Α΄Δημοτικού
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Χαράλαμπος Λεμονίδης Αθανάσιος Θεοδώρου
Αχιλλέας Καψάλης Δημήτριος Πνευματικός
Μαθηματικά
Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Τετράδιο Εργασιών
δ΄ τεύχος
ISBN Set 978-960-06-2461-8
Τ.Δ΄ 978-960-06-2465-6Κωδικός Βιβλίου: 0-10-0012
(01) 000000 0 10 0012 2
Tετράδιο Eργασιών
TETAPTO TEYXOΣ
Mαθηματικά A΄ Δημοτικού
Mαθηματικά της Φύσης και της Zωής
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 1
-
ΣYΓΓPAΦEIΣ Χαράλαμπος Λεμονίδης, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής
Μακεδονίας
Aθανάσιος Θεοδώρου, Εκπαιδευτικός
Aχιλλέας Kαψάλης, Kαθηγητής του Πανεπιστημίου Mακεδονίας
Δημήτριος Πνευματικός, Λέκτορας του Πανεπιστημίου Δυτικής
Mακεδονίας
KPITEΣ-AΞIOΛOΓHTEΣ Θεοδόσιος Zαχαριάδης, Aναπληρωτής Kαθηγητής του Πανεπιστημίου
Aθηνών
Mαρία Kοτσακώστα, Σχολική Σύμβουλος
Θεόφιλος Tζώρτζης, Εκπαιδευτικός
EIKONOΓPAΦHΣH Κωνσταντίνος Αρώνης, Σκιτσογράφος-Εικονογράφος
ΦIΛOΛOΓIKH EΠIMEΛEIA Φρόσω Ξιξή, Φιλόλογος
YΠEYΘYNOΣ TOY MAΘHMATOΣ
KATA TH ΣYΓΓPAΦH Γεώργιος Τύπας, Μόνιμος Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
YΠEYΘYNH TOY YΠOEPΓOY Mαρία Xιονίδου-Mοσκοφόγλου, Eπίκουρος Kαθηγήτρια
του Πανεπιστημίου Aιγαίου
EΞΩΦYΛΛO Aνδρέας Γκολφινόπουλος, Εικαστικός Καλλιτέχνης
ΠPOEKTYΠΩTIKEΣ
EPΓAΣIEΣ ACCESS Γραφικές Tέχνες A.E.
Γ΄ Κ.Π.Σ. / ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ / Ενέργεια 2.2.1. / Κατηγορία Πράξεων 2.2.1.α:
«Αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών και συγγραφή νέων εκπαιδευτικών πακέτων»
ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ
Μιχάλης Αγ. Παπαδόπουλος
Ομότιμος Καθηγητής του Α.Π.Θ.
Πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
Πράξη με τίτλο: «Συγγραφή νέων βιβλίων και παραγωγή
υποστηρικτικού εκπαιδευτικού υλικού με βάση
το ΔΕΠΠΣ και τα ΑΠΣ για το Δημοτικό και το Nηπιαγωγείο»
Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου
Γεώργιος Τύπας
Mόνιμος Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
Αναπληρωτής Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου
Γεώργιος Οικονόμου
Mόνιμος Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
Έργο συγχρηματοδοτούμενο 75% από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και 25% από εθνικούς πόρους.
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 19/1/2015 2:19 μμ Page 2
Mαθηματικά Α΄ Δημοτικού
Mαθηματικά της Φύσης και της Ζωής
TETAPTO TEYXOΣ
Τετράδιο Εργασιών
Χαράλαμπος Λεμονίδης Aθανάσιος Θεοδώρου Aχιλλέας Kαψάλης
Δημήτριος Πνευματικός
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
ANAΔOXOΣ ΣYΓΓPAΦHΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ Α.Ε.
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Η συγγραφή και η επιστηµονική επιµέλεια του βιβλίου πραγµατοποιήθηκε
υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
10-0012_001-003_008TET-TEYXOΣ Δ 25/1/2016 3:17 μμ Page 3
4
Xρωματικά σύμβολα
Kάθε κεφάλαιο, ανάλογα με τη
θεματική περιοχή στην οποία
αναφέρεται, έχει ένα χρώμα.
Oι περιοχές είναι οι εξής:
O Πυθαγόρας που σκέφτεται
- Σύμβολο σκέψης: Eμφανίζεται σε
δραστηριότητες νοερών υπολογισμών.
H μέλισσα - Σύμβολο εργατικότητας:
Eμφανίζεται σε δραστηριότητες
εφαρμογής και εμπέδωσης.
O σκύλος ιχνηλάτης - Σύμβολο ανακάλυψης:
Eμφανίζεται στις δραστηριότητες που
εισάγουν τους μαθητές στη νέα γνώση.
O ελέφαντας - Σύμβολο μνήμης:
Eμφανίζεται στις δραστηριότητες
επανάληψης.
Oμάδα μαθητών - Σύμβολο ομαδικότητας:
Eμφανίζεται σε δραστηριότητες που είναι
δυνατό να γίνουν σε ομάδες.
Oι αριθμοί από το 1 έως
16
1. ∆είχνουµε τις καρτέλες µε τους αριθµούς
∆ιαβάζω τους αριθµού
2 4 1
Συµπληρώνω την εικόνα µε τα µήλα και τις κ
Βάζω σε κύκλο τόσα παιχνίδια όσα δη
2
4
3
5
44
Tίτλος
κεφαλαίου
Σύμβολο-κλειδί
για το είδος της
εργασίας που
ακολουθεί *
Aριθμός
κεφαλαίου
Aριθμός σελίδας
Eικονίδια (σύμβολα-κλειδιά)
Στην επάνω αριστερή γωνία κάθε δραστηριότητας
υπάρχει ένα από τα ακόλουθα σύμβολα:
Eπανάληψη
Aριθμοί
Πράξεις
Γεωμετρία
Mετρήσεις
Προβλήματα
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 4
5
το 1 έως το 5
ε τους αριθµούς, τους οποίους διαβάζουν οι µαθητές.
υς αριθµούς.
1 3 5
λα και τις κουκκίδες που λείπουν.
ίδια όσα δηλώνει ο αριθµός.
2
3
5
17
Πόσες είναι οι κουκκίδες;
4. ∆είχνουµε τις καρτέλες µε τις κουκκίδες και οι µαθητές βρίσκουν πόσες είναι.
Βρίσκω πόσα είναι τα δάχτυλα και τα κυβάκια
και τα συνδέω µε τους αντίστοιχους αριθµούς.
Μετρώ τα µπαλόνια που κρατά κάθε παιδί και συνδέω
την εικόνα µε τον αντίστοιχο αριθµό.
2 4 3 5
4
3
5
2
Aριθμός
δραστηριότητας
Διδακτικοί στόχοι
του κεφαλαίου
Σημείωση για τον δάσκαλο
στους νοερούς υπολογισμούς
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 5
6
Πυθαγόρας ο Σάμιος (περίπου 600 π.Χ.)
O Πυθαγόρας ήταν ένας σπουδαίος μαθηματικός
της αρχαιότητας που γεννήθηκε στη Σάμο. Ίδρυσε μια σχολή,
τη σχολή των Πυθαγορείων, οι οποίοι μελετούσαν τη φιλοσοφία,
τα μαθηματικά και τις επιστήμες. Είχε δασκάλους μεγάλους
σοφούς της αρχαιότητας και ταξίδεψε στην Ασία και
την Αίγυπτο όπου μελέτησε την αιγυπτιακή φιλοσοφία,
τα μαθηματικά, την αστρονομία και την ιατρική.
O Πυθαγόρας έμεινε γνωστός ως ο άνθρωπος που έβλεπε
παντού αριθμούς.
O Πυθαγόρας
H Kορίνα
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 6
7
Υπατία η Αλεξανδρινή (370-415 μ.Χ.)
Η Υπατία ήταν η πρώτη γυναίκα μαθηματικός στην Ιστορία.
Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια.
Ήταν κόρη του φιλόσοφου Θέωνα, διευθυντή του Πανεπιστημίου της
Αλεξάνδρειας. Για τον λόγο αυτό είχε την τύχη να αποκτήσει σπάνια
μόρφωση, σε μια εποχή που η θέση της γυναίκας στην κοινωνία
ήταν πολύ διαφορετική από ό,τι σήμερα. Συνέχισε τις σπουδές
της στην Αθήνα και τη Ρώμη εντυπωσιάζοντας όλους όσοι
τη συναναστρέφονταν με το πνεύμα, τη σεμνότητα, την ομορφιά και
την ευγλωττία της. Επιστρέφοντας στην Αλεξάνδρεια πολύ σύντομα
αναδείχθηκε σε μεγάλη δασκάλα της φιλοσοφίας και των
μαθηματικών.
H Yπατία
H Bάσω
H Ίλντα
O Mελέτης
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 7
8
Δομή του βιβλίου 4-5
Oι ήρωες του βιβλίου 6-7
Περιεχόμενα 8-9
Xρωματικά σύμβολα
Eπανάληψη
Aριθμοί
Πράξεις
Γεωμετρία
Mετρήσεις
Προβλήματα
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 8
Eνότητα 9η:
ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 100 – ΠΡΑΞΕΙΣ – ΒΑΡΟΣ –
ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ
58Κεφάλαιο 58ο:
Οι αριθμοί μέχρι το 100 – Χρήματα . . . . . . . . . . . . . 22-23
59Κεφάλαιο 59ο:
Πολλαπλασιασμός και διαίρεση . . . . . . . . . . . . . . . 24-25
60Κεφάλαιο 60ό:
Βάρος – Λειτουργία ζυγαριάς . . . . . . . . . . . . . . . . . 26-27
61Κεφάλαιο 61ο:
Χαράξεις σχημάτων – Παζλ, πλακόστρωτο . . . . . . . . 28-29
62Κεφάλαιο 62ο:
Προβλήματα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30-31
63Κεφάλαιο 63ο:
Επαναληπτικό μάθημα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32-33
9
Γ΄ Περίοδος
Αριθμοί: Οι αριθμοί μέχρι το 100.
Πράξεις: Προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων και
μονοψήφιων αριθμών – Προσθέσεις και
αφαιρέσεις με υπέρβαση της δεκάδας –
Πολλαπλασιασμός.
Γεωμετρία: Χαράξεις, παζλ, πλακόστρωτο και μωσαϊκά –
Γεωμετρικά σχήματα – Συμμετρία.
Μετρήσεις: Μέτρηση συνεχών μεγεθών – Βάρος –
Νομίσματα.
Eνότητα 8η:
ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 70 – ΠΡΑΞΕΙΣ –
ΜΕΤΡΗΣΗ – ΣΥΜΜΕΤΡΙΑ
52Κεφάλαιο 52ο:
Οι αριθμοί μέχρι το 70 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10-11
53Κεφάλαιο 53ο:
Εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό . . . . . . . . . . . . . . 12-13
54Κεφάλαιο 54ο:
Μέτρηση μεγεθών . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14-15
55Κεφάλαιο 55ο:
Πρόσθεση και αφαίρεση
διψήφιων αριθμών. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16-17
56Κεφάλαιο 56ο:
Eισαγωγή στη συμμετρία . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18-19
57Κεφάλαιο 57ο:
Επαναληπτικό μάθημα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20-21
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 9
Oι αριθμοί μέχρι το 70
10
Ποιοι αριθμοί είναι;
Μετρώ και γράφω τις δεκάδες και τις μονάδες.
Σχηματίζω τους αριθμούς στους άβακες.
Γράφω τους αριθμούς.
Δ M Δ M Δ M
= Δεκάδες = Moνάδες
52
22 24 23
0 2 3 4
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 10
6 6 5 8 5 8
66 58 58
11
Yπολογίζω και γράφω τις πράξεις.
2. Προτείνουμε προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων αριθμών με πλήρεις δεκάδες μέχρι το 70
(π.χ. 30 + 40, 70 – 20 κ.λπ.). Προτείνουμε επίσης προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων αριθμών
κατά τις οποίες ο δεύτερος αριθμός είναι διψήφιος με πλήρεις δεκάδες (π.χ. 34 + 20, 66 – 30 κ.λπ.).
To ξενοδοχείο
6ος όροφος
4ος όροφος
3ος όροφος
1ος όροφος
Iσόγειο
Σε κάθε όροφο υπάρχουν 10 δωμάτια.
O Περικλής μένει στο δωμάτιο 54. Σε ποιον όροφο είναι;
Είναι στον ... όροφο.
Η Ναταλία μένει στο δωμάτιο 48 και ο Γιάννης στο δωμάτιο 70.
Μένουν στον ίδιο όροφο;
ΝΑΙ OΧΙ
22 24 23 2
0 2 3 4 5
22 24 23 24
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
20 2 22 2310-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 11
20+10=30 13+10=23 34+20=54 27+20=47 33+10=43 22+30=52
62 65 67 68
52 55 57 59
46 48
35
24
14 17
28
4
5
Εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό
12
1. Oι μαθητές μετρούν ανά 2 μέχρι το 20. Zητούμε από τους μαθητές να ξεκινούν
και από αριθμούς διαφορετικούς από το μηδέν (π.χ. από το 6, το 12 κ.λπ.).
Μετρώ ανά 2 μέχρι το 20.
2 4 6 ... 20
Τα παιδιά, πριν να μπουν στο δωμάτιο,
έβγαλαν τα παπούτσια τους. Πόσα
παιδιά είναι μέσα στο δωμάτιο;
Eίναι παιδιά.
φορές το =
Oι 3 αστερίες έχουν πόδια.
φορές το =
Oι 5 αστερίες έχουν πόδια.
Κάθε αστερίας έχει 5 πόδια.
Πόσα πόδια έχουν οι 3 αστερίες;
Πόσα πόδια έχουν οι 5 αστερίες;
22 24 23
0 2 3 4
22 24 23 2
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
20 2 22 2
2 3 4 5 6
22 24 23 24
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2 3
7
2 3 4 5 6
20 2 22 23
53
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 12
2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20.
11
1 2
3 4
5 6
7
8 9
10 11
3 5 15
15
5 5 25
25
13
Η Bάσω αγόρασε 4 πακέτα με μαστίχες. Κάθε πακέτο
είχε μέσα 5 μαστίχες. Πόσες είναι όλες
οι μαστίχες που αγόρασε η Βάσω;
φορές το =
Όλες οι μαστίχες είναι
φορές το =
Tα 4 σκυλιά έχουν πόδια.
Μοιράζω εξίσου τα 12 αβγά στις 3 φωλιές.
Ζωγραφίζω τα αβγά στις φωλιές.
Πόσα πόδια έχουν 4 σκυλιά;
Yπάρχουν αβγά σε κάθε φωλιά.
3 φορές το =
2 3 4 5 6 8 9
22 24 23 24 25 2
0 2 3 4 5 6 7
0 2 3 4 5 6 7
0 2 2 3 4 5
7
2 3 4 5 6 87
20 2 22 23 24 2
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 13
5+5+5+5=20
4 5 20
20
4 4 16
16
4+4+4+4=16
4
4 12
Μέτρηση μεγεθών
14
Τραβώ μια γραμμή πιο μακριά από αυτή που βλέπω
με κόκκινο χρώμα και μια πιο κοντή με πράσινο χρώμα.
Πόσα τετραγωνάκια είναι το μήκος κάθε μολυβιού;
Συμπληρώνω τους αντίστοιχους αριθμούς.
Χρωματίζω με το ίδιο χρώμα τις ράβδους που έχουν ίδιο μήκος.
10
54
22 24 23
0 2 3 4
2 3 4 5 6
22 24 23 2
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2
2 3 4 5 6
20 2 22 2
2 3 4 5 6
22 24 23 24
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2 3
7
2 3 4 5 6
20 2 22 23
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 14
14
12
15
15
Παρατηρώ τα χρωματισμένα σχήματα.
Χρωματίζω με το αντίστοιχο χρώμα τα ίδια σχήματα.
Μια κανάτα γεμίζει δύο ποτήρια.
Χρωματίζω τα ποτήρια που γεμίζουν κάθε φορά οι κανάτες.
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6
2 3 4 5 6 8
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6 7
0 2 3 4 5 6 7
0 2 2 3 4 5
7
2 3 4 5 6 7
20 2 22 23 24 2
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 15
Πρόσθεση και αφαίρεση διψήφιων
αριθμών
16
1. Προτείνουμε στους μαθητές προσθέσεις και αφαιρέσεις με δεκάδες (π.χ. 60 + 30, 50 – 40 κ.λπ.).
Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων.
Πόσα λεπτά υπάρχουν
στο κόκκινο πορτοφόλι;
.........................................................
Πόσα λεπτά υπάρχουν
στο πράσινο πορτοφόλι;
.........................................................
Πόσα λεπτά υπάρχουν και
στα δύο πορτοφόλια μαζί;
.........................................................
Τα χρήματα που είχε μαζί
του ο Απόστολος ήταν δύο
νομίσματα των 20 λεπτών
και ένα των 10 λεπτών.
Αγόρασε από το περίπτερο
καραμέλες και πλήρωσε
20 λεπτά. Πόσα λεπτά
τού έμειναν;
O Απόστολος είχε ... λεπτά.
Του έμειναν ... λεπτά.
20 λεπτά
20 +
55
22 24 23
0 2 3 4
22 24 23 2
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
20 2 22 2
2 3 4 5 6
22 24 23 24
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2 3
7
2 3 4 5 6
20 2 22 23
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 16
10+10=20 20+10=30 30+10=40 40+10=50 50+10=60 60+10=70
10+10=40
20+10=30
40+30=70
20+20+10=50
50
50-20=30
30
17
Υπολογίζω και γράφω το αποτέλεσμα των πράξεων.
Συμπληρώνω τους αριθμούς που λείπουν.
4. Προτείνουμε προσθέσεις και αφαιρέσεις οι οποίες εκτελούνται και με υπέρβαση της δεκάδας.
Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων.
+2
+3
23
3+
34
20+
25
40+
32
+
50
20+
40
30+
65
40–
59
3–
50
20–
6
6–
60
30–
0
50–
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6
22 24 23 24 25 2
0 2 3 4 5 6 7
0 2 3 4 5 6 7
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26
0 2 3 4 5 6 7 8
0 2 3 4 5 6 7 8
0 2 2 3 4 5 6
7
2 3 4 5 6 87
20 2 22 23 24 25
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3 4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8
20 2 22 23 24 25 26 2
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 295 8 11 14
9 11
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 17
40-10=30 40+20=60 50-10=40 20+20=40 30+20=50 60-30=30
26 54 65
39 70 70
25 56 30
61 30 20
13 15 17 19 21 23 25 27 29 31
1720 23 26 29 32 35 38 41
Eισαγωγή στη συμμετρία
18
Συμπληρώνω τα σχήματα, ώστε να γίνουν συμμετρικά
ως προς την κόκκινη γραμμή.
Φαντάζομαι τον τρόπο με τον οποίο
διπλώνονται οι εικόνες.
Φαντάζομαι τον τρόπο με τον οποίο
διπλώνονται οι εικόνες και διαγράφω
εκείνες στις οποίες δεν συμπίπτουν τα δύο μέρη.
56
22 24 23
0 2 3 4
2 3 4 5 6
22 24 23 2
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2
2 3 4 5 6
20 2 22 2
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 18
19
3. Προτείνουμε προσθέσεις και αφαιρέσεις οι οποίες προσφέρονται για επίλυση με την υπέρβαση της
δεκάδας, τα διπλά αθροίσματα ή με άλλους τρόπους (π.χ. 7 + 8, 18 – 9, 13 – 5 κ.λπ.).
Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων.
Βάζω σε κύκλο τα 5 λάθη που υπάρχουν στην παρακάτω εικόνα.
Χαράζω με το χέρι για να συμπληρώσω τα γράμματα.
Τα γράμματα είναι συμμετρικά ως προς την κόκκινη γραμμή.
22 24 23 24
0 2 3 4 5
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6
0 2 3 4 5 6
2 3 4 5 6 8
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6 7
0 2 3 4 5 6 7
0 2 2 3 4 5
7
2 3 4 5 6 7
20 2 22 23 24 2
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 19
14+5=19 35-5=30 15+3=18 45-4=41 23+8=31 54-4=50
Eπαναληπτικό μάθημα
20
Συμπληρώνω το αποτέλεσμα και γράφω το άθροισμα.
Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων.
1. Προτείνουμε στους μαθητές να κάνουν προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων αριθμών με πλήρεις
δεκάδες μέχρι το 70 (π.χ. 30 + 40, 70 – 20 κ.λπ.). Επίσης προτείνουμε προσθέσεις και αφαιρέσεις
διψήφιων αριθμών κατά τις οποίες ο δεύτερος αριθμός είναι διψήφιος με πλήρεις δεκάδες
(π.χ. 34 + 20, 56 – 30 κ.λπ.).
Βάζω σε κύκλο τα νομίσματα που πρέπει.
λεπτά
4 φορές το 2 = ......................................................................
3 φορές το 5 = ......................................................................
5 φορές το 5 = ......................................................................
4 φορές το 10 = ......................................................................
6 φορές το 10 = ......................................................................
2 + 2 + 2 + 2
57
2 3 4 5 6
22 24 23 24
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2 3
7
2 3 4 5 6
20 2 22 23
22 24 23 2
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
20 2 22 2
22 24 23
0 2 3 4
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
λεπτά2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 20
22+33=55 54+13=67 25+15=40 66-33=33 74-24=50 76-14=62
20+20+5+2
50+10+5+2+1+1
8
15 5+5+5
25 5+5+5+5+5
40 10+10+10+10
60 10+10+10+10+10+10
21
Υπολογίζω και συμπληρώνω τους αριθμούς που λείπουν.
4. Προτείνουμε διάφορα γινόμενα από αυτά που έχουν διδαχθεί.
Χρησιμοποιούμε τη λέξη «φορές» (π.χ. «2 φορές το 3» κ.λπ.).
Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων.
34
20+
39
10–
30
40
2
30
60
40–
40 + ... = 0 26 + ... = 56
30 + ... = 60 20 + ... = 45
0 – ... = 50 68 – 20 = ...
Παρατηρώ τις εικόνες και βάζω σε κύκλο τις συμμετρικές.
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6
22 24 23 24 25 2
0 2 3 4 5 6 7
0 2 3 4 5 6 7
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3 4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 2 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 292 3 4 5 6 8 9 0
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26
0 2 3 4 5 6 7 8
0 2 3 4 5 6 7 8
0 2 2 3 4 5 6
7
2 3 4 5 6 87
20 2 22 23 24 25
+ +
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 21
34-20=14 23+10=33 56+10=66 43-20-23 15+30=45 34+10=44
54 29 70 57 20
30 30
30 25
20 48
Oι αριθμοί μέχρι το 100 – Χρήματα
22
1. Η δασκάλα λέει έναν αριθμό από το 70 μέχρι το 100 και οι μαθητές καλούνται να βρίσκουν
κάθε φορά τον προηγούμενο και τον επόμενο αριθμό.
Βρίσκω τον αριθμό που βρίσκεται πριν και μετά.
Σχηματίζω στους άβακες τους αριθμούς που δίνονται.
Βρίσκω και γράφω τους αριθμούς που σχηματίζονται στους άβακες.
2 3 4 5 6
22 24 23 24
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2 3
7
2 3 4 5 6
20 2 22 23
2 3 4 5 6 8 9 0
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 2 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3 4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 2 22 23 24 25 26 2 28 2
2 3 4 5 6 8 9 0
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
22 24 23
0 2 3 4
22 24 23 2
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
20 2 22 2
58
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 22
63 74 77
85 90 99
23
Υπολογίζω και γράφω πόσα ΕΥΡΩ είναι σε κάθε πλαίσιο.
Υπολογίζω και γράφω το αποτέλεσμα.
4. Προτείνουμε προσθέσεις διψήφιου με μονοψήφιο αριθμό και αφαιρέσεις μονοψήφιου από διψήφιο
αριθμό. Oι διψήφιοι αριθμοί πρέπει να είναι από το 50 μέχρι το 100 (π.χ. 65 + 3, 78 – 4 κ.λπ.).
Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων.
20 + 10 = ... 50 + 20 = ... 50 + 50 = ...
50 + 10 = ... 30 + 20 = ... 40 + 40 = ...
20 + 20 = ... 30 + 30 = ... 50 + 30 = ...
20 + 10 = 30 ...............................
..............................................................
..............................................................
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6
22 24 23 24 25 2
0 2 3 4 5 6 7
0 2 3 4 5 6 7
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26
0 2 3 4 5 6 7 8
0 2 3 4 5 6 7 8
0 2 2 3 4 5 6
7
2 3 4 5 6 87
20 2 22 23 24 25
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 23
25+7=32 34-5=29 56+14=70 56-7=49 22+11=33 12+34=46
20+20=40
50+10=60 20+20+10=50
50+20=70 50+50=100
30 70 100
60 50 80
40 60 80
Πολλαπλασιασμός και διαίρεση
24
Υπολογίζω και γράφω το αποτέλεσμα.
1. Προτείνουμε διάφορα γινόμενα του 2, του 5 και του 10. Χρησιμοποιούμε τη λέξη «φορές»
(π.χ. «2 φορές το 3» κ.λπ.).
O Μίλτος είναι άρρωστος. Πήγε στον παιδίατρο.
Εκείνος, αφού τον εξέτασε, του έδωσε αυτή τη συνταγή:
Πόσα χάπια θα πάρει συνολικά ο Μίλτος;
Aπάντηση: ....................................
Πέτρος Iατρόπουλος
Παιδίατρος
Kαλού 11
Tηλ.: 444-555
3 χάπια την
ημέρα
για 4 ημέρες
Τα τρία παιδιά θέλουν να μοιραστούν εξίσου τις 12 καραμέλες.
Πόσες καραμέλες θα πάρει κάθε παιδί;
Aπάντηση: Κάθε παιδί θα πάρει ... καραμέλες.
3 φορές το ... = ...
2 3 4 5 6
22 24 23 24
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2 3
7
2 3 4 5 6
20 2 22 23
22 24 23 2
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
20 2 22 2
22 24 23
0 2 3 4
59
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 24
3 φορές το 2
=6
4 φορές το 2
=8
2 φορές το 2
=4
2 φορές το 3
=6
3 φορές το 3
=9
5 φορές το 2
=10
3+3+3+3=12
Ο Μίλτος θα πάρει 12 χάπια.
4 καραμέλες 4 καραμέλες
4 καραμέλες
4 12
25
Aπάντηση: ....................................
Τα παιδιά παίζουν στην αυλή του σχολείου.
Χωρίστηκαν σε 4 ομάδες. Κάθε ομάδα αποτελείται από 5 παίκτες.
Βάζω σε κύκλο τη σωστή εικόνα.
Πόσα είναι όλα τα παιδιά που παίζουν στο παιχνίδι;
W Η Υπατία έχει 6 νομίσματα των 5 λεπτών.
Πόσα χρήματα έχει;
Aπάντηση: Έχει ... λεπτά.
W Η Υπατία θέλει να ανταλλάξει τα χρήματά
της με νομίσματα των 10 λεπτών.
Πόσα νομίσματα των 10 λεπτών θα πάρει;
Aπάντηση: Θα πάρει ... νομίσματα των 10 λεπτών.
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6
2 3 4 5 6 8
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6 7
0 2 3 4 5 6 7
0 2 2 3 4 5
7
2 3 4 5 6 7
20 2 22 23 24 2
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 25
5+5+5+5=20
Τα παιδιά είναι 20.
5+5+5+5+5+5=30
30
6 φορές το 5 =30
10+10+10=30 3 φορές το 10=30
3
Βάρος – Λειτουργία ζυγαριάς
26
Μετρώ ανά 3 μέχρι το 30 και ανά 4 μέχρι το 40.
3 6 ... 30
Η μία κανάτα και το ένα ποτήρι έχουν μέσα νερό,
ενώ τα άλλα είναι άδεια.
Βάζω σε κύκλο αυτά που είναι άδεια.
1. Ζητούμε από τους μαθητές να μετρήσουν προφορικά ανά 3 μέχρι το 30 και ανά 4 μέχρι το 40.
Βάζω σε κύκλο το βαρύτερο.
Γιώργος
Eλένη
μπάλα
Γιώργος
παπούτσια
Eλένη σκύλος
μήλο αχλάδι
λαγός
2 3 4 5 6
22 24 23 24
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2 3
7
2 3 4 5 6
20 2 22 23
22 24 23 2
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
20 2 22 222 24 23
0 2 3 4
60
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 26
3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30.
4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40.
27
Βάζω σε σειρά τα παιδιά ξεκινώντας από το πιο βαρύ
και φτάνοντας στο πιο ελαφρύ.
............................................. .............................................
Nίκος
Πέτρος
Nίκος
Aλέκα
Ο ανελκυστήρας
Προσοχή!Όχι περισσότερααπό 75 κιλά!
Η κυρία Mαρία ζυγίζει 73 κιλά.
O κύριος Θεόφιλος ζυγίζει 84 κιλά.
Ποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει
τον ανελκυστήρα;
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6
2 3 4 5 6 8 9
22 24 23 24 25 2
0 2 3 4 5 6 7
0 2 3 4 5 6 7
0 2 2 3 4 5
7
2 3 4 5 6 87
20 2 22 23 24 2
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 27
Πέτρος, Νίκος Νίκος, Αλέκα
Τον ανελκυστήρα μπορεί να τον
χρησιμοποιήσει η κυρία Μαρία
αφού ζυγίζει λιγότερα από 75 κιλά.
Χαράξεις σχημάτων – Παζλ –
Πλακόστρωτο
28
Χαράζω με τον χάρακα το ίδιο σχήμα
και το χρωματίζω με τα ίδια χρώματα.
Βρίσκω και γράφω το όνομα και τον αριθμό
των σχημάτων που είναι ίδια.
61
22 24 23
0 2 3 4
2 3 4 5 6
22 24 23 2
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2
2 3 4 5 6
20 2 22 2
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 28
κύβος
3
κύλινδρος
3
ορθογώνιο
παραλληλεπίπεδο
3
σφαίρα
2
29
Χρωματίζω τα κομμάτια της πάπιας
με τα ίδια χρώματα.
Σχεδιάζω δίπλα με τον χάρακα τα ίδια σχήματα.
22 24 23 24
0 2 3 4 5
2 3 4 5 6 8
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6
0 2 3 4 5 6
0 2 2 3 4
7
2 3 4 5 6 7
20 2 22 23 24
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 29
Προβλήματα
30
O Τάσος έχει: Η αδελφή του, η Μαρία, έχει:
W Πόσα αρκουδάκια μπορεί να αγοράσει ο Τάσος;
O Τάσος μπορεί να αγοράσει .............. αρκουδάκια.
W Πόσες μπάλες μπορεί να αγοράσει ο Τάσος;
O Τάσος μπορεί να αγοράσει ............ μπάλες.
W Πόσα αρκουδάκια μπορεί να αγοράσει η Μαρία;
Η Μαρία μπορεί να αγοράσει ............ αρκουδάκια.
W Πόσες μπάλες μπορεί να αγοράσει η Μαρία;
Η Μαρία μπορεί να αγοράσει ........... μπάλες.
2 €
1 €
62
22 24 23
0 2 3 4
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 30
5
10
10
20
31
O κύριος Πέτρος αγόρασε 20 μπαλόνια.
Σε κάθε παιδί θα δώσει από 2 μπαλόνια.
Πόσα μπαλόνια θα του μείνουν;
Aπάντηση: ....................................
Διατυπώνω ένα δικό μου πρόβλημα με πρόσθεση ή αφαίρεση.
Κατόπιν το δίνω στον διπλανό μου να το λύσει.
..........................................
..........................................
..........................................
..........................................
..........................................
..........................................
2 3 4 5 6
22 24 23 24
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2 3
7
2 3 4 5 6
20 2 22 23
22 24 23 2
0 2 3 4 5
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 31
2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 =16
20-16=4
Θα μείνουν 4 μπαλόνια.
Έχουμε στο σχολείο μας 15
αγόρια που ασχολούνται με τον
αθλητισμό. Τα 5 παίζουν μπάσκετ
και τα 6 παίζουν βόλεϊ.
Πόσα αγόρια παίζουν ποδόσφαιρο;
5+6=11
15-11=4
Eπαναληπτικό μάθημα
32
Πόσα τακούνια πρέπει να
φτιάξει ο τσαγκάρης;
Aπάντηση: O τσαγκάρης
πρέπει να φτιάξει ... τακούνια.
Κάποιοι άλλοι νάνοι προηγουμένως
είχαν πάει τα παπούτσια τους και
άλλαξαν 12 τακούνια.
Πόσοι ήταν αυτοί οι νάνοι;
Aπάντηση: Ήταν ... νάνοι.
Υπολογίζω και συμπληρώνω τον αριθμό που λείπει
Μετρώ ανά 3 μέχρι το 30 και ανά 4 μέχρι το 40.
3 6 ... 30
50 + 30 = ...
90 – 40 = ...
100 – 20 = ...
30 + ... = 100
30 + ... = 60
40 + ... = 90
6 + 9 = ...
1 – 8 = ...
14 – 9 = ...
60
20+
20
50+
90
30–
60
30–
80
40–
1. Ζητούμε από τους μαθητές να μετρήσουν προφορικά ανά 3 μέχρι το 30 και ανά 4 μέχρι το 40.
Tέσσερις νάνοι από το πολύωρο περπάτημα στο δάσος χάλασαν
τα παπούτσια τους και θέλουν να τα πάνε στον τσαγκάρη για να
αλλάξουν τα τακούνια.
2 3 4 5 6
22 24 23 24
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
0 2 2 3
7
2 3 4 5 6
20 2 22 23
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
22 24 23 2
0 2 3 4 5
0 2 3 4 5
20 2 22 2
22 24 23
0 2 3 4
63
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 32
3,6,9,12,15,18,21,24,27,30.
4,8,12,16,20,24,28,32,36,40.
4 φορές το 2=8
8
6 φορές το 2 =12
6
80 70 15
50 30 9
80 50 5
80 70 60 30 40
33
Γράφω τον αριθμό που βρίσκεται πριν και μετά.
Θέλω να ανταλλάξω το μεγάλο νόμισμα με άλλα μικρότερα
αλλά ίσης συνολικής αξίας.
Βάζω σε κύκλο τα νομίσματα που μπορώ να πάρω.
4. Προτείνουμε στους μαθητές προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων αριθμών μέχρι το 100, κατά τις οποίες
ο δεύτερος αριθμός είναι διψήφιος με στρογγυλές δεκάδες (π.χ. 63 + 20, 94 – 50 κ.λπ.).
Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων.
... ...
... 88 ... ... 99 ... ... 0 ... ... 89 ...
55 56 5 ... 68 ... ... 9 ... ... 91 ...
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26
0 2 3 4 5 6 7 8
0 2 3 4 5 6 7 8
0 2 2 3 4 5 6
7
2 3 4 5 6 87
20 2 22 23 24 25
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
2 3 4 5 6 8 9 0
22 24 23 24 25 26 27 28
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 3 4 5 6 7 8 9 20
0 2 2 3
3
4 5 6
7
7
7
2 3 4 5 6 8 9 07
8 9
20 02 22 23 24 25 26 2 28 29
22 24 23 24 25 2
0 2 3 4 5 6 7
0 2 3 4 5 6 7
22 24 23 24 25
0 2 3 4 5 6
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 33
32+5=37 55-12=43 45+23=68 70-20=50 68-18=50 25+25=50
67 69 78 80 90 92
87 89 98 100 69 71 88 90
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 34
10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 35
10-0012_036_008TET-TEYXOΣ Δ 25/1/2016 3:19 μμ Page 36
Α΄Δημοτικού
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Χαράλαμπος Λεμονίδης Αθανάσιος Θεοδώρου
Αχιλλέας Καψάλης Δημήτριος Πνευματικός
Μαθηματικά
Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Τετράδιο Εργασιών
δ΄ τεύχος
ISBN Set 978-960-06-2461-8
Τ.Δ΄ 978-960-06-2465-6Κωδικός Βιβλίου: 0-10-0012
(01) 000000 0 10 0012 2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 4

  • 1.
    Α΄Δημοτικού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Χαράλαμπος Λεμονίδης Αθανάσιος Θεοδώρου Αχιλλέας Καψάλης Δημήτριος Πνευματικός Μαθηματικά Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Τετράδιο Εργασιών δ΄ τεύχος ISBN Set 978-960-06-2461-8 Τ.Δ΄ 978-960-06-2465-6Κωδικός Βιβλίου: 0-10-0012 (01) 000000 0 10 0012 2
  • 2.
    Tετράδιο Eργασιών TETAPTO TEYXOΣ MαθηματικάA΄ Δημοτικού Mαθηματικά της Φύσης και της Zωής 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 1
  • 3.
    - ΣYΓΓPAΦEIΣ Χαράλαμπος Λεμονίδης,Καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Aθανάσιος Θεοδώρου, Εκπαιδευτικός Aχιλλέας Kαψάλης, Kαθηγητής του Πανεπιστημίου Mακεδονίας Δημήτριος Πνευματικός, Λέκτορας του Πανεπιστημίου Δυτικής Mακεδονίας KPITEΣ-AΞIOΛOΓHTEΣ Θεοδόσιος Zαχαριάδης, Aναπληρωτής Kαθηγητής του Πανεπιστημίου Aθηνών Mαρία Kοτσακώστα, Σχολική Σύμβουλος Θεόφιλος Tζώρτζης, Εκπαιδευτικός EIKONOΓPAΦHΣH Κωνσταντίνος Αρώνης, Σκιτσογράφος-Εικονογράφος ΦIΛOΛOΓIKH EΠIMEΛEIA Φρόσω Ξιξή, Φιλόλογος YΠEYΘYNOΣ TOY MAΘHMATOΣ KATA TH ΣYΓΓPAΦH Γεώργιος Τύπας, Μόνιμος Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου YΠEYΘYNH TOY YΠOEPΓOY Mαρία Xιονίδου-Mοσκοφόγλου, Eπίκουρος Kαθηγήτρια του Πανεπιστημίου Aιγαίου EΞΩΦYΛΛO Aνδρέας Γκολφινόπουλος, Εικαστικός Καλλιτέχνης ΠPOEKTYΠΩTIKEΣ EPΓAΣIEΣ ACCESS Γραφικές Tέχνες A.E. Γ΄ Κ.Π.Σ. / ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ / Ενέργεια 2.2.1. / Κατηγορία Πράξεων 2.2.1.α: «Αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών και συγγραφή νέων εκπαιδευτικών πακέτων» ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Μιχάλης Αγ. Παπαδόπουλος Ομότιμος Καθηγητής του Α.Π.Θ. Πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Πράξη με τίτλο: «Συγγραφή νέων βιβλίων και παραγωγή υποστηρικτικού εκπαιδευτικού υλικού με βάση το ΔΕΠΠΣ και τα ΑΠΣ για το Δημοτικό και το Nηπιαγωγείο» Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου Γεώργιος Τύπας Mόνιμος Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Αναπληρωτής Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου Γεώργιος Οικονόμου Mόνιμος Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Έργο συγχρηματοδοτούμενο 75% από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και 25% από εθνικούς πόρους. 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 19/1/2015 2:19 μμ Page 2
  • 4.
    Mαθηματικά Α΄ Δημοτικού Mαθηματικάτης Φύσης και της Ζωής TETAPTO TEYXOΣ Τετράδιο Εργασιών Χαράλαμπος Λεμονίδης Aθανάσιος Θεοδώρου Aχιλλέας Kαψάλης Δημήτριος Πνευματικός ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ANAΔOXOΣ ΣYΓΓPAΦHΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ Α.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Η συγγραφή και η επιστηµονική επιµέλεια του βιβλίου πραγµατοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου 10-0012_001-003_008TET-TEYXOΣ Δ 25/1/2016 3:17 μμ Page 3
  • 5.
    4 Xρωματικά σύμβολα Kάθε κεφάλαιο,ανάλογα με τη θεματική περιοχή στην οποία αναφέρεται, έχει ένα χρώμα. Oι περιοχές είναι οι εξής: O Πυθαγόρας που σκέφτεται - Σύμβολο σκέψης: Eμφανίζεται σε δραστηριότητες νοερών υπολογισμών. H μέλισσα - Σύμβολο εργατικότητας: Eμφανίζεται σε δραστηριότητες εφαρμογής και εμπέδωσης. O σκύλος ιχνηλάτης - Σύμβολο ανακάλυψης: Eμφανίζεται στις δραστηριότητες που εισάγουν τους μαθητές στη νέα γνώση. O ελέφαντας - Σύμβολο μνήμης: Eμφανίζεται στις δραστηριότητες επανάληψης. Oμάδα μαθητών - Σύμβολο ομαδικότητας: Eμφανίζεται σε δραστηριότητες που είναι δυνατό να γίνουν σε ομάδες. Oι αριθμοί από το 1 έως 16 1. ∆είχνουµε τις καρτέλες µε τους αριθµούς ∆ιαβάζω τους αριθµού 2 4 1 Συµπληρώνω την εικόνα µε τα µήλα και τις κ Βάζω σε κύκλο τόσα παιχνίδια όσα δη 2 4 3 5 44 Tίτλος κεφαλαίου Σύμβολο-κλειδί για το είδος της εργασίας που ακολουθεί * Aριθμός κεφαλαίου Aριθμός σελίδας Eικονίδια (σύμβολα-κλειδιά) Στην επάνω αριστερή γωνία κάθε δραστηριότητας υπάρχει ένα από τα ακόλουθα σύμβολα: Eπανάληψη Aριθμοί Πράξεις Γεωμετρία Mετρήσεις Προβλήματα 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 4
  • 6.
    5 το 1 έωςτο 5 ε τους αριθµούς, τους οποίους διαβάζουν οι µαθητές. υς αριθµούς. 1 3 5 λα και τις κουκκίδες που λείπουν. ίδια όσα δηλώνει ο αριθµός. 2 3 5 17 Πόσες είναι οι κουκκίδες; 4. ∆είχνουµε τις καρτέλες µε τις κουκκίδες και οι µαθητές βρίσκουν πόσες είναι. Βρίσκω πόσα είναι τα δάχτυλα και τα κυβάκια και τα συνδέω µε τους αντίστοιχους αριθµούς. Μετρώ τα µπαλόνια που κρατά κάθε παιδί και συνδέω την εικόνα µε τον αντίστοιχο αριθµό. 2 4 3 5 4 3 5 2 Aριθμός δραστηριότητας Διδακτικοί στόχοι του κεφαλαίου Σημείωση για τον δάσκαλο στους νοερούς υπολογισμούς 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 5
  • 7.
    6 Πυθαγόρας ο Σάμιος(περίπου 600 π.Χ.) O Πυθαγόρας ήταν ένας σπουδαίος μαθηματικός της αρχαιότητας που γεννήθηκε στη Σάμο. Ίδρυσε μια σχολή, τη σχολή των Πυθαγορείων, οι οποίοι μελετούσαν τη φιλοσοφία, τα μαθηματικά και τις επιστήμες. Είχε δασκάλους μεγάλους σοφούς της αρχαιότητας και ταξίδεψε στην Ασία και την Αίγυπτο όπου μελέτησε την αιγυπτιακή φιλοσοφία, τα μαθηματικά, την αστρονομία και την ιατρική. O Πυθαγόρας έμεινε γνωστός ως ο άνθρωπος που έβλεπε παντού αριθμούς. O Πυθαγόρας H Kορίνα 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 6
  • 8.
    7 Υπατία η Αλεξανδρινή(370-415 μ.Χ.) Η Υπατία ήταν η πρώτη γυναίκα μαθηματικός στην Ιστορία. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια. Ήταν κόρη του φιλόσοφου Θέωνα, διευθυντή του Πανεπιστημίου της Αλεξάνδρειας. Για τον λόγο αυτό είχε την τύχη να αποκτήσει σπάνια μόρφωση, σε μια εποχή που η θέση της γυναίκας στην κοινωνία ήταν πολύ διαφορετική από ό,τι σήμερα. Συνέχισε τις σπουδές της στην Αθήνα και τη Ρώμη εντυπωσιάζοντας όλους όσοι τη συναναστρέφονταν με το πνεύμα, τη σεμνότητα, την ομορφιά και την ευγλωττία της. Επιστρέφοντας στην Αλεξάνδρεια πολύ σύντομα αναδείχθηκε σε μεγάλη δασκάλα της φιλοσοφίας και των μαθηματικών. H Yπατία H Bάσω H Ίλντα O Mελέτης 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 7
  • 9.
    8 Δομή του βιβλίου4-5 Oι ήρωες του βιβλίου 6-7 Περιεχόμενα 8-9 Xρωματικά σύμβολα Eπανάληψη Aριθμοί Πράξεις Γεωμετρία Mετρήσεις Προβλήματα 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 8
  • 10.
    Eνότητα 9η: ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙΜΕΧΡΙ ΤΟ 100 – ΠΡΑΞΕΙΣ – ΒΑΡΟΣ – ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ 58Κεφάλαιο 58ο: Οι αριθμοί μέχρι το 100 – Χρήματα . . . . . . . . . . . . . 22-23 59Κεφάλαιο 59ο: Πολλαπλασιασμός και διαίρεση . . . . . . . . . . . . . . . 24-25 60Κεφάλαιο 60ό: Βάρος – Λειτουργία ζυγαριάς . . . . . . . . . . . . . . . . . 26-27 61Κεφάλαιο 61ο: Χαράξεις σχημάτων – Παζλ, πλακόστρωτο . . . . . . . . 28-29 62Κεφάλαιο 62ο: Προβλήματα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30-31 63Κεφάλαιο 63ο: Επαναληπτικό μάθημα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32-33 9 Γ΄ Περίοδος Αριθμοί: Οι αριθμοί μέχρι το 100. Πράξεις: Προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων και μονοψήφιων αριθμών – Προσθέσεις και αφαιρέσεις με υπέρβαση της δεκάδας – Πολλαπλασιασμός. Γεωμετρία: Χαράξεις, παζλ, πλακόστρωτο και μωσαϊκά – Γεωμετρικά σχήματα – Συμμετρία. Μετρήσεις: Μέτρηση συνεχών μεγεθών – Βάρος – Νομίσματα. Eνότητα 8η: ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 70 – ΠΡΑΞΕΙΣ – ΜΕΤΡΗΣΗ – ΣΥΜΜΕΤΡΙΑ 52Κεφάλαιο 52ο: Οι αριθμοί μέχρι το 70 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10-11 53Κεφάλαιο 53ο: Εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό . . . . . . . . . . . . . . 12-13 54Κεφάλαιο 54ο: Μέτρηση μεγεθών . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14-15 55Κεφάλαιο 55ο: Πρόσθεση και αφαίρεση διψήφιων αριθμών. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16-17 56Κεφάλαιο 56ο: Eισαγωγή στη συμμετρία . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18-19 57Κεφάλαιο 57ο: Επαναληπτικό μάθημα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20-21 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 11:59 πμ Page 9
  • 11.
    Oι αριθμοί μέχριτο 70 10 Ποιοι αριθμοί είναι; Μετρώ και γράφω τις δεκάδες και τις μονάδες. Σχηματίζω τους αριθμούς στους άβακες. Γράφω τους αριθμούς. Δ M Δ M Δ M = Δεκάδες = Moνάδες 52 22 24 23 0 2 3 4 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 10 6 6 5 8 5 8 66 58 58
  • 12.
    11 Yπολογίζω και γράφωτις πράξεις. 2. Προτείνουμε προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων αριθμών με πλήρεις δεκάδες μέχρι το 70 (π.χ. 30 + 40, 70 – 20 κ.λπ.). Προτείνουμε επίσης προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων αριθμών κατά τις οποίες ο δεύτερος αριθμός είναι διψήφιος με πλήρεις δεκάδες (π.χ. 34 + 20, 66 – 30 κ.λπ.). To ξενοδοχείο 6ος όροφος 4ος όροφος 3ος όροφος 1ος όροφος Iσόγειο Σε κάθε όροφο υπάρχουν 10 δωμάτια. O Περικλής μένει στο δωμάτιο 54. Σε ποιον όροφο είναι; Είναι στον ... όροφο. Η Ναταλία μένει στο δωμάτιο 48 και ο Γιάννης στο δωμάτιο 70. Μένουν στον ίδιο όροφο; ΝΑΙ OΧΙ 22 24 23 2 0 2 3 4 5 22 24 23 24 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 20 2 22 2310-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 11 20+10=30 13+10=23 34+20=54 27+20=47 33+10=43 22+30=52 62 65 67 68 52 55 57 59 46 48 35 24 14 17 28 4 5
  • 13.
    Εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό 12 1.Oι μαθητές μετρούν ανά 2 μέχρι το 20. Zητούμε από τους μαθητές να ξεκινούν και από αριθμούς διαφορετικούς από το μηδέν (π.χ. από το 6, το 12 κ.λπ.). Μετρώ ανά 2 μέχρι το 20. 2 4 6 ... 20 Τα παιδιά, πριν να μπουν στο δωμάτιο, έβγαλαν τα παπούτσια τους. Πόσα παιδιά είναι μέσα στο δωμάτιο; Eίναι παιδιά. φορές το = Oι 3 αστερίες έχουν πόδια. φορές το = Oι 5 αστερίες έχουν πόδια. Κάθε αστερίας έχει 5 πόδια. Πόσα πόδια έχουν οι 3 αστερίες; Πόσα πόδια έχουν οι 5 αστερίες; 22 24 23 0 2 3 4 22 24 23 2 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 20 2 22 2 2 3 4 5 6 22 24 23 24 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 3 7 2 3 4 5 6 20 2 22 23 53 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 12 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20. 11 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 3 5 15 15 5 5 25 25
  • 14.
    13 Η Bάσω αγόρασε4 πακέτα με μαστίχες. Κάθε πακέτο είχε μέσα 5 μαστίχες. Πόσες είναι όλες οι μαστίχες που αγόρασε η Βάσω; φορές το = Όλες οι μαστίχες είναι φορές το = Tα 4 σκυλιά έχουν πόδια. Μοιράζω εξίσου τα 12 αβγά στις 3 φωλιές. Ζωγραφίζω τα αβγά στις φωλιές. Πόσα πόδια έχουν 4 σκυλιά; Yπάρχουν αβγά σε κάθε φωλιά. 3 φορές το = 2 3 4 5 6 8 9 22 24 23 24 25 2 0 2 3 4 5 6 7 0 2 3 4 5 6 7 0 2 2 3 4 5 7 2 3 4 5 6 87 20 2 22 23 24 2 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 13 5+5+5+5=20 4 5 20 20 4 4 16 16 4+4+4+4=16 4 4 12
  • 15.
    Μέτρηση μεγεθών 14 Τραβώ μιαγραμμή πιο μακριά από αυτή που βλέπω με κόκκινο χρώμα και μια πιο κοντή με πράσινο χρώμα. Πόσα τετραγωνάκια είναι το μήκος κάθε μολυβιού; Συμπληρώνω τους αντίστοιχους αριθμούς. Χρωματίζω με το ίδιο χρώμα τις ράβδους που έχουν ίδιο μήκος. 10 54 22 24 23 0 2 3 4 2 3 4 5 6 22 24 23 2 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 2 3 4 5 6 20 2 22 2 2 3 4 5 6 22 24 23 24 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 3 7 2 3 4 5 6 20 2 22 23 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 14 14 12 15
  • 16.
    15 Παρατηρώ τα χρωματισμένασχήματα. Χρωματίζω με το αντίστοιχο χρώμα τα ίδια σχήματα. Μια κανάτα γεμίζει δύο ποτήρια. Χρωματίζω τα ποτήρια που γεμίζουν κάθε φορά οι κανάτες. 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 2 3 4 5 6 8 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 7 0 2 3 4 5 6 7 0 2 2 3 4 5 7 2 3 4 5 6 7 20 2 22 23 24 2 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 15
  • 17.
    Πρόσθεση και αφαίρεσηδιψήφιων αριθμών 16 1. Προτείνουμε στους μαθητές προσθέσεις και αφαιρέσεις με δεκάδες (π.χ. 60 + 30, 50 – 40 κ.λπ.). Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων. Πόσα λεπτά υπάρχουν στο κόκκινο πορτοφόλι; ......................................................... Πόσα λεπτά υπάρχουν στο πράσινο πορτοφόλι; ......................................................... Πόσα λεπτά υπάρχουν και στα δύο πορτοφόλια μαζί; ......................................................... Τα χρήματα που είχε μαζί του ο Απόστολος ήταν δύο νομίσματα των 20 λεπτών και ένα των 10 λεπτών. Αγόρασε από το περίπτερο καραμέλες και πλήρωσε 20 λεπτά. Πόσα λεπτά τού έμειναν; O Απόστολος είχε ... λεπτά. Του έμειναν ... λεπτά. 20 λεπτά 20 + 55 22 24 23 0 2 3 4 22 24 23 2 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 20 2 22 2 2 3 4 5 6 22 24 23 24 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 3 7 2 3 4 5 6 20 2 22 23 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 16 10+10=20 20+10=30 30+10=40 40+10=50 50+10=60 60+10=70 10+10=40 20+10=30 40+30=70 20+20+10=50 50 50-20=30 30
  • 18.
    17 Υπολογίζω και γράφωτο αποτέλεσμα των πράξεων. Συμπληρώνω τους αριθμούς που λείπουν. 4. Προτείνουμε προσθέσεις και αφαιρέσεις οι οποίες εκτελούνται και με υπέρβαση της δεκάδας. Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων. +2 +3 23 3+ 34 20+ 25 40+ 32 + 50 20+ 40 30+ 65 40– 59 3– 50 20– 6 6– 60 30– 0 50– 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 22 24 23 24 25 2 0 2 3 4 5 6 7 0 2 3 4 5 6 7 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 0 2 3 4 5 6 7 8 0 2 3 4 5 6 7 8 0 2 2 3 4 5 6 7 2 3 4 5 6 87 20 2 22 23 24 25 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 20 2 22 23 24 25 26 2 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 295 8 11 14 9 11 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 17 40-10=30 40+20=60 50-10=40 20+20=40 30+20=50 60-30=30 26 54 65 39 70 70 25 56 30 61 30 20 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 1720 23 26 29 32 35 38 41
  • 19.
    Eισαγωγή στη συμμετρία 18 Συμπληρώνωτα σχήματα, ώστε να γίνουν συμμετρικά ως προς την κόκκινη γραμμή. Φαντάζομαι τον τρόπο με τον οποίο διπλώνονται οι εικόνες. Φαντάζομαι τον τρόπο με τον οποίο διπλώνονται οι εικόνες και διαγράφω εκείνες στις οποίες δεν συμπίπτουν τα δύο μέρη. 56 22 24 23 0 2 3 4 2 3 4 5 6 22 24 23 2 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 2 3 4 5 6 20 2 22 2 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 18
  • 20.
    19 3. Προτείνουμε προσθέσειςκαι αφαιρέσεις οι οποίες προσφέρονται για επίλυση με την υπέρβαση της δεκάδας, τα διπλά αθροίσματα ή με άλλους τρόπους (π.χ. 7 + 8, 18 – 9, 13 – 5 κ.λπ.). Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων. Βάζω σε κύκλο τα 5 λάθη που υπάρχουν στην παρακάτω εικόνα. Χαράζω με το χέρι για να συμπληρώσω τα γράμματα. Τα γράμματα είναι συμμετρικά ως προς την κόκκινη γραμμή. 22 24 23 24 0 2 3 4 5 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 0 2 3 4 5 6 2 3 4 5 6 8 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 7 0 2 3 4 5 6 7 0 2 2 3 4 5 7 2 3 4 5 6 7 20 2 22 23 24 2 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 19 14+5=19 35-5=30 15+3=18 45-4=41 23+8=31 54-4=50
  • 21.
    Eπαναληπτικό μάθημα 20 Συμπληρώνω τοαποτέλεσμα και γράφω το άθροισμα. Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων. 1. Προτείνουμε στους μαθητές να κάνουν προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων αριθμών με πλήρεις δεκάδες μέχρι το 70 (π.χ. 30 + 40, 70 – 20 κ.λπ.). Επίσης προτείνουμε προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων αριθμών κατά τις οποίες ο δεύτερος αριθμός είναι διψήφιος με πλήρεις δεκάδες (π.χ. 34 + 20, 56 – 30 κ.λπ.). Βάζω σε κύκλο τα νομίσματα που πρέπει. λεπτά 4 φορές το 2 = ...................................................................... 3 φορές το 5 = ...................................................................... 5 φορές το 5 = ...................................................................... 4 φορές το 10 = ...................................................................... 6 φορές το 10 = ...................................................................... 2 + 2 + 2 + 2 57 2 3 4 5 6 22 24 23 24 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 3 7 2 3 4 5 6 20 2 22 23 22 24 23 2 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 20 2 22 2 22 24 23 0 2 3 4 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 λεπτά2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 20 22+33=55 54+13=67 25+15=40 66-33=33 74-24=50 76-14=62 20+20+5+2 50+10+5+2+1+1 8 15 5+5+5 25 5+5+5+5+5 40 10+10+10+10 60 10+10+10+10+10+10
  • 22.
    21 Υπολογίζω και συμπληρώνωτους αριθμούς που λείπουν. 4. Προτείνουμε διάφορα γινόμενα από αυτά που έχουν διδαχθεί. Χρησιμοποιούμε τη λέξη «φορές» (π.χ. «2 φορές το 3» κ.λπ.). Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων. 34 20+ 39 10– 30 40 2 30 60 40– 40 + ... = 0 26 + ... = 56 30 + ... = 60 20 + ... = 45 0 – ... = 50 68 – 20 = ... Παρατηρώ τις εικόνες και βάζω σε κύκλο τις συμμετρικές. 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 22 24 23 24 25 2 0 2 3 4 5 6 7 0 2 3 4 5 6 7 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 2 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 292 3 4 5 6 8 9 0 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 0 2 3 4 5 6 7 8 0 2 3 4 5 6 7 8 0 2 2 3 4 5 6 7 2 3 4 5 6 87 20 2 22 23 24 25 + + 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 21 34-20=14 23+10=33 56+10=66 43-20-23 15+30=45 34+10=44 54 29 70 57 20 30 30 30 25 20 48
  • 23.
    Oι αριθμοί μέχριτο 100 – Χρήματα 22 1. Η δασκάλα λέει έναν αριθμό από το 70 μέχρι το 100 και οι μαθητές καλούνται να βρίσκουν κάθε φορά τον προηγούμενο και τον επόμενο αριθμό. Βρίσκω τον αριθμό που βρίσκεται πριν και μετά. Σχηματίζω στους άβακες τους αριθμούς που δίνονται. Βρίσκω και γράφω τους αριθμούς που σχηματίζονται στους άβακες. 2 3 4 5 6 22 24 23 24 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 3 7 2 3 4 5 6 20 2 22 23 2 3 4 5 6 8 9 0 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 2 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 2 22 23 24 25 26 2 28 2 2 3 4 5 6 8 9 0 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 22 24 23 0 2 3 4 22 24 23 2 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 20 2 22 2 58 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 22 63 74 77 85 90 99
  • 24.
    23 Υπολογίζω και γράφωπόσα ΕΥΡΩ είναι σε κάθε πλαίσιο. Υπολογίζω και γράφω το αποτέλεσμα. 4. Προτείνουμε προσθέσεις διψήφιου με μονοψήφιο αριθμό και αφαιρέσεις μονοψήφιου από διψήφιο αριθμό. Oι διψήφιοι αριθμοί πρέπει να είναι από το 50 μέχρι το 100 (π.χ. 65 + 3, 78 – 4 κ.λπ.). Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων. 20 + 10 = ... 50 + 20 = ... 50 + 50 = ... 50 + 10 = ... 30 + 20 = ... 40 + 40 = ... 20 + 20 = ... 30 + 30 = ... 50 + 30 = ... 20 + 10 = 30 ............................... .............................................................. .............................................................. 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 22 24 23 24 25 2 0 2 3 4 5 6 7 0 2 3 4 5 6 7 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 0 2 3 4 5 6 7 8 0 2 3 4 5 6 7 8 0 2 2 3 4 5 6 7 2 3 4 5 6 87 20 2 22 23 24 25 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 23 25+7=32 34-5=29 56+14=70 56-7=49 22+11=33 12+34=46 20+20=40 50+10=60 20+20+10=50 50+20=70 50+50=100 30 70 100 60 50 80 40 60 80
  • 25.
    Πολλαπλασιασμός και διαίρεση 24 Υπολογίζωκαι γράφω το αποτέλεσμα. 1. Προτείνουμε διάφορα γινόμενα του 2, του 5 και του 10. Χρησιμοποιούμε τη λέξη «φορές» (π.χ. «2 φορές το 3» κ.λπ.). O Μίλτος είναι άρρωστος. Πήγε στον παιδίατρο. Εκείνος, αφού τον εξέτασε, του έδωσε αυτή τη συνταγή: Πόσα χάπια θα πάρει συνολικά ο Μίλτος; Aπάντηση: .................................... Πέτρος Iατρόπουλος Παιδίατρος Kαλού 11 Tηλ.: 444-555 3 χάπια την ημέρα για 4 ημέρες Τα τρία παιδιά θέλουν να μοιραστούν εξίσου τις 12 καραμέλες. Πόσες καραμέλες θα πάρει κάθε παιδί; Aπάντηση: Κάθε παιδί θα πάρει ... καραμέλες. 3 φορές το ... = ... 2 3 4 5 6 22 24 23 24 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 3 7 2 3 4 5 6 20 2 22 23 22 24 23 2 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 20 2 22 2 22 24 23 0 2 3 4 59 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 24 3 φορές το 2 =6 4 φορές το 2 =8 2 φορές το 2 =4 2 φορές το 3 =6 3 φορές το 3 =9 5 φορές το 2 =10 3+3+3+3=12 Ο Μίλτος θα πάρει 12 χάπια. 4 καραμέλες 4 καραμέλες 4 καραμέλες 4 12
  • 26.
    25 Aπάντηση: .................................... Τα παιδιάπαίζουν στην αυλή του σχολείου. Χωρίστηκαν σε 4 ομάδες. Κάθε ομάδα αποτελείται από 5 παίκτες. Βάζω σε κύκλο τη σωστή εικόνα. Πόσα είναι όλα τα παιδιά που παίζουν στο παιχνίδι; W Η Υπατία έχει 6 νομίσματα των 5 λεπτών. Πόσα χρήματα έχει; Aπάντηση: Έχει ... λεπτά. W Η Υπατία θέλει να ανταλλάξει τα χρήματά της με νομίσματα των 10 λεπτών. Πόσα νομίσματα των 10 λεπτών θα πάρει; Aπάντηση: Θα πάρει ... νομίσματα των 10 λεπτών. 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 2 3 4 5 6 8 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 7 0 2 3 4 5 6 7 0 2 2 3 4 5 7 2 3 4 5 6 7 20 2 22 23 24 2 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 25 5+5+5+5=20 Τα παιδιά είναι 20. 5+5+5+5+5+5=30 30 6 φορές το 5 =30 10+10+10=30 3 φορές το 10=30 3
  • 27.
    Βάρος – Λειτουργίαζυγαριάς 26 Μετρώ ανά 3 μέχρι το 30 και ανά 4 μέχρι το 40. 3 6 ... 30 Η μία κανάτα και το ένα ποτήρι έχουν μέσα νερό, ενώ τα άλλα είναι άδεια. Βάζω σε κύκλο αυτά που είναι άδεια. 1. Ζητούμε από τους μαθητές να μετρήσουν προφορικά ανά 3 μέχρι το 30 και ανά 4 μέχρι το 40. Βάζω σε κύκλο το βαρύτερο. Γιώργος Eλένη μπάλα Γιώργος παπούτσια Eλένη σκύλος μήλο αχλάδι λαγός 2 3 4 5 6 22 24 23 24 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 3 7 2 3 4 5 6 20 2 22 23 22 24 23 2 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 20 2 22 222 24 23 0 2 3 4 60 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 26 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30. 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40.
  • 28.
    27 Βάζω σε σειράτα παιδιά ξεκινώντας από το πιο βαρύ και φτάνοντας στο πιο ελαφρύ. ............................................. ............................................. Nίκος Πέτρος Nίκος Aλέκα Ο ανελκυστήρας Προσοχή!Όχι περισσότερααπό 75 κιλά! Η κυρία Mαρία ζυγίζει 73 κιλά. O κύριος Θεόφιλος ζυγίζει 84 κιλά. Ποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει τον ανελκυστήρα; 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 2 3 4 5 6 8 9 22 24 23 24 25 2 0 2 3 4 5 6 7 0 2 3 4 5 6 7 0 2 2 3 4 5 7 2 3 4 5 6 87 20 2 22 23 24 2 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 27 Πέτρος, Νίκος Νίκος, Αλέκα Τον ανελκυστήρα μπορεί να τον χρησιμοποιήσει η κυρία Μαρία αφού ζυγίζει λιγότερα από 75 κιλά.
  • 29.
    Χαράξεις σχημάτων –Παζλ – Πλακόστρωτο 28 Χαράζω με τον χάρακα το ίδιο σχήμα και το χρωματίζω με τα ίδια χρώματα. Βρίσκω και γράφω το όνομα και τον αριθμό των σχημάτων που είναι ίδια. 61 22 24 23 0 2 3 4 2 3 4 5 6 22 24 23 2 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 2 3 4 5 6 20 2 22 2 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 28 κύβος 3 κύλινδρος 3 ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο 3 σφαίρα 2
  • 30.
    29 Χρωματίζω τα κομμάτιατης πάπιας με τα ίδια χρώματα. Σχεδιάζω δίπλα με τον χάρακα τα ίδια σχήματα. 22 24 23 24 0 2 3 4 5 2 3 4 5 6 8 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 0 2 3 4 5 6 0 2 2 3 4 7 2 3 4 5 6 7 20 2 22 23 24 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 29
  • 31.
    Προβλήματα 30 O Τάσος έχει:Η αδελφή του, η Μαρία, έχει: W Πόσα αρκουδάκια μπορεί να αγοράσει ο Τάσος; O Τάσος μπορεί να αγοράσει .............. αρκουδάκια. W Πόσες μπάλες μπορεί να αγοράσει ο Τάσος; O Τάσος μπορεί να αγοράσει ............ μπάλες. W Πόσα αρκουδάκια μπορεί να αγοράσει η Μαρία; Η Μαρία μπορεί να αγοράσει ............ αρκουδάκια. W Πόσες μπάλες μπορεί να αγοράσει η Μαρία; Η Μαρία μπορεί να αγοράσει ........... μπάλες. 2 € 1 € 62 22 24 23 0 2 3 4 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 30 5 10 10 20
  • 32.
    31 O κύριος Πέτροςαγόρασε 20 μπαλόνια. Σε κάθε παιδί θα δώσει από 2 μπαλόνια. Πόσα μπαλόνια θα του μείνουν; Aπάντηση: .................................... Διατυπώνω ένα δικό μου πρόβλημα με πρόσθεση ή αφαίρεση. Κατόπιν το δίνω στον διπλανό μου να το λύσει. .......................................... .......................................... .......................................... .......................................... .......................................... .......................................... 2 3 4 5 6 22 24 23 24 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 3 7 2 3 4 5 6 20 2 22 23 22 24 23 2 0 2 3 4 5 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 31 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 =16 20-16=4 Θα μείνουν 4 μπαλόνια. Έχουμε στο σχολείο μας 15 αγόρια που ασχολούνται με τον αθλητισμό. Τα 5 παίζουν μπάσκετ και τα 6 παίζουν βόλεϊ. Πόσα αγόρια παίζουν ποδόσφαιρο; 5+6=11 15-11=4
  • 33.
    Eπαναληπτικό μάθημα 32 Πόσα τακούνιαπρέπει να φτιάξει ο τσαγκάρης; Aπάντηση: O τσαγκάρης πρέπει να φτιάξει ... τακούνια. Κάποιοι άλλοι νάνοι προηγουμένως είχαν πάει τα παπούτσια τους και άλλαξαν 12 τακούνια. Πόσοι ήταν αυτοί οι νάνοι; Aπάντηση: Ήταν ... νάνοι. Υπολογίζω και συμπληρώνω τον αριθμό που λείπει Μετρώ ανά 3 μέχρι το 30 και ανά 4 μέχρι το 40. 3 6 ... 30 50 + 30 = ... 90 – 40 = ... 100 – 20 = ... 30 + ... = 100 30 + ... = 60 40 + ... = 90 6 + 9 = ... 1 – 8 = ... 14 – 9 = ... 60 20+ 20 50+ 90 30– 60 30– 80 40– 1. Ζητούμε από τους μαθητές να μετρήσουν προφορικά ανά 3 μέχρι το 30 και ανά 4 μέχρι το 40. Tέσσερις νάνοι από το πολύωρο περπάτημα στο δάσος χάλασαν τα παπούτσια τους και θέλουν να τα πάνε στον τσαγκάρη για να αλλάξουν τα τακούνια. 2 3 4 5 6 22 24 23 24 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 0 2 2 3 7 2 3 4 5 6 20 2 22 23 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 22 24 23 2 0 2 3 4 5 0 2 3 4 5 20 2 22 2 22 24 23 0 2 3 4 63 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 32 3,6,9,12,15,18,21,24,27,30. 4,8,12,16,20,24,28,32,36,40. 4 φορές το 2=8 8 6 φορές το 2 =12 6 80 70 15 50 30 9 80 50 5 80 70 60 30 40
  • 34.
    33 Γράφω τον αριθμόπου βρίσκεται πριν και μετά. Θέλω να ανταλλάξω το μεγάλο νόμισμα με άλλα μικρότερα αλλά ίσης συνολικής αξίας. Βάζω σε κύκλο τα νομίσματα που μπορώ να πάρω. 4. Προτείνουμε στους μαθητές προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων αριθμών μέχρι το 100, κατά τις οποίες ο δεύτερος αριθμός είναι διψήφιος με στρογγυλές δεκάδες (π.χ. 63 + 20, 94 – 50 κ.λπ.). Υπολογίζω και γράφω τα αποτελέσματα των πράξεων. ... ... ... 88 ... ... 99 ... ... 0 ... ... 89 ... 55 56 5 ... 68 ... ... 9 ... ... 91 ... 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 0 2 3 4 5 6 7 8 0 2 3 4 5 6 7 8 0 2 2 3 4 5 6 7 2 3 4 5 6 87 20 2 22 23 24 25 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 2 3 4 5 6 8 9 0 22 24 23 24 25 26 27 28 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 3 4 5 6 7 8 9 20 0 2 2 3 3 4 5 6 7 7 7 2 3 4 5 6 8 9 07 8 9 20 02 22 23 24 25 26 2 28 29 22 24 23 24 25 2 0 2 3 4 5 6 7 0 2 3 4 5 6 7 22 24 23 24 25 0 2 3 4 5 6 10-0012_008TET-TEYXOΣ Δ 15/12/2014 12:00 μμ Page 33 32+5=37 55-12=43 45+23=68 70-20=50 68-18=50 25+25=50 67 69 78 80 90 92 87 89 98 100 69 71 88 90
  • 35.
  • 36.
  • 37.
  • 38.
    Α΄Δημοτικού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Χαράλαμπος Λεμονίδης Αθανάσιος Θεοδώρου Αχιλλέας Καψάλης Δημήτριος Πνευματικός Μαθηματικά Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Τετράδιο Εργασιών δ΄ τεύχος ISBN Set 978-960-06-2461-8 Τ.Δ΄ 978-960-06-2465-6Κωδικός Βιβλίου: 0-10-0012 (01) 000000 0 10 0012 2