Dokumen ini membincangkan pengukuran kejituan dan kepersisan alat ukur, serta berbagai jenis ralat yang mungkin terjadi dalam pengukuran. Terdapat latihan untuk menggambarkan konsep-konsep ini melalui tanggapan terhadap ammeter, skala pengukuran, dan kesan tembakan. Penekanan diberikan kepada pentingnya teknik pengukuran dan cara mengurangkan ralat dalam pengukuran.

1. Author : Khairi
PENGUKURAN
KEJITUAN
Darjah penghampiran nilai pengukuran kepada nilai sebenar
KEJITUAN

2. Author : Khairi
KEJITUAN
TIDAK JITU
PENGUKURAN
Darjah penghampiran nilai pengukuran kepada nilai sebenar

3. Author : Khairi
KEPERSISAN
Kebolehan alat mengukur memberikan
bacaan yang sama apabila pengukuran diulang
PERSIS
PENGUKURAN

4. Author : Khairi
TIDAK PERSIS
PENGUKURAN
KEPERSISAN
Kebolehan alat pengukur memberikan
bacaan yang sama apabila pengukuran diulang

5. Author : Khairi
LATIHAN
Manakah menunjukkan tembakan yang persis tetapi tidak jitu ?
P Q R
PENGUKURAN

6. Author : Khairi
LATIHAN
Huraikan tembakan dari segi kepersisan dan kejituan
PERSIS
DAN
JITU
TIDAK PERSIS
DAN
TIDAK JITU
PERSIS
DAN
TIDAK JITU
PENGUKURAN

7. Author : Khairi
KEPEKAAN
Kebolehan alat mengesan perubahan kecil sesuatu kuantiti yang diukur
Alat pengukuran Kepekaan
Pembaris meter 1.0 mm
Angkup Vernier 0.01 cm
Tolok skrumikrometer 0.01 mm
PENGUKURAN

8. Author : Khairi
LATIHAN
Nyatakan alat pengukuran berdasarkan bacaan yang diperoleh.
Alat pengukuran Bacaan
3.02 mm
5.6 cm
6.64 cm
Tolok skrumikrometer
Pembaris meter
Angkup Vernier
PENGUKURAN

9. Author : Khairi
RALAT
RALAT RAWAK
Ralat yang disebabkan oleh faktor diluar kawalan
pemerhati
Contoh
1. Keterbatasan daya penglihatan dan
sentuhan manusia
2. Keadaan semulajadi seperti angin,kelembapan
dan graviti
3. Kesilapan teknik pengukuran
Ralat rawak boleh dikurangkan dengan mengulangi
pengukuran dan mengambil nilai purata
PENGUKURAN

10. Author : Khairi
RALAT
RALAT SISTEMATIK
Ralat yang disebabkan oleh alat pengukuran
Contoh
1. Kesilapan kedudukan ralat sifar
2. Kesilapan kalibrasi alat pengukuran
PENGUKURAN

11. Author : Khairi
RALAT
RALAT PARALAKS
Ralat yang disebabkan oleh kesilapan kedudukan mata
semasa membaca nilai pengukuran
Kedudukan
mata yang betul
Meniskus air Meniskus merkuri
PENGUKURAN

12. Author : Khairi
LATIHAN PENGAYAANLATIHAN PENGAYAAN
Rajah menunjukkan dua buah P dan Q.
Ammeter P Ammeter Q
Ammeter manakah lebih sesuai bagi mengukur arus 6.50 A ?
Berikan sebab bagi jawapan anda.
Ammeter Q
Skala terkecil ammeter Q ialah 0.5 A

13. Author : Khairi
Ammeter manakah lebih peka ?
Berikan sebab bagi jawapan anda.
Ammeter Q
Skala terkecil ammeter Q adalah kecil
LATIHAN PENGAYAANLATIHAN PENGAYAAN
Rajah menunjukkan dua buah P dan Q.
Ammeter P Ammeter Q

14. Author : Khairi
Rajah menunjukkan suatu kesan tembakan.
Huraikan kepersisan dan kejituan tembakan.
Tidak persis dan tidak jitu
LATIHAN PENGAYAANLATIHAN PENGAYAAN

15. Author : Khairi
Rajah menunjukkan skala pada angkup vernier dan pembaris.
Perbandingan manakah betul bagi kepekaan angkup vernier
dan pembaris bagi mengukur ketebalan dawai ?
Angkup Vernier Pembaris
A. Rendah Rendah
B. Rendah Tinggi
C. Tinggi Rendah
D. Tinggi Tinggi
SOALAN TAHUN LEPASSOALAN TAHUN LEPAS

16. Author : Khairi
Rajah menunjukkan kesan suatu tembakan.
A B C D
Kesan tembakan manakah yang boleh menerangkan
konsep kepersisan ?
SOALAN TAHUN LEPASSOALAN TAHUN LEPAS

17. Author : Khairi
Neraca manakah paling peka ?
Skala terkecilnya paling kecil
0.250.17
SOALAN TAHUN LEPASSOALAN TAHUN LEPAS

18. Author : Khairi
Keputusan manakah persis tetapi tidak jitu ?
SOALAN TAHUN LEPASSOALAN TAHUN LEPAS

19. Author : Khairi
a. Dimanakah kedudukan mata yang betul
bagi mengambil bacaan isipadu minya ?
Q
b. Berikan sebab bagi jawapan anda dalam (a).
Bagi mengelak ralat paralaks
SOALAN TAHUN LEPASSOALAN TAHUN LEPAS

20. Author : Khairi
c. Minyak digantikan dengan 30 cm3
merkuri.
Lukiskan meniskus merkuri dalam
silinder penyukat
 Meniskus merkuri melengkung ke atas
 Garisan rata pada 30 cm3
d. Tandakan kedudukan mata yang betul.
SOALAN TAHUN LEPASSOALAN TAHUN LEPAS