Εργασίες μαθητών

1. 1
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Το μοιρολόγι της φώκιας
Bruegel, Pieter Τοπίο με την πτώση του Ίκαρου
Εργασίες μαθητών

2. 2
To μοιρολόγι της φώκιας
ΟΜΑΔΑ Α΄ (πρόσωπα)
1. Να προσδιορίσετε τα χαρακτηριστικάτης γριάς Λούκαινας μέσα
από τις εκδηλώσεις της (κατά την πορεία της προς τη θάλασσα,
την αφήγηση των αναμνήσεώντης και κατά την επιστροφή της).
Η γριά Λούκαινα αδικημένηαπό τη μοίρα, χάνοντας τα παιδιά και
τον άνδρα της, έχει πλέον μείνει με τη μονάκριβη κόρη της. Ηγριά,
σύμφωνα με το κείμενο, ήταν νοικοκυρά, καθώςπήγε ως το γιαλό,
για να καθαρίσει ρούχα. Ανυποψίαστη όμωςενώ έπλενε τα ρούχα,
δεν αντιλήφθηκε ότι την ακολούθησεη εγγονή της, ούτε κατάλαβε το
θάνατο της μικρής. Έτσι, συνέχισε το δρόμο της επιστροφή της.
2. Πώς περιγράφεται η Ακριβούλα;Τι νομίζετε ότι συμβολίζει η
κάθοδός της στο μονοπάτι;
Η Ακριβούλα περιγράφεται από το συγγραφέα ως επιπόλαια,
παρορμητική,καθώς ακολουθεί το μονοπάτι το οποίοοδηγεί στον
γκρεμό, χωρίς να σκεφτεί ότι έχει νυχτώσει. Ακολουθεί το γλυκό
τραγούδι του βοσκού το οποίοήθελε να ακούσει τόσο πολύ,
χάνοντας με αυτόν τον τρόποτο δρόμοπροςτο σπίτι.
Η κάθοδόςτης στο μονοπάτι συμβολίζει με δραματικότρόποτον
δρόμο της προςτο θάνατο.
3. Ποιος είναι ο ρόλος του μικρού βοσκού στο διήγημα; Εάν ο
βοσκός αντιλαμβανόταντη μικρή Ακριβούλα στον απόκρημνο
δρομίσκο, τι υποθέτετε ότι θα της έλεγε; (απαντήστε σαν να είστε
στη θέση του βοσκού…)
Ο βοσκός παίζονταςτη φλογέρα στάθηκε σαν δέλεαρ για τη μικρή
Ακριβούλα, καθώςτο γλυκό άσμα του ώθησε τη μικρή προς το
μονοπάτι που οδηγούσε στα βράχια, κατά την προσπάθεια της να
βρει τη γιαγιά της, τη Λούκαινα.Όμως ο μικρός βοσκόςδεν
αντιλήφθηκε την παρουσία της μικρής και αυτή από παιδική αμυαλιά
κάθισε εκεί, ακούγοντάς τον,έως ότου νύχτωσε. Στην αδυναμίατης
να βρει το δρόμο τουγυρισμού πήρε το απόκρημνο μονοπάτι, όπου
γλίστρησε προς την θάλασσα, ενώ την κραυγή της συνόδευε το γλυκό
τραγούδι του βοσκού,που τόσο ήθελε να ακούσει η ίδια. Εάν όμως ο
βοσκός την είχε αντιληφθεί;Θα είχε σωθεί τάχα από την Άτροπη
Μοίρα; Τι θα της έλεγε για να τη σταματήσει;
Β. Πού πας μικρή από εδώ, στο δάσος τέτοια ώρα;
Α. Τη γιαγιά μου ψάχνω, τη γρια-Λούκαινα.Πήγε στης θάλασσας τα
βράχια για να πλύνει. Να… νομίζω από αυτό το μονοπάτι είναι.
Β. Μη μικρή μου! Μην κατεβείς από εκεί… τα βράχια είναι πολύ
απότομα. Δε θέλεις να γλιστρήσεις και να γίνεις μεζές καμιάς

3. 3
φώκιας. Η γιαγιά σου αποκλείεται να πήγε από εκεί. Κάποιο λάθος
κάνεις. Έλα, πάμε να σε γυρίσω πίσω στο χωριό.
4. Με ποιο τρόπο πετυχαίνει ο συγγραφέας να μετατρέψει τη φώκια
σε «μορφή» που εκφράζει τονανθρώπινο πόνο;
Η φώκια είναι το μοναδικό πλάσμα που αντιλαμβάνεται το θάνατο
της Ακριβούλας, βγάζει έξω από τη θάλασσα το πτώμα της και το
μοιρολογά. Ο εξανθρωπισμόςτης φώκιας είναι ευρηματικός, επειδή
με τον τρόποαυτό ο αφηγητής αποφεύγει να εκφράσει την
προσωπική του συγκίνηση,τονίζει την τραγικότητα του θανάτου,που
συντελείται ερήμην των ανθρώπων,και βάζει ένα εξωανθρώπινο
πλάσμα να πλέκει το μοιρολόγι, καθώς η φώκια μπορεί να αντιληφθεί
το μακάβριο τουθανάτουκαι να μιλήσει με κατάλληλα λόγια γι’
αυτόν. Αντίθετα όλοι οι υπόλοιποι εξακολουθούν τη ζωή τους, χωρίς
να αντιλαμβάνονται το παραμικρό.
Δέσποινα Χατζηκοσμίδου, Σταύρος Πασσαλής, Αντώνης
Πετροδημόπουλος, Σταύρος Πακαταρίδης
ΟΜΑΔΑ Β΄ (χώρος - χρόνος συγγραφέας)
5. Να προσδιορίσετε το χώρο και το χρόνο του διηγήματος και να
ερμηνεύσετε τη λειτουργία τους στην πλοκή του διηγήματος.
Ποια αίσθηση προκαλεί η περιγραφή του κοιμητηρίουκατά την
ώρα του ηλιοβασιλέματος;
Στην αρχή του κειμένου και στην εξέλιξή του περιγράφεται το μέρος
στο οποίο διαδραματίζεται η ιστορία, μια παραλία, το Κοχύλι της
Σκιάθου. Η παραλία είναι απόκρημνη, βραχώδης και γενικά, όπως
καταλαβαίνουμε μέσα από την περιγραφή της, δεν υπάρχει οπτική
επαφή ανάμεσα στα άτομα του διηγήματος. Αυτό παίζει πολύ
σημαντικό ρόλο στη ροή του διηγήματος, αφού σε διαφορετική
περίπτωση (αν η γρια-Λούκαινα μπορούσε να δει την εγγονή της, και
αν η Ακριβούλα μπορούσε να δει τη γιαγιά της), η πλοκή του
διηγήματος θα ήταν εντελώς διαφορετική.Η αίσθηση που προκαλεί η
περιγραφή του κοιμητηρίου την ώρα του ηλιοβασιλέματος, είναι η
ανησυχία ότι κάτι κακό θα συμβεί σύντομα. Η εικόνα είναι μακάβρια
και ιδιαίτερα όταν συνάμα υπάρχει σκοτάδι. Επίσης η εικόνα του
ηλιοβασιλέματοςυπονοεί το πόσο γρήγορα μια γλυκιά στιγμή της
μέρας γίνεται σκοτεινή και λυπητερή.
Συμπερασματικά, ο συγγραφέας δεν αναφέρει τίποτε σε σχέση με το
χρόνο και το χώρο που να μην έχει σημασία και νόημα. Όλα μας
προϊδεάζουνγια την μοίρα των ηρώων. Το σκηνικόλοιπόν
εμπλέκεται άμεσα και δραστικά στη ροή του διηγήματος.
6. Ένας από τους στόχους του συγγραφέα στα διηγήματά του είναι η
συμμετοχή της φύσης στον ανθρώπινο πόνο. Πώς επιτυγχάνεται
αυτό στο διήγημα;Μπορείτε να συμβουλευτείτε την παρακάτω

4. 4
σελίδα http://www.pi-
schools.gr/download/lessons/hellenic/lykeio/neoel_logo/kath_b.pdf
(Βιβλίο του καθηγητή «Η μαγεία του Παπαδιαμάντη», σελίδα 58)
Ο συγγραφέας του κειμένουδείχνει τον ανθρώπινοπόνομέσω των
στοιχείων της φύσης. Αρχικά παρουσιάζει τον ουρανόνα
σκοτεινιάζει και την ατμόσφαιρα να γίνεται πιο θλιβερή. Με αυτόν
τον τρόπο η φύση συμμερίζεται τον πόνο για το χαμό και συμπάσχει
στο θάνατο της μικρής. Τέλος ο συγγραφέας παρουσιάζει ένα έμψυχο
ον της φύσης, τη φώκια, να κλαίει και να μοιρολογά για το θάνατο
της Ακριβούλας.
7. Να συγκεντρώσετε εικόνες από το βίο και τον τόπο του
Παπαδιαμάντη, και να δημιουργήσετε ένα slideshow με το
photopeach(http://photopeach.com/ χρειάζεται εγγραφή).
Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και εικόνες των ηρώων του
διηγήματος (να βρείτε στο διαδίκτυο ή να ζωγραφίσετε).
Μπορείτε να αντλήσετε φωτογραφικό υλικό από τις παρακάτω
σελίδες ή όποιες εσείς κρίνετε κατάλληλες
http://papadiamantis.net/%CE%96%CF%89%CE%B3%CF%81%CE
%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AE-
%CE%A6%CF%89%CF%84%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B
1%CF%86%CE%AF%CE%B1
http://papadiamantis.org/multimedia/44-pictures1
8. Να δημιουργήσετε μια χρονογραμμή dipity
(http://www.dipity.com/ χρειάζεται εγγραφή)στηνοποία θα
περιλάβετε τα σημαντικότερα γεγονότα της ζωής και του έργου
του Παπαδιαμάντη. Μπορείτε να συμβουλευτείτε τις παρακάτω
σελίδες ή όποιες εσείς κρίνετε κατάλληλες
http://www.greek-
language.gr/digitalResources/literature/education/literature_history/se
arch.html?details=66#prettyPhoto
http://papadiamantis.org/cv6/47-cv-full
http://www.hprt-archives.gr/V3/public/main/page-
assetview.aspx?tid=0000008450&tsz=0&autostart=0 (βίντεο)
Νίκη Φλωρά, Ισμήνη Παπαδοπούλου, Ελένη Παπακωνσταντίνου
ΟΜΑΔΑ Γ΄ (λογοτεχνικό ρεύμα - θέμα)
9. Πώς πετυχαίνει ο συγγραφέας να προσδώσει ρεαλισμό στο
διήγημα;Ποια στοιχεία συντελούνστο χαρακτηρισμότου
διηγήματος ως ηθογραφικού;
O συγγραφέας προσδίδει ρεαλισμό στο διήγημα, καθώς αφηγείται με
χρονική σειρά αληθοφανή γεγονότα που έτυχαν στην γριά-Λούκαινα
και την οικογένειά της. Για παράδειγμα, το ατύχημα της τελευταίας
εγγόνας της, η οποία είχε χαθεί στο δρόμο.

5. 5
Ηθογραφικά στοιχεία του διηγήματος είναι ότι η γριά-Λούκαινα
έπλενε τα ρούχα στη θάλασσα και ότι ο βοσκός έχει το κοπάδι του,
παίζονταςφλογέρα.
10.Οι ιδεολογικοίάξονες γύρω από τους οποίους στρέφεται το έργο
του Παπαδιαμάντη είναι η βαθιά προσήλωση στη χριστιανική
πίστη και η απεικόνιση της ζωής των απλών ανθρώπων. Πού
υπάρχουντα θέματα αυτά στο διήγημα «Το μοιρολόγι της
φώκιας».
Η βαθιά θρησκευτική προσήλωση στο κείμενο είναι ορατή στη σκηνή
όπου η γριά Λούκαινα επισκέπτεται τα μνήματα των νεκρών
αγαπημένων της και στον θρήνο και το μοιρολόγι της.
Η ζωή των απλών ανθρώπωνβρίσκεται σε όλη την έκταση του
διηγήματος,καθώς όλοι οι χαρακτήρεςείναι ταπεινοί άνθρωποι που
πορεύονται στον βίο τους (γριά-Λούκαινα, βοσκός, εγγονή).
11.Ποια λυρικά στοιχεία διακρίνετε στο διήγημα;
Τα λυρικά στοιχεία του κειμένου είναι το πένθιμο μοιρολόγι της
γριάς, η χαρούμενη μουσική του βοσκού, η εικόνα της γολέτας που
βολταντζάρει στη θάλασσα, η εικόνα της αμφιλύκης του νυκτώματος
και της σκοτεινής ασέληνης νύχτας, το μοιρολόγι της φώκιας για το
σώμα της μικρής Ακριβούλας.
12.Ποια στάση ζωής εκφράζουν οι δύο τελευταίοι στίχοι του
μοιρολογιού της φώκιας (που είναι επίσης χαραγμένοι στην
προτομή του συγγραφέα στη Σκιάθο); Συμφωνείτε; Αιτιολογήστε
την απάντησή σας.
Στο τελευταίο δίστιχο του αποσπάσματος από το έργο «Το μοιρολόγι
της φώκιας» αποκρυσταλλώνεται μια ολόκληρη βιοθεωρία,
αντιπροσωπευτικήπολλών ηρώωντων διηγημάτων του
Παπαδιαμάντη.Εκφράζεται λοιπόν μια απαισιόδοξη αντίληψη για τη
ζωή και ως τρόποςαντίδρασης υποδεικνύεται μια παθητική στάση
και μοιρολατρική αποδοχή. Κατά την αντίληψη αυτή η ζωή του
ανθρώπουείναι γεμάτη από αντιξοότητες, βάσανα,καημούς, ένα
φαύλο κύκλο απογοητεύσεωνκαι δυσκολιών. Καμιά ενεργητική
αντίδρασηδεν προβάλλεται ως ορθή στάση ζωής, απλώς υπονοείται
ότι ο άνθρωποςυπομένει στωικά τη μοίρα του, αφού δεν έχει τη
δυνατότητα να την ορίζει.
Παρόλα αυτά η ορθή στάση ζωής αντιτίθεται σ’ αυτή την πεποίθηση.
Η ζωή του ανθρώπουέχει πολλές εναλλαγές, ευχάριστεςκαι
δυσάρεστες, μεταπτώσεις, προβλήματα αλλά και ευτυχείς συγκυρίες,
επιτυχημένες επιλογέςκαι δικαιώσεις.Υπάρχουνωστόσο και
προβλήματααπέναντι στα οποία οφείλουμε να στεκόμαστε δυναμικά.
Ο άνθρωποςαπό τη φύση του διαθέτει τεράστια αποθέματα ψυχικών
δυνάμεων, δενπρέπει να πτοείται απέναντι στις δυσκολίεςαλλά έχει
καθήκον να υιοθετεί μια αισιόδοξη στάση ζωής και να ασπάζεται την

6. 6
άποψη και κάποιωνειδικών,οι οποίοι ισχυρίζονται ότι η θετική
σκέψη θωρακίζει τον άνθρωποκαι τον καθιστά ικανό να
αντεπεξέρχεται στην αντιξοότητα.
Παναγιώτης Ταρπινιάν, Γιάννης Τσιγάρας, Γιώργος Σαββίδης,
Χρύσα Φωτιάδου
ΟΜΑΔΑ Δ΄ (αφήγηση)
13.Ποιους αφηγηματικούς τρόπους χρησιμοποιεί ο συγγραφέας; Σε
ποια σημεία του κειμένου λειτουργεί ο εσωτερικός μονόλογος και
πώς;
Οι αφηγηματικοί τρόποι που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας είναι η
αφήγηση, η οποία γίνεται σε γ΄ πρόσωπο, η περιγραφή και ο
μονόλογος.Εσωτερικόςμονόλογος υπάρχει στο σημείο που η γρια-
Λούκαινα λέει ότι ο θόρυβοςπροήλθε από τα πετραδάκια που πετά
στη θάλασσα ο βοσκός. Αυτό δηλώνει τραγική ειρωνεία, διότι η γριά
είναι ανυποψίαστη για τον τραγικό θάνατο της εγγονής της.
14.Ποια στοιχεία προετοιμάζουντοναναγνώστη (προσημαίνουν)για
το θάνατο της Ακριβούλας; Σε ποιο σημείο του διηγήματος
αποκαλύπτεταιη τραγική ειρωνεία που χρησιμοποιεί ο
συγγραφέας και τι πετυχαίνει με αυτή;
Ο συγγραφέας προετοιμάζει τον αναγνώστη για τον πνιγμό της
Ακριβούλας με αναφορέςπου κάνει σχετικά με το θάνατο της.
Ξεκινά με την καθοδική πορεία της γριάς Λούκαιναςπρος το γιαλό, η
οποία αντιστοιχεί στην πορεία της Ακριβούλας προςτον Άδη, δηλαδή
στο θάνατο. Επίσης, ο συγγραφέας βάζονταςεικόνεςτου κοιμητηρίου
και των λειψάνων αλλά και παρουσιάζονταςτο ηλιοβασίλεμα,
δηλώνει συμβολικάτο θάνατο. Ο ήλιος πέφτει, διότι η Ακριβούλα
πέφτει από γκρεμό και πεθαίνει, σβήνει δηλαδή το φως της ζωής της,
όπως το φως του ήλιου, όταν βασιλεύει.
15.Να ξαναγράψετε την παράγραφο «Ημικρά κατέβη ολίγα
βήματα…τηνπαρουσίαντης.» αφηγούμενοι με εσωτερική
εστίαση από την πλευρά του βοσκού. Μπορείτε να αναδιηγηθείτε
το κείμενο όπως εσείς θέλετε, κάνοντας τροποποιήσεις.
Εγώ είχα βγάλει το κοπάδι μου για την καθημερινή μας βόλτα και
ηρεμούσα καθισμένοςσε ένα ψηλό βουνό κοντά στη θάλασσα.
Έπαιζα τη φλογέρα μου και ήμουν αρκετά απορροφημένος. Σιγά-σιγά
άρχισε να σουρουπώνει και ο ήλιος κρύφτηκε,καθώς πήρε τη θέση
του το λαμπερό φεγγάρι. Βρισκόμουν τόσο ψηλά στο βουνό, αλλά ο
ήχος από το κύμα που έσκαγε στην ακρογιαλιά ήταν τόσο γλυκός και
σαγηνευτικός, πουμε έκανε να σταματήσω τη φλογέρα μου και να
απορροφηθώστο άκουσμά του. Ξαφνικά εκεί που είχα χαλαρώσει
και ήμουν έτοιμος να αποκοιμηθώ,ακούστηκαν δυνατές κραυγές.
Σηκώθηκα αμέσως, κοίταξα από εδώ,κοίταξα από εκεί, τίποτε. Τα

7. 7
ουρλιαχτά θύμιζαν φωνή μικρούκοριτσιού. Κατεβαίνονταςπιο κάτω
και φτάνοντας στα μισά ενός δρομίσκου, είδα μια μικρή κοπελίτσα.
Φαινόταν τρομαγμένη και απεγνωσμένη. Έτρεξα λοιπόν κατευθείαν
προς το μέρος της, θέλοντας να τη βοηθήσω. Προσπάθησα να της
δώσω το χέρι μου αλλά εκείνη κάνονταςμια απότομη κίνηση,
γλίστρησε και έπεσε στη βαθιά παγωμένη θάλασσα. Αμέσως μετά
από αυτό, έτρεξα στην ακρογιαλιά, ελπίζοντας πως θα είναι καλά,
αλλά τίποτε. Η θάλασσα φουρτούνιασε και η μικρή χάθηκε στα
κύματα του πελάγους.
16.Nα δημιουργήσετε ένα βίντεο με το goanimate
(http://goanimate.com/ χρειάζεται εγγραφή)στο οποίο θα
αφηγηθείτε πολύ σύντομα την υπόθεση του διηγήματος.
(ένα δείγμα παρόμοιουβίντεο μπορείτενα δείτε εδώ)
Για την ερώτηση 13 και 15 μπορείτε να ξαναδιαβάσετε την εισαγωγή
του σχολικού βιβλίου (σελ. 12-14) ή να αντλήσετε πληροφορίεςαπό
τη σελίδα http://www.potheg.gr/Treasure.aspx?lan=1 (λήμμα
αφηγηματικοί τρόποι).
Ελένη Παπαδημητρίου,Καλλιόπη Χρυσανίδου, Κατερίνα Πέτκα,
Έλενα Στράντζα
ΟΜΑΔΑ Ε΄ (γλώσσα)
17.Να επισημάνετε τα αντιθετικά ζεύγη εικόνων, σκηνών, προσώπων
που υπάρχουνστο διήγημα και να τα σχολιάσετε.
Τα αντιθετικά ζεύγη εικόνων, σκηνών, προσώπων που υπάρχουνστο
διήγημα είναι αρκετά. Η γριά έρχεται σε αντίθεση με το βοσκό, διότι
είναι μια ηλικιωμένη γυναίκα ενώ ο βοσκός ένας νέος άνδρας.Επίσης
το πένθιμο μοιρολόγι της γριάς Λούκαιναςβρίσκεται σε αντίθεση με
το χαρούμενοάσμα του βοσκού,που υμνεί τη ζωή, τη φύση και τη
χαρά. Ακόμη, η ευχαρίστηση που νιώθει η Ακριβούλα από το
τραγούδι του βοσκού είναι σε αντίθεση με το θυμό που προκαλείται
στη γριά Λούκαινα.Τέλος, ο συγγραφέας δείχνει έντονα τη ζωή
αντιθετικά με το θάνατο.
18.Αφού ξεχωρίσετε τις εικόνες του διηγήματος(σε στατικές,
κινητικές ή ηχητικές), να επισημάνετε τη λειτουργία τους στο
κείμενο. Να αναπαραστήσετε με το σώμα σας 2-3 στατικές
εικόνες του διηγήματος.
Στατικές εικόνες:είχε καθίσει νεαρός βοσκός, ευρίσκετοεπάνω εις
την οφρύν ενός προεξέχοντοςβράχου
Κινητικές εικόνες:κατέρχεται το μονοπάτι, να κολυμπούν εκεί
τριγύρω, κατέβαινετο βράδυ-βράδυη γριά-Λούκαινα, κατέβαινε
σιγά τον κατήφορον, έκυψεν εις την άκρη χθαμαλού βράχου, και
ήρχισε να πλύνη τα ρούχα, είχε βγάλει το σουραύλι από το μαρσίπιόν

8. 8
του, και ήλθε παρά έξω εις τα ρηχά, και ήρχισε ν’ ανέρχεται το
μονοπάτι επιστρέφουσα κατ’οίκον.
Ηχητικές εικόνες:όπου βρέχουν τα κύματα, με ψίθυρον φωνήν
έμελπεν, και άρχισε να μέλπη φαιδρόν ποιμενικόν άσμα, ήκουε μόνον
την φλογέρα.
Με τις εικόνες αυτέςτο διήγημα αποκτά ζωντάνια,αμεσότητα και
παραστατικότητα.
19.α) Το διήγημα αρχίζει με μοιρολόγι της γριάς Λούκαινας και
τελειώνει με μοιρολόγι της φώκιας (αναλογία). Ποιο μεταδίδει
ισχυρότερη συγκίνηση;Να εξηγήσετε γιατί; β)Να συσχετίσετε
την «παγίδευση» της γολέτας στο λιμάνι λόγω άπνοιας με την
«παγίδευση» της Ακριβούλας από τον αυλό του βοσκού
(αναλογία).
α) Ανάμεσα στα δύο μοιρολόγια του διηγήματος, της φώκιαςκαι της
γριάς Λούκαινας, αυτό πουμεταδίδει ισχυρότερη συγκίνηση είναι το
μοιρολόγι της φώκιας, διότι εκφράζει,με τρόπο ποιητικό, μια στάση
ζωής γεμάτη απαισιοδοξία. Το μοιρολόγι αυτό, που δείχνει την
καθοριστική ανθρώπινη μοίρα, τραγουδιέται για ένα μικρό
αδικοχαμένοκοριτσάκι από μία φώκια.
β) Η παγίδευση της γολέτας στο λιμάνι είναι ανάλογη με την
παγίδευση της Ακριβούλας και την προσημαίνει μάλιστα. Η γολέτα
γυρνούσε γύρω-γύρωστο λιμάνι, χωρίς να μπορεί να διαφύγει στο
πέλαγος. Παρόμοια και το κορίτσι παγιδεύτηκε από τον ήχο του
αυλού, ξεχάστηκε στο απόκρημνομονοπάτι, ώσπου
γκρεμοτσακίστηκε,χωρίς να μπορέσει να διαφύγει προς τη γιαγιά
της. Η αναλογία είναι εμφανής.
20.Σε τι συνίσταται η ιδιομορφίατης γλώσσας του Παπαδιαμάντη;
(απαντήστε προφορικά στους συμμαθητές σας). Να ξαναγράψετε
το διήγημα μετά το σημείο «… δεν είχεν αισθανθή την παρουσίαν
της», δίνοντας διαφορετική εξέλιξη στο κείμενο.
Και ξαφνικά βρέθηκε στον πάτο. Η Ακριβούλα με όλη της την
δύναμη και το κουράγιο προσπαθούσε να κολυμπήσει και να βγει στη
στεριά. Από το φόβο και την αγωνία της δεν τα κατάφερνε. Για καλή
της τύχη όμως εκεί βρισκόταν η φώκια, η οποία παρακολουθούσε το
σκηνικό πίσω από ένα βράχο, από την ώρα που έπλενε τα ρούχα η
γρια-Λούκαινα. Με όλη της τη δύναμη και την ταραχή η φώκια
έτρεξε στη μικρή Ακριβούλα.Την σήκωσε, την έβγαλε έξω στη
στεριά, αλλά αφού είδε ότι δεν αντιδρούσε στα σκουντήγματά της,
κατάλαβε ότι δεν άντεξε και πνίγηκε. Τότε η φώκια άρχισε να
μοιρολογάει. Εν τω μεταξύ όσο γινόντουσαναυτά, η μητέρα της
Ακριβούλας και η γρια-Λούκαινα κατάλαβανότι λείπει από το σπίτι
και άρχισαν να την ψάχνουν. Βγήκαν, ρώτησαν τουςγείτονεςαλλά
κανείς δεν είδε τίποτε. Πάνω στην απελπισία τους και στη

9. 9
στεναχώρια, βρήκαν το βοσκό.Ήταν ο μοναδικόςπου είχε δει την
μικρή. Κατευθείαν έτρεξαν προς τη θάλασσα, αφού άκουσαν τη
φώκια να κλαίει. Βλέποντας ξαπλωμένη την Ακριβούλαστο κύμα
άρχισαν να θρηνούν.Ο βοσκός πήδηξε από τα βράχια και
κατευθύνθηκεπρος τη μεριά της. Μόλις την έπιασε, είδε τελικά ότι
τελικά δεν είχε πεθάνει, απλά είχε χάσει τις αισθήσεις της. Για πρώτη
φορά η τύχη της γριάς-Λούκαιναςτης είχε χαμογελάσει. Η
ανακούφιση ήταν τεράστια. Πήραν τη μικρή Ακριβούλα και βάδισαν
προς το σπίτι…
Παύλος Τσιπιζίδης, Χριστίνα Σεϊτίδου, Αρχοντούλα
Χατζηπαναγιώτη,Φένια Σγουρομαλλίδου
ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΓΙΑ ΟΛΕΣΤΙΣ ΟΜΑΔΕΣ
Με τίτλο το δίστιχο
«Σαν να’χαν ποτέ τελειωμό / τα πάθια κι οι καημοί του κόσμου»
να δημιουργήσετε:ή ένα ποίημα ή ένα διήγημα ή ένα άρθρο (σε
σχολική εφημερίδα)ή μια ζωγραφιά.
Καημένη Ακριβούλα, χάθηκε κι αυτή
πάλι έμεινε η Λούκαινα μονάχη την αυγή
ν’ ακούει τ’ άσμα το βαθύ.
Η ψυχή της μαύρη θα γενεί,
ο κόσμος της θα διαλυθεί.
Της πήρε ο χάρος τη χαρά
τον ήλιο έσβησε με μια,
δεν υπάρχει πια χαρά
για τούτη τη γριά.
Θα μείνει μες στη μοναξιά
μονάχη να πονά.
Κακόμοιρη γριά, για πάντα θα ρωτά
πώς χάθηκε στα ξαφνικά η εγγόνα της η μια.