ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΊΟΥ

1. Αλεξάνδρα Γερακίνη, ΠΕ02
Κεφάλαιο Δεύτερο
Ενότητα 5
Ο Ελληνισμός από τα μέσα του 18ου αιώνα έως τις αρχές του 19ου αιώνα
Οικονομικοί και κοινωνικοί μετασχηματισμοί
Οικονομία
 Έλληνες, Εβραίοι και Αρμένιοι διακρίθηκαν στο εμπόριο και στη ναυτιλία.
 Συνθήκη Κιουτσούκ Καϊναρτζή(1774): ελεύθερη κίνηση των πλοίων με
ρωσική σημαία στα στενά του Βοσπόρου.
 Περιορισμένη παρουσία αγγλικών και γαλλικών πλοίων στη Μεσόγειο
εξαιτίας των ναπολεόντειων πολέμων.
 Θεσσαλονίκη, Χίος, Ιωάννινα, Σμύρνη: σημαντικά εμπορικά κέντρα.
 Ελληνικές παροικίες
Κοινωνία
 Ορθόδοξη εκκλησία: ήταν αντίθετη στη διάδοση των διαφωτιστικών
ιδεών(υπήρχαν κάποιες εξαιρέσεις).
 Φαναριώτες: σπούδαζαν στη Δύση, ήξεραν ξένες γλώσσες, καταλάμβαναν
υψηλές θέσεις στο οθωμανικό κράτος και διορίζονταν ηγεμόνες στις
παραδουνάβιες ηγεμονίες.
 Προεστοί: διοικητές των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων, συγκέντρωναν
τους φόρους από τους Έλληνες, είχαν αποκτήσει πολιτική εμπειρία και
επιρροή στους τούρκους αξιωματούχους.
 Έμποροι και καραβοκύρηδες: ήταν σε καλή οικονομική κατάσταση,
οπαδοί των ιδεών του Διαφωτισμού, ίδρυαν σχολεία στην πατρίδα τους και
τύπωναν βιβλία.
 Κλέφτες: αγρότες που πήγαιναν στα βουνά, επιδίδονταν στη ληστεία και
κράτησαν ανυπότακτη στάση.
 Αρματολοί: ένοπλα σώματα οργανωμένα από την οθωμανική διοίκηση για
την τήρηση της τάξης.
 Αγρότες: πλειοψηφία του πληθυσμού, καλλιεργούσαν κτήματα και η ζωή
τους ήταν δύσκολη.
Κινήματα εναντίον της Οθωμανικής αυτοκρατορίας
 Ορλοφικά: επανάσταση στην Πελοπόννησο με αρχηγούς τους αδερφούς
Ορλόφ, υποκινήθηκε από τη Ρωσία, απέτυχε.
 Προσπάθεια Λάμπρου Κατσώνη: υποκινήθηκε από τη Ρωσία,
προσπάθησε να ξεσηκώσει τα νησιά του Αιγαίου, απέτυχε.
 Σούλι: συγκρούστηκαν με τον Αλή Πασά αλλά το 1803 αναγκάστηκαν να
εγκαταλείψουν την περιοχή.

2. Αλεξάνδρα Γερακίνη, ΠΕ02
Νεοελληνικός Διαφωτισμός
 Ορισμός: κίνημα που επιδίωκε τη διάδοση των διαφωτιστικών ιδεών
μεταξύ των Ελλήνων και αποσκοπούσε στην ιδεολογική προετοιμασία του
αγώνα για την ελευθερία.
 Τόπος: μεγάλα εμπορικά κέντρα του ελληνισμού: Σμύρνη, Ιωάννινα, Χίος.
 Φορείς: Έλληνες που ταξίδευαν στην Ευρώπη.
 Απόψεις: α)θαύμαζαν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό β) πίστευαν ότι η
εκπαίδευση θα έπρεπε να στηρίζεται στις θετικές επιστήμες, να γίνεται στη
λαϊκή γλώσσα και να υπηρετεί την ανάγκη του λαού για ελευθερία.
Εκπρόσωποι του νεοελληνικού Διαφωτισμού:
Ρήγας Βελεστινλής: Νέα Πολιτική διοίκηση: έργο επηρεασμένο από τις
ιδέες των Γάλλων επαναστατών, πρότεινε τη δημιουργία μιας ελληνικής
δημοκρατίας που θα απλωνόταν σε όλη τη Βαλκανική και θα εξασφάλιζε ίσα
δικαιώματα σε όλους.
Ανώνυμος: Ελληνική Νομαρχία: οι Έλληνες πρέπει να αγωνιστούν μόνοι
τους για την ελευθερία τους.
Αδαμάντιος Κοραής: μόρφωση για να αποκτήσουν οι Έλληνες την
ελευθερία τους. Δεν δεχόταν αυτούσια τη δημοτική γλώσσα στην οποία θα
έπρεπε να υπάρχουν και κάποιες λόγιες.
Άλλοι εκπρόσωποι: Ιώσηπος Μοισιόδακας, Δημήτριος Καταρτζής,
Κωνσταντίνος Κούμας, Θεόφιλος Καΐρης.