Download as PDF, PPTX
More Related Content
Similar to 3สอนเสริมแพ่ง 2 ภาคสองปีการศึกษา2560 โอนสิทธิเรียกร้อง.pdf
3สอนเสริมแพ่ง 2 ภาคสองปีการศึกษา2560 โอนสิทธิเรียกร้อง.pdf
- 2. การโอนสิทธิเรียกร้อง สิทธิเรียกร้องที่ห้ามโอน สิทธิเรียกร้องที่โอนได้ สภาพแห่งสิทธิไม่เปิดช่อง ให้โอน ม.303ว.1 คู่กรณีแสดงเจตนาห้ามโอน ม. 303 ว. 2 ตาม กม.ศาลสั่ง ยึดไม่ได้ ม. 304 หนี้อันพึงต้องชำระแก่เจ้าหนี้ โดยเฉพาะเจาะจง ม. 306 หนี้อันจะพึงต้องชำระ ตามเขาสั่ง ม. 309 หลักเกณฑ์การโอน การยกขึ้นเป็นข้อ ต่อสู้ลูกหนี้หรือ บุคคลภายนอก ม.306 การพิพาทอ้างสิทธิ การโอนต่างรายกัน ม. 307 การโอนที่จะยกขึ้นต่อสู้ลูกหนี้ หรือบุคคลภายนอกได้ต้อง 1.สลักหลังการโอนไว้ในตราสาร 2.ส่งมอบตราสาร ต้องทำเป็นหนังสือมิฉะนั้น ไม่สมบูรณ์ ม. 306 ลูกหนี้ยินยอมในการ โอนเป็นหนังสือ บอกกล่าวการโอน เป็นหนังสือ ไปยังลูกหนี้ ม.306 ผลและข้อต่อสู้ของลูกหนี้ ผลต่อลูกหนี้ ผลต่อลูกหนี้ ลูกหนี้ยกข้อต่อสู้ผู้โอนขึ้น ต่อสู้ผู้รับโอนไม่ได้ ม.308 ว.1 ถ้าได้ใช้เงินแก่ผู้โอนไปลูกหนี้ จะเรียกคืนก็ได้ หรือรับภาระเป็นหนี้ถือ เสมือนหนี้นั้นมิได้ก่อขึ้น 1.ข้อต่อสู้ต่อผู้โอนก่อนรับคำบอกกล่าวยก ขึ้นต่อสู้ผู้รับโอนได้ม.308 ว.2 2.มีสิทธิเรียกร้องที่ถึงกำหนดไม่ช้ากว่าสิทธิ เรียกร้องที่โอนไปก็หักกลบลบกันได้ ม.305 ว.2 ลูกหนี้จะยกข้อต่อสู้ที่มีต่อสู้ ผู้รับโอนโดยสุจริตไม่ได้เว้นแต่ 1.ปรากฏในตัวตราสาร 2.มีขึ้นสืบจากลักษณะตราสาร ม.312 มีสิทธิสอบสวนถึงสิทธิ ของผู้ทรงสิทธิ
- 3.
- 4. นาย ก. กู้เงินนายข. นาย ข.โอนสิทธิให้นาย ค. ทำให้นาย ค.มีสิทธิเรียกร้องให้นาย ก.ชำระหนี้ เงินกู้ได้ ตัวอย่างที่ 2 นายหนึ่งเช่าบ้านของนายสองเป็นเวลา 3 ปี พอ เช่าได้ 1 ปี นายหนึ่งได้โอนสิทธิการเช่าให้นาย สาม โดยความยินยอมของนายสอง ดังนี้ทำให้ นายสามเข้ามาเป็นผู้เช่าของนายสองต่อไป
- 5. สิทธิเรียกร้องทุกชนิด ถ้าไม่มีกฎหมายห้ามไว้ ย่อมโอนกันได้ สิทธิเรียกร้องที่มีเงื่อนไข หรือเงื่อนเวลาก็โอนได้ สิทธิเรียกร้องที่เกิดจากละเมิด ก็โอนได้ เช่น ก.ขับรถยนต์ชนรถของ ข.เสียหาย ข.โอนสิทธิ เรียกร้องในค่าเสียหายให้ ค.เพื่อใช้หนี้ ดังนั้น ค.ย่อมมีสิทธิเรียกร้องให้ ก.ชำระค่าเสียหายได้
- 6. 1) กรณีสภาพแห่งหนี้ไม่เปิดช่องให้โอนกันได้ 2) คู่กรณีได้มีข้อตกลงห้ามโอนไว้ 3)สิทธิเรียกร้องที่ศาลยึดไม่ได้
- 7. 1.1 หนี้เฉพาะตัว คือสิทธิที่มีลักษณะเป็นการเฉพาะตัว ได้แก่ สิทธิซึ่งอาศัยคุณสมบัติเฉพาะตัวของเจ้า หนี้เป็นสาระสำคัญ เช่นสิทธิตามสัญญาเช่า ผู้เช่าจึงโอนสิทธิตาม สัญญาเช่าไม่ได้ เว้นแต่จะตกลงกับผู้ให้เช่าก่อน
- 8. การเป็นหุ้นส่วน ผู้เป็นหุ้นส่วนจะโอนหุ้นของตน ให้บุคคลอื่นเข้าเป็นหุ้นส่วนแทน โดยหุ้นส่วน คนอื่นไม่ได้ยินยอมไม่ได้ หนี้ที่เจาะจงชำระหนี้ให้เจ้าหนี้คนเดิมโดยเฉพาะ เช่นอ.ถวัล ดัชนี ทำสัญญากับนายโคม ปกรลัม ซึ่งเป็นดาราดัง ว่าจะวาดภาพเหมือนให้ ดังนี้ นายโคมจะโอนสิทธิตามสัญญาให้คนอื่นไม่ได้
- 9. 1.2 หนี้ซึ่งกฎหมายห้ามโอน คือสิทธิที่กฎหมายบัญญัติห้ามโอนไว้โดยชัดแจ้ง เช่น สิทธิในค่าสินไหมทดแทนเพราะละเมิดต่อ ร่างกายอนามัย เสรีภาพ (มาตรา 446) สิทธิเรียกค่าสินไหมทดแทนกรณีผิดสัญญาหมั้นหรือ ชายคู่หมั้นหรือค่าสินไหมทดแทนจากชายผู้ล่วงเกิน หญิงคู่หมั้นทางประเวณี (มาตรา 1447) สิทธิในค่าอุปการะเลี้ยงดูระหว่างสามีภริยา (มาตรา 1598/41)
- 10. การที่เจ้าหนี้และลูกหนี้ทำสัญญาตกลงกันมิให้โอน สิทธิเรียกร้อง หากเจ้าหนี้ฝ่าฝืนทำการโอนไป ต้องรับผิดต่อลูกหนี้ และการโอนย่อมไม่มีผล ถ้าหากผู้รับโอนรู้ถึงข้อห้าม โอนนั้นแต่ถ้าผู้รับโอนสุจริต คือไม่ทราบถึงข้อห้าม โอนนั้น ลูกหนี้ต้องชำระหนี้ให้ผู้รับโอน (ม.303 ว.2)
- 11. เช่น ค่าอุปการะเลี้ยงดูระหว่างสามีภรรยา ค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร เบี้ยเลี้ยงชีพ เงินเดือนบำนาญ บำเหน็จและ เบี้ยหวัดของข้าราชการ หรือลูกจ้างของรัฐ เงินสงเคราะห์ เงินฌาปนกิจสงเคราะห์
- 12. ศาลฎีกาวางหลักว่า ผู้ซื้อจะโอนสิทธิของตนตาม บทบัญญัติของการโอนสิทธิเรียกร้องไม่ได้ ต้องทำ เป็นแปลงหนี้ใหม่เมื่อมีผู้ขายเข้ามาเป็นคู่สัญญากับ ผู้รับโอนด้วย ผู้รับโอนจึงจะมีสิทธิฟ้องบังคับผู้ขาย (ฎ. 1731/2521, 3533/2525) ศ.จิตติ เห็นว่าสิทธิของผู้ซื้อโอนได้เพราะไม่ใช่กรณี สภาพแห่งสิทธิไม่เปิดช่อง ถ้าผู้รับโอนไม่ชำระราคา ผู้ขายก็ไม่ต้องชำระราคาตอบแทน
- 13. 1) ผู้รับโอนเป็นเจ้าหนี้แทนที่ผู้โอน ผู้รับโอนจะกลายเป็นเจ้าหนี้คนใหม่ สามารถเรียกให้ ลูกหนี้ชำระหนี้ได้ 2)ผู้รับโอนมิเพียงแต่ได้รับสิทธิเรียกร้องอันเป็นสิทธิ ประธานมาเท่านั้น แต่ยังได้สิทธิอันเป็นอุปกรณ์มา ด้วย (ม. 305) จำนำ จำนองเป็นสิทธิอุปกรณ์เกิดขึ้นเพื่อประโยชน์ ของสิทธิประธาน จึงย่อมโอนไปพร้อมกับสิทธิ ประธาน
- 14.
- 15. ก) วิธีการโอนระหว่างผู้โอนและผู้รับโอน (ม.306 ว.1) ทั้งผู้โอนและผู้รับโอนจะต้องทำข้อตกลงกันเป็นลาย ลักษณ์อักษร ถ้าผู้โอนหรือผู้รับโอนเพียงฝ่ายเดียวมีหนังสือไป บอกลูกหนี้ว่า ได้มีการโอนหนี้กันแล้ว เพียงเท่านี้ยัง ไม่ถือว่าได้มีการโอนกันเป็นหนังสือ เมื่อการโอนสิทธิเรียกร้องได้ทำเป็นหนังสือแจ้งให้ ลูกหนี้ทราบแล้ว แม้มิได้แจ้งให้เจ้าหนี้ทราบก็ สมบูรณ์และใช้บังคับได้ (ฎ.5066/2531)
- 16. ข) วิธีการโอนระหว่างผู้รับโอนและลูกหนี้ (ม.306ว.1) 1. มีการบอกกล่าวการโอนไปยังลูกหนี้ หรือลูกหนี้ ยินยอม 2. คำบอกกล่าวหรือยินยอมนั้นต้องทำเป็นหนังสือ ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่งแล้ว การโอนนั้นจะยกขึ้นต่อสู้ ลูกหนี้ หรือบุคคลภายนอกไม่ได้
- 17. ตัวอย่าง นาย ก. กู้เงินนายข.มา 100,000 บาท นาย ข.โอน สิทธิของตนให้นาย ค. โดยนาย ข.กับ ค.ได้ทำ หนังสือการโอนไว้ แต่นาย ก.ลูกหนี้มิได้ยินยอม ด้วย นาย ก.มาชำระหนี้ 100,000 บาทให้นาย ข.ผู้ โอน ทำให้หนี้ระงับได้เหมือนกันและนาย ค.ผู้รับ โอนไม่สามารถเรียกร้องให้นาย ข.ชำระหนี้ได้
- 18. 1) กรณีลูกหนี้ให้ความยินยอมกับการโอน (ม.308ว.1) “การให้ความยินยอมโดยไม่อิดเอื้อน” หมายถึงลูก หนี้ยินยอมโดยไม่มีข้อโต้แย้ง หรือลูกหนี้ยินยอมให้โอนโดยไม่ยกข้อต่อสู้ใดๆ หากลูกหนี้ยินยอมให้โอนแต่ยังยกข้อต่อสู้ ไม่ถือว่า ลูกหนี้ได้ยินยอมด้วยกับการโอนนั้น
- 19. ข้อต่อสู้ที่ลูกหนี้ยกขึ้นต่อสู้ผู้รับโอนไม่ได้ คือข้อต่อสู้ที่เกิดจากความสัมพันธ์ระหว่างผู้โอนกับลูกหนี้ เช่น เจ้าหนี้มีการปลดหนี้ มีการหักกลบลบหนี้มีการทำ สัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างผู้โอนกับลูกหนี้ ข้อต่อสู้ที่ลูกหนี้ยกขึ้นต่อสู้ผู้รับโอนได้ เช่น ต่อสู้ว่านิติกรรมเป็นโมฆะ หนี้ขาดอายุความแล้ว
- 20.
- 21. มีผลเสมือนลูกหนี้เป็นหนี้ผู้รับโอนมาตั้งแต่เดิม หากลูกหนี้ชำระหนี้ให้ผู้โอน (เจ้าหนี้) ไปแล้วก็ สามารถทวงคืนได้ (ม.308 ว.1 ตอนท้าย) หรือถ้าลูกหนี้ชำระหนี้แก่ผู้โอนโดยวิธีรับภาระเป็นหนี้ ขึ้นใหม่ ลูกหนี้จะถือว่าหนี้ใหม่ไม่ได้เกิดขึ้นเลยก็ได้ (ม.308 ว.1 ตอนท้าย)
- 22. 2) ลูกหนี้เพียงแต่ได้รับบอกกล่าวการโอน (ม.308ว.2) ถ้าลูกหนี้ไม่ได้รับการบอกกล่าวการโอน การโอนจะ ยกขึ้นต่อสู้ลูกหนี้ หรือบุคคลภายนอกไม่ได้ เมื่อมีการบอกกล่าวแล้วแม้ลูกหนี้ไม่ยินยอมด้วย การโอนก็ผูกพันลูกหนี้ให้ต้องชำระหนี้แก่ผู้รับโอน แล้ว ข้อสังเกต การโอนสิทธิเรียกร้องไม่ต้องได้รับความยินยอมจาก ลูกหนี้ ถึงลูกหนี้ไม่ยินยอม เจ้าหนี้ก็โอนได้
- 23. ถ้าลูกหนี้มีข้อต่อสู้อะไรที่จะไม่ต้องชำระหนี้ต่อผู้ โอน แต่ต้องมีอยู่ก่อนการโอน สามารถยกขึ้น ต่อสู้ผู้รับโอนได้ ข้อต่อสู้นี้ลูกหนี้สามารถยกขึ้นต่อสู้ได้ทั้งสิ้นไม่ ว่าจะเป็นข้อต่อสู้ที่เกี่ยวกับตัวผู้โอนโดยเฉพาะ หรือเกี่ยวกับหนี้ก็ตาม ซึ่งเป็นข้อแตกต่างจาก ม. 308 ว.แรก
- 24. นายดำจ้างนายแดงต่อเติมบ้าน ราคา 100,000บาท นาย ดำยังไม่ชำระค่าจ้าง 2 ปีต่อมา นายแดงโอนสิทธิในการรับ ค่าจ้างดังกล่าวให้นายขาว และบอกกล่าวการโอนไปให้ นายดำทราบแต่นายดำไม่ยินยอมด้วย นายขาวจึงฟ้องนาย ดำให้ชำระค่าจ้างต่อเติมบ้าน นายดำยกข้อต่อสู้ว่าหนี้ค่า จ้างขาดอายุความ 2 ปีแล้ว ดังนี้ นายดำลูกหนี้เพียงแต่ได้รับการบอกกล่าวมิได้ยินยอม กับการโอนด้วย และข้อต่อสู้ว่าหนี้ขาดอายุความมีอยู่ก่อน การโอน นายดำจึงยกข้อต่อสู้ดังกล่าวขึ้นต่อสู้นายขาวผู้รับ โอนได้
- 25. นายฉลาดกู้เงินนางเฉลียว แล้วนางเฉลียวโอนสิทธิเรียก ร้องตามสัญญากู้ให้นายฉงน นายฉงนมาฟ้องให้นาย ฉลาดชำระหนี้เงินกู้นายฉลาดยกข้อต่อสู้ว่านางเฉลียว ไม่มูลหนี้กับนายฉงน การโอนสิทธิเรียกร้องจึงไม่ชอบ ศาลฎีกาวางหลักว่า กรณีที่นายฉลาด ลูกหนี้จะยกข้อ ต่อสู้นายฉงนผู้รับโอนได้นั้น ต้องเป็นข้อต่อสู้ที่มีต่อผู้ โอน หาใช่ข้อต่อสู้ระหว่างผู้โอนกับผู้รับโอนไม่ ดังนั้นผู้ โอนจะเป็นหนี้ผู้รับโอนหรือไม่ เป็นเรื่องระหว่างผู้โอนกับ ผู้รับโอน การโอนสิทธิเรียกร้องชอบแล้ว (ฎ.933/2536)
- 26. กรณีลูกหนี้มีสิทธิเรียกร้องต่อผู้โอน แม้สิทธินั้นยังไม่ถึง กำหนดในขณะมีการโอนก็คงถึงกำหนดไม่ช้ากว่าหนี้ที่ลูก หนี้จะต้องชำระแก่ผู้โอน แม้ลูกหนี้จะโอนสิทธิเรียกร้องไป ลูกหนี้ก็สามารถขอหักกลับลบหนี้ได้ ตัวอย่างก.กู้เงิน ข. 50,000 บาท กำหนดชำระ วันที่ 15 ก.ย.54 ต่อมาวันที่ 5 ก.ย. 54 นาย ข.จ้างนาย ก.วาดรูปให้ ตนแต่ยังไม่ได้ชำระค่าจ้างจำนวน 20,000 บาท กำหนด ชำระ 12 ก.ย.54 ต่อมาวันที่ 10 ก.ย. 54 นาย ข.โอนสิทธิ เรียกร้องตามสัญญาเงินกู้ให้นาย ค. ดังนี้ นาย ก.สามารถ ขอหักกลบลบหนี้กับนาย ค.ได้
- 27. วิธีการโอน คือสลักหลังตราสาร และส่งมอบ หนี้อันพึงต้องชำระเมื่อเขาสั่งเช่น 1) หนี้ตามตั๋วแลกเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน เช็คที่ระบุชื่อผู้รับ เงิน 2) กรมธรรม์ประกันภัยซึ่งทำเป็นรูปให้ใช้เงินตามเขาสั่ง 3) ใบตราส่ง 4) ใบรับของคลังสินค้า หรือใบประทวนสินค้า 5) บัตรเงินฝาก ซึ่งธนาคารออกให้แก่ผู้ฝากเงิน
- 28. 1) ข้อต่อสู้ที่ปรากฏในตราสารนั้นเอง เช่น ต่อสู้ว่าตราสารมีรายการไม่ครบถ้วนมีลายมือ ชื่อปลอม การสลักหลังขาดสาย 2) ข้อต่อสู้ที่มีขึ้นเป็นธรรมดาสืบจากลักษณะแห่ง ตราสาร คือข้อต่อสู้ที่เกิดจากลักษณะของตราสารซึ่ง ลูกหนี้อาจยกขึ้นต่อสู้ผู้รับโอน หรือผู้ทรงตราสารได้ เช่น ผู้รับโอนใบตราส่ง เมื่อรับเอาของไปย่อมต้อง ชำระค่าระวางพาหนะ ผู้ขนส่ง (ลูกหนี้) ต่อสู้ได้หาก ยังไม่มีการชำระค่าระวางพาหนะ
- 29. หนี้อันพึงต้องชำระแก่ผู้ถือ เช่น ตั๋วโดยสารตั๋วชม การแสดง คูปองสำหรับรับประทานอาหาร สลากกิน แบ่ง หุ้นกู้ชนิดผู้ถือ เช็คจ่ายให้แก่ผู้ถือ ม.313 ให้นำบทบัญญัติมาตรา 312 มาใช้บังคับ หมายความว่าให้นำหลักทำนองเดียวกับหนี้อันพึง ต้องชำระตามเขาสั่งมาใช้ด้วย