โครมาโทกราฟี

37,913 views
37,334 views

Published on

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
37,913
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
329
Actions
Shares
0
Downloads
256
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

โครมาโทกราฟี

  1. 1. นางศศิกญญา ดอนดีไพร ัสานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต ๒
  2. 2. วิธีโครมาโทกราฟีกระดาษ (paper chromatography) เป็นการแยกส่วนประกอบของสารละลายที่มีองค์ประกอบมากกว่า 2 ชนิด และเป็นสารที่มีสี การแยกสารโดยวิธีนี้จะอาศัยความสามารถในการละลายของสารที่เป็นองค์ประกอบในตัวทาละลาย และการถูกดูดซับบนตัวดูดซับที่แตกต่างกัน เนื่องจากสารองค์ประกอบมีการเคลื่อนที่ในตัวดูดซับได้ไม่เท่ากัน จึงทาให้สารที่เป็นองค์ประกอบถูกแยกออกจากกัน สาหรับตัวดูดซับที่นิยมใช้กันทั่วไป ได้แก่ ชอล์กและกระดาษกรองการแยกสารโดยวิธีนี้ทาได้โดยใช้ปลายของแท่งชอล์กหรือปลายของกระดาษกรองจุ่มสารละลายเพียงเล็กน้อย หรือจะใช้การหยดสารลงบนตัวดูดซับก็ได้ ถ้าในสารนั้นมีสารที่เป็นองค์ประกอบมากกว่า 1 ชนิด จะสังเกตเห็นสีต่างๆ กระจายตัวออกมาตามระยะทางที่สารละลายซึมผ่านขึ้นมา (แต่ละลีคือสาร 1 ชนิด) โดยสารที่ละลายได้น้อยในตัวทาละลายแต่ถูกดูดซับได้มากจะเคลื่อนที่ขึ้นไปตามแท่งชอล์กหรือกระดาษกรองได้ช้ากว่าสารที่ละลายได้ดีในตัวทะละลายแต่ถูกดูดซับได้น้อย
  3. 3. วิธโครมาโทกราฟี ประกอบด้วยส่วนสาคัญ 2 ส่วน ี 1. ตัวดูดซับหรือตัวดูดซึม เป็นส่วนที่ให้สารเคลื่อนที่แล้วปรากฏเป็นแถบสีตัวอย่างของตัวดูดซับ ได้แก่ กระดาษกรอง แท่งชอล์ก กระดาษซับ กระดาษโครมาโทกราฟี เป็นต้น 2. ตัวทาละลาย เป็นของเหลวที่ทาหน้าที่ละลายองค์ประกอบของสารให้ออกจากกัน แล้วสารแต่ละตัวจะเคลื่อนที่บนตัวดูดซับได้ตามความสามารถของสารนั้นๆตัวอย่างของตัวทาละลายได้แก่ น้า น้าเกลือ แอลกอฮอล์ เป็นต้น
  4. 4. คุณสมบัติของสารละลายที่จะแยกสารต่างๆ โดยวิธีโครมาโทกราฟี 1. เป็นสารละลายที่มีสถานะเป็นของเหลว 2. เป็นสารละลายที่มีสี (ถ้าเป็นสารไม่มีสีต้องใช้เทคนิคที่ยากขึ้น)ตัวอย่าง กรณีที่ 1 สารละลายสีชนิดหนึ่งประกอบด้วยสาร A, B, C เป็นตัวถูกละลาย ความสามารถในการละลายจากมากไปหาน้อย คือ A, B, C ตามลาดับ กรณีที่ 2 สารละลายสีชนิดหนึ่งประกอบด้วยสาร A, B, C เป็นตัวถูกละลาย ความสามารถในการถูกดูดซับโดยชอล์กหรือกระดาษกรองจากมากไปหาน้อย คือ A, B, C ตามลาดับข้อดีของโครมาโทกราฟี 1. สามารถแยกสารที่มีปริมาณน้อยได้ 2. สามารถแยกได้ทั้งสารที่มีสี และไม่มีสี 3. สามารถใช้ได้ทั้งปริมาณวิเคราะห์ (บอกได้ว่าสารที่แยกออกมา มีปริมาณเท่าใด) และคุณภาพวิเคราะห์ (บอกได้ว่าสารนั้นเป็นสารชนิดใด) 4. สามารถแยกสารผสมออกจากกันได้ 5. สามารถแยกสารออกจากกระดาษกรองหรือตัวดูดซับโดยสกัดด้วยตัวทาละลาย
  5. 5. อัตราการเคลื่อนที่ของสาร หรือ Rf (Rate of flow) Rf = ระยะทางที่สารเคมีคลื่อนที่ (cm) ระยะทางทีตัวทาละลายเคลื่อนที่ (cm) ่ สารมีมีค่า Rf มาก แสดงว่าสารมีคุณสมบัติ สบบัติของค่า Rf - สารเคลื่อนที่ได้เร็วหรือมาก - สารถูกดูดซับได้น้อย 1 ค่า Rf ไม่มีหน่วย - สารละลายได้ดี 2 ค่า Rf หาได้จากการทดลองเท่านั้น 3 ค่า Rf มีค่าไม่เกิน 1 สารมีค่า Rf น้อย แสวงว่าสารมีสมบัติ 4 ค่า Rf ขึ้นอยู่กับชนิดของสารและชนิดของตัว - สารเคลื่อนได้ช้าหรือน้อย - สารถูกดูดซับได้มาก ทาละลาย- สารละลายได้น้อย 5 ค่า Rf เป็นค่าเฉพาะค่าคงที่ของแต่ละสาร ตรงนี้มีคำตอบครับ
  6. 6. ใบงานเรือง โครมาโทกราฟี ่ 1. ถ้าเอาสารละลายที่เกิดจากเกลือ นาตาล และสารส้มละลายนา นักเรียนคิดว่า ้ ้สารละลายนีจะแยกโดยวิธีโครมาโทกราฟี ได้หรือไม่ เพราะเหตุใด ้.........................................................................................................................................2. สารละลายชนิดหนึงนาไปแยกโดยวิธีโครมาโทกราฟี แล้วผลการทดลองที่ได้พบว่ามีสี ่บนกระดาษกรองเป็ นสีแดงเพียงสีเดียว นักเรียนจะสรุปได้อย่างไร...........................................................................................................................................................................................................................................................................................3. ประโยชน์ของโครมาโทกราฟี ได้แก่อะไรบ้าง.....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................4. ถ้านักเรียนใช้แผ่นแก้วเคลือบด้วยชอล์กแทนกระดาษในกิจกรรมได้หรือไม่.......................................................................................................................................5. ถ้าใช้กระดาษอื่นแทนกระดาษกรอง หรือของเหลวอื่นแทนนา ผลการทดลองที่ได้จะ ้เหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร...............................................................................................................................................................................................................................
  7. 7. เฉลยใบงาน เรื่อง โครมาโทกราฟี1. ถ้าเอาสารละลายที่เกิดจากเกลือ นาตาล และสารส้มละลายนา นักเรียนคิดว่าสารละลายนีจะแยก ้ ้ ้โดยวิธีโครมาโทกราฟี ได้หรือไม่ เพราะเหตุใด.......ไม่ได้..............................เพราะสารแต่ละชนิดที่ละลายน้านี้ไม่มีสี จึงมองไม่เห็น...................................................2. สารละลายชนิดหนึงนาไปแยกโดยวิธีโครมาโทกราฟี แล้วผลการทดลองที่ได้พบว่ามีสีบนกระดาษ ่กรองเป็ นสีแดงเพียงสีเดียว นักเรียนจะสรุปได้อย่างไร..................................สารละลายสีแดงนี้ มีสารที่ละลายอยู่เพียงอย่างเดียว.........................................................3. ประโยชน์ของโครมาโทกราฟี ได้แก่อะไรบ้าง...1) ใช้แยกสารเนือเดียวที่มีสวนผสมมากกว่า. 2 ชนิด ้ ่เพื่อให้ได้สารที่บริสทธิ์...2) ..ใช้ในการวิเคราะห์เพื่อหาปริมาณและชนิดของสาร ุ....................................................................................................................................4. ถ้านักเรียนใช้แผ่นแก้วเคลือบด้วยชอล์กแทนกระดาษในกิจกรรมได้หรือไม่........ได้.....................................................................................................................................5. ถ้าใช้กระดาษอื่นแทนกระดาษกรอง หรือของเหลวอื่นแทนนา ผลการทดลองที่ได้จะเหมือนหรือ ้แตกต่างกันอย่างไร.......อาจจะได้ผลการทดลองเหมือนหรือแตกต่างกันก็ได้ ขึนอยู่กบความสามารถใน ้ ัการละลายและถูกดูดซับของสาร.........................................................................................................................................................................................
  8. 8. แบบฝึกหัด เรื่อง โครมาโทกราฟีคาชี้แจง ให้นักเรียนทาเครื่องหมาย  หน้าข้อความที่ถูก และทาเครื่องหมาย × หน้าข้อความที่ผิด 1. วิธโครมาโทกราฟีเหมาะสาหรับการแยกองค์ประกอบของสารเนื้อเดียวที่มี ี ส่วนประกอบตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปละลายอยู่ในของแข็ง 2. สิ่งที่สาคัญที่ใช้ในวิธีโครมาโทกราฟีคือตัวดูดซับกับตัวทาละลาย 3. สารที่ต้องการแยกโดยวิธีโครมาโทกราฟีจะต้องมีคุณสมบัติในการเคลื่อนที่บนตัวดูดซับเท่าๆ กัน 4. ข้อดีของวิธโครมาโทกราฟีคือ สามารถใช้ได้ทั้งปริมาณวิเคราะห์ และคุณภาพวิเคราะห์ ี 5. สารที่แยกออกมาจากสารผสมได้ก่อนจะมีความสามารถละลายได้ดีในตัวทาละลายที่ใช้ในการทดลองแต่ถูกดูดซับด้วยตัวดูดซับได้มากจึงสามารถเคลื่อนที่ไปได้ไกล
  9. 9. เฉลยแบบฝึกหัดคาชี้แจง ให้นักเรียนทาเครื่องหมาย  หน้าข้อความที่ถูก และทาเครื่องหมาย × หน้าข้อความที่ผิด × 1. วิธโครมาโทกราฟีเหมาะสาหรับการแยกองค์ประกอบของสารเนื้อเดียวที่มี ี ส่วนประกอบตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปละลายอยู่ในของแข็ง  2. สิ่งที่สาคัญที่ใช้ในวิธีโครมาโทกราฟีคือตัวดูดซับกับตัวทาละลาย × 3. สารที่ต้องการแยกโดยวิธีโครมาโทกราฟีจะต้องมีคุณสมบัติในการเคลื่อนที่บนตัวดูดซับเท่าๆ กัน  4. ข้อดีของวิธีโครมาโทกราฟีคือ สามารถใช้ได้ทั้งปริมาณวิเคราะห์ และคุณภาพวิเคราะห์ × 5. สารที่แยกออกมาจากสารผสมได้ก่อนจะมีความสามารถละลายได้ดีในตัวทาละลายที่ใช้ในการทดลองแต่ถูกดูดซับด้วยตัวดูดซับได้มากจึงสามารถเคลื่อนที่ไปได้ไกล

×