Downloaded 43 times
1.sınıf1h transport
- 1.
- 2. MEMBRANLARIN GEÇİRGENLİĞİ Membranlar, intrasellülerve extrasellüler sıvılar arasındaki farklılığı başlıca iki özellikleri ile sağlarlar: 1. Seçici geçirgenlik 2. Bu geçirgenliğin değişebilirliği
- 3. PASİF TRANSPORT SİSTEMLERİ Enerji kullanmayantransport mekanizmaları: basit difüzyon kolaylaştırılmış difüzyon filtrasyon osmoz
- 4. AKTİF TRANSPORT SİSTEMLERİ Enerji kullanantransport mekanizmaları: 1. aktif transport 2. endositoz ve ekzositoz
- 5. DİFÜZYON Bir kaba konansıvı veya gaz şeklindeki maddenin molekülleri, kabın her yerine ortalama olarak aynı konsantrasyonda dağılır.
- 7. Bir kaba aynı maddeninayrı yoğunluktaki solüsyonları konduğunda, moleküller çok yoğun oldukları bölgeden az yoğun yere doğru dağılarak konsantrasyonu eşitler.
- 8. DİFÜZYONUN YÖNÜ difüzyondahareket tek yönlü değildir moleküller devamlı hareket halinde olduğundan, az yoğun ortamdan çok yoğun ortama da bir miktar madde geçişi olur iki yöne doğru olan difüzyon akımları arasındaki fark net geçişi verir
- 11. DİFÜZYONUN GÜCÜ Difüzyon akımınınbüyüklüğü çeşitli faktörlere bağlı olarak değişir: 1. konsantrasyon farkı 2. sıcaklık 3. molekül kitlesi 4. yüzey alanı 5. ortam hali
- 12. DİFÜZYONUN HIZI moleküllerdüz bir çizgide çok uzağa gidemezler dolayısıyla difüzyon süresi moleküllerin difüze olacakları mesafenin karesiyle orantılıdır organizmada dolaşım sistemi mesafeleri kısaltıcı işlev görür
- 13. MEMBRANLARDAN DİFÜZYON hücrezarında difüzyon, aynı molekülün sudaki difüzyonundan çok daha yavaştır membranda difüzyonu sınırlayan esas faktör lipid çift tabakadır polar ve iyonize moleküller ya hiç ya da çok az difüze olur bir maddenin lipidlerde eriyebilirliğinin yüksek olması membranlardan daha kolay geçmesini sağlar
- 16. PROTEİN KANALLAR sodyum,potasyum, klor ve kalsiyum gibi iyonlar membran lipidlerindeki son derece düşük erirliklerine rağmen hızla difüze olurlar bu iyonların geçişi kanal vazifesi gören integral proteinler yoluyla olur farklı hücreler, farklı iyonlara farklı derecede geçirgendir
- 17. İYON KANALLARI kanallarınkendilerine özel iyonlara karşı spesifitesi vardır bu seçicilik kanal çapına veya kanal duvarını oluşturan proteinlerin elektrik yüküne bağlı olabilir kanalın çapı, içerisinden geçecek iyona göre hafifçe büyüktür
- 20. ELEKTROKİMYASAL GRADYENT membranlardan iyonlarıngeçişi yalnızca konsantrasyon gradyentine göre olmaz plazma membranının dinlenim potansiyeli gereği, pozitif iyonları içeri çekmeye, negatif iyonları ise dışarı itmeye yönelen bir kuvvet vardır konsantrasyon gradyenti ile elektriksel çekim gücü arasındaki bileşke kuvvet ile iyonun geçişi belirlenir
- 21. İYON PERMEABİLİTESİ iyonkanallarının açılıp kapanması ile membran permeabilitesinde değişiklik meydana gelir bu durum kanal proteini konformasyonu üzerindeki değişiklikler yoluyla sağlanır
- 22. İyon kanalının açılmafrekansı ile açık kalma süresi üzerinde etkili başlıca 3 faktör vardır: 1. membrana bağlanan spesifik kimyasal haberciler (ligand duyarlı kanallar) 2. membran potansiyelinde değişiklikler (voltaj duyarlı kanallar) 3. membranın gerilmesi (mekanosensitif kanallar)
- 23. ARACILI TRANSPORT SİSTEMLERİ polaritesifazla veya büyük moleküllerin geçişi daha çok birtakım taşıyıcı işlevi gören membran proteinleri ile olur farklı hücrelerde farklı tip ve sayıda taşıyıcı bulunabilir bağlanma yine proteinin konformasyonu üzerinde meydana gelen değişiklik ile olur
- 24. Aracılı transportta geçişhızını 3 faktör belirler: 1. taşıyıcının o madde için afinitesi 2. membrandaki taşıyıcı miktarı 3. taşıyıcı protein konformasyonunda meydana gelen değişiklik hızı
- 25. KOLAYLAŞTIRILMIŞ DİFÜZYON net akımkonsantrasyon gradyenti ile aynı yöndedir; iki taraf konsantrasyonu eşitlendiğinde akım durur enerji gerektirmez en güzel örnek glikozdur
- 26.
- 27. AKTİF TRANSPORT konsantrasyongradyentine zıt yönde bir taşınım söz konusudur iki tarafın konsantrasyonu eşitlense de devam eder; taşınan madde için bir kararlılık durumu vardır enerji gerektiren bir olaydır
- 28. ENERJİ; 1. ya taşıyıcıprotein üzerindeki bağlanma yerinin membranın bir tarafında diğer tarafa göre daha yüksek bir afinite göstermesini 2. ya da proteindeki bağlanma bölgesinin membranın bir tarafından diğer tarafa hareket etme hızını değiştirir
- 30. PRİMER AKTİF TRANSPORT Taşıyıcıprotein ATP’yi doğrudan yıkarak kendini fosforilleyen bir ATPaz’dır. 1. Na+ -K+ ATPaz 2. Ca+2 ATPaz 3. H+ ATPaz 4. H+ -K+ ATPaz
- 31. SEKONDER AKTİF TRANSPORT enerji olarak doğrudan ATP değil, iyon konsantrasyon gradyentini kullanılır taşıyıcı protein üzerinde asıl taşınacak madde haricinde bir de enerjiyi sağlayacak olan iyonu bağlayan bölge vardır bu iyon genellikle sodyumdur
- 33. SİMPORT - ANTİPORTTAŞINIM sekonder aktif transport ile taşınan madde; sodyum iyonları ile aynı yönde taşınıyorsa simport (sodyum co-transportu), ters yönde taşınıyorsa antiport (sodyum counter-transportu) olarak anılır kural olarak transport mutlaka konsantrasyon gradyentine zıt yöndedir
- 35.
- 36.
- 38. OSMOZ; SUYUN DİFÜZYONU su, polar bir molekül olmasına rağmen hücre zarından hızla difüze olur geçiş iki taraf arası osmolarite farkına göredir su, osmolaritesi düşük olan bölgeden yüksek osmolariteye sahip tarafa geçer
- 40. OSMOTİK BASINÇ birsolüsyonun osmotik basıncı = “saf su ile yanyana konduğunda, su difüzyonunu önleyebilmek için uygulanması gereken basınç” osmotik basıncı arttıkça osmolarite de artar, su konsantrasyonu düşer
- 41. ORGANİZMADA OSMOLARİTE vücutsıvıları osmolaritesi 300mOsm/l’dir extrasellüler sıvıdaki partiküllerin %85 kadarı sodyum ve klor, hücre içindekiler ise en çok potasyum iyonları ile organik maddelerdir hücreler osmotik basıncı kendilerinden daha yüksek bir ortama konduğunda su kaybına uğrayarak büzüşür, osmotik basıncı düşük ortamda ise su alıp şişerler
- 43. izotonik solüsyon =membrandan geçebilen mevcut madde konsantrasyonuna bakılmaksızın, 300 mOsm/l geçemeyen madde içeren solüsyon hipertonik solüsyon = membrandan geçebilen mevcut madde konsantrasyonuna bakılmaksızın, 300 mOsm/l’den fazla geçemeyen madde içeren solüsyon hipotonik solüsyon = membrandan geçebilen mevcut madde konsantrasyonuna bakılmaksızın, 300 mOsm/l’den daha az geçemeyen madde içeren solüsyon
- 45. ENDOSİTOZ Pinositoz: hücre içinesıvı materyal alınır (hücrenin içmesi) Fagositoz: hücre içine hasara uğramış doku artıkları veya bakteriler vb alınır (hücrenin yemesi) endositoz sırasında hücre membranı bir parçasını kaybeder bu kayıp ekzositoz ile yerine konur
- 47.
- 48. Hücreye alınanHücreye alınan endositikvezikülendositik vezikül 2 çeşit akıbete2 çeşit akıbete uğrayabilir:uğrayabilir: 1.1. sitoplazmayı boydansitoplazmayı boydan boya geçip karşıboya geçip karşı taraftan ekzositoz iletaraftan ekzositoz ile dışarı çıkabilirdışarı çıkabilir 2.2. lizozomlarlalizozomlarla kaynaşarakkaynaşarak içeriklerininiçeriklerinin sindirilmesini sağlarsindirilmesini sağlar
- 49. EKZOSİTOZ Başlıca 2 fonksiyonuvardır: 1. hücrelerde sentezlenip de membranı geçemeyen moleküllerin salgılanması 2. endositoz ile kaybolan membranın yerine konması Ekzositoz olayı çoğu hücrede kalsiyum iyonları tarafından tetiklenir.
- 51. EPİTELYAL TRANSPORT PARASELLÜLER YOL: komşuepitel hücreleri arasından difüzyon ile geçiş (yalnızca su ve bazı küçük moleküller) TRANSSELLÜLER YOL: membranın bir tarafından hücre içine geçiş, sitozol boyunca difüzyon ve diğer taraf zardan hücre dışına çıkış