อัลบั้มรูป
โดย EDU
สัปดาห์ที่ 10
การประกันคุณภาพภายนอก
การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554-2558)ระดับปฐมวัย
สมศ. มีแนวคิดและหลักการในการประเมินคุณภาพภายนอกตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติโดย
มุ่งเน้นคุณภาพของเด็กเป็ นหลัก เพื่อให้ความมั่นใจว่าเด็กจะได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพใกล้เคียงกันไม่ว่าจะอยู่ในถิ่นใดก็ตาม การศึกษา
ปฐมวัยถือเป็ นจุดเริ่มต้นในการพัฒนาเด็กให้มีรากฐานสาหรับความสามารถ ทั้งปวงในชีวิตเพราะเป็ นวัยที่ระบบประสาทและสมองกาลัง
เจริญเติบโตอย่างรวดเร็วและกาลังสร้างใยประสาทเชื่อมประสานกันระหว่างเซลล์สมองปฐมวัยจึงถือเป็ นวัยต้นทุนของชีวิตที่จะนาสู่การ
พัฒนาคนให้มีคุณภาพอย่างเต็มตามศักยภาพ การจัดการศึกษาในสถานศึกษาให้เด็กได้รับการอบรมเลี้ยงดูที่มีคุณภาพและได้รับ
ประสบการณ์ การเรียนรู้ต่างๆจะมีอิทธิพลต่อการวางรากฐานของการพัฒนาเด็กทั้งร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ สังคม และบุคลิกภาพ
การศึกษาปฐมวัยจึงเป็ นการสร้างพื้นฐานที่ช่วยให้เด็กประสบความสาเร็จในการเรียนและการดาเนินชีวิตของเด็กต่อไป การพัฒนา
คุณภาพเด็กปฐมวัยจึงมีความสาคัญยิ่งที่ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายต้องร่วมมือกันเพื่อพัฒนาให้เด็กมีพัฒนาการด้านร่างกาย อารมณ์ และจิตใจ
สังคม และสติปัญญาสมวัย เป็ นพลเมืองไทยที่สามารถเรียนรู้ เพื่อความเจริญงอกงามของตนเองและสังคม สามารถสืบสานวัฒนธรรม
และสร้างสรรค์สังคมไทยให้เป็ นสังคมภูมิปัญญาได้อย่างเหมาะสมสืบไป ระบบการประกันคุณภาพการจัดการศึกษาจึงเป็ นเครื่องมือในการ
ส่งเสริม และสนับสนุนให้สถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
แนวคิดและทิศทางในการประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี )
1. ประเมินอิงเกณฑ์ตามจุดเน้นของสถานศึกษา
2. ประเมินจากผลการจัดการศึกษาที่เชื่อมโยงสัมพันธ์กับกระบวนการจัดการศึกษา ซึ่งหมายรวมถึงการจัดการ
เรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นสาคัญ การบริหารจัดการศึกษา และการประกันคุณภาพภายใน
3. ประเมินโดยวิธีการและข้อมูลทั้งเชิงปริมาณ เชิงคุณภาพ และเชิงพัฒนาการโดยพิชญจารณ์(Peer
Review)
4. ประเมินโดยการยืนยันรายงานการประเมินตนเองที่ถูกต้องเชื่อถือได้ เพื่อกระตุ้นให้การประกันคุณภาพภายในมี
ความเข้มแข็งยิ่งขึ้น
5. ลดจานวนตัวบ่งชี้และจานวนมาตรฐานสาหรับการประเมินคุณภาพภายนอก โดยถ่ายโอนตัวบ่งชี้และมาตรฐาน
เกี่ยวกับปัจจัยนาเข้าและกระบวนการให้อยู่ในระบบการประกันคุณภาพภายใน
คานิยามของกลุ่มตัวบ่งชี้
ตัวบ่งชี้การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558)
ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี)
แบ่งเป็ น 3 กลุ่มตัวบ่งชี้ คือ กลุ่มตัวบ่งชี้พื้นฐาน กลุ่มตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ และ
กลุ่มตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม ดังนี้
กลุ่มตัวบ่งชี้พื้นฐาน หมายถึง ตัวบ่งชี้ที่ประเมินภายใต้ภารกิจของสถานศึกษา โดยกาหนดตัวบ่งชี้และเกณฑ์การประเมิน
บนพื้นฐานที่ทุกสถานศึกษาต้องมี และปฎิบัติได้ ซึ่งสามารถชี้ผลลัพธ์ และผลกระทบได้ดี และ มีความเชื่อมโยงกับการประกัน
คุณภาพภายใน เป็ นการพัฒนามาจากการประเมินคุณภาพภายนอกรอบแรกและรอบสอง ประกอบด้วย ตัวบ่งชี้ 1-8
กลุ่มตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ หมายถึง ตัวบ่งชี้ประเมินผลผลิตตามปรัชญา ปณิธาน พันธกิจ และวัตถุประสงค์ของการจัดตั้ง
สถานศึกษา รวมถึงความสาเร็จตามจุดเน้น และจุดเด่นที่ส่งผลสะท้อนเป็ นเอกลักษณ์ของแต่ละสถานศึกษา โดยได้รับความ
เห็นชอบจากคณะกรรมการสถานศึกษาและหน่วยงานต้นสังกัดหรือหน่วยงานที่มีหน้าที่ดูแลกากับสถานศึกษา ประกอบด้วย ตัวบ่งชี้
9-10
กลุ่มตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม หมายถึง ตัวบ่งชี้ที่มุ่งประเมินผลการดาเนินงานของสถานศึกษาโดยสถานศึกษาเป็ นผู้
กาหนดแนวทางพัฒนาเพื่อร่วมกันชี้แนะ ป้ องกัน และแก้ไขปัญหาสังคมตามนโยบายของรัฐซึ่งสามารถปรับเปลี่ยนตามกาลเวลา
และปัญหาสังคมที่เปลี่ยนไป โดยมีเป้ าหมายที่แสดงถึงความเป็ นผู้ช่วยเหลือสังคมและแก้ปัญหาสังคมของสถานศึกษา เช่น การ
ปฏิรูปการศึกษา การส่งเสริมและสืบสานโครงการตามพระราชดาริ และหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การส่งเสริมประชาธิปไตยใน
สถานศึกษา การป้ องกันสิ่งเสพติด การอนุรักษ์พลังงาน การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม การป้ องกันอุบัติภัย การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม
ไทย การส่งเสริมความรักชาติและความเป็ นไทย ฯลฯ โดยสถานศึกษาเป็ นผู้กาหนดและหน่วยงานต้นสังกัดหรือหน่วยงานที่มีหน้าที่
กากับดูแลสถานศึกษาให้การรับรองการกาหนดตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริมสถานศึกษา ประกอบด้วย ตัวบ่งชี้ 11 และ 12
หลักเกณฑ์การกาหนดตัวบ่งชี้
การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี)
ได้มีการพัฒนาตัวบ่งชี้ 3 กลุ่ม คือ กลุ่มตัวบ่งชี้พื้นฐาน กลุ่มตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ และกลุ่มตัวบ่งชี้มาตรการ
ส่งเสริมให้สอดคล้องกับกฎกระทรวงว่าด้วยระบบ หลักเกณฑ์ และวิธีประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ.2553 ข้อ
38 กาหนดให้ สมศ.ทาการประเมินคุณภาพภายนอกสถานศึกษาแต่ละแห่งตามมาตรฐานการศึกษาของชาติ
และครอบคลุมหลักเกณฑ์ในเรื่องต่อไปนี้ คือ
1) มาตรฐานที่ว่าด้วยผลการจัดการศึกษาในแต่ละระดับและประเภทการศึกษา
2) มาตรฐานที่ว่าด้วยการบริหารจัดการศึกษา
3) มาตรฐานที่ว่าด้วยการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นสาคัญ
4) มาตรฐานที่ว่าด้วยการประกันคุณภาพภายใน
1.มาตรฐานที่ว่าด้วยผลการจัดการศึกษา
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 2) พ.ศ.2554 มาตรา 6 ระบุว่า “การจัดการ
ศึกษาต้องเป็ นไปเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็ นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้ และคุณธรรม มีจริยธรรมและ
วัฒนธรรมในการดารงชีวิต สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข” การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม ประเมินมาตรฐานนี้
ด้วยตัวบ่งชี้พื้นฐาน 5 ตัวบ่งชี้ ตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ 2 ตัวบ่งชี้ และตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม 1 ตัวบ่งชี้ ดังนี้
ตัวบ่งชี้พื้นฐาน
1. เด็กมีพัฒนาการด้านร่างกายสมวัย
2. เด็กมีพัฒนาการด้านอารมณ์และจิตใจสมวัย
3. เด็กมีพัฒนาการด้านสังคมสมวัย
4. เด็กมีพัฒนาการด้านสติปัญญาสมวัย
5. เด็กมีความพร้อมศึกษาในขั้นต่อไป
ตัวบ่งชี้อัตลักษณ์
1. ผลการพัฒนาให้บรรลุเป้ าหมายตามปรัชญา ปณิธาน พันธกิจ และวัตถุประสงค์ของการจัดตั้งสถานศึกษา
2. ผลการพัฒนาตามจุดเน้นและจุดเด่นที่ส่งผลสะท้อนเป็ นเอกลักษณ์ของสถานศึกษา
ตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม
ผลการดาเนินการโครงการพิเศษเพื่อส่งเสริมบทบาทของสถานศึกษา
2. มาตรฐานที่ว่าด้วยการบริหารจัดการศึกษา
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 2) พ.ศ.2554 มาตรา 39 ระบุว่า “ให้กระทรวงกระจาย
อานาจการบริหารและการจัดการศึกษา ทั้งดานวิชาการ งบประมาณ การบริหารงานบุคคล และการบริหารทั่วไปไปยังคณะกรรมการ
และสานักงานเขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาโดยตรง หลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอานาจดังกล่าวให้
เป็ นไปตามที่กาหนดในกฎกระทรวง” การประเมินคูณภาพภายนอกรอบสาม ประเมินมาตรฐานด้วยพื้นฐาน 1 ตัวบ่งชี้ และตัวบ่งชี้
มาตรการส่งเสริม 1 ตัวบ่งชี้ ดังนี้
ตัวบ่งชี้พื้นฐาน
ประสิทธิภาพของการบริหารจัดการและการพัฒนาสถานศึกษา
ตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม
ผลการส่งเสริมเพื่อพัฒนาสถานศึกษาเพื่อยกระดับมาตรฐาน รักษามาตรฐาน และพัฒนาสู่ความเป็ นเลิศที่สอดคล้องกับแนวทางการ
ปฎิรูปการศึกษา
3.มาตรฐานที่ว่าด้วยการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นสาคัญ
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 2) พ.ศ.2554 มาตรา
24 ระบุว่า “จัดเนื้อหาสาระและกิจกรรมให้สอดคล้องกับความสนใจและความถนัดของผู้เรียน โดย
คานึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล ฝึกทักษะ กระบวนการคิด การจัดการ การเผชิญสถานการณ์
และการประยุกต์ความรู้มาใช้เพื่อป้ องกันและแก้ไขปัญหา จัดกิจกรรมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จาก
ประสบการณ์จริง จัดการเรียนการสอนโดยผสมผสานสารความรู้ด้านต่างๆอย่างได้สัดส่วนสมดุลกัน
ส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้สอนสามารถจัดบรรยากาศ สภาพแวดล้อมสื่อการเรียน และอานวยความ
สะดวกเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้และมีความรอบรู้ รวมทั้งจัดการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นได้ทุก
สถานการณ์” การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสามประเมินมาตรฐานนี้ด้วยตัวบ่งชี้พื้นฐาน 1 ตัว
บ่งชี้ ดังนี้
ตัวบ่งชี้พื้นฐาน
ประสิทธิภาพการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่เน้นเด็กเป็ นสาคัญ
4..มาตรฐานที่ว่าด้วยการประกันคุณภาพภายใน
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 2) พ.ศ.2554 มาตรา 48 ระบุว่า “ให้หน่วยงานต้นสังกัดและ
สถานศึกษาจัดให้มีระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาและให้ถือว่าการประกันคุณภาพภายในเป็ นส่วยหนึ่งของกระบวนการบริหาร
การศึกษาที่ต้องดาเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยมีการจัดทารายงานประจาปี เสนอต่อหน่วยงานต้นสังกัด หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และเปิ ดเผยต่อ
สาธารณชน เพื่อนาไปสู่การพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา และเพื่อรองรับการประกันคุณภาพภายนอก” การประเมินคุณภาพ
ภายนอกรอบสามประเมินมาตรฐานนี้ด้วยตัวบ่งชี้พื้นฐาน 1 ตัวบ่งชี้ ดังนี้
ตัวบ่งชี้พื้นฐาน
ประสิทธิผลของระบบการประกันคุณภาพภายใน
การกาหนดค่าน้าหนักตัวบ่งชี้
การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี) กาหนดให้มีตัวบ่งชี้พื้นฐาน
จานวน 8 ตัวบ่งชี้มีค่าน้าหนักรวม 90 คะแนน ประกอบด้วย
- มาตรฐานที่ 1 ผลการจัดการศึกษา ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 1-5 มีค่าน้าหนักรวม 35 คะแนน
- มาตรฐานที่ 2 การบริหารจัดการศึกษา ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 7 มีค่าน้าหนักรวม 15 คะแนน
- มาตรฐานที่ 3 การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นสาคัญ ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 6 มีค่าน้าหนักรวม 35 คะแนน
- มาตรฐานที่ 4 การประกันคุณภาพภายใน ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 8 มีค่าน้าหนักรวม 5 คะแนน
ตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ มีจานวน 2 ตัวบ่งชี้ มีค่าน้าหนักรวม 5 คะแนน และตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม มีจานวน 2 ตัวบ่งนี้ มีค่าน้าหนักรวม 5
ข้อมูลการดาเนินงานของสถานศึกษาที่ใช้ประกอบการพิจารณา
ข้อมูลที่ใช้ในการประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี ) ใช้ข้อมูลผลการดาเนินงานเฉลี่ย 3
ปี การศึกษาย้อนหลังก่อนการประเมิน (กรณีสถานศึกษาเปิ ดใหม่ที่มีการดาเนินงานไม่ครบ 3 ปี ให้ใช้ข้อมูลผลการดาเนินงานเฉลี่ย 2 ปี การศึกษาล่าสุด หรือหากมี
การดาเนินงานไม่ครบ 2 ปี การศึกษา ให้ใช้ผลการดาเนินงาน 1 ปี การศึกษาล่าสุดก่อนการประเมิน)
รูปแบบการประเมิน
การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี ) มีรูปแบบการประเมิน 4 รูปแบบ ดังนี้
1. การประเมินเชิงปริมาณ ได้แก่ ตัวบ่งชี้ 1.1-1.2, 3.1-3.2, 5.1-5.2
2. การประเมินคุณภาพและเชิงพัฒนาการ ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 8.2
3. การประเมินคุณภาพเชิงคุณภาพ ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 6.1-6.6, 7.1-7.6, 8.1, 9, 10 และ 12
4. การประเมินคุณภาพและการพิจารณาผลการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น (Better) ได้แก่ตัวบ่งชี้ที่ 11
กลุ่มตัวบ่งชี้เพื่อการประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี )
ตามกฎกระทรวงว่าด้วยระบบ หลักเกณฑ์ และวิธีการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2553 ครอบคลุมมาตรฐานว่าด้วย
1) ผลการจัดการศึกษา
2) การบริหารจัดการศึกษา
3) การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นสาคัญ
4) การประกันคุณภาพภายใน
การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี ) ประเมินมาตรฐานตามกฎกระทรวงฯ โดย
ประกอบด้วย 3 กลุ่มตัวบ่งชี้ คือ กลุ่มตัวบ่งชี้พื้นฐาน(8 ตัวบ่งชี้) กลุ่มตัวบ่งชี้
อัตลักษณ์(2 ตัวบ่งชี้) และกลุ่มตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม (2 ตัวบ่งชี้) มีจานวนรวมทั้งหมด 12 ตัวบ่งชี้ ดังนี้
ตัวบ่งชี้ มาตรฐานตามกระทรวง
กลุ่มตัวบ่งชี้พื้นฐาน
1. เด็กมีพัฒนาการด้านร่างกายสมวัย
มาตรฐานที่ 1
ผลการจัดการศึกษา
2. เด็กมีพัฒนาการด้านอารมณ์และจิตใจสมวัย
3. เด็กมีการพัฒนาการด้านสังคมสมวัย
4. เด็กมีการพัฒนาการด้านสติปัญญาสมวัย
5.เด็กมีความพร้อมศึกษาในขั้นต่อไป
6. ประสิทธิผลการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่เน้น
เด็ก
เป็ นสาคัญ
มาตรฐานที่ 3
การจัดการเรียนการ
สอนที่เน้นผู้เรียนเป็ น
สาคัญ
7.ประสิทธิภาพของการบริหารจัดการและการพัฒนา
สถานศึกษา
มาตรฐานที่ 2
การบริหารจัดการศึกษา
8.ประสิทธิผลของการประกันคุณภาพภายใน มาตรฐานที่ 4
การประกันคุณภาพ
ตัวบ่งชี้ มาตรฐานตามกระทรวง
กลุ่มบ่งชี้
อัตลักษณ์
9.ผลการพัฒนาให้บรรลุตามปรัชญา ปณิธาน พันธ
กิจ
และวัตถุประสงค์ของการจัดตั้งสถานศึกษา
มาตรฐานที่ 1
ผลการจัดการศึกษา
10.ผลการพัฒนาตามจุดเน้นและจุดเด่นที่ส่งผล
สะท้อนเป็ นเอกลักษณ์ของสถานศึกษา
กลุ่มตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม
11.ผลการดาเนินงานโครงการพิเศษเพื่อส่งเสริม
บทบาทของสถานศึกษา
มาตรฐานที่ 1
ผลการจัดการศึกษา12.ผลการส่งเสริมพัฒนาสถานศึกษาเพื่อยกระดับ
มาตรฐาน รักษามาตรฐาน และพัฒนาสู่ความเป็ น
เลิศที่สอดคล้องกับแนวทางการปฏิรูปการศึกษา
กลุ่มตัวบังชี้ขั้นพื้นฐานมีความที่สอดคล้องกับมาตรฐานตามกฎกระทรวงฯ โดยมีความสัมพันธ์ระหว่าง
มาตรฐานและตัวบ่งชี้ต่างๆในลักษณะห่วงโซ่แห่งคุณภาพ ดังนี้
ด ย
ด
( 7)
ด ย
ด ด ย
ย
( 6)
ด ย
ด
( 1-5)
ด ย
ย
( 8)

สัปดาห์ที่10 การประกันคุณภาพภายนอก

  • 1.
  • 2.
    สมศ. มีแนวคิดและหลักการในการประเมินคุณภาพภายนอกตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติโดย มุ่งเน้นคุณภาพของเด็กเป็ นหลักเพื่อให้ความมั่นใจว่าเด็กจะได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพใกล้เคียงกันไม่ว่าจะอยู่ในถิ่นใดก็ตาม การศึกษา ปฐมวัยถือเป็ นจุดเริ่มต้นในการพัฒนาเด็กให้มีรากฐานสาหรับความสามารถ ทั้งปวงในชีวิตเพราะเป็ นวัยที่ระบบประสาทและสมองกาลัง เจริญเติบโตอย่างรวดเร็วและกาลังสร้างใยประสาทเชื่อมประสานกันระหว่างเซลล์สมองปฐมวัยจึงถือเป็ นวัยต้นทุนของชีวิตที่จะนาสู่การ พัฒนาคนให้มีคุณภาพอย่างเต็มตามศักยภาพ การจัดการศึกษาในสถานศึกษาให้เด็กได้รับการอบรมเลี้ยงดูที่มีคุณภาพและได้รับ ประสบการณ์ การเรียนรู้ต่างๆจะมีอิทธิพลต่อการวางรากฐานของการพัฒนาเด็กทั้งร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ สังคม และบุคลิกภาพ การศึกษาปฐมวัยจึงเป็ นการสร้างพื้นฐานที่ช่วยให้เด็กประสบความสาเร็จในการเรียนและการดาเนินชีวิตของเด็กต่อไป การพัฒนา คุณภาพเด็กปฐมวัยจึงมีความสาคัญยิ่งที่ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายต้องร่วมมือกันเพื่อพัฒนาให้เด็กมีพัฒนาการด้านร่างกาย อารมณ์ และจิตใจ สังคม และสติปัญญาสมวัย เป็ นพลเมืองไทยที่สามารถเรียนรู้ เพื่อความเจริญงอกงามของตนเองและสังคม สามารถสืบสานวัฒนธรรม และสร้างสรรค์สังคมไทยให้เป็ นสังคมภูมิปัญญาได้อย่างเหมาะสมสืบไป ระบบการประกันคุณภาพการจัดการศึกษาจึงเป็ นเครื่องมือในการ ส่งเสริม และสนับสนุนให้สถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
  • 3.
    แนวคิดและทิศทางในการประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5ปี ) 1. ประเมินอิงเกณฑ์ตามจุดเน้นของสถานศึกษา 2. ประเมินจากผลการจัดการศึกษาที่เชื่อมโยงสัมพันธ์กับกระบวนการจัดการศึกษา ซึ่งหมายรวมถึงการจัดการ เรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นสาคัญ การบริหารจัดการศึกษา และการประกันคุณภาพภายใน 3. ประเมินโดยวิธีการและข้อมูลทั้งเชิงปริมาณ เชิงคุณภาพ และเชิงพัฒนาการโดยพิชญจารณ์(Peer Review) 4. ประเมินโดยการยืนยันรายงานการประเมินตนเองที่ถูกต้องเชื่อถือได้ เพื่อกระตุ้นให้การประกันคุณภาพภายในมี ความเข้มแข็งยิ่งขึ้น 5. ลดจานวนตัวบ่งชี้และจานวนมาตรฐานสาหรับการประเมินคุณภาพภายนอก โดยถ่ายโอนตัวบ่งชี้และมาตรฐาน เกี่ยวกับปัจจัยนาเข้าและกระบวนการให้อยู่ในระบบการประกันคุณภาพภายใน
  • 4.
    คานิยามของกลุ่มตัวบ่งชี้ ตัวบ่งชี้การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 –2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี) แบ่งเป็ น 3 กลุ่มตัวบ่งชี้ คือ กลุ่มตัวบ่งชี้พื้นฐาน กลุ่มตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ และ กลุ่มตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม ดังนี้
  • 5.
    กลุ่มตัวบ่งชี้พื้นฐาน หมายถึง ตัวบ่งชี้ที่ประเมินภายใต้ภารกิจของสถานศึกษาโดยกาหนดตัวบ่งชี้และเกณฑ์การประเมิน บนพื้นฐานที่ทุกสถานศึกษาต้องมี และปฎิบัติได้ ซึ่งสามารถชี้ผลลัพธ์ และผลกระทบได้ดี และ มีความเชื่อมโยงกับการประกัน คุณภาพภายใน เป็ นการพัฒนามาจากการประเมินคุณภาพภายนอกรอบแรกและรอบสอง ประกอบด้วย ตัวบ่งชี้ 1-8 กลุ่มตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ หมายถึง ตัวบ่งชี้ประเมินผลผลิตตามปรัชญา ปณิธาน พันธกิจ และวัตถุประสงค์ของการจัดตั้ง สถานศึกษา รวมถึงความสาเร็จตามจุดเน้น และจุดเด่นที่ส่งผลสะท้อนเป็ นเอกลักษณ์ของแต่ละสถานศึกษา โดยได้รับความ เห็นชอบจากคณะกรรมการสถานศึกษาและหน่วยงานต้นสังกัดหรือหน่วยงานที่มีหน้าที่ดูแลกากับสถานศึกษา ประกอบด้วย ตัวบ่งชี้ 9-10 กลุ่มตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม หมายถึง ตัวบ่งชี้ที่มุ่งประเมินผลการดาเนินงานของสถานศึกษาโดยสถานศึกษาเป็ นผู้ กาหนดแนวทางพัฒนาเพื่อร่วมกันชี้แนะ ป้ องกัน และแก้ไขปัญหาสังคมตามนโยบายของรัฐซึ่งสามารถปรับเปลี่ยนตามกาลเวลา และปัญหาสังคมที่เปลี่ยนไป โดยมีเป้ าหมายที่แสดงถึงความเป็ นผู้ช่วยเหลือสังคมและแก้ปัญหาสังคมของสถานศึกษา เช่น การ ปฏิรูปการศึกษา การส่งเสริมและสืบสานโครงการตามพระราชดาริ และหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การส่งเสริมประชาธิปไตยใน สถานศึกษา การป้ องกันสิ่งเสพติด การอนุรักษ์พลังงาน การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม การป้ องกันอุบัติภัย การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม ไทย การส่งเสริมความรักชาติและความเป็ นไทย ฯลฯ โดยสถานศึกษาเป็ นผู้กาหนดและหน่วยงานต้นสังกัดหรือหน่วยงานที่มีหน้าที่ กากับดูแลสถานศึกษาให้การรับรองการกาหนดตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริมสถานศึกษา ประกอบด้วย ตัวบ่งชี้ 11 และ 12
  • 6.
    หลักเกณฑ์การกาหนดตัวบ่งชี้ การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 –2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี) ได้มีการพัฒนาตัวบ่งชี้ 3 กลุ่ม คือ กลุ่มตัวบ่งชี้พื้นฐาน กลุ่มตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ และกลุ่มตัวบ่งชี้มาตรการ ส่งเสริมให้สอดคล้องกับกฎกระทรวงว่าด้วยระบบ หลักเกณฑ์ และวิธีประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ.2553 ข้อ 38 กาหนดให้ สมศ.ทาการประเมินคุณภาพภายนอกสถานศึกษาแต่ละแห่งตามมาตรฐานการศึกษาของชาติ และครอบคลุมหลักเกณฑ์ในเรื่องต่อไปนี้ คือ 1) มาตรฐานที่ว่าด้วยผลการจัดการศึกษาในแต่ละระดับและประเภทการศึกษา 2) มาตรฐานที่ว่าด้วยการบริหารจัดการศึกษา 3) มาตรฐานที่ว่าด้วยการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นสาคัญ 4) มาตรฐานที่ว่าด้วยการประกันคุณภาพภายใน
  • 7.
    1.มาตรฐานที่ว่าด้วยผลการจัดการศึกษา พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่2) พ.ศ.2554 มาตรา 6 ระบุว่า “การจัดการ ศึกษาต้องเป็ นไปเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็ นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้ และคุณธรรม มีจริยธรรมและ วัฒนธรรมในการดารงชีวิต สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข” การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม ประเมินมาตรฐานนี้ ด้วยตัวบ่งชี้พื้นฐาน 5 ตัวบ่งชี้ ตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ 2 ตัวบ่งชี้ และตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม 1 ตัวบ่งชี้ ดังนี้ ตัวบ่งชี้พื้นฐาน 1. เด็กมีพัฒนาการด้านร่างกายสมวัย 2. เด็กมีพัฒนาการด้านอารมณ์และจิตใจสมวัย 3. เด็กมีพัฒนาการด้านสังคมสมวัย 4. เด็กมีพัฒนาการด้านสติปัญญาสมวัย 5. เด็กมีความพร้อมศึกษาในขั้นต่อไป ตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ 1. ผลการพัฒนาให้บรรลุเป้ าหมายตามปรัชญา ปณิธาน พันธกิจ และวัตถุประสงค์ของการจัดตั้งสถานศึกษา 2. ผลการพัฒนาตามจุดเน้นและจุดเด่นที่ส่งผลสะท้อนเป็ นเอกลักษณ์ของสถานศึกษา ตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม ผลการดาเนินการโครงการพิเศษเพื่อส่งเสริมบทบาทของสถานศึกษา
  • 8.
    2. มาตรฐานที่ว่าด้วยการบริหารจัดการศึกษา พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 2) พ.ศ.2554 มาตรา 39 ระบุว่า “ให้กระทรวงกระจาย อานาจการบริหารและการจัดการศึกษา ทั้งดานวิชาการ งบประมาณ การบริหารงานบุคคล และการบริหารทั่วไปไปยังคณะกรรมการ และสานักงานเขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาโดยตรง หลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอานาจดังกล่าวให้ เป็ นไปตามที่กาหนดในกฎกระทรวง” การประเมินคูณภาพภายนอกรอบสาม ประเมินมาตรฐานด้วยพื้นฐาน 1 ตัวบ่งชี้ และตัวบ่งชี้ มาตรการส่งเสริม 1 ตัวบ่งชี้ ดังนี้ ตัวบ่งชี้พื้นฐาน ประสิทธิภาพของการบริหารจัดการและการพัฒนาสถานศึกษา ตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม ผลการส่งเสริมเพื่อพัฒนาสถานศึกษาเพื่อยกระดับมาตรฐาน รักษามาตรฐาน และพัฒนาสู่ความเป็ นเลิศที่สอดคล้องกับแนวทางการ ปฎิรูปการศึกษา
  • 9.
    3.มาตรฐานที่ว่าด้วยการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นสาคัญ พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 2) พ.ศ.2554 มาตรา 24 ระบุว่า “จัดเนื้อหาสาระและกิจกรรมให้สอดคล้องกับความสนใจและความถนัดของผู้เรียน โดย คานึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล ฝึกทักษะ กระบวนการคิด การจัดการ การเผชิญสถานการณ์ และการประยุกต์ความรู้มาใช้เพื่อป้ องกันและแก้ไขปัญหา จัดกิจกรรมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จาก ประสบการณ์จริง จัดการเรียนการสอนโดยผสมผสานสารความรู้ด้านต่างๆอย่างได้สัดส่วนสมดุลกัน ส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้สอนสามารถจัดบรรยากาศ สภาพแวดล้อมสื่อการเรียน และอานวยความ สะดวกเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้และมีความรอบรู้ รวมทั้งจัดการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นได้ทุก สถานการณ์” การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสามประเมินมาตรฐานนี้ด้วยตัวบ่งชี้พื้นฐาน 1 ตัว บ่งชี้ ดังนี้ ตัวบ่งชี้พื้นฐาน ประสิทธิภาพการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่เน้นเด็กเป็ นสาคัญ
  • 10.
    4..มาตรฐานที่ว่าด้วยการประกันคุณภาพภายใน พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่2) พ.ศ.2554 มาตรา 48 ระบุว่า “ให้หน่วยงานต้นสังกัดและ สถานศึกษาจัดให้มีระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาและให้ถือว่าการประกันคุณภาพภายในเป็ นส่วยหนึ่งของกระบวนการบริหาร การศึกษาที่ต้องดาเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยมีการจัดทารายงานประจาปี เสนอต่อหน่วยงานต้นสังกัด หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และเปิ ดเผยต่อ สาธารณชน เพื่อนาไปสู่การพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา และเพื่อรองรับการประกันคุณภาพภายนอก” การประเมินคุณภาพ ภายนอกรอบสามประเมินมาตรฐานนี้ด้วยตัวบ่งชี้พื้นฐาน 1 ตัวบ่งชี้ ดังนี้ ตัวบ่งชี้พื้นฐาน ประสิทธิผลของระบบการประกันคุณภาพภายใน การกาหนดค่าน้าหนักตัวบ่งชี้ การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี) กาหนดให้มีตัวบ่งชี้พื้นฐาน จานวน 8 ตัวบ่งชี้มีค่าน้าหนักรวม 90 คะแนน ประกอบด้วย - มาตรฐานที่ 1 ผลการจัดการศึกษา ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 1-5 มีค่าน้าหนักรวม 35 คะแนน - มาตรฐานที่ 2 การบริหารจัดการศึกษา ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 7 มีค่าน้าหนักรวม 15 คะแนน - มาตรฐานที่ 3 การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นสาคัญ ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 6 มีค่าน้าหนักรวม 35 คะแนน - มาตรฐานที่ 4 การประกันคุณภาพภายใน ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 8 มีค่าน้าหนักรวม 5 คะแนน ตัวบ่งชี้อัตลักษณ์ มีจานวน 2 ตัวบ่งชี้ มีค่าน้าหนักรวม 5 คะแนน และตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม มีจานวน 2 ตัวบ่งนี้ มีค่าน้าหนักรวม 5
  • 11.
    ข้อมูลการดาเนินงานของสถานศึกษาที่ใช้ประกอบการพิจารณา ข้อมูลที่ใช้ในการประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 –2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี ) ใช้ข้อมูลผลการดาเนินงานเฉลี่ย 3 ปี การศึกษาย้อนหลังก่อนการประเมิน (กรณีสถานศึกษาเปิ ดใหม่ที่มีการดาเนินงานไม่ครบ 3 ปี ให้ใช้ข้อมูลผลการดาเนินงานเฉลี่ย 2 ปี การศึกษาล่าสุด หรือหากมี การดาเนินงานไม่ครบ 2 ปี การศึกษา ให้ใช้ผลการดาเนินงาน 1 ปี การศึกษาล่าสุดก่อนการประเมิน) รูปแบบการประเมิน การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี ) มีรูปแบบการประเมิน 4 รูปแบบ ดังนี้ 1. การประเมินเชิงปริมาณ ได้แก่ ตัวบ่งชี้ 1.1-1.2, 3.1-3.2, 5.1-5.2 2. การประเมินคุณภาพและเชิงพัฒนาการ ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 8.2 3. การประเมินคุณภาพเชิงคุณภาพ ได้แก่ ตัวบ่งชี้ที่ 6.1-6.6, 7.1-7.6, 8.1, 9, 10 และ 12 4. การประเมินคุณภาพและการพิจารณาผลการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น (Better) ได้แก่ตัวบ่งชี้ที่ 11 กลุ่มตัวบ่งชี้เพื่อการประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี ) ตามกฎกระทรวงว่าด้วยระบบ หลักเกณฑ์ และวิธีการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2553 ครอบคลุมมาตรฐานว่าด้วย 1) ผลการจัดการศึกษา 2) การบริหารจัดการศึกษา 3) การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็ นสาคัญ 4) การประกันคุณภาพภายใน การประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.2554 – 2558) ระดับการศึกษาปฐมวัย (2-5 ปี ) ประเมินมาตรฐานตามกฎกระทรวงฯ โดย ประกอบด้วย 3 กลุ่มตัวบ่งชี้ คือ กลุ่มตัวบ่งชี้พื้นฐาน(8 ตัวบ่งชี้) กลุ่มตัวบ่งชี้
  • 12.
    อัตลักษณ์(2 ตัวบ่งชี้) และกลุ่มตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม(2 ตัวบ่งชี้) มีจานวนรวมทั้งหมด 12 ตัวบ่งชี้ ดังนี้ ตัวบ่งชี้ มาตรฐานตามกระทรวง กลุ่มตัวบ่งชี้พื้นฐาน 1. เด็กมีพัฒนาการด้านร่างกายสมวัย มาตรฐานที่ 1 ผลการจัดการศึกษา 2. เด็กมีพัฒนาการด้านอารมณ์และจิตใจสมวัย 3. เด็กมีการพัฒนาการด้านสังคมสมวัย 4. เด็กมีการพัฒนาการด้านสติปัญญาสมวัย 5.เด็กมีความพร้อมศึกษาในขั้นต่อไป 6. ประสิทธิผลการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่เน้น เด็ก เป็ นสาคัญ มาตรฐานที่ 3 การจัดการเรียนการ สอนที่เน้นผู้เรียนเป็ น สาคัญ 7.ประสิทธิภาพของการบริหารจัดการและการพัฒนา สถานศึกษา มาตรฐานที่ 2 การบริหารจัดการศึกษา 8.ประสิทธิผลของการประกันคุณภาพภายใน มาตรฐานที่ 4 การประกันคุณภาพ
  • 13.
    ตัวบ่งชี้ มาตรฐานตามกระทรวง กลุ่มบ่งชี้ อัตลักษณ์ 9.ผลการพัฒนาให้บรรลุตามปรัชญา ปณิธานพันธ กิจ และวัตถุประสงค์ของการจัดตั้งสถานศึกษา มาตรฐานที่ 1 ผลการจัดการศึกษา 10.ผลการพัฒนาตามจุดเน้นและจุดเด่นที่ส่งผล สะท้อนเป็ นเอกลักษณ์ของสถานศึกษา กลุ่มตัวบ่งชี้มาตรการส่งเสริม 11.ผลการดาเนินงานโครงการพิเศษเพื่อส่งเสริม บทบาทของสถานศึกษา มาตรฐานที่ 1 ผลการจัดการศึกษา12.ผลการส่งเสริมพัฒนาสถานศึกษาเพื่อยกระดับ มาตรฐาน รักษามาตรฐาน และพัฒนาสู่ความเป็ น เลิศที่สอดคล้องกับแนวทางการปฏิรูปการศึกษา
  • 14.