ΙΣΤΟΡΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

1. Η ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας
και η επανάσταση στις
παραδουνάβιες ηγεμονίες
Αλεξάνδρα Γερακίνη, ΠΕ02
6ο Γυμνάσιο Καβάλας

2. Η ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας και η
επανάσταση στις παραδουνάβιες
ηγεμονίες
ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
01
ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΙΣ
ΠΑΡΑΔΟΥΝΑΒΙΕΣ
ΗΓΕΜΟΝΙΕΣ
02

3. Η Φιλική Εταιρεία
• Τόπος: 1814, Οδησσός της Ρωσίας.
• Σκοπός: προετοιμασία του ένοπλου αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία.
• Πρωτεργάτες: Νικόλαος Σκουφάς, Εμμανουήλ Ξάνθος, Αθανάσιος
Τσακάλωφ, Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος

4. Η Οδησσός

5. Το σπίτι στο οποίο ιδρύθηκε η Φιλική
Εταιρεία
Πηγή εικόνας
http://daskalosa.eu/his
tory_st/st_istoria_en.c_1
_i_filiki_etaireia.html

6. Η Φιλική Εταιρεία
Πρωτεργάτες της Φιλικής Εταιρείας
Ν.Σκουφάς
Κομπότι Άρτας
Α.Τσακάλωφ
Γιάννενα
Ε.Ξάνθος
Πάτμος

7. Προβλήματα που έπρεπε να αντιμετωπίσει η Φιλική Εταιρεία
➢ Ο ελληνισμός ήταν διάσπαρτος σε έναν ευρύ γεωγραφικό
χώρο.
➢ Έπρεπε να δράσουν με μυστικότητα ώστε να μη γίνουν
αντιληπτοί από την οθωμανική διοίκηση και τις ευρωπαϊκές
απολυταρχίες.
➢ Έπρεπε να νικήσουν τους δισταγμούς των Ελλήνων.
➢ Έπρεπε να κινητοποιήσουν ανθρώπους από διαφορετικές
κοινωνικές ομάδες και διαφορετικά συμφέροντα.

8. Ο όρκος της Φιλικής Εταιρείας
Ορκίζομαι ενώπιον του αληθινού Θεού οικειοθελώς, ότι
θέλω είμαι επί ζωής μου πιστός εις την Εταιρείαν κατά
πάντα. Να μη φανερώσω το παραμικρόν από τα
σημεία και λόγους της, μήτε να σταθώ κατ’ ουδένα
λόγον η αφορμή τού να καταλάβωσιν άλλοι ποτέ ότι
γνωρίζω τι περί τούτων, μήτε εις συγγενείς μου, μήτε εις
πνευματικόν, μήτε εις φίλον μου. [...]
Τέλος πάντων ορκίζομαι εις σε, ω Ιερά Πατρίς [...] και εις
την μέλλουσαν ελευθερίαν των ομογενών μου, ότι
αφιερώνομαι όλος εις σε. Εις το εξής συ θέλεις είσαι η
αιτία και ο σκοπός των διαλογισμών μου. Το όνομά
σου ο οδηγός των πράξεών μου, και η ευτυχία σου η
ανταμοιβή των κόπων μου. [...].
Ι. Φιλήμων, Δοκίμιον ιστορικόν περί της Φιλικής
Εταιρείας (1834), Γκράφια, Αθήνα 1971, σ. 171. Ο
όρκος των Φιλικών (αποσπάσματα)
Τσόκος Διονύσιος Ο Όρκος, με σκηνή ορκωμοσίας
Φιλικού, ελαιογραφία 1849,
https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos_Politismos/Istoria_
c/c-02-07.htm

9. Παράγοντες που ευνοούσαν τη Φιλική Εταιρεία
▪ Η Οθωμανική αυτοκρατορία
αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα.
▪ Διάδοση των ιδεών της γαλλικής
επανάστασης.
▪ Είχε ωριμάσει το αίτημα για
δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού
κράτους. Ο όρκος των Τσακάλωφ, Σκουφά, Ξάνθου
Φαληρέας,
https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos_Politismos/Ist
oria_c/c-02-07.htm Β

10. Οργάνωση Φιλικής Εταιρείας
▪ Ακολούθησε το οργανωτικό πρότυπο μυστικών εταιρειών.
▪ Τα υποψήφια μέλη δοκιμάζονταν για ένα διάστημα.
▪ Στη συνέχεια εντάσσονταν στην οργάνωση και ορκίζονταν
πίστη και αφοσίωση σε αυτήν.
▪ Για τους παραβάτες η τιμωρία ήταν ο θάνατος.
▪ Οι Φιλικοί χρησιμοποιούσαν ψευδώνυμα και επικοινωνούσαν
με κρυπτογραφικό αλφάβητο.

11. Κρυπτογραφικό αλφάβητο Φιλικής Εταιρείας
Πηγή εικόνας
http://daskalos
a.eu/history_st/
st_istoria_en.c_
1_i_filiki_etaireia
.html

12. Μέλη Φιλικής Εταιρείας
❖ Στην αρχή, η Φιλική Εταιρεία
απευθύνονταν μόνο σε πλούσιους
Έλληνες αλλά αυτοί αρνήθηκαν.
❖ Στη συνέχεια άρχισε να απευθύνεται
σε όλες τις κοινωνικές ομάδες του
ελληνισμού, ιδίως σε μικρεμπόρους
και διανοούμενους.
❖ Γυναίκες γίνονταν δεκτές μόνο κατ’
εξαίρεση. Ο Όρκος των Φιλικών, Ξυδιάς Νικόλαος,
https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos_Politismos/Isto
ria_c/c-02-07.htm

13. Μέλη Φιλικής Εταιρείας
Πηγή εικόνων
http://daskalosa.eu/history_st/st_istoria_en.c_1_i_filiki_etaireia.
html

14. Η ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας
Η ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας, η
Αόρατη Αρχή, παρέμενε μυστική.
Αποφάσισαν να αναθέσουν την
ηγεσία σε ένα γνωστό Έλληνα. Αρχικά,
απευθύνθηκαν στον Ιωάννη
Καποδίστρια, τότε υπουργό
Εξωτερικών της Ρωσίας, αλλά εκείνος
αρνήθηκε.

15. Η ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας
Τελικά, η ηγεσία ανατέθηκε στον
Αλέξανδρο Yψηλάντη, ανώτερο
αξιωματικό του ρωσικού
στρατού που τότε ανακηρύχθηκε
Γενικός Επίτροπος της Αρχής.

16. Η Φιλική Εταιρεία
https://www.gree
k-
language.gr/digit
alResources/literat
ure/education/gr
eek_history/index.
html?subpoint=10
6#prettyPhoto

17. Η Φιλική Εταιρεία

18. Η Φιλική Εταιρεία

19. Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Παραδουνάβιες
ηγεμονίες
Γιατί στις παραδουνάβιες ηγεμονίες;
✓ Γιατί εκεί δεν υπήρχε τουρκικός στρατός
✓ Γιατί λίγο βορειότερα βρισκόταν ρωσικός στρατός, που υπήρχε ελπίδα ότι
θα βοηθούσε.
Πηγή εικόνας:
https://sofixanthi.bl
ogspot.com/2019/
10/6_22.html

20. Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Παραδουνάβιες
ηγεμονίες
Τα γεγονότα
❖Ο Αλέξανδρος Yψηλάντης, ξεκινώντας από ρωσικό
έδαφος, πέρασε τον ποταμό Προύθο
❖Μπήκε στις Ηγεμονίες και στις 24 Φεβρουαρίου 1821
κήρυξε την επανάσταση στο Ιάσιο της Βλαχίας
(σημερινή Ρουμανία).
❖Κυκλοφόρησε προκηρύξεις με τις οποίες κήρυττε την
επανάσταση.

21. Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Παραδουνάβιες
ηγεμονίες
Πηγή εικόνας:
http://daskalosa.eu/
history_st/st_istoria_e
n.c_2_i_exegersi_sti_
moldoblaxia.html

22. Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Παραδουνάβιες
ηγεμονίες
Η διάβαση του
ποταμού Προύθου
στη Μολδαβία από
τον Αλέξανδρο
Υψηλάντη τον
Φεβρουάριο του 1821
Πηγή εικόνας:
https://el.wikipedia.or
g/wiki

23. Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Παραδουνάβιες
ηγεμονίες
Τα προβλήματα της επανάστασης
✓ Οι πλούσιοι Έλληνες των Ηγεμονιών δεν ανταποκρίθηκαν
υλικά και η στρατολόγηση δεν προχωρούσε.
✓ Ο τσάρος αποκήρυξε την επανάσταση.
✓ . Ο πατριάρχης Γρηγόριος Ε‘ πιεζόμενος από τον σουλτάνο
αφόρισε όσους συμμετείχαν στο κίνημα.
✓ Επιπλέον, ο Βλαντιμηρέσκου θεωρήθηκε προδότης και με
εντολή της Φιλικής Εταιρείας εκτελέστηκε.

24. Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Παραδουνάβιες
ηγεμονίες
Το τέλος της επανάστασης
❖Παρά τις δυσκολίες, ο Yψηλάντης συνέχισε τον αγώνα.
❖Η κρίσιμη μάχη δόθηκε στο Δραγατσάνι (7 Ιουνίου 1821),
όπου και διακρίθηκε ιδιαίτερα, ο Ιερός Λόχος, μια μονάδα που
είχε συγκροτηθεί από εθελοντές σπουδαστές. Ο Υψηλάντης
και ο στρατός του ηττήθηκαν.
• Ο Yψηλάντης πέρασε στην Αυστρία όπου οι αρχές τον
συνέλαβαν

25. Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Παραδουνάβιες
ηγεμονίες
Οι Ιερολοχίτες
μάχονται στο
Δραγατσάνι,
πίνακας του Πέτερ
Φον Ες
Πηγή εικόνας:
https://el.wikipedia.
org/wiki

26. Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Παραδουνάβιες
ηγεμονίες
Ο Γεωργάκης
Ολύμπιος
ανατινάζει τη μονή
του Σέκου. Πέτερ
φον Ες
Πηγή εικόνας:
http://daskalosa.eu
/history_st/st_istoria_
en.c_2_i_exegersi_st
i_moldoblaxia.html

27. Η σημαία του Ιερού Λόχου
Πηγή εικόνας:
https://el.wikipedia.
org/wiki

28. Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Παραδουνάβιες
ηγεμονίες
Η μάχη στο
Δραγατσάνι
Πηγή εικόνας:
http://daskalosa.eu
/history_st/st_istoria_
en.c_2_i_exegersi_st
i_moldoblaxia.html

29. Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Παραδουνάβιες
ηγεμονίες
Η επαναστατική
προκήρυξη του
Αλέξανδρου
Υψηλάντη
«Μάχου υπέρ
Πίστεως και
πατρίδος»

30. Το τέλος του
Αλέξανδρου Υψηλάντη • Μετά την ήττα στο Δραγατσάνι, ο
Υψηλάντης πήγε στην Αυστρία
αλλά συνελήφθη από τους
Αυστριακούς.
• Φυλακίστηκε και απελευθερώθηκε
στις 24 Νοεμβρίου 1827.
• Η κλονισμένη υγεία του δεν του
επέτρεψε έκτοτε να βοηθήσει το
επαναστατημένο έθνος. Δύο
μήνες μετά την αποφυλάκισή του,
στις 31 Ιανουαρίου 1828, πέθανε
στη Βιέννη.