Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

O galego nos SSEE

92 views

Published on

LGL 1ºBacharelato

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

O galego nos SSEE

  1. 1. O GALEGO NOS SÉCULOS ESCUROS O inicio da decadencia na IM e os séc. XVI e XVII. 500 anos de conflito lingüístico. Do séc. XVI ao séc. XVIII
  2. 2. O INICIO DA DECADENCIA Por que, entón, Afonso X escr
  3. 3. O INICIO DA DECADENCIA 1. Decadencia da Escola Trobadoresca (segunda metade do séc. XIV) "Houbo un tempo", escribía o marqués de Santillana no século XV, na súa Carta proemio ao condestable don Pedro de Portugal, "en que todos os poetas destas terras, fosen casteláns, andaluces ou de Estremadura, compoñían as súas obras en lingua galega ou portuguesa". CAUSACAUSA SS DESAPARICIÓN DO MECENADO DOS REIS E DOS NOBRES QUE PROTEXÍAN A TROBADORES E XOGRARES DIFUSIÓN DUNHA NOVA POESÍA DE INFLUENCIA ITALIANA CONSOLIDACIÓN DOS ESTADOS DE CASTELA E PORTUGAL NACEMENTO DA BURGUESÍA, CON OUTROS GUSTOS LITERARIOS E OUTRA CONCEPCIÓN DA VIDA
  4. 4. O INICIO DA DECADENCIA 2. Guerra entre Pedro de Borgoña e Henrique de Trastamara (1366-1369) PRIMEIRA SUBSTITUCIÓN NOBILIAR INTRODUCIÓN DO CASTELÁN COMO LINGUA DO PODER CONSECUENCIAS
  5. 5. O INICIO DA DECADENCIA INTERVENCIÓN DE CASTELA E SOMETEMENTO DA PEQUENA NOBREZA CONSECUENCIAS 3. Fracaso das revoltas antinobiliarias dos Irmandiños (séc. XV) ELIMINACIÓN POLÍTICA DA INCIPIENTE BURGUESÍA EXPLOTACIÓN DAS CLASES POPULARES
  6. 6. O INICIO DA DECADENCIA División da nobreza galega: eclesiástica (apoiou a Isabel, con Fonseca á cabeza) e laica (apoiou a Xoana) CONSECUENCIAS Represión dos nobres que apoiaran ao bando perdedor: Pardo de Cela, Pedro Madruga… SEGUNDA SUBSTITUCIÓN NOBILIAR 4. Loita entre Isabel, a Católica, e Xoana, a Beltranexa, pola coroa de Castela (1480) Doma e castración do Reino de Galiza (J. Zurita) REFORMA DOS MOSTEIROS, QUE PASARON A DEPENDER DE CASTELA IMPLANTACIÓN DE NOVAS INSTITUCIÓNS DE GOBERNO CapitaníaCapitanía XeralXeral SantaSanta IrmandadeIrmandade Tribunal daTribunal da InquisiciónInquisición RealReal AudienciaAudiencia Xunta doXunta do ReinoReino
  7. 7. O INICIO DA DECADENCIA CONSECUENCIAS Galiza fica cada vez máis lonxe dos centros de poder. Decaen as peregrinacións a Compostela. Introdución progresiva da cultura castelá en Galiza. Progresiva perda da identidade política de Galiza. 5. Distanciamento cada vez maior de Portugal, que inicia un imperio ultramarino (1500, chegada a Brasil)
  8. 8. A DECADENCIA DOS SÉCULOS ESCUROS CONSECUENCIAS EMIGRACIÓN (a Castela, a Portugal e a América) PERDA DE POBOACIÓN, POLA EMIGRACIÓN E POLAS LEVAS PARA PARTICIPAR NAS GUERRAS DA COROA DE CASTELA 6. Nacemento dun novo grupo social no séc. XVI, a fidalguía, integrada pola baixa nobreza ou por burgueses que serven de intermediarios nos arrendamentos. CONSECUENCIAS CENTRALISMO 7. Instauración da monarquía borbónica e nacemento da nación estado española, no séc.XVIII. Triunfo do Absolutismo e Despotismo ilustrado. RACIONALISMO ILUSTRACIÓN ENSINO EN CASTELÁNMARXINACIÓN DE GALIZA Máis emigración Ilustrados que comezan a reclamar dignidade para Galiza e para os galegos.
  9. 9. CONSECUENCIAS SOCIOLINGÜÍSTICAS ACTITUDEACTITUDE ANTIGALEGAANTIGALEGA Como consecuencia da dominación, da marxinación política, da masiva emigración, da extrema pobreza en que vivían moitos galegos, nacerá no resto da Península unha imaxe do galego como pobo torpe, bruto, mísero, atrasado, inculto… E Galiza será contemplada como unha terra inhóspita, improdutiva e desagradábel, sepultada polas néboas e a chuvia. Con un cuerto de turrón y con agua y con gragea, goza un Píramo barata Cualquier Tisbe Gallega (…) (Clara referencia ás criadas galegas, das cales os satíricos ríanse delas por sucias e estúpidas) Quevedo "Gallegos. Gente non sancta. Esto el vulgo que los nobles es de lo mejor de España". Lope de Vega Galicia, nunca fértil de poetas mas si de casas nobles ilustres capitanes y letrados Hay gallega, rolliza como un nabo entre puerca y mujer, que baja al río y lava más gualdrapas que un esclavo cantando como un carro en el estío". "No le faltará una moza gallega que le quite los zapatos, que aunque tiene las tetas grandes, es ya cerrada de años, y como vuesa merced no cierre la bolsa, no haya miedo que cierre los brazos". Quixote de Avellaneda Oh montañas de Galicia Cuya, por decir verdad Hermosura es suciedad, Cuya maleza es malicia Tal, que ninguno codicia Besar estrellas pudiendo, Antes os quedais haciendo Desiguales horizontes; Al fin, gallegos y montes, Nadie dirá que os ofendo. Pálido sol en cielo encapotado, Mozas rollizas de altos coloseos, Tetas de vacas, piernas de correos, Suelo menos barrido que regado. Campo de tojos todo matorrado, Berzas gigantes, pulgas filisteos, Platos de cairo, búcaros pigmeos, Toscos trajes y estilo mal limado. Papas de millo en concas de madera, Cuestas que suben a la ardiente esfera, Valles profundos, ásperos collados. Casas de paja con techos ahumados, Pan de borona lleno de tiricia, Esto es, en suma, el Reino de Galicia. Luís de Góngora
  10. 10. CONSECUENCIAS SOCIOLINGÜÍSTICAS CONFLITO LINGÜÍSTICO ACTITUDE ANTIGALEGA Como consecuencia da dominación, da marxinación política, da masiva emigración, da extrema pobreza en que vivían moitos galegos, nacerá no resto da Península unha imaxe do galego como pobo torpe, bruto, mísero, atrasado, inculto… E Galiza será contemplada como unha terra inhóspita, improdutiva e desagradábel, sepultada polas néboas e a chuvia. O 95% da poboación galega segue a ser monolingüe en galego. Pero a minoría situada no poder é monolingüe en castelán. Polo que iníciase neste momento o proceso de castelanización desde as capas máis altas da sociedade cara ás máis baixas. Provocando unha situación de diglosia e o inicio da substitución lingüística. • O galego non se conformou como lingua de Estado ao quedar Galiza baixo a dependencia da coroa de Castela. •O galego deixou de empregarse na redacción de documentos notariais (o derradeiro conservado en galego é de 1554) •O galego seguiu sendo a lingua maioritaria de Galiza (o 95% da poboación era monolingüe en galego), pero foi considerada de clase baixa pois o castelán entrara polo poder, era a lingua que traían consigo as novas clases dirixentes. •Desde o séc. XVI a Igrexa Católico adoptou o castelán para a homilía, para a catequese e para o ensino. •A recén nacida Universidade de Compostela (1495) pasou do uso do latín ao uso do castelán. •O galego non participou do acopio de léxico greco-latino favorecido polo Renacemento e o Barroco. •O galego non tivo gramaticas nin dicionarios. Non acadou unha variedade estándar, de norma común. •O galego, ao carecer dun modelo culto de referencia, comeza a izarse de castelanismos, especialmente nos seus topónimos e antropónimos Todo o anterior provocou a castelanización e a vulgarización da lingua. Como resultado disto, nace o auto- odio, un sentimento estendido pola sociedade que empeza a crer que o galego é unha lingua inferior, inadecuada para certas funcións. As consecuencias estámolas a vivir hoxe. Podemos comprobalo só con ollar, ou mellor, escoitar ao noso redor…. CONFLITO LINGÜÍSTICO DIGLOSIA SUBSTITUCIÓN LINGÜÍSTICA CASTRAPO
  11. 11. Aportacións posteriores, tras a consolidación do galego como lingua escrita
  12. 12. Aportacións posteriores ao léxico galego Do italiano: sobre todo durante o Renacemento entraron palabras relacionadas coa arte, a música e a literatura (folletín, tenor, fusa, terceto, piano, cantata, romanza, arle-quín) e tamén coa navegación e a vida militar: fragata, capitán, sentinela, piloto, escopeta, etc. Do inglés: club, filme, folclore, líder, test… Do castelán: guerrilla, bocadillo, boquilla… Do portugués: serve para recuperar o léxico no galego... Do catalán: bou, boliche, faena, fideo… Do éuscaro: gabarra, ganzúa, boina… Do alemán: feldespato, potasa, cinc… Do ruso: tsar, bolchevique… Do gaélico: crómlech
  13. 13. Do bretón: menhir Do caribe: tiburón, canoa, caníbal… Do azteca: cacao, chocolate… Do tupí: caucho… Do maia: cigarro… Do quechua: pampa, cóndor, alpaca… Do aimará: coco… Do algonquí: tobogán… Do taíno: cacique, furacán, xíbaro, caimán… Das linguas africanas: banana, cachimba, cola Do xaponés: gueixa, quimono, samurai… Do malaio: bambú… Do hebreo: cábala… Do sánscrito: catre, brahmana… Do holandés: colza, foque… Do noruegués: fiordo Aportacións posteriores ao léxico galego
  14. 14. FONTES • Lingua galega: normalidade e conflito. X. R. Freixeiro Mato. (Laiovento, 97). • Páxina web “wikipedia” (“galipedia”): • O reino de Galiza • O galego na Idade Media • Os Séculos Escuros • Libro de apoio (Consorcio Editorial)

×