Աբրահամ Ալիխանով

1,116 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,116
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
247
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Աբրահամ Ալիխանով

  1. 1. Գործնական աշխատանք ֆիզիկայից Վահե Համբարձումյան 12-4 դասարաԱբրահամ Իսահակի Ալիխանովը , հայ սովետական ֆիզիկոս, ՍԱՀՄԳԱ ակադեմիկոս (1943), ՀՍՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1943),սոցիալիստական աշխատանքի հերոս է (1954)։ Ծնվել է փետրվարի20–ին, Թիֆլիսում։Ավարտել է Լենինգրադի պոլիտեխնիկականինստիտուտը (1929)։ 192741-ին աշխատել է ՍԱՀՄ ԳԱ –ֆիգիկատեխնիկական ինստիտուտում։
  2. 2.  Առաջին աշխատությունները վերաբերում են ռենտգենակառուցվածքային ա նալիզին և ռենտգենյան ճառագայթների ֆիզիկային։ 1934ից հետազոտել է - ռադիոակտիվությունը և ռադիոակտիվ ճառագայթումը, Ա. Ալիխանյանի և Մ. Կոզոդաևի հետ հայտնաբերել և հետազոտել է գրգռված միջուկներից էլեկտրոն-պոզիտրոն զույգերի արձակման երևույթը։ Նա Ա. Ալիխանյանի հետ սահմանել է (1935) բետտա-սպեկտրների կախումը տարրի ատոմական համարից և ճշգրտել Ռեզերֆորդի ստացած որոշ արդյունքներ։ Ալիխանյանի և Լ. Ա. Արցիմովիչի հետ փորձով հիմնավորել է (1936) իմպուլսի պահպանման օրենքը էլեկտրոն-պոգիարոն զույգերի անիհիլացման ժամանակ։ Ալիխանովը կազմակերպել է Էլբրուսի տիեզերական ճառագայթների հետազոտման առաջին արշավախումբը (1940)։ Ապացուցել է էլեկտրոնների ու ֆոտոնների նույնությունը՝ մասնիկների հեղեղներ առաջացնելու տեսանկյունից։ 1943ին Ալիխանյանի հետ զբաղվել է - տիեզերական ճառագայթների ուսումնասիրությամբ (Արագածի տիեզերական, ճառագայթների հետազոտման կայան) և նրանց հեղեղի մեջ հայտնաբերել մեծ էներգիայի պրոտոնների հոսք, որը համաշխարհային առումով վճռական դեր խաղաց տիեզերական ճառագայթների ֆիզիկայի ասպարեզում կատարվելիք հետագա ուսումնասիրությունների համար։
  3. 3.  Ալիխանովը հետազոտել է արագ պրոտոնների ու նեյտրոնների ներգործությամբ միջուկում կատարվող պրոցեսները և պարզել ծնվող մասնիկների բնույթը։ 1945–68-ին եղել է Ջերմատեխնիկական լաբորատորիայի (1957-ից՝ ՍՍՀՄ ԳԱ տեսական և Փորձարարական ֆիզիկայի ինստիտուտ) դիրեկտոր։ Ալիխանովը իր աշխատակիցների հետ ստեղծել է (1949) ծանր ջրային դանդաղեցուցիչով ՍՍՀՄ-ում առաջին միջուկային ռեակտորը։ Ալիխանովը միջուկային ֆիզիկայի սովետական դպրոցի և ՍՍՀՄ-ում տարրական մասնիկների արագացուցիչների ստեղծման հիմնադիրներից էֈ Նրա նախաձեռնությամբ և ղեկավարությամբ սկսվել է (1961) Մոսկվայի 7 Գէվ էներգիայով պրոտոնների կոշտ կիզակետմամբ արագացուցիչի կառուցումը: Ալիխանովի ղեկավարությամբ է նախագծվել նաև 70 Գէվ էներգիայով արոտոնային արագացուցիչը: ՍՍՀՄ պետական մրցանակների դափնեկիր էր (1941, 1948, 1953), պարգևատրվել է Լենինի երեք և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։ Մահացել է դեկտեմբերի 8-ին, Մոսկվայում։
  4. 4.  Արտեմ Իսահակի Ալիխանյանը ծնվել է 1908թ. հունիսի 11–ին, Թիֆլիսում։Նա հայ սովետական ֆիզիկոս էֈ ՍՍՀՄ ԳԱ թդթ-անդամ (1946), ՀՍՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1943), ՀՍՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1967)։ Ա. Ի. Ալիխանովի եղբայրը։Ավարտել է Լենինգրադի համալսարանը (1931)։ 1943–73-ին՝ Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի դիրեկտոր։ Ալիխանյանի առաջին աշխատանքները վերաբերում են բյուրեղների ֆիզիկային, ռենտգենյան ճառագայթների և էլեկտրոնների դիֆրակցիային։ 1931 - ից զբաղվել է ռադիոակտիվության և ատոմի միջուկի հետազոտությամբ։ 1934-ին Ա. Ալիխանովի և Մ. Կոզոդաևի հետ հայտնաբերել և հետազոտել է գրգռված միջուկներից էլեկտրոն-պոզիտրոն զույգերի առաքման երևույթը։Ա. Ալիխանովի և Լ. Արցիմովիչի հետ ապացուցել է (1936) իմպուլսի պահպանման օրենքը էլեկտրոն-պոզիտրոն զույգի անիհիլացման ժամանակ։Ալիխանյանը հայտնաբերել է էլեկտրոններ առաքող առաջին արհեստական ռադիոակտիվ տարրը
  5. 5.  սիլիցիում)։Ա. Ալիխանովի հետ 1942-ին ստեղծել է Արագածի տիեզերական ճառագայթների հետազոտման կայանը, ուր հայտնաբերել են լիցքավորված մասնիկների «նեղ» հեղեղները (1943), մեծ էներգիայով պրոտոնների առատ հոսքի գոյությունը տիեզերական ճառագայթներում (1945) և տիեզերական նեյտրոնների ազդեցությամբ ատոմից արագ պրոտոններ առաջանալու երևույթը (1950)։Ալիխանյանը մեծ ավանդ ունի նաև բարձր և գերբարձր էներգիաների մասնիկների իմպուլսների դետեկտման և չափման նոր մեթոդների ստեղծման ասպարեզում։ Նա Ա. Ալիխանովի հետ փորձարարական հետազոտությունների հիման վրա առաջինն է նշել (1946) տարրական նոր մասնիկների գոյությունը տիեզերական ճառագայթներում։ 50-ական թվականների կեսերին Ալիխանյանը իր աշխատակիցների հետ կատարել է տարրական մասնիկների տարբեր հատկությունների ուսումնասիրման աշխատանքներ, մասնավորապես պղպջակային խցիկում դիտվող տրոհման հետազոտումը հաստատեց այդ պրոցեսում զույգության օրենքի խախտումը, կատարվեց միջուկների վրա մյունների ցրման առավել ճշգրիտ հետազոտում։ Նման տրոհումը անմիջականորեն հետևում է CP-ինվարիանտության պահպանումից, և դրա ստուգումը ֆունդամենտալ երևույթ էր։
  6. 6.  Ալիխանյանը ստեղծել և կատարելագործել է մեծ էներգիայով մասնիկների հետազոտման սարքեր. մագնիսական մասսպեկտրոմետր, պղպջակային և կայծային խցիկներ և այլն։Ալիխանյանի նախաձեռնությամբ է ստեղծվել Երևանի 6Գէվ էներգիայով (1 Գէվ=1 մլրդ. Էվ) էլեկտրոնաօղակային արագացուցիչը։ Ալիխանյանը կազմակերպել է Մոսկվայի ինժեներա-ֆիզիկական ինստիտուտի միջուկային ֆիզիկայի ամբիոնը (1946), հիմնադրել Նոր Ամբերդի կայանը (1958)։ Նրա ղեկավարությամբ է գործում տեսական և փորձարարական ֆիզիկայի Նոր Ամբերդի միջազգային դպրոցը։Ալիխանյանը ՍՍՀՍ պետական մրցանակների (1941, 1948) և լենինյան մրցանակի (1970) դափնեկիր է, Աշխատանքային կարմիր դրոշի կրկնակի շքանշանակիր։

×