Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Literaturas peninsulares na idade media

116 views

Published on

Carxas, cantigas, cantares, vilancicos...

Published in: Education
  • DOWNLOAD THIS BOOKS INTO AVAILABLE FORMAT (2019 Update) ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... Download Full PDF EBOOK here { https://soo.gd/irt2 } ......................................................................................................................... Download Full EPUB Ebook here { https://soo.gd/irt2 } ......................................................................................................................... Download Full doc Ebook here { https://soo.gd/irt2 } ......................................................................................................................... Download PDF EBOOK here { https://soo.gd/irt2 } ......................................................................................................................... Download EPUB Ebook here { https://soo.gd/irt2 } ......................................................................................................................... Download doc Ebook here { https://soo.gd/irt2 } ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ................................................................................................................................... eBook is an electronic version of a traditional print book THIS can be read by using a personal computer or by using an eBook reader. (An eBook reader can be a software application for use on a computer such as Microsoft's free Reader application, or a book-sized computer THIS is used solely as a reading device such as Nuvomedia's Rocket eBook.) Users can purchase an eBook on diskette or CD, but the most popular method of getting an eBook is to purchase a downloadable file of the eBook (or other reading material) from a Web site (such as Barnes and Noble) to be read from the user's computer or reading device. Generally, an eBook can be downloaded in five minutes or less ......................................................................................................................... .............. Browse by Genre Available eBooks .............................................................................................................................. Art, Biography, Business, Chick Lit, Children's, Christian, Classics, Comics, Contemporary, Cookbooks, Manga, Memoir, Music, Mystery, Non Fiction, Paranormal, Philosophy, Poetry, Psychology, Religion, Romance, Science, Science Fiction, Self Help, Suspense, Spirituality, Sports, Thriller, Travel, Young Adult, Crime, Ebooks, Fantasy, Fiction, Graphic Novels, Historical Fiction, History, Horror, Humor And Comedy, ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... .....BEST SELLER FOR EBOOK RECOMMEND............................................................. ......................................................................................................................... Blowout: Corrupted Democracy, Rogue State Russia, and the Richest, Most Destructive Industry on Earth,-- The Ride of a Lifetime: Lessons Learned from 15 Years as CEO of the Walt Disney Company,-- Call Sign Chaos: Learning to Lead,-- StrengthsFinder 2.0,-- Stillness Is the Key,-- She Said: Breaking the Sexual Harassment Story THIS Helped Ignite a Movement,-- Atomic Habits: An Easy & Proven Way to Build Good Habits & Break Bad Ones,-- Everything Is Figureoutable,-- What It Takes: Lessons in the Pursuit of Excellence,-- Rich Dad Poor Dad: What the Rich Teach Their Kids About Money THIS the Poor and Middle Class Do Not!,-- The Total Money Makeover: Classic Edition: A Proven Plan for Financial Fitness,-- Shut Up and Listen!: Hard Business Truths THIS Will Help You Succeed, ......................................................................................................................... .........................................................................................................................
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

Literaturas peninsulares na idade media

  1. 1. AS LITERATURAS DAS LINGUAS PENINSULARES NA IDADE MEDIA Carxas, Cantigas, cançós, cantares de xesta, romances e vilancicos. Do séc. VIII ao séc. XV
  2. 2. ALTA IDADE MEDIA s. V – s.XI BAIXA IDADE MEDIA s. XII – s.XV Nacemento das linguas románicas s. VIII-IX Nacemento das literaturas románicas s.XI-XII-XIII A IDADE MEDIA (séc.V – séc. XV)
  3. 3. Do latín ás linguas románicas peninsulares...
  4. 4. Do latín ás linguas románicas peninsulares... E á actualidade Mapa cargado por Alexandre Vigo á Galipedia
  5. 5. Territorios e linguas peninsulares 1095 Mapa obtido da web: http://diccionariovirtualextremadura.blogspot.com/2019/01/extremadura-musulmana-arabismos-siglos.html s.XI-XII GALEGO- PORTUGUÉ S ASTUR- LEONÉS CASTELÁ N NAVARRO - ARAGONÉ S CATALÁ N ÉUSCARO MOZÁRA BE e ÁRABE ARANÉ S HEBREO
  6. 6. De lingua oral a lingua escrita Desde o seu nacemento (séc. VIII) até a fin da Idade Media (séc. XV), o galego sempre foi a lingua de todos os estamentos sociais existentes na sociedade galega medieval. Vilega ou aldeá, eclesiástica ou civil, a sociedade medieval galega era monolingüe en galego. Foron, polo tanto, sete séculos, 700 anos de normalidade lingüística para a lingua propia de Galicia.
  7. 7. GLOSAS • Doaçao à igreja de Sozello (870): galego • Carta da fundaçao e dotaçao da igreja de Sao Miguel de Lardoso (882)
  8. 8. GLOSAS • Nodicia de kesos (974 Imaxe obtida da Biblioteca Leonesa Digital, Fundación Saber.es. http://www.saber.es/web/biblioteca/libros/documentos-selectos- estudio-origenes-romance-reino-leon-siglos-x- xii/html/facsimiles/unoB.htm
  9. 9. GLOSAS • Glosas emilianenses (1000) Imaxe obtida da wikipedia: https://es.wikipedia.org/wiki/Glosas_Emilianen ses#/media/Archivo:Codiceemil.jpg
  10. 10. Do galego ao galego-portugués A separación política do Condado portucalense, a fins do séc. XII, non trouxo consigo un afastamento das falas galegas ás dúas beiras do Miño (como sucedería posteriormente, a partires do séc. XV). A lingua continuou sendo a mesma, tal e como afirma Azevedo Maia na súa História do Galego- Português, en 1986: nao pode discutir-se a existência duma unidade lingüística fundamental em toda a vasta zona do Noroeste peninsular, desde o Douro até o Cantábrico. Ocorreu que a partir de entón, xa non se lle chamou só galego, senón tamén portugués.
  11. 11. MAPA de Ricardo Chao Prieto, obtido da web: GEOGRAFÍA INFINITA, editada por Gonzalo Prieto. GALEGO- PORTUGUÉ S S.XII-XV Cantigas. Romances e panxoliñas. CASTELÁN S.XIV-XV Cancións e coplas. Romances e vilancicos. Poema épico Cantar de Mio Cid. S.XIII CATALÁN- PROVENZAL S.XII-XIII Cançó MOZÁRAB E, ÁRABE ANDALUSÍ e HEBREO S.XI-XII Carxas (muwashaha) ÉUSCARO OU VASCO S.XV Eresiak (lamentos fúnebres improvisados por mulleres) Baladiak (romances) CASTELÁN S.XII-XV Auto de los Reyes Magos. La Celestina CATALÁN-VALENCIÁ S.XV Novela. Tirant lo BlancGALEGO- PORTUGUÉ S S.XII-XV Arte de Trovar. Milagres de Santiago. .
  12. 12. CARXAS
  13. 13. LITERATURA GALEGA MEDIEVAL AS CANTIGAS
  14. 14. As cantigas de amigo proceden dunha antiga tradición de poesía feminina de amor existente no Noroeste da Penín-sula Ibérica, mais tamén noutras latitudes (chanson de femmes en Francia, Frauen- lieder en Alemaña…) Na lírica peninsular atopáronse hai uns 50 anos as Carxas mozárabes que proceden da mesma tradición lírica. As carxas, como as cantigas de amigo, están postas en boca dunha muller namorada que se lamenta da ausencia do seu namorado, do seu amigo (habib). CANCIÓNS DE MULLER
  15. 15. Ondas do mar de Vigo se vistes meu amigo! e ai Deus se virá cedo! Ondas do mar levado se vistes meu amado e ai Deus se virá cedo! Se vistes meu amigo o por que eu sospiro! e ai Deus se virá cedo! Se vistes meu amado por quen ei gran coidado! e ai Deus se virá cedo! Cantiga de amigo Leixaprén Martín Códax Refrán Paralelismo
  16. 16. Cantiga de amor Escenas de Amor Cortés. Códice Menesse, s.XIV A cantiga de amor é a concreción literaria da teoría do amor cortés procedente da cultura trobadoresca provenzal e occitana. O amor cortés é unha convención literaria na que o trobador, en paralelo cos esquemas das relacións feudais, aparece como un servidor da dama da que está namorado. Así o amor aparece como «servidume amorosa», como un servizo que os vasalos rendían ao señor. Pero neste caso a muller aristocrática encarnaba o papel de senhor (midons en occitano) e o trobador (eu- poético), asumindo a condición de vasalo ou servo, ficaba sometido á vontade da dama.
  17. 17. Orixes 1. LUGAR: Provenza I. LÍRICA PROVENZAL OU OCCITANA: 2. LINGUA: Occitana ou «langue d’oc» 3. ÉPOCA: Literatura Occitana. Século XII-XIII 4. AUTORES: trobadors (trobadores, que non poetas) 5. CÓDIGO: Doutrina do amor cortés ou Fin’amors. 6. MOTIVOS IDEOLÓXICOS: • Feudalismo • Cristianismo • Neoplatonismo. 7. TEXTOS: cançó Beatritz de Diá, Condesa de Diá (séc.XII-XIII). Trobadora provenzal, esposa de Guillem de Peiteu. A súa canción "A chantar m'er de so qu'eu no volria" é a única peza trobadoresca de autoría feminina cuxa música sobrevive intacta.
  18. 18.  A coita de amor A dor de amor pode conducir o trobador á loucura (volverse sandeu) ou á morte. O tópico do morrer de amor é o predilecto dos nosos trobadores. Se eu podesse desamar a quen me sempre desamou, e podess'algún mal buscar a quen sempre mal buscou! Assí me vingaría eu se eu podesse coita dar a quen me sempre coita deu. Mais sol non posso eu enganar meu coraçón que me enganou, por quanto mi fez desejar a quen me nunca desejou. E por esto non dormio eu, porque non poss'eu coita dar a quen me sempre coita deu. Mais rog'a Deus que desampar a quen m'assí desamparou ou que podess'eu destorvar a quen me sempre destorvou. E logo dormiría eu se eu podesse coita dar a quen me sempre coita deu. Pero da Ponte
  19. 19. Cantiga de burlas A cantiga de escarnio e maldicir Este terceiro xénero maior da Lírica Profana Medieval está conformado por 430 composicións profanas que non caben nos outros dous grandes xéneros. Son cancións satíricas, cantigas burlescas, a través das cales os trobadores realizaron unha dura crítica dos homes, mulleres e costumes do seu tempo. Segundo a Arte de Trovar que precede ás cantigas recollidas no Cancioneiro da Biblioteca Nacional de Lisboa, as cantigas de escarnho e maldizer diferéncianse entre si pola forma en que se realiza a sátira. Se ben, moitas referencias satíricas que para os contemporáneos eran evidentes hoxe resultan indescifrábeis.
  20. 20. «…som aquelas que os trobadores fazem querendo dizer mal d’alguen en elas, e dizen- lho per palavras cubertas que ajan dous entendymentos pera lhe-lo non entenderen… ligeyramente; e estas palavras chaman os clerigus hequivocatio. E estas cantigas se poden fazer outrosy de meestria ou de rrefran (…)» Arte de Trovar • Palabras encubertas • Dobres significados • Ironía • Xogo de palabras • Diloxía • Hequivocatio María Peres, a noosa cruzada quando veo da terra d'Ultramar assí veo de pardón carregada que se non podía con ele emerger; mais fúrtanlho cada u vai maer e do pardón ja non lhi ficou nada. E o pardón é cousa mui preçada e que se devía muit'a guardar; mais ela non á maeta ferrada en que o guarde, nen a pod'aver, ca pois o cadead'en foi perder, sempr'a maeta andou descadeada. Tal maeta como será guardada, pois rapazes albergan no logar, que non aja seer mui trastornada? Ca, o logar u eles an poder non á pardón que s'i possa asconder, assí saben trastornar a pousada. E outra cousa vos quero dizer: atal pardón ben se deverá perder ca muito foi cousa mal gaada. CANTIGA DE ESCARNIO Pero da PonteConfusión e morte de María Balteira é unha obra de Marica Campo, na que observamos como a Literatura actual bebe da nosa Historia e rememora a Literatura Medieval.
  21. 21. María Balteira foi a máis sonada das soldadeiras da época medieval. As soldadeiras eran mulleres adscritas á Corte que tiñan como oficio cantar e bailar e recibían por iso unha soldada, de aí o nome. No Cancioneiro de Ajuda aparecen danzando, tocando as castañetas ou o pandeiro na compaña do xograr que tanxe unha guitarra ou unha viola. Temos noticia dela polas cantigas de escarnio que lle dedican dez trobadores, verdadeiro arquetipo do que na actualidade se deu en chamar anti-retrato ou retrato descortés. Pedro Amigo de Sevilla e Pedro de Ambroa, betanceiros ambos os dous; María Balteira (Idade Media)
  22. 22. «…som aquelas que fazen os trobadores …descubertamente. En elas entran palavras que queren dizer mal e non aver outro entendimento se non aquel que querem dizer chaamente (…)» Arte de Trovar Cantiga de maldicir • Palabras claras • Un só significado • Non buscan o equívoco • Termos abertamente obscenos (Fui eu poer a mao, n’outro di- -a a ua soldadeira no conon) Afonso XA fronda dos cervos, do grupo DOA recolle cantigas de amor e de escarnio e maldicir.
  23. 23. Cantigas de Santa María Composicións feitas en loa á Virxe, son a mostra da vertente relixiosa desta lírica galego-portuguesa.
  24. 24. CANCIONEIRO DE AJUDA CANCIONEIRO DA VATICANA CANCIONEIRO DA BIBLIOTENA NACIONAL CANCIONEIRO S
  25. 25. PERGAMIÑO VINDEL PERGAMIÑO SHARRER PERGAMIÑO S
  26. 26. PROSA GALEGA MEDIEVAL • Milagres de Santiago (finais do séc. XIV). Versión galega do Codex Calixtinus ou Liber Sancti Iacobi. • Crónica de Santa María de Iria (segunda metade do séc. XV). Feita polo clérigo Rui Vázquez de Mazaricos, nun galego bastante castelanizado. • Crónica Xeral Galega (fins séc. XIII) . Tradución á nosa lingua da Crónica General e da Crónica de Castilla de Afonso X. Manuais ou tratados para aprender oficios ou actividades: Tratado de montaría (séc. XIV). Arte de Trovar (CBN, 1350)
  27. 27. CICLO ARTÚRICO Materia de Bretaña: narracións relacionadas co rei Artur e os cabaleiros da táboa redonda. CICLO CLÁSICO Materia de Troia: relatos inspirados nas lendas sobre a destrución de Troia e os seus heroes (Ulises e Eneas). CICLO CAROLÍNXEO Materia épica carolinxa: narra as batallas de Carlomagno na Península, en defensa da cristiandade. Recollidas no cuarto libro do Códice Calixtino, coñecido como Pseudo Turpín ou Historia Karoli Magni et Rothalandi PROSA GALEGA MEDIEVAL
  28. 28. LITERATURA CASTELLANA MEDIEVAL Cantar de gesta, coplas, canciones y villancicos
  29. 29. Cantar de Mío Cid ➢ Obra anónima ➢ Siglo XII (1140) ➢ Poema épico: hazañas de un héroe ➢Honor ➢Valentía ➢Fidelidad ➢Religiosidad Ya por la ciudad de Burgos el Cid Ruy Díaz entró. Sesenta pendones lleva detrás el Campeador. Todos salían a verle, niño, mujer y varón, a las ventanas de Burgos mucha gente se asomó. ¡Cuántos ojos que lloraban de grande que era el dolor! Y de los labios de todos sale la misma razón: "¡Qué buen vasallo sería si tuviese buen señor!"  EL CID CAMPEADOR CANTAR DE GESTA O POEMA ÉPICO
  30. 30. LÍRICA CASTELLANA SS. XIV-XV • Recibe influencias de todos los núcleos líricos peninsulares. • Variedad de géneros, tanto en la lírica popular como en la culta: villancicos, albadas, canciones de siega, cantares de serrana...
  31. 31. " ...Non ha mucho tiempo qualesquier deçidores e trovadores destas partes, agora fuessen castellanos, andaluces e de la Extremadura, todas sus obras componían en lengua gallega o portuguesa". Íñigo López de Mendoza foi un personaxe clave na sociedade do séc. XV, foi militar e poeta do Prerrenacemento, tío do poeta Gómez Manrique e emparentado tamén cos poetas Jorge Manrique e Garcilaso de la Vega, este do séc. XVI. Marqués de Santillana (1389-1485)
  32. 32. Cantan el encuentro amoroso de caballeros con mujeres de la sierra, personajes de existencia casi legendaria que habitaban en escondidos puertos o pasos de montaña , que les ayudaban a pasar la sierra a cambio de favores sexuales o regalos. Moza tan fermosa non ví en la frontera, como una vaquera de la Finojosa. Faciendo la vía del Calatraveño a Santa María, vencido del sueño, por tierra fragosa perdí la carrera, do ví la vaquera de la Finojosa. En un verde prado de rosas e flores, guardando ganado con otros pastores, la ví tan graciosa que apenas creyera que fuese vaquera de la Finojosa. Non creo las rosas de la primavera sean tan fermosas nin de tal manera, fablando sin glosa, si antes supiera de aquella vaquera de la Finojosa. Íñigo López de Mendoza, Marqués de Santillana (1398 - 1458). Escritor, erudito militar y poeta castellano del Prerrenacimiento. CANTARES DE SERRANA
  33. 33. Al alba venid, buen amigo, al alba venid. Amigo el que yo más quería, venid al alba del día. Amigo el que yo más amaba, venid a la luz del alba Venid a la luz del día, non trayáis compañía. Venid a la luz del alba, non traigáis gran compaña Canción que, en los siglos XIV-XV, se ofrecía a los recién casados exactamente a la hora más cercana a la celebración de la cena de bodas ALBAD A
  34. 34. Hoy comamos y bebamos Ycantemos y holguemos Que mañana ayunaremos (e) Por honra de san Antruejo Parémonos hoy bien anchos Embutamos estos panchos Recalquemos el pellejo Que es costumbre de concejo (v.v) Que todos hoy nos hartemos (tf.tf) Que mañana ayunaremos ( e) En sus orígenes, en el siglo XV, el villancico es un término empleado para designar a una composición poética de carácter popular . Procede de la expresión «copla de villancico», que significaba «canto de villano, habitante de una villa o aldea». La temática del villancico, como nos muestra este ejemplo, no era de carácter religioso. Consta de: estribillo (e), copla, versos de vuelta, (v.v), estribillo VILLANCICO
  35. 35. Coplas a la muerte de su ● Siglo XV ● Elegía ● Tránsito Edad Media – Renacimiento Recuerde el alma dormida, avive el seso y despierte contemplando cómo se pasa la vida, cómo se viene la muerte tan callando, cuán presto se va el placer, cómo, después de acordado, da dolor; cómo, a nuestro parecer cualquier tiempo pasado fue mejor. ----- Nuestras vidas son los ríos que van a dar en la mar, que es el morir; allí van los señoríos derechos a se acabar y consumir; allí los ríos caudales, allí los otros medianos y más chicos, y llegados, son iguales los que viven por sus manos y los ricos. JORGE MANRIQUE (1440-1479)
  36. 36. SÉCULOS ESCUROS s. XVI s. XVII SIGLOS DE ORO s. XVI (Renacimiento) s. XVII (Barroco) LITERATURA GALEGA LITERATURA CASTELLANA s. XV – FIN DA IDADE MEDIA s. XVII – ILUSTRACIÓN (Século das Luces) S. XIX – REXURDIMENTO LITERATURA GALEGA S. XIX – ROMANTICISMO Y REALISMO DE LA LITERATURA CASTELLANA

×