1. 66ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΜΑΘΗΜΑ:
Νεότερη και σύγχρονη Ιστορία
Γ΄ Γυμνασίου
Επαναληπτικά φύλλα εργασίας
Διδακτικές ενότητες 5 έως 9

2. ΕΝΟΤΗΤΑ 5η
Ο Ελληνισμός από τα μέσα του 18ου αιώνα έως τις
αρχές του 19ου αιώνα

3. Οι Έλληνες διακρίνονται στο εμπόριο και στη ναυτιλία
Συγκυρίες που ευνόησαν τους Έλληνες πλοιοκτήτες:
1) Η ρωσοτουρκική συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774)
που επέτρεπε την ελεύθερη κίνηση των πλοίων με ρωσική σημαία
στα Στενά του Βοσπόρου
2) Οι ναπολεόντειοι πόλεμοι (1797-1815)
που είχαν ως συνέπεια την περιορισμένη παρουσία αγγλικών και
γαλλικών πλοίων στη Μεσόγειο.

4. Αποτελέσματα της ευνοϊκής συγκυρίας για τους Έλληνες:
•Οι Έλληνες έλεγξαν σημαντικό μέρος του εμπορίου.
• Ελληνικές πόλεις αναπτύχθηκαν σε σημαντικά εμπορικά κέντρα
(Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Σμύρνη, Χίος )
• Ενισχύθηκαν οι ελληνικές παροικίες

5. Παροικία=
Κοινότητα ομοεθνών
που κατοικεί σε πόλη ξένης χώρας.
Οι ελληνικές παροικίες άρχισαν να σχηματίζονται
στην Ευρώπη από το 16ο αιώνα,
κατοικούνταν κυρίως
από εμπόρους
και υπήρξαν κέντρα
οικονομικής και πνευματικής ανάπτυξης του ελληνισμού.

6. Τα ελληνικά
αποτελούσαν τη γλώσσα με την οποία
πραγματοποιούνταν
οι εμπορικές συναλλαγές
στη βαλκανική χερσόνησο,
γεγονός που φανερώνει την κυριαρχία των Ελλήνων στο
βαλκανικό εμπόριο, γεγονός μεγάλης
οικονομικής και
για τον Ελληνισμό
πολιτιστικής
σημασίας

8. ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
1.Ορθόδοξη Εκκλησία
2. Φαναριώτες
α. ένοπλα σώματα της οθωμανικής
αυτοκρατορίας, για την τήρηση της τάξης
3. Προεστοί
β. η πλειοψηφία του πληθυσμού. Καλλιεργούσαν
κτήματα ιδιωτικά ή κρατικά κτήματα
4. Έμποροι/καραβοκύρηδες
γ. Αυξάνονταν όσο αναπτύσσονταν το εμπόριο
5. Κλέφτες
δ. Εναντιώνεται στις ιδέες του Διαφωτισμού και
την επανάσταση
6. Αρματολοί
7. Αγρότες
8. Απασχολούμενοι
στο εμπόριο και ναύτες
ε. Διοικούσαν τον υπόδουλο ελληνισμό, μάζευαν
τους φόρους και τους απέδιδαν στους Τούρκους
στ. Αγρότες που καταφεύγουν στα βουνά και για
να ζήσουν κάνουν επιδρομές
ζ. Μορφωμένοι Έλληνες με υψηλά αξιώματα
στην Οθωμανική αυτοκρατορία
η. Έλληνες με πολύ καλή οικονομική κατάσταση
οπαδοί των ιδεών του διαφωτισμού.

9. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ
Κίνημα που επεδίωκε τη διάδοση διαφωτιστικών ιδεών
μεταξύ των Ελλήνων. Αποσκοπούσε στην
ιδεολογική προετοιμασία
του αγώνα για την ελευθερία, την οποία συνέδεε άμεσα με την
Φορείς διάδοσης του διαφωτισμού:
εκπαίδευση
έμποροι και γενικότερα Έλληνες που
ταξίδευαν στην Ευρώπη
Περίφημοι οπαδοί του διαφωτισμού:
Ρήγας Φεραίος ή Βελεστινλής:
Στο έργο του
«Νέα Πολιτική Διοίκηση»
προέβλεπε τη δημιουργία μιας «Ελληνικής Δημοκρατίας» στα Βαλκάνια
Αδαμάντιος Κοραής: Θεωρούσε ότι οι Έλληνες θα κερδίσουν την ελευθερία
τους μόνο αν μορφωθούν
Ανώνυμος Έλλην:
Υποστήριζε ότι οι Έλληνες πρέπει να αγωνιστούν μόνοι
τους για την ελευθερία τους

10. Ποιες είναι οι πολιτικές απόψεις του Ρήγα όπως αυτές
διατυπώνονται στο παράθεμα;

11. ΕΝΟΤΗΤΑ 7
η
Η ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας και η κήρυξη
της ελληνικής επανάστασης στις
Παραδουνάβιες ηγεμονίες

12. Ίδρυση της Φιλικής Εταιρίας
Τόπος και χρόνος ίδρυσης:
Οδησσός της Ρωσίας, 1814
Σκοπός:
Προετοιμασία του ένοπλου αγώνα
των Έλλήνων για ανεξαρτησία
Ιδρυτές:
Σκουφάς, Τσακάλωφ,Ξάνθος

13. Δυσκολίες οργάνωσης του έργου των Φιλικών
1)
Ο Ελληνισμός ήταν
2)
Ανάγκη δράσης με
3)
Θα έπρεπε να υπερνικήσουν τους
4)
διάσπαρτος σε έναν ευρύ
γεωγραφικό χώρο
απόλυτη μυστικότητα
δισταγμούς των επιφυλακτικών Ελλήνων
Ανάγκη να απευθυνθούν σε ανθρώπους διαφορετικών κοινωνικών ομάδων

14. Το έργο των φιλικών ευνοούνταν από:
Τα σοβαρά εσωτερικά προβλήματα
της Οθωμανικής αυτοκρατορίας
Τη διάδοση μεταξύ των Ελλήνων των ιδεών της Γαλλικής Επανάστασης
Το γεγονός ότι πολλοί Έλληνες θεωρούσαν ότι είχε φτάσει η ώρα του ξεσηκωμού
Η λειτουργία της Φιλικής Εταιρείας
Ακολουθούσε το πρότυπο των
Υπήρχαν στάδια
Οι επίορκοι
καρμπονάρων
μύησης
τιμωρούνταν με θάνατο
Τα μέλη χρησιμοποιούσαν ψευδώνυμο και κρυπτογραφικό αλφάβητο
Γυναίκες γινόταν δεκτές μόνο κατ΄ εξαίρεση

15. Ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας
Ιωάννης
Καποδίστριας
Αρνήθηκε την πρόταση των Φιλικών να
αναλάβει την ηγεσία
Αλέξανδρος
Υψηλάντης
Ανατέθηκε σ’ αυτόν η
αρχηγία και
ανακηρύχθηκε Γενικός
επίτροπος της Αρχής

16. ΓΙΑΤΙ στις Ηγεμονίες;
ΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ
ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΙΣ
ΠΑΡΑΔΟΥΝΑΒΙΕΣ
ΗΓΕΜΟΝΙΕΣ
ΠΟΤΕ;
ΠΟΥ;
24 Φεβρουαρίου 1821
2)
3)
2)
Ελπίδα ότι ο ρωσικός
στρατός που βρισκόταν λίγο
βορειότερα θα βοηθούσε
Ιάσιο της Βλαχίας
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
1)
Απουσία τουρκικού
στρατού στην περιοχή
1)
Οι πλούσιοι Έλληνες της
περιοχής δεν βοήθησαν υλικά
Ο τσάρος αποκήρυξε τον
Υψηλάντη και επέτρεψε τον
σουλτάνο να στείλει στρατό
Ο Πατριάρχης Γρηγόριος
Ε΄αφόρισε τους επαναστάτες
ΕΚΒΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ
7 Ιουνίου 1821 Μάχη στο Δραγατσάνι
όπου διακρίνεται ο Ιερός Λόχος
μια ομάδα από
εθελοντές σπουδαστές
Ένα τελευταίο τμήμα αγωνιστών με
επικεφαλής τους
Γιωργάκη Ολύμπιο και Ιωάννη Φαρμάκη
βρίσκει τραγικό τέλος στη μονή Σέκκου

17. ΕΝΟΤΗΤΑ 8η
Η εξέλιξη της Ελληνικής Επανάστασης (1821-1827)

18. Οι προϋποθέσεις για την επιτυχία της επανάστασης ήταν ευνοϊκότερες:
ΠΟΥ;
Στο νότιο ελλαδικό χώρο
ΓΙΑΤΙ;
1.Οι ελληνικοί πληθυσμοί ήταν πυκνότεροι
2.Ο οθωμανικός στρατός δεν ήταν ιδιαίτερα ισχυρός
(μεγάλο τμήμα των οθωμανικών δυνάμεων πολεμούσε εναντίον του Αλή Πασά
της Ηπείρου)
3.Υπήρχαν πολλοί Φιλικοί που προετοίμαζαν τον ξεσηκωμό
4.Υπήρχαν ένοπλα σώματα Ελλήνων (κλέφτες, αρματολοί)
5.Υπήρχαν ελληνικά εμπορικά πλοία εφοδιασμένα με κανόνια
6.Υπήρχαν πολλοί Έλληνες με μεγάλη πολεμική εμπειρία σε ξηρά
και θάλασσα
7.Το ορεινό έδαφος της Στερεάς Ελλάδας και της Πελοποννήσου
διευκόλυνε τον κλεφτοπόλεμο

19. Η απελευθέρωση μιας τόσο μεγάλης
περιοχής, όμως, ξεπερνούσε τις
δυνατότητες του ελληνισμού. Η
καταστολή της επανάστασης ήταν
άμεση, όπου:
Οι περιοχές ήταν πεδινές (π.χ. στη Μακεδονία και στη Θεσσαλία).
Οι περιοχές ήταν κοντά στο οθωμανικό κέντρο και η κινητοποίηση του
οθωμανικού στρατού ήταν εύκολη και γρήγορη
(π.χ. στη Θράκη, στη Μικρά Ασία, στην Κύπρο).
Έτσι η επανάσταση εδραιώθηκε
στην Πελοπόννησο, στη Στερεά Ελλάδα
και σε ορισμένα νησιά του Αιγαίου.

20. Δύο σημαντικές μάχες στο
ξεκίνημα της επανάστασης
δόθηκαν στη Στερεά Ελλάδα
ΑΛΑΜΑΝΑ
ΧΑΝΙ ΤΗΣ ΓΡΑΒΙΑΣ
Ποια ήταν η σημασία της νίκης των Ελλήνων στις μάχες
αυτές για την εξέλιξη τη επανάστασης;

21. Βάλτε τα γεγονότα στη σειρά ανάλογα με το πότε συνέβη το
καθένα και στη συνέχεια αντιστοιχίστε τα με τη σωστή
ημερομηνία της διπλανής στήλης
Μάχη στα Δερβενάκια
5
11 Απριλίου 1826
Ναυμαχία του Ναβαρίνο
9
8 Οκτωβρίου 1827
Ναυμαχία του Γέροντα
6
6 Ιουνίου 1822
Άλωση της Τριπολιτσάς
2
Μάχη στο Μανιάκι
Μάχη στην Αλαμάνα
Πυρπόληση της
τουρκικής ναυαρχίδας
Έξοδος του Μεσολογγίου
Η σφαγή της Χίου
7
1
4
29 Αυγούστου 1824
23 Σεπτεμβρίου 1821
30 Μαρτίου 1822
22 Απριλίου 1821
8
3
20 Μαΐου 1825
26 Ιουλίου 1822

22. Ποιο ιστορικό γεγονός απεικονίζεται στην κάθε
εικόνα;
Η σφαγή της Χίου
Ο απαγχονισμός του
Πατριάρχη

23. Κήρυξη της επανάστασης στις
Παραδουνάβιες Ηγεμονίες
Η έξοδος του Μεσολογγίου

24. Η μάχη στα Δερβενάκια
Ιερός Λόχος / μάχη στο
Δραγατσάνι

25. Η πυρπόληση της τουρκικής
ναυαρχίδας
Η ναυμαχία του Γέροντα

26. Γράψτε κάτω από το όνομα του κάθε αγωνιστή τη μάχη ή
το γεγονός με το οποίο συνδέεται
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Άλωση της Τριπολιτσάς
Μάχη στα Δερβενάκια
Παπαφλέσσας
Μάχη στο Μανιάκι
Α. Διάκος
Μάχη στην Αλαμάνα

27. Ο. Ανδρούτσος
Χάνι της Γραβιάς
Κ. Κανάρης
Πυρπόληση τουρκικής
ναυαρχίδας
A.Μιαούλης
Ναυμαχία του Γέροντα

28. Οι Μεγάλες Δυνάμεις υπογράφουν
τη Συνθήκη του Λονδίνου
6 Ιουλίου 1827

29. ΕΝΟΤΗΤΑ 9η
Πρώτες προσπάθειες των επαναστατημένων Ελλήνων
για συγκρότηση κράτους

30. Τι ήταν οι τοπικοί οργανισμοί;
πολιτικοί σχηματισμοί τοπικού χαρακτήρα, ένα είδος
τοπικών κυβερνήσεων.
Ποια ανάγκη υπαγόρευε το σχηματισμό τους;
Το σχηματισμό τους υπαγόρευε η ανάγκη να εδραιωθεί
η επανάσταση
οι σημαντικότεροι τοπικοί οργανισμοί ήταν:
•Πελοποννησιακή γερουσία
•Γερουσία της Δυτικής χέρσου Ελλάδος
•Άρειος Πάγος

31. Η πολιτική ένταση θα μετατραπεί σύντομα σε εμφύλια
ένοπλη σύρραξη .
Αντίπαλα στρατόπεδα
Όσοι διέθεταν εξουσία προεπαναστατικά
δηλ.
Όσοι αναδείχθηκαν στα πεδία
των μαχών δηλ.
πρόκριτοι, ιεράρχες, Φαναριώτες
οπλαρχηγοί , Φιλικοί
και τώρα επεδίωκαν να τη
και θεωρούσαν αυτονόητη τη
διατηρήσουν κύριοι εκπρόσωποι:
συμμετοχή τους στα κοινά
Α. Μαυροκορδάτος, Ι. Κωλέττης , κ. α
κύριος εκπρόσωπος:
Θ. Κολοκοτρώνης
Αιτίες της σύγκρουσης
τοπικιστικές αντιθέσεις, διαφωνίες για τη διαχείριση των χρημάτων του
δανείου από την Αγγλία, οι προσωπικές αντιπαλότητες και φιλοδοξίες

32. Α΄ΕΘΝΟΣΥΝΕΛΕΥΣΗ
ΠΟΤΕ;
Δεκέμβριος 1821-Ιανουάριος 1822
ΠΟΥ;
ΕΠΙΔΑΥΡΟΣ
Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου
Έμεινε γνωστή ως
και ψήφισε το πρώτο
γνωστό ως
Ελληνικό σύνταγμα
Σύνταγμα της Επιδαύρου
θεσπίζει
Το πολίτευμα της αβασίλευτης
δημοκρατίας

33. Γ΄ΕΘΝΟΣΥΝΕΛΕΥΣΗ
Επίδαυρος 1826
Διαλύεται σχεδόν αμέσως μετά την είδηση της
πτώσης του Μεσολογγίου
Συγκαλείται ξανά την άνοιξη του
1827
στην
Εκλέγει κυβερνήτη τον
και ψηφίζει το
Τροιζήνα
Ιωάννη Καποδίστρια
Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδος
Το πιο δημοκρατικό σύνταγμα της εποχής του
βασισμένο στη
Διάκριση των εξουσιών