλλά αληθοφανείς ιστορίες.  Συνήθως παρατηρείται στην οξεία φάση της διαταραχής σε συνδυασμό με κάποιο βαθμό σύγχυσης ◦ Έλλειψη πρωτοβουλίας και αυθορμητισμού, σε συνδυασμό με άμβλυνση του συναισθήματος
  • 74.
    ◦ Πολλές πτυχέςτης συμπεριφοράς δεν διαταράσσονται  Δεν υπάρχουν προβλήματα με τις βασικές δραστηριότητες της καθημερινής ζωής  Όταν βρίσκονται μακριά από το οικείο περιβάλλον τους, οι ασθενείς αντιμετωπίζουν δυσκολίες  ιδίως όταν απαιτείται η ενσωμάτωση νέων πληροφοριών για την προσαρμογή της συμπεριφοράς τους στις νέες συνθήκες
  • 75.
  • 76.
     Μία βαθμιαίααπώλεια των γνωστικών ικανοτήτων  Η φυσιολογική έκπτωση των γνωστικών ικανοτήτων (γήρας) μπορεί να αποκρύψει τα πρώτα στάδια της νόσου ◦ Κοινή συμπτωματολογία  Η διάγνωση επιτυγχάνεται μέσω κλινικών και ειδικών ιστοπαθολογικών εξετάσεων
  • 77.
     Μη αναστρέψιμη Τύπου Alzheimer  Αγγειακής αιτιολογίας  Κροταφο-μετωπιαία  Μετά από ΚΕΚ  Μετά από εγκεφαλίτιδα  Αναστρέψιμη  Όγκοι του εγκεφάλου  Τοξίκωση από ουσίες  Υπαραχνοειδές αιμάτωμα
  • 78.
  • 79.
     Οικογενειακό ιστορικόκαι άλλα αίτια (π.χ. ΚΕΚ)  Έκπτωση γνωστικών λειτουργιών  Μνήμη ◦ 1-3 έτη νόσου  Έκπτωση προοπτικής και αναδρομικής μνήμης ◦ 3-10 έτη νόσου  Επιδείνωση μνημονικών ελλειμμάτων ◦ 10-12 έτη νόσου  Καθολική έκπτωση
  • 80.
     Συνοδά γνωστικάελλείμματα ◦ Ανομία, κατασκευαστική απραξία, δυσκολία αναγνώρισης προσώπων και προσανατολισμού στο χώρο  Συνοδές αλλαγές στην προσωπικότητα και τη συμπεριφορά ◦ Αδιαφορία, καταθλιπτική διάθεση, ευερεθιστότητα, απάθεια, αβουλησία
  • 81.
     Σποραδική εκδήλωσηή οικογενής νόσος Alzheimer  Ο οικογενής τύπος είναι αυτοσωμικά κυρίαρχος και το γονίδιό του εντοπίζεται στο χρωμόσωμα 21 (πιθανώς και στο 19) ◦ Χρειάζεται να κληρονομηθεί μόνο ένα μεταλλαγμένο αντίγραφο του γονιδίου για την εκδήλωση της νόσου ◦ Το γονίδιο σχετίζεται με την παραγωγή της πρόδρομης πρωτεΐνης του αμυλοειδούς που συνδέεται με το σχηματισμό των νευριτικών πλακών
  • 82.
    Διαταραχές της μνήμης Πρώιμα συμπτώματα: ο ασθενής ξεχνάει ραντεβού, δεν θυμάται πρόσφατα γεγονότα, επαναλαμβάνει τα ίδια πράγματα σε συζητήσεις, ξεχνάει που έχει τοποθετήσει κάτι  Καθώς η νόσο προχωρά, οι διαταραχές της μνήμης γίνονται εντονότερες  Η επίδοση σε δοκιμασίες μνήμης είναι καλύτερη σε έργα αναγνώρισης ή ανάκλησης με βοήθεια ◦ Δεν φτάνει στα επίπεδα υγειών ίδιας ηλικίας  Διατηρείται καλύτερα η μνήμη γεγονότων από το παρελθόν ◦ Οι ασθενείς ζουν στο παρελθόν
  • 83.
    Διαταραχές του λόγου Το πιο κοινό σύμπτωμα είναι η δυσκολία στην ανεύρεση των κατάλληλων λέξεων ◦ Πολύ συχνά ονόματα ανθρώπων ◦ Δυσκολίες στη συζήτηση ◦ Παραφασίες ◦ Έχουν αποδοθεί σε διαταραχή της σημασιολογικής μνήμης  Επηρεάζονται τόσο ο προφορικός όσο και ο γραπτός λόγος όπως και η ανάγνωση  Η κατανόηση του λόγου διατηρείται όταν πρόκειται για απλές συζητήσεις ◦ Μειώνεται καθώς η συζήτηση γίνεται πιο πολύπλοκη και συμμετέχουν περισσότεροι ομιλητές
  • 84.
    Διαταραχές των επιτελικών λειτουργιών Μειωμένη επίδοση σε δοκιμασίες ◦ Ακόμα και όταν δεν υπάρχουν νευροαπεικονιστικά ευρήματα μετωπιαίας δυσλειτουργίας  Οι δοκιμασίες συνήθως είναι πολύπλοκες και απαιτούν την ενεργοποίηση και άλλων λειτουργιών  Οι διαταραχές των επιτελικών λειτουργιών είναι δευτερογενείς ◦ Αποτέλεσμα διαταραχής σε άλλες γνωστικές λειτουργίες
  • 85.
    Διαταραχές της οπτικοχωρικής αντίληψης Πρώιμα συμπτώματα: αυτοκινητιστικά ατυχήματα λόγω φτωχής εκτίμησης των αποστάσεων, απώλεια προσανατολισμού, δυσκολία να κατέβουν/ανέβουν σκάλες  Απλές κατασκευαστικές δοκιμασίες (π.χ. σχεδίαση ρολογιού, αντιγραφή απλών γραμμών) είναι πολύ ευαίσθητες στην ανίχνευση οπτικοχωρικών διαταραχών
  • 86.
    Gracey DJ &Morris RG, 2004, PSYCHIATRY 3:12
  • 87.
    Νευροπαθολογικά χαρακτηριστικά  Φλοιικήατροφία  Νευροϊνιδιακοί κόμβοι  Νευριτικές πλάκες  Κοκκιοκενοτωπιώδη σωμάτια  Σωμάτια Hirano
  • 88.
    Φλοιική ατροφία στηνάνοια τύπου Alzheimer
  • 89.
     Νευροϊνιδιακοί κόμβοι ◦Νημάτια που αποτελούνται από ειδικές πρωτεΐνες και συγκεντρώνονται ενδοκυτταρικά ◦ Προσβάλλουν κατά κύριο λόγο το οπίσθιο ήμισυ του ιπποκάμπου και λιγότερο το πρόσθιο ◦ Παρόντες σε κάποια είδη άνοιας αλλά όχι στο φυσιολογικό γήρας
  • 91.
     Νευριτικές πλάκες ◦Σφαιρικοί σχηματισμοί που αποτελούνται από εκφυλισμένες απολήξεις νευρικών και γλοιακών κυττάρων και αποθέσεις β- αμυλοειδούς ◦ Προηγούνται της εκφύλισης των νευρώνων
  • 92.
  • 93.
  • 94.
    Σωμάτια Hirano στηνάνοια τύπου Alzheimer
  • 95.
    Νευροχημικά χαρακτηριστικά  Απώλειαχολινεργικών υποδοχέων  Απώλεια ακετυλοχολινοτρανσφεράσης ◦ Ένζυμο για το σχηματισμό ακετυλοχολίνης ◦ Η απώλεια μπορεί να φτάσει το 70% ◦ Κυρίως στον κροταφικό και το βρεγματικό λοβό ◦ Συσχέτιση με τον αριθμό των νευριτικών πλακών και της σοβαρότητας της νόσου
  • 96.
     Μείωση σεροτονίνηςκαι νοραδρεναλίνης στο φλοιό ◦ Πιθανώς λόγω απώλειας προβολών από το στέλεχος προς το φλοιό
  • 97.
     ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΜΗΝΑΦΗΣΕΤΕ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ  ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ