Σχέδιο μαθήματος για την 11η Σεπτεμβρίου Β΄Λυκείου Διδακτική ενότητα: Η είδηση και το σχόλιο http://www.netschoolbook.gr/11scenario.html

1. Από τον Γουτεμβέργιο στον ηλεκτρονικό τύπο Μία πρόταση διδασκαλίας για τις νέες μορφές κειμένων Τ. Γιακουμάτου Φιλόλογος, Επιμορφώτρια ΤΠΕ

2. Σε μία εποχή που όλα αλλάζουν Τα κείμενα έχουν αλλάξει Το μονοπώλιο της διακίνησης πληροφορίας περιορίζεται από την πολυφωνία και την ταχύτητα του διαδικτύου (Οι ιστοσελίδες ανανεώνονται ανά 1΄΄) Οι παραδοσιακοί ρόλοι των ΜΜΕ μεταβάλλονται

3. Όπως τότε στη βιομηχανική εποχή οι σιδηρόδρομοι Έτσι σήμερα οι λεωφόροι της επικοινωνίας είναι δραστικοί παράγοντες των ανταλλαγών.

4. Πολυμέσα στην ενημέρωση Οι δυνατότητες των ψηφιακών κειμένων να διακινηθούν σε δευτερόλεπτα σε όλον τον κόσμο, να τροποποιηθούν και να δημοσιευτούν, να συμπεριλάβουν οπτικό και ηχητικό υλικό αποτελούν πρόκληση για τους δημοσιογράφους: πρόκληση , να αναδιαμορφώσουν τις μεθόδους γραφής και τους τρόπους επικοινωνίας με το κοινό τους.

5. Έχουν αλλάξει τα κείμενα;

6. Από τη μονοτροπικότητα στην πολυτροπικότητα Για τη μετάδοση του νοήματος σπάνια πλέον χρησιμοποιείται ένας μόνο τρόπος. Στην εποχή μας η μονοτροπικότητα των κειμένων ανατρέπεται δραματικά. Τα πολυτροπικά κείμενα αποτελούν τον κανόνα. Όμως τα «σημεία» δεν είναι αθώα.

7. Τα πολυτροπικά κείμενα παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά από τα «συμβατικά» κείμενα, απαιτούν νέο τρόπο ανάγνωσης και επεξεργασίας της πληροφορίας, τροποποιούν τους ρόλους ανάγνωσης κειμένου και πομπού.

8. Ετοιμαστείτε για το ρεπορτάζ της ζωής σας! Ξημερώνει η 11η Σεπτεμβρίου Μία διδακτική πρόταση στην ενότητα «είδηση και σχόλιο» της Β΄Λυκείου Είναι το μέσο το μήνυμα;

10. Κριτήρια επιλογής του θέματος σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σπουδών Προσφέρεται για πραγμάτευση λόγω 1) της πληθώρας δημοσιογραφικού υλικού στο διαδίκτυο και της εύκολης πρόσβασης σε αυτό (η έκθεση στην ποικιλία και η ανάπτυξη δεξιοτήτων διαχείρισης και επεξεργασίας δεδομένων) 2) των δυνατοτήτων ένταξης των πολυμέσων στη διδασκαλία μας 3) των διευκολύνσεων που μας παρέχει η τεχνολογία στην παρουσίαση, επεξεργασία της πληροφορίας 4) των μεταβολών που έχουν επέλθει στην ανάγνωση – προσέγγιση των πολυτροπικών/πολυεπίπεδων κειμένων με αποτέλεσμα να προκύπτει ανάγκη συστηματικής μελέτης τους

11. Πορεία της διδασκαλίας Οι μαθητές αρχικά επισκέπτονται σειρά διευθύνσεων και καταγράφουν τον τρόπο απόδοσης των γεγονότων. Στη συνέχεια συζητούν στην ομάδα τους και σχεδιάζουν μία ιστοσελίδα, στην οποία θα εκφράσουν τις απόψεις τους.

12. Βήματα Αρχικά επισκέπτονται μερικές από τις ιστοσελίδες ( 1 2 3 ) που αναπτύχθηκαν εκείνες τις ώρες και καταγράφουν τις παρατηρήσεις τους. Συγκρίνουν με τα πρωτοσέλιδα των ελληνικών εφημερίδων της επόμενης ημέρας. show Ετοιμάζουν μία δική τους παρουσίαση απευθυνόμενοι στον ιστορικό του μέλλοντος.

13. Φύλλο εργασίας 1 – Η εμφάνιση & το περιεχόμενο του πρωτοσέλιδου / ιστοσελίδας Παρατηρήστε τον τίτλο (σχολιάστε το μέγεθος, το χρώμα, την ύπαρξη επιθέτων, αν υπάρχει κυρίαρχη λέξη - είναι ευμνημόνευτος; Δελεάζει τον υποψήφιο αναγνώστη;) Κάθε τίτλος εξετάζεται ως προς: α) το είδος στο οποίο ανήκει (ονοματικός, ρηματικός), β) το συντακτικό σχήμα που παρουσιάζει (σειρά των όρων της πρότασης), γ) τα λεκτικά στοιχεία που ελλείπουν, δ) τα ρητορικά σχήματα που παρουσιάζει και στ) τα λεκτικά στοιχεία που είναι δυνατό να παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τη γλωσσική ανάλυση (νεολογισμοί, λέξεις και εκφράσεις του καθημερινού λόγου κτλ.).

14. Αν υποθέσουμε ότι είστε ο ιστορικός του μέλλοντος, Σας δίνονται πληροφορίες για το γεγονός; Παρατηρήστε τις εικόνες (Είναι μία ή πολλές; Κρίνετε επιτυχημένη την επιλογή; Γιατί; Πιστεύετε ότι οι δημοσιογράφοι στοχεύουν στην πρόκληση συναισθημάτων; Με ποιον τρόπο το επιτυγχάνουν αυτό;) Ποια είναι η αναλογία κειμένου –εικόνας; Υπάρχουν διαφημίσεις;

15. Πώς αντιλαμβάνεστε τη φράση «το μέσο είναι το μήνυμα;» Αν τροποποιήσετε τα γραφικά, το κεντρικό θέμα ή μόνο τους τίτλους, πόσο διαφοροποιείται το μήνυμα; Χρησιμοποιούν οι συγκεκριμένες ιστοσελίδες την εικόνα και το χρώμα για να «περάσουν» μηνύματα;

16. Στην τάξη συζητήσαμε… Υπάρχουν εφέ στις ιστοσελίδες; Τεράστιοι τίτλοι; Γιατί; Τι αποτελέσματα έχει η συγκεκριμένη σχεδίαση των ιστοσελίδων; Να επιχειρήσετε σύγκριση των ιστοσελίδων με τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων Μπορεί να αυτενεργήσει ο επισκέπτης μιας ιστοσελίδας; Αν ναι με ποιον τρόπο; Το διαδίκτυο ευνοεί την πολυφωνία;

17. Ας επισκεφθούμε τώρα και τον ξένο ηλεκτρονικό τύπο εκείνων των ωρών

18. ABC

19. CBS

20. CNN

21. FOX

22. MSNBC

23. NEWS ON THE HOUR

24. Οι μαθητές μας είπαν

25. Τι παρατήρησαν Απόδοση του πένθους –κυριαρχία του μαύρου – Κυριαρχία της εικόνας (60% της επιφάνειας) Κυριαρχία του τίτλου –βάρος στη δύναμη των λέξεων Κυριαρχία του ρεπορτάζ –πλούσιο κείμενο, νηφάλια προσέγγιση Στόχος; Ανακεφαλαίωση - εμβάθυνση

26. TV WEB Ψυχραιμία: η σκηνοθεσία των τηλεοπτικών δελτίων και των πρώτων σελίδων ξεσηκώνει συναισθήματα φόβου και αγωνίας, ώστε να τραβήξει την προσοχή. Κάθε ασαφής και αβέβαιη εξέλιξη μετατρέπεται, σώνει και καλά, σε θρίλερ. Τα πρότυπα του διαδικτύου και η ανάγκη για ελαφριές σελίδες δεν επιτρέπουν κατάχρηση ανούσιων εφέ και τεραστίων τίτλων. Αποτέλεσμα: ο χρήστης του διαδικτύου δε φοβάται ούτε πανικοβάλλεται. Το πολύ πολύ να προβληματιστεί και να ανησυχήσει.

27. Ως προς την αυτενέργεια Τηλεόραση: - Web: Ο πλοηγούμενος σχηματίζει μόνος του την εικόνα της δικής του πληροφόρησης, σαν ψηφιδωτό από σελίδες και τόπους, απόψεις και εκδοχές. Μπορεί επίσης με ένα κλικ να συνεισφέρει σε έναν σκοπό, να απαντήσει σε κάποιον αρθρογράφο, να σχολιάσει τα γεγονότα σε ένα forum. TV WEB

28. TV WEB Πολυφωνία: Περιορίζεται στις διαθέσιμες επιλογές της χώρας του. Θα πρέπει να διαθέτει δορυφορικό δέκτη για να δει την άλλη πλευρά. Ο χρήστης του διαδικτύου έχει εξελιχθεί από ανάγκη σε δύσπιστο επαγγελματία. Αισθάνεται άβολα, αν δεν βλέπει και γνώμες αντίθετες της κυρίαρχης. Στο διαδίκτυο ακόμη και η πιο περιθωριακή θέση είναι μερικά κλικ μακριά.

29. TV WEB Ευρεία οπτική γωνία Homo zapiens Δυνατότητα να διαβάσεις όλες τις εφημερίδες του πλανήτη, όλα τα κανάλια, να παρακολουθήσεις συζητήσεις, ευχερέστατα και οικονομικότατα.

30. όλες τις εφημερίδες; newseum www.pathfinder.gr

31. TV WEB έπεα πτερόεντα Verba volant Το διαδίκτυο δεν ξεχνά. Ακόμα και εάν σβηστούν, υπάρχουν αποθηκευμένα αντίγραφα στις μηχανές αναζήτησης. Προσφέρει τη δυνατότητα εξερεύνησης της αξιοπιστίας μιας πηγής.

32. Τι διδαχθήκαμε από τα αμερικανικά κανάλια; Η περιγραφή του ανθρώπινου πόνου δεν είναι συστατικό στοιχείο του ρεπορτάζ Δεν αποτελούν είδηση το κλάμα και η απόγνωση Δεν συντελεί στην πληροφόρηση η μετάδοση των οιμωγών των πληγέντων, ακόμα κι εάν έχει συνταραχθεί ο πλανήτης

33. Σύγκριση με ελληνικά ΜΜΕ Μπορεί η αποφυγή της μετάδοσης της οδύνης να οφείλεται σε πατριωτικούς λόγους, αλλά το δίδαγμα βγήκε Η προβολή της ανθρώπινης δυστυχίας δεν είναι αναλώσιμο τηλεοπτικό θέαμα Δυστυχώς το μεγάλο τραγικό μάθημα δεν το πήραν τα ελληνικά ΜΜΕ. Παραμένουν προσκολλημένα στη διαστροφική αντίληψη ότι ο ανθρώπινος πόνος είναι εμπορεύσιμος

34. Τι εικόνες διάλεξαν…

35. ή δημιούργησαν…

36. Καταφύγιο στην τέχνη

37. Απολογισμός τερπνών και ωφελίμων η ενεργητική συμμετοχή των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία, οι μαθητές μαθαίνουν μέσα από την προσωπική τους δημιουργία, αποκτούν νέες γνώσεις και δεξιότητες κατά τη διαδικασία της σχεδίασης, της οργάνωσης και της σύνθεσης της εργασίας τους

38. Απολογισμός τερπνών και ωφελίμων Συνδεθήκαμε με τον πραγματικό κόσμο, με το να «μεταφέρουμε» την τάξη στον πραγματικό κόσμο, Υποβοηθήσαμε την ανάπτυξη των δεξιοτήτων των μαθητών για λήψη αποφάσεων, κριτική σκέψη, επίλυση προβλημάτων, δημιουργικότητα

39. Ακόμη…μία αναγκαιότητα των ημερών μας η ανάπτυξη μιας «παιδείας» στη χρήση πολυμέσων (multimedia literacy), δηλαδή η ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων που θα βοηθήσουν τους μαθητές να κατανοήσουν και να αξιοποιήσουν τις ποικίλες μορφές που έχει σήμερα η πληροφορία