1. ÇÓÐÀÃ ÓÐËÀË I
ÁÑØÓß-íû çºâøººð뺺ð õýâëýâ.
Óëààíáààòàð õîò
2005 îí
Áèò ïðåññ ÕÕÊ
Åðºíõèé áîëîâñðîëûí 11
æèëèéí ñóðãàëòòàé ñóðãóóëèéí
íýãä¿ãýýð àíãèéí ñóðàõ áè÷èã
Ï.Ìÿãìàðñ¿ðýí, Ð.Áèãýðìàà, Ö.Íàðàíòóÿà

2. Òàíèõ òýìäýã
Áóäàõ äàñãàë
Çóðàõ äàñãàë
Õàé÷ëàõ àæèë
Ç¿ñýõ àæèë
Öàâóóäààðàé
Àæèãëààðàé
Çóðãèéã ã¿éöýýæ çóðàõ
Çóðàõ ÷èãëýë
Áèò ïðåññ ÕÕÊ
© Ýíýõ¿¿ á¿òýýë íü Ìîíãîë Óëñûí
Çîõèîã÷èéí ýðõèéí õóóëèàð
õàìãààëàãäñàí.
Çîõèîã÷èä Ï.Ìÿãìàðñ¿ðýí
Ð.Áèãýðìàà
Ö.Íàðàíòóÿà
Ðåäàêòîð Ë.Ãàíáààòàð
Äèçàéíåð Í.Àëòàíòºãñ
Ãðàôèê çóðàà÷ À.Îþóíãýðýë
Õýâëýëèéí õóóäàñ 10
Öààñíû õýìæýý 60õ84 1/8
Çóðàã óðëàë I
DDC
372.52’077
M-985
isbn 99929-73-77-3

3. Îðøèë
Õ¿¿õä¿¿ä ýý!
Òà íàð ñóðãóóëüä îðæ, ñóðàã÷ áîëöãîîëîî. “Çóðàã
óðëàë I” ñóðàõ áè÷èã ÷èíü øèíýýð õýâëýãäýí, áàãà÷óóä
òà íàðûí ãàð äýýð î÷èæ áàéíà. Ýíýõ¿¿ íîìíîîñ òà á¿õýí
öýã, çóðààñ, òîëáî, ºíãèéã ìýäýæ àâàõààñ ãàäíà õÿëáàð
àðãààð õ¿ññýí çóðãàà çóðæ ñóðíà. Óðàí çóðãèéã óíøèæ
÷àääàã áîëíî.
̺í ãóðâàëæèí, äºðâºëæèí, äóãóé ä¿ðñèéã àøèãëàí,
ýðãýí òîéðîíä áàéãàà ýä õýðýãëýë, áàðèëãà áàéãóóëàìæ,
òåõíèê, àìüòàí, òîãëîîì çýðãèéí çàãâàðûã ººðò áàéãàà
ìàòåðèàëààðàà õèéæ ñóðàõ þì.
Èíãýýä á¿ãäýýðýý õàìòäàà óðàí çóðàã, õºäºëìºðèéí
åðòºíöººð àÿëöãààÿ.
Çóðààðàé
Áóäààðàé
Á¿òýýãýýðýé, áàãà÷óóä àà!

4. Ãàð÷èã
1. Çóðàõ àðãàä ñóðöãààÿ............... 5
Çóðãèéí áàãàæ õýðýãñýë.............. 6
Çóðàõ àðãà áàðèë........................ 8
2. Çîõèîæ çóðöãààÿ...................... 11
Öýã.............................................. 12
Çóðààñ....................................... 14
Òîëáî......................................... 16
Ä¿ðñ........................................... 18
ªíãº........................................... 20
Çîõèîìæ.................................... 23
3. ªºðñ人 ä¿ðñýëöãýýå............ 25
Õ¿í çóðàõ àðãà........................... 26
Ìàë, àìüòàí çóðàõ àðãà............ 27
Õýý óãàëç çóðàõ àðãà................. 28
Áàéãàëü çóðàõ àðãà................... 29
Ñýäýâò çóðàã.............................. 30
×èìýãëýë çóðàã.......................... 33
Ìîíãîë çóðàã.............................. 37
Áàðèìëààð óðëàõ àðãà............. 40
4. Ä¿ðñëýõ óðëàãèéí
á¿òýýëòýé òàíèëöúÿ................... 43
Ä¿ðñëýõ óðëàãèéí á¿òýýëèéí
àíãèëàë, òºðºë.......................... 44
Óðàí çóðãèéã õýðõýí
óíøèõ âý?.................................. 45
Ìîíãîë çóðãèéí á¿òýýëòýé
òàíèëöúÿ................................... 46
Óðàí çóðàã.................................. 47
5. Óðëàõ àðãàä ñóðàëöúÿ........... 49
Óðëàëûí áàãàæ õýðýãñýë.......... 50
Çóðàã áóóëãàõ àðãà.................... 56
Çîõèîìæëîí ºðö㺺å................ 57
Áóäàæ ÷èìýãëýöãýýå................. 59
θõ àæèëëàãàà.......................... 60
6. Çîõèîí á¿òýýöãýýå................. 61
Àì äºðâºëæèí ä¿ðñ ................. 62
Äàäëàãà àæèë 1......................... 63
Ãóðâàëæèí ä¿ðñ......................... 64
Äàäëàãà àæèë 2......................... 65
Äóãóé ä¿ðñ................................. 66
7. Çàãâàð÷ëàí á¿òýýöãýýå.......... 67
Ýä õýðýãëýëèéí çîõèîìæ
óðëàöãààÿ.................................. 68
Ýä õýðýãëýë............................... 69
Òåõíèêèéí çàãâàð á¿òýýå.......... 70
Õ¿íèéã çàãâàð÷ëàí á¿òýýå........ 71
Àìüòàí çàãâàð÷ëàí á¿òýýå....... 72
Áàðèëãà áàéãóóëàìæèéí
çàãâàð á¿òýýå............................ 74
Áàéãàëèéí ìàòåðèàëààð
óðëàÿ........................................ 75
Õóóäàñ öààñààð óðëàÿ.............. 77
Õºäºë㺺íò òîãëîîì óðëàÿ...... 78
Ìýðãýæèë á¿õýí ñàéõàí........... 79
Áèä þó ìýäýæ, ñóðñàí áý?....... 80

5. Çóðàõ àðãàä
ñóðöãààÿ
1

6. Çóðæ ýõëýõýä ÷àìä äàðààõ
ç¿éëñ øààðäëàãàòàé.
Ãóàøü
Óñ
Áèéð
Õàðàíäàà
Áàëëóóð
ªíãèéí õàðàíäàà
Ôëîìàñòåð
Çóðãèéí áàãàæ õýðýãñëýý áýëäýýðýé.
Óñàí áóäàã
Çóðãèéí áàãàæ õýðýãñýë

7. Õàðàíäààã ¿ç¿¿ðëýõ
Áàãàæ õýðýãñëýý áýëäýõ, õýðýãëýõ
çºâëºìæèéã ñàéí àæèãëààðàé.
à. Ǻâ á. Áóðóó
Áèéðíèé ¿ñèéã àð÷ëàõ
Õàðàíäàà áàðèõ
Áàëëóóðäàõ
Áèéðíèé áóäãèéã àð÷èæ
óñàíä óãààõ
Çóðãèéí áàãàæ õýðýãñëèéã ÿàæ
çºâ õýðýãëýõ âý? Àæèãëààðàé.

8. Óñ, ïàëèòð ÿìàð ¿¿ðýãòýé âý?
Áóäãèéí íèéë¿¿ð áóþó ïàëèòð íü ºí㺺 ãàðãàõ,
íàéðóóëàõ òàëáàð þì.
Óñ íü áóäàã øèíãýëýõýä òóñàëíà.
Áóäãèéí ºòãºí, øèíãýí ºíãº
òîõèðñîí ýñýõèéã ïàëèòð äýýð
øàëãàíà.
Çóðàõ àðãà áàðèë
Áóäãèéí íèéë¿¿ð áýëäýíý ¿¿.

9. Öàñàí øèðõýã, íàâ÷, áîðîîã
áèéðíèé ¿ç¿¿ðýýð çóðíà.
Çàì, ãîë, ãàçàð çýðãèéã áèéðíèé á¿õ ¿ñýýð çóðíà.
Äýýõ àðãóóäûã àøèãëàí, çºâ áóäàæ
ñóðààðàé.
Óñàí áóäãààð áóäàõ àðãà

10. 10
Çóðñàí çóðãàà òîäðóóëàõäàà ¿çýã áà íàðèéí áèéðýýð
ÿíç á¿ðèéí çóðààñ çóðäàã.
¯çýã, òóøü áîëîí íàðèéí áèéðýýð çóðàõ
äàñãàë õèéãýýðýé.
Òºðºë á¿ðèéí áàãàæààð àæèëëàõ àðãà
Îëîí òºðëèéí
¿çãèéã õýðýãëýæ
áîëíî.

11. 11
Çîõèîæ
çóðöãààÿ
2

12. 12
“Óóðãà÷”
Ä.×óëóóíñ¿õ (9 íàñ)
Öýã íü çîõèîìæèéí ¿íäñýí õýðýãñýë þì. Öààä òàëä
äàâõèæ áàéãàà øàðãà ç¿ñìèéí ìîðüäûã öýãëýñýí íü
ìîðüäîî óëàì ÷ ãî¸ìñîã áîëãîæýý.
Öýã
Çîãñîæ áàéãàà ìîðüä çóð. Íýã ºí㺺ð
áóäàæ, öýãëýýðýé.

13. 13
Öýã¿¿äýýñ çóðààñ á¿òäýã. Öýã¿¿ä õîëáîæ çóðàã çóðíà.
Öýã¿¿äèéã õîëáîñíîîð ÿìàð ä¿ðñ¿¿ä ¿¿ññýí
áàéãààã ÿðèëö. Äóðûí áàéðëàëòàé öýã¿¿ä
àâ. Ò¿¿íèéãýý õîëáîæ ¿çýýðýé.

14. 14 ªãºãäñºí çóðààñààð õýâòýæ áàéãàà òýìýý
çóðààðàé.
“Ñóðãóóëüäàà”
Ä.×óëóóíñ¿õ (7 íàñ)
Çóðààñ íü çîõèîìæèéí ¿íäñýí õýðýãñýë þì.
1. Øóëóóí
2. Íóì
3. Òàõèð
Çóðààñ
Çóðàã äýýð õààíà, ÿìàð çóðààñ îðñíûã àæèãëà.
ßðèëöààðàé.

15. 15Çóðààñíóóäûí ÿëãààã ñàéí àæèãëààðàé.
Äóóðàéí çóðààðàé.
1. Øóëóóí çóðààñ
2. Ìóðóé çóðààñ
3. Òàõèð çóðààñ
4. Äîëãèîëñîí çóðààñ
Çóðàã äýýð ÿìàð çóðààñ îðñîí áàéíà?
Çóðààñààð îíãîö çóðæ ñóðöãààÿ.
Çóðààñààð çóðàã á¿òäýã.
1. 2. 3. 4.

16. 16
“ªâººãèéí人 î÷èõîîð”
À.Íàðàí-ªëçèé
(7 íàñ)
Öýãèéí õýëáýðã¿é òîìîðñîí ä¿ðñëýëèéã òîëáî ãýíý.
Òîëáî íü çîõèîìæèéí ¿íäñýí õýðýãñýë þì. Òîëáî ÿìàð
÷ ºíãºòýé áàéæ áîëíî. Òîëáî + Òîëáî.
Øàð-óëààí, õºõ-õ¿ðýí, íîãîîí-õàð, øàð-
íîãîîí, øàð-õºõ òîëáîíóóäûã äàâõàðëàæ,
òîëáî ¿¿ñãýýðýé.
Òîëáî

17. 17
Ýíý íü õýëáýðæýýã¿é
òîëáî þì.
Ýðòíèé õ¿íèé çóðãèéã àæèãëàöãààÿ.
Òîëáûã ÿàæ õýðýãëýõ òóõàé ÿðèëöààðàé.
Õýëáýðæñýí òîëáî ä¿ðñ ¿¿ñãýíý.
Æèøýý íü: Äýýðõ çóðàã äýýð òîëáîîð
òàõèà á¿òýýñíèéã àæèãëààðàé.
Øèäýò ä¿ðñ-òîëáî
Çóðàã ãàðãàõ ªºðèéí ºí㺺ð
íü áóäàõ
Áèåèéí
òîëáûã áóäàõ
Òîëáî íü çóðàã á¿òýýõ ¿íäñýí õýðýãñýë þì.

18. 18
“Áè ìîðü óíàâ”
Ë.Ýíõãýðýë (6 íàñ)
¯íäñýí ä¿ðñ¿¿ä
Ä¿ðñ
• Çóóâàí äóãóé
• Ãóðâàëæèí
• Äóãóé
• ĺðâºëæèí
¯íäñýí ä¿ðñ¿¿äèéã àøèãëàí, öóâæ ÿâàà
ìîðüòîé õ¿ì¿¿ñ çóðààðàé.
Ä¿ðñ¿¿äèéã äóãààðëàñàí áàéíà. Çóðàã
äýýð ä¿ðñ¿¿ä õààíà áàéãààã îëæ,
ÿðèëöààðàé.
1
2
3
4
2
3
4
1
1
4
4
2

19. 19
“Á¿æèã÷èí îõèí”
Á.Àíóäàðü (6 íàñ)
Çóðàã á¿òýýõ õýðýãñýë íü ä¿ðñ þì.
Ä¿ðñ ÿàæ çóðàã á¿òýýæ áàéãààã àæèãëààðàé.
Ä¿ðñ íü çîõèîìæèéí ¿íäñýí õýðýãñýë þì.

20. 20
¯íäñýí ºíãº
Óëáàð øàð, íîãîîí, ÿãààí ºí㺠õýðõýí ¿¿ñýâ?
ªí㺠íü çîõèîìæèéí ¿íäñýí õýðýãñýë þì.
ªíãº
¯íäñýí ºíã¿¿äèéã àæèãëààðàé.

21. 21
¯íäñýí ºíãº
¯íäñýí ºíãèéí îíöëîãèéã
ÿðèëöààðàé.
1 2
3 4
5 6
7 8
Øàðààð áóäàõ Óëààíààð áóäàõ
Äýâñãýðýý áóäàõ Çóðãàà õ¿ðýýëýõ
Çóðãèéã ºí㺺ð ÿàæ èëýðõèéëýõ âý?

22. 22
Íàð øèã äóëààõàí
Öàñ ìºñ øèã õ¿éòýí
“Õî¸ð àçàðãà”
Ã.̺íõáàÿð (6 íàñ)
“Öàñàí õ¿í”
Í.Áàòìàíëàé (7 íàñ)
1. Äýýðõ çóðãóóä àëü íü äóëààí ºí㺺ð
çóðàãäñàí áý?
2. ßàãààä õ¿éòýí ºí㺠ãýæ íýðëýñýí áý?
Äóëààí áà õ¿éòýí ºíãº

23. 23
Çîõèîìæ
ªºð õóâèëáàðààð ñàíñðûí õºëãèéã çóðæ
áóäààðàé.
Àëèâàà þìûã, çóðãèéí äýâñãýð äýýð ñîíãîí áóóëãàñàí
ä¿ðñëýëèéã çîõèîìæ ãýíý.
“Ìàòðóóä”
Æ.Õàíõ¿¿ (6 íàñ)
Îëîí ÿíçààð çîõèîìæèëæ
áîëíî. ¯¿íä:
1. Ä¿ðèéã çîõèîìæëîõ
2. Ä¿ðñèéã çîõèîìæëîõ
3. ªíãèéã çîõèîìæëîõ
4. Õýý óãàëçûã çîõèîìæëîõ
ãýæ áàéäàã.
1
2
3 4

24. 24
Ä¿ðñ, ýä þìñûã çºâ áàéðëóóëæ,
äýñ äàðààëëûã òîãòîîõ íü ñàéí
çîõèîìæ á¿òýýõ àðãà þì.
Õ¿¿õäèéí á¿òýýëèéã àøèãëàæ,
õ¿¿õýä áîëîí ýä þìñûã õýðõýí
çîõèîìæëîí áàéðëóóëñíûã
àæèãëààðàé.
Ñàíààíààñàà 2-3 áèåò ñîíãîí àâààðàé.
Ò¿¿íèéãýý áàéðëóóëàí çîõèîìæ ¿¿ñãýýðýé.

25. 25
ªºðñ人
ä¿ðñýëöãýýå
3

26. 26
Õ¿íèé õºäºë㺺íèéã àæèãëààðàé.
Õ¿í íü õ¿¿õäèéí á¿òýýëèéí ãîë áààòàð áàéäàã.
1 2 3 4 5
Õ¿í çóðàõ äàðààëàë
Äàäëàãûí äýâòýðòýý õ¿í çóðàõ äàñãàë
õèéíý ¿¿.
Õ¿í çóðàõ àðãà
Äàðààëëààð çóðàõ äàñãàë õèéãýýðýé.

27. 27
Ìàë, àìüòàí çóðàõ àðãà
Ìàë áà àìüòíû çóðàã çóðààðàé.
Õ¿¿õýä á¿ð ìàë àìüòàí çóðàõ äóðòàé.
12
3
4
5
1
2
3
5
Ìàë çóðàõ äàðààëàë

28. 28
×èíèé àìüäàð÷ áóé îð÷èíä áàéãàà
õýý óãàëçààð ÷èìýãëýñýí ýä ç¿éëñèéí
÷èìýãëýëèéã ñàéí àæèãëààðàé.
Õýý óãàëç çóðàõ àðãà
Ìîíãîë ¿íäýñíèé õýý ìàø îëîí ÿíç áàéäàã. Õýý
óãàëçûã áàéðøëààð íü:
1. Õ¿ðýýíä õèéõ
2. Ãîëä õèéõ
3. Áóëàíä õèéõ õýý óãàëç ãýæ àíãèëäàã.
Õ¿ðýýíä çóðàõ õýýã äàäëàãà àæëûí äýâòýðòýý çóðàõ
äàñãàë õèé.
1
2
3

29. 29
Áàéãàëü çóðàõ àðãà
ªºðèéíõºº ìýäýõ öýöýã îðîëöñîí çóðàã
çóðààðàé.
Á.Ìè÷èäìàà (6 íàñ)
Õ¿¿õýä á¿õýí öýöãýíä äóðòàé. ßðãóé, öýýíèéí öýöãýýð
÷èìýãëýë õèéõýä èõ ãî¸ áîëäîã.

30. 30 ªºðèéí çóðàõ ñýäâýý ñîíãîí, çóðààðàé.
Ñýäýâò çóðàã
“Ìèíèé ýýæ”
Í. Àíóæèí (6 íàñ)
“Ýìíýã ñóðãàëò”
Ø.Äýíäýâæàìö (7 íàñ)
Ñýäýâò çóðãèéã çóðàõäàà äàðààõ
äàðààëëààð çóðààðàé. ¯¿íä:
1. Ñýäâýý ñîíãîíî.
2. Ä¿ðñ ãàðãàíà.
3. Äàðàà íü äýâñãýð ºí㺺 òàâèíà.
4. Ä¿ð¿¿äýý áóäíà.
5. Õàìãèéí ñ¿¿ëä õ¿ðýýëíý.

31. 31
1. Çóðãààñ ººðòºº òààëàãäñàí ¿õð¿¿äèéã
äýâòýðòýý õóóëæ çóðààä áóäààðàé.
2. Çóðãèéí ä¿ð¿¿äèéã çóðàõäàà, ÿìàð çóðààñ
õýðýãëýñíèéã ÿðèëöààðàé.
• Çóðàã ãàðãàõäàà çóðààñàà áàë õàðàíäààãààð á¿äýã
ãàðãàíà.
• Äàðàà íü çóðãàà òîõèðîõ ºí㺺ð áóäíà.
“Áîðîî”
Á.Ýíõæèí (6 íàñ)
“¯õýð òóóæ áàéãàà õ¿í”
Æ.Õàíõ¿¿ (6 íàñ)

32. 32
1. Ñýäýâò çóðãèéã àøèãëààä, ººðòºº òààëàãäñàí
ä¿ðèéã ñîíãîí çóðààðàé.
2. Çóðàõ äàðààëëûí äàãóó ººðñ人 çóðàã çóðààðàé.
Ñóðàã÷äûí ñýäýâò çóðãèéí á¿òýýëèéã àæèãëà.
Õýðâýý ÷è èéì ñýäâýýð çóðâàë ÿàæ ä¿ðñëýõ âý?

33. 33
Íààìëûí ºíãèéã ÿðèëöààðàé.
×èìýãëýë çóðàã
Íààìëóóäûã àæèãëàæ, òààëàãäñàí ä¿ðñëýëýý
ºíãèéí öààñààð íààãààðàé.
• Íààìàë äýýð þó ä¿ðñýëñýí áàéíà âý?
• ĺðâºëæèí ä¿ðñ õýä áàéíà âý?
• Ãóðâàëæèí ä¿ðñ õýä áàéíà âý?
• Ä¿ðñ¿¿ä ÿìàð ºíãºòýé âý?
• ªºð ÿìàð ä¿ðñ îðñîí áàéíà âý?

34. 34
“Ñ¿õáààòàðûí õºðºã”
Æ.Ñîäíîìãàâàà
Àëòàíõàðãàíà íààìàë
“Ãîëûí ýðýãò”
Ö.Öàãààí-ªâãºí
¯éñýí íààìàë
Íýã õÿëáàð ä¿ðñëýë ñîíãîí àâ÷ ºíãèéí
öààñààð íààãààðàé.
Íààìëààð ä¿ðñëýëèéã õýðõýí èëýðõèéëñíèéã
çóðàà÷äûí á¿òýýëýýñ àæèãëààðàé.
Íààìàë õèéõäýý:
- Õèéõ íààìëûí çóðãàà óðüä÷èëàí ãàðãàíà.
- Çóðãèéí äàãóó ä¿ðñ¿¿äèéã áýëòãýíý.
- Áýëòãýñýí ä¿ðñýý öàâóóäàæ íààíà.
¯éñýí íààìàë

35. 35Äàäëàãà àæëûí äýâòýð äýýðýý õóñ ìîäûã
ºíãèéí öààñààð íààãààðàé.
Íààõ äàðààëëûã çóðàã äýýð äóãààðëàñàí áîëíî.
Äóãààðûí äàãóó íààõ äýñ äàðààëëûã ÿðèëöààðàé.
×èìýãëýë íààìàë

36. 36
“Íóãàñ”
ªíãèéí öààñàí øèãòãýìýë
1. Øèãòãýìýë çóðàã íààìàë çóðãààñ ÿìàð ÿëãààòàé âý?
2. Íóãàñ çîõèîìæèéã á¿òýýõýä ÿìàð ºí㺠ãîëëîñîí áý?
Øèãòãýìýë çóðãèéã á¿òýýõäýý:
1. Óðüä÷èëàí ãàðãàñàí õàð çóðàã àøèãëàíà.
2. Çóðàãòàé ºí㺠òîõèðîõ ºíãèéí öààñûã äºðâºëæèí
õýð÷èæ áýëäýíý.
3. Áýëäñýí öààñàà çóðàã äýýð íààíà.
“Ñ¿ðýë íààìàë”
Õ¿¿õäèéí á¿òýýë
Øèãòãýìýë çóðàã

37. 37
Ìîíãîë çóðàãò ¿¿ë çóðàõ
Ìîíãîë çóðàãò óóë, òîëãîä çóðàõ
¯¿ë áà óóë çóðñàí àðãûã àæèãëààä, çóðãèéí
äýâòýð äýýðýý çóðààðàé.
Ìîíãîë çóðàã
Ìîíãîë çóðàãò ¿¿ë çóðàõäàà òàë äóãóé ä¿ðñèéã çàëãàæ
çóðàõ áàéäëààð ¿¿ëèéã çîõèîìæëîí ä¿ðñýëíý.

38. 38
Ìîä çóðñàí àðãûã ñàéí àæèãëààä, ººðºº çóðààðàé.
Íàâ÷ çóðñàí àðãûã àæèãëàæ, äóóðàéí
çóðààðàé.
Ìîäíû íàâ÷èéã çóðàõäàà ýõíèé 3 íàâ÷íààñ
ñàëáàðëóóëàí, íàâ÷ á¿ðèéí ä¿ðñëýëèéã íóìàí
çóðààñààð çóðæ ä¿ðñýëíý.
Ìîíãîë çóðãààð ìîä çóðàõ

39. 39
1. Õàä, ÷óëóó çóðñàí ñàìíàà çóðààñûã àæèãëàæ, ººðºº
çóðæ ¿çýýðýé.
2. Õàä çóðñàí çóðãèéí çóðààñ ÿàãààä ººð ººð áàéíà âý?
Õàä ÷óëóóã ìîíãîë çóðàãò çóðàõäàà:
1. Õàä ÷óëóóíû åðºíõèé õýëáýð òºðõèéã ãàðãàíà.
2. Õàä ÷óëóóíû äàâõðàà ¿å á¿ðä òîõèðñîí ñàìíàà õèéæ ºãíº.
Ìîíãîë çóðàãò õàä ÷óëóóã çóðàõ
ñàìíàà

40. 40
Õ¿¿õä¿¿äèéí áàðüñàí áàðèìëûã àæèãëààðàé.
1. ªºðèéí äóðòàé ñýäâýýð áàðèìàë áàðèàðàé.
2. Õ¿¿õä¿¿äèéí áàðèìëûí ºíãº, ä¿ðñèéã
ÿðèëöààðàé.
Áàðèìëààð óðëàõ àðãà
Õ¿¿õä¿¿ä áàðèìëààð ìàë àìüòàí, õ¿í, ñàâ ñóóëãà
áîëîí ¿ëãýðèéí áààòðóóäûã áàðüäàã. Òýäíèé áàðèìàëä
ä¿ðñ, ºíãº, öýã çóðààñ ºâºðìºöººð øèéäýãääýã.

41. 41
Áàðèìàë áàðèõàä öýã çóðààñ, òîëáî çýðýã
çîõèîìæèéí õýðýãñýë õýðõýí õýðýãëýãäñýíèéã
ÿðèëö.
Çóðàã äýýðõ ä¿ðñ¿¿äèéã áàðèìëààð õèé.
Áàðèìëûí ÷èìýãëýëèéã àæèãëààðàé.

42. 42 1. Áàðèìàë áàðèõ äàðààëëûã ñàéí àæèãëààðàé.
2. Äýýðõ äàðààëëûã àøèãëàí, õ¿íèé ä¿ðñ õèéãýýðýé.
Áàðèìàëä õýðýãëýõ áàãàæóóä
Õ¿íèé áàðèìëûã áàðèõäàà:
1. Áàðèìëàà ñîíãîíî.
2. Áàðèìëàà ç¿ñíý.
3. Áàðèìëàà õýëáýðæ¿¿ëíý.
à. Òîëãîéã õèéõ.
á. Ìàëãàéã õèéõ.
â. Õºëèéã õèéõ.
4. Óãñàðíà.
5. Í¿ä, àìûã ãàðãàíà.
6. ×èìýãëýíý.
Áàðèìëààð àæèëëàõ àðãà áàðèë

43. 43
Ä¿ðñëýõ
óðëàãèéí
á¿òýýëòýé
òàíèëöúÿ
4

44. 44
Óðàí
çóðàã
Óðàíá
àðèëãàÃî¸ë÷è
ìýãëýë
Óðàí á
àðèìàë
Ä¿ðñëýõ óðëàãèéí
á¿òýýëèéí àíãèëàë, òºðºë

45. 45
Óðàí çóðãèéã õýðõýí
óíøèõ âý?
Çóðàã óíøèõ äàðààëëûã àøèãëàí, õ¿¿õäèéí
çóðàã áîëîí çóðàà÷äûí á¿òýýë óíøààðàé.
Óðàí çóðãèéã óíøèõäàà:
• Çóðàã áà çóðàà÷èéí íýð
• Ãîë áà òóñëàõ ä¿ð
• Çóðãèéí ºã¿¿ëýìæèéã òàéëáàðëàíà.
• Çîõèîìæèéí ºíãº, àëñëàëòûã ÿðèëöàíà.
• Ä¿ðñëýõ óðëàãèéí á¿òýýëèéí àíãèëàë,
òºðëèéã ìýäýæ àâíà.

46. 46
“Í¿¿äýë”
Ö.Ìèíæ¿¿ð
Ìîíãîë çóðãèéí
á¿òýýëòýé òàíèëöúÿ
Çóðàã äýýðõ ìîä, ¿¿ë, óóë, õàä, ÷óëóóã íýã
á¿ð÷ëýí àæèãëààä, çóðæ ¿çýýðýé.

47. 47
Óðàí çóðàã
“Àçàðãàíû íîöîëäîîí”
Î.Öýâýãæàâ
ßàãààä “Àçàðãàíû íîöîëäîîí” ãýæ íýðëýñýí
áý? Çóðãèéí ãîë áà òóñëàõ ä¿ðèéí òàëààð
ÿðèëöààðàé.

48. 48
“Àæëûí äàðàà”
Ã.Îäîí
Çóðãèéí ãîë ä¿ð àëü íü âý? Òóñëàõ ä¿ð
ÿìàð ¿¿ðýãòýé îðñîí áý?
Àæëûí äàðàà
Ñàëõèíû ¿ç¿¿ðò ÷èéã ¿íýðòýí áîðîî îðîéòîæ,
íàìàðøèæ áàéãàà íü í¿äíýý òóñíà. Íóòãèéí õ¿ì¿¿ñ õýñýã
õýñãýýðýý áîëîí õàäëàíä ãàð÷ýý. Õ¿í õ¿÷ äóòìàã ÷ àæèë
íýëýýä óðàãøòàé.
Òàìõèà íýðýí ñóóãàà ºâãºí àæèëñàã áóñ çàëóóä
õºäºëìºðëºõèéí à÷ òóñûã çºâëºæ ñóóíà. Çàëóó
õºäºëìºðèéã îéëãîæ, àõìàä ¿åýñ õîöðîõã¿é àæèëëàõ
òýì¿¿ëýë áèé áîëîõ íü äàìæèãã¿é.

49. 49
Óðëàõ àðãàä
ñóðàëöúÿ
5

50. 50 Óðëàëûí õè÷ýýëèéí áàãàæ õýðýãñëýý
áýëòãýýðýé.
Óðëàëûí áàãàæ õýðýãñýë
Õàðàíäàà
Óðëàæ ýõëýõýä ÷àìä äàðààõ áàãàæ õýðýãñýë
øààðäëàãàòàé.
Øóãàì
Ãîðòèã
Õàé÷Öàâóó
Öààñíû õóòãà
ªíãèéí óòàñ
ªíãèéí öààñ

51. 51
1. Õýìæèõýä ÿìàð áàãàæ õýðýãëýäýã âý?
2. ªºðòºº áàéãàà õýìæèõ áàãàæèéã
íýðëýýðýé.
Çóðæ, õýìæèõýä õàðàíäàà, øóãàì, õýâ, ºíöºã õýìæèã÷
õýðýãòýé áàéäàã.
Õýìæèõ áóþó õýìæýý òàâèõàä øóãàìíû “0” õóâààðèàñ
ýõëýí õýìæèíý.
Øóãàì íü õýìæèõýä áîëîí òýãø øóëóóí øóãàì òàòàõàä
õýðýãòýé áàãàæ þì.
Õýìæèæ ñóðúÿ

52. 52 Õàé÷ õýðýãëýõ àðãûí òóõàé ÷è þó ìýäñýí
áý? Ýýæ, ààâäàà ÿðüæ ºãººðýé.
Ìàòåðèàëûã òàéð÷ ººëºõ, òýãøëýõ,
õàñàõàä õàé÷èéã õýðýãëýäýã.
Õàé÷ààð çóðãèéí äàãóó øóëóóí
õàé÷èëæ áàéíà.
Õàé÷èéã çºâ áàðèõ íü ìàø ÷óõàë
Õàé÷èéã ¿ç¿¿ðýýð íü õ¿íä ºãäºãã¿é.
Àþóëã¿é àæèëëàãààíû ä¿ðýì
- Õàé÷àà òîãòìîë íýã ãàçàð òàâèàðàé.
- Õàé÷íû ¿ç¿¿ðèéã àíãàéëãàæ òàâüæ áîëîõã¿é.
-Õàé÷èéã áóñäàä áàðèóëààð íü ºã÷ õýâøèõ íü ÷óõàë.
Õàé÷ààð þó õèéäýã âý?

53. 53
Çóðàã ãàðãàõ, õàé÷ëàõ àðãûã ñàéí
òîãòîîãîîðîé.
Õàé÷àà çºâ áàðüæ õàé÷ëàõ äàñãàë õèéãýýðýé.
1. Ǻâ ñîíãîõ
2. Ǻâ áàðèõ
3. Ǻâ õýðýãëýõ
Õàé÷àà çºâ áàðèõ
Ýñã¿¿ðýýð çóðàã ãàðãàõ
Òóóø õàé÷ëàõ
Äóãóéëæ õàé÷ëàõ
Áàãàæèéã çºâ ñîíãîí õýðýãëýõ

54. 54
Öààñ
êàðòîíîîð
ªíãèéí öààñûã þóíä õýðýãëýäýã âý?
Çàãâàðûã ÿìàð ìàòåðèàëààð õèéäýã âý?
Çàãâàð
(Ìàøèí òåõíèê)
Òîãëîîì
(ªðäºã,
ýâë¿¿ëäýã,
óãñàðäàã ã.ì.)
Ñóðãàëòûí
õýðýãëýë
Çàãâàð
(Áàéøèí áàðèëãà
òºðºë á¿ðèéí áèåò)
- Âàòìàí öààñààð æèæèã çàãâàð áîëîí ¿ç¿¿ëýí õèéíý.
- ªíãèéí öààñûã ÷èìýãëýõ àæèëä àøèãëàíà.
- Êàðòîíûã áèåò çàãâàð õèéõýä õýðýãëýíý.
¯¿íèéã ìýäýõ ¿¿
Âàòìàí öààñ, ºíãèéí öààñ, êàðòîí íü óðëàí á¿òýýõ
àæèëä ºðãºí õýðýãëýãääýã ìàòåðèàë þì.

55. 55
Ýìõ öýãöòýé áàéõ íü àìæèëòòàé ñóðàëöàõ ¿íäýñ þì.
Àëèìàà îõèí, Áàòàà õ¿¿ õî¸ðûí àæèëä òóñëààðàé.
Õýí þó õèéæ áàéíà? Äóãóé ä¿ðñ äîòîð çºâ äàðààëëûã
òýìäýãëýýðýé.
Õ¿¿õä¿¿äèéí õèéæ áàéãàà àæëûã
äàðààëëààð íü ÿðèëöààðàé.
Ǻâ äàðààëàëä îðóóëààðàé

56. 56 Çóðàã áóóëãàõ àðãóóäààñ àëü íýãèéã íü
àøèãëàí, çóðàã áóóëãàæ çóðààðàé.
Çóðàã áóóëãàõ àðãà
Çóðãèéã õýä õýäýí àðãààð äýâñãýðò äýýð çóðæ áóóëãàíà.
¯¿íä:
1. Øóóä çóðàõ
2. Õîðòîé öààñ õýðýãëýõ
3. Ãýðýëò¿¿ëæ áóóëãàõ
4. Öîîëáîð áóþó ýñã¿¿ðýí õýâ àøèãëàí çóðàã áóóëãàõ
çýðýã àðãà áàéäàã.

57. 57
1. Çîõèîìæèéí ººð àðãóóäûã ìýäýõ ¿¿?
2. Äýýðõ àðãóóäûã çóðãèéí õè÷ýýëä
õýðýãëýýðýé.
Çîõèîìæëîí ºðö㺺å
Äàðààõ ä¿ðñ¿¿äèéã ñîíãîí àâ÷ çîõèîìæ ºðö㺺å.
Çîõèîìæèéí ä¿ðñ¿¿äèéã
òàðààí áàéðëóóëæ çîõèîìæ
¿¿ñãýõ àðãà
Ýíý àðãûã äýëãýìýë
çîõèîìæ ãýíý.
Çîõèîìæèéí òºâä ãîë ä¿ðñèéã
àâààä, áóñäûã íü òîéðóóëàí
áàéðëóóëàõ àðãà
Ýíý àðãûã íýã òºâòýé
çîõèîìæ ãýíý.
Ä¿ðñ¿¿äèéã ºíãèéí öààñààð õèéæ, ºíãºòýé öààñàí äýýð
çîõèîìæîî îëæ íààãààðàé.

58. 58 1. Ãóðâàëæèí ä¿ðñýýñ á¿òñýí ýä ç¿éëñèéã íýðëýíý ¿¿.
2. Ãóðâàëæèí ä¿ðñ õàé÷ëàí ãàöóóð ìîä íààíà óó.
Àëü áèåò íü äàðààõ
ä¿ðñ¿¿äýýñ á¿òñýí áý?
Çóðàã äýýðõ áèåò¿¿ä ÿìàð
ä¿ðñýýñ á¿ðäñýí áý?

59. 59Äàðààëëûã áàðèìòëàí, äàäëàãûí
äýâòýðòýý ¿õýð çóðààä áóäàæ ÷èìýãëýýðýé.
Áóäàæ ÷èìýãëýöãýýå
Çóðñàí ä¿ðýý áóäàæ ÷èìýãëýõäýý äàðààõ äàðààëëûã
áàðèìòàëäàã.
Ñàíàìæ:
Çóðãèéã áóäàõäàà çóðãèéí äýâñãýð,
ãîë ä¿ðñëýëèéí ºíãèéã ýõýëæ
áóäíà.
1
èõ áèå
2
äýâñãýð
3
÷èõ, õàìàð
4
í¿ä
5
òîëáî
6
áèåèéí á¿õ
õàð õýñã¿¿ä
Ýâë¿¿ëäýã òîãëîîì áóäààðàé.

60. 60
θõ àæèëëàãàà
1. Ãàð î¸äîëä ÿìàð áàãàæ õýðýãëýäýã âý?
2. θäîëä õýðýãòýé áàãàæ ìàòåðèàëóóäàà
áýëäýýðýé.
θõîä ç¿¿ óòàñ, î¸õ äààâóó, õóðóóâ÷ õýðýãòýé.
Ç¿¿ãýýð àþóëã¿é àæèëëàõ ä¿ðýì
- Õóðóóâ÷ õýðýãëýæ ñóðàõ õýðýãòýé.
- Ç¿¿ã ç¿¿íèé õàòãóóðò õàòãàæ áàéãààðàé.
- Ç¿¿ã ñóë îðõèæ áîëîõã¿é.
- Ç¿¿ã àìàíäàà çóóõûã öýýðëýýðýé.
Õºøèõ î¸äîë

61. 61
Çîõèîí
á¿òýýöãýýå
6

62. 62
ĺðâºëæèí ä¿ðñ äºðâºí èæèë òàë, äºðâºí èæèë ºíöºãòýé.
Øóóä
çóðàõ
Õýâ
àøèãëàõ
Ñàâõààð
ºðºõ Íóãàëæ õàé÷ëàõ
Ä¿ðñèéí çîõèîìæ
Õýâòýý áàéðëàë
Áîñîî áàéðëàë
Íàëóó áàéðëàë
Õýâòýý äàâõöóóëàõ
Ä¿ðñ á¿òýýõ àðãûã àøèãëàæ, àì äºðâºëæèí
ä¿ðñ á¿òýýãýýðýé.
Àì äºðâºëæèí ä¿ðñ
Áîñîî äàâõöóóëàõ
Øóãàìààð
õýìæèæ
çóðàõ

63. 63
1. Àì äºðâºëæèí ä¿ðñýýð õèéñýí ñàíäëûí çàãâàðûã
àæèãëà.
2. Àì äºðâºëæèí öààñààð àÿãà õèéãýýðýé.
Äàäëàãà àæèë 1
à
á
â
ã ä
Óñ õèéõ öààñàí àÿãà
Øèðýý
à, á, â, ã, ä-àÿãûã öààñààð íóãàëæ õèéõ àæëûí äàðààëàë

64. 64
Ãóðâàëæèí ä¿ðñ ãóðâàí òàë, ãóðâàí ºíöºãòýé.
1. Ãóðâàëæèí ä¿ðñýýñ á¿òñýí ýä ç¿éëñèéã íýðëýíý ¿¿.
2. Ãóðâàëæèí ä¿ðñ õàé÷ëàí ãàöóóð ìîä íààãààðàé.
Ãóðâàëæèí ä¿ðñ
ĺðâºëæèí ä¿ðñýýñ ãóðâàëæèí
ä¿ðñ á¿òýýõ àðãà
1
2
3

65. 65
Áàéøèíã á¿òýýñýí õýñã¿¿äèéí ºíãèéã ñîëüæ
áàéøèíã áóäààðàé.
1. Ñàíäëûí çàãâàðûã êàðòîí öààñààð õèé.
2. Ñàíäëûí á¿ðäýë õýñã¿¿äèéã õèéõäýý
ýñã¿¿ðèéã àøèãëààðàé.
Äàäëàãà àæèë 2

66. 66
1. Äóãóé ä¿ðñ îðñîí ýä ç¿éëèéã, ºíãºòýé íü
íýðëýýðýé.
2. Äóãóé ä¿ðñ á¿òýýõ ººð àðãà ìýäýõ ¿¿?
Äóãóé ä¿ðñ
Äóãóé ä¿ðñ á¿òýýõ àðãà
ĺðâºëæèí öààñ äºðºâ íóãàëæ õàé÷èëæ á¿òýýõ àðãà
Ãîðòèãîîð áàéãóóëæ
á¿òýýõ àðãà

67. 67
Çàãâàð÷ëàí
á¿òýýöãýýå
7

68. 68
Ýä õýðýãëýëèéã çàãâàð÷ëàí ä¿ðñëýõ
Çàãâàð÷èëñàí ä¿ðñ¿¿äèéí á¿òöèéã àæèãëààðàé.
Õ¿¿õä¿¿ä ýý! Äýýðõ ä¿ðñ¿¿äèéã çàãâàð÷èëæ
çóðöãààíà óó.
Ýä õýðýãëýëèéí
çîõèîìæ óðëàöãààÿ

69. 69ªºðèéíõºº ìýäýõ öýöýã îðîëöñîí
çóðàã çóðààðàé.
Çóðãèéí äàãóó öààñààð óðëàæ õààëãàíû öààíà ààâ
ýýæòýéãýý àâàõóóëñàí çóðãàà õèéãýýðýé.
Ýä õýðýãëýë

70. 70
Ìàøèí òåõíèê¿¿ä ÿìàð ä¿ðñýýñ á¿òñýí áàéãààã àæèãëàöãàà.
Õ¿¿õäèéí òýðýã, óðàëäààíû ìàøèí,
ïóóæèíãèéí çàãâàð á¿òýýãýýðýé.
Òåõíèêèéí çàãâàð á¿òýýå
Ñàðíû óÿàíààñ ïóóæèíã
ñàëãààðàé.

71. 71
“Àðãàëä ÿâñàí èæèé” çàãâàð õèéãýýðýé.
Äýýðõ çàãâàðóóäûã ºíãèéí öààñààð õèéæ
äýâòýðòýý íààãààðàé.
Õ¿íèéã çàãâàð÷ëàí á¿òýýå
Çàãâàðóóäûã àæèãëààðàé.
Çàãâàð ÿìàð ä¿ðñýýñ á¿òñýí áý?

72. 72
Àìüòíû çàãâàðóóäûã àæèãëàãòóí.
Çàãâàðóóäàä îðîîã¿é ä¿ðñèéã íýðëýýðýé.
Çàãàñûã óÿàíààñ ñàëãàæ òóñàëíà óó.
“Ìèíèé õýíç õóðãà” ñýäâýýð çàãâàð
á¿òýýãýýðýé.
Àìüòàí çàãâàð÷ëàí á¿òýýå

73. 73
1. Òóóëàé, ìîðü óíàñàí õ¿íèéã ÿìàð ä¿ðñ¿¿äýýð á¿òýýñíèéã
àæèãëà.
2. Òîãëîîìûã äàäëàãà àæëààðàà õèéæ, ãî¸ òîãëîîìòîé
áîëîîðîé.
Õºãæèëòýé ãàëóó
Õýðýëäýæ ìàðãàõûã ìýääýãã¿é
Õºãæèëòýé öàãààõàí ãàëóó áè
Ãàéòàé ñîíäóóëä òýýãëýæ óíààä
Ãàçðààð íýã áóòàð÷èõëàà.
Óðàãøã¿é èëáýíõ ºðºõ人
Óñàí îíãîö áîëãî÷èõëîî
Òóñëàà÷ äýý íàäàä òóñëàà÷!
Òºðñºí áèåèéã ìèíü á¿òýýãýý÷!
ªºð þó á¿òýýæ áîëîõûã
ªºðñ人 ñàéí àæèãëàöãàà.
• Ø¿ëãèéã óíøààä, öýýæëýýðýé.
1
23
4
5 6
7
1
5
3
7
4
6

74. 74 “Ìóóðûí áàéøèí”-ãèéí çàãâàð á¿òýýãýýðýé.
Áàðèëãà áàéãóóëàìæèéí
çàãâàð á¿òýýå
Þóíû çàãâàð áàéãààã àæèãëààðàé.
Çàãâàðûã á¿òýýñýí ä¿ðñ¿¿äýýñ äóòóó ä¿ðñèéã îëîîðîé.

75. 75×óëóó àøèãëàí óðëàãèéí á¿òýýë õèéíý ¿¿.
Áàéãàëèéí
ìàòåðèàëààð óðëàÿ
Íàâ÷,öýöýã,òºðºëá¿ðèéíóðãàìëûíõàòààìàë,áîðãîöîé,
÷óëóóã àøèãëàí ÿíç á¿ðèéí á¿òýýë õèéæ áîëíî.
×óëóóãààð á¿òýýñýí ÷èìýãëýë¿¿ä
×óëóóãààð óðëàÿ

76. 76
Íàâ÷ààð çàãàñ óðëàöãààÿ
1 2
3 4
5
Ä¿ðäýý òîõèðóóëæ, ºíãèéí
äýâñãýð öààñ ñîíãîí àâíà.
Çàãàñíû ñ¿¿ëèéã
íààíà.
Ñýðâýý, çàãàëìàé,
ñýë¿¿ðèéã íààíà.
Í¿äèéã öààñààð
õèéæ íààãààä, àìûã
ãàðãàíà.
Çàãàñíû èõ áèåèéã
íàâ÷ààð íààíà.
Íàâ÷ààð àæèëëàõ àðãà
1. Íàâ÷àà ò¿¿æ áýëäýíý.
2. Öýâýðëýæ þìàíä õàâ÷óóëæ òýãøèëíý.
3. Íàâ÷ààðàà ä¿ðñ ¿¿ñãýæ íààãààðàé.
Íàâ÷ àøèãëàí, óðëàãèéí á¿òýýë õèéãýýðýé.

77. 77
Õóóäàñ öààñààð óðëàÿ
Õóóäàñ öààñààð òàâèëãûí çàãâàð óðëàõ àðãà
“Öààñàí õàéðöàã” óðëàöãààÿ.
1
2
3
4
5
6
Äýýðõ çààâðûí äàãóó öààñààð õàéðöàã
á¿òýýãýýðýé.
Øèðýýíèé çàãâàð
Øèðýý, ñàíäëûí çàãâàð

78. 78
Õ¿¿õä¿¿ä ýý, äàäëàãà àæëààðàà íîõîéíû
çàãâàðûã õèéæ, íýã õºäºë㺺íò òîãëîîìòîé
áîëîîðîé.
Õºäºë㺺íò òîãëîîì óðëàÿ
Àëèàëàã÷ ãèìíàñòèê õèéæ áàéíà.
Óòàñíààñ òàòàõ
• Õºäºë㺺íò òîãëîîì õýäýí õýñãýýñ á¿ðäñýí áàéíà?
• Áèäíèé ¿çñýí ä¿ðñ áàéíà óó?
Íîõîé ÿìàð õºäºë㺺í õèéõ áîë?

79. 79
Ìýðãýæèë á¿õýí ñàéõàí
Çóðàã äýýðõ áàãàæèéí äàãóó ìýðãýæëèéí òóõàé ÿðèëöààðàé.
Ýöýã ýõ áóþó àõ ýã÷èéíõýý ìýðãýæëèéã
çóðààðàé.

80. Ä¿ãíýõ æóðàì
Äàñãàëûã õèéãýýä, áàãøäàà ¿ç¿¿ëæ,
ä¿ãí¿¿ëýýðýé.
Íýã äàñãàë çºâ áîë 10 îíîî
80-100 îíîî àâáàë Ìàø ñàéí
60-79 îíîî àâáàë Ñàéí áàéíà
40-59-îíîî àâáàë ĺõºæ áàéíà
Çóðãèéí áàãàæ õýðýãñëèéã íýðëýæ,
õýðýãëýõ òàëààð ÿðèëöààðàé.
Çîõèîìæèéí ¿íäñýí õýðýãñýëä
îðîõ ç¿éëñèéí ºìíºõ äóãààðûã
äóãóéëààðàé.
à. Öàã á. Áóäàã â. Çóðààñ
ã. Óñ ä. Òîëáî å. Ä¿ðñ
Äàðààõ 3 õýñýãò îðîõ ºíãèéã
áè÷ýýðýé.
à. ¯íäñýí ºí㺠__________
á. Äóëààí ºí㺠__________
â. Õ¿éòýí ºí㺠__________
Òîõèðîõ çóðãèéã çºâ õîëáîîðîé.
à. Ä¿ðèéã çîõèîìæëîõ
á. Ä¿ðñèéã çîõèîìæëîõ
â. ªíãèéã çîõèîìæëîõ
ã. Õýý óãàëçûã çîõèîìæëîõ
Ãýðèéíõýý òàâèëãûã
áàðèìëààð õèéãýýðýé.
Î.Öýâýãæàâ, “Àçàðãàíû íîöîëäîîí” çóðãèéã
óíøààðàé. ªºðèéí ñýòãýãäëèéã ÿðü.6
Óðëàëûí áàãàæ
õýðýãñëèéã
çóðààñààð çºâ
õîëáîîðîé.
à. Õýìæèõ áàãàæ
á. Çóðàõ áàãàæ
â. Õàé÷ëàõ áàãàæ
7
8
×è ÿìàð, ÿìàð ä¿ðñ ìýääýã áîëñîí áý?
Íýðèéã ä¿ðñòýé òîõèðóóë.
Äóãóé
Ãóðâàëæèí
Àì äºðâºëæèí
9ĺðâºëæèí ä¿ðñýýð
õ¿í ä¿ðñëýýðýé.
Âàãîí, ãýðèéã
ä¿ðñýýð
çîõèîìæëîîðîé.10
Áèä þó ìýäýæ,
ñóðñàí áý?