1. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: 1

2. ΚΥΤΤΑΡΟ ΙΣΤΟΣ ΟΡΓΑΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΒΙΟΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΣΦΑΙΡΑ

5. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Γνωστικοί: Να ορίζετε την έννοια της ομοιόστασης και να αναφέρετε βασικούς ομοιοστατικούς μηχανισμούς. Να ορίζετε την έννοια της ανάδρασης στους ζωντανούς οργανισμούς και να περιγράφετε τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος στον άνθρωπο . Να περιγράφετε την ισορροπία που εξασφαλίζουν οι ομοιοστατικοί μηχανισμοί ως δυναμική (μόλις πάει να ανατραπεί, αποκαθίσταται εκ νέου) και όχι ως στατική κατάσταση που για να επιτευχθεί απαιτείται ενέργεια . Να αναγνωρίζετε ότι υγεία είναι η διατήρηση της ομοιόστασης, ενώ η ασθένεια είναι αποτέλεσμα διαταραχής σε ομοιοστατικούς μηχανισμούς.

6. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΡΥΘΜΙΖΟΝΤΑΙ ΟΜΟΙΟΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΟΝ ΑΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ Τι συμβαίνει όταν ένας αθλητής τρέχει; Γιατί ιδρώνουμε το καλοκαίρι; Ποιος ελέγχει και συντονίζει όλες τις παραπάνω λειτουργίες και αντιδράσεις; Τι παράγει το πάγκρεας μετά από ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες με φαγητά και γλυκά και για ποιο λόγο;

7. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΒΗΜΑ-ΒΗΜΑ

11. ευαίσθητο όργανο κέντρο ελέγχου όργανο που ενεργοποιείται για την αποκατάσταση της λειτουργίας που έχει διαταραχθεί. ανάδραση μήνυμα για την επιτάχυνση ή την επιβράδυνση της λειτουργίας Ερέθισμα πληροφορία

13. ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΘΑΝΑΤΟΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗΣ ΜΗ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗΣ

14. ΑΙΤΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙ-ΚΟΤΗΤΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛ-ΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ- ΣΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

15. Η θερμοκρασία του σώματος Το p H του αίματος Τα επίπεδα CO2 στον οργανισμό Τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα Το ανοσοβιολογικό μας σύστημα

17. Τι είναι η ομοιόσταση; Μονάδες 5

18. Κάθε διαταραχή της ομοιόστασης μπορεί να προκαλέσει την εκδήλωση διαφόρων ασθενειών. Σε τι μπορεί να οφείλονται οι διαταραχές αυτές; Μονάδες 6

19. Να ταξινομούν τους οργανισμούς με βάση το μέγεθος, την ύπαρξη πυρήνα, τον αριθμό των κυττάρων Να περιγράφουν τη μορφολογία των βακτηρίων, πρωτοζώων, μυκήτων και ιών Να βρίσκουν διαφορές ανάμεσα στα δομικά χαρακτηριστικά των βακτηρίων πρωτοζώων μυκήτων και ιών Να αξιολογούν τον χαρακτηρισμό των ιών ως υποχρεωτικά ενδοκυτταρικά παράσιτα

20. ΟΡΑΤΟΙ ΜΕ ΓΥΜΝΟ ΜΑΤΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

21. Έτσι χαρακτηρίζουμε τους οργανισμούς που έχουν μέγεθος μικρότερο από 0,1 mm

22. Φύκη Μύκητες Πρωτόζωα Αρχαιοβακτήρια Βακτήρια Ιοί Πριόνια και Ιοειδή Ευκαρυωτικοί

23. Η μελέτη οργανισμών μεγέθους μικρότερου του 0,1 mm . Οι περισσότεροι δεν είναι ορατοί με γυμνό μάτι.

24. ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ 19ος αιώνας

26. Για να σκεφτούμε λιγάκι.....

31. Ναι, ΝΑΙ

32. ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΙ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟΙ

33. ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΙ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟΙ ΜΟΝΟΚΥΤΤΑΡΟΙ ΠΟΛΥΚΥΤΤΑΡΟΙ

34. ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΙ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟΙ βακτήρια ΜΥΚΗΤΕΣ ΦΥΤΑ ΖΩΑ ΠΡΩΤΟΖΩΑ

39. penicillium (ο μύκητας από τον οποίο παράγεται το αντιβιοτικό πενικιλίνη) ΜΥΚΗΤΕΣ

40. ευκαρυωτικοί, μονοκύτταροι ή πολυκύτταροι οργανισμοί αναπαράγονται με διχοτόμηση και με εκβλάστημα σχηματίζουν υφές προκαλούν μυκητιάσεις Candida albicans, δερματόφυτα

47. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΙΜΟΛΥΤΙΚΩΝ ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΚΩΝ

49. πυρηνική περιοχή, πλασμίδια , DNA κυτταρικό τοίχωμα ορισμένα διαθέτουν κάψα ριβοσώματα , σύνθεση πρωτεϊνών πολλαπλασιάζονται μονογονικά, με διχοτόμηση σε αντίξοες συνθήκες, μετατρέπονται σε ενδοσπόρια συχνά σχηματίζουν αποικίες

52. ΜΙΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ

53. Ανακαλύφθηκαν στο τέλος του 19ου αιώνα Έχουν μέγεθος 20 έως 250 nm Ορατοί με ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ Περιβάλλονται από καψίδιο, πρωτεϊνικής φύσης και ορισμένες φορές από έλυτρο, λιποπρωτεϊνικής φύσης Το γενετικό τους υλικό είναι DNA ή RNA Οι RNA ιοί, περιέχουν και το ένζυμο, αντίστροφη μεταγραφάση.

59. ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

60. Βακτήρια Πρωτόζωα Μύκητες Ιοί Οπτικό μικροσκόπιο Έλυτρο Καψίδιο Κάψα Κυτταρικό τοίχωμα Ψευδοπόδια Βλεφαρίδες Μαστίγια Κυτταρική μεμβράνη Υφές Πυρήνας Πυρηνοειδές Πλασμίδια Αντίστροφη μεταγραφάση Μεμβρανικά οργανίδια Ριβοσωμάτια Αποκλειστικά Κυτταρικό παράσιτο Διχοτόμηση Εκβλάστηση Μονοκύτταροι Πολυκύτταροι Αποικίες Αντιβιοτικά

61. α. πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί. β. μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί. γ. μονοκύτταροι προκαρυωτικοί οργανισμοί. δ. ακυτταρικές μορφές ζωής. Θεμα 1, 2007

62. α. φυτά β. DNA ιούς γ. βακτήρια δ. RNA ιούς. Θεμα:1 εξετάεων 2002

63. α. εκβλάστημα. β. ενδοσπόρια. γ. έλυτρα. δ. ψευδοπόδια.

64. α. στα βακτήρια. β. στους μύκητες. γ. στα πρωτόζωα. δ. στους ιούς.

65. α. βακτήριο β. ιός γ. μύκητας δ. πρωτόζωο. Θέμα :1 2003 επαναληπτικό

66. α. στις τροφές. β. μόνο έξω από τα κύτταρα του ξενιστή. γ. μόνο μέσα στα κύτταρα του ξενιστή. δ. στην ατμόσφαιρα. Θέμα :1 2005 επαναληπτικό

67. Γιατί οι ιοί χαρακτηρίζονται ως υποχρεωτικά κυτταρικά παράσιτα;

68. Ποια είναι η δομή των ιών (μονάδες 6) και τι πληροφορίες διαθέτει το γενετικό υλικό των ιών; (μονάδες 2)

70. Να συνδυάζουν τους παθογόνους μικροοργανισμούς με τις ασθένειες που προκαλούν Να περιγράφουν τους μηχανισμούς δράσης των αντιβιοτικών Να αξιολογούν την χρήση των αντιβιοτικών έναντι των οργανισμών και ιδιαιτέρως έναντι των ιών. Να απαρριθμούν μειονεκτήματα της αλλόγιστης χρήσης των αντιβιοτικών Να αξιολογούν την χρησιμότητα των μικροοργανισμών για τον άνθρωπο Να δίνουν τους ορισμούς: Μόλυνση, Λοίμωξη, Παθογόνος Μικροοργανισμός, Δυνητικά Παθογόνος, Παράσιτο, Ξενιστής

71. Να διατυπώνουν τα κριτήρια του Κωχ Να περιγράφουν τη δράση των τοξινών Να ορίζουν την φυσιολογική μικροχλωρίδα Να αξιολογούν τον ρόλο της φυσιολογικής μικροχλωρίδας στην καταπολέμηση των παθογόνων μικροοργανισμών Να ορίζουν τα ΣΜΝ

72. Cutaneous leishmaniasis –crater-like lesion (H. Zaiman, NY) Cutaneous leishmaniasis, Pakistan 1980’ Kala-azar, China 1950’

73. Ανάλογα με τον τρόπο που ζουν...

74. ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΑΛΛΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΠΑΡΑΣΙΤΑ

75. Παθογόνα πρωτόζωα : ευθύνονται για ένα μεγάλο ποσοστό των μολυσματικών ασθενειών παγκοσμίως. Προκαλούν χρόνιες μολύνσεις Εξελίχθηκαν παράλληλα με το ανοσοποιητικό σύστημα των σπονδυλοζώων . Παράσιτα του είδους Plasmodium falciparum ( ελονοσία) εισέρχονται σε ερυθροκύτταρα

76. Δέρμα : Leishmania Κόλπος , έντερο, στοματική κοιλότητα : Τριχομονάδες (γένος : Trichomonas ) 3. Αίμα : Πλασμώδια ( Plasmodium : ελονοσία) , Τρυπανοσώματα ( T . brucei : νόσος του ύπνου ) 4. Σπλήνας : Leishmania 5. Ήπαρ : Leishmania , Entamoeba 6. Μυοκάρδιο : Trypanosoma cruzi (νόσος Chagas) 7. Κ.Ν.Σ : Trypanosoma, Toxoplasma (επίκτητη , συγγενής τοξοπλάσμωση), Plasmodium Οικολογικοί θώκοι των κυριότερων παθογόνων πρωτοζώων στο ανθρώπινο σώμα :

77. Δεν υπάρχουν εμβόλια ικανά να αντιμετωπίσουν παθογόνα πρωτόζωα λόγω : της πολυπλοκότητας αυτών των οργανισμών των ιδιαίτερα ευφυιών στρατηγικών που χρησιμοποιούν για την εξουδετέρωση της ανοσολογικής απόκρισης του ξενιστή . Κολπίτιδα από τριχομονάδα ▪ Μαστιγοφόρο παράσιτο με μέγεθος μεγαλύτερο από τα λευκά αιμοσφαίρια ▪ Μικροσκοπική εξέταση, καλλιέργεια σε υλικό Feinberg ▪ Στον άνδρα δύσκολη η διάγνωση με μικροσκοπική εξέταση

78. ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΚΤΗΡΙΑ Σύφιλη Παθογόνο αίτιο : Treponema pallidum σπειροχαίτη, 6-14 όμοιες σπείρες, χαρακτηριστική κινητικότητα δεν καλλιεργείται in-vitro Καλλιεργείται στους όρχεις κουνελιού Ειδικές χρώσεις Περίοδος επώασης : 10-90 μέρες Κλινική εικόνα • Πρωτοπαθής σύφιλη (πρωτοπαθές έλκος, 6 βδομάδες) • Δευτεροπαθής σύφιλη (κηλιδοβλατιδώδες εξάνθημα, λεμφαδενοπάθεια) • Λανθάνουσα σύφιλη • Τριτοπαθής σύφιλη (δέρμα, υποδόριους ιστούς, βλεννογόνους, οστά, αρθρώσεις Charcot) • Τεταρτοπαθής σύφιλη (βλάβες καρδιαγγειακές & ΚΝΣ) • Συγγενής σύφιλη Εργαστηριακή διάγνωση • Μικροσκοπικές εξετάσεις (πρωτοπαθές & δευτεροπαθές στάδιο) • Ορολογικές εξετάσεις (μη ειδικές & ειδικές) Χολέρα Παθογόνο αίτιο: Vibrio Cholerae Βακτήριο που εντοπίζεται στα Κόπρανα και στο αίμα Επωάζεται στον οργανισμό από 5 ώρες ως 6 μέρες Κλινική εικόνα: Κοιλιακοί πόνοι, σπασμοί, διαταραχή ηλεκτρολυτών, σηψαιμία Εργαστηριακή διάγνωση: Καλλιέργεια κοπράνων Θεραπεία,: αποκατάσταση αφυδάτωσης και ηλεκτρολυτών Χρήση τετρακυκλινών ως αντιβιοτικά

79. HIV

81. Έρπητας των γεννητικών οργάνων ▪ HSV-II, HSV-I ▪ Ο ιός του απλού έρπητα σε λανθάνουσα μορφή στα περιφερικά νεύρα ▪ Πρωτοπαθής και υποτροπιάζουσα λοίμωξη ▪ Επιπλοκές ▪ Υλικό για διάγνωση : υγρό από τις κύστεις ▪ Τεχνικές : ELISA για αντιγόνα, PCR για DNA του ιού ▪ Έλεγχος αντισωμάτων στον ορό Οξυτενή κονδυλώματα ▪ Παθογόνο αίτιο : Human Papilloma virus (HPV) ▪ Συγκεκριμένοι ορότυποι (κυρίως 16, 18) συνδέονται με καρκίνο τραχήλου της μήτρας ▪ Διάγνωση με PCR για HPV-DNA ▪ RFLP για οροτυποποίηση

82. Σε έναν Γερμανό και δύο Γάλλους το Νόμπελ Ιατρικής Σε δύο Γάλλους και έναν Γερμανό απονέμεται το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2008 για την ανακάλυψη δύο ιών που προκαλούν σοβαρές ασθένειες στον άνθρωπο, ανακοίνωσε το Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας. Ο Γερμανός Χάραλντ τσουρ Χάουζεν βραβεύεται για τις εργασίες του σχετικά με τα αίτια που προκαλούν τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και οι Γάλλοι Φρανσουάζ Μπαρέ-Σινουσί και Λικ Μοντανιέ για την ανακάλυψη του ιού που προκαλεί το AIDS.

83. Κολπίτιδα από Candida ▪ Πολύ συχνή αιδοικολπίτιδα στις γυναίκες και βαλανίτιδα στους άνδρες ▪ Προδιαθεσικοί παράγοντες ▪ Μικροσκοπική εξέταση κολπικού εκκρίματος ▪ Καλλιέργεια σε υλικό Sabouraud

84. Μορφή Εντόπιση Δερματοφυτία κεφαλής Τριχωτό της κεφαλής Δερματοφυτία προσώπου Πρόσωπο Δερματοφυτία γενείου Γένειο Δερματοφυτία σώματος Κορμός, άκρα Δερματοφυτία βουβωνικών πτυχών Βουβωνικές πτυχές Δερματοφυτία χεριών Χέρια Δερματοφυτία πελμάτων Πόδια Ονυχομυκητίαση Νύχια

87. ΤΕΧΝΙΚΗ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΜΕ ΗΘΜΟΜΕΜΒΡΑΝΗ [Α] Προετοιμασία τρυβλίου με το κατάλληλο θρεπτικό υπόστρωμα [Β] Τοποθέτηση αποστειρωμένης ηθμομεμβράνης στη συσκευή διήθησης [Γ] Προσαρμογή γυάλινου δοχείου [Δ] Συγκεκριμένος όγκος δείγματος νερού διηθείται [Ε] Η ηθμομεμβράνη που έχει κατακρατήσει τα βακτήρια από το δείγμα νερού τοποθετείται στο τρυβλίο με το κατάλληλο στερεό θρεπτικό υπόστρωμα [ΣΤ] Το τρυβλίο με την ηθμομεμβράνη τοποθετείται για επώαση στην κατάλληλη θερμοκρασία [Ζ] Ανάπτυξη αποικιών E.coli

88. ΠΙΣΙΝΕΣ Αρκετές φορές το νερό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο Οι μολύνσεις μεταφέρονται από τα μάτια, μύτη, λαιμό, εντερική χώρα, μυκητιάσεις ποδιών και άλλες δερματικές παθήσεις Χλωρίωση : χρησιμοποιείται ευρέως Τελευταία κερδίζει έδαφος και το όζον    

89. ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΔΗΜΩΝ

90. Προστασία Ευαίσθητων Τροφίμων (Γάλα) Όχι πλήρης καταστροφή μικροοργανισμών Βασικός στόχος ή αύξηση του χρόνου μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης του προϊόντος  Κλασική παστερίωση: 30 min, 63 ° C  HTSTP : 15 sec, 72 ° C  UHTT : 1-3 sec, 140 ° C

92. Στόχοι Αντιμικροβιακών Παραγόντων  Κυττοπλασματική Μεμβράνη (καταστοφή λιπιδίων ή πρωτεϊνών  Διάφορα Ένζυμα του μεταβολισμού στο κυτταρόπλασμα  Προσβολή DNA - RNA

96. Κάποιες ουσίες σχετίζονται δομικά (πολλές φορές πολύ στενά) με ορισμένα φυσικά υποστρώματα, αποικοδομούνται με αργό ρυθμό από ένζυμα που υπάρχουν στη φύση Άλλες ουσίες έχουν ρυθμό αποικοδόμησης υπερβολικά αργό ή δεν αποικοδομούνται

97. ΒΙΟΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΑΡΑΣΙΤΟΚΤΟΝΩΝ

98. ΒΙΟΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

101. ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΠΑΡΑΣΙΤΑ ΠΑΘΟΓΟΝΟΙ ΔΥΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΟΙ ΣΥΜΒΙΩΤΙΚΟΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙΔΑ

103. Πλασμώδιο Treponema pallidium Candida ablicans Τρυπανόσωμα Ρετροιός Ιστολυτική αμοιβάδα Σύφιλη Δυσεντερία Ελονοσία AIDS

104. α. βακτήρια β. πρωτόζωα γ. μύκητες δ. ιούς. Θέμα 1 εξετάσεων 2003

105. α. στην υπεριώδη ακτινοβολία β. σε ακραίες τιμές θερμοκρασίας γ. σε παθογόνους μικροοργανισμούς δ. στη ρύπανση της ατμόσφαιρας. Θέμα: 1 2003

106. α. βακτήριο. β. ιό. γ. πρωτόζωο. δ. μύκητα. Θέμα 1 2004

107. α. το πλασμώδιο. β. το τοξόπλασμα. γ. το τρυπανόσωμα. δ. η αμοιβάδα. Θέμα 1 2004 επαναληπτικό

108. α. ιοί. β. βακτήρια. γ. μύκητες. δ. πρωτόζωα.

109. α. λοίμωξη. β. αλλεργία. γ. μόλυνση. δ. μετάδοση. Θέμα:1 , 2005

110. α. βακτήριο. β. ιό. γ. μύκητα. δ. πρωτόζωο. Θέμα 1 2005, επαναληπτικό

111. α. πρωτόζωο. β. βακτήριο. γ. ιό. δ. μύκητα. Θέμα: 1, 2006

112. α. βακτηρίων. β. πρωτοζώων. γ. ιών. δ. μυκήτων. Θέμα:1, 2007

113. α . η Escherichia coli. β . o H Ι V. γ. το τρυπανόσωμα. δ. το πλασμώδιο.

114. Να αναφέρετε τους μηχανισμούς δράσης των αντιβιοτικών. Μονάδες 15

115. Τι είναι τα δερματόφυτα; Μονάδες 5

116. Ποια είναι τα «κριτήρια του Κοχ»; Μονάδες 6

117. Γιατί τα αντιβιοτικά δεν είναι αποτελεσματικά έναντι των ιών;

118. Ποιοι κανόνες προσωπικής και δημόσιας υγιεινής, σε σχέση με τη διατροφή, αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την αποφυγή μετάδοσης ασθενειών που οφείλονται σε παθογόνους μικροοργανισμούς;

119. Ποια είναι η δομή των βακτηρίων; Μονάδες 8

120. Σε ποια κατηγορία μικροοργανισμών ανήκουν το τρυπανόσωμα και το τοξόπλασμα, πώς μεταδίδονται και ποιες οι επιπτώσεις τους στον ανθρώπινο οργανισμό; Μονάδες 8

121. Πώς εξηγείται το φαινόμενο κατά το οποίο άνθρωποι οι οποίοι εκτέθηκαν στον ιό του AIDS δεν μολύνθηκαν;

122. Όταν ο άνθρωπος μολύνεται από παθογόνους μικροοργανισμούς μπορεί να εμφανίσει πυρετό. 1. Με ποιους τρόπους μεταδίδονται οι παθογόνοι μικροοργανισμοί στον άνθρωπο; Μονάδες 9

123. Πρόταση για διδακτική προσέγγιση της ενότητας: «Ομοιόσταση» Παναγιώτης K ωσταρίδης, Βασιλική Περάκη

124. Ευχαριστώ !