Μαθηματικές κατασκευές
Οι κατασκευέςπου κάνουμε στα Μαθηματικά χρειάζεται να γίνονται με ακρίβεια και να
ακολουθούν τους κανόνες για κάθε σχήμα.
Επειδή τα Μαθηματικά εξελίχθηκαν από τους αρχαίους Έλληνες, γι' αυτό πολλές από τις
λέξεις που χρησιμοποιούν έχουν τη ρίζα τους στην αρχαία ελληνική γλώσσα.
ημικύκλιο : ημι + κύκλος (μισός κύκλος)
ομόκεντροι κύκλοι : ομού + κέντρο κύκλοι (κύκλοι που έχουν το ίδιο κέντρο).
διχοτόμος μιας γωνίας : δίχα + τέμνω (η ευθεία που χωρίζει στη μέση μια γωνία)
ισόπλευρο τρίγωνο : ίσος + πλευρά (το τρίγωνο που έχει ίσες πλευρές)
οξυγώνιο τρίγωνο : οξύς + γωνία (το τρίγωνο που έχει όλες τις γωνίες του οξείες)
τετράπλευρο σχήμα : τετρα + πλευρά (το σχήμα που έχει τέσσερις πλευρές)
Αριθμητικά
Αριθμητικά λέγονται οι λέξεις που φανερώνουν αριθμούς. (Έναν αριθμό ή τη σειρά).
Χωρίζονται σε επίθετα και ουσιαστικά. Τα περισσότερα αριθμητικά είναι επίθετα.
Α' ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ
Τα απόλυτα αριθμητικά φανερώνουν ορισμένο πλήθος από πρόσωπα, ζώα ή πράγματα.
π.χ. ένα, δύο, τρία.
Τα τακτικά αριθμητικά φανερώνουν τη θέση που παίρνει κάτι σε μια σειρά από όμοια
πράγματα. π.χ. πρώτος, τρίτη, έκτο.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.2
3.
Τα πολλαπλασιαστικά αριθμητικάφανερώνουν από πόσα απλά μέρη αποτελείται κάτι.
π.χ. διπλό, τριπλή ή τρίδιπλη.
Τα αναλογικά αριθμητικά φανερώνουν πόσες φορές μεγαλύτερο είναι ένα ποσό από ένα
άλλο. π.χ. διπλάσιος, τριπλάσια, δεκαπλάσια.
Β' ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ
Τα αριθμητικά ουσιαστικά είναι αφηρημένα περιληπτικά ουσιαστικά και
1) Με την κατάληξη -αριά φανερώνουν το περίπου: π.χ. καμιά δεκαριά, καμιά δωδεκαριά.
(Συνοδεύονται συνήθως από το καμιά).
2. Με την κατάληξη -άδα φανερώνουν ένα πλήθος μονάδες που κάνουν ένα σύνολο: π.χ.
δυάδα, τριάδα, δεκάδα.
Τι πρέπει να ξέρεις για τα αριθμητικά
Τονισμός. Τα τακτικά αριθμητικά επίθετα στον τονισμό ακολουθούν τον κανόνα των
επιθέτων, δηλ. διατηρούν αμετακίνητο τον τόνο.
Έτσι θα πούμε: η δεύτερη τάξη, ο δάσκαλος της τέταρτης τάξης, την έβδομη ημέρα, στην
ένατη προσπάθεια.
Απ' τον κανόνα αυτόν εξαιρούνται οι ημέρες της εβδομάδας, γιατί τα αριθμητικά αυτά
έχουν ουσιαστικοποιηθεί (έγιναν ουσιαστικά). Έτσι λέμε: η Δευτέρα, η Τετάρτη.
Γένη : Τα απόλυτα αριθμητικά ένα, τρία και τέσσερα έχουν τρία γένη :
Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο
ένας μια, μία ένα
τρεις τρεις τρία
τέσσερις τέσσερις τέσσερα
Παραδείγματα : ένας μαθητής, τρεις παίκτες, τέσσερις χάρτες, μια γλάστρα ή μία γλάστρα,
τρεις σωγραφιές,τέσσερις τσάντες, ένα παιχνίδι, τρία τέρματα, τέσσερα βιβλία. Αυτό ισχύει
και για τα 13, 14, 21, 23, 24, 31, 33, 34 κ.λπ.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.3
4.
Πρόσεξε : Είναιλάθος να πούμε, έχω είκοσι μία (21) δραχμή. Οι 21 δεν είναι μία αλλά
πολλές δραχμές· γι' αυτό θα πούμε, έχω είκοσι μία δραχμές.
Τα τακτικά, τα πολλαπλασιαστικά και τα αναλογικά αριθμητικά επίθετα κλίνονται όπως και
τα επίθετα.
Τελικό ν. Το αριθμητικό ένας στην αιτιατική ένα(ν) άλλοτε διατηρεί και άλλοτε χάνει το
τελικό ν, όπως και τα άρθρα. Αντίθετα το μία, μια δεν παίρνει ποτέ ν στο τέλος.
Το εκατό(ν) άλλοτε διατηρεί και άλλοτε χάνει το τελικό ν. Το διατηρεί, όταν η λέξη που
ακολουθεί αρχίζει από φωνήεν.
Ορθογραφία
1. Τα απόλυτα αριθμητικά από το 13 ως το και 19 γράφονται σε μία λέξη. π.χ. δεκατρία,
δεκαπέντε, δεκαεννιά. Από το 21 και πέρα γράφονται σε χωριστές λέξεις. π.χ. είκοσι
ένα, εξήντα έξι, εκατόν ενενήντα εννιά.
2. Τα τακτικά αριθμητικά γράφονται σε χωριστές λέξεις από το 13 και πέρα. π.χ. δέκατος
τρίτος, δέκατος ένατος, εξηκοστός πρώτος.
3. Το εννιά και το εννέα γράφονται με 2 ν, ενώ το ένατος και το ενενήντα με 1 ν.
4. Κάθε αριθμητικό που περιέχει ολόκληρο το εννιά - εννέα (παράγωγο ή σύνθετο)
γράφεται με 2 ν. π.χ. εννιακόσια, εννεακόσια, δεκαεννιά, δεκαεννέα.
Μισός - μισή - μισό
Το επίθετο μισός-μισή-μισό, όταν είναι σύνθετο με αριθμητικό, γίνεται -μισι(η), έπειτα από
φωνήεν (δυό μισι), και -ήμισι έπειτα από σύμφωνο (τρεισ ήμισι). Γράφεται στη λήγουσα
με η μόνο όταν το πρώτο συνθετικό είναι το αρσενικό ένας ή το θηλυκό μία. Όταν
είναι πρώτο συνθετικό οποιοδήποτε άλλο αριθμητικό, σ' οποιοδήποτε γένος, γράφεται με
γιώτα π.χ. ο ενάμισης χρόνος, η μιάμιση ώρα, ενώ: το ενάμισι μήλο, τεσσερισήμισι μέρες,
εξίμισι ώρες.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.4
Σύνθετες λέξεις απότα αρχαία ελληνικά
Σύνθεση ονομάζεται ο συνδυασμός δύο λέξεων για τη
δημιουργία μιας τρίτης. Στα αρχαία ελληνικά, κάθε
πρόθεση σήμαινε κάτι από μόνη της. Όταν έμπαινε πριν
από μια άλλη λέξη της μετέδιδε τη σημασία της, οπότε η
λέξη αποκτούσε νέα έννοια.
Π.χ. αμφί (και από τις δύο μεριές) + βάλλω = αμφιβάλλω
(δεν είμαι σίγουρος)
εκ (έξω ή μακριά από) + βάλλω = εκβάλλω (βγάζω
κάτι με τη βία ή χύνομαι όταν πρόκειται για ποταμούς)
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.6
7.
Σύνθεση με στοιχείααπό τα αρχαία ελληνικά
Σημασία σύνθετη λέξη Σημασία σύνθετη λέξη
α (αν-) στερητικό άκακος δυσ- δύσκολα δύσπιστος
αει- πάντα αεικίνητος ευ-
καλά,
εύκολα
εύπιστος
αλληλο-
ο ένας τον
άλλον
αλληλοβοήθεια ημι- μισό ημισφαίριο
αμφι-
από τις δύο
μεριές
αμφίβιο ομο- μαζί ομόθρησκος
αρχι- ανώτερος αρχιεργάτης παν- όλο πάνθεο
αυτό-
από μόνο
του
αυτοκριτική πυρο- φωτιά πυροσβέστης
διχο-
μοιρασμένος
σε δύο μέρη
διχόνοια τηλε- μακριά τηλέφωνο
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.7
8.
Αρχαίες ελληνικές προθέσειςσε συνδυασμό με το
ρήμα βάλλω
Πρόθε
ση
Σημασία Σύνθετη
Πρόθε
ση
Σημασία Σύνθετη
αμφί
από τις δύο
πλευρές
αμφιβάλλω παρά δίπλα ή κοντά παραβάλλω
ανά
πάνω σε κάτι ή
ξανά
αναβάλλω περί γύρω από περιβάλλω
διά μέσα από διαβάλλω προ
πριν από ή
μπροστά
προβάλλω
εις μέσα σε εισβάλλω προς κατεύθυνση προσβάλλω
εκ
έξω ή μακριά
από
εκβάλλω συν μαζί με συμβάλλω
επί πάνω σε επιβάλλω
υπέρ
πάνω από,
πάρα πολύ
υπερβάλλω
κατά
προς τα κάτω ή
εναντίον
καταβάλλω
μετά
μαζί με ή
κατόπιν
μεταβάλλω υπό κάτω από υποβάλλω
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.8
9.
Ρήματα σε –βάλλω(λ ή λλ)
Τα σύνθετα ρήματα με β’ συνθετικό το ρήμα βάλλω γράφονται:
Με δύο λάμδα (λλ) όταν βρίσκονται στον Ενεστώτα, στον
Παρατατικό και στον Εξακολουθητικό μέλλοντα (δηλαδή στους
χρόνους που εκφράζουν διάρκεια)
Με ένα λάμδα (λ) στους υπόλοιπους χρόνους
Π.χ. Θα το αναβάλω αύριο. (συνοπτικός μέλλοντας, θα το
αναβάλω μία φορά)
Θα το αναβάλλω κάθε φορά. (εξακολουθητικός μέλλοντας,
θα το αναβάλλω συνέχεια)
Ο Γιώργος αναβάλλει συνεχώς τον αγώνα. (ενεστώτας)
Ο Γιώργος χθες ανέβαλε τον αγώνα. (αόριστος)
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.9
Τα ρήματα σε-λλω
Όσα ρήματα τελειώνουν σε -λλω γράφονται με 2 λ (εξαιρούνται τα ρήματα: οφείλω, θέλω,
μέλει)
Διατηρούν τα 2 λ στους εξακολουθητικούς χρόνους (ενεστώτα, παρατατικός και
εξακολουθητικός μέλλοντας)
πχ Ενεστώτας: Αναβάλλω
Παρατατικός: Ανέβαλλα
Εξακολουθητικός Μέλλοντας: θα αναβάλλω
Οι υπόλοιποι χρόνοι γράφονται με 1 λ
πχ Αόριστος: Ανέβαλα
Στιγμιαίος Μέλλοντας: Θα αναβάλω
Παρακείμενος: Έχω αναβάλει
Υπερσυντέλικος: Είχα αναβάλει
Συντελεσμένος Μέλλοντας: Θα έχω αναβάλει
Οι λέξεις που παράγονται από αυτά τα ρήματα σχηματίζονται από το θέμα του αορίστου, γι’
αυτό και γράφονται με 1 λ.
πχ: αναβάλλω -αναβολή, ανατέλλω - ανατολή
Εξαίρεση αποτελεί το ρήμα κολλώ και τα σύνθετά του που διατηρούν σε όλους τους χρόνους
τα 2 λ.
ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Τα ρήματα σε -λλω
Να συμπληρώσεις τα κενά με 1 λ ή με 2 λ:
Δεν είναι σωστό να βα......εις εναντίον κάποιου χωρίς τρανταχτές αποδείξεις για το λάθος
του
Η περσινή προσπάθεια που κατέβα......ε στις εξετάσεις είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα και
φέτος είναι φοιτητής στο Πολυτεχνείο της Ξάνθης
Μην προσπαθείς συνέχεια να μου επιβα......εις τη γνώμη σου!
Η Χριστίνα χωρίς να το θέλει προσέβα......ε μ’ αυτά που είπε το ξάδερφό της, τον Λευτέρη
Η Μπαρτσελόνα κατόρθωσε να επιβά......ει από νωρίς το ρυθμό της στον αγώνα και τελικά
να συντρίψει τη Ρεάλ με 3-0
Ο δημοσιογράφος της κουτσομπολίστικης εκπομπής σχεδόν εισέβα......ε στο σπίτι της
γριούλας που κέρδισε το πρωτοχρωνιάτικο λαχείο.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.33
34.
zeleni
Ρήματα σε -λλω
Όσα ρήματα τελειώνουν σε -λλω γράφονται με 2 λ. (εξαιρούνται
τα ρήματα: οφείλω, θέλω, μέλει)
Όλα (εκτός από το ρήμα κολλώ) είναι ρήματα α' συζυγίας.
Διατηρούν τα 2 λ στους εξακολουθητικούς χρόνους (ενεστώτα,
παρατατικό και εξακολουθητικό μέλλοντα)
π.χ. Ενεστώτας: αναβάλλω
Παρατατικός: ανέβαλλα
Εξακ. Μέλλοντας: θα αναβάλλω
Οι υπόλοιποι χρόνοι γράφονται με 1 λ.
π.χ. Αόριστος: ανέβαλα Στ.
Μέλλοντας: θα αναβάλω
Παρακείμενος: έχω αναβάλει
Υπερσυντέλικος: είχα αναβάλει
Συντ. Μέλλοντας: θα έχω
αναβάλει
Το ρήμα κολλώ και τα σύνθετα του διατηρούν σε όλους τους χρόνους τα 2 λ (ο
κανόνας ισχύει για τα ρήματα της α' συζυγίας και το κολλώ είναι ρήμα β'
συζυγίας).
Οι λέξεις που παράγονται από αυτά τα ρήματα σχηματίζονται από το θέμα του
αορίστου γι' αυτό και γράφονται με 1 λ.
π.χ. αναβάλλω - αναβολή, ανατέλλω - ανατολή
Οι λέξεις μέλλον, μέλλοντας, περιβάλλον γράφονται με 2 λ.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.34
35.
zeleni
Συνοπτικός πίνακας τουρήματος βάλλω με προθέσεις από τα
αρχαία ελληνικά
αμφιβάλλω εισβάλλω μεταβάλλω
προσβάλλω
αναβάλλω εκβάλλω παραβάλλω
συμβάλλω
αποβάλλω επιβάλλω περιβάλλω
υπερβάλλω
διαβάλλω καταβάλλω προβάλλω
υποβάλλω
Αριθμητικά
Αριθμητικά ονομάζουμε τις λέξεις που φανερώνουν αριθμούς ή
σειρά. Τα αριθμητικά διακρίνονται σε:
• Αριθμητικά επίθετα, π.χ. πρώτος, δεύτερος, τέσσερις
• Αριθμητικά ουσιαστικά, π.χ. τριάδες, τετράδες,
δεκαριά Τα αριθμητικά επίθετα διακρίνονται σε:
• Απόλυτα, π.χ. ένα αγόρι, δύο φορέματα, τρία ποντίκια
• Τακτικά, π.χ. πρώτος, δεύτερος, τρίτος
• Πολλαπλασιαστικά, π.χ. μονός, διπλός, τριπλός
• Αναλογικά, π.ν. διπλάσιοΓ. τοιπλάσιοο
Τα αριθμητικά ουσιαστικά είναι αφηρημένα ουσιαστικά με τις
καταλήξεις
• -αριά, π.χ. δεκαριά
• -άδα, π.χ. δυάδα
Ορθογραφία αριθμητικών
Τα απόλυτα αριθμητικά από το 13 έως και το 19 γράφονται
με μία λέξη. Π.χ. δεκαεφτά
Από το 21 και πάνω γράφονται με ξεχωριστές λέξεις. Π.χ.
σαράντα εφτά, διακόσια πενήντα τρία
Το εννιά και το εννέα γράφονται με δύο -νν-, ενώ το ένατος
και το ενενήντα με ένα -ν-.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.35
36.
zeleni
Κάθε αριθμητικόπου περιέχει ολόκληρο το εννιά/εννέα
γράφεται με δύο -νν-. Π.χ. δεκαεννέα
Το απόλυτο αριθμητικό δύο, όταν το χρησιμοποιούμε ως
πρώτο συνθετικό μετατρέπει το -υ- σε -ι-. Π.χ.
δισύλλαβος, δίχρονο Εξαιρείται η λέξη δυόμισι.
Τα σύνθετα με δεύτερο συνθετικό το επίθετο μισός, μισή,
μισό γράφονται στη λήγουσα με -η, αν έχουν ως πρώτο
συνθετικό το αρσενικό ένας ή το θηλυκό μία. Π.χ. ενάμισης
τόνος, μιάμιση ώρα
Αν όμως έχουν ως πρώτο συνθετικό το ουδέτερο ένα ή άλλο
αριθμητικό, τότε γράφονται στη λήγουσα με -ι. Π.χ. ενάμισι
μήλο, εφτάμισι χιλιόμετρα
Αν το πρώτο συνθετικό τελειώνει σε σύμφωνο και είναι
απόλυτο αριθμητικό, τότε το μισός γράφεται -ήμισι. Π.χ.
τεσσερισήμισι χρόνια
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.36
Εγκύκλιος Παιδεία
ΜΕ ΕΝΑΉ ΜΕ ΔΥΟ Λ;
Τα σύνθετα ρήματα με β' συνθετικό το ρήμα βάλλω(δες κι εδώ) άλλες φορές τα
συναντούμε με ένα (λ) και άλλες με δύο(λλ) ανάλογα με το χρόνο και την έγκλιση στην
οποία βρίσκονται. Για να μη μπερδεύεσαι στην ορθογραφία αρκεί να σκέφτεσαι ότι τα
ρήματα αυτά:
γράφονται με δύο (λλ) όταν βρίσκονται στον Ενεστώτα, τον Παρατατικό και
Εξακολουθητικό Μέλλοντα και
στους υπόλοιπους χρόνους με ένα (λ)
Δηλαδή να θυμάσαι ότι γράφεται με δύο(λλ) μόνο στους χρόνους που εκφράζουν
διάρκεια(συνέχεια)
Π. χ. Η Βασιλική αναβάλλει διαρκώς την παρουσίαση του βιβλίου της(συνεχώς)
Ενώ:
Η Βασιλική ανέβαλε για πρώτη φορά την παρουσίαση του βιβλίου της(μια φορά)
ΑΣΚΗΣΗ
Συμπλήρωσε τα κενά των λέξεων
Μου είναι πολύ δυσάρεστο όταν συνέχεια μου επιβά__ουν να κάνω κάτι που δε θέλω.
Γι αυτό, όταν χθες ο δάσκαλός μου μου επέβα__ε να τακτοποιήσω και να καθαρίσω
την τάξη μας, δυσαρεστήθηκα πολύ. Γρήγορα όμως το ξέχασα και βγήκα να παίξω με
τους φίλους μου. Στο κάτω κάτω δεν αγνόησα αυτό που μου είπε ο δάσκαλός μου,
απλά το ανέβα__α λιγάκι! Αμφιβά__ει κανείς γι αυτό;
ΑΠΟΛΥΤΑ ΚΑΙ ΤΑΚΤΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ
Απόλυτα λέγονται τα αριθμητικά επίθετα που φανερώνουν ορισμένο πλήθος από
πρόσωπα, ζώα, πράγματα, κ.λ.π.(δέκα παιδιά, είκοσι δραχμές, κ.λ.π.).
Τα απόλυτα αριθμητικά επίθετα δύο - δυο και από το πέντε ως το εκατό δεν κλίνονται,
ενώ από το διακόσια και πάνω έχουν μόνο Πληθυντικό αριθμό. Επίσης τα απόλυτα
αριθμητικά από το 13 ως το 19 γράφονται με μία λέξη, ενώ από το 21 και πάνω με δύο,
εκτός από τα πολλαπλάσια του 10, που γράφονται με μία.
Άρα όπως καταλαβαίνεις από τα απόλυτα αριθμητικά τα μόνα που κλίνονται είναι τα
ένα, τρία, τέσσερα, όπως βλέπεις στην παρακάτω εικόνα.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.38
39.
Τακτικά λέγονται τααριθμητικά επίθετα που φανερώνουν τη σειρά, την τάξη των
ουσιαστικών.
Π. χ. Ο πρώτος μαθητής, η δεύτερη μέρα, η έκτη τάξη, ο δωδέκατος μήνας, ο δέκατος
πέμπτος όροφος, ο εικοστός αιώνας, κ.λ.π.
Τα τακτικά αριθμητικά από το 13 και πάνω γράφονται με δύο λέξεις, εκτός από τα
πολλαπλάσια του 10 που γράφονται με μία.
ΑΣΚΗΣΕΙΣ(email)
1. Συμπλήρωσε το παρακάτω κείμενο με το σωστό τύπο των αριθμητικών της
παρένθεσης
Η παρέα των παιδιών της Ε' τάξης αποτελούνταν από __________(4) παιδιά. Τα σπίτια
των______________(3) ήταν στην ίδια ίδια γειτονιά. Μόνο του _______(1) ήταν αρκετά
μακριά. Ωστόσο, φρόντιζαν να συναντιούνται τουλάχιστον _________(3) φορές την
εβδομάδα για να παίζουν τα αγαπημένα τους παιχνίδια και να συζητούν τα νέα τους.
_______(1) φορά το μήνα οι γονείς τους του επέτρεπαν να πηγαίνουν στο Λούνα
Παρκ. Εκεί διασκέδαζαν όλοι εκτός από ______(1) που φοβόταν και δεν ανέβαινε ούτε
σε ________(1) παιχνίδι!
2. Γράψε τα τακτικά αριθμητικά(και στα τρία γένη)των παρακάτω αριθμών
6 ...................................................32..........................................
8....................................................56..........................................
21..................................................104........................................
1000..............................................87.........................................
Αναρτήθηκε από ΝΙΚΟΣ στις Τρίτη, Μαρτίου 31, 2009
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.39
Τα αριθμητικά πουΤααριθμητικά που
είναι με πλάγια
γράμματα κλίνονται!!!
Γραμματική σελ. 125
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.49
ΕΝΟΤΗΤΑ 13 –Μαθηματικές κατασκευές
Ονοματεπώνυμο : ……………………………………………………….
Συμπλήρωσε το κενό κάθε πρότασης με τον κατάλληλο τύπο
της σύνθετης λέξης που σχηματίζεται από την αρχαία πρόθεση της παρένθεσης και από το ρήμα
βάλλω:
α, Η.................................των εχθρικών στρατευμάτων στα εδάφη μας άρχισε τα χαράματα, (εις)
β. Ο Αξιός ποταμός.................................στον Θερμαϊκό κόλπο, (εκ)
γ. Η πυροσβεστική έσπευσε στη.................................των οδών Παπαφλέσσα και Βορείου Ηπείρου που
φλεγόταν το κτίριο, (συν)
δ. Δεν ήθελα να σε.................................μπροστά στους φίλους σου. (προς)
ε. Η πρώτη.................................της ταινίας θα γίνει αυτό το Σάββατο, (προ)
στ. Θεωρώ ότι η αντίδραση σου είναι..................................(υπέρ)
ζ Ο δικηγόρος ζήτησε.................................της εκδίκασης της υπόθεσης, (ανά)
η. Η.................................των συντάξεων θα γίνει στις 2 του μηνός, (κατά)
θ. Το δικαστήριο απάλλαξε τον κατηγορούμενο λόγω..................................(ομφι-)
ι. Πρέπει να.................................αίτηση για να λάβεις μέρος στον διαγωνισμό, (υπό)
Συμπλήρωσε τις προτάσεις βάζοντας το ρήμα της παρένθεσης στον σωστό τύπο:
α..................................κάθε δυνατή προσπάθεια να συγκεντρώσει τα χρήματα, αλλά δεν
κατάφερε, (καταβάλλω)
β. Θα τηλεφωνήσω και.................................το ραντεβού με τον οδοντίατρο, (αναβάλλω)
γ. Αισθάνθηκα ότι με..................................(προσβάλλω)
δ. Θέλω να δω για πόσο ακόμη.................................τη συνάντηση, (αναβάλλω)
ε. Σας.................................τα σέβη μου, κύριε πρόεδρε! (υποβάλλω)
στ. Παλιότερα συχνά.................................στις αντιδράσεις μου. (υπερβάλλω)
ζ. Τον.................................από το σχολείο του λόγω ανάρμοστης συμπεριφοράς, (απόβαλλα
η..................................το επίδομα θέρμανσης μέχρι τον Φεβρουάριο, (καταβάλλω)
Βάλε μπροστά όποιο από τα μόρια α(ν)- ή ξε- ταιριάζει σε καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις και
κάνε δίπλα σύνθετες:
γλυκός ............................................. μπάρκαρε ...............................................
βαμμένο ............................................. ήσυχος ...............................................
επιθυμητός ............................................. βέβαιος ...............................................
γραφτά ............................................. πιστός ...............................................
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.63
64.
Γράψε με μιασύνθετη λέξη τα παρακάτω αριθμητικά, όπως στο παράδειγμα:
α ένας και μισός αιώνας —> ………………………………. β. μία και μισή φέτα —> ..................................
γ. δύο και μισός χρόνος —>.................................... δ. ένα και μισό μήλο —> ..................................
ε. εννέα και μισό χρόνια —> .................................. στ. έξι και μισό χιλιόμετρα —>............................
ζ τέσσερις και μισή ώρες —> ................................ η. οκτώ και μισή μέρες —» ................................
Να γράψετε τα παρακάτω τακτικά αριθμητικά με τη σύντομη γραφή τους.
Εικοσιοστός πεντηκοστός τρίτος : 653ος
εικοστός έκτος : ......................
εκατοστή εικοστή δεύτερη:...................... εβδομηκοστός
έβδομος:......................
χιλιοστή εννιακοσιοστή ογδοηκοστή πέμπτη:......................
τετρακοσιοστός δέκατος ένατος:..................
Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων με το κατάλληλο απόλυτο ή τακτικό
αριθμητικό.
Του το έχω πει τρεις (3) φορές και δεν το έχει καταλάβει.
Ο αθλητής, ύστερα από.................. (2) ώρες,.................. (40) λεπτά και.............................
(33)δευτερόλεπτα, κατάφερε να τερματίσει.................. (2).
Θα βρεις περισσότερες πληροφορίες στον……………................... (26) τόμο της εγκυκλοπαίδειας
στην........................................(74) σελίδα.
Ο Γιώργος μπήκε............................... (1) στη σχολή που ήθελε γράφοντας...................... (10 )
σε όλα τα μαθήματα.
Σήμερα θα γίνει η κλήρωση των........................(4) ομάδων που θα παίξουν στους ημιτελικούς αγώνες.
Μια ομάδα μπάσκετ αποτελείται από.......................(5) παίκτες , ενώ μια ομάδα ποδοσφαίρου
αποτελείται από.............................(11) παίκτες.
Να γράψετε το απόλυτο αριθμητικό των παρακάτω αριθμών στη σωστή πτώση :
α) μιας (1)ομάδας β) ............... (14 ) καρέκλες
γ)............... (9) παιδιά δ) ............... (700) τόνοι
ε)............... (1) κυρίου στ)............... (3) βιβλίων
ζ)............... (21) χαρτιά
Στις παρακάτω προτάσεις υπογράμμισε τα ρήματα και γράψε δίπλα σε καθεμιά
αν το ρήμα της είναι μεταβατικό ή αμετάβατο:
• Ο κηπουρός ποτίζει τον κήπο. .........................................................
• Ο γεωργός κλαδεύει τις ελιές του. .........................................................
• Η Καίτη μιλούσε δυνατά. .........................................................
• Η γιαγιά σκουπίζει την αυλή. .........................................................
• Το μωρό χαμογελούσε. .........................................................
eleni_prof
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://e-taksh.blogspot.gr σελ.64
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπήςhttp://e-taksh.blogspot.gr σελ.75
• Κάντε το περίγραμμα του χαρτονιού
σε ό,τι χαρτί θέλετε.
• Κόψτε τις φωτογραφίες και κολλήστε
τες μπρος και πίσω στο χαρτόνι.
• Πάρτε το τρυπητήρι και φτιάξτε μια
τρύπα στο πάνω μέρος του χαρτονιού.
• Διακοσμήστε με ζωηρά χρώματα,
με μαρκαδόρους το στεφάνι.
• Περάστε τον σπάγκο από κάθε χαρτόνι
και κολλήστε τον καθένα στο στεφάνι.
• Φτιάξτε μια τρύπα στο πάνω μέρος του
στεφανιού, περάστε τον σπάγκο και
κρεμάστε το μόμπιλό σας από το γαντζάκι
της κρεμάστρας.
76.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπήςhttp://e-taksh.blogspot.gr σελ.76
το περίγραμμα
.
τους κύκλους
.
τους κύκλους
.
μια τρύπα
.
το σπάγκο
.
το σπάγκο
.
το μόμπιλο
.
σχέδια, φωτογραφίες, κάρτες
.
τα
.
το περίγραμμα
.
τες
.
τους κύκλους
.
το νήμα
.
το μόμπιλο
μιάμιση ώρα
ενάμισι κιλό κόλλα
δυόμισι μέτρα σχοινί
ενάμισης τόνος
τρεισήμισι κόλλες χαρτί
τριάμισι μέτρα χαρτί
τεσσερισήμισι ώρες
τεσσεράμισι κιλά μήλα
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπήςhttp://e-taksh.blogspot.gr σελ.78
Οι μαθητές δίπλωσαν στη μέση μια κόλλα χαρτί. Κατόπιν δίπλωσαν τις δύο
πάνω άκρες προς τα μέσα, σαν τρίγωνο. Στη συνέχεια σχημάτισαν ένα τρίγωνο
και, αφού το πίεσαν και το έκλεισαν στις γωνίες, το μετέτρεψαν σε
τετράγωνο. Ξαναδίπλωσαν το τετράγωνο σε τρίγωνο, κι έτσι ετοίμασαν μια
βαρκούλα από χαρτί. Είναι έτοιμη για το ταξίδι.
Υπέφερα
ενδιέφερε
υπέκυψα ενδιέφερε
υπήρχαν πέτυχα
διέρρευσε
εξέθεσα
διέδωσε
79.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπήςhttp://e-taksh.blogspot.gr σελ.79
προέτρεψε
υπερέβαλλα
διέψευσα
επισκευάζω
παρασκευάζω
διασκευάζω
συσκευάζω
κατασκευάζω
ανασκευάζω
διορθώνω κάτι που
έχει πάθει βλάβη
φτιάχνω κάτι ανακατεύοντας
διάφορες ουσίες ή συστατικά
κάνω αλλαγές σε κάτι, για να
είναι κατάλληλο για μία νέα χρήση
τοποθετώ κάτι σε κουτί ή σε
κιβώτιο ή το τυλίγω με χαρτί,
για να μεταφερθεί εύκολα και
με ασφάλεια
φτιάχνω κάτι από την αρχή
αναιρώ, αποδεικνύω κάτι
ως ανακριβές
επισκευαστής, στρια,
επισκευάσιμος,
επισκευή
παρασκευαστής, στρια,
παρασκεύασμα,
παρασκευή
διασκευαστής, στρια,
διασκευή
συσκευαστής, στρια,
συσκευαστήριο,
συσκευασία
κατασκευαστής, στρια,
κατασκευαστικός,
κατασκευή
ανασκευαστής, στρια,
ανασκευαστικός,
ανασκευή
80.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπήςhttp://e-taksh.blogspot.gr σελ.80
1. Ζωγραφίστε πάνω σ’ ένα χαρτόνι τη μορφή της φιγούρας.
2. Πάρτε ένα ψαλίδι και κόψτε τις φιγούρες γύρω γύρω και αφαιρέστε μ’ ένα ψαλιδάκι με λεπτή μύτη ή χαρτοκόπτη ή
κοπιδάκι από το εσωτερικό της φιγούρας τα μέρη που θέλετε να διαπερνάει το φως.
3. Αφαιρέστε τα μέρη που είναι γύρω από το μάτι, το εσωτερικό του φρυδιού, το εσωτερικό του αυτιού, τα κουμπιά,
μια γραμμή που θέλετε να σχηματίσετε.
4. Αφαιρέστε κομμάτια χαρτονιού για να φτιάξετε τσέπες, μαλλιά, καπέλο, γιλέκο κλπ.
5. Κεντήστε τη φιγούρα σας και κολλήστε και στις δύο πλευρές ένα ρυζόχαρτο.
6. Με διάφορα μαρκαδοράκια, ζωγραφίστε ανάλογα.
7. Βάλτε στο αυτί κόκκινο, στα φρύδια καφέ, στα κενά που φανερώνουν τις τσέπες κίτρινο.
8. Κάντε με τις κόπιτσες την σύνδεση των μερών της φιγούρας.
9. Καρφώστε με πινέζες ή καρφάκια στο ύψος του ώμου ένα ξύλινο πηχάκι, για να μπορεί η φιγούρα να κινείται άνετα
πάνω στο πανί.
81.
Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπήςhttp://e-taksh.blogspot.gr σελ.81
• Η μορφή της φιγούρας ζωγραφίζεται πάνω σ’ ένα χαρτόνι.
• Οι δύο πλευρές καλύπτονται με ρυζόχαρτο και ζωγραφίζονται ανάλογα.
• Αφαιρούνται από το εσωτερικό της φιγούρας τα μέρη που διαπερνώνται από το φως.
• Τα μέρη της φιγούρας συνδέονται με κόπιτσες.
επισκέφτηκαν
.
συνάντησαν
.
ζήτησαν
.
να φτιάξουμε
.
να δημιουργήσουν
.
Ξέρετε
.
ένιωθε
.
γίνονται
.
θα φτιάξουμε
.
ζωγραφίζουμε
.
παίρνουμε
.
κόβουμε
.
αφαιρούμε
.
θέλουμε
.
διαπερνάει
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
.
Χ
Χ
.
Χ
Χ