SlideShare a Scribd company logo
1‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
‫די‬ ‫און‬ ‫תורה‬ ‫די‬ ‫דורך‬ ‫געווארן‬ ‫איבערגעגעבן‬ ‫אונז‬ ‫זענען‬ ‫זאכן‬ ‫גרויסע‬ ‫און‬ ‫סך‬ ‫א‬ ‫ווייל‬. ‫טש‬ ‫סיראא‬ ‫פון‬ ‫זון‬ ‫דער‬ ‫שקע‬ ‫יאא‬ ‫פון‬ ‫חכמה‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫ג‬ ‫לאא‬ ‫פראא‬ ‫דער‬1
‫ניט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫פון‬ ‫;און‬ ‫חכמה‬ ‫און‬ ‫לערנען‬ ‫פאר‬ ‫ווערן‬ ‫געלויבט‬ ‫דארף‬ ‫ישראל‬ ‫וואס‬ ‫דעם‬ ‫פאר‬, ‫טרעפ‬ ‫זייערע‬ ‫נאכגעגאנגען‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫אנדערע‬ ‫דורך‬ ‫און‬, ‫נביאים‬
‫זיידע‬ ‫מיין‬: ‫שרייבן‬ ‫און‬ ‫רעדן‬ ‫דורך‬ ‫סיי‬, ‫ן‬ ‫אא‬ ‫זענען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬ ‫נוץ‬ ‫קענען‬ ‫לערנען‬ ‫צו‬ ‫ווילן‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫אויך‬ ‫בער‬ ‫אא‬, ‫זיך‬ ‫בערייש‬ ‫ווערן‬ ‫מוזן‬ ‫לייענער‬ ‫די‬ ‫בלויז‬
‫אא‬ ‫קומען‬ ‫באא‬ ‫זיי‬ ‫אין‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫עלטערן‬ ‫אונדזערע‬ ‫פון‬ ‫ביכער‬ ‫נדערע‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫נביאים‬ ‫די‬ ‫און‬. ‫געזעץ‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫לייענען‬ ‫צו‬ ‫געגעבן‬ ‫פיל‬ ‫זיך‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫ווען‬, ‫שקע‬ ‫יאא‬
‫די‬ ‫צו‬ ‫דיקטיד‬ ‫אא‬ ‫זענען‬ ‫און‬, ‫לערנען‬ ‫צו‬ ‫ווילן‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫כוונה‬ ‫די‬ ‫;צו‬ ‫חכמה‬ ‫און‬ ‫לערנען‬ ‫וועגן‬ ‫עפעס‬ ‫שרייבן‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫אויף‬ ‫אויך‬ ‫געצויגן‬ ‫זיך‬ ‫ט‬ ‫האא‬, ‫משפט‬ ‫גוטן‬
‫ן‬ ‫או‬ ‫ט‬ ‫אויפמערקזאמקײ‬ ‫ן‬ ‫או‬ ‫ט‬ ‫חײם‬ ‫ט‬ ‫מי‬ ‫ן‬ ‫לײענע‬ ‫ם‬ ‫אי‬ ‫ן‬ ‫זאל‬ ‫ײ‬ ‫ז‬ , ‫בעטן‬ ‫ר‬ ‫אי‬ ‫ך‬ ‫אי‬ ‫ט‬ ‫לאז‬ ‫ר‬ ‫דעריבע‬. ‫געזעץ‬ ‫די‬ ‫לויט‬ ‫לעבן‬ ‫אין‬ ‫מער‬ ‫פיל‬ ‫נוץ‬ ‫קען‬, ‫זאכן‬
‫זעלבע‬ ‫די‬ ‫רום‬ ‫װאא‬ . ‫אויסטײטשן‬ ‫ו‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫געארבע‬ ‫ך‬ ‫זי‬ ‫ן‬ ‫האב‬ ‫ר‬ ‫מי‬ ‫ע‬ ‫װעלכ‬ , ‫װערטער‬ ‫ע‬ ‫עטלעכ‬ ‫ן‬ ‫פו‬ ‫ן‬ ‫קומע‬ ‫ו‬ ‫צ‬ ‫ך‬ ‫זי‬ ‫ן‬ ‫זגינע‬ ‫ר‬ ‫מי‬ ‫ם‬ ‫װא‬ , ‫שענקן‬ ‫ז‬ ‫אונד‬
‫די‬ ‫ר‬ ‫נאא‬, ‫כן‬ ‫זאא‬ ‫זיקע‬ ‫דאא‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫נאא‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫כוח‬ ‫זעלבן‬ ‫דעם‬ ‫ניט‬ ‫זײ‬ ‫אין‬ ‫בן‬ ‫האא‬, ‫לשון‬ ‫נדער‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫אױף‬ ‫איבערגעזעצט‬ ‫און‬, ‫עברית‬ ‫אױף‬ ‫גט‬ ‫געזאא‬ ‫װערן‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫כן‬ ‫זאא‬
‫אין‬ ‫רום‬ ‫װאא‬. ‫שפראך‬ ‫אייגענע‬ ‫זייער‬ ‫אויף‬ ‫זיי‬ ‫רעדט‬ ‫מען‬ ‫װען‬, ‫אונטערשייד‬ ‫קלײנעם‬ ‫קײן‬ ‫נישט‬ ‫בן‬ ‫האא‬, ‫ביכער‬ ‫איבעריקע‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫נביאים‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫לײן‬ ‫אא‬ ‫ֹורה‬
‫איך‬ ‫ב‬ ‫האא‬, ‫ל‬ ‫מאא‬ ‫עטלעכע‬ ‫רבליבן‬ ‫פאא‬ ‫רטן‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫מלך‬ ‫געװען‬ ‫איז‬ ‫עװערגעטעס‬ ‫װען‬, ‫ם‬‫יי‬ ‫א‬
‫צר‬ ‫י‬
‫מ‬ ‫קײן‬ ‫געקומען‬ ‫בין‬ ‫איך‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫ר‬ ‫יאא‬ ‫סיקסטן‬ ‫א‬
‫דרײ‬ ‫און‬ ‫כט‬ ‫אא‬ ‫דעם‬
, ‫אויך‬ ‫זיי‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫רויס‬ ‫אא‬ ‫עס‬ ‫שטעלן‬ ‫און‬, ‫סוף‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫בוך‬ ‫דעם‬ ‫ברענגען‬ ‫צו‬ ‫ץ‬ ‫פלאא‬ ‫יענעם‬ ‫אין‬ ‫בקיאות‬ ‫און‬ ‫וואך‬ ‫גרויס‬ ‫ניצן‬. ‫קלײניקײט‬ ‫קײן‬ ‫פון‬ ‫בוך‬ ‫אא‬ ‫געפונען‬
‫מיט‬ ‫איז‬ ‫און‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫קומט‬ ‫חכמה‬ ‫לע‬ ‫אא‬. ‫געזעץ‬ ‫די‬ ‫ך‬ ‫נאא‬ ‫לעבן‬ ‫צו‬ ‫שטייגער‬ ‫אין‬ ‫פריער‬ ‫לערנען‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬, ‫לערנען‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬ ‫זענען‬ ‫נד‬ ‫לאא‬ ‫פרעמד‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫ס‬ ‫וואא‬
.‫אייביק‬ ‫אויף‬ ‫אים‬
?‫אייביקייט‬ ‫פון‬ ‫טעג‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫רעגן‬ ‫פון‬ ‫פן‬ ‫טראא‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫ים‬ ‫פון‬ ‫מד‬ ‫זאא‬ ‫דעם‬ ‫ציילן‬ ‫קען‬ ‫ווער‬2
?‫חכמה‬ ‫און‬, ‫טיף‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫ערד‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫ברייט‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫הימל‬ ‫פון‬ ‫הייך‬ ‫די‬ ‫דערקענען‬ ‫קען‬ ‫ווער‬3
.‫אייביקייט‬ ‫פון‬ ‫איז‬ ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫שכל‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫זאכן‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫איידער‬ ‫געווארן‬ ‫באשאפן‬ ‫איז‬ ‫חכמה‬4
.‫ט‬ ‫געבאא‬ ‫אײביקע‬ ‫נען‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫װעגן‬ ‫אירע‬ ‫;און‬ ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫קוואל‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫אויבערשטער‬ ‫דער‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫רט‬ ‫וואא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬5
?‫עצות‬ ‫אירע‬ ‫געקענט‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ווער‬ ‫דער‬ ‫?אא‬ ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫שורש‬ ‫דער‬ ‫געווארן‬ ‫אנטפלעקט‬ ‫איז‬ ‫וועמען‬ ‫צו‬6
?‫רונג‬ ‫דערפאא‬ ‫גרויס‬ ‫איר‬ ‫פארשטאנען‬ ‫האט‬ ‫ווער‬ ‫?און‬ ‫געווארן‬ ‫אנטפלעקט‬ ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫וויסן‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫וועמען‬ ‫צו‬7
.‫ן‬ ‫טראא‬ ‫זיין‬ ‫אויף‬ ‫ישב‬ ‫האר‬ ‫דער‬, ‫קן‬ ‫דערשראא‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫גרויס‬ ‫און‬ ‫קלוג‬ ‫איינער‬ ‫איז‬ ‫עס‬8
.‫מעשים‬ ‫זיינע‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫אויף‬ ‫סן‬ ‫אויסגעגאא‬ ‫זי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫געציילט‬ ‫זי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫געזען‬ ‫זי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫באשאפן‬ ‫זי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ער‬ ‫און‬9
.‫אים‬ ‫ליב‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫געגעבן‬ ‫זי‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫מתנת‬ ‫זיין‬ ‫לויט‬ ‫פלייש‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫איז‬ ‫זי‬10
.‫שמחה‬ ‫פון‬ ‫כתר‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫ה‬‫חא‬ ‫מ‬
‫מ‬ ‫י‬
‫ש‬ ‫און‬, ‫כבוד‬ ‫און‬, ‫כבוד‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫די‬11
.‫ארוכים‬ ‫יים‬‫חא‬ ‫און‬, ‫ה‬‫חא‬ ‫מ‬
‫מ‬ ‫י‬
‫ש‬ ‫און‬ ‫ה‬‫חא‬ ‫מ‬
‫מ‬ ‫י‬
‫ש‬ ‫שענקט‬ ‫און‬, ‫צהלה‬ ‫לב‬ ‫א‬ ‫'מאכט‬ ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫די‬12
.‫מות‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫חן‬ ‫מצא‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫סוף‬ ‫צום‬ ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬ ‫'עס‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫סע‬ ‫ווער‬13
.‫טראכט‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫א‬‫י‬‫געטרי‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫באשאפן‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫און‬, ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫נהייב‬ ‫אא‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫האר‬ ‫די‬ ‫מורא‬ ‫צו‬14
.‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫ממשיך‬ ‫זי‬ ‫װעט‬ ‫מען‬ ‫זאא‬ ‫זײער‬ ‫מיט‬ ‫און‬, ‫מענטשן‬ ‫מיט‬ ‫בנה‬ ‫זי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫יסוד‬ ‫אײביק‬ ‫ן‬ ‫אא‬15
.‫פירות‬ ‫אירע‬ ‫מיט‬ ‫אנשים‬ ‫די‬ ‫ממלא‬ ‫און‬, ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫מלאך‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫צו‬16
.‫תבואה‬ ‫איר‬ ‫מיט‬ ‫שרים‬ ‫די‬ ‫און‬ , ‫חפצים‬ ‫מיט‬ ‫הױז‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫זייער‬ ‫מלא‬ ‫זי‬17
‫זייער‬ ‫פארגרעסערט‬ ‫עס‬ ‫און‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫מתנות‬ ‫די‬ ‫זענען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫;ביידע‬ ‫בליען‬ ‫צו‬ ‫געזונט‬ ‫געזונט‬ ‫און‬ ‫שלום‬ ‫מאכט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫כתר‬ ‫אא‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫די‬18
.‫אים‬ ‫ליבע‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫פרייד‬
.‫איר‬ ‫חזקה‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫כבוד‬ ‫צו‬ ‫זיי‬ ‫רום‬ ‫און‬, ‫מעמד‬ ‫פון‬ ‫תבונה‬ ‫פון‬ ‫ת‬‫ַא‬‫דא‬ ‫און‬ ‫שכל‬ ‫פון‬ ‫גשם‬ ‫גיט‬ ‫חכמה‬ ‫די‬19
.‫ארוכים‬ ‫יים‬‫חא‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫ף‬ ‫ַמ‬‫צא‬ ‫אירע‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫צו‬ ‫איז‬ ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫שורש‬ ‫דער‬20
.‫גרימצארן‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫קערט‬ ‫עס‬, ‫רשטעלן‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווו‬ ‫און‬, ‫זינד‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫אבן‬‫י‬‫טרי‬ ‫האר‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מורא‬ ‫די‬21
.‫אומקום‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫װעט‬ ‫רן‬ ‫גרימצאא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫פון‬ ‫װיקלונג‬ ‫דער‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫גערעכטפארטיקט‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫קען‬ ‫כועס‬ ‫מענטש‬ ‫א‬22
.‫פרייד‬ ‫אים‬ ‫צו‬ ‫שפרינג‬ ‫וועט‬ ‫ך‬ ‫דערנאא‬ ‫און‬, ‫צייט‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫טרער‬ ‫וועט‬ ‫מענטש‬ ‫א‬23
.‫חכמה‬ ‫זיין‬ ‫דערציילן‬ ‫וועלן‬ ‫ים‬ ‫ִי‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫פון‬ ‫ליפן‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫צייט‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫דברים‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫סתיר‬ ‫וועט‬ ‫ער‬24
;‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫אוצרות‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫זענען‬ ‫וויסן‬ ‫פון‬ ‫משלים‬ ‫די‬25
.‫געבן‬ ‫דיר‬ ‫'וועט‬ ‫ה‬ ‫און‬, ‫מצוות‬ ‫די‬ ‫היט‬, ‫חכמה‬ ‫חפץ‬ ‫דו‬ ‫אויב‬26
.‫רגעניגן‬ ‫פאא‬ ‫זיין‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫עניוות‬ ‫און‬ ‫אמונה‬ ‫און‬, ‫לימוד‬ ‫און‬ ‫חכמה‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫פון‬ ‫מורא‬ ‫די‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬27
.‫רץ‬ ‫האא‬ ‫פל‬ ‫טאא‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫אים‬ ‫צו‬ ‫קומען‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫רעם‬ ‫אא‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫ווען‬ ‫האר‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מורא‬ ‫די‬ ‫כטן‬ ‫רטראא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬28
.‫רעדט‬ ‫דו‬ ‫וואס‬ ‫גוט‬ ‫זיך‬ ‫היט‬ ‫און‬, ‫מענטשן‬ ‫פון‬ ‫אויגן‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫צבוע‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬29
‫אין‬ ‫רפן‬ ‫פוואא‬ ‫ראא‬ ‫אא‬ ‫דיך‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫סודות‬ ‫נע‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫גלה‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫זוי‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫נפש‬ ‫דיין‬ ‫אויף‬ ‫בושה‬ ‫ברענגען‬ ‫און‬, ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫דערהויבן‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬30
.‫שווינדל‬ ‫מיט‬ ‫פול‬ ‫איז‬. ‫רץ‬ ‫האא‬ ‫דיין‬ ‫'נייערט‬, ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫צו‬ ‫אמת‬ ‫אין‬ ‫געקומען‬ ‫ניט‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫מחמת‬, ‫עדה‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫מיטן‬
2‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
.‫נסיון‬ ‫פאר‬ ‫נפש‬ ‫דיין‬ ‫'גרייט‬, ‫ה‬ ‫דינען‬ ‫קומסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬, ‫זון‬ ‫מיין‬1
.‫צרה‬ ‫פון‬ ‫צייט‬ ‫אין‬ ‫אלן‬‫י‬‫אי‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫ֹמיד‬ ‫הלך‬ ‫און‬, ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫ישר‬2
.‫סוף‬ ‫לעצטן‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫א‬
‫בײ‬ ‫װערן‬ ‫מערן‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫װעקגײן‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫אים‬ ‫צו‬ ‫דבק‬3
.‫שפל‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫ענדערן‬ ‫זיך‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫ווען‬ ‫סבלנות‬ ‫זייט‬ ‫און‬, ‫פריילעכקייט‬ ‫מיט‬ ‫נעם‬, ‫דיר‬ ‫אויף‬ ‫כט‬ ‫געבראא‬ ‫ווערט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫לץ‬ ‫אא‬4
.‫צרות‬ ‫פון‬ ‫תור‬ ‫ִמ‬ ‫ים‬ ‫י‬
ִ‫א‬‫נ‬ ‫ים‬ ‫י‬
ִ‫א‬‫נ‬ ‫און‬, ‫ש‬ ‫אל‬ ‫אין‬ ‫בחן‬ ‫ווערט‬ ‫ב‬‫אהא‬‫ז‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬5
.‫אים‬ ‫אין‬ ‫צוטרוי‬ ‫און‬, ‫רעכט‬ ‫וועג‬ ‫דיין‬ ‫כן‬ ‫;מאא‬ ‫העלפן‬ ‫דיר‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫אים‬ ‫אין‬ ִ‫גלוי‬6
.‫לן‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לט‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫כדי‬, ‫װעק‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫גײ‬ ‫;און‬ ‫ד‬‫סס‬‫חס‬ ‫זיין‬ ‫אויף‬ ‫'ווארט‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איר‬7
.‫זן‬ ‫רלאא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫װעט‬ ‫שכר‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫;און‬ ‫אים‬ ‫'גלויבט‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫איר‬8
.‫רחמנות‬ ‫און‬ ‫פרייד‬ ‫אייביק‬ ‫אויף‬ ‫און‬, ‫גוטס‬ ‫אויף‬ ‫פן‬ ‫'האא‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איר‬9
, ‫מורא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫אין‬ ‫געבליבן‬ ‫עמיצער‬ ‫איז‬ ‫דער‬ ‫?אא‬ ‫פארשעמט‬ ‫געווארן‬ ‫איז‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫אויף‬ ‫פארזיכערט‬ ‫אמאל‬ ‫זיך‬ ‫;האט‬ ‫זען‬ ‫און‬, ‫לט‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫דורות‬ ‫די‬ ‫אויף‬ ‫קוק‬10
?‫גערופן‬ ‫אים‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫כט‬ ‫ראא‬ ‫פאא‬ ‫ער‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫װעמען‬ ‫דער‬ ‫?אא‬ ‫זן‬ ‫רלאא‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫און‬
.‫צרות‬ ‫פון‬ ‫צייט‬ ‫אין‬ ‫היט‬ ‫און‬, ‫זינד‬ ‫פארגעבן‬ ‫און‬, ‫רחמים‬ ‫זייער‬ ‫און‬, ‫ליידיגקייט‬, ‫רחמנות‬ ‫און‬ ‫רחמנות‬ ‫מיט‬ ‫פול‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫ווארים‬11
!‫וועגן‬ ‫צוויי‬ ‫אין‬ ‫גייט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫זינדיקע‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫הענט‬ ‫חלומות‬ ‫און‬, ‫הערצער‬ ‫מורא‬ ‫צו‬ ‫וויי‬12
.‫װערן‬ ‫שײדיקט‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫ער‬ ‫װעט‬ ‫;דרום‬ ‫ניט‬ ‫גלויבט‬ ‫ער‬ ‫!ווארים‬ ‫הארץ‬ ‫שוואך‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫וויי‬13
?‫זוכן‬ ‫באא‬ ‫ך‬ ‫א‬
‫אײ‬ ‫װעט‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫װען‬, ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫איר‬ ‫װעט‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫!און‬ ‫סבלנות‬ ‫רלוירן‬ ‫פאא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫אייך‬ ‫וויי‬14
.‫װעגן‬ ‫נע‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫היטן‬ ‫װעלן‬, ‫ליב‬ ‫אים‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫די‬ ‫;און‬ ‫ר‬‫בא‬ ‫ָא‬ ‫זיין‬ ‫לגן‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫'וועלן‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬15
.‫ֹורה‬ ‫דער‬ ‫מיט‬ ‫ווערן‬ ‫ט‬ ‫זאא‬ ‫וועלן‬, ‫ליב‬ ‫אים‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬ ‫;און‬ ‫חן‬ ‫אים‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫גוט‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫זוכן‬ ‫'וועלן‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬16
;‫אויגן‬ ‫זיינע‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫עני‬ ‫נפשות‬ ‫זייערע‬ ‫און‬, ‫הערצער‬ ‫זייערע‬ ‫גרייטן‬ ‫'וועלן‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬17
.‫רחמנות‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫זוי‬ ‫אא‬, ‫איז‬ ‫כבוד‬ ‫זיין‬ ‫ווי‬ ‫רעם‬ ‫;וואא‬ ‫מענטשן‬ ‫פון‬ ‫הענט‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫נישט‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫פון‬ ‫הענט‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫וועלן‬ ‫מיר‬: ‫אמר‬ ‫צו‬ ‫זוי‬ ‫אא‬18
3‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
.‫זיכער‬ ‫זיין‬ ‫לט‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫כדי‬ , ‫ך‬ ‫דערנאא‬ ‫טוט‬ ‫און‬ , ‫קינדער‬ , ‫ב‬ ‫אא‬ ‫ער‬ ‫א‬
‫אײ‬ ‫מיר‬ ‫צו‬ ‫הערט‬1
.‫זין‬ ‫די‬ ‫איִער‬ ‫ם‬ ‫י‬
‫א‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫רשות‬ ‫די‬ ‫חזק‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫ים‬‫ני‬‫ִא‬ ‫די‬ ‫איִער‬ ‫כבוד‬ ‫ב‬ ‫אא‬ ‫דעם‬ ‫נתן‬ ‫ט‬ ‫'האא‬ ‫ה‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬2
;‫זינד‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫אויף‬ ‫מכפר‬, ‫ב‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫מכבד‬ ‫עס‬ ‫ווער‬3
.‫אוצרות‬ ‫זאמלט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איינער‬ ‫ווי‬ ‫איז‬, ‫מוטער‬ ‫זיין‬ ‫מכבד‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫און‬4
.‫הערן‬ ‫אים‬ ‫מען‬ ‫װעט‬, ‫ֹפילה‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫טוט‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫ים‬‫ני‬‫ִא‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫פון‬ ‫זיין‬ ‫שמח‬ ‫וועט‬, ‫ב‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫מכבד‬ ‫עס‬ ‫ווער‬5
.‫מוטער‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫טרייסט‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫צו‬ ‫לגן‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫;און‬ ‫נג‬ ‫לאא‬ ‫לעבן‬ ‫אא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫וועט‬, ‫ב‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫מכבד‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬6
.‫אדונים‬ ‫זיינע‬ ‫צו‬ ‫ווי‬, ‫עלטערן‬ ‫זיינע‬ ‫צו‬ ‫עבד‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫טער‬ ‫פאא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫כבוד‬ ‫'וועט‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬7
.‫זיי‬ ‫פון‬ ‫דיר‬ ‫אויף‬ ‫קומען‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ברכה‬ ‫אא‬ ‫כדי‬, ‫מעשה‬ ‫אין‬ ‫און‬ ‫דבור‬ ‫אין‬ ‫מוטער‬ ‫דיין‬ ‫און‬ ‫ב‬ ‫אא‬ ‫דיין‬ ‫כבד‬8
.‫יסודות‬ ‫אויס‬ ‫ווארצלט‬ ‫מוטער‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫קללה‬ ‫די‬ ‫;אבער‬ ‫קינדער‬ ‫פון‬ ‫זער‬ ‫א‬
‫הײ‬ ‫די‬ ‫כט‬ ‫מאא‬ ‫טער‬ ‫פאא‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫ברכה‬ ‫די‬ ‫רום‬ ‫װאא‬9
.‫כבוד‬ ‫קײן‬ ‫ניט‬ ‫דיר‬ ‫איז‬ ‫טער‬ ‫פאא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫פון‬ ‫נד‬ ‫שאא‬ ‫דער‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫ב‬ ‫אא‬ ‫דיין‬ ‫פון‬ ‫בושה‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫כבוד‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬10
.‫קינדער‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫חרפה‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫בושה‬ ‫אין‬ ‫מוטער‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫פאטער‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫כבוד‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫איז‬ ‫מענטש‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫כבוד‬ ‫דער‬ ‫ווארים‬11
.‫לעבט‬ ‫ער‬ ‫ווי‬ ‫נג‬ ‫לאא‬ ‫זוי‬ ‫אא‬ ‫אים‬ ‫צער‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫עלטער‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫פאטער‬ ‫דיין‬ ‫הילף‬, ‫זון‬ ‫אן‬‫י‬‫מי‬12
.‫אט‬‫י‬‫רקי‬ ‫שטאא‬ ‫פול‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫ווען‬ ‫אים‬ ‫כט‬ ‫ראא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫;און‬ ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫סבלנות‬ ‫האט‬, ‫פארפעלט‬ ‫פארשטאנד‬ ‫זיין‬ ‫אויב‬ ‫און‬13
.‫אויפצובויען‬ ‫דיך‬ ‫ווערן‬ ‫צוגעלייגט‬ ‫מען‬ ‫וועט‬ ‫את‬‫ָא‬‫חא‬ ‫אנשטאט‬ ‫און‬, ‫ווערן‬ ‫שכח‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫ב‬ ‫אא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫עזר‬ ‫דער‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬14
.‫װעטער‬ ‫רעמער‬ ‫װאא‬ ‫שײנעם‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫אײז‬ ‫װי‬, ‫זן‬ ‫צעלאא‬ ‫װעלן‬ ‫זינד‬ ‫נע‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫;אויך‬ ‫ווערן‬ ‫זכר‬ ‫עס‬ ‫וועט‬ ‫צרה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫דעם‬ ‫אין‬15
.‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬: ‫לטן‬ ‫געשאא‬ ‫איז‬ ‫מוטער‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫צעריסן‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫דער‬ ‫;און‬ ‫השם‬ ‫חילול‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫איז‬ ‫פאטער‬ ‫זיין‬ ‫פארלאזט‬ ‫וואס‬ ‫דער‬16
.‫באוויליקט‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫ווערן‬ ‫באליבט‬ ‫וועסטו‬ ‫;אזוי‬ ‫עניוות‬ ‫אין‬ ‫געשעפט‬ ‫דיין‬ ‫מיט‬ ‫ווייטער‬ ‫גיי‬, ‫זון‬ ‫מיין‬17
'.‫ה‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫חן‬ ‫מצא‬ ‫וועסט‬ ‫און‬, ‫ניוועסדיק‬ ‫אא‬ ‫מער‬ ‫לץ‬ ‫אא‬, ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫גרעסער‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫און‬18
.‫סודות‬ ‫גילוי‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫עניוים‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ִער‬ ‫אא‬, ‫מוניטין‬ ‫פון‬ ‫און‬, ‫מות‬‫ִא‬ ‫אין‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫ים‬ ‫ִי‬ ‫א‬
‫ר‬19
.‫שפל‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫כבוד‬ ‫ווערט‬ ‫ער‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫פון‬ ‫כט‬ ‫מאא‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫גרויס‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬20
.‫רקייט‬ ‫שטאא‬ ‫דיין‬ ‫העכער‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫חקר‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫דיר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫שווער‬ ‫צו‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫זוכן‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬21
‫אין‬ ‫זענען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫זאכן‬ ‫די‬ ‫אויגן‬ ‫דיינע‬ ‫מיט‬ ‫זען‬ ‫צו‬ ‫דיר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫נויטיק‬ ‫ניט‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווארים‬, ‫שמים‬ ‫יראת‬ ‫מיט‬ ‫דערויף‬ ‫כט‬ ‫טראא‬, ‫צוה‬ ‫דיר‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ִער‬ ‫אא‬22
.‫געהיים‬
.‫רשטיין‬ ‫פאא‬ ‫מענטשן‬ ‫ווי‬ ‫דיר‬ ‫צו‬ ‫געוויזן‬ ‫זענען‬ ‫זאכן‬ ‫מער‬ ‫ר‬ ‫פאא‬: ‫ענינים‬ ‫אומנייטיק‬ ‫אין‬ ‫געריק‬ ‫א‬
‫נײ‬ ‫ניט‬ ‫זייט‬23
.‫משפט‬ ‫זייער‬ ‫איבערגעריסן‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫חשד‬ ‫שלעכטער‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫מיינונג‬ ‫נישטיקע‬ ‫אייגענער‬ ‫זייער‬ ‫מיט‬ ‫פארפירט‬ ‫זענען‬ ‫סך‬ ‫א‬ ‫ווארים‬24
.‫ניט‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫דעריבער‬, ‫ידע‬ ‫די‬ ‫גן‬ ‫זאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫;זאא‬ ‫ליכט‬ ‫פעלן‬ ‫וועסטו‬ ‫אויגן‬ ‫ן‬ ‫אא‬25
.‫איר‬ ‫אין‬ ‫אונטערגיין‬ ‫וועט‬, ‫ר‬ ‫געפאא‬ ‫אא‬ ‫ליב‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫;און‬ ‫אם‬‫ל‬‫עו‬‫למ‬ ‫ע‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫ע‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫וועט‬ ‫ין‬ ‫י‬
ִ‫קמ‬ ‫ַי‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫א‬26
.‫זינד‬ ‫אױף‬ ‫זינד‬ ‫פן‬ ‫נכאא‬ ‫אא‬ ‫װעט‬ ‫ע‬ ‫רשא‬ ‫דער‬ ‫;און‬ ‫צער‬ ‫מיט‬ ‫עמוס‬ ‫אן‬‫י‬‫זי‬ ‫וועט‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫סת‬‫נ‬‫ִא‬‫קמ‬ ‫ַי‬ ‫ן‬ ‫אא‬27
.‫אים‬ ‫אין‬ ‫רצלט‬ ‫װאא‬ ‫באא‬ ‫זיך‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫שלעכטס‬ ‫פון‬ ‫ך‬ ‫פלאא‬ ‫דער‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫סגולה‬ ‫קיין‬ ‫נישטא‬ ‫איז‬ ‫גאווה‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫עונש‬ ‫דער‬ ‫אין‬28
.‫חכם‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫חשק‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫קעגן‬ ‫אא‬ ‫אויער‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫משל‬ ‫אא‬ ‫רשטיין‬ ‫פאא‬ ‫וועט‬ ‫חכמים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫ס‬ ‫דאא‬29
.‫זינד‬ ‫אויף‬ ‫כפרה‬ ‫מאכט‬ ‫צדקה‬ ‫;און‬ ‫ער‬ ‫א‬
‫פײ‬ ‫אא‬ ‫שטילן‬ ‫וועט‬ ‫סער‬ ‫וואא‬30
.‫שטײגער‬ ‫אא‬ ‫געפינען‬ ‫ער‬ ‫װעט‬, ‫לט‬ ‫פאא‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫נאכדעם‬ ‫קומען‬ ‫קען‬ ‫וואס‬, ‫דאס‬ ‫געדענקט‬, ‫גוטס‬ ‫באקומט‬ ‫וואט‬, ‫דער‬ ‫און‬31
4‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
.‫אויגן‬ ‫נים‬‫יבא‬ ‫אל‬ ‫די‬ ‫חכה‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫נפשות‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫פון‬ ‫עני‬ ‫די‬ ‫רמאי‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬, ‫ִני‬1
.‫נויט‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫דערצערענען‬ ‫ניט‬ ‫;און‬ ‫רעב‬ ‫נפש‬ ‫אא‬ ‫צער‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬2
.‫נויטיק‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫געבן‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬ ‫דו‬ ‫;און‬ ‫צער‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫הארץ‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫צרות‬ ‫מער‬ ‫נישט‬ ‫לייג‬3
.‫ן‬ ‫רעמאא‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫פנים‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫פקערן‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫י‬‫ני‬‫ַא‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫תחנון‬ ‫די‬ ‫רפן‬ ‫פוואא‬ ‫אא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4
;‫קללן‬ ‫צו‬ ‫דיך‬ ‫געלעגנהייט‬ ‫קײן‬ ‫אים‬ ‫געבן‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫ב‬ ‫אא‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫אויג‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫ן‬ ‫פטאא‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬5
.‫עשה‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫אים‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫שמע‬ ‫תפלה‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬, ‫נפש‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫מרירות‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫קללה‬ ‫דיך‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬6
.‫גדול‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫קאפ‬ ‫דיין‬ ‫כוב‬ ‫און‬, ‫העדה‬ ‫אהבת‬ ‫די‬ ‫דיר‬ ‫נעם‬7
.‫עניוות‬ ‫מיט‬ ‫ענטפערן‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫ן‬ ‫רעמאא‬ ‫אא‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫אויער‬ ‫דיין‬ ‫ִרעטן‬ ‫צו‬ ‫צער‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫עס‬ ‫ל‬ ‫זאא‬8
.‫משפט‬ ‫אין‬ ‫זיצט‬ ‫דו‬ ‫װען‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫ך‬ ‫שװאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫ק‬ ‫עושל‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫אד‬‫י‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫ליידט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫נצל‬9
‫מער‬ ‫דיך‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ליב‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫העכסטן‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫זון‬ ‫דער‬ ‫ווי‬ ‫זיין‬ ‫וועסטו‬ ‫זוי‬ ‫אא‬: ‫מוטער‬ ‫זייער‬ ‫צו‬ ‫ן‬ ‫מאא‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫ט‬ ‫נשטאא‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫יתום‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫פאטער‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫זיי‬10
.‫מוטער‬ ‫דיין‬ ‫ווי‬
.‫איר‬ ‫זוכן‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬ ‫לקח‬ ‫און‬, ‫ים‬‫ני‬‫ִא‬ ‫אירע‬ ‫רום‬ ‫חכמה‬ ‫די‬11
.‫פרײד‬ ‫מיט‬ ‫װערן‬ ‫פול‬ ‫װעלן‬, ‫פרי‬ ‫איר‬ ‫זוכן‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫די‬ ‫;און‬ ‫לעבן‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫ליב‬ ‫ט‬ ‫האא‬, ‫ליב‬ ‫איר‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬12
.‫בענטשן‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫װעט‬, ‫ן‬ ‫א‬
‫רײ‬ ‫אא‬ ‫גײט‬ ‫זי‬ ‫ר‬ ‫נאא‬ ‫װו‬ ‫;און‬ ‫כבוד‬ ‫ירשענען‬ ‫וועט‬ ‫פעסט‬ ‫איר‬ ‫האלט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דער‬13
.‫ליב‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫איר‬ ‫ליב‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫קודש‬ ‫דעם‬ ‫דינען‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫דינען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬14
;‫ם‬‫ֹויי‬ ‫די‬ ‫משפט‬ ‫וועט‬, ‫איר‬ ‫צו‬ ‫אויער‬ ‫גיט‬ ‫עס‬ ‫ווער‬15
.‫רבן‬ ‫אא‬ ‫זי‬ ‫װעט‬ ‫דור‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫;און‬ ‫ירש‬ ‫איר‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬, ‫איר‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫אויב‬16
‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫ביז‬, ‫מוסר‬ ‫איר‬ ‫מיט‬ ‫אניקן‬‫י‬‫פי‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫אימה‬ ‫און‬ ‫פחד‬ ‫אים‬ ‫אויף‬ ‫ברענגען‬ ‫און‬, ‫עקלקלות‬ ‫דרכי‬ ‫אין‬ ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫הלך‬ ‫זי‬ ‫וועט‬ ‫ערשטנס‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬17
.‫געזעצן‬ ‫אירע‬ ‫לויט‬ ‫פרווון‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫נשמה‬ ‫זיין‬ ‫אויף‬ ‫בטח‬
.‫סודות‬ ‫אירע‬ ‫ווייזן‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫נחם‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫וועג‬ ‫ישר‬ ‫דעם‬ ‫אים‬ ‫צו‬ ‫אומקערן‬ ‫זיך‬ ‫זי‬ ‫וועט‬ ‫דעמאלט‬18
.‫חורבה‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫נתן‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫עזב‬ ‫אים‬ ‫זי‬ ‫וועט‬, ‫עשה‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫ִער‬ ‫אא‬19
.‫זעל‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫צו‬ ‫קומט‬ ‫עס‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫שעמען‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫בייז‬ ‫פון‬ ‫אייך‬ ‫היט‬ ‫און‬, ‫געלעגנהייט‬ ‫די‬ ‫היטן‬20
.‫חן‬ ‫און‬ ‫כבוד‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫בושה‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫;און‬ ‫זינד‬ ‫ברענגט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫בושה‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬21
.‫נפש‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אויף‬ ‫שמים‬ ‫יראת‬ ‫די‬ ‫נפל‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬22
.‫שיינקייט‬ ‫איר‬ ‫אין‬ ‫חכמה‬ ‫דיין‬ ‫לטן‬ ‫האא‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫און‬ , ‫גוטס‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫צו‬ ‫געלעגנהייט‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווען‬ , ‫רעדן‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫היט‬ ‫און‬23
.‫צונג‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫דבור‬ ‫דעם‬ ‫דורך‬ ‫לערנען‬ ‫און‬, ‫חכמה‬ ‫ווערן‬ ‫באקאנט‬ ‫מען‬ ‫וועט‬ ‫רייד‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫ווארים‬24
.‫אומוויסנדיקייט‬ ‫דיין‬ ‫פון‬ ‫טעות‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫רשעמט‬ ‫פאא‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫אמת‬ ‫דעם‬ ‫קעגן‬ ‫נישט‬ ‫רעד‬25
.‫ך‬ ‫א‬
‫טײ‬ ‫פון‬ ‫נג‬ ‫גאא‬ ‫דעם‬ ‫צווינגען‬ ‫ניט‬ ‫;און‬ ‫זינד‬ ‫דיינע‬ ‫זיין‬ ‫מודה‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫רשעמט‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬26
.‫לדיק‬ ‫גוואא‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מענטש‬ ‫דעם‬ ‫ננעמען‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫;און‬ ‫ל‬‫אפס‬‫נ‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ם‬‫דא‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫כן‬ ‫מאא‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬27
.‫דיר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫לחם‬ ‫'וועט‬ ‫ה‬ ‫און‬, ‫מות‬ ‫ִיז‬ ‫מת‬ ‫אס‬ ‫דעם‬ ‫ך‬ ‫נאא‬ ‫שטרעבט‬28
.‫ל‬‫פאטל‬ ‫און‬ ‫רפה‬ ‫מעשים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫אין‬ ‫און‬, ‫לשון‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אין‬ ‫ס‬‫פא‬‫חא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬29
.‫עבדים‬ ‫דיין‬ ‫צווישן‬ ‫אוונט‬‫י‬‫לי‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫זיין‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫הויז‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫ארי‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬30
.‫גמול‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫דו‬ ‫ווען‬, ‫סגר‬ ‫און‬, ‫קבלה‬ ‫צו‬ ‫אד‬‫י‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫ווערן‬ ‫אויסגעשטרעקט‬ ‫נישט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬31
5‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
.‫לעבן‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫מײ‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫גענוג‬ ‫ב‬ ‫האא‬ ‫איך‬: ‫גן‬ ‫זאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫סחורה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אויף‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫נתן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬1
;‫רצן‬ ‫האא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫פון‬ ‫װעגן‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫הלך‬ ‫צו‬, ‫כוח‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫און‬ ‫מחשבה‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫גן‬ ‫כיאא‬ ‫נאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬2
.‫לץ‬ ‫שטאא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫כן‬ ‫מאא‬ ‫נקמה‬ ‫זיך‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫װעט‬ ‫ר‬ ‫װאא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫רום‬ ‫?װאא‬ ‫מעשים‬ ‫אנע‬‫י‬‫מי‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫פקד‬ ‫מיך‬ ‫וועט‬ ‫ווער‬: ‫אמר‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬3
.‫זן‬ ‫װעקלאא‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫ער‬ ‫װעט‬, ‫לײדן‬ ‫איז‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫רום‬ ‫?װאא‬ ‫געשען‬ ‫מיר‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫און‬, ‫געזינדיקט‬ ‫ב‬ ‫האא‬ ‫איך‬: ‫גן‬ ‫זאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4
:‫זינד‬ ‫צו‬ ‫זינד‬ ‫לייגן‬ ‫צו‬ ‫מורא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬, ‫נחת‬ ‫וועגן‬5
‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫און‬, ‫רן‬ ‫גרימצאא‬ ‫און‬ ‫רחמנות‬ ‫קומען‬ ‫אים‬ ‫פון‬ ‫רום‬ ‫װאא‬, ‫שלום‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫ער‬ ‫װעט‬ ‫זינד‬ ‫נע‬ ‫א‬
‫מײ‬ ‫פון‬ ‫פיל‬ ‫דער‬ ‫ר‬ ‫;פאא‬ ‫גרויס‬ ‫איז‬ ‫רחמנות‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫זאג‬ ‫און‬6
.‫זינדיקע‬ ‫אױף‬ ‫רוקט‬ ‫רן‬ ‫גרימצאא‬
‫וועסטו‬ ‫בטחון‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫פון‬ ‫גרימצארן‬ ‫דער‬ ‫יצא‬ ‫וועט‬ ‫פלוצים‬ ‫רעם‬ ‫;וואא‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫צו‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫פון‬ ‫סור‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫צו‬ ‫פנה‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫עזב‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬7
.‫נקמה‬ ‫פון‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫אין‬ ‫אומקומען‬ ‫וועסט‬ ‫און‬, ‫ווערן‬ ‫אבד‬
.‫ה‬‫ַא‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫אין‬ ‫רווח‬ ‫נישט‬ ‫דיר‬ ‫וועלן‬ ‫זיי‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫מות‬ ‫שא‬ ‫פון‬ ‫ר‬‫בס‬‫חס‬ ‫אויף‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫נתן‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬8
;‫וועג‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫גיין‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫ווינט‬ ‫יעדער‬ ‫מיט‬ ‫ווינט‬ ‫ניט‬9
.‫זעלבע‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫רט‬ ‫װאא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫;און‬ ‫שכל‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫פעסט‬ ‫זייט‬10
.‫ענטפער‬ ‫געבן‬ ‫געדולד‬ ‫מיט‬ ‫;און‬ ‫רציק‬ ‫פנהאא‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫לעבן‬ ‫דיין‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫הערן‬ ‫צו‬ ‫גיך‬ ‫זייט‬11
.‫מויל‬ ‫דיין‬ ‫אויף‬ ‫נט‬ ‫האא‬ ‫דיין‬ ‫לייג‬, ‫ניט‬ ‫;אויב‬ ‫חבר‬ ‫דיין‬ ‫ענה‬, ‫שכל‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫אויב‬12
.‫ל‬ ‫פאא‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫מענטש‬ ‫פון‬ ‫צונג‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫דיבור‬ ‫אין‬ ‫איז‬ ‫בושה‬ ‫און‬ ‫כבוד‬13
‫צװײטער‬ ‫דער‬ ‫אױף‬ ‫רעה‬ ‫משפט‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫גנב‬ ‫דעם‬ ‫אױף‬ ‫איז‬ ‫בושה‬ ‫אא‬ ‫רום‬ ‫װאא‬, ‫צונג‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫מיט‬ ‫ליגן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫לוחש‬ ‫אא‬ ‫װערן‬ ‫גערופן‬ ‫ניט‬ ‫איר‬ ‫לט‬ ‫זאא‬14
.‫צונג‬
.‫ך‬ ‫זאא‬ ‫קליין‬ ‫אא‬ ‫דער‬ ‫אא‬ ‫ענין‬ ‫גרויס‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫ך‬ ‫זאא‬ ‫קיין‬ ‫פון‬ ‫וויסנדיק‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬15
6‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
‫אא‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫זינדיקער‬ ‫אא‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫זױ‬ ‫;אא‬ ‫חרפה‬ ‫און‬ ‫בושה‬, ‫מען‬ ‫נאא‬ ‫שלעכטן‬ ‫אא‬ ‫ירשענען‬ ‫װעסטו‬ ‫דערמיט‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫אויב‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫ווערט‬ ‫חבר‬ ‫א‬ ‫אנשטאט‬1
.‫צונג‬ ‫צװײטער‬
.‫לײן‬ ‫אא‬ ‫נדזשעט‬ ‫בלאא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫קס‬ ‫אא‬ ‫אא‬ ‫װי‬, ‫װערן‬ ‫צעריסן‬ ‫ניט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫נשמה‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫;כדי‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫עצה‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫גדל‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬2
.‫יבש‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫עזב‬ ‫דיך‬ ‫און‬, ‫פרוכט‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אבד‬ ‫און‬, ‫עלים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫אכל‬ ‫וועסטו‬3
.‫שונאים‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫צו‬ ‫צוחק‬ ‫אים‬ ‫וועט‬ ‫און‬, ‫ט‬ ‫האא‬ ‫עס‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫אבד‬ ‫וועט‬ ‫רעה‬ ‫נפש‬ ‫אא‬4
.‫ברכה‬ ‫מערן‬ ‫וועט‬ ‫לשון‬ ‫לשון‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫פריינט‬ ‫מערן‬ ‫וועט‬ ‫מתוק‬ ‫לשון‬5
.‫טויזנט‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫יועץ‬ ‫איין‬ ‫ר‬ ‫נאא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫פילע‬ ‫מיט‬ ‫שלום‬ ‫אין‬ ‫זייט‬6
.‫קרעדיטן‬ ‫צו‬ ‫אים‬ ‫געאיילט‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫צוערשט‬ ‫אים‬ ‫פרוווט‬, ‫ר‬‫חבל‬‫ח‬ ‫אא‬ ‫קומען‬ ‫ִאא‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ִ‫אוי‬7
.‫צרה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫אין‬ ‫אִן‬‫י‬‫רִלי‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫און‬, ‫מעמד‬ ‫אייגענעם‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ר‬‫בל‬‫חא‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עמיצער‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬8
.‫חרפה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫גלה‬ ‫וועט‬ ‫ריב‬ ‫און‬, ‫שנאה‬ ‫צו‬ ‫פנה‬ ‫זיך‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫חבר‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫ראא‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫און‬9
.‫רעס‬ ‫צאא‬ ‫דיין‬ ‫פון‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫רזעצן‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫וועט‬ ‫און‬, ‫טיש‬ ‫די‬ ‫א‬‫י‬‫בי‬ ‫גלייטער‬ ‫באא‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫חבר‬ ‫איינער‬, ‫ווידער‬10
.‫עבדים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫איִער‬ ‫עז‬ ‫וועט‬ ‫און‬, ‫דיר‬ ‫ווי‬ ‫אן‬‫י‬‫זי‬ ‫ער‬ ‫וועט‬ ‫ח‬‫פא‬ ‫שא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אין‬ ‫ִער‬ ‫אא‬11
.‫פנים‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫סתר‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫און‬, ‫דיר‬ ‫קעגן‬ ‫זיין‬ ‫ער‬ ‫וועט‬, ‫ווערן‬ ‫ירד‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬12
.‫חברים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫אויף‬ ‫זיך‬ ‫היט‬ ‫און‬, ‫שונאים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫דיך‬ ‫שייד‬13
.‫אוצר‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫געפונען‬ ‫ט‬ ‫האא‬, ‫איינער‬ ‫זאא‬ ‫אא‬ ‫געפונען‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫און‬, ‫הגנה‬ ‫רק‬ ‫שטאא‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫חבר‬ ‫געטריי‬ ‫אא‬14
.‫ווערטפול‬ ‫איז‬ ‫מעלה‬ ‫זיין‬ ‫און‬, ‫אנד‬‫י‬‫פרי‬ ‫א‬‫י‬‫געטרי‬ ‫אא‬ ‫קעגנגעשטעלט‬ ‫רנישט‬ ‫גאא‬15
.‫געפינען‬ ‫אים‬ ‫װעלן‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫מורא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫די‬ ‫;און‬ ‫לעבן‬ ‫פון‬ ‫רפואה‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫געטריי‬ ‫פריינד‬ ‫א‬16
.‫זיין‬ ‫חבר‬ ‫זיין‬ ‫אויך‬ ‫וועט‬ ‫אזוי‬, ‫איז‬ ‫ער‬ ‫ווי‬ ‫אזוי‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫פריינדשאפט‬ ‫זיין‬ ‫שורלי‬ ‫'וועט‬ ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫סע‬ ‫ווער‬17
.‫זקנה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫ִיז‬ ‫חכמה‬ ‫מצא‬ ‫וועסט‬ ‫און‬ ‫און‬ ‫עורות‬‫נמ‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫ֹורה‬ ‫אסף‬, ‫ִני‬18
‫וועט‬ ‫איר‬ ‫בער‬ ‫אא‬, ‫איר‬ ‫אויף‬ ‫רבעטן‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫שווער‬ ‫זיין‬ ‫ניט‬ ‫לט‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬: ‫פרוכט‬ ‫גוט‬ ‫איר‬ ‫אויף‬ ‫רטן‬ ‫וואא‬ ‫און‬, ‫אע‬‫י‬‫זי‬ ‫און‬ ‫חרש‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איינער‬ ‫ווי‬ ‫איר‬ ‫צו‬ ‫קום‬19
.‫פירות‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫מיד‬ ‫עסן‬
.‫איר‬ ‫מיט‬ ‫בלייבן‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬, ‫בינה‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬: ‫ן‬‫דא‬ ‫מ‬
ְ‫א‬‫ל‬ ‫מ‬
‫ת‬ ‫י‬
‫א‬‫למ‬ ‫ה‬‫מא‬ ‫ַמ‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫ד‬‫אא‬ ‫מ‬
‫מ‬ ‫איז‬ ‫זי‬20
.‫נג‬ ‫לאא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫װעט‬ ‫עס‬ ‫ביז‬ ‫רפן‬ ‫רװאא‬ ‫פאא‬ ‫אים‬ ‫פון‬ ‫זי‬ ‫װעט‬ ‫ער‬ ‫;און‬ ‫משפט‬ ‫פון‬ ‫שטיין‬ ‫רק‬ ‫שטאא‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫אים‬ ‫אויף‬ ‫שכב‬ ‫וועט‬ ‫זי‬21
.‫פילע‬ ‫פאר‬ ‫אנטפלעקט‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫זי‬ ‫און‬, ‫נאמען‬ ‫איר‬ ‫לויט‬ ‫איז‬ ‫חכמה‬ ‫ווארים‬22
;‫עצה‬ ‫מיין‬ ‫גן‬ ‫פזאא‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫עצה‬ ‫מיין‬ ‫נעם‬, ‫זון‬ ‫מיין‬, ‫אוזן‬ ‫הייב‬23
.‫קייט‬ ‫איר‬ ‫אין‬ ‫לדז‬ ‫האא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫און‬, ‫פעלקער‬ ‫אירע‬ ‫אין‬ ‫ן‬ ‫נטאא‬ ‫א‬
‫רײ‬ ‫אא‬ ‫לן‬ ‫זאא‬ ‫רגלים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫און‬24
.‫דות‬‫בא‬ ‫כמ‬ ‫אירע‬ ‫מיט‬ ‫צער‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫זי‬ ‫נשא‬ ‫און‬, ‫קסל‬ ‫אא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫זיך‬ ‫ִויג‬25
.‫כוח‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫מיט‬ ‫דרכים‬ ‫אירע‬ ‫היט‬ ‫און‬, ‫רצן‬ ‫האא‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫מיט‬ ‫איר‬ ‫צו‬ ‫קום‬26
.‫גיין‬ ‫נישט‬ ‫זי‬ ‫לאז‬ , ‫כאפן‬ ‫איר‬ ‫האסט‬ ‫דו‬ ‫ווען‬ ‫און‬ , ‫ווערן‬ ‫באקאנט‬ ‫דיר‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ , ‫זוכ‬ ‫און‬ , ‫חקר‬27
.‫פרייד‬ ‫דיין‬ ‫צו‬ ‫אומקערן‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫דאס‬ ‫און‬, ‫מנוחה‬ ‫איר‬ ‫געפינען‬ ‫וועסטו‬ ‫לעצט‬ ‫צום‬ ‫ווארים‬28
.‫כבוד‬ ‫פון‬ ‫נטל‬ ‫מאא‬ ‫אא‬ ‫קייטן‬ ‫אירע‬ ‫און‬, ‫דיר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫הגנה‬ ‫רק‬ ‫שטאא‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫קנעץ‬ ‫אירע‬ ‫וועלן‬ ‫דעמאלט‬29
.‫שטריק‬ ‫פורפל‬ ‫זענען‬ ‫בענד‬ ‫איר‬ ‫און‬, ‫צירונג‬ ‫גילדענע‬ ‫אא‬ ‫איר‬ ‫אויף‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווארים‬30
.‫שמחה‬ ‫פון‬ ‫כתר‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫דיר‬ ‫רום‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫נטאא‬ ‫אא‬ ‫זי‬ ‫לט‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫און‬, ‫כבוד‬ ‫פון‬ ‫בגד‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫איר‬ ‫ן‬ ‫נטאא‬ ‫אא‬ ‫איר‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬31
.‫חכמה‬ ‫זיין‬ ‫וועסטו‬, ‫מיינונג‬ ‫דיין‬ ‫פעלן‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬ ‫און‬, ‫ווערן‬ ‫לערנט‬ ‫וועסטו‬, ‫ווילסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬, ‫זון‬ ‫מיין‬32
‫קלוג‬ ‫זיין‬ ‫וועסטו‬, ‫אויער‬ ‫דיין‬ ‫בוק‬ ‫דו‬ ‫אויב‬ ‫און‬, ‫פארשטאנד‬ ‫באקומען‬ ‫וועסטו‬, ‫הערן‬ ‫צו‬ ‫ליב‬ ‫האסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬33
.‫חכם‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫דבק‬ ‫;און‬ ‫זקנים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫המון‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫זיך‬ ‫שטעל‬34
.‫שכל‬ ‫פון‬ ‫משלים‬ ‫די‬ ‫נטלױפן‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫לן‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫דיבור‬ ‫יעדער‬ ‫הערן‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬ ‫זייט‬35
.‫טיר‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫טרעפ‬ ‫די‬ ‫גן‬ ‫טראא‬ ‫פיס‬ ‫דיין‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫אים‬ ‫צו‬ ‫דיך‬ ‫קום‬, ‫שכל‬ ‫פון‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫זען‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬ ‫און‬36
.‫חפץ‬ ‫דיין‬ ‫לויט‬ ‫חכמה‬ ‫נתן‬ ‫דיר‬ ‫און‬, ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫תקן‬ ‫וועט‬ ‫ער‬: ‫מצוות‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫אין‬ ‫ֹמיד‬ ‫הרהר‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫פון‬ ‫געזעצן‬ ‫די‬ ‫אויף‬ ‫זיין‬ ‫מיינונג‬ ‫דיין‬ ‫ל‬ ‫זאא‬37
7‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
.‫דיר‬ ‫צו‬ ‫בוא‬ ‫נישט‬ ‫ה‬‫ַא‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫קיין‬ ‫וועט‬ ‫זוי‬ ‫אא‬, ‫ה‬‫ַא‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫טו‬1
.‫דיר‬ ‫פון‬ ‫סור‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫עון‬ ‫און‬, ‫עולם‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫סור‬2
.‫ל‬ ‫מאא‬ ‫זיבן‬ ‫קצירן‬ ‫נישט‬ ‫זיי‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫אומגערעכטיקייט‬ ‫פון‬ ‫תורים‬ ‫די‬ ‫אויף‬ ‫זרע‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬, ‫ִני‬3
.‫כבוד‬ ‫כסא‬ ‫דעם‬ ‫מלך‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫'כבוד‬ ‫ה‬ ‫פון‬ ‫בקש‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4
.‫מלך‬ ‫רן‬ ‫פאא‬ ‫חכמה‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫מיט‬ ‫רימען‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;'און‬ ‫ה‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫גערעכט‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬5
‫אין‬ ‫ם‬ ‫שטראא‬ ‫אא‬, ‫גיבור‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫מענטש‬ ‫דעם‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫מורא‬ ‫לסטו‬ ‫זאא‬ ‫מער‬ ‫;טאא‬ ‫רשעות‬ ‫די‬ ‫אוועקנעמען‬ ‫נישט‬ ‫קען‬ ‫זיי‬ ‫ווייל‬, ‫ריכטער‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫זוכסט‬6
.‫יושר‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫פון‬ ‫װעג‬ ‫דעם‬
.‫ַאם‬‫הא‬ ‫צווישן‬ ‫נפל‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫וועסט‬ ‫און‬, ‫יר‬ ‫ַי‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫המון‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫פגע‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬7
.‫װערן‬ ‫פט‬ ‫שטראא‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫װעסטו‬ ‫אײנעם‬ ‫אין‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫אנדערן‬ ‫אויפן‬ ‫זינד‬ ‫איין‬ ‫נישט‬ ‫בינדן‬8
.‫ננעמען‬ ‫אא‬ ‫עס‬ ‫ער‬ ‫וועט‬, ‫העליונים‬ ‫אלוקים‬ ‫צו‬ ‫קרב‬ ‫איך‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫קרבנות‬ ‫אנע‬‫י‬‫מי‬ ‫פון‬ ‫רב‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ראה‬ ‫וועט‬ ‫אלוקים‬: ‫אמר‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬9
.‫צדקה‬ ‫געבן‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫רגט‬ ‫רזאא‬ ‫פאא‬ ‫און‬, ‫תפלה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫ווען‬, ‫חלש‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬10
.‫דערהויבט‬ ‫און‬ ‫דערנידעריקט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איינער‬ ‫ן‬ ‫ראא‬ ‫פאא‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫נפש‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫מרירות‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫בוז‬ ‫צו‬ ‫ם‬‫דא‬ ‫אא‬ ‫קיין‬ ‫לאך‬11
.‫אנד‬‫י‬‫פרי‬ ‫דיין‬ ‫ווי‬ ‫ניט‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫;און‬ ‫אחי‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אויף‬ ‫שקר‬ ‫אא‬ ‫ן‬‫טא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬12
.‫גוט‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫דערפון‬ ‫מנהג‬ ‫דער‬ ‫רעם‬ ‫;וואא‬ ‫שקר‬ ‫קיין‬ ‫כן‬ ‫מאא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬13
.‫וונט‬ ‫דאא‬ ‫דו‬ ‫ווען‬ ‫פלען‬ ‫פלאא‬ ‫פיל‬ ‫ניט‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫און‬, ‫זקנים‬ ‫המון‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫ווערטער‬ ‫פיל‬ ‫נוצן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬14
.‫גזר‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫אייבערשטער‬ ‫דער‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫אה‬‫ל‬‫א‬‫ז‬‫ח‬‫ח‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫ד‬‫ַאבל‬ ‫ד‬‫ַאבל‬ ‫נא‬‫הא‬ ‫נישט‬15
.‫בלייבן‬ ‫לאנג‬ ‫ניט‬ ‫וועט‬ ‫גרימצארן‬ ‫דער‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫געדענקט‬ ‫נייערט‬, ‫זינדיקע‬ ‫המון‬ ‫דער‬ ‫צווישן‬ ‫לן‬ ‫צאא‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬16
.‫רעם‬ ‫וואא‬ ‫און‬ ‫ש‬ ‫אל‬ ‫איז‬ ‫רשעים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫נקמה‬ ‫די‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫זייער‬ ‫זיך‬ ‫דערנידעריק‬17
.‫אופיר‬ ‫פון‬ ‫לד‬ ‫גאא‬ ‫רן‬ ‫פאא‬ ‫ברודער‬ ‫ער‬ ‫א‬
‫געטרײ‬ ‫קײן‬ ‫;ניט‬ ‫גוטס‬ ‫קיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫חבר‬ ‫אא‬ ‫טוישן‬ ‫נישט‬ ‫אופן‬ ‫בשום‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬18
.‫לד‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫העכער‬ ‫איז‬ ‫חן‬ ‫איר‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫פרוי‬ ‫גוטע‬ ‫און‬ ‫קלוגע‬ ‫אא‬ ‫זן‬ ‫רלאא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬19
.‫דיר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫נתן‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫זיך‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫שכורה‬ ‫דעם‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫ה‬‫ַא‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫צו‬ ‫ִעטן‬ ‫נישט‬ ‫אים‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬, ‫באמת‬ ‫עשה‬ ‫ד‬‫ַסבס‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫ווייל‬20
.‫חירות‬ ‫פון‬ ‫רחם‬ ‫נישט‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫ד‬‫ַסבס‬ ‫גוטן‬ ‫אא‬ ‫אהב‬ ‫נפש‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫ל‬ ‫זאא‬21
.‫דיר‬ ‫מיט‬ ‫זיי‬ ‫לטן‬ ‫האא‬, ‫נוץ‬ ‫דיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אויב‬ ‫און‬, ‫זיי‬ ‫צו‬ ‫אויג‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫בן‬ ‫?האא‬ ‫בהמות‬ ‫האסטו‬22
.‫יוגנט‬ ‫זייער‬ ‫פון‬ ‫לדז‬ ‫האא‬ ‫זייער‬ ‫בויגן‬ ‫זיך‬ ‫און‬, ‫זיי‬ ‫?לערנען‬ ‫קינדער‬ ‫האסטו‬23
.‫זײ‬ ‫צו‬ ‫פרײלעך‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫ז‬ ‫א‬
‫װײ‬ ‫באא‬ ‫און‬, ‫ב‬ ‫א‬
‫לײ‬ ‫זײער‬ ‫מיט‬ ‫זיך‬ ‫?היט‬ ‫טעכטער‬ ‫סטו‬ ‫האא‬24
.‫חכם‬ ‫איש‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫זי‬ ‫נתן‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫כבד‬ ‫דבר‬ ‫אא‬ ‫עשה‬ ‫וועסטו‬ ‫זוי‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫ת‬‫ִא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫נשא‬25
.‫פרױ‬ ‫ליכטיקער‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫איבער‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫גיב‬ ‫בער‬ ‫אא‬, ‫זן‬ ‫רלאא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫זי‬ ‫לסט‬ ‫?זאא‬ ‫מחשבה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫לויט‬ ‫ה‬ ‫ָא‬ ‫י‬
‫א‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫סטו‬ ‫האא‬26
.‫ם‬ ‫י‬
‫א‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫יסורים‬ ‫די‬ ‫שכח‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫לב‬‫ל‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫מיט‬ ‫ב‬ ‫אא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫כבד‬27
?‫ן‬ ‫געטאא‬ ‫דיר‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫זײ‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫כן‬ ‫זאא‬ ‫די‬ ‫לן‬ ‫רצאא‬ ‫פאא‬ ‫זײ‬ ‫קענסטו‬ ‫װי‬ ‫;און‬ ‫זיי‬ ‫פון‬ ‫רן‬ ‫געוואא‬ ‫געבוירן‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫געדענק‬28
.‫כהנים‬ ‫זיינע‬ ‫צו‬ ‫שמים‬ ‫יראת‬ ‫און‬, ‫נפש‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫'מיט‬ ‫ה‬ ‫ירא‬29
.‫עזב‬ ‫נישט‬ ‫זאלט‬ ‫משרתים‬ ‫זיינע‬ ‫און‬, ‫כח‬ ‫גאנצער‬ ‫דיין‬ ‫מיט‬ ‫געמאכט‬ ‫דיך‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫דעם‬ ‫ליב‬ ‫האט‬30
‫די‬ ‫פון‬ ‫מֹנה‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫פפער‬ ‫שולדאא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫פרוכט‬ ‫ערשטע‬ ‫ס‬ ‫;דאא‬ ‫רן‬ ‫געװאא‬ ‫פױלן‬ ‫באא‬ ‫איז‬ ‫דיר‬ ‫װי‬ ‫זױ‬ ‫אא‬, ‫חלק‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫אים‬ ‫גיב‬ ‫;און‬ ‫כהן‬ ‫דעם‬ ‫כבוד‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫ירא‬31
.‫כן‬ ‫זאא‬ ‫הײליקע‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫ערשטע‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫קדושה‬ ‫פון‬ ‫קרבן‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫פלייצעס‬
.‫ווערן‬ ‫שלים‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ברכה‬ ‫דיין‬ ‫כדי‬, ‫רעמע‬ ‫אא‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫נט‬ ‫האא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫שטרעק‬ ‫און‬32
.‫ניט‬ ‫עס‬ ‫לטן‬ ‫האא‬ ‫מתים‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫;און‬ ‫לעבעדיקער‬ ‫איטלעכער‬ ‫פון‬ ‫אויגן‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫חן‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫מֹנה‬ ‫אא‬33
.‫טרויערן‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬ ‫מיט‬ ‫טרויערן‬ ‫און‬, ‫וויינען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬ ‫מיט‬ ‫זיין‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬34
.‫געהאט‬ ‫ליב‬ ‫דיך‬ ‫כן‬ ‫מאא‬ ‫וועט‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫אל‬‫י‬‫ווי‬, ‫נק‬ ‫קראא‬ ‫די‬ ‫זוכן‬ ‫באא‬ ‫צו‬ ‫מעלעך‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬35
.‫עשה‬ ‫נישט‬ ‫ל‬ ‫קיינמאא‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫און‬, ‫קץ‬ ‫דעם‬ ‫געדענקט‬, ‫נט‬ ‫האא‬ ‫אין‬ ‫נעמען‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫לץ‬ ‫אא‬36
8‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
.‫הענט‬ ‫זיינע‬ ‫אין‬ ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫גביר‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫ריב‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬1
.‫הפך‬ ‫מלכים‬ ‫פון‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫רבים‬ ‫שחת‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫לד‬ ‫גאא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫רעם‬ ‫;וואא‬ ‫שים‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫כדי‬, ‫עושר‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫שים‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬2
.‫ש‬ ‫אל‬ ‫זיין‬ ‫אויף‬ ‫עצים‬ ‫צונף‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫צונג‬ ‫מיט‬ ‫פול‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איש‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫ריב‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬3
.‫ווערן‬ ‫בוש‬ ‫נישט‬ ‫לן‬ ‫זאא‬ ‫אבות‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫כדי‬, ‫רוח‬ ‫גס‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫שפיצן‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4
.‫עונש‬ ‫צו‬ ‫ווערט‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫זענען‬ ‫מיר‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫געדענקט‬ ‫נייערט‬, ‫זינד‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫קערט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫ם‬‫דא‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫חרף‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬5
.‫ישן‬ ‫זענען‬ ‫אונדז‬ ‫פון‬ ‫עטלעכע‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫זקנה‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫איש‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫דן‬ ‫שאא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬6
.‫לע‬ ‫אא‬ ‫רבן‬ ‫שטאא‬ ‫מיר‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫געדענקט‬ ‫נייערט‬, ‫מות‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫אנט‬‫י‬‫פי‬ ‫גרעסטן‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫איִער‬ ‫שמח‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬7
.‫נחת‬ ‫מיט‬ ‫גדלים‬ ‫דינען‬ ‫צו‬ ‫ווי‬ ‫און‬, ‫חינוך‬ ‫לערנען‬ ‫וועסטו‬ ‫זיי‬ ‫פון‬ ‫רעם‬ ‫;וואא‬ ‫משלי‬ ‫זייערע‬ ‫מיט‬ ‫דיך‬ ‫ידע‬ ‫ר‬ ‫נאא‬, ‫חכמים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫דבר‬ ‫דעם‬ ‫בוז‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬8
‫ווי‬ ‫ענטפערן‬ ‫צו‬ ‫און‬, ‫שכל‬ ‫זיי‬ ‫פון‬ ‫לערנען‬ ‫וועסט‬ ‫און‬, ‫אבות‬ ‫זייערע‬ ‫פון‬ ‫געלערנט‬ ‫אויך‬ ‫זיך‬ ‫ִן‬ ‫האא‬ ‫זיי‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫זקנים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫דיבור‬ ‫דעם‬ ‫פעלן‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬9
.‫נויטיק‬
.‫פייער‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫ם‬ ‫פלאא‬ ‫דער‬ ‫מיט‬ ‫ווערן‬ ‫רברענט‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫זינדיקן‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫גחלים‬ ‫די‬ ‫נצינדן‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬10
.‫דברים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫אין‬ ‫לכד‬ ‫דיך‬ ‫שכב‬ ‫נישט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫כדי‬, ‫ה‬‫ַא‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫כעס‬ ‫אין‬ ‫קום‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬11
.‫לן‬ ‫רפאא‬ ‫פאא‬ ‫בער‬ ‫אא‬ ‫עס‬ ‫ציט‬, ‫געלײענט‬ ‫אים‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫אױב‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫דיר‬ ‫פון‬ ‫רקער‬ ‫שטאא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫אען‬‫י‬‫לי‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬12
.‫באצאלן‬ ‫צו‬ ‫עס‬ ‫זיך‬ ‫היט‬, ‫אוודאי‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬ ‫;ווארים‬ ‫כח‬ ‫דיין‬ ‫איבער‬ ‫אבטחה‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬13
.‫אים‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫משפטן‬ ‫זײ‬ ‫װעלן‬ ‫כבוד‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫לױט‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫שופט‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫משפט‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫גיי‬14
‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫און‬, ‫רצון‬ ‫אייגן‬ ‫זיין‬ ‫לויט‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫ר‬ ‫פאא‬: ‫דיר‬ ‫צו‬ ‫שווער‬ ‫זיין‬ ‫ניט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫כדי‬, ‫ן‬ ‫יונגערמאא‬ ‫ר‬ ‫דאא‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫וועג‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫רייס‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬15
.‫רישקייט‬ ‫נאא‬ ‫זיין‬ ‫דורך‬ ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫אומקומען‬
‫וועט‬ ‫ער‬, ‫הילף‬ ‫קיין‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווו‬ ‫און‬, ‫אויגן‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫רנישט‬ ‫גאא‬ ‫ווי‬ ‫איז‬ ‫בלוט‬ ‫ר‬ ‫פאא‬: ‫בדד‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫גיין‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫כעסן‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫ריב‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬16
.‫דיך‬ ‫צעשטערן‬
.‫עצה‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫לטן‬ ‫האא‬ ‫ניט‬ ‫קען‬ ‫ער‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫שוטה‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫טנ‬ ‫ראא‬ ‫באא‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬17
.‫רױסברענגען‬ ‫אא‬ ‫װעט‬ ‫ער‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫ניט‬ ‫װײסט‬ ‫דו‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫פרעמדער‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫סוד‬ ‫קיין‬ ‫ניט‬ ‫ן‬ ‫טאא‬18
.‫חכם‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫גמלה‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫כדי‬, ‫איטלעכער‬ ‫צו‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫עפענען‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬19
9‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
.‫דיר‬ ‫קעגן‬ ‫רעה‬ ‫אא‬ ‫לערנען‬ ‫נישט‬ ‫איר‬ ‫לט‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫און‬, ‫אק‬‫ז‬‫ח‬‫ח‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫ה‬ ‫ָא‬ ‫י‬
‫א‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫זיין‬ ‫קנא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬1
.‫ממון‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אויף‬ ‫רגל‬ ‫איר‬ ‫שים‬ ‫צו‬, ‫ה‬ ‫ָא‬ ‫י‬
‫א‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫נפש‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫נתן‬ ‫נישט‬2
.‫שטרויכלונגען‬ ‫אירע‬ ‫אין‬ ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫זונה‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫טרעפן‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬3
.‫נסיונות‬ ‫אירע‬ ‫מיט‬ ‫ווערן‬ ‫לקח‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫כדי‬, ‫זינגערין‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫חברה‬ ‫דער‬ ‫מיט‬ ‫פיל‬ ‫געניסן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4
.‫איר‬ ‫אין‬ ‫אער‬‫י‬‫טי‬ ‫זענען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫זאכן‬ ‫די‬ ‫דורך‬ ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬ ‫דו‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫דינסט‬ ‫אא‬ ‫אויף‬ ‫קוק‬ ‫ניט‬5
.‫נחלה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אבד‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫זנות‬ ‫צו‬ ‫נפש‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫נתן‬ ‫נישט‬6
.‫בדד‬ ‫איר‬ ‫אין‬ ‫נדד‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫דו‬ ‫און‬, ‫יר‬ ‫ַי‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫רחובות‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫דיר‬ ‫רום‬ ‫אא‬ ‫רונד‬ ‫זיך‬ ‫היט‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬7
‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫פרוי‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫שיינקייט‬ ‫די‬ ‫דורך‬ ‫געווארן‬ ‫פארפירט‬ ‫זענען‬ ‫פילע‬ ‫;ווארים‬ ‫י‬ ‫יופי‬ ‫נדערס‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫אויף‬ ‫נישט‬ ‫ראה‬ ‫און‬, ‫יפה‬ ‫ה‬ ‫ָא‬ ‫י‬
‫א‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫אויג‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫סור‬8
.‫ער‬ ‫א‬
‫פײ‬ ‫אא‬ ‫װי‬ ‫נגעצונדן‬ ‫אא‬ ‫פט‬ ‫ליבשאא‬ ‫װערט‬ ‫דערמיט‬
‫ם‬ ‫א‬
‫בײ‬ ‫איר‬ ‫מיט‬ ‫געלט‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫אױסגעבן‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫רעם‬ ‫אא‬ ‫נע‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫אין‬ ‫איר‬ ‫מיט‬ ‫זיצן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫ן‬ ‫מאא‬ ‫נדער‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫ב‬ ‫א‬
‫װײ‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫זיצן‬ ‫ניט‬ ‫ר‬ ‫גאא‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬9
.‫צעשטערונג‬ ‫אין‬ ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫חשק‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫פון‬ ‫זױ‬ ‫אא‬ ‫װעסט‬ ‫דו‬ ‫און‬, ‫איר‬ ‫צו‬ ‫ג‬ ‫א‬
‫נײ‬ ‫ניט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫רץ‬ ‫האא‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫;כדי‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫װײ‬
, ‫לט‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫;ווען‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫װײ‬ ‫ער‬ ‫א‬
‫נײ‬ ‫אא‬ ‫װי‬ ‫איז‬ ‫נט‬ ‫א‬
‫פרײ‬ ‫ער‬ ‫א‬
‫נײ‬ ‫אא‬: ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫כלעך‬ ‫א‬
‫רגלײ‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫א‬
‫נײ‬ ‫דער‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫חבר‬ ‫לטער‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫זן‬ ‫רלאא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬10
.‫רגעניגן‬ ‫פאא‬ ‫מיט‬ ‫טרינקען‬ ‫עס‬ ‫לסטו‬ ‫זאא‬
.‫סוף‬ ‫זיין‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ניט‬ ‫ווייסט‬ ‫דו‬ ‫אל‬‫י‬‫ווי‬, ‫זינדיקער‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫כבוד‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫זיין‬ ‫מקנא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬11
.‫קבר‬ ‫זײער‬ ‫ביז‬ ‫װערן‬ ‫פט‬ ‫רשטראא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫װעלן‬ ‫זײ‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫געדענקט‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫רגעניגן‬ ‫פאא‬ ‫ִן‬ ‫האא‬ ‫עים‬ ‫רשא‬ ‫די‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ך‬ ‫זאא‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫ִן‬ ‫האא‬ ‫הנאה‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬12
‫קײן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬, ‫אים‬ ‫צו‬ ‫קומען‬ ‫װעסט‬ ‫דו‬ ‫אױב‬ ‫און‬, ‫טױט‬ ‫פון‬ ‫מורא‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫ען‬ ‫א‬
‫פרײ‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫הרג‬ ‫צו‬ ‫כח‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איש‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫דיך‬ ‫היטן‬13
;‫איצט‬ ‫לעבן‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫נעמען‬ ‫ניט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫כדי‬, ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫שולד‬
.‫חכמים‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫עצה‬ ‫היוו‬ ‫און‬, ‫חבר‬ ‫דיין‬ ‫אויף‬ ‫השער‬, ‫קענסט‬ ‫דו‬ ‫ווי‬ ‫ענט‬ ‫נאא‬ ‫ווי‬14
.‫אויִן‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫ֹורה‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫דבר‬ ‫כל‬ ‫דיין‬ ‫און‬, ‫חכמים‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫דבר‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫זיין‬ ‫ל‬ ‫זאא‬15
.‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫מורא‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫כבוד‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫דיר‬ ‫מיט‬ ‫טרינקען‬ ‫און‬ ‫עסן‬ ‫מענטשן‬ ‫ר‬ ‫נאא‬ ‫לן‬ ‫זאא‬ ‫און‬16
.‫דבר‬ ‫אן‬‫י‬‫זי‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ַאם‬‫הא‬ ‫פון‬ ‫חכם‬ ‫דער‬ ‫און‬, ‫ה‬ ‫חשס‬ַ‫מא‬ ‫די‬ ‫ווערן‬ ‫געלויבט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ה‬ ‫חשס‬ַ‫מא‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫אד‬‫י‬ ‫דער‬ ‫ר‬ ‫פאא‬17
.‫סוען‬‫ו‬‫י‬‫גי‬ ‫יז‬ ‫י‬
‫א‬ ‫ט‬‫אאגמ‬‫ז‬‫י‬‫גי‬ ‫יז‬ ‫י‬
‫א‬ ‫ר‬‫ַס‬ ‫אואס‬‫ו‬ ‫ער‬ ‫דס‬ ‫;און‬ ‫ט‬ ‫שטאא‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫מסוכן‬ ‫איז‬ ‫הרע‬ ‫לשון‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬18
10‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
.‫רדערד‬ ‫אא‬ ‫געזונט‬ ‫איז‬ ‫מענטש‬ ‫קלוג‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫רעגירונג‬ ‫די‬ ‫;און‬ ‫עם‬ ‫זיין‬ ‫לערנען‬ ‫וועט‬ ‫חכם‬ ‫שופט‬ ‫אא‬1
‫ס‬ ‫װאא‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫נען‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫ס‬ ‫דאא‬, ‫איז‬ ‫ט‬ ‫שטאא‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫פירשט‬ ‫דער‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫;און‬ ‫שרים‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫זוי‬ ‫אא‬, ‫ליין‬ ‫אא‬ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫ַאם‬‫הא‬ ‫פון‬ ‫שופט‬ ‫דער‬ ‫ווי‬ ‫זוי‬ ‫אא‬2
.‫איר‬ ‫אין‬ ‫װױנען‬
.‫ווערן‬ ‫באוואוינט‬ ‫שטאט‬ ‫די‬ ‫וועט‬ ‫מאכט‬ ‫אין‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫פארזיכטיגקייט‬ ‫דער‬ ‫דורך‬ ‫;אבער‬ ‫עם‬ ‫זיין‬ ‫אבד‬ ‫מלך‬ ‫אומחכם‬ ‫ן‬ ‫אא‬3
.‫נוצלעך‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איינער‬ ‫איר‬ ‫אויף‬ ‫שטעלן‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫צייט‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫און‬, ‫האר‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫נט‬ ‫האא‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫איז‬ ‫ערד‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫כט‬ ‫מאא‬ ‫די‬4
.‫כבוד‬ ‫אן‬‫י‬‫זי‬ ‫נתן‬ ‫ער‬ ‫וועט‬ ‫סופר‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫איש‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫און‬, ‫ם‬‫דא‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫אה‬‫ל‬‫גמ‬ ‫שא‬ ‫דער‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫פון‬ ‫אד‬‫י‬ ‫דער‬ ‫אין‬5
.‫קטיסיז‬ ‫פראא‬ ‫ס‬ ‫ינדזשוריאא‬ ‫דורך‬ ‫רנישט‬ ‫גאא‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫;און‬ ‫עוולה‬ ‫יעדן‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ן‬‫ַס‬ ‫ל‬
‫ר‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫צו‬ ‫שנאה‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬6
.‫עון‬ ‫מען‬ ‫טוט‬ ‫ביידע‬ ‫דורך‬ ‫און‬, ‫ם‬‫דא‬ ‫אא‬ ‫און‬ ‫אלוקים‬ ‫פאר‬ ‫שנאה‬ ‫איז‬ ‫גאווה‬7
.‫נדערן‬ ‫אא‬ ‫צום‬ ‫לק‬ ‫פאא‬ ‫איין‬ ‫פון‬ ‫איבערגעזעצט‬ ‫מלוכה‬ ‫די‬ ‫ווערט‬, ‫רמאות‬ ‫מיט‬ ‫געִויגן‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫עשירות‬ ‫און‬, ‫דן‬ ‫שאא‬, ‫ים‬ ‫י‬
‫חש‬ַ ‫מא‬ ‫אומגערעכטע‬ ‫צוליב‬8
‫ער‬ ‫בשעת‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫נשמה‬ ‫אייגן‬ ‫זיין‬ ‫רקויפט‬ ‫פאא‬ ‫איינער‬ ‫זאא‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬: ‫מענטש‬ ‫זשעדנע‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫ך‬ ‫זאא‬ ‫שלעכט‬ ‫מער‬ ‫ניט‬ ‫איז‬ ‫?עס‬ ‫גאווה‬ ‫אפר‬ ‫און‬ ‫ערד‬ ‫איז‬ ‫פארוואס‬9
.‫געדערעם‬ ‫נע‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫ער‬ ‫רט‬ ‫וואא‬, ‫לעבט‬
.‫רבן‬ ‫שטאא‬ ‫וועט‬ ‫רגן‬ ‫מאא‬ ‫מלך‬ ‫אא‬ ‫היינט‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דער‬ ‫;און‬ ‫קרענק‬ ‫נגע‬ ‫לאא‬ ‫אא‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫שניידט‬ ‫רופא‬ ‫דער‬10
.‫רעם‬ ‫וואא‬ ‫און‬ ‫בהמות‬, ‫קריכן‬ ‫די‬ ‫ירשענען‬ ‫וועט‬ ‫ער‬, ‫טויט‬ ‫איז‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫ווען‬ ‫ווארים‬11
.‫כער‬ ‫מאא‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫קערט‬ ‫איז‬ ‫רץ‬ ‫האא‬ ‫זיין‬ ‫און‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫גייט‬ ‫איינער‬ ‫ווען‬ ‫איז‬ ‫גאווה‬ ‫פון‬ ‫התחלה‬ ‫דער‬12
‫זיי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫זר‬ ‫צרות‬ ‫זיי‬ ‫אויף‬ ‫כט‬ ‫געבראא‬ ‫ט‬ ‫'האא‬ ‫ה‬ ‫דעריבער‬ ‫און‬, ‫תועבה‬ ‫אויס‬ ‫שפך‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫דער‬ ‫און‬, ‫זינד‬ ‫פון‬ ‫אנהייב‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫גאווה‬ ‫ווארים‬13
.‫כט‬ ‫אומגעבראא‬
.‫רט‬ ‫אא‬ ‫זייער‬ ‫אויף‬ ‫עניו‬ ‫די‬ ‫קום‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫שרים‬ ‫ים‬ ‫י‬
‫אא‬‫ג‬ ‫פון‬ ‫כסאות‬ ‫די‬ ‫רפן‬ ‫פגעוואא‬ ‫ראא‬ ‫אא‬ ‫ט‬ ‫'האא‬ ‫ה‬14
.‫מקום‬ ‫זייער‬ ‫אויף‬ ‫שפל‬ ‫די‬ ‫נטע‬ ‫און‬, ‫אאות‬‫ג‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫שרשים‬ ‫די‬ ‫'כרת‬ ‫ה‬15
.‫ץ‬ ‫ס‬
‫ר‬ ‫אא‬‫הא‬ ‫פון‬ ‫יסודות‬ ‫די‬ ‫ִיז‬ ‫אבד‬ ‫זיי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫ם‬‫ֹויי‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מדינות‬ ‫הפך‬ ‫ט‬ ‫'האא‬ ‫ה‬ ‫און‬16
.‫ערד‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫זכר‬ ‫זייער‬ ‫רהערט‬ ‫פאא‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫רטיליקט‬ ‫פאא‬ ‫זיי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫זיי‬ ‫פון‬ ‫עטלעכע‬ ‫לקח‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ער‬17
.‫ה‬ ‫ָא‬ ‫י‬
‫א‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫רן‬ ‫געוואא‬ ‫געבוירן‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫כעס‬ ‫קיין‬ ‫און‬, ‫גברים‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫גאווה‬ ‫איז‬ ‫כט‬ ‫געמאא‬ ‫נישט‬18
‫;די‬ ‫ע‬‫ִא‬ִּ ‫מ‬
‫מ‬ ‫ע‬ ‫א‬
‫סר‬‫ז‬ ‫אא‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫ֹורה‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫אכטונג‬ ‫נישט‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫;די‬ ‫כבוד‬ ‫צמח‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫אהב‬ ‫אים‬ ‫ִן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫ע‬ ‫א‬
‫סר‬‫ז‬ ‫ע‬ ‫א‬
‫סר‬‫ז‬ ‫אא‬ ‫אנען‬‫י‬‫'זי‬ ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬19
.‫מען‬ ‫זאא‬ ‫רן‬ ‫פנאא‬ ‫אא‬ ‫אא‬ ‫זענען‬ ‫מצוות‬ ‫די‬ ‫יבערברענגען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬
.‫אױגן‬ ‫נע‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫אין‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫מורא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫די‬ ‫נען‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫זױ‬ ‫;אא‬ ‫כבוד‬ ‫גבאי‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫אחים‬ ‫צווישען‬20
.‫אבד‬ ‫איר‬ ‫איז‬ ‫גאווה‬ ‫און‬ ‫גסות‬ ‫;אבער‬ ‫השגחה‬ ‫רשות‬ ‫פארן‬ ‫'גייט‬ ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫די‬21
'.‫ה‬ ‫יראת‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫כבוד‬ ‫זייער‬, ‫רעם‬ ‫אא‬ ‫דער‬ ‫אא‬, ‫איידעלע‬, ‫עשיר‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫צי‬22
.‫מענטש‬ ‫זינדיק‬ ‫אא‬ ‫גרויסן‬ ‫צו‬ ‫קוועם‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫;און‬ ‫שכל‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫עני‬ ‫דעם‬ ‫בוז‬ ‫צו‬ ‫סיק‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫איז‬ ‫עס‬23
.‫ט‬ ‫גאא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫מורא‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דער‬ ‫ווי‬ ‫גרעסערער‬ ‫קיין‬ ‫ניטאא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫;און‬ ‫ווערן‬ ‫כבוד‬ ‫וועלן‬, ‫גבאים‬ ‫און‬, ‫שופטים‬ ‫און‬, ‫מענטשן‬ ‫גרויסע‬24
.‫רפואה‬ ‫ווערט‬ ‫ער‬ ‫ווען‬, ‫ווערן‬ ‫חרטה‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫ידע‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דער‬ ‫און‬, ‫עבד‬ ‫עשה‬ ‫פרורים‬ ‫די‬ ‫וועלן‬ ‫אם‬‫כ‬‫חא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ד‬‫ַסבס‬ ‫דעם‬ ‫צו‬25
.‫צרה‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫פון‬ ‫ט‬ ‫א‬
‫צײ‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫רימען‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫עסק‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫עשה‬ ‫אין‬ ‫חכם‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬26
.‫לחם‬ ‫פעלט‬ ‫און‬, ‫זיך‬ ‫רימערט‬ ‫באא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫ווי‬, ‫לץ‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫שפע‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫מישט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫איז‬ ‫בעסער‬27
.‫כבוד‬ ‫איר‬ ‫לויט‬ ‫כבוד‬ ‫איר‬ ‫געבן‬ ‫און‬, ‫עניוות‬ ‫אין‬ ‫נפש‬ ‫דיין‬ ‫כבוד‬, ‫זון‬ ‫אן‬‫י‬‫מי‬28
?‫לעבן‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫רשעמט‬ ‫פאא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫דעם‬ ‫כבוד‬ ‫װעט‬ ‫װער‬ ‫?און‬ ‫נשמה‬ ‫אייגן‬ ‫זיין‬ ‫קעגן‬ ‫זינדיקט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫זיין‬ ‫גערעכטיק‬ ‫וועט‬ ‫ווער‬29
.‫עשירות‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫כבוד‬ ‫ווערט‬ ‫עשיר‬ ‫דער‬ ‫און‬, ‫כישרון‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫כבוד‬ ‫ווערט‬ ‫עני‬ ‫דער‬30
?‫רעמקײט‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫מער‬ ‫װיפל‬, ‫עושר‬ ‫אין‬ ‫נד‬ ‫שאא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫דער‬ ‫?און‬ ‫עושר‬ ‫אין‬ ‫מער‬ ‫וויפיל‬, ‫דלות‬ ‫אין‬ ‫כבוד‬ ‫ווערט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬31
11‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
.‫גדלים‬ ‫צווישן‬ ‫ישב‬ ‫אים‬ ‫זט‬ ‫לאא‬ ‫און‬, ‫שפל‬ ‫פון‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫קאא‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫הייִט‬ ‫חכמה‬ ‫די‬1
.‫אויסזען‬ ‫ויסווייניקסט‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫ף‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫;און‬ ‫יופי‬ ‫זיין‬ ‫פאר‬ ‫איש‬ ‫אן‬ ‫לויבן‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬2
.‫זאכן‬ ‫זיס‬ ‫פון‬ ‫הויפט‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫פרוכט‬ ‫איר‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫פליען‬ ‫די‬ ‫צווישן‬ ‫קליין‬ ‫איז‬ ‫בין‬ ‫די‬3
, ‫װונדער‬ ‫נען‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫מעשים‬ ‫די‬ ‫רום‬ ‫װאא‬: ‫כבוד‬ ‫פון‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫דערהױבן‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫און‬, ‫קלײדער‬ ‫נע‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫און‬ ‫לבוש‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫מיט‬ ‫רימען‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4
.‫סתרים‬ ‫נען‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫מענטשן‬ ‫צװישן‬ ‫מעשים‬ ‫נע‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫און‬
.‫קרוין‬ ‫די‬ ‫גן‬ ‫טראא‬ ‫האט‬ ‫פון‬ ‫נק‬ ‫געדאא‬ ‫ל‬ ‫קיינמאא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איינער‬ ‫;און‬ ‫ערד‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫געזעצט‬ ‫זיך‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫מלכים‬ ‫פילע‬5
.‫אנדערע‬ ‫פון‬ ‫הענט‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫איבערגעגעבן‬ ‫ערליכע‬ ‫די‬ ‫;און‬ ‫נד‬ ‫שאא‬ ‫זייער‬ ‫געווען‬ ‫זענען‬ ‫גבורים‬ ‫פילע‬6
.‫תוכחה‬ ‫ן‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫ערשט‬ ‫רשטייט‬ ‫פאא‬: ‫מת‬ ‫אס‬ ‫דעם‬ ‫בחן‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫איידער‬ ‫שולדיקן‬ ‫באא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬7
.‫רעדן‬ ‫זייער‬ ‫פון‬ ‫צווישן‬ ‫אין‬ ‫מענטשן‬ ‫קטע‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫סיבה‬ ‫די‬ ‫געהערט‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫איידער‬ ‫נישט‬ ‫ענה‬8
.‫זינדיקע‬ ‫מיט‬ ‫משפט‬ ‫אין‬ ‫נישט‬ ‫זיצט‬ ‫;און‬ ‫נוגע‬ ‫נישט‬ ‫דיר‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫זאך‬ ‫א‬ ‫אין‬ ‫ריב‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬9
.‫נטלױפן‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫נטלױפן‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫קריגן‬ ‫ניט‬ ‫װעסטו‬, ‫כדעם‬ ‫נאא‬ ‫גײסט‬ ‫דו‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫כן‬ ‫זאא‬ ‫ב‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫מיט‬ ‫רמישן‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬, ‫ִני‬10
.‫זיך‬ ‫הינטער‬ ‫מער‬ ‫ך‬ ‫נאא‬ ‫איז‬ ‫און‬, ‫געאיילט‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫יסורים‬ ‫טוט‬ ‫און‬, ‫טערט‬ ‫מאא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫איינער‬ ‫ן‬ ‫ראא‬ ‫פאא‬11
‫אים‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫אױג‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫אט‬‫י‬‫רעמקי‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫פול‬ ‫און‬, ‫אט‬‫י‬‫פיייקי‬ ‫פון‬ ‫פעלן‬, ‫הילף‬ ‫פון‬ ‫נויט‬ ‫האט‬ ‫און‬, ‫מעלעך‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫אנדער‬ ‫אן‬ ‫איז‬ ‫עס‬, ‫ווידער‬12
.‫נחלה‬ ‫נידעריקן‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫זײ‬ ‫פון‬ ‫אױפגעשטעלט‬ ‫אים‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫גוטן‬ ‫צום‬ ‫געקוקט‬
.‫אים‬ ‫פון‬ ‫געחידושט‬ ‫זיך‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫עס‬ ‫געזען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫פילע‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫זוי‬ ‫;אא‬ ‫צרה‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫קאא‬ ‫זיין‬ ‫אויפגעהויבן‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ער‬ ‫און‬13
'.‫ה‬ ‫פון‬ ‫בוא‬, ‫עושר‬ ‫און‬ ‫דלות‬, ‫מות‬ ‫און‬ ‫יים‬‫חא‬, ‫צרות‬ ‫און‬ ‫לות‬‫גמ‬ ‫שא‬14
‫אים۔‬ ‫פון‬ ‫זענען‬، ‫מעשים‬ ‫גוט‬ ‫פון‬ ‫וועג‬ ‫דער‬ ‫און‬، ‫ליבע‬، ‫האר‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫זענען‬، ‫תורה‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫פארשטאנד‬ ‫און‬، ‫וויסן‬، ‫חכמה‬15
.‫איר‬ ‫אין‬ ‫כבוד‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫רשטערן‬ ‫פאא‬ ‫וועט‬ ‫בייז‬ ‫און‬, ‫זינדיקע‬ ‫מיט‬ ‫מען‬ ‫צוזאא‬ ‫נהייב‬ ‫אא‬ ‫זייער‬ ‫האט‬ ‫פינצטערניש‬ ‫און‬ ‫טעות‬16
.‫אייביק‬ ‫אויף‬ ‫שגשוג‬ ‫ברענגט‬ ‫ד‬‫סס‬‫חס‬ ‫זיין‬ ‫און‬, ‫ים‬‫לקי‬ֹ‫א‬ ‫די‬ ‫א‬‫י‬‫ִי‬ ‫'ִליִט‬ ‫ה‬ ‫מתנת‬ ‫די‬17
;‫שכר‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫חלק‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫קנפ‬ ‫און‬ ‫ה‬ ‫ֹא‬ ‫אכמ‬‫ז‬ ‫זיין‬ ‫דורך‬ ‫עשיר‬ ‫ווערט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫רטן‬ ‫דאא‬18
‫אױף‬ ‫קומען‬ ‫װעט‬ ‫ט‬ ‫א‬
‫צײ‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫ניט‬ ‫ך‬ ‫דאא‬ ‫װײס‬ ‫ער‬ ‫;און‬ ‫סכוירע‬ ‫מיין‬ ‫פון‬ ‫שטענדיק‬ ‫עסן‬ ‫וועט‬ ‫איצט‬ ‫און‬, ‫מנוחה‬ ‫געפונען‬ ‫האב‬ ‫איך‬: ‫געזאגט‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫ווייל‬19
.‫רבן‬ ‫שטאא‬ ‫און‬, ‫נדערע‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫זן‬ ‫איבערלאא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫מוז‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫אים‬
.‫רבעט‬ ‫אא‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫זקן‬ ‫און‬, ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫נט‬ ‫קאא‬ ‫באא‬ ‫זיין‬ ‫און‬, ‫בונד‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫פעסט‬ ‫זייט‬20
‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫אױגן‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫איז‬ ‫ך‬ ‫זאא‬ ‫גרינגע‬ ‫אא‬ ‫רום‬ ‫װאא‬, ‫מי‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫אין‬ ‫בט‬ ‫א‬
‫בלײ‬ ‫און‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫אין‬ ‫זיך‬ ‫רזיכער‬ ‫פאא‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫זינדיקע‬ ‫פון‬ ‫מעשים‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫ווונדער‬ ‫ניט‬21
.‫רייך‬ ‫ן‬ ‫רעמאא‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫כן‬ ‫מאא‬ ‫צו‬ ‫פלוצעם‬
.‫אה‬‫כ‬ ‫מ‬
‫ר‬ ‫ִי‬ ‫איין‬‫ז‬ ‫ת‬ ‫אס‬ ‫ט‬ ‫מ‬
‫ש‬‫מא‬ ‫אום‬ ‫מ‬
‫ת‬ ‫פי‬ ‫און‬, ‫ים‬‫לקי‬ֹ‫א‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫שכר‬ ‫אין‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫פון‬ ‫ברכה‬ ‫די‬22
?‫טער‬ ‫א‬
‫װײ‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫איך‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫גוטס‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫?און‬ ‫דינסט‬ ‫מיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫נוץ‬ ‫ס‬ ‫וואא‬: ‫גן‬ ‫זאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬23
?‫ך‬ ‫נאא‬ ‫דאא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫איך‬ ‫וועט‬ ‫בייז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫און‬, ‫זאכן‬ ‫פילע‬ ‫ג‬ ‫רמאא‬ ‫פאא‬ ‫איך‬ ‫און‬, ‫גענוג‬ ‫האב‬ ‫איך‬: ‫נישט‬ ‫זאג‬, ‫ווידער‬24
.‫אל‬‫ג‬ ‫שא‬ ‫פון‬ ‫זכר‬ ‫קיין‬ ‫נישטא‬ ‫מער‬ ‫איז‬ ‫י‬‫ני‬‫ַא‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫אין‬ ‫און‬, ‫י‬‫ני‬‫ַא‬ ‫פון‬ ‫שכחה‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫לות‬‫גמ‬ ‫שא‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫אין‬25
.‫וועגן‬ ‫זיינע‬ ‫לויט‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫שכר‬ ‫צו‬ ‫טויט‬ ‫פון‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫האר‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫ך‬ ‫זאא‬ ‫גרינג‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווארים‬26
.‫מעשים‬ ‫זיין‬ ‫גילוי‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬ ‫סוף‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫און‬, ‫רגעניגן‬ ‫פאא‬ ‫שכח‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫מאכט‬ ‫שעה‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫צרה‬ ‫די‬27
.‫קינדער‬ ‫זיינע‬ ‫אין‬ ‫באקאנט‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫מות‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ברוך‬ ‫קיין‬ ‫משפט‬28
.‫לות‬ ‫מ‬
‫ס‬‫מא‬ ‫ב‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ר‬ ‫מס‬ ‫ס‬
‫ר‬ ‫דער‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫ִית‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אין‬ ‫ִרענגען‬ ‫איטלעכער‬ ‫ניט‬29
.‫ל‬ ‫פאא‬ ‫דיין‬ ‫אויף‬ ‫ער‬ ‫היט‬, ‫ן‬ ‫שפיאא‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫;און‬ ‫גאווה‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫איז‬ ‫זוי‬ ‫אא‬, ‫אג‬‫י‬‫שטי‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫שומר‬ ‫און‬ ‫לקח‬ ‫חופה‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫זוי‬ ‫אא‬30
.‫דיר‬ ‫אויף‬ ‫שים‬ ‫וועט‬ ‫הלל‬ ‫ווערט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫אין‬ ‫און‬, ‫ע‬ ‫א‬
‫ר‬ ‫אין‬ ‫גוט‬ ‫הפך‬ ‫און‬ ‫שכב‬ ‫ער‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬31
.‫בלוט‬ ‫אויף‬ ‫ווארט‬ ‫חטא‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫נגעצונדן‬ ‫אא‬ ‫גחלים‬ ‫הויפן‬ ‫אא‬ ‫ווערט‬ ‫ש‬ ‫אל‬ ‫פון‬ ‫ניצוץ‬ ‫אא‬ ‫פון‬32
.‫ף‬ ‫שטראא‬ ‫אײביקע‬ ‫אא‬ ‫דיר‬ ‫אױף‬ ‫ברענגען‬ ‫ניט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫;כדי‬ ‫רשעות‬ ‫טוט‬ ‫ער‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫רשע‬ ‫אא‬ ‫אויף‬ ‫זיך‬ ‫היט‬33
.‫אײגענעם‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫פון‬ ‫אױסקערן‬ ‫דיך‬ ‫און‬, ‫צערענען‬ ‫דיך‬ ‫װעט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫הױז‬ ‫ן‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫אין‬ ‫פרעמדע‬ ‫אא‬ ‫נעם‬34
12‫פיטל‬ ּ‫ַא‬
.‫בענעפיטן‬ ‫נע‬ ‫א‬
‫דײ‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫נקען‬ ‫דאא‬ ‫דיר‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫עס‬ ‫טוסט‬ ‫דו‬ ‫וועמען‬ ‫וויסן‬ ‫גוטס‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫ווען‬1
.‫העכסטן‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫ך‬ ‫נאא‬, ‫אים‬ ‫פון‬ ‫ניט‬ ‫אויב‬ ‫;און‬ ‫שכר‬ ‫אא‬ ‫מצא‬ ‫וועסט‬ ‫און‬, ‫ד‬‫קס‬ ‫ס‬
‫ר‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫גוט‬ ‫עשה‬2
.‫צדקה‬ ‫קיין‬ ‫ניט‬ ‫גיט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫שלעכטס‬ ‫מיט‬ ‫רנומען‬ ‫פאא‬ ‫שטענדיק‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫קומען‬ ‫נישט‬ ‫קען‬ ‫גוטס‬ ‫קיין‬3
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf
Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf

More Related Content

More from Filipino Tracts and Literature Society Inc.

Bhojpuri - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bhojpuri - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfBhojpuri - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bhojpuri - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Tamil Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Tamil Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptxTamil Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Tamil Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Bengali - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bengali - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfBengali - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bengali - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Belarusian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Belarusian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfBelarusian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Belarusian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
English - The Book of 1st Kings - King James Bible.pdf
English - The Book of 1st Kings - King James Bible.pdfEnglish - The Book of 1st Kings - King James Bible.pdf
English - The Book of 1st Kings - King James Bible.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Tajik Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Tajik Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptxTajik Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Tajik Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Tagalog - Testament of Zebulun the sixth son of Jacob and Leah.pdf
Tagalog - Testament of Zebulun the sixth son of Jacob and Leah.pdfTagalog - Testament of Zebulun the sixth son of Jacob and Leah.pdf
Tagalog - Testament of Zebulun the sixth son of Jacob and Leah.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Belarusian (беларускі) - Найдаражэйшая Кроў Езуса Хрыста - The Precious Blood...
Belarusian (беларускі) - Найдаражэйшая Кроў Езуса Хрыста - The Precious Blood...Belarusian (беларускі) - Найдаражэйшая Кроў Езуса Хрыста - The Precious Blood...
Belarusian (беларускі) - Найдаражэйшая Кроў Езуса Хрыста - The Precious Blood...
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Basque (Euskara) - Jesukristoren Odol Preziatua - The Precious Blood of Jesus...
Basque (Euskara) - Jesukristoren Odol Preziatua - The Precious Blood of Jesus...Basque (Euskara) - Jesukristoren Odol Preziatua - The Precious Blood of Jesus...
Basque (Euskara) - Jesukristoren Odol Preziatua - The Precious Blood of Jesus...
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Basque - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Basque - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfBasque - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Basque - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Bambara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bambara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfBambara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bambara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Tahitian Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pdf
Tahitian Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pdfTahitian Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pdf
Tahitian Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Swedish Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Swedish Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptxSwedish Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Swedish Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Azerbaijani - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Azerbaijani - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfAzerbaijani - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Azerbaijani - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Aymara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Aymara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfAymara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Aymara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
English - The Book of 2nd Samuel the Prophet.pdf
English - The Book of 2nd Samuel the Prophet.pdfEnglish - The Book of 2nd Samuel the Prophet.pdf
English - The Book of 2nd Samuel the Prophet.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Assamese - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Assamese - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfAssamese - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Assamese - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Bashkir (Башҡорттар) - Ғайса Мәсихтең ҡиммәтле ҡаны - The Precious Blood of J...
Bashkir (Башҡорттар) - Ғайса Мәсихтең ҡиммәтле ҡаны - The Precious Blood of J...Bashkir (Башҡорттар) - Ғайса Мәсихтең ҡиммәтле ҡаны - The Precious Blood of J...
Bashkir (Башҡорттар) - Ғайса Мәсихтең ҡиммәтле ҡаны - The Precious Blood of J...
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Swahili Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Swahili Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptxSwahili Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Swahili Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 
Armenian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Armenian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfArmenian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Armenian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Filipino Tracts and Literature Society Inc.
 

More from Filipino Tracts and Literature Society Inc. (20)

Bhojpuri - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bhojpuri - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfBhojpuri - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bhojpuri - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
 
Tamil Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Tamil Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptxTamil Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Tamil Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
 
Bengali - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bengali - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfBengali - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bengali - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
 
Belarusian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Belarusian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfBelarusian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Belarusian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
 
English - The Book of 1st Kings - King James Bible.pdf
English - The Book of 1st Kings - King James Bible.pdfEnglish - The Book of 1st Kings - King James Bible.pdf
English - The Book of 1st Kings - King James Bible.pdf
 
Tajik Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Tajik Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptxTajik Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Tajik Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
 
Tagalog - Testament of Zebulun the sixth son of Jacob and Leah.pdf
Tagalog - Testament of Zebulun the sixth son of Jacob and Leah.pdfTagalog - Testament of Zebulun the sixth son of Jacob and Leah.pdf
Tagalog - Testament of Zebulun the sixth son of Jacob and Leah.pdf
 
Belarusian (беларускі) - Найдаражэйшая Кроў Езуса Хрыста - The Precious Blood...
Belarusian (беларускі) - Найдаражэйшая Кроў Езуса Хрыста - The Precious Blood...Belarusian (беларускі) - Найдаражэйшая Кроў Езуса Хрыста - The Precious Blood...
Belarusian (беларускі) - Найдаражэйшая Кроў Езуса Хрыста - The Precious Blood...
 
Basque (Euskara) - Jesukristoren Odol Preziatua - The Precious Blood of Jesus...
Basque (Euskara) - Jesukristoren Odol Preziatua - The Precious Blood of Jesus...Basque (Euskara) - Jesukristoren Odol Preziatua - The Precious Blood of Jesus...
Basque (Euskara) - Jesukristoren Odol Preziatua - The Precious Blood of Jesus...
 
Basque - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Basque - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfBasque - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Basque - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
 
Bambara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bambara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfBambara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Bambara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
 
Tahitian Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pdf
Tahitian Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pdfTahitian Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pdf
Tahitian Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pdf
 
Swedish Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Swedish Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptxSwedish Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Swedish Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
 
Azerbaijani - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Azerbaijani - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfAzerbaijani - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Azerbaijani - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
 
Aymara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Aymara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfAymara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Aymara - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
 
English - The Book of 2nd Samuel the Prophet.pdf
English - The Book of 2nd Samuel the Prophet.pdfEnglish - The Book of 2nd Samuel the Prophet.pdf
English - The Book of 2nd Samuel the Prophet.pdf
 
Assamese - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Assamese - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfAssamese - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Assamese - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
 
Bashkir (Башҡорттар) - Ғайса Мәсихтең ҡиммәтле ҡаны - The Precious Blood of J...
Bashkir (Башҡорттар) - Ғайса Мәсихтең ҡиммәтле ҡаны - The Precious Blood of J...Bashkir (Башҡорттар) - Ғайса Мәсихтең ҡиммәтле ҡаны - The Precious Blood of J...
Bashkir (Башҡорттар) - Ғайса Мәсихтең ҡиммәтле ҡаны - The Precious Blood of J...
 
Swahili Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Swahili Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptxSwahili Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
Swahili Soul Winning Gospel Presentation - Only JESUS CHRIST Saves.pptx
 
Armenian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Armenian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdfArmenian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
Armenian - The Story of Ahikar the Grand Vizier of Assyria.pdf
 

Yiddish - Ecclesiasticus the Wisdom of Jesus the Son of Sirach.pdf

  • 1.
  • 2. 1‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ ‫די‬ ‫און‬ ‫תורה‬ ‫די‬ ‫דורך‬ ‫געווארן‬ ‫איבערגעגעבן‬ ‫אונז‬ ‫זענען‬ ‫זאכן‬ ‫גרויסע‬ ‫און‬ ‫סך‬ ‫א‬ ‫ווייל‬. ‫טש‬ ‫סיראא‬ ‫פון‬ ‫זון‬ ‫דער‬ ‫שקע‬ ‫יאא‬ ‫פון‬ ‫חכמה‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫ג‬ ‫לאא‬ ‫פראא‬ ‫דער‬1 ‫ניט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫פון‬ ‫;און‬ ‫חכמה‬ ‫און‬ ‫לערנען‬ ‫פאר‬ ‫ווערן‬ ‫געלויבט‬ ‫דארף‬ ‫ישראל‬ ‫וואס‬ ‫דעם‬ ‫פאר‬, ‫טרעפ‬ ‫זייערע‬ ‫נאכגעגאנגען‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫אנדערע‬ ‫דורך‬ ‫און‬, ‫נביאים‬ ‫זיידע‬ ‫מיין‬: ‫שרייבן‬ ‫און‬ ‫רעדן‬ ‫דורך‬ ‫סיי‬, ‫ן‬ ‫אא‬ ‫זענען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬ ‫נוץ‬ ‫קענען‬ ‫לערנען‬ ‫צו‬ ‫ווילן‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫אויך‬ ‫בער‬ ‫אא‬, ‫זיך‬ ‫בערייש‬ ‫ווערן‬ ‫מוזן‬ ‫לייענער‬ ‫די‬ ‫בלויז‬ ‫אא‬ ‫קומען‬ ‫באא‬ ‫זיי‬ ‫אין‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫עלטערן‬ ‫אונדזערע‬ ‫פון‬ ‫ביכער‬ ‫נדערע‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫נביאים‬ ‫די‬ ‫און‬. ‫געזעץ‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫לייענען‬ ‫צו‬ ‫געגעבן‬ ‫פיל‬ ‫זיך‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫ווען‬, ‫שקע‬ ‫יאא‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫דיקטיד‬ ‫אא‬ ‫זענען‬ ‫און‬, ‫לערנען‬ ‫צו‬ ‫ווילן‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫כוונה‬ ‫די‬ ‫;צו‬ ‫חכמה‬ ‫און‬ ‫לערנען‬ ‫וועגן‬ ‫עפעס‬ ‫שרייבן‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫אויף‬ ‫אויך‬ ‫געצויגן‬ ‫זיך‬ ‫ט‬ ‫האא‬, ‫משפט‬ ‫גוטן‬ ‫ן‬ ‫או‬ ‫ט‬ ‫אויפמערקזאמקײ‬ ‫ן‬ ‫או‬ ‫ט‬ ‫חײם‬ ‫ט‬ ‫מי‬ ‫ן‬ ‫לײענע‬ ‫ם‬ ‫אי‬ ‫ן‬ ‫זאל‬ ‫ײ‬ ‫ז‬ , ‫בעטן‬ ‫ר‬ ‫אי‬ ‫ך‬ ‫אי‬ ‫ט‬ ‫לאז‬ ‫ר‬ ‫דעריבע‬. ‫געזעץ‬ ‫די‬ ‫לויט‬ ‫לעבן‬ ‫אין‬ ‫מער‬ ‫פיל‬ ‫נוץ‬ ‫קען‬, ‫זאכן‬ ‫זעלבע‬ ‫די‬ ‫רום‬ ‫װאא‬ . ‫אויסטײטשן‬ ‫ו‬ ‫צ‬ ‫ט‬ ‫געארבע‬ ‫ך‬ ‫זי‬ ‫ן‬ ‫האב‬ ‫ר‬ ‫מי‬ ‫ע‬ ‫װעלכ‬ , ‫װערטער‬ ‫ע‬ ‫עטלעכ‬ ‫ן‬ ‫פו‬ ‫ן‬ ‫קומע‬ ‫ו‬ ‫צ‬ ‫ך‬ ‫זי‬ ‫ן‬ ‫זגינע‬ ‫ר‬ ‫מי‬ ‫ם‬ ‫װא‬ , ‫שענקן‬ ‫ז‬ ‫אונד‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫נאא‬, ‫כן‬ ‫זאא‬ ‫זיקע‬ ‫דאא‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫נאא‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫כוח‬ ‫זעלבן‬ ‫דעם‬ ‫ניט‬ ‫זײ‬ ‫אין‬ ‫בן‬ ‫האא‬, ‫לשון‬ ‫נדער‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫אױף‬ ‫איבערגעזעצט‬ ‫און‬, ‫עברית‬ ‫אױף‬ ‫גט‬ ‫געזאא‬ ‫װערן‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫כן‬ ‫זאא‬ ‫אין‬ ‫רום‬ ‫װאא‬. ‫שפראך‬ ‫אייגענע‬ ‫זייער‬ ‫אויף‬ ‫זיי‬ ‫רעדט‬ ‫מען‬ ‫װען‬, ‫אונטערשייד‬ ‫קלײנעם‬ ‫קײן‬ ‫נישט‬ ‫בן‬ ‫האא‬, ‫ביכער‬ ‫איבעריקע‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫נביאים‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫לײן‬ ‫אא‬ ‫ֹורה‬ ‫איך‬ ‫ב‬ ‫האא‬, ‫ל‬ ‫מאא‬ ‫עטלעכע‬ ‫רבליבן‬ ‫פאא‬ ‫רטן‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫מלך‬ ‫געװען‬ ‫איז‬ ‫עװערגעטעס‬ ‫װען‬, ‫ם‬‫יי‬ ‫א‬ ‫צר‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫קײן‬ ‫געקומען‬ ‫בין‬ ‫איך‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫ר‬ ‫יאא‬ ‫סיקסטן‬ ‫א‬ ‫דרײ‬ ‫און‬ ‫כט‬ ‫אא‬ ‫דעם‬ , ‫אויך‬ ‫זיי‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫רויס‬ ‫אא‬ ‫עס‬ ‫שטעלן‬ ‫און‬, ‫סוף‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫בוך‬ ‫דעם‬ ‫ברענגען‬ ‫צו‬ ‫ץ‬ ‫פלאא‬ ‫יענעם‬ ‫אין‬ ‫בקיאות‬ ‫און‬ ‫וואך‬ ‫גרויס‬ ‫ניצן‬. ‫קלײניקײט‬ ‫קײן‬ ‫פון‬ ‫בוך‬ ‫אא‬ ‫געפונען‬ ‫מיט‬ ‫איז‬ ‫און‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫קומט‬ ‫חכמה‬ ‫לע‬ ‫אא‬. ‫געזעץ‬ ‫די‬ ‫ך‬ ‫נאא‬ ‫לעבן‬ ‫צו‬ ‫שטייגער‬ ‫אין‬ ‫פריער‬ ‫לערנען‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬, ‫לערנען‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬ ‫זענען‬ ‫נד‬ ‫לאא‬ ‫פרעמד‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ .‫אייביק‬ ‫אויף‬ ‫אים‬ ?‫אייביקייט‬ ‫פון‬ ‫טעג‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫רעגן‬ ‫פון‬ ‫פן‬ ‫טראא‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫ים‬ ‫פון‬ ‫מד‬ ‫זאא‬ ‫דעם‬ ‫ציילן‬ ‫קען‬ ‫ווער‬2 ?‫חכמה‬ ‫און‬, ‫טיף‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫ערד‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫ברייט‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫הימל‬ ‫פון‬ ‫הייך‬ ‫די‬ ‫דערקענען‬ ‫קען‬ ‫ווער‬3 .‫אייביקייט‬ ‫פון‬ ‫איז‬ ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫שכל‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫זאכן‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫איידער‬ ‫געווארן‬ ‫באשאפן‬ ‫איז‬ ‫חכמה‬4 .‫ט‬ ‫געבאא‬ ‫אײביקע‬ ‫נען‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫װעגן‬ ‫אירע‬ ‫;און‬ ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫קוואל‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫אויבערשטער‬ ‫דער‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫רט‬ ‫וואא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬5 ?‫עצות‬ ‫אירע‬ ‫געקענט‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ווער‬ ‫דער‬ ‫?אא‬ ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫שורש‬ ‫דער‬ ‫געווארן‬ ‫אנטפלעקט‬ ‫איז‬ ‫וועמען‬ ‫צו‬6 ?‫רונג‬ ‫דערפאא‬ ‫גרויס‬ ‫איר‬ ‫פארשטאנען‬ ‫האט‬ ‫ווער‬ ‫?און‬ ‫געווארן‬ ‫אנטפלעקט‬ ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫וויסן‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫וועמען‬ ‫צו‬7 .‫ן‬ ‫טראא‬ ‫זיין‬ ‫אויף‬ ‫ישב‬ ‫האר‬ ‫דער‬, ‫קן‬ ‫דערשראא‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫גרויס‬ ‫און‬ ‫קלוג‬ ‫איינער‬ ‫איז‬ ‫עס‬8 .‫מעשים‬ ‫זיינע‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫אויף‬ ‫סן‬ ‫אויסגעגאא‬ ‫זי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫געציילט‬ ‫זי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫געזען‬ ‫זי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫באשאפן‬ ‫זי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ער‬ ‫און‬9 .‫אים‬ ‫ליב‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫געגעבן‬ ‫זי‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫מתנת‬ ‫זיין‬ ‫לויט‬ ‫פלייש‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫איז‬ ‫זי‬10 .‫שמחה‬ ‫פון‬ ‫כתר‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫ה‬‫חא‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫און‬, ‫כבוד‬ ‫און‬, ‫כבוד‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫די‬11 .‫ארוכים‬ ‫יים‬‫חא‬ ‫און‬, ‫ה‬‫חא‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫און‬ ‫ה‬‫חא‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫שענקט‬ ‫און‬, ‫צהלה‬ ‫לב‬ ‫א‬ ‫'מאכט‬ ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫די‬12 .‫מות‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫חן‬ ‫מצא‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫סוף‬ ‫צום‬ ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬ ‫'עס‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫סע‬ ‫ווער‬13 .‫טראכט‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫א‬‫י‬‫געטרי‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫באשאפן‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫און‬, ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫נהייב‬ ‫אא‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫האר‬ ‫די‬ ‫מורא‬ ‫צו‬14 .‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫ממשיך‬ ‫זי‬ ‫װעט‬ ‫מען‬ ‫זאא‬ ‫זײער‬ ‫מיט‬ ‫און‬, ‫מענטשן‬ ‫מיט‬ ‫בנה‬ ‫זי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫יסוד‬ ‫אײביק‬ ‫ן‬ ‫אא‬15 .‫פירות‬ ‫אירע‬ ‫מיט‬ ‫אנשים‬ ‫די‬ ‫ממלא‬ ‫און‬, ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫מלאך‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫צו‬16 .‫תבואה‬ ‫איר‬ ‫מיט‬ ‫שרים‬ ‫די‬ ‫און‬ , ‫חפצים‬ ‫מיט‬ ‫הױז‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫זייער‬ ‫מלא‬ ‫זי‬17 ‫זייער‬ ‫פארגרעסערט‬ ‫עס‬ ‫און‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫מתנות‬ ‫די‬ ‫זענען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫;ביידע‬ ‫בליען‬ ‫צו‬ ‫געזונט‬ ‫געזונט‬ ‫און‬ ‫שלום‬ ‫מאכט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫כתר‬ ‫אא‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫די‬18 .‫אים‬ ‫ליבע‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫פרייד‬ .‫איר‬ ‫חזקה‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫כבוד‬ ‫צו‬ ‫זיי‬ ‫רום‬ ‫און‬, ‫מעמד‬ ‫פון‬ ‫תבונה‬ ‫פון‬ ‫ת‬‫ַא‬‫דא‬ ‫און‬ ‫שכל‬ ‫פון‬ ‫גשם‬ ‫גיט‬ ‫חכמה‬ ‫די‬19 .‫ארוכים‬ ‫יים‬‫חא‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫ף‬ ‫ַמ‬‫צא‬ ‫אירע‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫צו‬ ‫איז‬ ‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫שורש‬ ‫דער‬20 .‫גרימצארן‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫קערט‬ ‫עס‬, ‫רשטעלן‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווו‬ ‫און‬, ‫זינד‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫אבן‬‫י‬‫טרי‬ ‫האר‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מורא‬ ‫די‬21 .‫אומקום‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫װעט‬ ‫רן‬ ‫גרימצאא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫פון‬ ‫װיקלונג‬ ‫דער‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫גערעכטפארטיקט‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫קען‬ ‫כועס‬ ‫מענטש‬ ‫א‬22 .‫פרייד‬ ‫אים‬ ‫צו‬ ‫שפרינג‬ ‫וועט‬ ‫ך‬ ‫דערנאא‬ ‫און‬, ‫צייט‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫טרער‬ ‫וועט‬ ‫מענטש‬ ‫א‬23 .‫חכמה‬ ‫זיין‬ ‫דערציילן‬ ‫וועלן‬ ‫ים‬ ‫ִי‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פון‬ ‫ליפן‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫צייט‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫דברים‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫סתיר‬ ‫וועט‬ ‫ער‬24 ;‫חכמה‬ ‫פון‬ ‫אוצרות‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫זענען‬ ‫וויסן‬ ‫פון‬ ‫משלים‬ ‫די‬25 .‫געבן‬ ‫דיר‬ ‫'וועט‬ ‫ה‬ ‫און‬, ‫מצוות‬ ‫די‬ ‫היט‬, ‫חכמה‬ ‫חפץ‬ ‫דו‬ ‫אויב‬26 .‫רגעניגן‬ ‫פאא‬ ‫זיין‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫עניוות‬ ‫און‬ ‫אמונה‬ ‫און‬, ‫לימוד‬ ‫און‬ ‫חכמה‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫פון‬ ‫מורא‬ ‫די‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬27 .‫רץ‬ ‫האא‬ ‫פל‬ ‫טאא‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫אים‬ ‫צו‬ ‫קומען‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫רעם‬ ‫אא‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫ווען‬ ‫האר‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מורא‬ ‫די‬ ‫כטן‬ ‫רטראא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬28 .‫רעדט‬ ‫דו‬ ‫וואס‬ ‫גוט‬ ‫זיך‬ ‫היט‬ ‫און‬, ‫מענטשן‬ ‫פון‬ ‫אויגן‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫צבוע‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬29 ‫אין‬ ‫רפן‬ ‫פוואא‬ ‫ראא‬ ‫אא‬ ‫דיך‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫סודות‬ ‫נע‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫גלה‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫זוי‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫נפש‬ ‫דיין‬ ‫אויף‬ ‫בושה‬ ‫ברענגען‬ ‫און‬, ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫דערהויבן‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬30 .‫שווינדל‬ ‫מיט‬ ‫פול‬ ‫איז‬. ‫רץ‬ ‫האא‬ ‫דיין‬ ‫'נייערט‬, ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫צו‬ ‫אמת‬ ‫אין‬ ‫געקומען‬ ‫ניט‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫מחמת‬, ‫עדה‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫מיטן‬ 2‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ .‫נסיון‬ ‫פאר‬ ‫נפש‬ ‫דיין‬ ‫'גרייט‬, ‫ה‬ ‫דינען‬ ‫קומסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬, ‫זון‬ ‫מיין‬1 .‫צרה‬ ‫פון‬ ‫צייט‬ ‫אין‬ ‫אלן‬‫י‬‫אי‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫ֹמיד‬ ‫הלך‬ ‫און‬, ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫ישר‬2 .‫סוף‬ ‫לעצטן‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫א‬ ‫בײ‬ ‫װערן‬ ‫מערן‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫װעקגײן‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫אים‬ ‫צו‬ ‫דבק‬3 .‫שפל‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫ענדערן‬ ‫זיך‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫ווען‬ ‫סבלנות‬ ‫זייט‬ ‫און‬, ‫פריילעכקייט‬ ‫מיט‬ ‫נעם‬, ‫דיר‬ ‫אויף‬ ‫כט‬ ‫געבראא‬ ‫ווערט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫לץ‬ ‫אא‬4 .‫צרות‬ ‫פון‬ ‫תור‬ ‫ִמ‬ ‫ים‬ ‫י‬ ִ‫א‬‫נ‬ ‫ים‬ ‫י‬ ִ‫א‬‫נ‬ ‫און‬, ‫ש‬ ‫אל‬ ‫אין‬ ‫בחן‬ ‫ווערט‬ ‫ב‬‫אהא‬‫ז‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬5 .‫אים‬ ‫אין‬ ‫צוטרוי‬ ‫און‬, ‫רעכט‬ ‫וועג‬ ‫דיין‬ ‫כן‬ ‫;מאא‬ ‫העלפן‬ ‫דיר‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫אים‬ ‫אין‬ ִ‫גלוי‬6 .‫לן‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לט‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫כדי‬, ‫װעק‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫גײ‬ ‫;און‬ ‫ד‬‫סס‬‫חס‬ ‫זיין‬ ‫אויף‬ ‫'ווארט‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איר‬7 .‫זן‬ ‫רלאא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫װעט‬ ‫שכר‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫;און‬ ‫אים‬ ‫'גלויבט‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫איר‬8 .‫רחמנות‬ ‫און‬ ‫פרייד‬ ‫אייביק‬ ‫אויף‬ ‫און‬, ‫גוטס‬ ‫אויף‬ ‫פן‬ ‫'האא‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איר‬9 , ‫מורא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫אין‬ ‫געבליבן‬ ‫עמיצער‬ ‫איז‬ ‫דער‬ ‫?אא‬ ‫פארשעמט‬ ‫געווארן‬ ‫איז‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫אויף‬ ‫פארזיכערט‬ ‫אמאל‬ ‫זיך‬ ‫;האט‬ ‫זען‬ ‫און‬, ‫לט‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫דורות‬ ‫די‬ ‫אויף‬ ‫קוק‬10 ?‫גערופן‬ ‫אים‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫כט‬ ‫ראא‬ ‫פאא‬ ‫ער‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫װעמען‬ ‫דער‬ ‫?אא‬ ‫זן‬ ‫רלאא‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫און‬ .‫צרות‬ ‫פון‬ ‫צייט‬ ‫אין‬ ‫היט‬ ‫און‬, ‫זינד‬ ‫פארגעבן‬ ‫און‬, ‫רחמים‬ ‫זייער‬ ‫און‬, ‫ליידיגקייט‬, ‫רחמנות‬ ‫און‬ ‫רחמנות‬ ‫מיט‬ ‫פול‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫ווארים‬11 !‫וועגן‬ ‫צוויי‬ ‫אין‬ ‫גייט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫זינדיקע‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫הענט‬ ‫חלומות‬ ‫און‬, ‫הערצער‬ ‫מורא‬ ‫צו‬ ‫וויי‬12 .‫װערן‬ ‫שײדיקט‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫ער‬ ‫װעט‬ ‫;דרום‬ ‫ניט‬ ‫גלויבט‬ ‫ער‬ ‫!ווארים‬ ‫הארץ‬ ‫שוואך‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫וויי‬13
  • 3. ?‫זוכן‬ ‫באא‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫אײ‬ ‫װעט‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫װען‬, ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫איר‬ ‫װעט‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫!און‬ ‫סבלנות‬ ‫רלוירן‬ ‫פאא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫אייך‬ ‫וויי‬14 .‫װעגן‬ ‫נע‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫היטן‬ ‫װעלן‬, ‫ליב‬ ‫אים‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫די‬ ‫;און‬ ‫ר‬‫בא‬ ‫ָא‬ ‫זיין‬ ‫לגן‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫'וועלן‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬15 .‫ֹורה‬ ‫דער‬ ‫מיט‬ ‫ווערן‬ ‫ט‬ ‫זאא‬ ‫וועלן‬, ‫ליב‬ ‫אים‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬ ‫;און‬ ‫חן‬ ‫אים‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫גוט‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫זוכן‬ ‫'וועלן‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬16 ;‫אויגן‬ ‫זיינע‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫עני‬ ‫נפשות‬ ‫זייערע‬ ‫און‬, ‫הערצער‬ ‫זייערע‬ ‫גרייטן‬ ‫'וועלן‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬17 .‫רחמנות‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫זוי‬ ‫אא‬, ‫איז‬ ‫כבוד‬ ‫זיין‬ ‫ווי‬ ‫רעם‬ ‫;וואא‬ ‫מענטשן‬ ‫פון‬ ‫הענט‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫נישט‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫פון‬ ‫הענט‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫וועלן‬ ‫מיר‬: ‫אמר‬ ‫צו‬ ‫זוי‬ ‫אא‬18 3‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ .‫זיכער‬ ‫זיין‬ ‫לט‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫כדי‬ , ‫ך‬ ‫דערנאא‬ ‫טוט‬ ‫און‬ , ‫קינדער‬ , ‫ב‬ ‫אא‬ ‫ער‬ ‫א‬ ‫אײ‬ ‫מיר‬ ‫צו‬ ‫הערט‬1 .‫זין‬ ‫די‬ ‫איִער‬ ‫ם‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫רשות‬ ‫די‬ ‫חזק‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫ים‬‫ני‬‫ִא‬ ‫די‬ ‫איִער‬ ‫כבוד‬ ‫ב‬ ‫אא‬ ‫דעם‬ ‫נתן‬ ‫ט‬ ‫'האא‬ ‫ה‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬2 ;‫זינד‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫אויף‬ ‫מכפר‬, ‫ב‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫מכבד‬ ‫עס‬ ‫ווער‬3 .‫אוצרות‬ ‫זאמלט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איינער‬ ‫ווי‬ ‫איז‬, ‫מוטער‬ ‫זיין‬ ‫מכבד‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫און‬4 .‫הערן‬ ‫אים‬ ‫מען‬ ‫װעט‬, ‫ֹפילה‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫טוט‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫ים‬‫ני‬‫ִא‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫פון‬ ‫זיין‬ ‫שמח‬ ‫וועט‬, ‫ב‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫מכבד‬ ‫עס‬ ‫ווער‬5 .‫מוטער‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫טרייסט‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫צו‬ ‫לגן‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫;און‬ ‫נג‬ ‫לאא‬ ‫לעבן‬ ‫אא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫וועט‬, ‫ב‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫מכבד‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬6 .‫אדונים‬ ‫זיינע‬ ‫צו‬ ‫ווי‬, ‫עלטערן‬ ‫זיינע‬ ‫צו‬ ‫עבד‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫טער‬ ‫פאא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫כבוד‬ ‫'וועט‬, ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬7 .‫זיי‬ ‫פון‬ ‫דיר‬ ‫אויף‬ ‫קומען‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ברכה‬ ‫אא‬ ‫כדי‬, ‫מעשה‬ ‫אין‬ ‫און‬ ‫דבור‬ ‫אין‬ ‫מוטער‬ ‫דיין‬ ‫און‬ ‫ב‬ ‫אא‬ ‫דיין‬ ‫כבד‬8 .‫יסודות‬ ‫אויס‬ ‫ווארצלט‬ ‫מוטער‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫קללה‬ ‫די‬ ‫;אבער‬ ‫קינדער‬ ‫פון‬ ‫זער‬ ‫א‬ ‫הײ‬ ‫די‬ ‫כט‬ ‫מאא‬ ‫טער‬ ‫פאא‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫ברכה‬ ‫די‬ ‫רום‬ ‫װאא‬9 .‫כבוד‬ ‫קײן‬ ‫ניט‬ ‫דיר‬ ‫איז‬ ‫טער‬ ‫פאא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫פון‬ ‫נד‬ ‫שאא‬ ‫דער‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫ב‬ ‫אא‬ ‫דיין‬ ‫פון‬ ‫בושה‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫כבוד‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬10 .‫קינדער‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫חרפה‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫בושה‬ ‫אין‬ ‫מוטער‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫פאטער‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫כבוד‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫איז‬ ‫מענטש‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫כבוד‬ ‫דער‬ ‫ווארים‬11 .‫לעבט‬ ‫ער‬ ‫ווי‬ ‫נג‬ ‫לאא‬ ‫זוי‬ ‫אא‬ ‫אים‬ ‫צער‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫עלטער‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫פאטער‬ ‫דיין‬ ‫הילף‬, ‫זון‬ ‫אן‬‫י‬‫מי‬12 .‫אט‬‫י‬‫רקי‬ ‫שטאא‬ ‫פול‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫ווען‬ ‫אים‬ ‫כט‬ ‫ראא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫;און‬ ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫סבלנות‬ ‫האט‬, ‫פארפעלט‬ ‫פארשטאנד‬ ‫זיין‬ ‫אויב‬ ‫און‬13 .‫אויפצובויען‬ ‫דיך‬ ‫ווערן‬ ‫צוגעלייגט‬ ‫מען‬ ‫וועט‬ ‫את‬‫ָא‬‫חא‬ ‫אנשטאט‬ ‫און‬, ‫ווערן‬ ‫שכח‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫ב‬ ‫אא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫עזר‬ ‫דער‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬14 .‫װעטער‬ ‫רעמער‬ ‫װאא‬ ‫שײנעם‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫אײז‬ ‫װי‬, ‫זן‬ ‫צעלאא‬ ‫װעלן‬ ‫זינד‬ ‫נע‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫;אויך‬ ‫ווערן‬ ‫זכר‬ ‫עס‬ ‫וועט‬ ‫צרה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫דעם‬ ‫אין‬15 .‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬: ‫לטן‬ ‫געשאא‬ ‫איז‬ ‫מוטער‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫צעריסן‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫דער‬ ‫;און‬ ‫השם‬ ‫חילול‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫איז‬ ‫פאטער‬ ‫זיין‬ ‫פארלאזט‬ ‫וואס‬ ‫דער‬16 .‫באוויליקט‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫ווערן‬ ‫באליבט‬ ‫וועסטו‬ ‫;אזוי‬ ‫עניוות‬ ‫אין‬ ‫געשעפט‬ ‫דיין‬ ‫מיט‬ ‫ווייטער‬ ‫גיי‬, ‫זון‬ ‫מיין‬17 '.‫ה‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫חן‬ ‫מצא‬ ‫וועסט‬ ‫און‬, ‫ניוועסדיק‬ ‫אא‬ ‫מער‬ ‫לץ‬ ‫אא‬, ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫גרעסער‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫און‬18 .‫סודות‬ ‫גילוי‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫עניוים‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ִער‬ ‫אא‬, ‫מוניטין‬ ‫פון‬ ‫און‬, ‫מות‬‫ִא‬ ‫אין‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫ים‬ ‫ִי‬ ‫א‬ ‫ר‬19 .‫שפל‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫כבוד‬ ‫ווערט‬ ‫ער‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫פון‬ ‫כט‬ ‫מאא‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫גרויס‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬20 .‫רקייט‬ ‫שטאא‬ ‫דיין‬ ‫העכער‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫חקר‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫דיר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫שווער‬ ‫צו‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫זוכן‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬21 ‫אין‬ ‫זענען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫זאכן‬ ‫די‬ ‫אויגן‬ ‫דיינע‬ ‫מיט‬ ‫זען‬ ‫צו‬ ‫דיר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫נויטיק‬ ‫ניט‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווארים‬, ‫שמים‬ ‫יראת‬ ‫מיט‬ ‫דערויף‬ ‫כט‬ ‫טראא‬, ‫צוה‬ ‫דיר‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ִער‬ ‫אא‬22 .‫געהיים‬ .‫רשטיין‬ ‫פאא‬ ‫מענטשן‬ ‫ווי‬ ‫דיר‬ ‫צו‬ ‫געוויזן‬ ‫זענען‬ ‫זאכן‬ ‫מער‬ ‫ר‬ ‫פאא‬: ‫ענינים‬ ‫אומנייטיק‬ ‫אין‬ ‫געריק‬ ‫א‬ ‫נײ‬ ‫ניט‬ ‫זייט‬23 .‫משפט‬ ‫זייער‬ ‫איבערגעריסן‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫חשד‬ ‫שלעכטער‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫מיינונג‬ ‫נישטיקע‬ ‫אייגענער‬ ‫זייער‬ ‫מיט‬ ‫פארפירט‬ ‫זענען‬ ‫סך‬ ‫א‬ ‫ווארים‬24 .‫ניט‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫דעריבער‬, ‫ידע‬ ‫די‬ ‫גן‬ ‫זאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫;זאא‬ ‫ליכט‬ ‫פעלן‬ ‫וועסטו‬ ‫אויגן‬ ‫ן‬ ‫אא‬25 .‫איר‬ ‫אין‬ ‫אונטערגיין‬ ‫וועט‬, ‫ר‬ ‫געפאא‬ ‫אא‬ ‫ליב‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫;און‬ ‫אם‬‫ל‬‫עו‬‫למ‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫וועט‬ ‫ין‬ ‫י‬ ִ‫קמ‬ ‫ַי‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫א‬26 .‫זינד‬ ‫אױף‬ ‫זינד‬ ‫פן‬ ‫נכאא‬ ‫אא‬ ‫װעט‬ ‫ע‬ ‫רשא‬ ‫דער‬ ‫;און‬ ‫צער‬ ‫מיט‬ ‫עמוס‬ ‫אן‬‫י‬‫זי‬ ‫וועט‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫סת‬‫נ‬‫ִא‬‫קמ‬ ‫ַי‬ ‫ן‬ ‫אא‬27 .‫אים‬ ‫אין‬ ‫רצלט‬ ‫װאא‬ ‫באא‬ ‫זיך‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫שלעכטס‬ ‫פון‬ ‫ך‬ ‫פלאא‬ ‫דער‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫סגולה‬ ‫קיין‬ ‫נישטא‬ ‫איז‬ ‫גאווה‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫עונש‬ ‫דער‬ ‫אין‬28 .‫חכם‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫חשק‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫קעגן‬ ‫אא‬ ‫אויער‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫משל‬ ‫אא‬ ‫רשטיין‬ ‫פאא‬ ‫וועט‬ ‫חכמים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫ס‬ ‫דאא‬29 .‫זינד‬ ‫אויף‬ ‫כפרה‬ ‫מאכט‬ ‫צדקה‬ ‫;און‬ ‫ער‬ ‫א‬ ‫פײ‬ ‫אא‬ ‫שטילן‬ ‫וועט‬ ‫סער‬ ‫וואא‬30 .‫שטײגער‬ ‫אא‬ ‫געפינען‬ ‫ער‬ ‫װעט‬, ‫לט‬ ‫פאא‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫נאכדעם‬ ‫קומען‬ ‫קען‬ ‫וואס‬, ‫דאס‬ ‫געדענקט‬, ‫גוטס‬ ‫באקומט‬ ‫וואט‬, ‫דער‬ ‫און‬31 4‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ .‫אויגן‬ ‫נים‬‫יבא‬ ‫אל‬ ‫די‬ ‫חכה‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫נפשות‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫פון‬ ‫עני‬ ‫די‬ ‫רמאי‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬, ‫ִני‬1 .‫נויט‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫דערצערענען‬ ‫ניט‬ ‫;און‬ ‫רעב‬ ‫נפש‬ ‫אא‬ ‫צער‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬2 .‫נויטיק‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫געבן‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬ ‫דו‬ ‫;און‬ ‫צער‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫הארץ‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫צרות‬ ‫מער‬ ‫נישט‬ ‫לייג‬3 .‫ן‬ ‫רעמאא‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫פנים‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫פקערן‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫י‬‫ני‬‫ַא‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫תחנון‬ ‫די‬ ‫רפן‬ ‫פוואא‬ ‫אא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4 ;‫קללן‬ ‫צו‬ ‫דיך‬ ‫געלעגנהייט‬ ‫קײן‬ ‫אים‬ ‫געבן‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫ב‬ ‫אא‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫אויג‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫ן‬ ‫פטאא‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬5 .‫עשה‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫אים‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫שמע‬ ‫תפלה‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬, ‫נפש‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫מרירות‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫קללה‬ ‫דיך‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬6 .‫גדול‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫קאפ‬ ‫דיין‬ ‫כוב‬ ‫און‬, ‫העדה‬ ‫אהבת‬ ‫די‬ ‫דיר‬ ‫נעם‬7 .‫עניוות‬ ‫מיט‬ ‫ענטפערן‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫ן‬ ‫רעמאא‬ ‫אא‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫אויער‬ ‫דיין‬ ‫ִרעטן‬ ‫צו‬ ‫צער‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫עס‬ ‫ל‬ ‫זאא‬8 .‫משפט‬ ‫אין‬ ‫זיצט‬ ‫דו‬ ‫װען‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫ך‬ ‫שװאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫ק‬ ‫עושל‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫אד‬‫י‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫ליידט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫נצל‬9 ‫מער‬ ‫דיך‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ליב‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫העכסטן‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫זון‬ ‫דער‬ ‫ווי‬ ‫זיין‬ ‫וועסטו‬ ‫זוי‬ ‫אא‬: ‫מוטער‬ ‫זייער‬ ‫צו‬ ‫ן‬ ‫מאא‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫ט‬ ‫נשטאא‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫יתום‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫פאטער‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫זיי‬10 .‫מוטער‬ ‫דיין‬ ‫ווי‬ .‫איר‬ ‫זוכן‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬ ‫לקח‬ ‫און‬, ‫ים‬‫ני‬‫ִא‬ ‫אירע‬ ‫רום‬ ‫חכמה‬ ‫די‬11 .‫פרײד‬ ‫מיט‬ ‫װערן‬ ‫פול‬ ‫װעלן‬, ‫פרי‬ ‫איר‬ ‫זוכן‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫די‬ ‫;און‬ ‫לעבן‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫ליב‬ ‫ט‬ ‫האא‬, ‫ליב‬ ‫איר‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬12 .‫בענטשן‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫װעט‬, ‫ן‬ ‫א‬ ‫רײ‬ ‫אא‬ ‫גײט‬ ‫זי‬ ‫ר‬ ‫נאא‬ ‫װו‬ ‫;און‬ ‫כבוד‬ ‫ירשענען‬ ‫וועט‬ ‫פעסט‬ ‫איר‬ ‫האלט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דער‬13 .‫ליב‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫איר‬ ‫ליב‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫קודש‬ ‫דעם‬ ‫דינען‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫דינען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬14 ;‫ם‬‫ֹויי‬ ‫די‬ ‫משפט‬ ‫וועט‬, ‫איר‬ ‫צו‬ ‫אויער‬ ‫גיט‬ ‫עס‬ ‫ווער‬15 .‫רבן‬ ‫אא‬ ‫זי‬ ‫װעט‬ ‫דור‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫;און‬ ‫ירש‬ ‫איר‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬, ‫איר‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫אויב‬16 ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫ביז‬, ‫מוסר‬ ‫איר‬ ‫מיט‬ ‫אניקן‬‫י‬‫פי‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫אימה‬ ‫און‬ ‫פחד‬ ‫אים‬ ‫אויף‬ ‫ברענגען‬ ‫און‬, ‫עקלקלות‬ ‫דרכי‬ ‫אין‬ ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫הלך‬ ‫זי‬ ‫וועט‬ ‫ערשטנס‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬17 .‫געזעצן‬ ‫אירע‬ ‫לויט‬ ‫פרווון‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫נשמה‬ ‫זיין‬ ‫אויף‬ ‫בטח‬ .‫סודות‬ ‫אירע‬ ‫ווייזן‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫נחם‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫וועג‬ ‫ישר‬ ‫דעם‬ ‫אים‬ ‫צו‬ ‫אומקערן‬ ‫זיך‬ ‫זי‬ ‫וועט‬ ‫דעמאלט‬18
  • 4. .‫חורבה‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫נתן‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫עזב‬ ‫אים‬ ‫זי‬ ‫וועט‬, ‫עשה‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫ִער‬ ‫אא‬19 .‫זעל‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫צו‬ ‫קומט‬ ‫עס‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫שעמען‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫בייז‬ ‫פון‬ ‫אייך‬ ‫היט‬ ‫און‬, ‫געלעגנהייט‬ ‫די‬ ‫היטן‬20 .‫חן‬ ‫און‬ ‫כבוד‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫בושה‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫;און‬ ‫זינד‬ ‫ברענגט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫בושה‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬21 .‫נפש‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אויף‬ ‫שמים‬ ‫יראת‬ ‫די‬ ‫נפל‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬22 .‫שיינקייט‬ ‫איר‬ ‫אין‬ ‫חכמה‬ ‫דיין‬ ‫לטן‬ ‫האא‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫און‬ , ‫גוטס‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫צו‬ ‫געלעגנהייט‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווען‬ , ‫רעדן‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫היט‬ ‫און‬23 .‫צונג‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫דבור‬ ‫דעם‬ ‫דורך‬ ‫לערנען‬ ‫און‬, ‫חכמה‬ ‫ווערן‬ ‫באקאנט‬ ‫מען‬ ‫וועט‬ ‫רייד‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫ווארים‬24 .‫אומוויסנדיקייט‬ ‫דיין‬ ‫פון‬ ‫טעות‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫רשעמט‬ ‫פאא‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫אמת‬ ‫דעם‬ ‫קעגן‬ ‫נישט‬ ‫רעד‬25 .‫ך‬ ‫א‬ ‫טײ‬ ‫פון‬ ‫נג‬ ‫גאא‬ ‫דעם‬ ‫צווינגען‬ ‫ניט‬ ‫;און‬ ‫זינד‬ ‫דיינע‬ ‫זיין‬ ‫מודה‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫רשעמט‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬26 .‫לדיק‬ ‫גוואא‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מענטש‬ ‫דעם‬ ‫ננעמען‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫;און‬ ‫ל‬‫אפס‬‫נ‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ם‬‫דא‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫כן‬ ‫מאא‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬27 .‫דיר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫לחם‬ ‫'וועט‬ ‫ה‬ ‫און‬, ‫מות‬ ‫ִיז‬ ‫מת‬ ‫אס‬ ‫דעם‬ ‫ך‬ ‫נאא‬ ‫שטרעבט‬28 .‫ל‬‫פאטל‬ ‫און‬ ‫רפה‬ ‫מעשים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫אין‬ ‫און‬, ‫לשון‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אין‬ ‫ס‬‫פא‬‫חא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬29 .‫עבדים‬ ‫דיין‬ ‫צווישן‬ ‫אוונט‬‫י‬‫לי‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫זיין‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫הויז‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫ארי‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬30 .‫גמול‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫דו‬ ‫ווען‬, ‫סגר‬ ‫און‬, ‫קבלה‬ ‫צו‬ ‫אד‬‫י‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫ווערן‬ ‫אויסגעשטרעקט‬ ‫נישט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬31 5‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ .‫לעבן‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫מײ‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫גענוג‬ ‫ב‬ ‫האא‬ ‫איך‬: ‫גן‬ ‫זאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫סחורה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אויף‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫נתן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬1 ;‫רצן‬ ‫האא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫פון‬ ‫װעגן‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫הלך‬ ‫צו‬, ‫כוח‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫און‬ ‫מחשבה‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫גן‬ ‫כיאא‬ ‫נאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬2 .‫לץ‬ ‫שטאא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫כן‬ ‫מאא‬ ‫נקמה‬ ‫זיך‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫װעט‬ ‫ר‬ ‫װאא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫רום‬ ‫?װאא‬ ‫מעשים‬ ‫אנע‬‫י‬‫מי‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫פקד‬ ‫מיך‬ ‫וועט‬ ‫ווער‬: ‫אמר‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬3 .‫זן‬ ‫װעקלאא‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫ער‬ ‫װעט‬, ‫לײדן‬ ‫איז‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫רום‬ ‫?װאא‬ ‫געשען‬ ‫מיר‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫און‬, ‫געזינדיקט‬ ‫ב‬ ‫האא‬ ‫איך‬: ‫גן‬ ‫זאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4 :‫זינד‬ ‫צו‬ ‫זינד‬ ‫לייגן‬ ‫צו‬ ‫מורא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬, ‫נחת‬ ‫וועגן‬5 ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫און‬, ‫רן‬ ‫גרימצאא‬ ‫און‬ ‫רחמנות‬ ‫קומען‬ ‫אים‬ ‫פון‬ ‫רום‬ ‫װאא‬, ‫שלום‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫ער‬ ‫װעט‬ ‫זינד‬ ‫נע‬ ‫א‬ ‫מײ‬ ‫פון‬ ‫פיל‬ ‫דער‬ ‫ר‬ ‫;פאא‬ ‫גרויס‬ ‫איז‬ ‫רחמנות‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫זאג‬ ‫און‬6 .‫זינדיקע‬ ‫אױף‬ ‫רוקט‬ ‫רן‬ ‫גרימצאא‬ ‫וועסטו‬ ‫בטחון‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫פון‬ ‫גרימצארן‬ ‫דער‬ ‫יצא‬ ‫וועט‬ ‫פלוצים‬ ‫רעם‬ ‫;וואא‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫צו‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫פון‬ ‫סור‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫צו‬ ‫פנה‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫עזב‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬7 .‫נקמה‬ ‫פון‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫אין‬ ‫אומקומען‬ ‫וועסט‬ ‫און‬, ‫ווערן‬ ‫אבד‬ .‫ה‬‫ַא‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫אין‬ ‫רווח‬ ‫נישט‬ ‫דיר‬ ‫וועלן‬ ‫זיי‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫מות‬ ‫שא‬ ‫פון‬ ‫ר‬‫בס‬‫חס‬ ‫אויף‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫נתן‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬8 ;‫וועג‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫גיין‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫ווינט‬ ‫יעדער‬ ‫מיט‬ ‫ווינט‬ ‫ניט‬9 .‫זעלבע‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫רט‬ ‫װאא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫;און‬ ‫שכל‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫פעסט‬ ‫זייט‬10 .‫ענטפער‬ ‫געבן‬ ‫געדולד‬ ‫מיט‬ ‫;און‬ ‫רציק‬ ‫פנהאא‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫לעבן‬ ‫דיין‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫הערן‬ ‫צו‬ ‫גיך‬ ‫זייט‬11 .‫מויל‬ ‫דיין‬ ‫אויף‬ ‫נט‬ ‫האא‬ ‫דיין‬ ‫לייג‬, ‫ניט‬ ‫;אויב‬ ‫חבר‬ ‫דיין‬ ‫ענה‬, ‫שכל‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫אויב‬12 .‫ל‬ ‫פאא‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫מענטש‬ ‫פון‬ ‫צונג‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫דיבור‬ ‫אין‬ ‫איז‬ ‫בושה‬ ‫און‬ ‫כבוד‬13 ‫צװײטער‬ ‫דער‬ ‫אױף‬ ‫רעה‬ ‫משפט‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫גנב‬ ‫דעם‬ ‫אױף‬ ‫איז‬ ‫בושה‬ ‫אא‬ ‫רום‬ ‫װאא‬, ‫צונג‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫מיט‬ ‫ליגן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫לוחש‬ ‫אא‬ ‫װערן‬ ‫גערופן‬ ‫ניט‬ ‫איר‬ ‫לט‬ ‫זאא‬14 .‫צונג‬ .‫ך‬ ‫זאא‬ ‫קליין‬ ‫אא‬ ‫דער‬ ‫אא‬ ‫ענין‬ ‫גרויס‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫ך‬ ‫זאא‬ ‫קיין‬ ‫פון‬ ‫וויסנדיק‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬15 6‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ ‫אא‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫זינדיקער‬ ‫אא‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫זױ‬ ‫;אא‬ ‫חרפה‬ ‫און‬ ‫בושה‬, ‫מען‬ ‫נאא‬ ‫שלעכטן‬ ‫אא‬ ‫ירשענען‬ ‫װעסטו‬ ‫דערמיט‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫אויב‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫ווערט‬ ‫חבר‬ ‫א‬ ‫אנשטאט‬1 .‫צונג‬ ‫צװײטער‬ .‫לײן‬ ‫אא‬ ‫נדזשעט‬ ‫בלאא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫קס‬ ‫אא‬ ‫אא‬ ‫װי‬, ‫װערן‬ ‫צעריסן‬ ‫ניט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫נשמה‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫;כדי‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫עצה‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫גדל‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬2 .‫יבש‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫עזב‬ ‫דיך‬ ‫און‬, ‫פרוכט‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אבד‬ ‫און‬, ‫עלים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫אכל‬ ‫וועסטו‬3 .‫שונאים‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫צו‬ ‫צוחק‬ ‫אים‬ ‫וועט‬ ‫און‬, ‫ט‬ ‫האא‬ ‫עס‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫אבד‬ ‫וועט‬ ‫רעה‬ ‫נפש‬ ‫אא‬4 .‫ברכה‬ ‫מערן‬ ‫וועט‬ ‫לשון‬ ‫לשון‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫פריינט‬ ‫מערן‬ ‫וועט‬ ‫מתוק‬ ‫לשון‬5 .‫טויזנט‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫יועץ‬ ‫איין‬ ‫ר‬ ‫נאא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫פילע‬ ‫מיט‬ ‫שלום‬ ‫אין‬ ‫זייט‬6 .‫קרעדיטן‬ ‫צו‬ ‫אים‬ ‫געאיילט‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫צוערשט‬ ‫אים‬ ‫פרוווט‬, ‫ר‬‫חבל‬‫ח‬ ‫אא‬ ‫קומען‬ ‫ִאא‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ִ‫אוי‬7 .‫צרה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫אין‬ ‫אִן‬‫י‬‫רִלי‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫און‬, ‫מעמד‬ ‫אייגענעם‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ר‬‫בל‬‫חא‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עמיצער‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬8 .‫חרפה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫גלה‬ ‫וועט‬ ‫ריב‬ ‫און‬, ‫שנאה‬ ‫צו‬ ‫פנה‬ ‫זיך‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫חבר‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫ראא‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫און‬9 .‫רעס‬ ‫צאא‬ ‫דיין‬ ‫פון‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫רזעצן‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫וועט‬ ‫און‬, ‫טיש‬ ‫די‬ ‫א‬‫י‬‫בי‬ ‫גלייטער‬ ‫באא‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫חבר‬ ‫איינער‬, ‫ווידער‬10 .‫עבדים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫איִער‬ ‫עז‬ ‫וועט‬ ‫און‬, ‫דיר‬ ‫ווי‬ ‫אן‬‫י‬‫זי‬ ‫ער‬ ‫וועט‬ ‫ח‬‫פא‬ ‫שא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אין‬ ‫ִער‬ ‫אא‬11 .‫פנים‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫סתר‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫און‬, ‫דיר‬ ‫קעגן‬ ‫זיין‬ ‫ער‬ ‫וועט‬, ‫ווערן‬ ‫ירד‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬12 .‫חברים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫אויף‬ ‫זיך‬ ‫היט‬ ‫און‬, ‫שונאים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫דיך‬ ‫שייד‬13 .‫אוצר‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫געפונען‬ ‫ט‬ ‫האא‬, ‫איינער‬ ‫זאא‬ ‫אא‬ ‫געפונען‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫און‬, ‫הגנה‬ ‫רק‬ ‫שטאא‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫חבר‬ ‫געטריי‬ ‫אא‬14 .‫ווערטפול‬ ‫איז‬ ‫מעלה‬ ‫זיין‬ ‫און‬, ‫אנד‬‫י‬‫פרי‬ ‫א‬‫י‬‫געטרי‬ ‫אא‬ ‫קעגנגעשטעלט‬ ‫רנישט‬ ‫גאא‬15 .‫געפינען‬ ‫אים‬ ‫װעלן‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫מורא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫די‬ ‫;און‬ ‫לעבן‬ ‫פון‬ ‫רפואה‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫געטריי‬ ‫פריינד‬ ‫א‬16 .‫זיין‬ ‫חבר‬ ‫זיין‬ ‫אויך‬ ‫וועט‬ ‫אזוי‬, ‫איז‬ ‫ער‬ ‫ווי‬ ‫אזוי‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫פריינדשאפט‬ ‫זיין‬ ‫שורלי‬ ‫'וועט‬ ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫סע‬ ‫ווער‬17 .‫זקנה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫ִיז‬ ‫חכמה‬ ‫מצא‬ ‫וועסט‬ ‫און‬ ‫און‬ ‫עורות‬‫נמ‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫ֹורה‬ ‫אסף‬, ‫ִני‬18 ‫וועט‬ ‫איר‬ ‫בער‬ ‫אא‬, ‫איר‬ ‫אויף‬ ‫רבעטן‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫שווער‬ ‫זיין‬ ‫ניט‬ ‫לט‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬: ‫פרוכט‬ ‫גוט‬ ‫איר‬ ‫אויף‬ ‫רטן‬ ‫וואא‬ ‫און‬, ‫אע‬‫י‬‫זי‬ ‫און‬ ‫חרש‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איינער‬ ‫ווי‬ ‫איר‬ ‫צו‬ ‫קום‬19 .‫פירות‬ ‫איר‬ ‫פון‬ ‫מיד‬ ‫עסן‬ .‫איר‬ ‫מיט‬ ‫בלייבן‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬, ‫בינה‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬: ‫ן‬‫דא‬ ‫מ‬ ְ‫א‬‫ל‬ ‫מ‬ ‫ת‬ ‫י‬ ‫א‬‫למ‬ ‫ה‬‫מא‬ ‫ַמ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ד‬‫אא‬ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫איז‬ ‫זי‬20 .‫נג‬ ‫לאא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫װעט‬ ‫עס‬ ‫ביז‬ ‫רפן‬ ‫רװאא‬ ‫פאא‬ ‫אים‬ ‫פון‬ ‫זי‬ ‫װעט‬ ‫ער‬ ‫;און‬ ‫משפט‬ ‫פון‬ ‫שטיין‬ ‫רק‬ ‫שטאא‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫אים‬ ‫אויף‬ ‫שכב‬ ‫וועט‬ ‫זי‬21 .‫פילע‬ ‫פאר‬ ‫אנטפלעקט‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫זי‬ ‫און‬, ‫נאמען‬ ‫איר‬ ‫לויט‬ ‫איז‬ ‫חכמה‬ ‫ווארים‬22 ;‫עצה‬ ‫מיין‬ ‫גן‬ ‫פזאא‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫עצה‬ ‫מיין‬ ‫נעם‬, ‫זון‬ ‫מיין‬, ‫אוזן‬ ‫הייב‬23 .‫קייט‬ ‫איר‬ ‫אין‬ ‫לדז‬ ‫האא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫און‬, ‫פעלקער‬ ‫אירע‬ ‫אין‬ ‫ן‬ ‫נטאא‬ ‫א‬ ‫רײ‬ ‫אא‬ ‫לן‬ ‫זאא‬ ‫רגלים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫און‬24
  • 5. .‫דות‬‫בא‬ ‫כמ‬ ‫אירע‬ ‫מיט‬ ‫צער‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫זי‬ ‫נשא‬ ‫און‬, ‫קסל‬ ‫אא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫זיך‬ ‫ִויג‬25 .‫כוח‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫מיט‬ ‫דרכים‬ ‫אירע‬ ‫היט‬ ‫און‬, ‫רצן‬ ‫האא‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫מיט‬ ‫איר‬ ‫צו‬ ‫קום‬26 .‫גיין‬ ‫נישט‬ ‫זי‬ ‫לאז‬ , ‫כאפן‬ ‫איר‬ ‫האסט‬ ‫דו‬ ‫ווען‬ ‫און‬ , ‫ווערן‬ ‫באקאנט‬ ‫דיר‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ , ‫זוכ‬ ‫און‬ , ‫חקר‬27 .‫פרייד‬ ‫דיין‬ ‫צו‬ ‫אומקערן‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫דאס‬ ‫און‬, ‫מנוחה‬ ‫איר‬ ‫געפינען‬ ‫וועסטו‬ ‫לעצט‬ ‫צום‬ ‫ווארים‬28 .‫כבוד‬ ‫פון‬ ‫נטל‬ ‫מאא‬ ‫אא‬ ‫קייטן‬ ‫אירע‬ ‫און‬, ‫דיר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫הגנה‬ ‫רק‬ ‫שטאא‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫קנעץ‬ ‫אירע‬ ‫וועלן‬ ‫דעמאלט‬29 .‫שטריק‬ ‫פורפל‬ ‫זענען‬ ‫בענד‬ ‫איר‬ ‫און‬, ‫צירונג‬ ‫גילדענע‬ ‫אא‬ ‫איר‬ ‫אויף‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווארים‬30 .‫שמחה‬ ‫פון‬ ‫כתר‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫דיר‬ ‫רום‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫נטאא‬ ‫אא‬ ‫זי‬ ‫לט‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫און‬, ‫כבוד‬ ‫פון‬ ‫בגד‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫איר‬ ‫ן‬ ‫נטאא‬ ‫אא‬ ‫איר‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬31 .‫חכמה‬ ‫זיין‬ ‫וועסטו‬, ‫מיינונג‬ ‫דיין‬ ‫פעלן‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬ ‫און‬, ‫ווערן‬ ‫לערנט‬ ‫וועסטו‬, ‫ווילסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬, ‫זון‬ ‫מיין‬32 ‫קלוג‬ ‫זיין‬ ‫וועסטו‬, ‫אויער‬ ‫דיין‬ ‫בוק‬ ‫דו‬ ‫אויב‬ ‫און‬, ‫פארשטאנד‬ ‫באקומען‬ ‫וועסטו‬, ‫הערן‬ ‫צו‬ ‫ליב‬ ‫האסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬33 .‫חכם‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫דבק‬ ‫;און‬ ‫זקנים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫המון‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫זיך‬ ‫שטעל‬34 .‫שכל‬ ‫פון‬ ‫משלים‬ ‫די‬ ‫נטלױפן‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫לן‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫דיבור‬ ‫יעדער‬ ‫הערן‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬ ‫זייט‬35 .‫טיר‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫טרעפ‬ ‫די‬ ‫גן‬ ‫טראא‬ ‫פיס‬ ‫דיין‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫אים‬ ‫צו‬ ‫דיך‬ ‫קום‬, ‫שכל‬ ‫פון‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫זען‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬ ‫און‬36 .‫חפץ‬ ‫דיין‬ ‫לויט‬ ‫חכמה‬ ‫נתן‬ ‫דיר‬ ‫און‬, ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫תקן‬ ‫וועט‬ ‫ער‬: ‫מצוות‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫אין‬ ‫ֹמיד‬ ‫הרהר‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫פון‬ ‫געזעצן‬ ‫די‬ ‫אויף‬ ‫זיין‬ ‫מיינונג‬ ‫דיין‬ ‫ל‬ ‫זאא‬37 7‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ .‫דיר‬ ‫צו‬ ‫בוא‬ ‫נישט‬ ‫ה‬‫ַא‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫קיין‬ ‫וועט‬ ‫זוי‬ ‫אא‬, ‫ה‬‫ַא‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫טו‬1 .‫דיר‬ ‫פון‬ ‫סור‬ ‫זיך‬ ‫וועט‬ ‫עון‬ ‫און‬, ‫עולם‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫סור‬2 .‫ל‬ ‫מאא‬ ‫זיבן‬ ‫קצירן‬ ‫נישט‬ ‫זיי‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫אומגערעכטיקייט‬ ‫פון‬ ‫תורים‬ ‫די‬ ‫אויף‬ ‫זרע‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬, ‫ִני‬3 .‫כבוד‬ ‫כסא‬ ‫דעם‬ ‫מלך‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫'כבוד‬ ‫ה‬ ‫פון‬ ‫בקש‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4 .‫מלך‬ ‫רן‬ ‫פאא‬ ‫חכמה‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫מיט‬ ‫רימען‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;'און‬ ‫ה‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫גערעכט‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬5 ‫אין‬ ‫ם‬ ‫שטראא‬ ‫אא‬, ‫גיבור‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫מענטש‬ ‫דעם‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫מורא‬ ‫לסטו‬ ‫זאא‬ ‫מער‬ ‫;טאא‬ ‫רשעות‬ ‫די‬ ‫אוועקנעמען‬ ‫נישט‬ ‫קען‬ ‫זיי‬ ‫ווייל‬, ‫ריכטער‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫זוכסט‬6 .‫יושר‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫פון‬ ‫װעג‬ ‫דעם‬ .‫ַאם‬‫הא‬ ‫צווישן‬ ‫נפל‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫וועסט‬ ‫און‬, ‫יר‬ ‫ַי‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫המון‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫פגע‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬7 .‫װערן‬ ‫פט‬ ‫שטראא‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫װעסטו‬ ‫אײנעם‬ ‫אין‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫אנדערן‬ ‫אויפן‬ ‫זינד‬ ‫איין‬ ‫נישט‬ ‫בינדן‬8 .‫ננעמען‬ ‫אא‬ ‫עס‬ ‫ער‬ ‫וועט‬, ‫העליונים‬ ‫אלוקים‬ ‫צו‬ ‫קרב‬ ‫איך‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫קרבנות‬ ‫אנע‬‫י‬‫מי‬ ‫פון‬ ‫רב‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫ראה‬ ‫וועט‬ ‫אלוקים‬: ‫אמר‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬9 .‫צדקה‬ ‫געבן‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫רגט‬ ‫רזאא‬ ‫פאא‬ ‫און‬, ‫תפלה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫ווען‬, ‫חלש‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬10 .‫דערהויבט‬ ‫און‬ ‫דערנידעריקט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איינער‬ ‫ן‬ ‫ראא‬ ‫פאא‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫נפש‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫מרירות‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫בוז‬ ‫צו‬ ‫ם‬‫דא‬ ‫אא‬ ‫קיין‬ ‫לאך‬11 .‫אנד‬‫י‬‫פרי‬ ‫דיין‬ ‫ווי‬ ‫ניט‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫;און‬ ‫אחי‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אויף‬ ‫שקר‬ ‫אא‬ ‫ן‬‫טא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬12 .‫גוט‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫דערפון‬ ‫מנהג‬ ‫דער‬ ‫רעם‬ ‫;וואא‬ ‫שקר‬ ‫קיין‬ ‫כן‬ ‫מאא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬13 .‫וונט‬ ‫דאא‬ ‫דו‬ ‫ווען‬ ‫פלען‬ ‫פלאא‬ ‫פיל‬ ‫ניט‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫און‬, ‫זקנים‬ ‫המון‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫ווערטער‬ ‫פיל‬ ‫נוצן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬14 .‫גזר‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫אייבערשטער‬ ‫דער‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫אה‬‫ל‬‫א‬‫ז‬‫ח‬‫ח‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫ד‬‫ַאבל‬ ‫ד‬‫ַאבל‬ ‫נא‬‫הא‬ ‫נישט‬15 .‫בלייבן‬ ‫לאנג‬ ‫ניט‬ ‫וועט‬ ‫גרימצארן‬ ‫דער‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫געדענקט‬ ‫נייערט‬, ‫זינדיקע‬ ‫המון‬ ‫דער‬ ‫צווישן‬ ‫לן‬ ‫צאא‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬16 .‫רעם‬ ‫וואא‬ ‫און‬ ‫ש‬ ‫אל‬ ‫איז‬ ‫רשעים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫נקמה‬ ‫די‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫זייער‬ ‫זיך‬ ‫דערנידעריק‬17 .‫אופיר‬ ‫פון‬ ‫לד‬ ‫גאא‬ ‫רן‬ ‫פאא‬ ‫ברודער‬ ‫ער‬ ‫א‬ ‫געטרײ‬ ‫קײן‬ ‫;ניט‬ ‫גוטס‬ ‫קיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫חבר‬ ‫אא‬ ‫טוישן‬ ‫נישט‬ ‫אופן‬ ‫בשום‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬18 .‫לד‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫העכער‬ ‫איז‬ ‫חן‬ ‫איר‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫פרוי‬ ‫גוטע‬ ‫און‬ ‫קלוגע‬ ‫אא‬ ‫זן‬ ‫רלאא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬19 .‫דיר‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫נתן‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫זיך‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫שכורה‬ ‫דעם‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫ה‬‫ַא‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫צו‬ ‫ִעטן‬ ‫נישט‬ ‫אים‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬, ‫באמת‬ ‫עשה‬ ‫ד‬‫ַסבס‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫ווייל‬20 .‫חירות‬ ‫פון‬ ‫רחם‬ ‫נישט‬ ‫אים‬ ‫און‬, ‫ד‬‫ַסבס‬ ‫גוטן‬ ‫אא‬ ‫אהב‬ ‫נפש‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫ל‬ ‫זאא‬21 .‫דיר‬ ‫מיט‬ ‫זיי‬ ‫לטן‬ ‫האא‬, ‫נוץ‬ ‫דיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫זענען‬ ‫זיי‬ ‫אויב‬ ‫און‬, ‫זיי‬ ‫צו‬ ‫אויג‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫בן‬ ‫?האא‬ ‫בהמות‬ ‫האסטו‬22 .‫יוגנט‬ ‫זייער‬ ‫פון‬ ‫לדז‬ ‫האא‬ ‫זייער‬ ‫בויגן‬ ‫זיך‬ ‫און‬, ‫זיי‬ ‫?לערנען‬ ‫קינדער‬ ‫האסטו‬23 .‫זײ‬ ‫צו‬ ‫פרײלעך‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫װײ‬ ‫באא‬ ‫און‬, ‫ב‬ ‫א‬ ‫לײ‬ ‫זײער‬ ‫מיט‬ ‫זיך‬ ‫?היט‬ ‫טעכטער‬ ‫סטו‬ ‫האא‬24 .‫חכם‬ ‫איש‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫זי‬ ‫נתן‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫כבד‬ ‫דבר‬ ‫אא‬ ‫עשה‬ ‫וועסטו‬ ‫זוי‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫ת‬‫ִא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫נשא‬25 .‫פרױ‬ ‫ליכטיקער‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫איבער‬ ‫ניט‬ ‫דיך‬ ‫גיב‬ ‫בער‬ ‫אא‬, ‫זן‬ ‫רלאא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫זי‬ ‫לסט‬ ‫?זאא‬ ‫מחשבה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫לויט‬ ‫ה‬ ‫ָא‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫סטו‬ ‫האא‬26 .‫ם‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫יסורים‬ ‫די‬ ‫שכח‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫לב‬‫ל‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫מיט‬ ‫ב‬ ‫אא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫כבד‬27 ?‫ן‬ ‫געטאא‬ ‫דיר‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫זײ‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫כן‬ ‫זאא‬ ‫די‬ ‫לן‬ ‫רצאא‬ ‫פאא‬ ‫זײ‬ ‫קענסטו‬ ‫װי‬ ‫;און‬ ‫זיי‬ ‫פון‬ ‫רן‬ ‫געוואא‬ ‫געבוירן‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫געדענק‬28 .‫כהנים‬ ‫זיינע‬ ‫צו‬ ‫שמים‬ ‫יראת‬ ‫און‬, ‫נפש‬ ‫נצן‬ ‫גאא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫'מיט‬ ‫ה‬ ‫ירא‬29 .‫עזב‬ ‫נישט‬ ‫זאלט‬ ‫משרתים‬ ‫זיינע‬ ‫און‬, ‫כח‬ ‫גאנצער‬ ‫דיין‬ ‫מיט‬ ‫געמאכט‬ ‫דיך‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫דעם‬ ‫ליב‬ ‫האט‬30 ‫די‬ ‫פון‬ ‫מֹנה‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫פפער‬ ‫שולדאא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫פרוכט‬ ‫ערשטע‬ ‫ס‬ ‫;דאא‬ ‫רן‬ ‫געװאא‬ ‫פױלן‬ ‫באא‬ ‫איז‬ ‫דיר‬ ‫װי‬ ‫זױ‬ ‫אא‬, ‫חלק‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫אים‬ ‫גיב‬ ‫;און‬ ‫כהן‬ ‫דעם‬ ‫כבוד‬ ‫'און‬, ‫ה‬ ‫ירא‬31 .‫כן‬ ‫זאא‬ ‫הײליקע‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫ערשטע‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫קדושה‬ ‫פון‬ ‫קרבן‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫פלייצעס‬ .‫ווערן‬ ‫שלים‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ברכה‬ ‫דיין‬ ‫כדי‬, ‫רעמע‬ ‫אא‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫נט‬ ‫האא‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫שטרעק‬ ‫און‬32 .‫ניט‬ ‫עס‬ ‫לטן‬ ‫האא‬ ‫מתים‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫;און‬ ‫לעבעדיקער‬ ‫איטלעכער‬ ‫פון‬ ‫אויגן‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫חן‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫מֹנה‬ ‫אא‬33 .‫טרויערן‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬ ‫מיט‬ ‫טרויערן‬ ‫און‬, ‫וויינען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫די‬ ‫מיט‬ ‫זיין‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬34 .‫געהאט‬ ‫ליב‬ ‫דיך‬ ‫כן‬ ‫מאא‬ ‫וועט‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫אל‬‫י‬‫ווי‬, ‫נק‬ ‫קראא‬ ‫די‬ ‫זוכן‬ ‫באא‬ ‫צו‬ ‫מעלעך‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬35 .‫עשה‬ ‫נישט‬ ‫ל‬ ‫קיינמאא‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫און‬, ‫קץ‬ ‫דעם‬ ‫געדענקט‬, ‫נט‬ ‫האא‬ ‫אין‬ ‫נעמען‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫לץ‬ ‫אא‬36 8‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ .‫הענט‬ ‫זיינע‬ ‫אין‬ ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫גביר‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫ריב‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬1 .‫הפך‬ ‫מלכים‬ ‫פון‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫רבים‬ ‫שחת‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫לד‬ ‫גאא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫רעם‬ ‫;וואא‬ ‫שים‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫כדי‬, ‫עושר‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫שים‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬2 .‫ש‬ ‫אל‬ ‫זיין‬ ‫אויף‬ ‫עצים‬ ‫צונף‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫צונג‬ ‫מיט‬ ‫פול‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איש‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫ריב‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬3 .‫ווערן‬ ‫בוש‬ ‫נישט‬ ‫לן‬ ‫זאא‬ ‫אבות‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫כדי‬, ‫רוח‬ ‫גס‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫שפיצן‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4 .‫עונש‬ ‫צו‬ ‫ווערט‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫זענען‬ ‫מיר‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫געדענקט‬ ‫נייערט‬, ‫זינד‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫קערט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫ם‬‫דא‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫זיין‬ ‫חרף‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬5 .‫ישן‬ ‫זענען‬ ‫אונדז‬ ‫פון‬ ‫עטלעכע‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫זקנה‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫איש‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫דן‬ ‫שאא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬6
  • 6. .‫לע‬ ‫אא‬ ‫רבן‬ ‫שטאא‬ ‫מיר‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫געדענקט‬ ‫נייערט‬, ‫מות‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫אנט‬‫י‬‫פי‬ ‫גרעסטן‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫איִער‬ ‫שמח‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬7 .‫נחת‬ ‫מיט‬ ‫גדלים‬ ‫דינען‬ ‫צו‬ ‫ווי‬ ‫און‬, ‫חינוך‬ ‫לערנען‬ ‫וועסטו‬ ‫זיי‬ ‫פון‬ ‫רעם‬ ‫;וואא‬ ‫משלי‬ ‫זייערע‬ ‫מיט‬ ‫דיך‬ ‫ידע‬ ‫ר‬ ‫נאא‬, ‫חכמים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫דבר‬ ‫דעם‬ ‫בוז‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬8 ‫ווי‬ ‫ענטפערן‬ ‫צו‬ ‫און‬, ‫שכל‬ ‫זיי‬ ‫פון‬ ‫לערנען‬ ‫וועסט‬ ‫און‬, ‫אבות‬ ‫זייערע‬ ‫פון‬ ‫געלערנט‬ ‫אויך‬ ‫זיך‬ ‫ִן‬ ‫האא‬ ‫זיי‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫זקנים‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫דיבור‬ ‫דעם‬ ‫פעלן‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬9 .‫נויטיק‬ .‫פייער‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫ם‬ ‫פלאא‬ ‫דער‬ ‫מיט‬ ‫ווערן‬ ‫רברענט‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫זינדיקן‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫גחלים‬ ‫די‬ ‫נצינדן‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬10 .‫דברים‬ ‫אנע‬‫י‬‫די‬ ‫אין‬ ‫לכד‬ ‫דיך‬ ‫שכב‬ ‫נישט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫כדי‬, ‫ה‬‫ַא‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫כעס‬ ‫אין‬ ‫קום‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬11 .‫לן‬ ‫רפאא‬ ‫פאא‬ ‫בער‬ ‫אא‬ ‫עס‬ ‫ציט‬, ‫געלײענט‬ ‫אים‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫אױב‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫דיר‬ ‫פון‬ ‫רקער‬ ‫שטאא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫אען‬‫י‬‫לי‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬12 .‫באצאלן‬ ‫צו‬ ‫עס‬ ‫זיך‬ ‫היט‬, ‫אוודאי‬ ‫ביסט‬ ‫דו‬ ‫אויב‬ ‫;ווארים‬ ‫כח‬ ‫דיין‬ ‫איבער‬ ‫אבטחה‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬13 .‫אים‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫משפטן‬ ‫זײ‬ ‫װעלן‬ ‫כבוד‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫לױט‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫שופט‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫משפט‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫גיי‬14 ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫און‬, ‫רצון‬ ‫אייגן‬ ‫זיין‬ ‫לויט‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫ר‬ ‫פאא‬: ‫דיר‬ ‫צו‬ ‫שווער‬ ‫זיין‬ ‫ניט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫כדי‬, ‫ן‬ ‫יונגערמאא‬ ‫ר‬ ‫דאא‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫וועג‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫רייס‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬15 .‫רישקייט‬ ‫נאא‬ ‫זיין‬ ‫דורך‬ ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫אומקומען‬ ‫וועט‬ ‫ער‬, ‫הילף‬ ‫קיין‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווו‬ ‫און‬, ‫אויגן‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫רנישט‬ ‫גאא‬ ‫ווי‬ ‫איז‬ ‫בלוט‬ ‫ר‬ ‫פאא‬: ‫בדד‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫גיין‬ ‫נישט‬ ‫און‬, ‫כעסן‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫ריב‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬16 .‫דיך‬ ‫צעשטערן‬ .‫עצה‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫לטן‬ ‫האא‬ ‫ניט‬ ‫קען‬ ‫ער‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫שוטה‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫טנ‬ ‫ראא‬ ‫באא‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬17 .‫רױסברענגען‬ ‫אא‬ ‫װעט‬ ‫ער‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫ניט‬ ‫װײסט‬ ‫דו‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫פרעמדער‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫סוד‬ ‫קיין‬ ‫ניט‬ ‫ן‬ ‫טאא‬18 .‫חכם‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫גמלה‬ ‫נישט‬ ‫דיך‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫כדי‬, ‫איטלעכער‬ ‫צו‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫עפענען‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬19 9‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ .‫דיר‬ ‫קעגן‬ ‫רעה‬ ‫אא‬ ‫לערנען‬ ‫נישט‬ ‫איר‬ ‫לט‬ ‫זאא‬ ‫איר‬ ‫און‬, ‫אק‬‫ז‬‫ח‬‫ח‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫פון‬ ‫ה‬ ‫ָא‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫זיין‬ ‫קנא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬1 .‫ממון‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אויף‬ ‫רגל‬ ‫איר‬ ‫שים‬ ‫צו‬, ‫ה‬ ‫ָא‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫נפש‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫נתן‬ ‫נישט‬2 .‫שטרויכלונגען‬ ‫אירע‬ ‫אין‬ ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫זונה‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫טרעפן‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬3 .‫נסיונות‬ ‫אירע‬ ‫מיט‬ ‫ווערן‬ ‫לקח‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫כדי‬, ‫זינגערין‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫חברה‬ ‫דער‬ ‫מיט‬ ‫פיל‬ ‫געניסן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4 .‫איר‬ ‫אין‬ ‫אער‬‫י‬‫טי‬ ‫זענען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫זאכן‬ ‫די‬ ‫דורך‬ ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬ ‫דו‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫דינסט‬ ‫אא‬ ‫אויף‬ ‫קוק‬ ‫ניט‬5 .‫נחלה‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אבד‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬ ‫דו‬ ‫כדי‬, ‫זנות‬ ‫צו‬ ‫נפש‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫נתן‬ ‫נישט‬6 .‫בדד‬ ‫איר‬ ‫אין‬ ‫נדד‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫דו‬ ‫און‬, ‫יר‬ ‫ַי‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫רחובות‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫דיר‬ ‫רום‬ ‫אא‬ ‫רונד‬ ‫זיך‬ ‫היט‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬7 ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫פרוי‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫שיינקייט‬ ‫די‬ ‫דורך‬ ‫געווארן‬ ‫פארפירט‬ ‫זענען‬ ‫פילע‬ ‫;ווארים‬ ‫י‬ ‫יופי‬ ‫נדערס‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫אויף‬ ‫נישט‬ ‫ראה‬ ‫און‬, ‫יפה‬ ‫ה‬ ‫ָא‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫אויג‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫סור‬8 .‫ער‬ ‫א‬ ‫פײ‬ ‫אא‬ ‫װי‬ ‫נגעצונדן‬ ‫אא‬ ‫פט‬ ‫ליבשאא‬ ‫װערט‬ ‫דערמיט‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫בײ‬ ‫איר‬ ‫מיט‬ ‫געלט‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫אױסגעבן‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫רעם‬ ‫אא‬ ‫נע‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫אין‬ ‫איר‬ ‫מיט‬ ‫זיצן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫ן‬ ‫מאא‬ ‫נדער‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫װײ‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫זיצן‬ ‫ניט‬ ‫ר‬ ‫גאא‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬9 .‫צעשטערונג‬ ‫אין‬ ‫לן‬ ‫פאא‬ ‫חשק‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫פון‬ ‫זױ‬ ‫אא‬ ‫װעסט‬ ‫דו‬ ‫און‬, ‫איר‬ ‫צו‬ ‫ג‬ ‫א‬ ‫נײ‬ ‫ניט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫רץ‬ ‫האא‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫;כדי‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫װײ‬ , ‫לט‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫;ווען‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫װײ‬ ‫ער‬ ‫א‬ ‫נײ‬ ‫אא‬ ‫װי‬ ‫איז‬ ‫נט‬ ‫א‬ ‫פרײ‬ ‫ער‬ ‫א‬ ‫נײ‬ ‫אא‬: ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫כלעך‬ ‫א‬ ‫רגלײ‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫א‬ ‫נײ‬ ‫דער‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫חבר‬ ‫לטער‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫זן‬ ‫רלאא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬10 .‫רגעניגן‬ ‫פאא‬ ‫מיט‬ ‫טרינקען‬ ‫עס‬ ‫לסטו‬ ‫זאא‬ .‫סוף‬ ‫זיין‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ניט‬ ‫ווייסט‬ ‫דו‬ ‫אל‬‫י‬‫ווי‬, ‫זינדיקער‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫כבוד‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫זיין‬ ‫מקנא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬11 .‫קבר‬ ‫זײער‬ ‫ביז‬ ‫װערן‬ ‫פט‬ ‫רשטראא‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫װעלן‬ ‫זײ‬ ‫ז‬ ‫אא‬, ‫געדענקט‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫רגעניגן‬ ‫פאא‬ ‫ִן‬ ‫האא‬ ‫עים‬ ‫רשא‬ ‫די‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ך‬ ‫זאא‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫ִן‬ ‫האא‬ ‫הנאה‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬12 ‫קײן‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬, ‫אים‬ ‫צו‬ ‫קומען‬ ‫װעסט‬ ‫דו‬ ‫אױב‬ ‫און‬, ‫טױט‬ ‫פון‬ ‫מורא‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫ען‬ ‫א‬ ‫פרײ‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫הרג‬ ‫צו‬ ‫כח‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איש‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫דיך‬ ‫היטן‬13 ;‫איצט‬ ‫לעבן‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫נעמען‬ ‫ניט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫כדי‬, ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫שולד‬ .‫חכמים‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫עצה‬ ‫היוו‬ ‫און‬, ‫חבר‬ ‫דיין‬ ‫אויף‬ ‫השער‬, ‫קענסט‬ ‫דו‬ ‫ווי‬ ‫ענט‬ ‫נאא‬ ‫ווי‬14 .‫אויִן‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫ֹורה‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫דבר‬ ‫כל‬ ‫דיין‬ ‫און‬, ‫חכמים‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫דבר‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫זיין‬ ‫ל‬ ‫זאא‬15 .‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫מורא‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫כבוד‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫דיר‬ ‫מיט‬ ‫טרינקען‬ ‫און‬ ‫עסן‬ ‫מענטשן‬ ‫ר‬ ‫נאא‬ ‫לן‬ ‫זאא‬ ‫און‬16 .‫דבר‬ ‫אן‬‫י‬‫זי‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ַאם‬‫הא‬ ‫פון‬ ‫חכם‬ ‫דער‬ ‫און‬, ‫ה‬ ‫חשס‬ַ‫מא‬ ‫די‬ ‫ווערן‬ ‫געלויבט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ה‬ ‫חשס‬ַ‫מא‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫אד‬‫י‬ ‫דער‬ ‫ר‬ ‫פאא‬17 .‫סוען‬‫ו‬‫י‬‫גי‬ ‫יז‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ט‬‫אאגמ‬‫ז‬‫י‬‫גי‬ ‫יז‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ר‬‫ַס‬ ‫אואס‬‫ו‬ ‫ער‬ ‫דס‬ ‫;און‬ ‫ט‬ ‫שטאא‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫מסוכן‬ ‫איז‬ ‫הרע‬ ‫לשון‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬18 10‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ .‫רדערד‬ ‫אא‬ ‫געזונט‬ ‫איז‬ ‫מענטש‬ ‫קלוג‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫רעגירונג‬ ‫די‬ ‫;און‬ ‫עם‬ ‫זיין‬ ‫לערנען‬ ‫וועט‬ ‫חכם‬ ‫שופט‬ ‫אא‬1 ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫לע‬ ‫אא‬ ‫נען‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫ס‬ ‫דאא‬, ‫איז‬ ‫ט‬ ‫שטאא‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫פירשט‬ ‫דער‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫;און‬ ‫שרים‬ ‫אנע‬‫י‬‫זי‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫זוי‬ ‫אא‬, ‫ליין‬ ‫אא‬ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫ַאם‬‫הא‬ ‫פון‬ ‫שופט‬ ‫דער‬ ‫ווי‬ ‫זוי‬ ‫אא‬2 .‫איר‬ ‫אין‬ ‫װױנען‬ .‫ווערן‬ ‫באוואוינט‬ ‫שטאט‬ ‫די‬ ‫וועט‬ ‫מאכט‬ ‫אין‬ ‫זענען‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫פארזיכטיגקייט‬ ‫דער‬ ‫דורך‬ ‫;אבער‬ ‫עם‬ ‫זיין‬ ‫אבד‬ ‫מלך‬ ‫אומחכם‬ ‫ן‬ ‫אא‬3 .‫נוצלעך‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איינער‬ ‫איר‬ ‫אויף‬ ‫שטעלן‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫צייט‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫און‬, ‫האר‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫נט‬ ‫האא‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫איז‬ ‫ערד‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫כט‬ ‫מאא‬ ‫די‬4 .‫כבוד‬ ‫אן‬‫י‬‫זי‬ ‫נתן‬ ‫ער‬ ‫וועט‬ ‫סופר‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫איש‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫און‬, ‫ם‬‫דא‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫אה‬‫ל‬‫גמ‬ ‫שא‬ ‫דער‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫פון‬ ‫אד‬‫י‬ ‫דער‬ ‫אין‬5 .‫קטיסיז‬ ‫פראא‬ ‫ס‬ ‫ינדזשוריאא‬ ‫דורך‬ ‫רנישט‬ ‫גאא‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫;און‬ ‫עוולה‬ ‫יעדן‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ן‬‫ַס‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫צו‬ ‫שנאה‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬6 .‫עון‬ ‫מען‬ ‫טוט‬ ‫ביידע‬ ‫דורך‬ ‫און‬, ‫ם‬‫דא‬ ‫אא‬ ‫און‬ ‫אלוקים‬ ‫פאר‬ ‫שנאה‬ ‫איז‬ ‫גאווה‬7 .‫נדערן‬ ‫אא‬ ‫צום‬ ‫לק‬ ‫פאא‬ ‫איין‬ ‫פון‬ ‫איבערגעזעצט‬ ‫מלוכה‬ ‫די‬ ‫ווערט‬, ‫רמאות‬ ‫מיט‬ ‫געִויגן‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫עשירות‬ ‫און‬, ‫דן‬ ‫שאא‬, ‫ים‬ ‫י‬ ‫חש‬ַ ‫מא‬ ‫אומגערעכטע‬ ‫צוליב‬8 ‫ער‬ ‫בשעת‬ ‫רום‬ ‫;װאא‬ ‫נשמה‬ ‫אייגן‬ ‫זיין‬ ‫רקויפט‬ ‫פאא‬ ‫איינער‬ ‫זאא‬ ‫אא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬: ‫מענטש‬ ‫זשעדנע‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫ך‬ ‫זאא‬ ‫שלעכט‬ ‫מער‬ ‫ניט‬ ‫איז‬ ‫?עס‬ ‫גאווה‬ ‫אפר‬ ‫און‬ ‫ערד‬ ‫איז‬ ‫פארוואס‬9 .‫געדערעם‬ ‫נע‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫ער‬ ‫רט‬ ‫וואא‬, ‫לעבט‬ .‫רבן‬ ‫שטאא‬ ‫וועט‬ ‫רגן‬ ‫מאא‬ ‫מלך‬ ‫אא‬ ‫היינט‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דער‬ ‫;און‬ ‫קרענק‬ ‫נגע‬ ‫לאא‬ ‫אא‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫שניידט‬ ‫רופא‬ ‫דער‬10 .‫רעם‬ ‫וואא‬ ‫און‬ ‫בהמות‬, ‫קריכן‬ ‫די‬ ‫ירשענען‬ ‫וועט‬ ‫ער‬, ‫טויט‬ ‫איז‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫ווען‬ ‫ווארים‬11 .‫כער‬ ‫מאא‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫קערט‬ ‫איז‬ ‫רץ‬ ‫האא‬ ‫זיין‬ ‫און‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫וועק‬ ‫אא‬ ‫גייט‬ ‫איינער‬ ‫ווען‬ ‫איז‬ ‫גאווה‬ ‫פון‬ ‫התחלה‬ ‫דער‬12 ‫זיי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫זר‬ ‫צרות‬ ‫זיי‬ ‫אויף‬ ‫כט‬ ‫געבראא‬ ‫ט‬ ‫'האא‬ ‫ה‬ ‫דעריבער‬ ‫און‬, ‫תועבה‬ ‫אויס‬ ‫שפך‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫דער‬ ‫און‬, ‫זינד‬ ‫פון‬ ‫אנהייב‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫גאווה‬ ‫ווארים‬13 .‫כט‬ ‫אומגעבראא‬ .‫רט‬ ‫אא‬ ‫זייער‬ ‫אויף‬ ‫עניו‬ ‫די‬ ‫קום‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫שרים‬ ‫ים‬ ‫י‬ ‫אא‬‫ג‬ ‫פון‬ ‫כסאות‬ ‫די‬ ‫רפן‬ ‫פגעוואא‬ ‫ראא‬ ‫אא‬ ‫ט‬ ‫'האא‬ ‫ה‬14 .‫מקום‬ ‫זייער‬ ‫אויף‬ ‫שפל‬ ‫די‬ ‫נטע‬ ‫און‬, ‫אאות‬‫ג‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫שרשים‬ ‫די‬ ‫'כרת‬ ‫ה‬15 .‫ץ‬ ‫ס‬ ‫ר‬ ‫אא‬‫הא‬ ‫פון‬ ‫יסודות‬ ‫די‬ ‫ִיז‬ ‫אבד‬ ‫זיי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫ם‬‫ֹויי‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מדינות‬ ‫הפך‬ ‫ט‬ ‫'האא‬ ‫ה‬ ‫און‬16
  • 7. .‫ערד‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫זכר‬ ‫זייער‬ ‫רהערט‬ ‫פאא‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫רטיליקט‬ ‫פאא‬ ‫זיי‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫זיי‬ ‫פון‬ ‫עטלעכע‬ ‫לקח‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ער‬17 .‫ה‬ ‫ָא‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫רן‬ ‫געוואא‬ ‫געבוירן‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫כעס‬ ‫קיין‬ ‫און‬, ‫גברים‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫גאווה‬ ‫איז‬ ‫כט‬ ‫געמאא‬ ‫נישט‬18 ‫;די‬ ‫ע‬‫ִא‬ִּ ‫מ‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫סר‬‫ז‬ ‫אא‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫ֹורה‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫אכטונג‬ ‫נישט‬ ‫אנען‬‫י‬‫זי‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫;די‬ ‫כבוד‬ ‫צמח‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫אהב‬ ‫אים‬ ‫ִן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬ ‫און‬, ‫ע‬ ‫א‬ ‫סר‬‫ז‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫סר‬‫ז‬ ‫אא‬ ‫אנען‬‫י‬‫'זי‬ ‫ה‬ ‫ירא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫די‬19 .‫מען‬ ‫זאא‬ ‫רן‬ ‫פנאא‬ ‫אא‬ ‫אא‬ ‫זענען‬ ‫מצוות‬ ‫די‬ ‫יבערברענגען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ .‫אױגן‬ ‫נע‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫אין‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫מורא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫די‬ ‫נען‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫זױ‬ ‫;אא‬ ‫כבוד‬ ‫גבאי‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫אחים‬ ‫צווישען‬20 .‫אבד‬ ‫איר‬ ‫איז‬ ‫גאווה‬ ‫און‬ ‫גסות‬ ‫;אבער‬ ‫השגחה‬ ‫רשות‬ ‫פארן‬ ‫'גייט‬ ‫ה‬ ‫יראת‬ ‫די‬21 '.‫ה‬ ‫יראת‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫כבוד‬ ‫זייער‬, ‫רעם‬ ‫אא‬ ‫דער‬ ‫אא‬, ‫איידעלע‬, ‫עשיר‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫צי‬22 .‫מענטש‬ ‫זינדיק‬ ‫אא‬ ‫גרויסן‬ ‫צו‬ ‫קוועם‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫;און‬ ‫שכל‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫עני‬ ‫דעם‬ ‫בוז‬ ‫צו‬ ‫סיק‬ ‫פאא‬ ‫ניט‬ ‫איז‬ ‫עס‬23 .‫ט‬ ‫גאא‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫מורא‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דער‬ ‫ווי‬ ‫גרעסערער‬ ‫קיין‬ ‫ניטאא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫;און‬ ‫ווערן‬ ‫כבוד‬ ‫וועלן‬, ‫גבאים‬ ‫און‬, ‫שופטים‬ ‫און‬, ‫מענטשן‬ ‫גרויסע‬24 .‫רפואה‬ ‫ווערט‬ ‫ער‬ ‫ווען‬, ‫ווערן‬ ‫חרטה‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫ידע‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דער‬ ‫און‬, ‫עבד‬ ‫עשה‬ ‫פרורים‬ ‫די‬ ‫וועלן‬ ‫אם‬‫כ‬‫חא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫ד‬‫ַסבס‬ ‫דעם‬ ‫צו‬25 .‫צרה‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫פון‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫צײ‬ ‫דער‬ ‫אין‬ ‫רימען‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫עסק‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫עשה‬ ‫אין‬ ‫חכם‬ ‫נישט‬ ‫זייט‬26 .‫לחם‬ ‫פעלט‬ ‫און‬, ‫זיך‬ ‫רימערט‬ ‫באא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫ווי‬, ‫לץ‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫שפע‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫מישט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬ ‫איז‬ ‫בעסער‬27 .‫כבוד‬ ‫איר‬ ‫לויט‬ ‫כבוד‬ ‫איר‬ ‫געבן‬ ‫און‬, ‫עניוות‬ ‫אין‬ ‫נפש‬ ‫דיין‬ ‫כבוד‬, ‫זון‬ ‫אן‬‫י‬‫מי‬28 ?‫לעבן‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫רשעמט‬ ‫פאא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫דעם‬ ‫כבוד‬ ‫װעט‬ ‫װער‬ ‫?און‬ ‫נשמה‬ ‫אייגן‬ ‫זיין‬ ‫קעגן‬ ‫זינדיקט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫זיין‬ ‫גערעכטיק‬ ‫וועט‬ ‫ווער‬29 .‫עשירות‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫כבוד‬ ‫ווערט‬ ‫עשיר‬ ‫דער‬ ‫און‬, ‫כישרון‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫כבוד‬ ‫ווערט‬ ‫עני‬ ‫דער‬30 ?‫רעמקײט‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫מער‬ ‫װיפל‬, ‫עושר‬ ‫אין‬ ‫נד‬ ‫שאא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫דער‬ ‫?און‬ ‫עושר‬ ‫אין‬ ‫מער‬ ‫וויפיל‬, ‫דלות‬ ‫אין‬ ‫כבוד‬ ‫ווערט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דער‬31 11‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ .‫גדלים‬ ‫צווישן‬ ‫ישב‬ ‫אים‬ ‫זט‬ ‫לאא‬ ‫און‬, ‫שפל‬ ‫פון‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫קאא‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫הייִט‬ ‫חכמה‬ ‫די‬1 .‫אויסזען‬ ‫ויסווייניקסט‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫ף‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫;און‬ ‫יופי‬ ‫זיין‬ ‫פאר‬ ‫איש‬ ‫אן‬ ‫לויבן‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬2 .‫זאכן‬ ‫זיס‬ ‫פון‬ ‫הויפט‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫פרוכט‬ ‫איר‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫פליען‬ ‫די‬ ‫צווישן‬ ‫קליין‬ ‫איז‬ ‫בין‬ ‫די‬3 , ‫װונדער‬ ‫נען‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫מעשים‬ ‫די‬ ‫רום‬ ‫װאא‬: ‫כבוד‬ ‫פון‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫דערהױבן‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫און‬, ‫קלײדער‬ ‫נע‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫און‬ ‫לבוש‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫מיט‬ ‫רימען‬ ‫באא‬ ‫ניט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬4 .‫סתרים‬ ‫נען‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫מענטשן‬ ‫צװישן‬ ‫מעשים‬ ‫נע‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫און‬ .‫קרוין‬ ‫די‬ ‫גן‬ ‫טראא‬ ‫האט‬ ‫פון‬ ‫נק‬ ‫געדאא‬ ‫ל‬ ‫קיינמאא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫איינער‬ ‫;און‬ ‫ערד‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫געזעצט‬ ‫זיך‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫מלכים‬ ‫פילע‬5 .‫אנדערע‬ ‫פון‬ ‫הענט‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫איבערגעגעבן‬ ‫ערליכע‬ ‫די‬ ‫;און‬ ‫נד‬ ‫שאא‬ ‫זייער‬ ‫געווען‬ ‫זענען‬ ‫גבורים‬ ‫פילע‬6 .‫תוכחה‬ ‫ן‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫ערשט‬ ‫רשטייט‬ ‫פאא‬: ‫מת‬ ‫אס‬ ‫דעם‬ ‫בחן‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫איידער‬ ‫שולדיקן‬ ‫באא‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬7 .‫רעדן‬ ‫זייער‬ ‫פון‬ ‫צווישן‬ ‫אין‬ ‫מענטשן‬ ‫קטע‬ ‫נישט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫סיבה‬ ‫די‬ ‫געהערט‬ ‫סט‬ ‫האא‬ ‫דו‬ ‫איידער‬ ‫נישט‬ ‫ענה‬8 .‫זינדיקע‬ ‫מיט‬ ‫משפט‬ ‫אין‬ ‫נישט‬ ‫זיצט‬ ‫;און‬ ‫נוגע‬ ‫נישט‬ ‫דיר‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫זאך‬ ‫א‬ ‫אין‬ ‫ריב‬ ‫נישט‬ ‫זאלסט‬9 .‫נטלױפן‬ ‫אא‬ ‫מיט‬ ‫נטלױפן‬ ‫אא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫און‬, ‫קריגן‬ ‫ניט‬ ‫װעסטו‬, ‫כדעם‬ ‫נאא‬ ‫גײסט‬ ‫דו‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫;און‬ ‫כן‬ ‫זאא‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫מיט‬ ‫רמישן‬ ‫פאא‬ ‫נישט‬ ‫זיך‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬, ‫ִני‬10 .‫זיך‬ ‫הינטער‬ ‫מער‬ ‫ך‬ ‫נאא‬ ‫איז‬ ‫און‬, ‫געאיילט‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫יסורים‬ ‫טוט‬ ‫און‬, ‫טערט‬ ‫מאא‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫איינער‬ ‫ן‬ ‫ראא‬ ‫פאא‬11 ‫אים‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫אױג‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫אט‬‫י‬‫רעמקי‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫פול‬ ‫און‬, ‫אט‬‫י‬‫פיייקי‬ ‫פון‬ ‫פעלן‬, ‫הילף‬ ‫פון‬ ‫נויט‬ ‫האט‬ ‫און‬, ‫מעלעך‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫אנדער‬ ‫אן‬ ‫איז‬ ‫עס‬, ‫ווידער‬12 .‫נחלה‬ ‫נידעריקן‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫זײ‬ ‫פון‬ ‫אױפגעשטעלט‬ ‫אים‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫און‬, ‫גוטן‬ ‫צום‬ ‫געקוקט‬ .‫אים‬ ‫פון‬ ‫געחידושט‬ ‫זיך‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫עס‬ ‫געזען‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫פילע‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫זוי‬ ‫;אא‬ ‫צרה‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫קאא‬ ‫זיין‬ ‫אויפגעהויבן‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ער‬ ‫און‬13 '.‫ה‬ ‫פון‬ ‫בוא‬, ‫עושר‬ ‫און‬ ‫דלות‬, ‫מות‬ ‫און‬ ‫יים‬‫חא‬, ‫צרות‬ ‫און‬ ‫לות‬‫גמ‬ ‫שא‬14 ‫אים۔‬ ‫פון‬ ‫זענען‬، ‫מעשים‬ ‫גוט‬ ‫פון‬ ‫וועג‬ ‫דער‬ ‫און‬، ‫ליבע‬، ‫האר‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫זענען‬، ‫תורה‬ ‫דער‬ ‫פון‬ ‫פארשטאנד‬ ‫און‬، ‫וויסן‬، ‫חכמה‬15 .‫איר‬ ‫אין‬ ‫כבוד‬ ‫וואס‬ ‫די‬ ‫מיט‬ ‫רשטערן‬ ‫פאא‬ ‫וועט‬ ‫בייז‬ ‫און‬, ‫זינדיקע‬ ‫מיט‬ ‫מען‬ ‫צוזאא‬ ‫נהייב‬ ‫אא‬ ‫זייער‬ ‫האט‬ ‫פינצטערניש‬ ‫און‬ ‫טעות‬16 .‫אייביק‬ ‫אויף‬ ‫שגשוג‬ ‫ברענגט‬ ‫ד‬‫סס‬‫חס‬ ‫זיין‬ ‫און‬, ‫ים‬‫לקי‬ֹ‫א‬ ‫די‬ ‫א‬‫י‬‫ִי‬ ‫'ִליִט‬ ‫ה‬ ‫מתנת‬ ‫די‬17 ;‫שכר‬ ‫זיין‬ ‫פון‬ ‫חלק‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫און‬, ‫קנפ‬ ‫און‬ ‫ה‬ ‫ֹא‬ ‫אכמ‬‫ז‬ ‫זיין‬ ‫דורך‬ ‫עשיר‬ ‫ווערט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫רטן‬ ‫דאא‬18 ‫אױף‬ ‫קומען‬ ‫װעט‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫צײ‬ ‫ס‬ ‫װאא‬, ‫ניט‬ ‫ך‬ ‫דאא‬ ‫װײס‬ ‫ער‬ ‫;און‬ ‫סכוירע‬ ‫מיין‬ ‫פון‬ ‫שטענדיק‬ ‫עסן‬ ‫וועט‬ ‫איצט‬ ‫און‬, ‫מנוחה‬ ‫געפונען‬ ‫האב‬ ‫איך‬: ‫געזאגט‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫ווייל‬19 .‫רבן‬ ‫שטאא‬ ‫און‬, ‫נדערע‬ ‫אא‬ ‫צו‬ ‫זן‬ ‫איבערלאא‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫מוז‬ ‫ער‬ ‫ז‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫אים‬ .‫רבעט‬ ‫אא‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫זקן‬ ‫און‬, ‫אים‬ ‫מיט‬ ‫נט‬ ‫קאא‬ ‫באא‬ ‫זיין‬ ‫און‬, ‫בונד‬ ‫דיין‬ ‫אין‬ ‫פעסט‬ ‫זייט‬20 ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫פון‬ ‫אױגן‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫איז‬ ‫ך‬ ‫זאא‬ ‫גרינגע‬ ‫אא‬ ‫רום‬ ‫װאא‬, ‫מי‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫אין‬ ‫בט‬ ‫א‬ ‫בלײ‬ ‫און‬, ‫ט‬ ‫גאא‬ ‫אין‬ ‫זיך‬ ‫רזיכער‬ ‫פאא‬ ‫בער‬ ‫;אא‬ ‫זינדיקע‬ ‫פון‬ ‫מעשים‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫ווונדער‬ ‫ניט‬21 .‫רייך‬ ‫ן‬ ‫רעמאא‬ ‫אא‬ ‫ן‬ ‫אא‬ ‫כן‬ ‫מאא‬ ‫צו‬ ‫פלוצעם‬ .‫אה‬‫כ‬ ‫מ‬ ‫ר‬ ‫ִי‬ ‫איין‬‫ז‬ ‫ת‬ ‫אס‬ ‫ט‬ ‫מ‬ ‫ש‬‫מא‬ ‫אום‬ ‫מ‬ ‫ת‬ ‫פי‬ ‫און‬, ‫ים‬‫לקי‬ֹ‫א‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫שכר‬ ‫אין‬ ‫'איז‬ ‫ה‬ ‫פון‬ ‫ברכה‬ ‫די‬22 ?‫טער‬ ‫א‬ ‫װײ‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫איך‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫גוטס‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ס‬ ‫װאא‬ ‫?און‬ ‫דינסט‬ ‫מיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫איז‬ ‫נוץ‬ ‫ס‬ ‫וואא‬: ‫גן‬ ‫זאא‬ ‫ניט‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬23 ?‫ך‬ ‫נאא‬ ‫דאא‬ ‫בן‬ ‫האא‬ ‫איך‬ ‫וועט‬ ‫בייז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫און‬, ‫זאכן‬ ‫פילע‬ ‫ג‬ ‫רמאא‬ ‫פאא‬ ‫איך‬ ‫און‬, ‫גענוג‬ ‫האב‬ ‫איך‬: ‫נישט‬ ‫זאג‬, ‫ווידער‬24 .‫אל‬‫ג‬ ‫שא‬ ‫פון‬ ‫זכר‬ ‫קיין‬ ‫נישטא‬ ‫מער‬ ‫איז‬ ‫י‬‫ני‬‫ַא‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫אין‬ ‫און‬, ‫י‬‫ני‬‫ַא‬ ‫פון‬ ‫שכחה‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫לות‬‫גמ‬ ‫שא‬ ‫פון‬ ‫יום‬ ‫אין‬25 .‫וועגן‬ ‫זיינע‬ ‫לויט‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫שכר‬ ‫צו‬ ‫טויט‬ ‫פון‬ ‫ג‬ ‫טאא‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫האר‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫ך‬ ‫זאא‬ ‫גרינג‬ ‫אא‬ ‫איז‬ ‫עס‬ ‫ווארים‬26 .‫מעשים‬ ‫זיין‬ ‫גילוי‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬ ‫סוף‬ ‫זיין‬ ‫אין‬ ‫און‬, ‫רגעניגן‬ ‫פאא‬ ‫שכח‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫מאכט‬ ‫שעה‬ ‫אא‬ ‫פון‬ ‫צרה‬ ‫די‬27 .‫קינדער‬ ‫זיינע‬ ‫אין‬ ‫באקאנט‬ ‫זיין‬ ‫וועט‬ ‫מענטש‬ ‫אא‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫מות‬ ‫זיין‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫ברוך‬ ‫קיין‬ ‫משפט‬28 .‫לות‬ ‫מ‬ ‫ס‬‫מא‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫האא‬ ‫ר‬ ‫מס‬ ‫ס‬ ‫ר‬ ‫דער‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫ִית‬ ‫אן‬‫י‬‫די‬ ‫אין‬ ‫ִרענגען‬ ‫איטלעכער‬ ‫ניט‬29 .‫ל‬ ‫פאא‬ ‫דיין‬ ‫אויף‬ ‫ער‬ ‫היט‬, ‫ן‬ ‫שפיאא‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫;און‬ ‫גאווה‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫לב‬‫ל‬ ‫ס‬ ‫דאא‬ ‫איז‬ ‫זוי‬ ‫אא‬, ‫אג‬‫י‬‫שטי‬ ‫אא‬ ‫אין‬ ‫שומר‬ ‫און‬ ‫לקח‬ ‫חופה‬ ‫אא‬ ‫ווי‬ ‫זוי‬ ‫אא‬30 .‫דיר‬ ‫אויף‬ ‫שים‬ ‫וועט‬ ‫הלל‬ ‫ווערט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬ ‫אין‬ ‫און‬, ‫ע‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫אין‬ ‫גוט‬ ‫הפך‬ ‫און‬ ‫שכב‬ ‫ער‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬31 .‫בלוט‬ ‫אויף‬ ‫ווארט‬ ‫חטא‬ ‫אא‬ ‫און‬, ‫נגעצונדן‬ ‫אא‬ ‫גחלים‬ ‫הויפן‬ ‫אא‬ ‫ווערט‬ ‫ש‬ ‫אל‬ ‫פון‬ ‫ניצוץ‬ ‫אא‬ ‫פון‬32 .‫ף‬ ‫שטראא‬ ‫אײביקע‬ ‫אא‬ ‫דיר‬ ‫אױף‬ ‫ברענגען‬ ‫ניט‬ ‫ל‬ ‫זאא‬ ‫ער‬ ‫;כדי‬ ‫רשעות‬ ‫טוט‬ ‫ער‬ ‫רעם‬ ‫וואא‬, ‫רשע‬ ‫אא‬ ‫אויף‬ ‫זיך‬ ‫היט‬33 .‫אײגענעם‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫פון‬ ‫אױסקערן‬ ‫דיך‬ ‫און‬, ‫צערענען‬ ‫דיך‬ ‫װעט‬ ‫ער‬ ‫און‬, ‫הױז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫אין‬ ‫פרעמדע‬ ‫אא‬ ‫נעם‬34 12‫פיטל‬ ּ‫ַא‬ .‫בענעפיטן‬ ‫נע‬ ‫א‬ ‫דײ‬ ‫ר‬ ‫פאא‬ ‫נקען‬ ‫דאא‬ ‫דיר‬ ‫לסט‬ ‫זאא‬ ‫;און‬ ‫עס‬ ‫טוסט‬ ‫דו‬ ‫וועמען‬ ‫וויסן‬ ‫גוטס‬ ‫ן‬ ‫טאא‬ ‫וועסט‬ ‫דו‬ ‫ווען‬1 .‫העכסטן‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫ך‬ ‫נאא‬, ‫אים‬ ‫פון‬ ‫ניט‬ ‫אויב‬ ‫;און‬ ‫שכר‬ ‫אא‬ ‫מצא‬ ‫וועסט‬ ‫און‬, ‫ד‬‫קס‬ ‫ס‬ ‫ר‬ ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫גוט‬ ‫עשה‬2 .‫צדקה‬ ‫קיין‬ ‫ניט‬ ‫גיט‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫ניט‬ ‫און‬, ‫שלעכטס‬ ‫מיט‬ ‫רנומען‬ ‫פאא‬ ‫שטענדיק‬ ‫איז‬ ‫ס‬ ‫וואא‬, ‫דעם‬ ‫צו‬ ‫קומען‬ ‫נישט‬ ‫קען‬ ‫גוטס‬ ‫קיין‬3