I.Ο ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΑ2. Οι Βούλγαροι και οι σχέσεις τους με το ΒυζάντιοΤσατσούρηςΧρήστος, Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας
Διδακτικός στόχοςΠαρακολούθηση της πορείας από την εθνογένεσητων Βουλγάρωνμέχρι τον εκχριστιανισμότους
Τι γνωρίζετε για την ίδρυση του Βουλγαρικού Κράτους;
α. Ίδρυση Βουλγαρικού ΚράτουςΒούλγαροι 
Φύλο ασιατικό με καλή στρατιωτική – πολιτική οργάνωση 
Από τέλη 7ουαι. απειλούν το Βυζάντιο
Ο Χαν Ασπαρούχνίκησε τα βυζαντινά στρατεύματα το 680μ.Χ. και κατέλαβε την περιοχή μεταξύ Δούναβηκαι Αίμου ιδρύοντας το «Πρώτο Βουλγαρικό Βασίλειο».
Οι Βούλγαροι υποχρέωσαν τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Δ΄(668-685) να τους πληρώνει ετήσιο φόροκαι έτσι να αναγνωρίσει έμμεσα το κράτος τους.
Ίδρυση του Βουλγαρικού Κράτους 
ΟιΒούλγαροικαταδιώκονταςτουςΡωμαίουςπέρασαντονΔούναβηκαιέφτασανστηλεγόμενηΒάρνα,κοντάστηνΟδησσό(Σημ.:παρευξείνειαπόλημεελληνικόπληθυσμό),καιτηνενδοχώρατης.Εκείείδανότιοτόποςήτανπολύασφαλής: προστατευότανπίσω(βόρεια)απότονΔούναβηκαιμπροστά(νότια)καισταπλάγια(ανατολικά)απότιςκλεισούρες(δηλ.ταστενάπεράσματατουΑίμου)καιτηθάλασσατουΠόντου. 
ΈτσιοιΒούλγαροιέγινανκύριοιτωνγειτονικώνσλαβικώνφυλώνπουονομάζοντανΕπτάΓενεέςκαιεγκατέστησαντουςΣεβέρεις,μιααπόαυτές,στηνπεριοχήπουαπλώνεταιαπότηνκλεισούρατωνΒερεγάβων(Σημ.πιθανώςτοπέρασμαRis)προςταανατολικά.ΣυνάματοποθέτησαντιςυπόλοιπεςΕπτάΓενεέςστανότιακαιδυτικάτηςχώραςτουςπροςτηνΑβαρία(τηχώρατωνΑβάρων). 
ΈτσιμεγάλωσεηδύναμήτουςκαιάρχισαννακυριεύουντακάστραπουανήκανστοΡωμαϊκόΚράτος.Γι'αυτόοαυτοκράτοραςαναγκάστηκενακάνειειρήνημαζίτουςκαισυμφώνησενατουςπαρέχειετήσιοφόρο 
Θεοφάνης, Χρονογραφία, 358-359.
Το Βουλγαρικό Κράτος
Ποια στρατηγικά πλεονεκτήματα είχε η περιοχή όπου εγκαταστάθηκαν οι Βούλγαροι σύμφωνα με το παράθεμα; (Ίδρυση του Βουλγαρικού Κράτους) 
ΗπεριοχήμεταξύΔούναβηκαιΑίμου,στηνοποίαεγκαταστάθηκανοιΒούλγαροι,αποτελούσεέναφυσικόοχυρό.Πιοσυγκεκριμέναυπήρχανπολλάισχυράφυσικάεμπόδια,όπωςοΔούναβηςσταΒόρεια,ταστενάπεράσματατηςοροσειράςτουΑίμουσταΝότιαενώανατολικάηθάλασσατουΠόντουαπέτρεπεοποιαδήποτεχερσαίαεπίθεση.Μετιςτρειςπλευρέςτουςοχυρωμένεςαπότηφύση,τοζήτηματηςάμυναςγινόταναπλούστερογιατουςΒούλγαρους.Επιπλέον,είχαντηδυνατότητα,μεαφετηρίατοοχυρόκράτοςτους,ναεπεκτείνουντηνκυριαρχίατουςστουςγειτονικούς,κυρίωςσλαβικούς,λαούς.
Ποια καθήκοντα ανέθεσαν οι Βούλγαροι στους Σλάβουςτης χώρας τους, σύμφωνα με το παράθεμα; (Ίδρυση του Βουλγαρικού Κράτους) 
ΣτιςπεριοχέςπουιδρύθηκετοΒουλγαρικόκράτοςκατοικούσανοισλαβικέςφυλές«ΕπτάΓενεές».ΟιΒούλγαροιανάγκασανμίααπόαυτές,τουςΣεβέρεις,ναεγκατασταθείσταανατολικά,σεμίαστενωπό,ενώτιςυπόλοιπεςμετακίνησανβίαιαστανότιακαιδυτικάσύνορατηςχώρας.ΟιΣλάβοι,απότιςθέσειςαυτές,θααπέκρουαν, θέλονταςήμη,τιςεχθρικέςεισβολές,σανακρίτεςτωνβουλγαρικώνσυνόρων.
Τι σημαίνει ο όρος «εθνογένεση» Βουλγάρων;
Οι Βούλγαροιδημιούργησαν ένα νέο κράτος, στο οποίο αυτοί αν και ολιγάριθμοι, έδωσαν το όνομακαι την οργάνωση, υποτάσσοντας τους πολυάριθμουςΣλάβους, οι οποίοι συγκρότησαν τη λαϊκή βάση και έδωσαν τη γλώσσα. (ΕθνογένεσηΒουλγάρων) 
▪ΟιΒούλγαροι προέκυψαν από την ανάμιξη της φυλής του Ασπαρούχ με σλαβικές φυλές που είχαν εγκατασταθεί στα ανατολικά Βαλκάνια έναν αιώνα νωρίτερα. 
Εθνογένεση: Η διαδικασία δημιουργίας ενός έθνους, δηλαδή ενός πληθυσμιακού συνόλου με κοινά πολιτισμικά χαρακτηριστικά (γλώσσα, θρησκεία, καταγωγή, διατροφή, ενδυμασία, χορός, μουσική έθιμα κ.λπ.)
β. Σχέσεις με το Βυζάντιο
Ποια ήταν τα στοιχεία που χαρακτήριζαν τις σχέσεις των Βουλγάρων με το Βυζάντιο;
Οι Βούλγαροι διεξήγαγαν μακρούς πολέμους με το Βυζάντιο. 
Επίθεση Βυζαντινών στην Πρεσλάβα
Στα ειρηνικά διαλείμματα είχαν εμπορικές συναλλαγές με τους Βυζαντινούς, οι κανόνες των οποίων ρυθμίζονταν από συνθήκες. 
Βουλγαρική αποστολή στην Κωνσταντινούπολη συνομιλεί με τον Βυζαντινό αυτοκράτορα
Οι ηγεμόνες τους (χάνοι ή χαγάνοι) είχαν υιοθετήσει ως επίσημη γλώσσα την ελληνική. 
Οι Βούλγαροι εκχριστιανίστηκαν (από το 864) και δέχτηκαν την επίδραση του βυζαντινού πολιτισμού.
Συνθήκες των ετών 716 και 812 μεταξύ Βυζαντινών και Βουλγάρων 
Αυτήτηχρονιάο[χάνος]ΚρούμοςέστειλεστοναυτοκράτοραΜιχαήλ[Α'Ραγκαβέ,811- 813]πρεσβείαμεαρχηγότονΔραγομίρ,γιαναδιαπραγματευθείειρήνη:ήθελεναανανεώσειτιςσυνθήκεςπουείχανσυναφθείμεταξύτουΘεοδοσίου[Γ',715-717][...]καιτουχάνουΚορμεσίου.Μ'αυτές: 
1)Οριζότανησυνοριακήγραμμή[...]. 
2)Προβλεπότανηπρομήθειαενδυμάτωνκαικόκκινωνδερμάτωναξίαςέωςκαιτριάνταχρυσώνλιτρών(μιαχρυσήλίτρα=72χρυσάνομίσματα). 
Στησυνθήκηαυτήπροστέθηκανοιεξήςόροι: 
1)Ναεκδοθούνοιπρόσφυγες[...]. 
2)Οιέμποροικαιαπότιςδύοχώρεςόφειλανναπαρουσιάζονταιμεσφραγισμέναέγγραφα•αναυτάδενέχουνσφραγίδες,νααφαιρούνταιταεμπορεύματάτουςκαιναδημεύονταιγιατοδημόσιοταμείο. 
[Σημ.:Δενείναισαφέςανηπρομήθεια(μεταξωτών;)ενδυμάτωνκαικόκκινωνδερμάτωναπότοΒυζάντιοστουςΒουλγάρους,πουπροέβλεπετοάρθρο2τηςσυνθήκηςτου716,ήτανφόροςήαφορούσετοεμπόριο.] Θεοφάνης, Χρονογραφία, έκδ. C. de Boor,τόμ. 1,Λειψία 1883, 497
Πόσες και ποιες συνθήκες αναφέρονται από τον Θεοφάνη, σύμφωνα με το παράθεμα; Τι είδους ζητήματα ρύθμιζαν αυτές οι συνθήκες; 
(Συνθήκες των ετών 716 …) 
ΣτοπαράθεμααναφέρονταιδύοσυνθήκεςειρήνηςμεταξύΒυζαντίουκαιΒουλγάρων.ΗπρώτηυπογράφηκεαπότονΘεοδόσιοΓ΄καιτονηγεμόνατωνΒουλγάρωνΚορμέσιο.ΗδεύτερηαπότονΚρούμοκαιτονβυζαντινόαυτοκράτοραΜιχαήλΑ’Ραγκαβέ. 
Καιοιδύοσυνθήκεςόριζαντησυνοριακήγραμμήτωνδύοκρατών. ΠροέβλεπανπαροχέςαπόμέρουςτουΒυζαντίουπροςτουςΒουλγάρους,όπωςκαιτηνέκδοσητωνπροσφύγων.Τέλος, διευθετούσαντουςτρόπουςμετουςοποίουςμπορούσεναδιεξάγεταιτοεμπόριομεταξύτωνδύοκρατών.
Το Βουλγαρικό κράτος ήταν το πρώτο «βαρβαρικό κράτος» που ιδρύθηκε νοτιότερα του Δούναβη. Αξίζει να προσέξουμε: 
Ο αυτοκράτορας ΝικηφόροςΑ΄ηγήθηκεμεγάλουεκστρατευτικού σώματος που εισέβαλλε στη Βουλγαρία. Όμως ο βασιλιάςτουςΚρούμμοςστις26 Ιουλίου811αιφνιδίασετουςΒυζαντινούς στη Μάχη της Πλίσκας. Ο Νικηφόροςσκοτώθηκε.Ο βυζαντινός στρατός διαλύθηκε. Κατάμία παράδοση, ο Κρούμμος έκοψε το κεφάλι τουΝικηφόρου, τοεπαργύρωσεκαι τοχρησιμοποιούσε ως κύπελλο στα συμπόσιά του.
Το βουλγαρικό έθνος προήλθε από την ανάμειξη και συγχώνευση του βουλγαρικού και σλαβικού στοιχείου. Αξίζει να προσέξουμε:
Οι σχέσεις Βουλγάρων και Βυζαντινών, όταν δεν ήταν εχθρικές (πολεμικές συγκρούσεις), ήταν οικονομικές (εμπορικές συναλλαγές) και πολιτισμικές (εκχριστιανισμός) Αξίζει να προσέξουμε:
Το Βυζάντιο ακολούθησε ρεαλιστική πολιτική απέναντι στους Βουλγάρους. Αξίζει να προσέξουμε:
Nίκη των Bυζαντινώνεπί των Bουλγάρων. Mικρογραφίααπό το Xρονικότου IωάννηΣκυλίτζη
Ερωτήσεις βιβλίου, σελ. 25 
1.Ποιαστρατηγικάπλεονεκτήματαείχεηπεριοχή,όπουεγκαταστάθηκανοιΒούλγαροι, σύμφωναμετοπρώτοπαράθεμα; 
2.ΠοιακαθήκονταανέθεσανοιΒούλγαροιστουςΣλάβουςτηςχώραςτους,σύμφωναμετοπρώτοπαράθεμα;
Ο κ. Τσατσούρης ευχαριστεί τους μαθητές του που παρακολούθησαν το μάθημα με μεγάλη προσήλωση και τους υπόσχεται ότι την επόμενη φορά θα τους δώσει την ευκαιρία να αποδείξουν πόσο καλά διάβασαν !!!

Οι Βούλγαροι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο.

  • 1.
    I.Ο ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣΚΑΤΑ ΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΑ2. Οι Βούλγαροι και οι σχέσεις τους με το ΒυζάντιοΤσατσούρηςΧρήστος, Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας
  • 2.
    Διδακτικός στόχοςΠαρακολούθηση τηςπορείας από την εθνογένεσητων Βουλγάρωνμέχρι τον εκχριστιανισμότους
  • 3.
    Τι γνωρίζετε γιατην ίδρυση του Βουλγαρικού Κράτους;
  • 4.
    α. Ίδρυση ΒουλγαρικούΚράτουςΒούλγαροι Φύλο ασιατικό με καλή στρατιωτική – πολιτική οργάνωση Από τέλη 7ουαι. απειλούν το Βυζάντιο
  • 6.
    Ο Χαν Ασπαρούχνίκησετα βυζαντινά στρατεύματα το 680μ.Χ. και κατέλαβε την περιοχή μεταξύ Δούναβηκαι Αίμου ιδρύοντας το «Πρώτο Βουλγαρικό Βασίλειο».
  • 7.
    Οι Βούλγαροι υποχρέωσαντον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Δ΄(668-685) να τους πληρώνει ετήσιο φόροκαι έτσι να αναγνωρίσει έμμεσα το κράτος τους.
  • 8.
    Ίδρυση του ΒουλγαρικούΚράτους ΟιΒούλγαροικαταδιώκονταςτουςΡωμαίουςπέρασαντονΔούναβηκαιέφτασανστηλεγόμενηΒάρνα,κοντάστηνΟδησσό(Σημ.:παρευξείνειαπόλημεελληνικόπληθυσμό),καιτηνενδοχώρατης.Εκείείδανότιοτόποςήτανπολύασφαλής: προστατευότανπίσω(βόρεια)απότονΔούναβηκαιμπροστά(νότια)καισταπλάγια(ανατολικά)απότιςκλεισούρες(δηλ.ταστενάπεράσματατουΑίμου)καιτηθάλασσατουΠόντου. ΈτσιοιΒούλγαροιέγινανκύριοιτωνγειτονικώνσλαβικώνφυλώνπουονομάζοντανΕπτάΓενεέςκαιεγκατέστησαντουςΣεβέρεις,μιααπόαυτές,στηνπεριοχήπουαπλώνεταιαπότηνκλεισούρατωνΒερεγάβων(Σημ.πιθανώςτοπέρασμαRis)προςταανατολικά.ΣυνάματοποθέτησαντιςυπόλοιπεςΕπτάΓενεέςστανότιακαιδυτικάτηςχώραςτουςπροςτηνΑβαρία(τηχώρατωνΑβάρων). ΈτσιμεγάλωσεηδύναμήτουςκαιάρχισαννακυριεύουντακάστραπουανήκανστοΡωμαϊκόΚράτος.Γι'αυτόοαυτοκράτοραςαναγκάστηκενακάνειειρήνημαζίτουςκαισυμφώνησενατουςπαρέχειετήσιοφόρο Θεοφάνης, Χρονογραφία, 358-359.
  • 9.
  • 10.
    Ποια στρατηγικά πλεονεκτήματαείχε η περιοχή όπου εγκαταστάθηκαν οι Βούλγαροι σύμφωνα με το παράθεμα; (Ίδρυση του Βουλγαρικού Κράτους) ΗπεριοχήμεταξύΔούναβηκαιΑίμου,στηνοποίαεγκαταστάθηκανοιΒούλγαροι,αποτελούσεέναφυσικόοχυρό.Πιοσυγκεκριμέναυπήρχανπολλάισχυράφυσικάεμπόδια,όπωςοΔούναβηςσταΒόρεια,ταστενάπεράσματατηςοροσειράςτουΑίμουσταΝότιαενώανατολικάηθάλασσατουΠόντουαπέτρεπεοποιαδήποτεχερσαίαεπίθεση.Μετιςτρειςπλευρέςτουςοχυρωμένεςαπότηφύση,τοζήτηματηςάμυναςγινόταναπλούστερογιατουςΒούλγαρους.Επιπλέον,είχαντηδυνατότητα,μεαφετηρίατοοχυρόκράτοςτους,ναεπεκτείνουντηνκυριαρχίατουςστουςγειτονικούς,κυρίωςσλαβικούς,λαούς.
  • 11.
    Ποια καθήκοντα ανέθεσανοι Βούλγαροι στους Σλάβουςτης χώρας τους, σύμφωνα με το παράθεμα; (Ίδρυση του Βουλγαρικού Κράτους) ΣτιςπεριοχέςπουιδρύθηκετοΒουλγαρικόκράτοςκατοικούσανοισλαβικέςφυλές«ΕπτάΓενεές».ΟιΒούλγαροιανάγκασανμίααπόαυτές,τουςΣεβέρεις,ναεγκατασταθείσταανατολικά,σεμίαστενωπό,ενώτιςυπόλοιπεςμετακίνησανβίαιαστανότιακαιδυτικάσύνορατηςχώρας.ΟιΣλάβοι,απότιςθέσειςαυτές,θααπέκρουαν, θέλονταςήμη,τιςεχθρικέςεισβολές,σανακρίτεςτωνβουλγαρικώνσυνόρων.
  • 12.
    Τι σημαίνει οόρος «εθνογένεση» Βουλγάρων;
  • 13.
    Οι Βούλγαροιδημιούργησαν ένανέο κράτος, στο οποίο αυτοί αν και ολιγάριθμοι, έδωσαν το όνομακαι την οργάνωση, υποτάσσοντας τους πολυάριθμουςΣλάβους, οι οποίοι συγκρότησαν τη λαϊκή βάση και έδωσαν τη γλώσσα. (ΕθνογένεσηΒουλγάρων) ▪ΟιΒούλγαροι προέκυψαν από την ανάμιξη της φυλής του Ασπαρούχ με σλαβικές φυλές που είχαν εγκατασταθεί στα ανατολικά Βαλκάνια έναν αιώνα νωρίτερα. Εθνογένεση: Η διαδικασία δημιουργίας ενός έθνους, δηλαδή ενός πληθυσμιακού συνόλου με κοινά πολιτισμικά χαρακτηριστικά (γλώσσα, θρησκεία, καταγωγή, διατροφή, ενδυμασία, χορός, μουσική έθιμα κ.λπ.)
  • 14.
    β. Σχέσεις μετο Βυζάντιο
  • 15.
    Ποια ήταν ταστοιχεία που χαρακτήριζαν τις σχέσεις των Βουλγάρων με το Βυζάντιο;
  • 16.
    Οι Βούλγαροι διεξήγαγανμακρούς πολέμους με το Βυζάντιο. Επίθεση Βυζαντινών στην Πρεσλάβα
  • 17.
    Στα ειρηνικά διαλείμματαείχαν εμπορικές συναλλαγές με τους Βυζαντινούς, οι κανόνες των οποίων ρυθμίζονταν από συνθήκες. Βουλγαρική αποστολή στην Κωνσταντινούπολη συνομιλεί με τον Βυζαντινό αυτοκράτορα
  • 18.
    Οι ηγεμόνες τους(χάνοι ή χαγάνοι) είχαν υιοθετήσει ως επίσημη γλώσσα την ελληνική. Οι Βούλγαροι εκχριστιανίστηκαν (από το 864) και δέχτηκαν την επίδραση του βυζαντινού πολιτισμού.
  • 19.
    Συνθήκες των ετών716 και 812 μεταξύ Βυζαντινών και Βουλγάρων Αυτήτηχρονιάο[χάνος]ΚρούμοςέστειλεστοναυτοκράτοραΜιχαήλ[Α'Ραγκαβέ,811- 813]πρεσβείαμεαρχηγότονΔραγομίρ,γιαναδιαπραγματευθείειρήνη:ήθελεναανανεώσειτιςσυνθήκεςπουείχανσυναφθείμεταξύτουΘεοδοσίου[Γ',715-717][...]καιτουχάνουΚορμεσίου.Μ'αυτές: 1)Οριζότανησυνοριακήγραμμή[...]. 2)Προβλεπότανηπρομήθειαενδυμάτωνκαικόκκινωνδερμάτωναξίαςέωςκαιτριάνταχρυσώνλιτρών(μιαχρυσήλίτρα=72χρυσάνομίσματα). Στησυνθήκηαυτήπροστέθηκανοιεξήςόροι: 1)Ναεκδοθούνοιπρόσφυγες[...]. 2)Οιέμποροικαιαπότιςδύοχώρεςόφειλανναπαρουσιάζονταιμεσφραγισμέναέγγραφα•αναυτάδενέχουνσφραγίδες,νααφαιρούνταιταεμπορεύματάτουςκαιναδημεύονταιγιατοδημόσιοταμείο. [Σημ.:Δενείναισαφέςανηπρομήθεια(μεταξωτών;)ενδυμάτωνκαικόκκινωνδερμάτωναπότοΒυζάντιοστουςΒουλγάρους,πουπροέβλεπετοάρθρο2τηςσυνθήκηςτου716,ήτανφόροςήαφορούσετοεμπόριο.] Θεοφάνης, Χρονογραφία, έκδ. C. de Boor,τόμ. 1,Λειψία 1883, 497
  • 20.
    Πόσες και ποιεςσυνθήκες αναφέρονται από τον Θεοφάνη, σύμφωνα με το παράθεμα; Τι είδους ζητήματα ρύθμιζαν αυτές οι συνθήκες; (Συνθήκες των ετών 716 …) ΣτοπαράθεμααναφέρονταιδύοσυνθήκεςειρήνηςμεταξύΒυζαντίουκαιΒουλγάρων.ΗπρώτηυπογράφηκεαπότονΘεοδόσιοΓ΄καιτονηγεμόνατωνΒουλγάρωνΚορμέσιο.ΗδεύτερηαπότονΚρούμοκαιτονβυζαντινόαυτοκράτοραΜιχαήλΑ’Ραγκαβέ. Καιοιδύοσυνθήκεςόριζαντησυνοριακήγραμμήτωνδύοκρατών. ΠροέβλεπανπαροχέςαπόμέρουςτουΒυζαντίουπροςτουςΒουλγάρους,όπωςκαιτηνέκδοσητωνπροσφύγων.Τέλος, διευθετούσαντουςτρόπουςμετουςοποίουςμπορούσεναδιεξάγεταιτοεμπόριομεταξύτωνδύοκρατών.
  • 21.
    Το Βουλγαρικό κράτοςήταν το πρώτο «βαρβαρικό κράτος» που ιδρύθηκε νοτιότερα του Δούναβη. Αξίζει να προσέξουμε: Ο αυτοκράτορας ΝικηφόροςΑ΄ηγήθηκεμεγάλουεκστρατευτικού σώματος που εισέβαλλε στη Βουλγαρία. Όμως ο βασιλιάςτουςΚρούμμοςστις26 Ιουλίου811αιφνιδίασετουςΒυζαντινούς στη Μάχη της Πλίσκας. Ο Νικηφόροςσκοτώθηκε.Ο βυζαντινός στρατός διαλύθηκε. Κατάμία παράδοση, ο Κρούμμος έκοψε το κεφάλι τουΝικηφόρου, τοεπαργύρωσεκαι τοχρησιμοποιούσε ως κύπελλο στα συμπόσιά του.
  • 22.
    Το βουλγαρικό έθνοςπροήλθε από την ανάμειξη και συγχώνευση του βουλγαρικού και σλαβικού στοιχείου. Αξίζει να προσέξουμε:
  • 23.
    Οι σχέσεις Βουλγάρωνκαι Βυζαντινών, όταν δεν ήταν εχθρικές (πολεμικές συγκρούσεις), ήταν οικονομικές (εμπορικές συναλλαγές) και πολιτισμικές (εκχριστιανισμός) Αξίζει να προσέξουμε:
  • 24.
    Το Βυζάντιο ακολούθησερεαλιστική πολιτική απέναντι στους Βουλγάρους. Αξίζει να προσέξουμε:
  • 25.
    Nίκη των Bυζαντινώνεπίτων Bουλγάρων. Mικρογραφίααπό το Xρονικότου IωάννηΣκυλίτζη
  • 26.
    Ερωτήσεις βιβλίου, σελ.25 1.Ποιαστρατηγικάπλεονεκτήματαείχεηπεριοχή,όπουεγκαταστάθηκανοιΒούλγαροι, σύμφωναμετοπρώτοπαράθεμα; 2.ΠοιακαθήκονταανέθεσανοιΒούλγαροιστουςΣλάβουςτηςχώραςτους,σύμφωναμετοπρώτοπαράθεμα;
  • 27.
    Ο κ. Τσατσούρηςευχαριστεί τους μαθητές του που παρακολούθησαν το μάθημα με μεγάλη προσήλωση και τους υπόσχεται ότι την επόμενη φορά θα τους δώσει την ευκαιρία να αποδείξουν πόσο καλά διάβασαν !!!