1. Een inleiding
Cyberpesten
23 maart 2014

2. Wie ben jij?

3. Mediaraven?
Mediaraven vzw grijpt de kansen van digitale media mét kinderen, jongeren en het brede
jeugdwerk.
Met onze ervaring en expertise creëren we samen de experimenteerruimte waarin we met
kinderen, jongeren en jeugdwerkers
• hun mediacompetenties en mediawijsheid ontwikkelen,
• online informatie delen over of voor de jeugd of het jeugdwerk,
• het brede jeugdwerk ondersteunen in werken met digitale media.

4. We think positive!

5. Apestaartjaren: Onderzoek rond jongeren en
nieuwe media in Vlaanderen
Volgende studiedag
20 mei 2014 - Vooruit - Gent

6. Definitie van (cyber)pesten
• Cyberpesten: pesten via internet en/of gsm
• Pesten:
• Gedrag waarbij de pestkop daadwerkelijk de
bedoeling heeft om de ander te kwetsen.
• Het gaat niet om een éénmalige agressieve
uithaal, maar om steeds opnieuw lastig
vallen van dezelfde persoon.
• De pestkop heeft meer (fysieke en sociale)
macht dan het slachtoffer (ziet zelf de impact
niet direct…)

7. Verschil tussen pesten en cyberpesten
• Cyberpesten kan altijd en (van) overal
• Het kan (relatief) anomiem
• Anonieme simkaart
• Vals emailadres/facebookaccount/..
• Veel meer ‘getuigen’ dan bij fysiek pesten
• Alles wordt gefilmd, opgenomen, gedeeld
• Makkelijk meedoen (like, share, …)
• Begint vaak als een onozele grap…

8. Voorbeelden
Kacey & Kayleigh
Nog steeds op youtube…

9. Privacy & wetgeving…
• Erg complexe materie
• Theoretisch is alles goed geregeld
• Praktijk blijkt dat niet zo te zijn…
• Wetgeving: vaag en gedateerd
• Directies, leerkrachten en co lopen achter
• Politie en gerecht werken aan opleiding,
werven specialisten in de materie aan,
maken aangepaste wetgeving, …

10. want Cyberpesten is… STRAFBAAR?!?
• Cyberpesten is weldegelijk strafbaar!
• Enkel in zware gevallen bedreiging,
discriminatie,… wordt politie ingeschakeld.
• Nood aan bewijsmateriaal: chatlogs,
printscreens,…

11. Social Media = Facebook?

12. Facebook

13. Facebook
• Bijna iedereen heeft een profiel
• Veel jongeren hebben er meerdere
• Mobiel gebruik is populair
• Profiel verwijderen = sporen wissen

14. Ask.fm

15. Ask.fm
• is 100% anoniem
• Mogelijk tot anoniem converseren
• Rechtstreekse verbanden met
cyberpesten en zelfmoorden.

16. Ask.fm

17. Tumblr

18. Tumblr
• Soort heel eenvoudige website/blog
• Op te zetten in enkele minuten
• mobiel aan te passen
• anoniem
• Kan snél de ronde doen, en even
snel vergeten worden

19. Instagram, WeHeartIt, …

20. Instagram, WeHeartIt, …
• Fotoblog via Smartphone
• Tegelijk ook social network
• Openbaar of privé
• Instagram = bekend
• WeHeartIt = tieners
• Veel comments = populair bericht

21. Snapchat

22. Of via nog een aantal manieren…

23. Het maakt dus niet uit…
Als iemand zegt dat hij/zij gepest wordt op het internet is
de kans groot dat dat niet enkel op Facebook is!

24. Preventie en bewustwording
• #oewastopinternet:
 Toon interesse voor wat je kind online doet, maar
zonder hen echt het gevoel te geven te controleren.
• Probeer het zelf ook eens!
• Think before you post!
 Denk na voor je iets post!!!

25. Think before you post!!!
The internet never forgets…

26. Je hebt het zelf (niet altijd) in de hand

27. Sexting

28. Sexting
• Sexting: seksueelgetinte sms of foto’s
uitwisselen via gsm of smartphone
• Pubers willen erbij horen en niet als
preuts bestempeld worden…

29. Je hebt het zelf (niet altijd) in de hand: Sexting

30. Do not Retaliate!
Reageer niet, je maakt het alleen maar erger!

31. Het maakt dus niet uit…

32. Helaas….
• Uit alle onderzoeken blijkt dat het meestal
start bij wat je zelf post/doet/zegt
• Je beseft het helaas pas nadien…
• Er is nooit 1 dader
• Aanpak moet dus ook anders
dan bij fysiek pesten/gevecht/…

33. Wat als… het toch gebeurt?
Hoe omgaan met cyberpesten: wat als een
slachtoffer naar je toe komt…
• Als vriend(in)
• Als ouder/thuis
• Als leerkracht
• Als school

34. Wat kan je doen vanuit de school?
Meer op clicksafe.be
• Cyberpesten gaat hand in hand met het reële
pesten op en rond de school
• Aanpak cyberpesten moet kaderen in het
globale antipestbeleid van de school
• Open communicatie naar iedereen
• Vijfsporenbeleid met acties naar
• Slachtoffer
• Daders
• Omstaanders
• Ouders
• Scholen

35. Voorbeelden van aanpak
Bjorn uit Eeklo…

36. Preventie & bewustmaking

37. Preventie & bewustmaking

38. Preventie & bewustmaking

39. Wat kun je eraan doen als het toch gebeurt?
• Proberen discussie offline te trekken maar hou
online onder controle
• Confronteer hen met wat er online te zien is
• Probeer de hele groep (omstaanders) rond de
pester te beïnvloeden, niet enkel de
pester/gepeste zelf
• Gebruik het stappenplan van clicksafe!

40. Tips en tricks
• Screenshots nemen is enig fysiek bewijs
• Print ze ook uit, werkt drempelverlagend
• Hou rekening met de snelheid van het
internet, is tegelijk voordeel als nadeel
• Technisch:
veilige app’s (snapchat), screenshotfilmers,
privacyinstellingen controleren, …

41. Waar nog info & kennis te halen?
• Vormingen Mediaraven
• Surfen met een helm op (12-16jaar)
• Facebook
• Jongeren en nieuwe media
• Clicksafe.be
• Veiligonline.be
• FriendlyAttac.be
• Jong & van Zin
• E-cops.be
• Cyberhate.be
• Tumult.be

42. Vragen: help@mediaraven.be - www.mediahelpdesk.be
Powerpoint: www.slideshare.com/mediaraven
Vragen?